TEŊ HƲ PƆƆL AA SABA TƖYA
FILIPI TƖMMA
11 Mɩyaŋ Pɔɔl abee Timoti aa yaa Yesu Krisita tʋŋtʋnna rɛ sabɩ teŋ no a kɩ tɩya Wɩɩsɩ nala hʋ bee Krisita aa yaa kɩdɩgɩ a we Filipi tɩyaŋ, abee ba sɩlaala abee nala hʋ aa kyiyeli sɩlaala hʋ buloŋ. 2 Á Kuwo Wɩɩsɩ abee á Tɩɩna Yesu Krisita bɔnyɛ abee ba fɩyɛlʋʋ sɩ we ma lee.
Pɔɔl kyʋwalɩ Wɩɩsɩ kɩ tɩya Krisitabiisi aa we Filipi tɩyaŋ
3 Saŋa kɛ buloŋ, dɩ mɩyaŋ nɛ ko liisi ma wɩya, ŋ aa kyʋwalɩ Wɩɩsɩ aŋgyʋwasʋ rɛ. Saŋa mɛ buloŋ dɩ mɩyaŋ nɛ ko kyʋwalɩ Wɩɩsɩ kɩ tɩya ma buloŋ, ŋ aa kɩ kyʋwalɩ ʋ abee teŋfɩyɛlʋʋ rɛ, 5 beewɩya a lɩɩ kyɛɛ hʋ ma aa nɩɩ Wɩɩsɩ wɩweliye hʋ a kaŋ kɩ ko gyɩnaŋ, ma aa kyiyeli ŋ nɛ, ŋ wuwo basɩ Wɩɩsɩ wɩweliye hʋ kɩ tɩya nala. 6 Ŋ laa di rɛ anɩɩ Wɩɩsɩ aa piili tʋŋwelii no ma tɩsɩ tɩyaŋ, ɛɛ tɩɩ rɛ ʋ sɩ kɩ tʋma ma tɩyaŋ a kaŋ mʋ teŋ kyɛɛ hʋ á Tɩɩna Yesu Krisita aa sɩ mɩɩgɩ ko. 7 Ŋ aa kɩ liisi ma wɩya rɛ saŋa buloŋ, beewɩya ma wɩya we ŋ bembii tɩyaŋ nɛ weliŋ. Ʋ yaa ŋmanɩɩ rɛ dɩ ŋ kɩ liisi ma wɩya gɛɛ, beewɩya ma pɛɛ ŋ tɩyaŋ nɛ ŋ tʋŋ tʋma hʋ Wɩɩsɩ aa kpaa tɩya ŋ abee bɔnyɛ. Lagɩlagɩ no ba aa kana ŋ tɔ nɩtɔdɩyaŋ nyɛ abee saŋa hʋ ŋ fa aa gɔllɔ kɩ basɩ Wɩɩsɩ wɩya buloŋ, ma pɛɛ ŋ tɩyaŋ nɛ ŋ wuwo leŋ nala gyɩma anɩɩ Wɩɩsɩ wɩweliye hʋ yaa wɩtɩɩ rɛ, a leŋ nala laa ba di a kaŋ ba weliŋ. 8 Wɩɩsɩ tɩɩ rɛ yaa ŋ daŋsɩya anɩɩ ŋ aa baa ŋ kyo ma rɛ weliŋ anɩɩ Yesu Krisita tɩɩ aa kyo ma gɛɛ. 9 Ɛɛwɩya ŋ wɩɩsʋlɩɩ rɛ yaa dɩ kyori hʋ ma aa kana abee dɔmɔŋ marɩ yʋga kɩ pɛ, dɩ gɛɛ wuwo leŋ dɩ ma kaŋ wɩgyʋŋ a wuwo gyɩŋ wɩɩ hʋ aa kpaa ŋmanɩɩ ma wɩyaalɩya buloŋ tɩyaŋ. 10 Wɩgyʋŋ no sɩ leŋ dɩ ma lɩɩ wɩya hʋ aa yaa wɩweliye dʋŋ a kɩ yaa. Dɩ mamaa rɛ aa yaa gɛɛ, ma sɩ lɩɩ ma tɩɩ bisiŋ wɩya tɩyaŋ, a bɩ sɩ kaŋ wɩkyogii buloŋ kyɛɛ hʋ Krisita aa sɩ mɩɩgɩ ko. 11 Nyɛ rɛ sɩ leŋ dɩ ma mɩɩgɩ kaŋ gyogiweliye hʋ Yesu Krisita dʋŋ aa sɩ wuwo tɩya ma, dɩ nala na a dannɩ Wɩɩsɩ a kpa ʋ yohuŋ.
Mɩɩbol tɩyaŋ sɩfɩyaŋ wɩɩ rɛ yaa Yesu Krisita tʋma
12 Ŋ naabalɩya, ŋ aa kyɛ dɩ ma gyɩma rɛ anɩɩ ŋ wɩgyʋʋlɩya no buloŋ marɩ leŋ Yesu Krisita wɩweliye hʋ pɩsa mʋ lee buloŋ nɛ. 13 Ɛɛ yaŋ leŋ kuworibee pʋpɔɔlɔ hʋ abee nɩkaalɩya hʋ buloŋ aa we daha gyɩma anɩɩ ŋ aa yaa Krisita tʋŋtʋnnɩ wɩya rɛ tɩŋ ba kana ŋ tɔ nɩtɔdɩya tɩyaŋ. 14 Ba aa kana ŋ tɔ nɩtɔdɩya hʋ tɩyaŋ mɛ, ɛɛ pɛɛ á nɩmmabalɩya hʋ gyeniŋ buloŋ tɩyaŋ nɛ, ba marɩ kaŋ á Tɩɩna Yesu wɩya hʋ ba aa laa di weliŋ, a bɩl kaŋ nyuduwo mɛ a wuwo kɩ basɩ Wɩɩsɩ wɩya aŋ bee fá kambɩŋ.
15 Wɩtɩɩ rɛ, tɩhɔllɩ bee hadɔrɩ rɛ tɩŋ nala badɔmɔŋ kɩ basɩ Krisita wɩya. Amɛ badɔmɔŋ mɛ, tɩbɩɩŋweliye rɛ ba kaŋ kɩ basɩ Krisita wɩya. 16 Nala no aa kaŋ tɩbɩɩŋweliye kɩ basɩ Krisita wɩya hʋ, ba kyo ŋ nɛ, beewɩya ba gyɩma anɩɩ Wɩɩsɩ rɛ lɩɩ ŋ dɩ ŋ leŋ nala gyɩma anɩɩ Yesu Krisita wɩweliye hʋ yaa wɩtɩɩ rɛ. 17 Amɛ nɩkaalɩya hʋ kɛ ba tɩɩ feŋ wɩya rɛ ba kɩ yaa. Ba wɩtɩɩ bɩ suwo abee wɩya hʋ basɩɩ tɩyaŋ. Ba bɩɩna anɩɩ ba sɩ wuwo leŋ dɩ wɩya marɩ gyʋʋ ŋ nɛ nɩtɔdɩya no tɩyaŋ. 18 Amɛ ŋ kɛ lee ʋ bɩ yaa wɩɩ buloŋ. Dɩ tɩbɩɩŋweliye rɛ koo dɩ tɩbɩɩŋbɔmɔ rɛ ba kaŋ kɩ basɩ Krisita wɩya, ba kyo ba kɩɩ gɛɛ buloŋ mɛ, wɩɩ hʋ aa yaa sɩfɩyaŋ wɩɩ rɛ yaa, nala aa nɩɩ Krisita wɩya rɛ. Nyɛ wɩya yaa ŋ teŋfɩyɛlʋʋ rɛ saŋa buloŋ. 19 Ŋ teŋfɩyɛlʋʋ no bɩ sɩ teŋ beewɩya ŋ gyɩma anɩɩ ma sʋla Wɩɩsɩ kɩ tɩya ŋ nɛ. Ma wɩɩsʋlɩɩ no abee Yesu Krisita Wiyesi Welii hʋ dee tɩyaŋ, ŋ gyɩma anɩɩ ba sɩ lɩɩ ŋ nɩtɔdɩya no tɩyaŋ. 20 Wɩɩ hʋ ŋ aa kyɛ kɩŋkaŋ abee wɩɩ hʋ ŋ aa yɩyɛlɩ rɛ nyɛ: Ŋ bee kyɛ dɩ ŋ yaa wɩɩ hʋ aa sɩ leŋ dɩ hɩɩsɩ dɩ ŋ wɩɩ buloŋ tɩyaŋ. Amɛ a lɩɩ gyɩnaŋ kaŋ kɩ mʋ, ŋ aa kyɛ dɩ ŋ wuwo kɩ basɩ Wɩɩsɩ wɩya abee nyuduwo rɛ anɩɩ ŋ fa aa yaa gɛɛ. Ka dɩ ŋ mɩɩbol abee ŋ wɩyaalɩɩ buloŋ mɛ leŋ dɩ nala kɩ kpa Yesu Krisita yohuŋ, haalɩ dɩ ŋ weye koo dɩ ŋ sʋba mɛ. 21 Beewɩya ŋ kɛ lee, Krisita wɩya rɛ tɩŋ ŋ we ŋ mɩɩbol tɩyaŋ dɩ mɩyaŋ nɛ sʋba mɛ, ʋ yaa tɔnɔ rɛ a tɩya ŋ. 22 Amɛ dɩ mɩyaŋ nɛ ha we ŋ mɩɩbol no tɩyaŋ, ŋ sɩ na ŋmanɩɩ a marɩ tʋŋ tʋma hʋ aa kaŋ tɔnɔ abee sɩfɩyasɩ dɩ nɩgyamaa wuwo nɩɩ Yesu Krisita wɩya. Ɛɛwɩya sʋʋ abee mɩɩbol tɩyaŋ ŋ bɩ gyɩŋ ba kɩŋ hʋ ŋ aa sɩ lɩɩ. 23 Wɩya no balɩya paga tɩyaŋ nɛ ŋ we a kaŋ kɩ lʋga. Ŋ fa kyo dɩ ŋ lɩɩ dʋnɩya no tɩyaŋ nɛ a mʋ Krisita lee. Ʋ rɛ kpɩya ŋ aa we dʋnɩya no tɩyaŋ fifi. 24 Amɛ akuu ma wɩya, ŋ aa we ŋ mɩɩbol no tɩyaŋ nɛ kpɩya. 25 Ŋ kɔnɩ laa di rɛ anɩɩ ŋ sɩ we doŋ ma buloŋ wɩya, a pɛ ma tɩyaŋ dɩ ma marɩ gyɩŋ wɩya hʋ ma aa laa di weliŋ, aŋ pɛ kaŋ teŋfɩyɛlʋʋ mɛ ba tɩŋɩɩ tɩyaŋ. 26 Ɛɛwɩya, dɩ mɩyaŋ nɛ mɩɩgɩ ko ma lee, ma tenni sɩ fɩyɛlɩ Yesu Krisita tɩyaŋ akuu mɩyaŋ Pɔɔl wɩya. 27 Nyɛ kɛ, sɩfɩyaŋ wɩɩ hʋ rɛ yaa dɩ ma leŋ dɩ ma wɩyaalɩya kɩ tɩŋ Yesu Krisita wɩweliye hʋ ŋ aa basɩ tɩya ma. Dɩ mamaa rɛ aa yaa gɛɛ, dɩ mɩyaŋ nɛ we ma lee koo dɩ ŋ tuwo ma lee, ka ŋ sɩ nɩɩ anɩɩ ma kaŋ wɩya hʋ weliŋ nɛ, a kaŋ nyʋʋdɩgɩ, a leŋ ma hakɩllɩ yaa kɩdɩgɩ, a kɩ lʋga sɩfɩyaŋ Wɩɩsɩ wɩweliye hʋ ma aa laa di dʋŋ wɩya. 28 Ma ta kɩ fáá ma dɔmɔ kambɩŋ. Ma kaŋ nyuduwo saŋa buloŋ. Ɛɛ rɛ sɩ daga ba anɩɩ ba aa lʋga ba lɔlɔ rɛ, ka dɩ ma yuwo di beewɩya Wɩɩsɩ rɛ sɩ leŋ ma di. 29 Beewɩya, Wɩɩsɩ bɩ tɩya ma ŋmanɩɩ dɩ ma laa Krisita wɩya di dʋŋ, amɛ ʋ tɩya ma ŋmanɩɩ rɛ dɩ ma pɛ na tʋwara mɛ rɛ ʋ wɩya. 30 Ɛɛwɩya, ma nyʋgɩlɩ dɩ á buloŋ kɩ lʋga lʋgʋ hʋ. Haŋ lʋgʋ hʋ ŋ aa lʋgɩ piilii hʋ tɩyaŋ buloŋ, ʋ tɩyaŋ nɛ ŋ ha we abee gyɩnaŋ.
2Ma kaŋ ma tɩɩ kɩ hʋwɔlɩ anɩɩ Krisita
1 Ma bee Krisita aa yaa kɩdɩgɩ ma mɩɩbol tɩyaŋ wɩya, ɛɛ leŋ ma kaŋ dee rɛ, ka ʋ kyori mɛ leŋ ma bembiye fɩyɛlɩ. Ka Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ mɛ leŋ ma kɩŋ yaa kɩdɩgɩ, ma kaŋ bɔnyɛ abee dɔmɔŋ a kɩ fá dɔmɔŋ sikii mɛ. 2 Ɛɛwɩya, ŋ aa sʋla ma abee sɩfɩyaŋ, ma leŋ dɩ ma tɩbɩɩna yaa kɩdɩgɩ, dɩ ma kyo dɔmɔŋ weliŋ, aŋ kaŋ nyʋʋdɩgɩ abee hakɩldɩgɩ ma wɩɩ buloŋ tɩyaŋ. Nyɛ rɛ sɩ leŋ dɩ ŋ teŋ marɩ fɩyɛlɩ a mʋ teŋ. 3 Wɩɩ kɛ buloŋ ma aa yaa tɩyaŋ, ma ta kyɩl ma dʋŋ feŋ wɩya. Ma ta yaa wɩɩ buloŋ akuu ma aa kyɛ dɩ ma daga ma tɩɩ wɩya. Amɛ ma leŋ dɩ ma sɩya fɩyɛlɩ bee dɔmɔŋ, ka dɩ ma kɩdɩgɩ buloŋ kpa ʋ dɔŋtɩɩna anɩɩ ʋ rɛ kyo kpɩya ʋ. 4 Dɩ ma kɩdɩgɩ ko kɩ yaa wɩɩ buloŋ, ʋ kɩ liisi gɛɛ wɩɩ hʋ aa sɩ kyiyeli ʋ dɔŋtɩŋsɩ mɛ, ʋ ta kyɩla ʋ dʋŋ wɩya. 5 Ʋ maga dɩ ma kɩɩ Yesu Krisita rɛ ma gyogo tɩyaŋ. 6 Ma gyɩma anɩɩ ʋ bee Wɩɩsɩ yaa kɩdɩgɩ rɛ wɩɩ buloŋ tɩyaŋ, amɛ ʋ fa bɩ kpaa ʋ anɩɩ ʋ yaa fɩlɩɩ rɛ dɩ ʋ bee Wɩɩsɩ maga dɔmɔŋ. 7 Amɛ ʋ tɩɩ kyɛrɩ tɩyaŋ, ʋ kpaa ʋ tɩɩ nɩɩ ʋ bɩ yaa kɩŋ buloŋ, aŋ kaŋ ʋ tɩɩ bɩrɩmɩ anɩɩ yoŋ. Ʋ gyɩ kaŋ ʋ tɩɩ bɩrɩmɩ nihuwobiŋ nɛ, ba lʋla ʋ. 8 Ʋ gyɩ kaŋ ʋ tɩɩ hʋwɔlɩ rɛ, a tɩŋ Wɩɩsɩ nyʋwa gɛɛ, haalɩ a mʋ sʋba naŋkʋwa sʋʋ daagarɩɩ tɩyaŋ. (Suu hʋ ba aa kpaasɩ ʋ mal daagarɩɩ tɩyaŋ gɛɛ anɩɩ wɩbɔŋyaal ʋ sʋba.) 9 Wɩɩ no wɩya, Wɩɩsɩ gyɩ kpaa ʋ gyɩŋ Wɩɩsɩbee rɛ, a kpa nɩbala buloŋ nɩbal lɩhɔnɩɩ a tɩya ʋ, aŋ kpa feŋ hʋ aa tee fene buloŋ a tɩya ʋ Wɩɩsɩbee tɩyaŋ. 10 Yesu feŋbal no wɩya, nihuwobisi abee kɩna hʋ buloŋ aa we Wɩɩsɩbee tɩyaŋ abee taŋha nyuu bee taŋha memii, ba buloŋ sɩ tuu gbinni ʋ sɩya tɩyaŋ a kyʋwalɩ ʋ, 11 ka dɩ ba kɩdɩgɩ buloŋ suri ʋ nyʋwa gyamaa tɩyaŋ a basɩ anɩɩ Yesu Krisita rɛ yaa Tɩɩna, dɩ gɛɛ leŋ dɩ á Kuwo Wɩɩsɩ feŋ gyɩŋ.
Ma kɩ kyaanɩ
12 Ɛɛwɩya, ŋ naabiikyooliye, anɩɩ ŋ gyɩ aa we ma lee ma kɩ tɩŋ Wɩɩsɩ nyʋwa gɛɛ, lagɩlagɩ no ŋ aa tuwo ma lee nyɛ, ɛɛ rɛ ʋ gba yaŋ maga dɩ ma yaa sɩfɩyaŋ a kɩ tɩŋ wɩya hʋ ŋ aa daga ma. Ma kɩ fá Wɩɩsɩ a kɩ tɩŋa ʋ nyʋwa abee wɩtɩɩ, aŋ yaa sɩfɩyaŋ a kɩ tɩŋ Wɩɩsɩ laatayɩ ŋmanɩɩ hʋ kyurrr a mʋ teŋ. 13 Beewɩya, Wɩɩsɩ we ma tɩsɩ tɩyaŋ nɛ saŋa buloŋ, a leŋ ma kyo dɩ ma kɩ tɩŋ ʋ kyɛrɩ, a leŋ ma wuwo kɩ tɩŋ ʋ kyɛrɩ mɛ.
14 Wɩɩ hʋ buloŋ aa maga dɩ ma yaa, ma kɩ yaa aŋ leŋ nyʋʋtaaduwo, aŋ ta kɩ gʋrɩmɩ wɩya mɛ. 15 Dɩ mamaa rɛ aa yaa gɛɛ, ma sɩ yaa tɩpʋlʋŋ tɩmma, a bɩ sɩ kaŋ wɩkyogii buloŋ. Ma sɩ yaa Wɩɩsɩ biisi aa bɩ kaŋ gyoŋ buloŋ aŋ we wɩbɔŋyaala abee nɩbɔmɔ tɩyaŋ dʋnɩya no tɩyaŋ. Ɛɛwɩya, ma kɩ tɩŋ wɩya hʋ aa tɩya mɩɩbol abee ma wɩtɩɩ buloŋ, a kɩ kyaanɩ nala no tɩyaŋ anɩɩ kyɩŋwʋlɩya aa kɩ kyaanɩ wɩɩsɩnyuu tɩyaŋ gɛɛ. 16 Dɩ mamaa rɛ aa yaa nyɛ, kyɛɛ hʋ á Tɩɩna Yesu Krisita aa sɩ mɩɩgɩ ko ŋ sɩ wuwo bigisi ŋ tɩɩ ma wɩya. Beewɩya nyɛ rɛ sɩ daga anɩɩ tʋma hʋ buloŋ ŋ aa tʋma, ŋ bɩ tʋŋ ta. 17 Kapuwo ba sɩ kana ŋ kpʋ. Ʋ nyɛ tɩyaŋ ŋ sɩ kɩɩ gɛɛ anɩɩ pʋna ma aa kaŋ sʋla Wɩɩsɩ akuu ma aa laa ʋ di wɩya. Dɩ wɩɩ no rɛ yaa, ʋ aa yaa ŋ teŋfɩyɛlʋʋ rɛ kɩŋkaŋ dɩ ŋ beel-ma kɩ gyʋwɔsɩ. 18 Ɛɛ tɩɩ rɛ ʋ maga dɩ ma leŋ dɩ ma tenni mɛ fɩyɛlɩ dɩ ma beel-ŋ kɩ gyʋwɔsɩ.
Pɔɔl tɩŋ Timoti bee Ɛpafuroditu
19 Dɩ Wɩɩsɩ laa nyʋwa, ŋ sɩ tɩŋ Timoti dɩ ʋ ko ma lee kyɛɛ no buloŋ. Dɩ ʋ rɛ ko na ma, aŋ mɩɩgɩ ko basɩ ma wɩya tɩya ŋ, ŋ teŋ sɩ polli. 20 Ŋ bɩ kaŋ nal buloŋ daha ʋ kyɩl ma wɩya abee wɩtɩɩ anɩɩ Timoti aa kyɩl ma wɩya gɛɛ. 21 Nikaalɩya hʋ kɛ buloŋ, ba dʋŋ wɩya rɛ ba kyɩla, Yesu Krisita wɩya daa ba kyɩla. 22 Amɛ ma mɛ tɩɩ gyɩŋ ɛɛ Timoti aa kɩya rɛ. Ʋ daga anɩɩ ʋ yaa nal aa kaŋ yellii rɛ beewɩya ma naa ɛɛ ʋ aa kyiyeli ŋ nɛ, a kɩ basɩ Wɩɩsɩ wɩweliye hʋ anɩɩ biye bee ʋ kuwo aa kɩ tʋma gɛɛ. 23 Dɩ mɩyaŋ nɛ yaŋ ko gyɩŋ ɛɛ wɩya aa sɩ kɩɩ ŋ tɩyaŋ, ŋ sɩ tɩma ʋ dɩ ʋ ko ma lee. 24 Ŋ laa di rɛ anɩɩ Wɩɩsɩ sɩ leŋ dɩ ŋ tɩɩ mɛ ko ma lee kyɛɛ no buloŋ.
25 Amɛ ŋ naa anɩɩ ʋ maga dɩ ŋ tɩŋ á nɩɩnabiye Ɛpafuroditu rɛ dɩ ʋ ko ma lee. Ʋ yaa ŋ tʋŋtʋnnɩ-dɔŋ nɛ, a pɛ ŋ tɩyaŋ á kɩ lʋga dɩ nala gyɩma anɩɩ Wɩɩsɩ wɩweliye hʋ yaa wɩtɩɩ rɛ. Mamaa rɛ tɩma ʋ, ʋ ko ŋ lee a pɛ ŋ tɩyaŋ abee wɩɩ hʋ ŋ aa kyɛ. 26 Ma buloŋ wɩya kyɩl ʋ rɛ ʋ kɩ kyɛ dɩ ʋ ko na ma, amɛ ʋ tɩya kyogo rɛ akuu ma aa nɩya anɩɩ ʋ fa aa bɩ kaŋ laaŋfɩya wɩya. 27 Wɩtɩɩ kɛ, ʋ wɩɩla hʋ fa yaa sɩfɩyaŋ nɛ weliŋ. Ʋ fa kaa mʋhʋ ka dɩ ʋ fa sʋba, amɛ Wɩɩsɩ fá ʋ sikii rɛ a leŋ ʋ na laaŋfɩya. Wɩɩsɩ fa ŋ sikii mɛ rɛ ʋ aa bɩ leŋ ʋ sʋba beewɩya dɩ ʋ rɛ fa sʋba ŋ tɩya fa sɩ marɩ kyogi rɛ kɩŋkaŋ. 28 Ɛɛwɩya, ŋ sɩɩ fɩyɛsa rɛ weliŋ dɩ ŋ ta ʋ dɩ ʋ ko ma lee. Dɩ ʋ rɛ ko dɩ ma bɩl na ʋ, ma tenni bɩl sɩ fɩyɛlɩ, ka dɩ ŋ tɩkyogi hʋ mɛ teŋ. 29 Ʋ yaa ma nɩɩnabiye rɛ Yesu Krisita tɩyaŋ, ɛɛ wɩya, ma laa ʋ bee teŋfɩyɛlʋʋ a kana ʋ weliŋ. Ma kɩ tɩya nala no iriŋ gyɩrɩma. 30 Beewɩya, Krisita tʋma hʋ wɩya, ʋ kpaa ʋ mɩɩbol yuwo daasɩɩga rɛ, a fa ka mʋhʋ gba ka dɩ ʋ sʋba. Ʋ yaa gɛɛ rɛ dɩ ʋ wuwo pɛ ŋ tɩyaŋ, anɩɩ gɛɛ ma tɩɩ fa aa sɩ pɛ ŋ tɩyaŋ aŋ bɩ naa gɛɛ ŋmanɩɩ.
3Pɔɔl bɩ kpaa ʋ sɩya we nihuwobisi teŋbii wɩyaalɩya tɩyaŋ
1 Ŋ naabalɩya, wɩkaalɩɩ hʋ ŋ aa kyɛ ŋ basɩ tɩya ma rɛ nyɛ: Ma kɩ gyʋwɔsɩ akuu ma bee Yesu Krisita aa yaa kɩdɩgɩ wɩya. Ŋ laa sɩya basɩ wɩya no tɩya ma rɛ, aŋ bɩl sabɩ ba tɩɩ kɩ tɩya ma nyɛ. Amɛ gɛɛ bɩ yaa ŋ dɔgɩsɩɩ mʋhʋ buloŋ. Amɛ ma kɛ, wɩya no sɩ marɩ pɔ ma dɩ ma sɩŋ ma laadii tɩyaŋ weliŋ.
2 Ma pɔ ma tɩɩma weliŋ abee haŋ nɩbɔmɔ hʋ, haŋ bisiŋ nala hʋ aa hara pɔ ma dɩ ma keri ma pene hʋ. 3 Wɩtɩɩ rɛ, ámaa rɛ paalɩ yaa nala hʋ aa keri á pene, beewɩya á kɛ aa tɩŋ Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ nyʋwa rɛ a kɩ kyʋwalɩ Wɩɩsɩ, ka á tenni fɩyɛlɩ, á kɩ gyʋwɔsɩ akuu á bee Yesu Krisita aa yaa kɩdɩgɩ wɩya. Á kɛ bɩ kyɩla nala pene keri wɩya, beewɩya ʋ yaa nihuwobisi teŋbii wɩkanɩɩ rɛ. 4 Mɩyaŋ nɛ fa maga dɩ ŋ kpa ŋ sɩya we wɩya no iriŋ tɩyaŋ. Dɩ nal buloŋ nɛ bɩɩna anɩɩ ʋ maga dɩ ʋ kpa ʋ nyuu we nihuwobisi teŋbii wɩkanɩya tɩyaŋ, ŋ sɩ baa mɩyaŋ nɛ gba kaŋ gɛɛ ŋmanɩɩ a te ʋ tɩɩna. 5 Beewɩya ba aa lʋla ŋ, ʋ kyɛyɛ kyori kyɛɛ rɛ ba keri ŋ peŋ. Ŋ yaa Iziral tɩɩna tɩɩtɩɩ rɛ, a lɩɩ Bɛngyamin doho nala tɩyaŋ. Ŋ naa bee ŋ kuwo buloŋ yaa Hiiburu tɩmma rɛ. Dɩ Gyuuma mɩrɩsɩ hʋ tɩŋɩɩ mɛ rɛ, ŋ fa yaa Farasii rɛ, a kɩ tɩŋ ba kyurrr. 6 Ŋ sɩfɩyaŋ buloŋ nɛ gyɩ yaa dɩ ŋ yaa wɩɩ hʋ ŋ fa aa bɩɩna nɩɩ Wɩɩsɩ rɛ baa ŋ yaa. Ɛɛwɩya ŋ gyɩ tɩŋ naasɩ rɛ a dɔgɩsɩ nala hʋ aa laa Yesu wɩya di kɩŋkaŋ. Dɩ Gyuuma mɩrɩsɩ hʋ tɩŋɩɩ fa sɩ wuwo leŋ dɩ nal kaŋ tɩpʋlʋŋ Wɩɩsɩ sɩya tɩyaŋ, ŋ fa sɩ baa ŋ bɩ kaŋ wɩkyogii buloŋ, beewɩya ŋ fa aa tɩŋ mɩrɩsɩ no rɛ kyurrr abee ŋ wɩtɩɩ buloŋ. 7 Amɛ wɩya hʋ ŋ fa aa bɩɩna anɩɩ ba kaŋ tɔnɔ tɩya ŋ, lagɩlagɩ no Krisita wɩya ŋ kpaa ba nɩɩ ba yaa wɩtɔɔnɩ rɛ. 8 Wɩya no dʋŋ daa, amɛ ŋ naa anɩɩ wɩya hʋ buloŋ ŋ fa aa yaa dʋnɩya no tɩyaŋ yaa wɩtɔɔnɩ rɛ. Ŋ naa anɩɩ á Tɩɩna Yesu Krisita gyɩmɩɩ rɛ kaŋ tɔnɔ tɩya ŋ a te wɩɩ wɩɩ buloŋ. Ɛɛwɩya, ŋ kpaa wɩɩ buloŋ ŋ fa aa yaa ta rɛ Yesu wɩya. Ŋ kpa ba buloŋ anɩɩ ba yaa gyagɩma rɛ, ka dɩ ŋ wuwo kaŋ Krisita ŋ mɩɩbol tɩyaŋ aŋ yaa ʋ nal, 9 dɩ ŋ beel-ʋ yaa kɩdɩgɩ wɩɩ buloŋ tɩyaŋ. Tɩpʋlʋŋ no ŋ aa kana, ʋ bɩ kɩɩ nɩɩ ŋ tɩɩ rɛ lʋga a kana ʋ. Ʋ bɩl bɩ kɩɩ Gyuuma mɩrɩsɩ hʋ mɛ rɛ ŋ tɩŋa a kana ʋ. Amɛ ŋ aa laa Krisita wɩya di tɩyaŋ nɛ ŋ tɩŋa a kaŋ tɩpʋlʋŋ Wɩɩsɩ sɩya tɩyaŋ. 10 Ŋ wɩkyɛɛlɩɩ buloŋ nɛ yaa dɩ ŋ gyɩŋ Yesu Krisita, a na dee hʋ Wɩɩsɩ aa kpaa kyisi ʋ sʋʋ tɩyaŋ, a na tʋwara hʋ ʋ aa naa, ka dɩ ŋ mɛ sʋba wɩɩ hʋ wɩya ʋ aa sʋba. 11 Ɛɛwɩya, ŋ bayɩyɛla rɛ yaa dɩ Wɩɩsɩ maakyiye kyisi ŋ mɛ sʋʋ tɩyaŋ.
Ma kpa ma sɩya we wɩɩ hʋ aa we ma sɩya tɩyaŋ
12 Wɩya no wɩya ŋ aa basɩ nyɛ, ɛɛ bɩ daga anɩɩ ŋ kɛ teŋ naa ba buloŋ nɛ. Ʋ bɩ kɩɩ nɩɩ ŋ yaa nal bɩl aa bɩ kaŋ wɩkyogii buloŋ mɛ. Amɛ ŋ mɛ ha aa lʋgɩ rɛ abee sɩfɩyaŋ dɩ ŋ wuwo na kɩŋ hʋ wɩya Yesu Krisita aa yɩrɩ ŋ a laa ŋ tɩŋa. 13 Ŋ naabalɩya, ŋ paalɩ bɩ bɩɩna anɩɩ ŋ noŋ ha gyʋʋ kɩŋ hʋ wɩya ŋ aa lʋgɩ. Amɛ wɩdɩgɩ wɩya rɛ kyɩla ŋ ŋ hakɩla tɩyaŋ, ʋ rɛ nyɛ: Ŋ yeŋŋi wɩya hʋ buloŋ aa yaa ŋ hal wɩya rɛ, aŋ kɩ lʋga abee ŋ sɩfɩyasɩ buloŋ dɩ ŋ mʋ na wɩɩ hʋ aa we ŋ sɩya tɩyaŋ. 14 Ŋ aa lʋgɩ rɛ dɩ ŋ noŋ gyʋʋ kɩŋ hʋ aa we ŋ sɩya tɩyaŋ, ɛɛwɩya ŋ bɩl bɩ gal kɩ daasɩ hal. Ŋ aa kyɛ dɩ ŋ mʋ pele doŋ nɛ dɩ Wɩɩsɩ tɩŋ Yesu Krisita tɩyaŋ a laa ŋ we wɩɩsɩbee tɩyaŋ, beewɩya ɛɛ wɩya rɛ ʋ yɩrɩ ŋ. 15 Á nala hʋ buloŋ aa gyige Krisita wɩya tɩyaŋ, ʋ maga dɩ a kaŋ hakɩla no iriŋ nɛ. Amɛ dɩ ma badɔmɔŋ nɛ kaŋ hakɩldʋma, Wɩɩsɩ sɩ suri ma hakɩllɩ dɩ ma gyɩŋ wɩɩ no memii weliŋ. 16 Ɛɛwɩya, ba kyo ba kɩɩ gɛɛ buloŋ mɛ, ma leŋ dɩ á kɩ tɩŋ wɩya hʋ á aa tɩŋ a ko pele gyɩnaŋ.
17 Ŋ naabalɩya, ma buloŋ kɩ kyesi ŋ wɩyaalɩya. Ŋmanɩɩ hʋ aa maga dɩ ma kɩ tɩŋa rɛ á kɩ daga ma gɛɛ. Ɛɛwɩya, ma kɩ kyesi nala hʋ aa tɩŋ wɩya hʋ á aa daga ma. 18 Ŋ laa sɩya basɩ wɩɩ no tɩya ma rɛ bʋlɩya bʋlɩya, amɛ nyɛ kɛ sɩnɩɩl paalɩ kɩ yuwori ŋ sɩya tɩyaŋ nɛ ka ŋ bɩl kɩ kyɛ ŋ basɩ ʋ nyɛ. Nala badɔmɔŋ kaŋ ba tɩɩ bɩrɩmɩ Krisita dɔmɔ rɛ, beewɩya ba wɩyaalɩya daga anɩɩ ba kɛ lee Krisita aa sʋba daagarɩɩ hʋ nyuu tɩyaŋ bɩ kaŋ memii buloŋ. 19 Ba lɩmʋtenii buloŋ nɛ yaa diŋ, beewɩya ba dʋŋʋ wɩyaalɩya rɛ yaa ba wɩɩsɩ. Wɩya hʋ aa maga dɩ ʋ yaa ba hɩɩsɩ, ba wɩya rɛ ba aa kɩ gyɩgɩsɩ ba tɩɩ, ka ba hakɩllɩ buloŋ we dʋnɩya no kɩna dʋŋ tɩyaŋ. 20 Amɛ á kɛ yaa wɩɩsɩbee nala rɛ, a hɔŋ kɩ gyegili á Laataal, á Tɩɩna Yesu Krisita abee teŋkyel dɩ ʋ lɩɩ wɩɩsɩbee ko. 21 Dɩ ʋ rɛ ko ko, ʋ sɩ kpa ʋ dee hʋ ʋ aa kaŋ kɩ deŋ kɩŋ kɩŋ buloŋ hʋ, a kaŋ á tenni hʋ aa sɩ wuwo sʋba pʋw, a bɩrɩmɩ dɩ ba kɩɩ ʋ tɩɩ gaŋdaa teŋ hʋ.
4Pɔɔl basɩ wɩya kyagɩlɩ Filipi tɩmma
1 Ɛɛ wɩya ŋ naabiikpɩyanama, nyɛ rɛ ʋ maga dɩ ma sɩŋ á Tɩɩna Yesu wɩya hʋ ma laa di tɩyaŋ a kaŋ kpaŋkpaŋ. Ŋ kyo ma wɩya rɛ kɩŋkaŋ, ma wɩya dɔbɔ ŋ bembii tɩyaŋ nɛ weliŋ. Ma nyubaanɩŋ, ŋ teŋ fɩyɛla rɛ weliŋ beewɩya mamaa rɛ ŋ kaŋ kɩ daga ŋ tɩɩ.
2 Yuwodɩya abee Siŋtike, ŋ aa sʋla ma, ma yaa kuwokeri aŋ marɩ dɔmɔŋ, beewɩya ma yaa nɩmmabalɩya rɛ á Tɩɩna Yesu nyubaanɩŋ. 3 Ka ɩ, ŋ tʋŋtʋnnɩ-dɔŋtɩɩna hʋ aa kaŋ wɩtɩɩ, ŋ aa kyɛ dɩ ɩ pɛ haana no tɩyaŋ nɛ dɩ ba marɩ dɔmɔŋ, beewɩya ba pɛɛ ŋ bee Kɩlɛmɛŋtɩ abee ŋ tʋŋtʋnnɩ-dɔŋtɩŋsɩ nɩkaalɩya hʋ buloŋ tɩyaŋ nɛ a basɩ Wɩɩsɩ wɩweliye hʋ abee sɩfɩyaŋ a tɩya nala. Nala no buloŋ fene rɛ wee Wɩɩsɩ teŋ hʋ tɩyaŋ nala aa kaŋ mɩɩbol aa bɩ kaŋ tenii fene aa we.
4 Ma bee Yesu aa yaa kɩdɩgɩ wɩya ma leŋ dɩ ma tenni fɩyɛlɩ saŋa buloŋ. Ŋ marɩ basɩ kɩ tɩya ma rɛ, ma leŋ dɩ ma tenni fɩyɛlɩ saŋa buloŋ. 5 Ma leŋ dɩ ma sɩya fɩyɛlɩ nal buloŋ lee, beewɩya saŋa hʋ á Tɩɩna Yesu aa sɩ mɩɩgɩ ko kpaga rɛ. 6 Ma ta leŋ dɩ kɩŋ buloŋ wɩya kɩ dɔŋ ma, amɛ wɩɩ buloŋ tɩyaŋ ma kɩ kyʋwalɩ Wɩɩsɩ, a sʋla ʋ dɩ ʋ tɩya ma kɩŋ hʋ buloŋ ma aa kyɛ, aŋ pɛ kɩ kyʋwalɩ ʋ aŋgyʋwasʋ. 7 Dɩ mamaa rɛ aa yaa nyɛ, Wɩɩsɩ fɩyɛlʋʋ hʋ aa tee nihuwobiŋ gyɩmaa sɩ we ma lee dɩ ma hakɩllɩ bee ma tɩbɩɩna buloŋ pɩŋ lɩdɩgɩ akuu ma bee Yesu Krisita aa yaa kɩdɩgɩ wɩya.
8 Ŋ naabalɩya, wɩkaalɩɩ hʋ ŋ aa kana dɩ ŋ basɩ tɩya ma rɛ nyɛ: Wɩya hʋ aa yaa wɩtɩɩ, abee wɩya hʋ aa kaŋ gyɩrɩma, abee wɩya hʋ aa kpaa ŋmanɩɩ Wɩɩsɩ sɩya tɩyaŋ, abee wɩya hʋ aa bɩ kaŋ gyoŋ buloŋ, abee wɩya hʋ aa daga kyori, abee wɩya hʋ aa kaŋ bigisii, ma kpa ma hakɩllɩ we wɩya no iriŋ tɩyaŋ. 9 Wɩya hʋ buloŋ ŋ aa basɩ tɩya ma, abee wɩya hʋ buloŋ ŋ aa daga ma, abee wɩya hʋ buloŋ ma aa gʋnna ŋ lee, abee wɩya hʋ buloŋ ma aa na dɩ ŋ aa yaa, ma kaŋ ba kɩ tʋŋ tʋma. Dɩ mamaa rɛ aa yaa gɛɛ, Wɩɩsɩ, nal hʋ aa tɩya nala fɩyɛlʋʋ, sɩ we ma lee.
Pɔɔl kyʋwalɩ Filipi tɩmma aŋgyʋwasʋ
10 Ŋ aa kyʋwalɩ Wɩɩsɩ aŋgyʋwasʋ rɛ abee teŋfɩyɛlʋʋ, beewɩya nyɛ kɛ ma bɩl daga anɩɩ ma ha kɔnɩ aa liisi ŋ wɩya rɛ. Faafaa hʋ buloŋ ma fa aa bɩɩnɩ ŋ wɩya rɛ. Amɛ ŋmanɩɩ rɛ ma gyɩ bɩ naa dɩ ma daga kyori hʋ ma aa kana abeel-ŋ. 11 Ŋ aa basɩ wɩya no, ʋ bɩ kɩɩ nɩɩ kɩŋ nɛ ŋ kyɛ lɔlɔ, beewɩya ŋ mɩɩbol tɩyaŋ ŋ leŋ ŋ sii su kɩŋ buloŋ ŋ aa kana rɛ. 12 Ŋ gyɩŋ gɛɛ ʋ aa kɩɩ rɛ, dɩ mɩyaŋ nɛ kaŋ kɩŋ koo dɩ mɩyaŋ nɛ bɩ kaŋ kɩŋ. Ŋ gʋnnɩ wɩya no buloŋ nɛ ŋ mɩɩbol tɩyaŋ. Dɩ ŋ vɔgɔ koo dɩ losi kana ŋ, dɩ ŋ kaŋ yʋga koo dɩ ŋ kaŋ mʋhʋ, ka ɛɛ aa maga ŋ nɛ. 13 Ŋ aa wuwo ŋ yaa wɩɩ kɛ buloŋ nɛ, beewɩya Krisita rɛ aa tɩya ŋ gɛɛ dee.
14 Amɛ ʋ yaa wɩwelii rɛ ma aa pɛ ŋ tɩyaŋ ŋ wɩgyʋʋlɩya no tɩyaŋ. 15 Mamaa Filipi tɩmma, ma tɩɩ gyɩma anɩɩ buŋbuŋ hʋ tɩyaŋ ŋ aa lɩɩ Masidooniya paalʋʋ a piili kɩ basɩ Wɩɩsɩ weliye hʋ, ma dʋŋ nɛ yaa Krisitabiisi hʋ aa pɛɛ ŋ tɩyaŋ. Krisitabiye buloŋ bɩ pɛɛ ŋ tɩyaŋ see ma dʋŋ. 16 Ŋ fa aa we Tesaloniika tɩyaŋ mɛ, ma pɛɛ ŋ tɩyaŋ nɛ bʋlɩya bʋlɩya abee kɩna hʋ ŋ aa kyɛɛ. 17 Ʋ bɩ kɩɩ nɩɩ kɩna rɛ ŋ kɩ kyɛ ma lee, amɛ tɔnɔ hʋ ma aa sɩ na Wɩɩsɩ lee akuu ma aa tɩya ŋ kɩna no, ʋ rɛ ŋ kɩ deŋ. 18 Ma aa tɩŋ Ɛpafuroditu, ʋ kaŋ kɩna hʋ ko tɩya ŋ, lagɩlagɩ no ŋ kaŋ kɩŋ buloŋ ŋ aa kyɛ rɛ. Ba gba yʋga parɩ rɛ. Kɩna hʋ ma aa kpaa tɩya ŋ kɩɩ gɛɛ anɩɩ kɩna sʋwala aa sʋma ba kpa sʋla Wɩɩsɩ, ʋ laa abee teŋfɩyɛlʋʋ. 19 Wɩɩsɩ hʋ ŋ aa kyʋwalɩ kaŋ kɩŋ kɩŋ buloŋ nɛ a mʋ parɩ. Ɛɛwɩya ʋ sɩ tɩya ma ma kɩkyɛɛlɩya buloŋ akuu ma bee Yesu Krisita aa yaa kɩdɩgɩ wɩya. 20 Ma leŋ dɩ á kɩ dannɩ á Kuwo Wɩɩsɩ a kaŋ kɩ mʋ deŋdeŋ. Amɩ
Kyʋwala
21 Ŋ aa kyʋwalɩ ma Wɩɩsɩ nala hʋ buloŋ aa we doŋ tɩyaŋ. Á nɩmmabalɩya hʋ aa we daha mɛ aa kyʋwalɩ ma. 22 Wɩɩsɩ nala hʋ buloŋ aa we daha mɛ aa kyʋwalɩ ma, amarɩkpatɩya ba nala hʋ aa we kuworibal hʋ ba aa yɩrɩ Siiza dɩya tɩyaŋ.
23 Á Tɩɩna Yesu Krisita bɔnyɛ sɩ we ma buloŋ lee.