2 KORIŊTI TƖMMA

TEŊLƖYA TƖƖNA PƆƆL AA SABA TƖYA

KORIŊTI TƖMMA

¹ Mɩyaŋ Pɔɔl, abee á nɩɩnabiye Timoti rɛ sabɩ teŋ no a kɩ tɩya ma. Wɩɩsɩ kyɛrɩ tɩyaŋ nɛ ʋ lɩɩ ŋ, dɩ ŋ yaa Yesu Krisita kpambɩya. Á sabɩ teŋ no a kɩ tɩya ma Krisitabiisi hʋ aa we Koriŋti tɩyaŋ nɛ, abee Wɩɩsɩ nala hʋ buloŋ aa we Akaaya paalʋʋ tɩyaŋ.

² Á Kuwo Wɩɩsɩ abee á Tɩɩna Yesu Krisita lahɔrʋmɔ tɩyaŋ, ma hɔŋ bee laaŋfɩya.

Pɔɔl Kyʋwalɩ Wɩɩsɩ aŋgyʋwasʋ

³ Ma leŋ dɩ á kyʋwalɩ Wɩɩsɩ á Tɩɩna Yesu Krisita kuwo hʋ, aŋgyʋwasʋ. Ʋ rɛ yaa Wɩɩsɩ, a kɩ fá nala sikii, aŋ kɩ fɩyɛlɩ nala bembiye mɛ. ⁴ Ʋ rɛ yaa nal hʋ aa fɩyɛlɩ á bembiye á tʋwara nayɩ tɩyaŋ dɩ ɛɛ leŋ dɩ á mɛ wuwo fɩyɛlɩ nala hʋ buloŋ mɛ aa na tʋwara bembiye abee bembifɩyɛlɩ hʋ ʋ aa kpaa tɩya ma. ⁵ Tʋwara hʋ Krisita fa aa naa, ʋ tɩɩ rɛ á mɛ kɩ na. Ɛɛ hʋ Wɩɩsɩ aa kyiyeli Krisita ʋ tʋwara nayɩ tɩyaŋ, ɛɛ tɩɩ rɛ Wɩɩsɩ sɩ tɩŋ Krisita tɩyaŋ, a kyiyeli ma mɛ weliŋ. ⁶ Dɩ ámaa rɛ ko kɩ na tʋwara, ma kyiyelii abee ma laa tayi wɩya rɛ. Dɩ ámaa rɛ ko na kyiyelii buloŋ Wɩɩsɩ lee, haŋ kyiyelii hʋ tɩɩ rɛ ma mɛ aa na, dɩ ma wuwo kaŋ kenyiri abee mala, a na tʋwara hʋ iriŋ á mɛ aa naa. ⁷ Á laa ma di rɛ weliŋ. Á bee yaa ma sige. Á gyɩma anɩɩ tʋwara hʋ á aa naa, ʋ tɩɩ rɛ ma mɛ kɩ na. Kyiyelii hʋ buloŋ mɛ á aa sɩ na Wɩɩsɩ lee, ʋ tɩɩ rɛ ma mɛ sɩ na.

⁸ Ŋ naabalɩya, ŋ aa kyɛ dɩ ma gyɩŋ tʋwara mɔɔ gɛɛ á aa naa Esɩya paalʋʋ tɩyaŋ nɛ. Tʋwara hʋ iriŋ á gyɩ aa naa bɩ kyalla, haalɩ á gyɩ bɩl bɩ liise anɩɩ á sɩ kaŋ mɩɩbol. ⁹ Wɩtɩɩ, á gyɩ bɩɩna anɩɩ á sʋba teŋ nɛ. Amɛ gɛɛ kyiyeli ma rɛ dɩ á ta kɩ deŋ á tɩɩ dee tɩyaŋ, amɛ dɩ á kpa á bayɩyɛla buloŋ we Wɩɩsɩ tɩyaŋ, ʋ rɛ aa kyisi nala sʋʋ tɩyaŋ. ¹⁰ Wɩɩsɩ rɛ lɩɩ ma sʋʋ bʋwa no tɩyaŋ. Maakyiye dɩ wɩɩ rɛ bɩl ko gyʋʋ ma, ʋ sɩ bɩl lɩɩ ma ʋ tɩyaŋ. Ʋ tɩyaŋ nɛ á bayɩyɛla buloŋ we anɩɩ ʋ rɛ sɩ kɩ lɩɩ ma tʋwara buloŋ tɩyaŋ. ¹¹ Beewɩya ma sʋl Wɩɩsɩ kɩ tɩya ma rɛ. Nyɛ rɛ yaŋ sɩ leŋ dɩ nɩgyamaa dannɩ Wɩɩsɩ akuu ɛɛ hʋ Wɩɩsɩ aa laa ba sʋlɩɩ a lɩɩ ma á tʋwara no nayɩ tɩyaŋ.

Pɔɔl bɩrɩmɩ ʋ hakɩla wɩya hʋ ʋ aa kyɛ dɩ ʋ yaa tɩyaŋ

¹² Lagɩlagɩ no kɛ, á sɩ wuwo bigisi á tɩɩ rɛ, beewɩya á hakɩla daga anɩɩ á wɩyaalɩya buloŋ weliye rɛ nal buloŋ lee dʋnɩya no tɩyaŋ, amarɩkpatɩya wɩɩ buloŋ á aa yaa ma lee, á yaa wɩya hʋ aa kpaa ŋmanɩɩ Wɩɩsɩ sɩya tɩyaŋ nɛ, aŋ pɛ tɩŋ wɩtɩɩ hʋ Wɩɩsɩ aa kyɛ. Nihuwobiŋ wɩgyʋŋ tɩyaŋ daa á tɩŋa a kɩ yaa á wɩya, amɛ Wɩɩsɩ lahɔrʋmɔ tɩyaŋ nɛ á wuwo kɩ yaa ba. ¹³ Wɩduwoni daa á sabɩ kɩ tɩya ma. Wɩya hʋ á aa saba, ma aa wuwo ma karɩmɩ ba rɛ, a gyɩŋ ba memiye mɛ. Á yaŋ laa di rɛ anɩɩ abee ma aa bɩ gyɩŋ wɩya no memii mʋ teŋ nyɛ mɛ, ¹⁴ ka maakyiye ma sɩ gyɩŋ ba memii mʋ teŋ. Ka kyɛɛ hʋ á Tɩɩna Yesu Krisita aa sɩ mɩɩgɩ ko, ɛɛ tɩyaŋ nɛ ma sɩ gyɩma anɩɩ ma aa wuwo ma kɩ genni á wɩya rɛ, dɩ á mɛ wuwo kɩ genni ma wɩya.

¹⁵ Ŋ aa gyɩŋ nyɛ tɩyaŋ nɛ tɩŋ, ŋ fa kɩ kyɛ dɩ ŋ laa sɩya ko ma lee, dɩ ma nɩɩ sʋŋbʋlɩya. ¹⁶ Ŋ fa aa kyɛ dɩ ŋ ko tɩŋ ma lee rɛ a na ma, aŋ na mʋ Masidooniya paalʋʋ. Dɩ mɩyaŋ nɛ fa bɩl ko lɩɩ Masidooniya paalʋʋ kɩ ko, dɩ ŋ fa bɩl ko tɩŋ ma lee a na ma, ka dɩ ma pɛ ŋ dɩ ŋ wuwo mʋ Gyudɩya paalʋʋ. ¹⁷ Ma bɩɩna anɩɩ wɩya no ŋ aa basɩ nyɛ daga anɩɩ ŋ bɩ sɩ wuwo sɩŋ wɩdɩgɩ naaŋ tɩyaŋ nɛ koo? Ma bɩl bɩɩna anɩɩ ŋ aa yaa ŋ wɩya anɩɩ dʋnɩya nala aa yaa gɛɛ rɛ, dɩ ŋ laa wɩɩ aŋ bɩl sɩŋ doŋ baa dɩ ŋ bɩ laa koo? ¹⁸ Ma gyɩma anɩɩ Wɩɩsɩ kaŋ wɩtɩɩ rɛ. Ɛɛ tɩɩ rɛ wɩya hʋ buloŋ á aa basɩ tɩya ma mɛ yaa wɩtɩɩ. Á bee basɩ naŋdeliŋkpara. ¹⁹ Wɩɩsɩ Biye Yesu Krisita wɩya hʋ mɩyaŋ Pɔɔl abee Silaasi bee Timoti aa basɩ tɩya ma, wɩya hʋ bɩ daga anɩɩ Yesu yaa nal hʋ aa basɩ naŋdeliŋkpara rɛ. Ʋ rɛ aa daga anɩɩ Wɩɩsɩ bɩ kaŋ naŋdeliŋkpara. ²⁰ Wɩya hʋ buloŋ Wɩɩsɩ aa wee nyʋwa baa ʋ sɩ yaa, Yesu tɩyaŋ nɛ ʋ tɩŋa a yaa ba. Ɛɛ rɛ tɩŋ, dɩ ámaa rɛ ko kyʋwalɩ Wɩɩsɩ teŋ buloŋ, á aa baa dɩ “Yesu Krisita feŋ tɩyaŋ, amɩ” dɩ Wɩɩsɩ feŋ na bigisii ²¹ Wɩɩsɩ tɩɩ rɛ leŋ á beel-ma buloŋ sɩŋ weliŋ á Tɩɩna Yesu Krisita tɩyaŋ. Wɩɩsɩ tɩɩ rɛ lɩɩ ma á kɩ tʋŋ tʋma no. ²² Ʋ kpaa ʋ Wiyesi Welii hʋ we á tɩsɩ tɩyaŋ nɛ a magɩl ma dɩ á yaa ʋ nala, ka dɩ á gyɩma anɩɩ maakyiye ʋ sɩ kpa wɩweliye hʋ buloŋ aa sɩ tɩŋa mɛ tɩya ma.

²³ Wɩɩsɩ tɩɩ rɛ yaa ŋ daŋsɩya, ʋ gyɩma ŋ hakɩla rɛ. Ŋ fa bee kyɛ dɩ ŋ ko dɔŋ ma, ɛɛ rɛ tɩŋ ŋ gyɩ bɩ ko ma lee Koriŋti tɩyaŋ. ²⁴ Á bee kyɛ dɩ á fɩl ma dɩ ma laa wɩya hʋ á aa basɩ kɩ tɩya ma di. Á gyɩma rɛ anɩɩ ma sɩŋ ma laadii tɩyaŋ weliŋ nɛ. Amɛ á aa kyɛ dɩ á beel-ma buloŋ kɩ tʋma rɛ dɩ ma tenni fɩyɛlɩ.

¹ Ɛɛwɩya, ŋ yaa ŋ hakɩla rɛ anɩɩ ŋ bɩl bɩ sɩ ko ma lee, dɩ ŋ ko leŋ dɩ ma tɩsɩ kyogi. ² Beewɩya, dɩ mɩyaŋ nɛ leŋ ma tɩsɩ kyogi, nal buloŋ bɩl tuwo ʋ aa sɩ leŋ dɩ ŋ teŋ fɩyɛlɩ dɩ ma nala hʋ tɩsɩ aa kyogo hʋ daa. ³ Dɩ mɩyaŋ nɛ fa ko ma lee, mamaa rɛ sɩ leŋ dɩ ŋ teŋ fɩyɛlɩ. Ɛɛwɩya, dɩ mɩyaŋ nɛ yaŋ leŋ ma tɩsɩ kyogi, ma bɩl bɩ sɩ wuwo leŋ dɩ ŋ teŋ fɩyɛlɩ. Ɛɛ rɛ tɩŋ ŋ gyɩ laa sɩya sabɩ teŋ tɩya ma. Ŋ laa ma buloŋ di rɛ. Ŋ gyɩma anɩɩ dɩ ŋ teŋ nɛ ko fɩyɛlɩ, ma buloŋ tenni mɛ aa fɩyɛlɩ rɛ. ⁴ Saŋa hʋ tɩyaŋ ŋ aa sabɩ teŋ hʋ kɩ tɩya ma, ŋ tɩya fa kyogo rɛ kɩŋkaŋ. Ŋ paalɩ wɩɩ rɛ ma wɩya. Ŋ bee sabɩ teŋ no dɩ ŋ leŋ dɩ ma tɩsɩ kyogi, amɛ ŋ aa kyɛ dɩ ma gyɩma anɩɩ ŋ kyo ma buloŋ nɛ kɩŋkaŋ.

Dɩ nal lɛ yaa wɩɩ kyogi ɩ, kpa kyɛ ʋ

⁵ Nal hʋ aa leŋ ma tɩsɩ kyogi, ŋ dʋŋ tɩyaŋ daa ʋ gyʋʋ, amɛ ma tɩyaŋ nɛ ʋ gba gyʋʋ te ŋ. Koo dɩ ʋ bɩ gyʋʋ ma buloŋ tɩyaŋ mɛ, amɛ ʋ gyʋʋ ma badɔmɔŋ tɩyaŋ kɛ rɛ. Ŋ bee kyɛ dɩ ŋ basɩ wɩɩ no bee beere. ⁶ Nal hʋ aa yaa gɛɛ, ma gyeniŋ buloŋ aa dɔgɩsɩ ʋ maga gɛɛ, ʋ maga rɛ. ⁷ Amɛ lagɩlagɩ no kɛ ʋ maga dɩ ma kpa wɩɩ buloŋ kyɛ ʋ rɛ, aŋ fɩyɛlɩ ʋ bembii. Dɩ gɛɛ daa, ʋ tɩya sɩ marɩ kyogi mʋ gallɩ, dɩ ʋ yalmɩ. ⁸ Ɛɛwɩya, ŋ aa sʋla ma rɛ dɩ ma marɩ kana ʋ weliŋ, a leŋ dɩ ʋ gyɩma anɩɩ ma kɔnɩ kyo ʋ rɛ. ⁹ Ŋ sabɩ haŋ teŋ hʋ tɩya ma, dɩ ŋ na dɩ ma yaa siri dɩ ma tɩŋ ŋ nyʋwa saŋa buloŋ koo ma bɩ yaa siri rɛ. ¹⁰ Dɩ mamaa rɛ kpaa wɩɩ kyɛ nal, ŋ mɛ kpaa kyɛ ʋ rɛ. Dɩ mɩyaŋ nɛ fa maga dɩ ŋ kpa wɩɩ kyɛ tɩɩna, ŋ kpaa kyɛ ʋ tɩɩna rɛ, akuu ma wɩya. Krisita rɛ yaa ŋ daŋsɩya tɩɩna wɩɩ no tɩyaŋ. ¹¹ Ŋ yaa gɛɛ rɛ dɩ Sɩtaanɩ ta wuwo ma, beewɩya, á gyɩŋ ʋ dawarɩ buloŋ nɛ.

Pɔɔl mʋʋ Turowasɩ

¹² Ŋ aa ko Turowasɩ dɩ ŋ basɩ Krisita wɩweliye hʋ a tɩya ba, ŋ naa anɩɩ á Tɩɩna suri ŋmanɩɩ tɩya ŋ nɛ, ¹³ dɩ ŋ tʋŋ tʋma doŋ, amɛ ŋ hakɩla fa bɩ pɩŋ lɩdɩgɩ, beewɩya ŋ fa bɩ naa á nɩɩnabiye Titusi doŋ. Ɛɛ rɛ ŋ sii doŋ, a ta ba aŋ kpa mʋ Masidooniya paalʋʋ.

Krisita dee tɩyaŋ á yuwo di Sɩtaanɩ rɛ

¹⁴ Ma leŋ dɩ á dannɩ Wɩɩsɩ. Ʋ tɩya Krisita dee rɛ ʋ yuwo di Sɩtaanɩ, á bee Krisita aa yaa kɩdɩgɩ wɩya, á mɛ aa yuwo di Sɩtaanɩ rɛ saŋa buloŋ aŋ kɩ gyʋwɔsɩ anɩɩ bayuwolo aa yuwo di ba dɔmɔ. Wɩɩsɩ pɛɛ á tɩyaŋ nɛ á wuwo kɩ basɩ Krisita wɩya lee buloŋ tɩyaŋ. Krisita wɩweliye no laa lee buloŋ nɛ anɩɩ tʋranɩɩ aa kpaa sʋwala tɔ lee buloŋ. ¹⁵ Beewɩya, á tɩɩ kɩɩ gɛɛ rɛ anɩɩ tʋranɩɩ sʋwala aa sʋma, Krisita kpa ma tɩya Wɩɩsɩ. Nyɛ rɛ Wɩɩsɩ leŋ á pɩsa gyʋʋ nala hʋ ʋ aa laa kɩ ta, abee nala hʋ aa nyʋgɩsɩ buloŋ tɩyaŋ. ¹⁶ Nala hʋ aa nyʋgɩsa lee, tʋranɩɩ no sʋwala aa kɩ kpʋ ba rɛ. Amɛ nala hʋ Wɩɩsɩ aa laa kɩ ta kɛ lee, tʋranɩɩ no sʋwala aa tɩya ba mɩɩbol lɛ. Kɩbee rɛ yaŋ maga dɩ ʋ tʋŋ tʋma no?

¹⁷ Nala gyeniŋ buloŋ kpaa Wɩɩsɩ wɩtɩɩ hʋ basɩɩ wɩya yaa molbi-kyɛ wɩɩ rɛ. Amɛ á kɛ aa basɩ Wɩɩsɩ wɩweliye hʋ rɛ abee wɩtɩɩ ʋ sɩya tɩyaŋ. Á yaa Wɩɩsɩ tʋŋtʋnnɩ tɩɩma rɛ. Ʋ rɛ tɩŋ ma á kɩ basɩ wɩweliye no Krisita dee tɩyaŋ.

¹ Wɩya no ŋ aa basɩ nyɛ bɩ kɩɩ anɩɩ á tɩɩ rɛ á bɩl kɩ daga. Ʋ aa maga dɩ nala badɔmɔŋ kaŋ tenni aa daga nala hʋ iriŋ ba aa yaa rɛ a ko ma lee, koo dɩ ba aa rɛ ko kɩ mʋ lee kɩdɩgɩ ʋ aa maga dɩ ma sabɩ tenni aa daga nala hʋ iriŋ ba aa yaa rɛ a tɩya ba ba kaŋ mʋ. Amɛ á kɛ bɩ kɩɩ nala no, tenni no iriŋ wɩya bɩ yaa kparaama tɩya ma. ² Ma tɩɩ bee ma nyuu rɛ yaa tenni hʋ aa daga gɛɛ á aa kɩya, á sabɩ we á tɩsɩ tɩyaŋ. Nal buloŋ aa karɩmɩ rɛ a gyɩŋ gɛɛ á aa kɩya. ³ Ma kɩɩ gɛɛ rɛ anɩɩ teŋ Krisita aa saba a kpa tɩmma dɩ á kaŋ ko. Teŋ no wɩya bɩ kɩɩ nɩɩ wɩya nal kɩdɩgɩ aa kpaa kɩŋ a sabɩ mal bʋtala tɩyaŋ. Amɛ Krisita tɩɩ rɛ kpaa Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ a sabɩ teŋ no we nihuwobisi tɩsɩ tɩyaŋ.

⁴ Krisita lahɔrʋmɔ tɩyaŋ, á laa Wɩɩsɩ di rɛ, ɛɛ rɛ tɩŋ á wuwo kɩ basɩ wɩya no buloŋ gɛɛ. ⁵ Ʋ gɛɛ bɩ kɩɩ nɩɩ tʋma hʋ á aa tʋŋ, dɩ á tɩɩ dee rɛ á kaŋ kɩ tʋma. Dee hʋ á aa kaŋ kɩ tʋŋ tʋma no lɩɩ Wɩɩsɩ lee rɛ. ⁶ Wɩɩsɩ tɩɩ rɛ tɩya ma ŋmanɩɩ abee dee dɩ á yaa nyʋʋfalɩɩ hʋ ʋ aa kpaa tɩya nihuwobisi tʋŋtʋnna. Nyʋwa no wɩya á aa basɩ bɩ yaa mɩra ba aa saba biŋ. Nyʋʋfalɩɩ no dee lɩɩ Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ tɩyaŋ nɛ. Mɩrɩsɩ hʋ Moosi aa saba biŋ dɩ nala kɩ tɩŋa litenii rɛ yaa sʋʋ, amɛ Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ kɛ aa tɩya mɩɩbol lɛ.

⁷ Mɩrɩsɩ hʋ Moosi aa saba biŋ dɩ nala kɩ tɩŋa, ba gyɩ sabɩ mal bʋtala tɩyaŋ nɛ. Mɩrɩsɩ no litenii rɛ yaa sʋʋ. Amɛ saŋa hʋ Wɩɩsɩ gyɩ aa kpaa ba kɩ tɩya Moosi, Wɩɩsɩ gyɩ daga ʋ gaŋdarɩ mɔgɩ rɛ Moosi tɩyaŋ. Ɛɛ rɛ Moosi sɩya buloŋ gyɩ kɩ tʋla, haalɩ Iziral tɩmma hʋ gyɩ bɩ wuwo dɩ ba deŋ ʋ sɩya tɩyaŋ. Amɛ haŋ tʋla hʋ gyɩ aa we Moosi sɩya tɩyaŋ, ʋ kɛ gyɩ aa dɩsɩ rɛ. Dɩ Wɩɩsɩ rɛ yaŋ daga ʋ gaŋdarɩ mɩrɩsɩ hʋ litenii aa yaa sʋʋ tɩyaŋ mɔɔnyɛ, maga gɛɛ rɛ ʋ sɩ daga ʋ gaŋdarɩ Wiyesi Welii hʋ aa tɩya mɩɩbol tʋma tɩyaŋ. ⁹ Mɩrɩsɩ hʋ Moosi gyɩ aa saba biŋ, Wɩɩsɩ gyɩ daga ʋ gaŋdarɩ rɛ ba tɩyaŋ. Amɛ mɩrɩsɩ no fa kpaa kyogisi tɩya nala hʋ fa aa tɩŋ ba rɛ akuu ba aa bee tɩŋ ba weliŋ wɩya. Ɛɛwɩya, wɩya hʋ aa leŋ nala kaŋ tɩpʋlʋŋ Wɩɩsɩ lee, ba tɩyaŋ nɛ Wɩɩsɩ sɩ marɩ daga ʋ gaŋdarɩ yʋga a baŋ Moosi mɩrɩsɩ hʋ. ¹⁰ Ɛɛ wɩya Wɩɩsɩ gaŋdarɩ hʋ aa we doŋ gyɩnaŋ aa yʋga kɩŋkaŋ wɩya, buŋbuŋ gaŋdarɩ hʋ kɛ bɩl tuwo. ¹¹ Dɩ Wɩɩsɩ rɛ daga ʋ gaŋdarɩ wɩya aa yaa wɩparɩbanɩya tɩyaŋ, ɛɛ kɛ Wɩɩsɩ sɩ marɩ daga ʋ gaŋdarɩ wɩya hʋ a we doŋ deŋdeŋ kɩ mʋ tɩyaŋ.

¹² Á aa kaŋ bayɩyɛla no wɩya rɛ tɩŋ á kɩ basɩ Wɩɩsɩ wɩya abee nyuduwo. ¹³ Á kɛ bɩ kɩɩ Moosi, a paa gannɩ tɔ á sɩya. Beewɩya saŋa hʋ Wɩɩsɩ gyɩ aa daga ʋ gaŋdarɩ Moosi tɩyaŋ, Moosi sɩya gyɩ aa tʋl lɛ. Amɛ tʋla hʋ gyɩ ko kɩ dɩsɩ ʋ sɩya tɩyaŋ nɛ, ɛɛ rɛ ʋ gyɩ kpa gal tɔ ʋ sɩya, dɩ Iziral tɩmma hʋ ta naa anɩɩ tʋla hʋ aa dɩsɩ rɛ. ¹⁴ Amɛ Iziral tɩmma hakɩllɩ fa tɔɔ rɛ Wɩɩsɩ ŋmanɩɩ tɩyaŋ, ba bɩ wuwo gyɩŋ Wɩɩsɩ wɩya hʋ memii. Abee gyɩnaŋ buloŋ, ɛɛ rɛ ba hakɩllɩ ha kɩɩ. Ɛɛwɩya, dɩ ba aa rɛ ko kɩ karɩmɩ mɩrɩsɩ hʋ Wɩɩsɩ fa aa kpaa tɩya Moosi, ʋ ha aa kɩɩ gɛɛ rɛ anɩɩ haŋ gal hʋ Moosi gyɩ aa kpaa tɔ ʋ sɩya, ʋ tɩɩ rɛ ha tɔ ba sɩya. Beewɩya Yesu Krisita laadii dʋŋ nɛ sɩ wuwo leŋ gal hʋ polli nal sɩya tɩyaŋ dɩ ʋ gyɩŋ Wɩɩsɩ wɩya memii. ¹⁵ A ha bee gyɩnaŋ buloŋ, dɩ ba aa rɛ ko karɩmɩ mɩrɩsɩ hʋ Wɩɩsɩ fa aa kpaa tɩya Moosi, ʋ aa kɩɩ gɛɛ rɛ anɩɩ kɩŋ nɛ ha tɔɔ ba hakɩllɩ, ba bɩ wuwo kɩ gyɩŋ wɩya hʋ memii. ¹⁶ Amɛ dɩ nal lɛ ko bɩrɩmɩ a kɩ tɩŋ á Tɩɩna Krisita, gal hʋ aa polli rɛ. ¹⁷ Á Tɩɩna Krisita bee Wiyesi Welii hʋ yaa kɩdɩgɩ rɛ. Nal hʋ aa kaŋ Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ, ʋ tɩɩna laa ʋ tɩɩ rɛ Moosi mɩrɩsɩ hʋ tɩyaŋ. ¹⁸ Gal hʋ fa aa tɔɔ á buloŋ sɩya, ʋ pollo rɛ, ka Krisita gaŋdarɩ we á tɩyaŋ, á kɩ daga ʋ gaŋdarɩ. Wɩɩsɩ Wiyesi Welii kaŋ ma kɩ bɩrɩmɩ rɛ saŋa buloŋ, dɩ á marɩ kɩ kɩɩ Krisita á wɩɩ buloŋ tɩyaŋ, a marɩ kɩ daga ʋ gaŋdarɩ mɛ. Wɩya no buloŋ lɩɩ á Tɩɩna Krisita lee rɛ ʋ rɛ yaa Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ.

Krisitabiisi kɩɩ gɛɛ nɩɩ viini, Wɩɩsɩ kpa ʋ sɩfɩyaŋ kɩna we ba tɩyaŋ

¹ Wɩɩsɩ bɔnyɛ tɩyaŋ nɛ ʋ kpa tʋma no tɩya ma dɩ á kɩ tʋma, ɛɛ wɩya á tenni bee yʋwɔrɩ ba tʋmɩɩ. ² Hɩɩsɩ wɩya abee wɩya hʋ nala aa lʋwɔlɩ kɩ yaa, á kɛ vɩya ba yayɩ rɛ. Á bɩ gɔllɩ kɩ mʋrɩ nala. Á bɩ kaŋ Wɩɩsɩ wɩya hʋ kɩ bɩrɩmɩ wɩnyɩyɛl. Á bɩ kaŋ wɩtɩɩ hʋ kɩ faŋa nal buloŋ. Lɩgyalɩɩ rɛ á aa sɩŋ a kɩ basɩ wɩya no buloŋ dɩ nal buloŋ gyɩma nɩɩ Wɩɩsɩ rɛ yaa á daŋsɩya tɩɩna anɩɩ wɩtɩɩ rɛ á kɩ basɩ. ³ Amɛ dɩ Wɩɩsɩ Wɩweliye hʋ á aa basɩ rɛ ko yaa wɩfaŋɩya, nala hʋ aa nyʋgɩsɩ lee rɛ ba yaa wɩfaŋɩya. ⁴ Nala no bɩ laa Wɩɩsɩ Wɩweliye hʋ di beewɩya Sɩtaanɩ aa yaa dʋnɩya no kuwori leŋ ba hakɩllɩ we bilhuu tɩyaŋ nɛ, a pɔ dɩ ba ta naa pʋlʋŋ hʋ aa kyaana we ba tɩyaŋ. Pʋlʋŋ no rɛ yaa Wɩɩsɩ Wɩweliye hʋ aa daga á Tɩɩna Yesu Krisita gaŋdarɩ, nal hʋ aa kɩɩ Wɩɩsɩ tɩɩ. ⁵ Wɩya hʋ á aa basɩ, ʋ bɩ kɩɩ nɩɩ á tɩɩ wɩya rɛ á kɩ basɩ, amɛ Yesu Krisita wɩya rɛ á kɩ basɩ, anɩɩ ʋ rɛ yaa á Tɩɩna. Wɩɩ hʋ á aa basɩ mʋ kɩ tile á tɩɩ tɩyaŋ buloŋ nɛ yaa nɩɩ Yesu Krisita wɩya rɛ tɩŋ á tʋma kɩ tɩya ma. ⁶ Buŋbuŋ hʋ tɩyaŋ Wɩɩsɩ aa marɩ dʋnɩya, ʋ basɩ rɛ a baa, “Pʋlʋŋ kyaanɩ bilhuu tɩyaŋ.” Haŋ Wɩɩsɩ hʋ tɩɩ rɛ bɩl leŋ pʋlʋŋ ko gyʋʋ á tɩyaŋ. Pʋlʋŋ no rɛ leŋ á gyɩŋ Wɩɩsɩ gaŋdarɩ hʋ aa we Krisita tɩyaŋ.

⁷ Amɛ á kɛ kɩɩ gɛɛ rɛ anɩɩ viini, Wɩɩsɩ kpa wɩweliye no a we á tɩyaŋ. Nyɛ yaŋ daga anɩɩ debal hʋ aa we á tɩyaŋ yaa Wɩɩsɩ kɩŋ nɛ; á tɩɩ dee daa. ⁸ Á aa na tʋwara rɛ weliŋ lee kɛ buloŋ tɩyaŋ, amɛ tʋwara hʋ bɩ wuwo ma. Saŋa kɩdɩgɩ á aa paalɩ bɩ gyɩŋ wɩɩ hʋ buloŋ tɩyaŋ á aa wee, amɛ á bee bɩla hal. ⁹ Ba aa kɩ dɔgɩsɩ ma rɛ, amɛ Wɩɩsɩ aa bɩ vɩya ma ta. Ba aa ŋmaa ma tɩya sʋʋ rɛ, amɛ á bee sʋba. ¹⁰ Saŋa kɛ buloŋ á aa kpa á tɩɩ tɩya sʋʋ rɛ anɩɩ ba aa kpʋʋ Krisita gɛɛ. Ɛɛ leŋ nala gyɩma anɩɩ mɩɩbol hʋ Krisita aa kana ʋ tɩɩ rɛ á mɛ kana. ¹¹ Á aa we á mɩɩbol tɩyaŋ nyɛ, saŋa buloŋ á aa kpa á mɩɩbol yuwo daasɩɩga rɛ Yesu Krisita wɩya, dɩ ɛɛ leŋ nala na anɩɩ á teŋbiye no aa sɩ sʋba mɛ kaŋ mɩɩbol hʋ aa kana rɛ. ¹² Ɛɛwɩya, á kɛ aa kpa á mɩɩbol yuwo daasɩɩga rɛ saŋa buloŋ, amɛ ɛɛ leŋ ma kɛ kaŋ mɩɩbol aa bɩ kaŋ tenni rɛ.

¹³ Ba saba Wɩɩsɩ teŋ tɩyaŋ nɛ a baa, “Ŋ laa Wɩɩsɩ di rɛ, ɛɛ rɛ tɩŋ ŋ basɩ ʋ wɩya.” Á mɛ laa Wɩɩsɩ di nyɛ tɩɩ rɛ, ɛɛ rɛ tɩŋ á mɛ kɩ basɩ ʋ wɩya. ¹⁴ Á gyɩma anɩɩ Wɩɩsɩ aa yaŋ kyisi á Tɩɩna Yesu sʋʋ tɩyaŋ gɛɛ, ɛɛ tɩɩ rɛ ʋ sɩ kyisi ma mɛ sʋʋ tɩyaŋ, dɩ á bee Yesu buloŋ kaŋ mɩɩbol, ka dɩ ʋ kaŋ á beel-ma buloŋ mʋ Wɩɩsɩ sɩya. ¹⁵ Ma wɩya rɛ tɩŋ wɩya no buloŋ yaa, ka dɩ Wɩɩsɩ aa tɩŋ ʋ bɔnyɛ tɩyaŋ a laa nɩgyamaa gyamaa kɩ ta nyɛ, dɩ ɛɛ leŋ dɩ nɩgyamaa dannɩ Wɩɩsɩ weliŋ, a leŋ dɩ ʋ feŋ yɩrɩ.

¹⁶ Akuu wɩɩ no wɩya á tenni bee yʋwɔrɩ. Teŋbii hʋ á aa kana á mɩɩbol no tɩyaŋ, ʋ aa hɩyasɩ rɛ, amɛ á hakɩllɩ kɛ aa kɩ bɩrɩmɩ kɩfalɩya rɛ kyɛɛ bee ʋ nyʋwa buloŋ. ¹⁷ Tʋwara hʋ á aa naa lagɩlagɩ no bɩ yʋga, aŋ bɩl bɩ sɩ pɩɩsɩ mɛ. Amɛ tʋwara no rɛ sɩ leŋ dɩ á maakyiye kaŋ yohuŋ aa bɩ kaŋ magɩsɩɩ abee tenii Wɩɩsɩ sɩya tɩyaŋ. Yohuŋ no rɛ yʋga baŋ tʋwara no á aa naa. ¹⁸ Ɛɛwɩya, á kɛ bɩ kpaa á hakɩllɩ we dʋnɩya no kɩna á aa naa tɩyaŋ, amɛ á kpaa á hakɩllɩ we wɩɩsɩbee kɩna á aa bee na tɩyaŋ nɛ, beewɩya kɩna hʋ á aa naa bɩ sɩ pɩɩsɩ aŋ nyʋgɩsɩ, amɛ kɩna hʋ á aa bee na kɛ sɩ we doŋ a kaŋ kɩ mʋ maakyiye buloŋ.

Á sɩ kaŋ teŋbifalɩya wɩɩsɩbee tɩyaŋ

¹ Á tɩɩ gyɩma nɩɩ teŋbiye no á aa kana dʋnɩya no tɩyaŋ bɩ sɩ piisi aŋ sʋba. Amɛ dɩ ba aa rɛ ko sʋba, Wɩɩsɩ sɩ tɩya ma teŋbifalɩya hʋ aa bɩ yaa dʋnɩya no kɩna. Wɩɩsɩ tɩɩ rɛ marɩ ba a leŋ ba yaa kɩna aa sɩ we doŋ kɩ mʋ deŋdeŋ. ² Á aa we á mɩɩbol no tɩyaŋ, á hiini kɩ kyɛ teŋbifalɩya hʋ Wɩɩsɩ aa sɩ kpa tɩya ma rɛ. ³ Dɩ Wɩɩsɩ ko kpa teŋbiye no tɩya ma, á bɩl bɩ sɩ kaŋ teŋbil. ⁴ Teŋbiye hʋ á aa kana á mɩɩbol no tɩyaŋ, ba leŋ tʋwara gyʋʋ ma rɛ á kɩ hiini. Amɛ ʋ bɩ kɩɩ nɩɩ sʋʋ rɛ á sʋla kɩ kyɛ. Á aa kyɛ dɩ Wɩɩsɩ kaŋ á teŋbiye no bɩrɩmɩ rɛ, a kpa teŋbifalɩya hʋ aa sɩ we doŋ kaŋ kɩ mʋ maakyiye buloŋ a tɩya ma. ⁵ Wɩɩsɩ tɩɩ rɛ marɩ ma wɩɩ no wɩya. Ɛɛ rɛ ʋ kpa ʋ Wiyesi Welii hʋ we á tɩyaŋ, dɩ gɛɛ leŋ dɩ á gyɩma anɩɩ maakyiye ʋ sɩ kpa kɩŋ hʋ aa sɩ tɩŋa mɛ a tɩya ma.

⁶ Ɛɛwɩya, saŋa kɛ buloŋ, á tenni aa polli rɛ. Beewɩya á gyɩma anɩɩ á ha aa kaŋ teŋbiye no á mɩɩbol tɩyaŋ nyɛ, á ha bɩ gyʋʋ á Tɩɩna Yesu sɔŋ. ⁷ Á mɩɩbol tɩyaŋ, wɩya hʋ á aa laa di rɛ á kɩ tɩŋa, wɩya hʋ á aa naa daa á kɩ tɩŋa. ⁸ Wɩtɩɩ rɛ, á tenni paalɩ pollo rɛ, á kyo dɩ á fa lɩɩ dʋnɩya no tɩyaŋ a mʋ we á Tɩɩna Yesu lee. ⁹ Ɛɛwɩya, á wɩkyɛɛlɩɩ buloŋ nɛ yaa dɩ á kɩ tɩŋa ʋ kyɛrɩ lee kɛ buloŋ tɩyaŋ á aa wee. Dɩ ámaa rɛ we dʋnɩya no koo dɩ á lɩɩ ʋ tɩyaŋ mɛ, ¹⁰ beewɩya á buloŋ sɩ maakyiye mʋ sɩŋ Krisita sɩya tɩyaŋ, dɩ ʋ di ma sarɩya, aŋ tuŋ nal buloŋ wɩya hʋ ʋ aa yaa ʋ mɩɩbol tɩyaŋ tuno. Amɛ wɩbɔmɔ kaŋ ba tuno rɛ, wɩweliye mɛ kaŋ ba tuno.

Krisita nyubaanɩŋ, á bee Wɩɩsɩ bɩrɩmɩ kyaŋsɩ rɛ

¹¹ Á yaa nala aa fá Wɩɩsɩ rɛ. Ɛɛ rɛ tɩŋ á kɩ lʋga dɩ á leŋ dɩ nala ko laa Krisita wɩya di. Wɩɩsɩ gyɩŋ gɛɛ á aa kɩya rɛ. Ŋ yaŋ liise anɩɩ ma hakɩllɩ tɩyaŋ, ma mɛ gyɩŋ gɛɛ á aa kɩya rɛ. ¹² Ʋ bɩl bɩ kɩɩ nɩɩ á tɩɩ rɛ á kɩ kyɛ dɩ á daga ma lee. Amɛ á aa kyɛ dɩ ma kaŋ wɩɩ rɛ ma aa sɩ wuwo kpa kɩ genni á wɩya, dɩ gɛɛ leŋ dɩ ma wuwo na wɩɩ basɩ tɩya nala hʋ aa daga ba tɩɩ nala sii wɩnaalɩya wɩya, aŋ bee kyɩla gɛɛ ba hakɩllɩ aa kɩya Wɩɩsɩ sɩya tɩyaŋ. ¹³ Wɩya no á aa basɩ nyɛ, ma kɛ sɩ bɩɩnɩ anɩɩ á nyuni tuwo. Dɩ á nyuni rɛ ko tuwo, Wɩɩsɩ wɩya rɛ tɩŋ. Amɛ dɩ á nyuni ko kɩ tʋma, ma wɩya rɛ tɩŋ. ¹⁴ Wɩɩ buloŋ á aa yaa, Krisita aa kyo ma rɛ tɩŋ á kɩ yaa, beewɩya á gyɩma rɛ weliŋ anɩɩ ʋ rɛ laa nal buloŋ nyuu a sʋba. Ɛɛ mɛ daga anɩɩ nal buloŋ mɛ sʋba rɛ gɛɛ. ¹⁵ Nal nal buloŋ wɩya rɛ tɩŋ Krisita sʋba, ɛɛwɩya nala hʋ buloŋ aa we ba mɩɩbol tɩyaŋ maga dɩ ba kɩ tɩŋ ʋ kyɛrɩ rɛ, aŋ ta bɩl kɩ tɩŋ ba tɩɩ kyɛrɩ. Beewɩya, ba wɩya rɛ Krisita kuu sʋba, aŋka Wɩɩsɩ bɩl kyisi ʋ sʋʋ tɩyaŋ.

¹⁶ Ɛɛwɩya, a lɩɩ gyɩnaŋ kaŋ kɩ mʋ, á bee kyɛ dɩ á bɩl kpa nihuwobiŋ buloŋ anɩɩ dʋnɩya nala aa kpa nala gɛɛ. Saŋa kɩdɩgɩ tɩyaŋ, á fa kpaa Krisita anɩɩ nihuwobisi aa kpaa ʋ gɛɛ rɛ, amɛ nyɛ kɛ, á bɩl bɩ kpaa ʋ anɩɩ á fa aa kpaa ʋ gɛɛ. ¹⁷ Ɛɛwɩya, dɩ nal buloŋ nɛ ko laa Krisita wɩya di, ʋ tɩɩna bɩrɩmɩ nɩfalɩɩ rɛ. Wɩbɩnɩya hʋ buloŋ ʋ fa aa yaa tene rɛ, ka wɩfalɩya piili ʋ mɩɩbol tɩyaŋ. ¹⁸ Wɩɩsɩ rɛ yaa wɩya no buloŋ tɩya ma. Wɩɩsɩ tɩŋ Krisita tɩyaŋ nɛ a leŋ ʋ bee nihuwobisi mɩɩgɩ sʋma. Lagɩlagɩ no, ʋ tɩya ma tʋma rɛ dɩ á mʋ basɩ tɩya nala dɩ ba ko, dɩ ba bee Wɩɩsɩ mɩɩgɩ marɩ dɔmɔŋ. ¹⁹ Wɩɩ hʋ ŋ aa basɩ rɛ nyɛ; Wɩɩsɩ tɩŋ Krisita tɩyaŋ nɛ a leŋ ʋ bee dʋnɩya nala buloŋ mɩɩgɩ sʋma, aŋ kpa ba wɩbɔmɔ buloŋ kyɛ ba. Wɩɩsɩ kpaa ʋ wɩweliye hʋ tɩya ámaa ʋ tʋŋtʋnna rɛ dɩ á basɩ tɩya nala anɩɩ ʋ aa kyɛ dɩ ʋ bee dʋnɩya nala mɩɩgɩ sʋma rɛ nyɛ kɛ. ²⁰ Ɛɛwɩya, Krisita naasɩ rɛ á laa sɩŋ a basɩ wɩya no kɩ tɩya nala. Wɩɩsɩ tɩŋ á tɩyaŋ nɛ a kɩ sʋla ma dɩ ma ko ʋ lee. Krisita nyubaanɩŋ, á aa sʋla ma dɩ ma leŋ dɩ ma bee Wɩɩsɩ marɩ dɔmɔŋ. ²¹ Krisita gyɩ bɩ kaŋ wɩbɔŋ buloŋ, amɛ á wɩya rɛ tɩŋ Wɩɩsɩ leŋ ʋ sʋba anɩɩ wɩbɔŋyaal. Wɩɩsɩ yaa gɛɛ rɛ dɩ á wuwo tɩŋ Krisita tɩyaŋ a kaŋ tɩpʋlʋŋ ʋ sɩya tɩyaŋ.

¹ Tʋma no á aa tʋŋ, á bee Wɩɩsɩ buloŋ nɛ aa tʋŋ. Ɛɛwɩya, á aa sʋla ma gyaaŋgyaaŋ, dɩ ma ta leŋ dɩ Wɩɩsɩ bɔnyɛ hʋ ʋ aa kana beel-ma ko yaa waasʋ. ² Beewɩya Wɩɩsɩ basɩ wɩɩ no ʋ teŋ tɩyaŋ nɛ, a baa,

“Saŋa hʋ aa maga dɩ ŋ daga ŋ bɔnyɛ ma lee,

ŋ fáá ma wulo rɛ.

Kyɛɛ hʋ aa maga dɩ ŋ laa ma ta,

ŋ kyiyeli ma rɛ.”

Ma gyegili nɩɩ daha, saŋa hʋ Wɩɩsɩ aa sɩ kyiyeli ma rɛ nyɛ, gyɩnaŋ nɛ yaa kyɛɛ hʋ Wɩɩsɩ aa sɩ laa ma ta.

Tʋwara hʋ Pɔɔl aa naa

³ Á bee kyɛ dɩ nal buloŋ ko kyogi á feŋ á tʋma no lugo tɩyaŋ. Ɛɛwɩya, á aa lʋgɩ rɛ dɩ á ta ko kpa kɩŋ buloŋ gara nal buloŋ ŋmanɩɩ. ⁴ Ɛɛwɩya, á wɩkanɩɩ buloŋ tɩyaŋ, á aa daga anɩɩ á kɔnɩ yaa Wɩɩsɩ tʋŋtʋnna rɛ. Beewɩya, á paalɩ na tʋwara rɛ, a na sikii, wɩgyʋʋlɩya yʋga mɛ gyʋʋ ma, amɛ ba buloŋ tɩyaŋ mɛ, á wuwo kaŋ kenyiri rɛ abee mala. ⁵ Ba ŋmaa ma rɛ, a kaŋ ma tɔ dɩyaŋ, nala gol ŋmaa ma, ka bee hʋ buloŋ laa taawɛɛ. Á tʋŋ tʋma te á faŋŋa rɛ, a bara doo, a pɩŋ losi. ⁶ Á daga anɩɩ á yaa Wɩɩsɩ tʋŋtʋnna rɛ a bɩ kaŋ wɩkyogii buloŋ. Á gyɩŋ Wɩɩsɩ wɩbii hʋ rɛ, a kaŋ kenyiri, a kaŋ bɔnyɛ. Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ we á tɩyaŋ nɛ, á kyo nala abee á wɩtɩɩ buloŋ. ⁷ Wɩtɩɩ dʋŋ nɛ á kɩ basɩ, Wɩɩsɩ dee mɛ we á tɩyaŋ. Á tɩpʋlʋŋ kɩɩ gɛɛ anɩɩ bakɩna á kaŋ kɩ pɔ á tɩɩ. ⁸ Nala badɔmɔŋ aa tɩya ma gyɩrɩma rɛ, ka badɔmɔŋ mɛ kɩ we ma hɩɩsɩ tɩyaŋ. Á hal nala badɔmɔŋ aa bigisi ma rɛ, ka badɔmɔŋ mɛ kɩ tʋʋsɩ ma. Ba kpaa ma anɩɩ á yaa wɩnyɩyɛla rɛ, amɛ wɩtɩɩ rɛ á kɩ basɩ. ⁹ Ba kpaa ma anɩɩ á bɩ yaa nala, amɛ lee kɩdɩgɩ buloŋ tuwo dɩ ba bɩ gyɩŋ ma. Tʋwara hʋ á aa naa, ʋ fa maga á sʋba rɛ, amɛ á ha we doŋ. Ba aa ŋmaa tɩya sʋʋ rɛ, ka á bee sʋba. ¹⁰ Á tɩsɩ aa kyogi rɛ, aŋka á kɩ gyʋwɔsɩ saŋa buloŋ. Á yaa nyaaba rɛ, amɛ á aa pɛ nala tɩyaŋ nɛ ba yaa dʋwana Wɩɩsɩ wɩweliye tɩyaŋ. Á bɩ kaŋ kɩŋ buloŋ, amɛ ámaa rɛ kɔnɩ tɩŋ kɩŋ buloŋ Krisita tɩyaŋ.

¹¹ Abaa! Koriŋti tɩmma! Á basɩ wɩtɩɩ hʋ buloŋ polli tɩya ma rɛ. Á bɩ kpaa á wɩɩ kɩdɩgɩ buloŋ faŋ ma. ¹² Á kɛ kpaa á tɩsɩ buloŋ tɩya ma rɛ abee kyori, amɛ ma kɛ kaŋ ma tɩsɩ faŋ ma rɛ. ¹³ Lagɩlagɩ no, ŋ basɩ wɩya kɩ tɩya ma rɛ anɩɩ ŋ balɩya. Ma ta kpaa wɩɩ buloŋ faŋ ma. Ɛɛ hʋ á aa kɩya beel-ma, ma mɛ kɩɩ gɛɛ beel-ma.

Ma ta leŋ dɩ ma bee nala hʋ aa bɩ laa Yesu wɩya di kɩ pɛ wɩya

¹⁴ Ma ta leŋ dɩ ma bee nala hʋ aa bɩ laa Yesu wɩya di kɩ mal dɔmɔŋ. Tɩpʋlʋŋ tɩɩna bee nɩbɔŋ bɩ sɩ wuwo kɩ mal dɔmɔŋ. Pʋlʋŋ bee bilhuu mɛ bɩ sɩ wuwo laŋŋɩ lɩdɩgɩ. ¹⁵ Krisita bee Sɩtaanɩ bɩ sɩ wuwo yaa nyʋʋdɩgɩ. Ɛɛ tɩɩ rɛ nal hʋ mɛ aa laa Yesu wɩya di abee nal hʋ aa bɩ laa ʋ wɩya di bɩ sɩ wuwo pɛ wɩɩ buloŋ. ¹⁶ Wɩɩsɩ dɩya bee vʋga bɩ sɩ wuwo pɛ wɩɩ buloŋ tɩyaŋ, beewɩya, ámaa rɛ yaa Wɩɩweyi hʋ dɩya. Wɩɩsɩ tɩɩ basɩ ʋ teŋ tɩyaŋ nɛ a baa,

“Ŋ sɩ we ŋ nala lee

a kɩ gyʋʋ ba lee.

Mɩyaŋ nɛ sɩ yaa ba Wɩɩsɩ,

dɩ ba mɛ yaa ŋ nala.

¹⁷ Ma lɩɩ ma tɩɩ ba tɩyaŋ,

a ta kɩ mal ba. Wɩɩ hʋ Wɩɩsɩ aa basa rɛ nyɛ.

Ma ta kɩ dige kɩna hʋ aa kaŋ bisiŋ.

Dɩ mamaa bee dige kɩna hʋ aa kaŋ bisiŋ, ka dɩ ma ko ŋ lee, ŋ sɩ laa ma we.

¹⁸ Ŋ sɩ yaa ma Kuwo

dɩ ma mɛ yaa ŋ balɩya.

Á Tɩɩna Wɩɩsɩ, dee buloŋ tɩɩna rɛ basɩ nyɛ.”

¹ Ŋ naabiikpɩyanama, Wɩɩsɩ foŋ aa baa dɩ ʋ sɩ yaa wɩya no buloŋ tɩya ma nyɛ, ma leŋ dɩ á lɩɩ á tɩɩ bisiŋ wɩya hʋ aa sɩ kyogi á teŋbiye abee á dʋŋsɩ buloŋ tɩyaŋ. Ma leŋ dɩ á kɩ fá Wɩɩsɩ, aŋ leŋ dɩ á wɩkanɩɩ buloŋ tʋʋlɩ ʋ sɩya tɩyaŋ.

Pɔɔl teŋ fɩyɛla

² Ma suri ma tɩsɩ tɩya ma. Á bɩ yaa wɩɩ kyogi nal kɩdɩgɩ buloŋ, á bɩ kyogi nal kɩdɩgɩ buloŋ nyuu mɛ, á bɩl bɩ firimi nal kɩdɩgɩ buloŋ mɛ. ³ Ŋ aa basɩ wɩya no, ʋ bɩ kɩɩ nɩɩ ŋ aa kyɛ dɩ ŋ kpa kyogisi tɩya ma rɛ, beewɩya ŋ laa sɩya basɩ tɩya ma rɛ anɩɩ á kyo ma rɛ kɩŋkaŋ. Ɛɛwɩya, dɩ mɩɩbol lɛ, á buloŋ nɛ sɩ kana ʋ, dɩ sʋʋ mɛ rɛ, á buloŋ nɛ sɩ sʋba. ⁴ Ŋ laa ma di rɛ weliŋ, ŋ bee yaa ma sige. Ŋ wuwo kɩ genni ma wɩya rɛ. Abee tʋwara no á aa naa buloŋ, ka ma wɩya, ŋ teŋ bee yʋwɔrɩ. Ŋ teŋ paalɩ fɩyɛlɩ rɛ a mʋ gallɩ.

⁵ Haalɩ, á aa ko Masidooniya paalʋʋ mɛ, ka á ha bɩ naa wiyese. Wɩya gyɩ gyʋʋ ma rɛ weliŋ. Nala gyɩ kpaa kaasɩ gyɩŋ ma rɛ, á hakɩllɩ buloŋ gyɩ gyarɩ. ⁶ Ɛɛ rɛ á nɩɩnabiye Titusi gyɩ ko á lee. Ʋ koyi hʋ gyɩ leŋ á bembiye fɩyɛlɩ rɛ. Á gyɩma anɩɩ ʋ koyi hʋ gyɩ yaa Wɩɩsɩ tʋma rɛ, beewɩya Wɩɩsɩ rɛ yaa nal hʋ aa fɩyɛlɩ nala hʋ tɩsɩ aa kyogo bembiye. ⁷ Ʋ koyi hʋ dʋŋ daa gyɩ leŋ á tenni fɩyɛlɩ, amɛ duwoso hʋ ʋ gyɩ aa tɩya ma anɩɩ ɛɛ hʋ ma aa kana ʋ weliŋ a leŋ ʋ teŋ fɩyɛlɩ, ɛɛ gyɩ leŋ á tenni mɛ fɩyɛla rɛ. Ʋ bɩl basɩ tɩya ma rɛ anɩɩ ŋ wɩya kyɩl ma rɛ weliŋ, ma fa kyo dɩ ma naa ŋ. Ʋ baa dɩ ma tɩsɩ kyogo rɛ ŋ wɩya, a bɩl basɩ tɩya ma anɩɩ ma yaa siri rɛ dɩ ma laa ŋ kaasɩ kaa. Ɛɛwɩya, wɩya no buloŋ leŋ ŋ teŋ marɩ fɩyɛlɩ rɛ kɩŋkaŋ. ⁸ Dɩ haŋ teŋ hʋ ŋ aa saba tɩya ma leŋ ma tɩsɩ kyogi mɛ, amɛ ŋ bɩ yaa hara ŋ aa sabɩ teŋ hʋ. Ŋ na anɩɩ teŋ hʋ kɔnɩ gyɩ leŋ ma tɩsɩ kyogi rɛ, ɛɛ gyɩ leŋ ŋ tɩya mɛ kyogi, amɛ ŋ gyɩma anɩɩ ma tɩsɩ bɩ sɩ kyogi kɩ mʋ deŋdeŋ. ⁹ Ba nyɛ tɩyaŋ, ŋ teŋ fɩyɛla rɛ ŋ aa sabɩ teŋ hʋ. Ʋ bɩ kɩɩ nɩɩ ŋ aa leŋ ma tɩsɩ kyogi wɩya rɛ tɩŋ ŋ teŋ fɩyɛlɩ, amɛ tɩkyogi hʋ aa leŋ ma bɩrɩmɩ lɩɩ ma wɩbɔmɔ tɩyaŋ, a kɩ tɩŋ Wɩɩsɩ rɛ tɩŋ. Ʋ yaa Wɩɩsɩ kyɛrɩ rɛ dɩ ma tɩsɩ kyogi, ɛɛ wɩya ŋ gyɩma anɩɩ á bɩ yaa ma wɩbɔŋ buloŋ. ¹⁰ Dɩ Wɩɩsɩ rɛ leŋ nal tɩya kyogi akuu ʋ tɩɩna wɩbɔmɔ wɩya, tɩɩna aa kpa ʋ wɩbɔmɔ hʋ ta rɛ, ka Wɩɩsɩ laa ʋ ta. Nal buloŋ bɩ sɩ yaa hara wɩɩ no wɩya. Amɛ dɩ nihuwobisi wɩkanɩya dʋŋ nɛ leŋ nal tɩya kyogi, tɩkyogi no iriŋ aa wuwo kpʋ tɩɩna rɛ. ¹¹ Ʋ aa yaa nɩɩ Wɩɩsɩ rɛ leŋ ma tɩsɩ kyogi hʋ, ma na wɩɩ hʋ tɩkyogi hʋ aa yaa tɩya ma. Tikyogi hʋ leŋ ma yaa siri rɛ dɩ ma daga anɩɩ ma bɩ kaŋ wɩkyogii wɩɩ no tɩyaŋ. Ma baaŋ gyɩ siye rɛ akuu wɩɩ no aa yaa wɩya, ka kambɩŋ gyɩ kaŋ ma. Tikyogi hʋ leŋ ma kyo ŋ nɛ, a yaa sɩfɩyasɩ dɩ ma na ŋ. Ma yaa siri rɛ dɩ ma dɔgɩsɩ nal hʋ aa yaa wɩbɔŋ no ma tɩyaŋ. Wɩya no buloŋ ma aa yaa daga anɩɩ ma gyɩmaa tuwo wɩɩ no yayɩ tɩyaŋ. ¹² Ɛɛwɩya, ŋ aa sabɩ teŋ hʋ, ʋ bɩ kɩɩ nɩɩ nal hʋ aa yaa wɩɩ kyogi, koo nal hʋ ba aa yaa wɩɩ hʋ kyogi wɩya rɛ kyɩla ŋ. Amɛ ŋ aa kyɛ dɩ Wɩɩsɩ leŋ ma gyɩŋ ɛɛ hʋ ma aa kyɩla á wɩya rɛ. ¹³ Wɩya no buloŋ leŋ á hakɩllɩ pɩŋ lɩdɩgɩ rɛ. Titusi aa ko ma lee, ma buloŋ leŋ ʋ teŋ fɩyɛlɩ rɛ kɩŋkaŋ, ʋ hakɩla mɛ pɩŋ lɩdɩgɩ. Nyɛ paalɩ leŋ á tenni marɩ fɩyɛlɩ rɛ kɩŋkaŋ. ¹⁴ Ŋ bigisi ma tɩya ʋ rɛ, ma mɛ bɩ leŋ hɩɩsɩ di ŋ. Anɩɩ wɩya hʋ buloŋ á aa basɩ tɩya ma aa yaa wɩtɩɩ gɛɛ, ɛɛ tɩɩ rɛ bigisii hʋ á aa bigisi ma tɩya Titusi mɛ ko yaa wɩtɩɩ. ¹⁵ Ɛɛ hʋ ma aa kyaga laa Titusi bee ma nosi balɩya, abee nɩhɔrɩ hʋ ma aa kana ʋ, abee gyɩrɩma hʋ ma aa tɩya ʋ, aŋ yaa siri dɩ ma tɩŋa ʋ nyʋwa wɩya no buloŋ tɩyaŋ, ɛɛ leŋ kyori hʋ ʋ aa kana beel-ma marɩ yʋga kɩ pɛ rɛ saŋa buloŋ. ¹⁶ Ʋ yaa ŋ teŋfɩyɛlʋʋ rɛ abee ŋ aa sɩ wuwo yelli ma wɩɩ buloŋ tɩyaŋ.

Krisitabiisi dɔmɔŋ kyiyelii kɩyɛsʋʋ

¹ Á nɩmmabalɩya, á aa kyɛ dɩ ma gyɩma bɔnyɛ wɩɩ hʋ Wɩɩsɩ aa yaa tɩya Krisitabiisi hʋ aa we Masidooniya paalʋʋ tɩyaŋ nɛ. ² Á nɩmmabalɩya Krisitabiisi hʋ aa we Masidooniya tɩyaŋ naa wɩgyʋʋlɩya rɛ weliŋ, amɛ saŋa buloŋ nɛ ba tenni aa fɩyɛlɩ. Nyaabʋ buloŋ tuwo a baŋ ba, amɛ teŋfɩyɛlʋʋ hʋ aa we ba tɩyaŋ leŋ ba bɩ kaŋ sii mʋhʋ buloŋ abee ba kɩna kɩyɛsɩɩ tɩyaŋ. ³ Wɩtɩɩ rɛ ŋ basɩ kɩ tɩya ma anɩɩ nala no tɩya ma kɩna rɛ a maga ba faŋŋa aa maga gɛɛ. Ba gba paalɩ tɩya baŋ ba faŋŋa aa maga gɛɛ rɛ ba tɩɩ kyɛrɩ tɩyaŋ. ⁴ Ba ha sʋl ma rɛ weliŋ dɩ á leŋ dɩ ba mɛ wuwo kpa kɩna kɩ kyiyeli ba dɔŋtɩŋsɩ Krisitabiisi hʋ aa we Gyudɩya paalʋʋ tɩyaŋ. ⁵ Á fa bɩ yɩyɛla anɩɩ ba sɩ wuwo tɩya ma kɩna maga gɛɛ. Amɛ ba laa sɩya kpa ba tɩɩ tɩya á Tɩɩna Yesu Krisita rɛ, ka Wɩɩsɩ kyɛrɩ tɩyaŋ mɛ, ba kpaa ba tɩɩ tɩya ma mɛ rɛ. ⁶ Titusi rɛ yaa nal hʋ aa leŋ ma piili kɩna no kɩyɛsɩɩ. Ɛɛ wɩya á sʋla ʋ rɛ, dɩ ʋ kyiyeli ma dɩ ma wuwo tʋŋ tʋŋweliye hʋ mʋ teŋ. ⁷ Ma wɩɩ buloŋ tɩyaŋ ma aa yaa kuwokeri rɛ weliŋ, ma laa Wɩɩsɩ di rɛ weliŋ, ma gyɩŋ Wɩɩsɩ wɩbii hʋ basɩɩ rɛ weliŋ, ma kaŋ wɩgyʋŋ nɛ weliŋ, aŋ kaŋ sɩfɩyaŋ mɛ weliŋ ma wɩɩ buloŋ tɩyaŋ. Ma kyo ma rɛ kɩŋkaŋ. Ɛɛ hʋ ma aa yaa kuwokeri wɩya no buloŋ tɩyaŋ ma kaŋ gɛɛ tɩɩ ma wɩɩsʋllɩ kɩna no kɩyɛsɩɩ ma tɩyaŋ.

⁸ Ŋ aa basɩ wɩya no, ʋ bɩ kɩɩ nɩɩ ŋ aa fɩl ma rɛ. Amɛ ŋ aa kpa gɛɛ hʋ Masidooniya paalʋʋ Krisitabiisi hʋ aa kpaa sɩfɩyasɩ a kɩyɛsɩ kɩyɛsʋʋ hʋ magɩsɩ nyɛ, ŋ aa kyɛ dɩ ŋ na rɛ dɩ ma mɛ kɔnɩ kyo ma dɔŋtɩŋsɩ hʋ rɛ koo dɩ ma ta kɩ tɔ nala sɩya rɛ. ⁹ Ma tɩɩ gyɩŋ á Tɩɩna Yesu Krisita aa kaŋ kyori abee bɔnyɛ maga gɛɛ rɛ a beel-ma. Ʋ gyɩ kaŋ kɩŋ buloŋ nɛ. Amɛ ma wɩya rɛ ʋ kuu, a ko tuu dʋnɩya no, a yaa nyaabʋ, dɩ ma tɩŋ ʋ nyaabʋsɩ no tɩyaŋ a wuwo yaa kɩna tɩmma Wɩɩsɩ wɩkanɩya tɩyaŋ. ¹⁰ Wɩɩ no tɩyaŋ, wɩɩ hʋ ŋ kɛ aa naa dɩ ma maga ma yaa rɛ nyɛ: Wɩɩ hʋ ma dɩɩ aa piile, ma kaŋ teŋ nyɛ kɛ. Beewɩya, mamaa rɛ yaa nala hʋ aa laa sɩya vʋʋlɩ kɩna no kɩyɛsɩɩ, mamaa rɛ bɩl laa sɩya kpa ba kɩyɛsɩɩ mɛ sii abee teŋ polli. ¹¹ Wɩɩ hʋ ma aa piile, ʋ maga dɩ ma kaŋ mʋ teŋ nɛ. Ɛɛ hʋ ma tenni aa pollo wɩɩ hʋ piilii tɩyaŋ gɛɛ, ma leŋ dɩ ma tenni polli gɛɛ tɩɩ dɩ ma kaŋ mʋ teŋ. Ma tɩya maga gɛɛ hʋ ma faŋŋa aa maga. ¹² Kɩna hʋ ɩ aa kana daa yaa sɩfɩyaŋ wɩɩ. Wɩɩ hʋ aa yaa sɩfɩyaŋ wɩɩ rɛ yaa ɛɛ hʋ ɩ aa yaa siri dɩ ɩ tɩya abee ɩ tɩya buloŋ a lɩɩ kɩna hʋ ɩ aa kana tɩyaŋ. ¹³ Ŋ aa basɩ nyɛ, ʋ bɩ kɩɩ nɩɩ nala badɔmɔŋ kyʋgɩsɩ rɛ ŋ baa dɩ ma laa kyʋŋ, ka ba kɛ we wiyese tɩyaŋ. Amɛ gyɩnaŋ, ma kana rɛ ka ba kɛ bɩ kana. Ɛɛwɩya, ʋ weliŋ nɛ yaa dɩ ma kyiyeli ba. Dɩ ba mɛ ko maakyiye kana, ka dɩ ma mɛ bɩ kana, ba mɛ sɩ kyiyeli ma. Dɩ nyɛ rɛ ko yaa, ma buloŋ kaŋ maga dɔmɔŋ nɛ. ¹⁵ Ma liisi wɩɩ hʋ ba aa saba Wɩɩsɩ teŋ tɩyaŋ a mʋ tile kɩdiiliye hʋ gyɩ aa lɩɩ Wɩɩsɩbee ko tuu tɩyaŋ. Ba baa,

“Nala hʋ buloŋ gyɩ aa paa yʋga, ba gyɩ bɩ diye aŋ ka kɩŋ, nala hʋ mɛ gyɩ aa paa mʋhʋ, ba mɛ gyɩ bɩ dii buwo.”

Pɔɔl tɩŋ Titusi dɩ ʋ mʋ na Koriŋti tɩmma

¹⁶ Wɩɩsɩ kaŋ aŋgyʋwasʋ rɛ kɩŋkaŋ abee ʋ aa leŋ Titusi kyɩl ma wɩya weliŋ anɩɩ ŋ mɛ aa kyɩl ma wɩya gɛɛ. ¹⁷ Beewɩya, ʋ bɩ kɩɩ nɩɩ á aa sʋla ʋ dɩ ʋ ko laa kɩna ma lee dʋŋ wɩya rɛ tɩŋ ʋ ko ko. Amɛ ʋ tɩɩ sii mɛ fa fɩyɛsa rɛ ʋ paalɩ kyo dɩ ʋ ko ma lee. ¹⁸ Ʋ bee á nɩɩnabiye kɩdɩgɩ rɛ aa ko. Krisitabiisi hʋ buloŋ aa bigisi ʋ rɛ, akuu ʋ aa basɩ Wɩɩsɩ wɩweliye hʋ wɩya. ¹⁹ Ʋ bɩ kɩɩ bigisi dʋŋ nɛ ba kɩ bigisi ʋ, amɛ Krisitabiisi hʋ buloŋ nɛ paalɩ laŋŋɩ lɩɩ ʋ dɩ á beel-ʋ gɔllɩ laa kyori kɩyɛsʋʋ hʋ a kaŋ mʋ Gyerusalɛm. Ɛɛ rɛ sɩ daga anɩɩ á kɔnɩ yaa siri rɛ dɩ á kyiyeli á nɩmmabalɩya Krisitabiisi hʋ aa bɩ kaŋ kɩŋ buloŋ, dɩ gɛɛ leŋ dɩ á Tɩɩna Yesu feŋ yɩrɩ. ²⁰ Ɛɛwɩya, á aa kyɛ dɩ á gyɩŋ kaŋ bɔnyɛ kɩna no weliŋ nɛ, dɩ nal buloŋ ta ko kyogi á feŋ ba kpaayɩ tɩyaŋ. ²¹ Beewɩya, á kyɛrɩ daa yaa dɩ á yaa wɩɩ hʋ aa kpaa ŋmanɩɩ Wɩɩsɩ dʋŋ sɩya tɩyaŋ amɛ á kyɛrɩ rɛ yaa dɩ á yaa wɩɩ hʋ aa kpaa ŋmanɩɩ nihuwobisi mɛ sɩya tɩyaŋ. ²² Á nɩɩnabiye kɩdɩgɩ mɛ rɛ á leŋ ʋ tɩŋ ba hal kɩ ko. Ʋ daga ŋmaŋgyamaa tɩyaŋ anɩɩ ʋ kaŋ sɩfɩyaŋ nɛ. Ʋ marɩ yaa sɩfɩyaŋ nɛ dɩ ʋ kyiyeli ma, akuu ʋ aa laa ma di wɩya. ²³ Titusi kɛ yaa ŋ tʋŋtʋnnɩ-dɔŋ nɛ, á buloŋ tʋma kɩ tɩya ma. Amɛ ʋ bee á nɩmmabalɩya hʋ kɛ aa ko, ba aa rɛ yaa nala hʋ aa laa Krisitabiisi buloŋ nyuu sɩŋ tʋma no tɩyaŋ. Ba leŋ nala kɩ kpa Krisita yohuŋ nɛ. ²⁴ Ɛɛwɩya, ma daga nala no buloŋ aa ko anɩɩ ma kɔnɩ kyo ba rɛ. Dɩ mamaa rɛ yaa gɛɛ, Krisitabiisi hʋ aa tɩŋ ba sɩ nɩɩ, a gyɩma anɩɩ ɛɛ hʋ á aa bigisi á tɩɩ ma wɩya hʋ kɔnɩ yaa wɩtɩɩ rɛ.

¹ Ʋ bɩ yaa kparaama dɩ ŋ bɩl sabɩ teŋ kɩ tɩya ma kɩyɛsʋʋ hʋ á aa laa dɩ á kyiyeli Krisitabiisi hʋ aa we Gyudɩya paalʋʋ tɩyaŋ wɩya. ² Beewɩya, ŋ gyɩma anɩɩ ma yaa siri rɛ abee ma tɩsɩ buloŋ dɩ ma kɩyɛsɩ kɩna hʋ. Ɛɛwɩya, ŋ bigisi ma rɛ weliŋ a tɩya Krisitabiisi hʋ aa we Masidooniya paalʋʋ tɩyaŋ. Ŋ basɩ tɩya ba rɛ anɩɩ Krisitabiisi hʋ aa we Akaaya paalʋʋ tɩyaŋ kɛ yaa siri rɛ dɩɩ buloŋ dɩ ba kɩyɛsɩ kɩna a kyiyeli Gyudɩya paalʋʋ Krisitabiisi hʋ. Ɛɛ hʋ ma aa kpaa wɩɩ hʋ bee sɩfɩyaŋ, ʋ leŋ ba gyeniŋ buloŋ mɛ tenni polli rɛ, ba yaa siri dɩ ba kɩyɛsɩ kɩna hʋ. ³ Lagɩlagɩ no, ŋ aa tɩŋ á nɩmmabalɩya no rɛ dɩ ba ko ma lee, dɩ bigisii hʋ ŋ aa bigisi ma wɩɩ no tɩyaŋ ta ko yaa wɩnyɩyɛl. Beewɩya saŋa buloŋ nɛ ŋ aa basɩ kɩ tɩya Masidooniya tɩmma hʋ anɩɩ ma kɛ yaa siri pɔ rɛ. ⁴ Dɩ ŋ bee Masidooniya paalʋʋ Krisitabiisi hʋ badɔmɔŋ nɛ ko ko, dɩ ba ko na dɩ ma kɩna ha bɩ yaa siri, ʋ sɩ yaa ŋ hɩɩsɩ, akuu ŋ aa laa ma di waasʋ wɩya. Ŋ bee basɩ hɩɩsɩ hʋ ma tɩɩ kɛ aa sɩ di wɩya. ⁵ Ɛɛ rɛ tɩŋ ŋ na dɩ ʋ maga dɩ ŋ tɩŋ ŋ naabalɩya no dɩ ba laa sɩya ko ŋ tɩyaŋ, dɩ bɔnyɛ kɩna hʋ ma aa baa dɩ ma sɩ kɩyɛsɩ kyiyeli Wɩɩsɩ nala hʋ, dɩ ma kpa laŋŋɩ lɩdɩgɩ, ka dɩ ŋ tɩɩ na ko. Ɛɛ sɩ daga anɩɩ ma tɩɩ kyɛrɩ tɩyaŋ nɛ ma kɩyɛsɩ bɔnyɛ kɩna no, ʋ bɩ kɩɩ ba fɩl ma rɛ ma yaa.

⁶ Wɩɩ hʋ ŋ aa kyɛ dɩ ma gyɩma rɛ nyɛ: Dɩ ɩ rɛ doho kɩna mʋhʋ, ɩ mɛ aa kʋŋ kɩna mʋhʋ rɛ, amɛ dɩ ɩ doho kɩna yʋga, ɩ aa kʋŋ kɩna yʋga rɛ. ⁷ Nal buloŋ tɩya maga gɛɛ ɩ hakɩla aa daga ɩ dɩ ɩ tɩya. Nal buloŋ lɩɩ kɩna hʋ abee teŋfɩyɛlʋʋ, aŋ ta leŋ dɩ ʋ kɩɩ gɛɛ anɩɩ ʋ yaa fɩlɩɩ rɛ. Nal buloŋ maga dɩ ʋ tɩya ʋ tɩɩ kyɛrɩ tɩyaŋ nɛ, beewɩya nal hʋ aa tɩya abee teŋfɩyɛlʋʋ, ʋ tɩɩna rɛ Wɩɩsɩ kyo. ⁸ Wɩɩsɩ kaŋ dee rɛ ʋ aa sɩ wuwo tɩya ma kɩŋ buloŋ ma aa kyɛ. Ʋ sɩ paalɩ tɩya ma kɩŋ buloŋ a baŋ gɛɛ ma aa kyɛ saŋa buloŋ, dɩ ma kpa marɩ ma tɩɩ aŋ ha ka, a kpa kyiyelii ma dɔŋtɩŋsɩ. ⁹ Ba saba Wɩɩsɩ teŋ tɩyaŋ nɛ a baa,

“Wɩɩsɩ aa kpa kɩna kɩ tɩya nyaaba rɛ ʋ bɔnyɛ tɩyaŋ. Ʋ bɔnyɛ bee teŋ.”

¹⁰ Wɩɩsɩ rɛ aa tɩya nihuwobiŋ kɩdoho ʋ doho, a tɩya ʋ kɩdiiliye mɛ, ʋ di. Ɛɛwɩya, Wɩɩsɩ sɩ tɩya ma kɩŋ hʋ buloŋ ma aa kyɛɛ a leŋ dɩ kɩna hʋ ma aa kana marɩ yʋga, dɩ ma wuwo marɩ kɩ kyiyeli nala hʋ aa bɩ kana weliŋ. ¹¹ Wɩɩsɩ sɩ leŋ dɩ ma noŋ kɩ gyʋʋ ma wɩyaalɩɩ buloŋ tɩyaŋ, dɩ ma wuwo kpa kɩna kɩ tɩya nala abee bɔnyɛ saŋa buloŋ. Ɛɛ sɩ leŋ dɩ nala yʋga kyʋwalɩ Wɩɩsɩ aŋgyʋwasʋ akuu ma bɔnyɛ kɩna hʋ á aa sɩ kaŋ mʋ tɩya ba wɩya. ¹² Kɩna no ma aa tɩya nyɛ, ʋ bɩ kɩɩ nɩɩ ma dɔŋtɩŋsɩ Krisitabiisi hʋ kɩkyɛɛlɩya dʋŋ nɛ ba sɩ na, amɛ ɛɛ mɛ sɩ leŋ dɩ ba kyʋwalɩ Wɩɩsɩ aŋgyʋwasʋ weliŋ. ¹³ Ɛɛ hʋ ma aa tɩya kɩna hʋ daga Krisitabiisi hʋ iriŋ ma aa yaa rɛ. Ɛɛwɩya, nala hʋ aa laa kɩna hʋ sɩ dannɩ Wɩɩsɩ abee gɛɛ hʋ ma aa tɩŋ Krisita wɩweliye hʋ ma aa laa di abee ma wɩtɩɩ buloŋ. Ba sɩ bɩl dannɩ Wɩɩsɩ mɛ abee bɔnyɛ hʋ ma aa kana a leŋ ma beel-ba, abee ma Krisitabii-dɔŋtɩŋsɩ hʋ buloŋ kaŋ kɩna hʋ ma aa kana a kpaa dɔmɔŋ. ¹⁴ Ba sɩ sʋla Wɩɩsɩ kɩ tɩya ma abee ba tɩsɩ buloŋ, akuu bɔnyɛ hʋ aa bɩ kaŋ magɩsɩ Wɩɩsɩ aa kaŋ daga ma wɩya. ¹⁵ Ma leŋ dɩ á dannɩ Wɩɩsɩ abee kyɔgɩtabal no ʋ aa kpaa tɩya ma waasʋ wɩya.

Pɔɔl daga anɩɩ ʋ kɔnɩ yaa Yesu kpambɩya rɛ

¹ Mɩyaŋ Pɔɔl tɩɩ rɛ aa sʋla ma wɩɩ no wɩya. Ŋ aa kyɛ dɩ ŋ kpa bɔnyɛ abee sɩfɩyala rɛ wɩɩ no tɩyaŋ anɩɩ Krisita tɩɩ aa sɩ kpa ʋ gɛɛ. Ma badɔmɔŋ aa basɩ rɛ anɩɩ dɩ mɩyaŋ nɛ ko we ma lee, dɩ ŋ aa kɩɩ gɛɛ sɔlɛɛ, dɩ amɛ dɩ mɩyaŋ ko tuwo ma lee, ma aa baa dɩ ŋ wɩya hayɛ rɛ. ² Ŋ aa sʋl ma, dɩ mɩyaŋ nɛ ko ko ma lee, ma ta fɩla ŋ dɩ ŋ hayɛ ma nyuu tɩyaŋ. Beewɩya ŋ gyɩma anɩɩ ŋ aa wuwo ŋ bɩrɩmɩ kɩhaa rɛ nala hʋ aa baa dɩ dʋnɩya hakɩla rɛ ŋ kaŋ kɩ yaa wɩya hʋ ŋ aa yaa nyuu tɩyaŋ. ³ Á we dʋnɩya tɩyaŋ nɛ, amɛ dʋnɩya hakɩla daa á kaŋ kɩ lʋga á lʋgʋ Krisita tɩŋɩɩ hʋ tɩyaŋ. ⁴ Dʋnɩya bayuwo kɩna daa á kaŋ kɩ lʋga á lʋgʋ, amɛ Wɩɩsɩ tɩɩ dee rɛ ʋ kpa tɩya ma, a wuwo kpa yuwo kɩ di Sɩtaanɩ leye hʋ buloŋ ʋ aa kaŋ dee tɩyaŋ. ⁵ Á kpaa Wɩɩsɩ dee no rɛ a yuwo di dagɩŋtɩɩ tɩmma abee nyʋʋtaaduwo waasɩma hʋ buloŋ ba aa kaŋ tɔ dɩ nala ta gyɩŋ Wɩɩsɩ, aŋ kaŋ nala hakɩllɩ bɩrɩmɩ ba kɩ tɩŋ Krisita kyɛrɩ. ⁶ Dɩ mamaa rɛ kɔnɩ aa tɩŋ Krisita nyʋwa weliŋ, ɛɛ kɛ á mɛ sɩ yaa siri, a dɔgɩsɩ nala hʋ aa bee tɩŋ ʋ nyʋwa.

⁷ Ma aa kpa wɩya gyambaa rɛ. Nal hʋ buloŋ aa kpaa ʋ tɩɩ anɩɩ ʋ yaa Krisita nal lɛ, dɩ ʋ tɩɩna rɛ marɩ sʋnnɩ weliŋ na, ʋ sɩ gyɩma anɩɩ á mɛ yaa Krisita nala rɛ. ⁸ Dɩ mɩyaŋ nɛ aa bigisi ŋ tɩɩ kɩŋkaŋ dee hʋ Wɩɩsɩ aa kpaa tɩya ma wɩya mɛ, ʋ bɩ yaa ŋ hɩɩsɩ, beewɩya Wɩɩsɩ kpaa dee hʋ tɩya ma dɩ á kaŋ kɩ marɩ ma rɛ. Ʋ bɩ baa dɩ á kaŋ kɩ kyogi ma. ⁹ Ŋ bee kyɛ dɩ ma kɩ bɩɩnɩ anɩɩ ŋ sabɩ tenni kɩ tɩya ma dɩ ŋ kpa kambɩŋ we ma rɛ. ¹⁰ Beewɩya, nala badɔmɔŋ baa dɩ wɩya hʋ ŋ aa sabɩ tɩya ma aa deye rɛ, a hayɛ mɛ, dɩ amɛ dɩ ŋ tɩɩ ko we ma lee kɛ, dɩ ŋ aa kɩɩ sɔlɛɛ rɛ, ka ŋ wɩbasɩɩ mɛ bɩ kaŋ tɔnɔ buloŋ. ¹¹ Ʋ maga dɩ nala no tesi gyɩma rɛ anɩɩ wɩya hʋ á aa yaŋ we gama aŋ sabɩ tɩya ma, ba tɩɩ rɛ á sɩ yaa dɩ ámaa rɛ ko we ma lee mɛ. ¹² Á bɩ sɩ maakyiye yeŋŋi aŋ kpa á tɩɩ mʋ magɩsɩ nala hʋ aa bigisi ba tɩɩ. Nala no tɩɩ hakɩllɩ rɛ ba aa kpa a kɩ magɩsɩ ba wɩyaalɩya, a kpa ba tɩɩ kɩ magɩsɩ dɔmɔŋ. Ba yaa bambugo kɩŋkaŋ!

¹³ Amɛ á kɛ, á bɩ sɩ bigisi á tɩɩ a baŋ gɛɛ hʋ aa maga. Á tɩɩ bigisii buloŋ kɛ we tʋma hʋ Wɩɩsɩ aa kpaa tɩya ma mɔgɩ tɩyaŋ nɛ. Wɩɩsɩ wɩya hʋ á aa ko basɩ tɩya ma mɛ pɛɛ tʋma no tɩyaŋ nɛ. ¹⁴ Ma yaŋ aa pɛɛ lee hʋ Wɩɩsɩ aa keri tɩya ma dɩ á basɩ ʋ wɩya tɩyaŋ nyɛ, dɩ ámaa rɛ ko basɩ Wɩɩsɩ wɩya tɩya ma, á bɩ gallɩ á mɔgɩ, beewɩya ámaa rɛ yaa nala hʋ aa laa sɩya ko basɩ Krisita wɩweliye hʋ tɩya ma. ¹⁵ Á bee bigisi á tɩɩ tʋma hʋ nala badɔmɔŋ aa tuŋ gallɩ mɔgɩ hʋ Wɩɩsɩ aa daga ma wɩya. Amɛ á bayɩyɛla rɛ yaa dɩ ma laadii marɩ sɩŋ weliŋ, dɩ tʋma hʋ á aa tʋŋ ma lee wuwo mʋ sɩya. Amɛ á kɛ sɩ tʋma a kɩ maga gɛɛ hʋ Wɩɩsɩ aa daga ma. ¹⁶ Dɩ nyɛ rɛ ko yaa, á sɩ wuwo gallɩ mʋ leye badɔmɔŋ mɛ a basɩ Wɩɩsɩ wɩweliye hʋ. Á bee kyɛ dɩ á laa nal kɩdɩgɩ gyaaŋbiye, akuu ʋ aa tʋŋ tʋma lee hʋ Wɩɩsɩ aa kpaa tɩya ʋ wɩya. ¹⁷ Wɩɩsɩ teŋ tɩyaŋ ba baa,

“Dɩ nal buloŋ nɛ aa kyɛ dɩ ʋ bigisi ʋ tɩɩ, ʋ tɩɩna bigisi ʋ tɩɩ wɩɩ hʋ á Tɩɩna Krisita aa yaa tɩya ʋ wɩya.”

¹⁸ Beewɩya, nal hʋ aa bigisi ʋ tɩɩ daa ba kɩ kpa yohuŋ, amɛ nal hʋ Wɩɩsɩ aa bigisi rɛ ba kɩ kpa yohuŋ.

Pɔɔl basɩ nala hʋ aa fugo baa ba yaa Yesu kpambɩsɩ wɩya

¹ Ŋ aa sʋl ma dɩ ma kaŋ kenyiri beel-ŋ. Dɩ ma naa nɩɩ bambugi-wɩya rɛ ŋ kɩ basɩ mɛ, ma di kenyiri aŋ gyegile nɩɩ. ² Ŋ kyɩl ma wɩya rɛ weliŋ anɩɩ gɛɛ hʋ Wɩɩsɩ tɩɩ aa kyɩl ma wɩya. Ŋ aa kyɛ dɩ ma laa Krisita dʋŋ di rɛ ma wɩɩ buloŋ tɩyaŋ, aŋ kɩ gyegili kyɛɛ hʋ ʋ aa sɩ ko paa ma, anɩɩ hatoluu aa hɔŋ gbala baal hʋ ʋ aa kyɛ dɩ ʋ yala dʋŋ gɛɛ, ba ko mʋ yala dɔmɔŋ, dɩ baal buloŋ bɩ gyɩma ʋ. ³ Amɛ ŋ kyɩla rɛ anɩɩ ba sɩ mʋrɩ ma dɩ ma ta tɩŋ Krisita bee tɩdɩgɩ abee wɩtɩɩ, anɩɩ dʋŋ hʋ gyɩ aa kpaa dawarɩ a mʋrɩ Hawa gɛɛ. ⁴ Ma wɩya kana ŋ kambɩŋ nɛ, beewɩya ŋ naa ɛɛ hʋ ma aa kyaga nosi laa nala hʋ aa ko ma lee rɛ. Wɩya hʋ ba aa basɩ kɩ tɩya ma a mʋ kɩ tile Yesu Krisita tɩyaŋ, ba bee wɩya hʋ á aa basɩ tɩya ma bɩ yaa kɩdɩgɩ, ka ma aa laa ba di. Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ ʋ aa tɩŋ á tɩyaŋ a kpa tɩya ma, ʋ daa nala no baa dɩ ba sɩ kpa tɩya ma, ka ma laa ba di. Wɩya hʋ ba aa basɩ kɩ tɩya ma, ba bee Wɩɩsɩ Wɩweliye hʋ á aa laa sɩya basɩ tɩya ma bɩ yaa kɩdɩgɩ, ka ma laa ba di. ⁵ Ŋ gyɩma anɩɩ nala hʋ kpaa ba tɩɩ anɩɩ ba yaa Yesu kpambɩsɩ rɛ, a kɩ daga anɩɩ ba aa rɛ tee nal buloŋ, amɛ ŋ liise nɩɩ ba mɛ bɩ kpɩya ŋ mʋhʋ mɛ. ⁶ Kapuwo dɩ mɩyaŋ nɛ bɩ gyɩŋ wɩya basɩɩ mɛ, ka ʋ bɩ kɩɩ nɩɩ ŋ bɩ gyɩ wɩɩ hʋ ŋ aa basɩ. Á kyaasɩ basɩ wɩya no buloŋ polli tɩya ma rɛ wɩɩ kɛ buloŋ tɩyaŋ abee lee kɛ buloŋ tɩyaŋ.

⁷ Saŋa hʋ ŋ aa ko ma lee, ŋ kana ŋ tɩɩ hʋwɔlɩ rɛ a kpa ma yohuŋ, abee ŋ aa basɩ Wɩɩsɩ Wɩweliye hʋ tɩya ma aŋ bɩ laa kɩŋ buloŋ. Ŋ aa yaa nyɛ, ŋ yaa wɩbɔŋ nɛ koo? ⁸ Saŋa hʋ ŋ fa aa we ma lee, a kɩ tʋma, lɩdʋŋsɩ Krisitabiisi rɛ gyɩ aa tɩya ŋ molbiye, ŋ wuwo kɩ tʋŋ ŋ tʋma. Ŋ aa wuwo dɩ ŋ baa ŋ fasɩ ba rɛ dɩ ŋ wuwo pɛ ma. ⁹ Saŋa hʋ ŋ gyɩ aa we ma lee, ŋ gyɩ aa kyɛ kyiyelii abee molbii mʋhʋ rɛ, amɛ ŋ gyɩ bɩ kpaa gɛɛ nyaŋ ma kɩdɩgɩ buloŋ. Á nɩmmabalɩya hʋ gyɩ aa lɩɩ Masidooniya paalʋʋ ko rɛ gyɩ tɩya ŋ kɩna hʋ buloŋ ŋ aa kyɛ. Ŋ gyɩ bɩ kpaa ŋ kɩkyɛɛlɩya wɩya nɩɩ ma. Ɛɛ mɛ rɛ ŋ bɩ sɩ maakyiye kpa ŋ wɩɩ buloŋ nɩɩ ma. ¹⁰ Krisita nyuniŋ, wɩtɩɩ rɛ ŋ kɩ basɩ ŋ aa baa dɩ nal buloŋ tuwo Akaaya paalʋʋ buloŋ tɩyaŋ ʋ aa sɩ wuwo baa dɩ ŋ ta bigisi ŋ tɩɩ wɩɩ no wɩya. ¹¹ Bee rɛ tɩŋ ŋ baa ŋ bee kyɛ dɩ ŋ kpa ŋ wɩya nɩɩ ma? Ma bɩɩna anɩɩ ŋ aa bɩ kyo ma rɛ tɩŋ koo? Aayɩ, Wɩɩsɩ tɩɩ gyɩma anɩɩ ŋ kyo ma rɛ.

¹² Ŋ aa tʋŋ ŋ tʋma aŋ bee laa tuno buloŋ ma lee nyɛ, ŋ sɩ kaŋ gɛɛ kɩ mʋ deŋdeŋ. Beewɩya, ŋ bee kyɛ dɩ nala hʋ aa nyɩya wɩya baa dɩ ba yaa Yesu kpambɩsɩ rɛ ko na wɩɩ doŋ, a kɩ daga ba tɩɩ anɩɩ ŋmaŋdɩgɩ rɛ á beel-ba kpa á kɩ tʋŋ á tʋma. ¹³ Nala no aa mʋrɩ nala rɛ anɩɩ ba yaa Krisita kpambɩsɩ rɛ. Ba aa mʋrɩ nala rɛ ba tʋma tɩyaŋ, aŋ aa fugo kaŋ ba tɩɩ yaa gɛɛ anɩɩ ba yaa Krisita kpambɩsɩ rɛ. ¹⁴ Ʋ gɛɛ yaŋ bɩ yaa wɩkperii, beewɩya Sɩtaanɩ mɛ gba aa wuwo fugo kaŋ ʋ tɩɩ yaa gɛɛ anɩɩ ʋ aa yaa malɩka rɛ. ¹⁵ Ɛɛwɩya, dɩ Sɩtaanɩ tʋŋtʋnna mɛ rɛ fugo kaŋ ba tɩɩ yaa gɛɛ anɩɩ nala aa kaŋ tɩpʋlʋŋ, ʋ mɛ bɩ yaa wɩkperii. Ba tenii buloŋ, ba tɩɩ pɩwasɩya rɛ sɩ bil ba nyʋʋsɩ.

Pɔɔl bigisi ʋ tɩɩ tʋwara hʋ ʋ aa na wɩya

¹⁶ Ma leŋ dɩ ŋ bɩl basɩ tɩya ma anɩɩ nal buloŋ ta bɩɩna anɩɩ ŋ yaa bambugi rɛ. Amɛ dɩ mamaa rɛ aa kyɛ dɩ ma kpa ŋ anɩɩ ŋ yaa bambugi mɛ, ʋ maga rɛ. Doŋ nɛ ŋ sɩ wuwo bigisi ŋ tɩɩ mʋhʋ tʋlɩɩ. ¹⁷ Ŋ aa bigisi ŋ tɩɩ nyɛ, Yesu Krisita nyʋwa daa ŋ kɩ tɩŋa gɛɛ. Ŋ gyɩma anɩɩ bambugi-wɩya rɛ ŋ kɩ basɩ. ¹⁸ Amɛ nala yʋga aa kuu dʋnɩya no wɩkanɩya wɩya rɛ a kɩ bigisi ba tɩɩ. Ɛɛwɩya, ma leŋ dɩ ŋ mɛ bigisi ŋ tɩɩ. ¹⁹ Ma baa ma yaa wɩgyʋnna rɛ, kɛ ma aa kaŋ kenyiri a gyegili kɩ nɩɩ bambugo wɩbasɩya. ²⁰ Dɩ nal lɛ kaŋ ma bɩrɩmɩ yosi, koo dɩ ʋ kaŋ ma kɩna kɩ fasɩ, koo dɩ ʋ tɩɩna kaŋ ma kɩ gʋra, koo dɩ ʋ fɩl ma ma kɩ yaa ʋ wɩkyɛɛlɩya, koo dɩ ʋ kaŋ ma kɩ yaa sɩgyʋʋ wɩya, ka ma aa tallɩ ma nyʋwa rɛ. ²¹ Ʋ yaa ŋ hɩɩsɩ rɛ anɩɩ á kɛ gyɩ aa bɩ kaŋ nyuduwo á aa sɩ yaa ma wɩya no. Ŋ gyɩma anɩɩ bambugi-wɩya rɛ ŋ ha kɩ basɩ nyɛ, amɛ dɩ nal kɩdɩgɩ buloŋ nɛ bɩɩna anɩɩ ʋ kaŋ ŋmanɩɩ rɛ ʋ aa sɩ bigisi ʋ tɩɩ wɩɩ kɩdɩgɩ buloŋ wɩya, ŋ mɛ kaŋ ŋmanɩɩ rɛ ŋ aa sɩ wuwo bigisi ŋ tɩɩ haŋ wɩɩ hʋ wɩya. ²² Dɩ ba ko baa ba yaa Hiiburu nala, ŋ mɛ yaa kɩdɩgɩ rɛ. Dɩ ba ko baa ba yaa Iziral tɩmma mɛ, ŋ mɛ yaa kɩdɩgɩ rɛ. Dɩ ba ko baa ba yaa Abɩraham doho nala mɛ rɛ, ŋ mɛ yaa kɩdɩgɩ rɛ. ²³ Dɩ ba ko baa ba yaa Krisita tʋŋtʋnna rɛ, ŋ mɛ yaa kɩdɩgɩ rɛ. Mɩyaŋ nɛ gba paalɩ yaa Yesu Krisita tʋŋtʋnnɩ a baŋ ba, beewɩya mɩyaŋ nɛ tʋŋ tʋma yʋga a baŋ ba kɩdɩgɩ buloŋ. Ba villi kana ŋ tɔ dɩya tɩyaŋ nɛ, a villi ŋmaa ŋ, ŋ bɩ gyɩŋ ba nyʋwa. Ba aa ŋmaa ŋ ŋmaa ŋ tɩya sʋʋ rɛ ka ŋ sii, ŋ bɩ sɩ wuwo dɩɩsɩ ba. Ŋ aa basɩ wɩya no, ʋ kɩɩ gɛɛ anɩɩ ŋ nyuu tuwo, amɛ ba wɩtɩɩ rɛ ŋ kɩ basɩ gɛɛ. ²⁴ Gyuuma villi kana ŋ nɛ naaŋsɩɩnyʋwa bʋnɔŋ, a vɩɩrɩ ŋ bee kpaasa naaŋsɩɩnyʋwa mɔlɩya abee fi abee nibi, ba kɩdɩgɩ buloŋ tɩyaŋ. ²⁵ Roma tɩmma vɩɩrɩ ŋ naaŋsɩɩnyʋwa bʋto mɛ rɛ abee hɔgɩ-kpaasa. Saŋa kɩdɩgɩ mɛ ba paa bʋwa yaga ŋ nɛ dɩ ba kpʋ. Nɩɩduworiborisi mɛ ŋ aa gyʋwa ba kyogi nɩɩ tɩyaŋ, ʋ yaa naaŋsɩɩnyʋwa bʋto rɛ. Kyɛɛ kɩdɩgɩ mɛ, ŋ paalɩ we nɩɩ tɩyaŋ gɛɛ rɛ a lɩɩ kyɩkyʋwala a kaŋ kɩ mʋ ʋ sɩgballɩya mɛ kyɩkyʋwala, a kɩ lʋga dɩ ŋ lɩɩ. ²⁶ Ŋ ŋmaŋgyamaa no buloŋ valɩɩ tɩyaŋ, ŋ naa tʋwara rɛ weliŋ fuwoni kyolii tɩyaŋ, ka gaala mɛ dɔgɩsɩ ŋ kɩŋkaŋ. Ŋ dɔŋtɩŋsɩ Gyuuma abee nala hʋ aa bɩ yaa Gyuuma mɛ buloŋ dɔgɩsɩ ŋ nɛ kɩŋkaŋ. A lɩɩ gɛɛ hal tɩyaŋ, ŋ naa tʋwara rɛ pogisi abee tɔbala abee fuwobala buloŋ tɩyaŋ mɛ. Nala aa fugo baa ba yaa Krisitabiisi mɛ dɔgɩsɩ ŋ nɛ kɩŋkaŋ. ²⁷ Ŋ tʋma rɛ kɩŋkaŋ, a lɔlɔ weliŋ. Kyɛyɛ badɔmɔŋ ŋ aa bara doo rɛ. Ŋ gyɩŋ kɩŋ hʋ ba aa yɩrɩ losi bee nɩɩnyʋwasɩ rɛ. Saŋa kɩdɩgɩ ŋ aa paalɩ bɩ kaŋ kɩdiilii buloŋ ŋ aa sɩ di. Waal kpʋʋ ŋ nɛ weliŋ, akuu ŋ aa bɩ naa dɩya ŋ aa sɩ gyʋʋ, koo gal ŋ aa sɩ kpa tɔ ŋ teŋ wɩya. ²⁸ Ŋ bee kyɛ dɩ ŋ bɩl basɩ wɩkaalɩya hʋ kɛ, amɛ kyɛɛ kɛ buloŋ wɩɩ hʋ aa kyɩla ŋ nɛ yaa Krisitabiisi hʋ aa we lee buloŋ tɩyaŋ wɩya. ²⁹ Dɩ ŋ Krisitabii-dɔŋtɩɩna rɛ ko kaŋ gyoŋ, ʋ aa kɩɩ gɛɛ rɛ anɩɩ ŋ mɛ kaŋ gyoŋ. Dɩ nal ko yaa wɩbɔŋ mɛ, ŋ tɩya aa kyogi rɛ kɩŋkaŋ.

³⁰ Dɩ mɩyaŋ nɛ sɩ bigisi ŋ tɩɩ mɛ, wɩya hʋ aa yaa ŋ gyomo rɛ ŋ sɩ kɩ basɩ. ³¹ Wɩɩsɩ aa yaa á Tɩɩna Yesu Kuwo gyɩma anɩɩ ŋ bee nyɩya wɩya. Ʋ feŋ sɩ na bigisii deŋdeŋ. ³² Saŋa hʋ ŋ gyɩ aa we Damaasiku tɩyaŋ, nɩhɩyawʋ hʋ gyɩ aa laa Kuwori Arita naasɩ sɩŋ doŋ paalʋʋ tɩyaŋ gyɩ sii ta nala rɛ dɩ ba mʋ sɩŋ bee hʋ paganyʋʋbal hʋ tɩyaŋ, a pɔ kana ŋ. ³³ Amɛ ŋ Krisitabii-dɔŋtɩŋsɩ hʋ gyɩ kpaa ŋ a we simbiye tɩyaŋ nɛ, a kpa ŋ tɩŋ tokoro ta gyee hʋ hal tɩyaŋ ŋ tuu sɔmmm, a sii fá nyʋgɩsɩ, ba kyɛ ŋ lɔlɔ.

Wɩɩsɩ leŋ Pɔɔl na wɩya anɩɩ duwoso tɩyaŋ

¹ Ʋ maga dɩ ŋ bigisi ŋ tɩɩ rɛ, amɛ ŋ gyɩma anɩɩ ŋ tɩɩ bigisii no bɩ kaŋ tɔnɔ buloŋ. Amɛ ŋ ha sɩ bigisi ŋ tɩɩ a basɩ wɩya hʋ á Tɩɩna Krisita aa leŋ ŋ na anɩɩ duwoso tɩyaŋ, abee wɩya ʋ aa kpaa daga ŋ. ² Ŋ gyɩŋ baal kɩdɩgɩ aa laa Krisita wɩya di rɛ. Ʋ bɩsɩ fi abee banaa rɛ nyɛ Wɩɩsɩ gyɩ aa kpaa ʋ gyɩŋ Wɩɩsɩbee. Amɛ ŋ bɩ gyɩma dɩ ʋ kɔnɩ gyɩ mʋʋ Wɩɩsɩbee rɛ koo dɩ ʋ gyɩ aa duwosi rɛ. Wɩɩsɩ dʋŋ nɛ gyɩma. ³ Ŋ gyɩma anɩɩ Wɩɩsɩ gyɩ kpaa baal no kaŋ gyɩŋ Wɩɩsɩbee rɛ. Amɛ ŋ bɩ gyɩma dɩ ʋ kɔnɩ gyɩ mʋʋ wɩɩsɩbee rɛ koo dɩ ʋ gyɩ aa duwosi rɛ. Wɩɩsɩ dʋŋ nɛ gyɩma. ⁴ Wɩya hʋ ʋ gyɩ aa nɩɩ doŋ, nihuwobiŋ nyʋwa bɩ sɩ wuwo basɩ ba. Ʋ paalɩ bɩ maga dɩ ba basɩ ba mɛ gba. ⁵ Ɛɛwɩya, ŋ sɩ bigisi ŋ tɩɩ baal no iriŋ wɩya. Amɛ ŋ tɩɩ bɩ sɩ wuwo bigisi ŋ tɩɩ. Ka dɩ mɩyaŋ nɛ sɩ bigisi ŋ tɩɩ mɛ, wɩya hʋ aa yaa ŋ gyomo wɩya rɛ ŋ sɩ kɩ bigisi ŋ tɩɩ. ⁶ Dɩ mɩyaŋ nɛ fa aa kyɛ dɩ ŋ bigisi ŋ tɩɩ mɛ, ŋ aa wuwo dɩ ŋ bigisi rɛ, beewɩya ŋ bɩ sɩ kɩ yaa bambugi wɩya, wɩtɩɩ hʋ rɛ ŋ sɩ kɩ basɩ. Amɛ ŋ bɩ sɩ laa nyʋwa bigisi ŋ tɩɩ wɩya hʋ Wɩɩsɩ aa kpaa daga ŋ wɩya, beewɩya ŋ bee kyɛ dɩ nala kpa ŋ yohuŋ baŋ gɛɛ aa maga, akuu wɩya hʋ ŋ aa yaa, koo wɩya hʋ ŋ aa basɩ wɩya. ⁷ Wɩkperiye hʋ buloŋ Wɩɩsɩ aa kpaa daga ŋ, ba fa sɩ wuwo leŋ dɩ ŋ kɩ daga ŋ tɩɩ. Amɛ Wɩɩsɩ aa bee kyɛ dɩ ŋ kɩ daga ŋ tɩɩ wɩya, ʋ kpaa teŋnɩma badɔmɔŋ nɛ we ŋ tɩyaŋ, ʋ kɩ wɩɩ gɛɛ anɩɩ sɔrɩ ba kpa kɩ kyɔgɩ ŋ. Sɔrɩ no kyɔgɩɩ kɩɩ gɛɛ rɛ anɩɩ Sɩtaanɩ rɛ taa ʋ tɩŋdaal dɩ ʋ ko kɩ we ŋ tʋwara tɩyaŋ, dɩ ŋ ta wuwo na ŋmanɩɩ a daga ŋ tɩɩ. ⁸ Ŋ sʋla á Tɩɩna Yesu Krisita naaŋsɩɩnyʋwa bʋto rɛ, anɩɩ ʋ lɩɩ tʋwara no ŋ tɩyaŋ. ⁹ Ɛɛ rɛ ʋ basɩ tɩya ŋ a baa, “Bɔnyɛ hʋ ŋ aa kana beel-ɩ maga rɛ. Ɩ gyomo tɩyaŋ nɛ ɩ sɩ na ŋ dee mɔgɩ.” Ɛɛ wɩya ŋ teŋ fɩyɛla rɛ kɩŋkaŋ ŋ aa kaŋ gyomo wɩya. Ŋ aa sɩ bigisi ŋ tɩɩ ŋ gyomo wɩya rɛ, dɩ gɛɛ leŋ dɩ Krisita dee we ŋ tɩyaŋ. ¹⁰ Ɛɛ wɩya Krisita nyuniŋ, ŋ teŋ fɩyɛla rɛ ŋ gyomo wɩya. Dɩ ba aa tʋʋsɩ ŋ, koo dɩ ŋ aa na tʋwara, koo dɩ ba aa dɔgɩsɩ ŋ, koo dɩ wɩya rɛ aa gyʋʋ ŋ maga gɛɛ buloŋ mɛ, Krisita wɩya, ka ŋ kɛ sɩya tuwo, beewɩya ŋ gyomo tɩyaŋ nɛ ŋ aa na Krisita dee ŋ tɩyaŋ.

Koriŋti tɩmma wɩya kyɩl Pɔɔl

¹¹ Ŋ aa yaa wɩya anɩɩ bambugi rɛ, amɛ mamaa rɛ kaŋ ba buloŋ ko. Mamaa rɛ fa maga dɩ ma daga anɩɩ ŋ yaa nal lɛ. Dɩ mɩyaŋ nɛ yaŋ kyo ŋ bɩ yaa nal mɛ, amɛ nala hʋ aa kaŋ ba tɩɩ kɩ yɩrɩ Yesu kpambɩsɩ hʋ mɛ bɩ kpɩya ŋ. ¹² Wɩɩsɩ leŋ ŋ yaa wɩmagɩla abee wɩkperiye abee wɩgyamaa rɛ ma tɩyaŋ abee kenyiri. Wɩya no buloŋ daga anɩɩ ŋ kɔnɩ yaa Krisita kpambɩya tɩɩ rɛ. ¹³ Wɩbee rɛ daga anɩɩ ŋ yaa wɩɩ kɩdɩgɩ tɩya ma Krisitabii-dɔŋtɩŋsɩ rɛ aŋ bɩ yaa ʋ tɩya ma kɛ? Koo ŋ aa bɩ leŋ ma kyiyeli ŋ bee molbiye hʋ rɛ tɩŋ ma kɩ basɩ nyɛ. Dɩ gɛɛ rɛ ko tɩŋ, ŋ aa sʋl ma, ma kpa kyɛ ŋ.

¹⁴ Ŋ bʋto rɛ nyɛ ŋ aa kyɛ dɩ ŋ ko na ma. Dɩ mɩyaŋ nɛ ko ko, ŋ bɩ sɩ kɩ kyɛ dɩ ŋ kpa ŋ wɩkyɛɛlɩya nɩɩ ma. Ma kɩna daa ŋ kɩ kyɛ. Ma tɩɩ rɛ ŋ kɩ kyɛ, beewɩya biisi daa sɩ kyɛ kɩna kɩ biŋ ba kuwoma bee ba nɩmma. Amɛ biisi kuwoma bee ba nɩmma rɛ maga dɩ ba kyɛ kɩna kɩ biŋ ba biisi. ¹⁵ Ma wɩya, ŋ paalɩ kyo dɩ ŋ kpa kɩŋ buloŋ ŋ aa kana rɛ abee ŋ dee buloŋ a tʋma tɩya ma. Ŋ yaŋ aa kyo ma kɩŋkaŋ nyɛ, ma mɛ fa maga dɩ ma mɛ kyo ŋ gɛɛ tɩɩ rɛ. ¹⁶ Ma tɩɩ gyɩma anɩɩ ŋ aa ko ma lee, ŋ bee dɔŋ ma kɩna wɩya. Amɛ nala badɔmɔŋ sɩ baa dɩ dawarɩ rɛ ŋ kpa a mʋrɩ laa ma kɩna. ¹⁷ Nala hʋ ŋ gyɩ aa tɩma ma lee, ŋ gyɩ tɩŋ ba dɩ ba ko mʋrɩ ma laa ma kɩna rɛ? ¹⁸ Mɩyaŋ nɛ gyɩ tɩŋ Titusi bee á nɩɩnabiye kɩdɩgɩ dɩ ba ko ma lee. Titusi gyɩ aa ko ma lee, ʋ fasɩ ma kɩŋ nɛ? Wɩɩ kɛ buloŋ á aa yaa tɩyaŋ, á bee Titusi nyʋwa yaa kɩdɩgɩ rɛ. Á buloŋ aa tɩŋ ŋmaŋdɩgɩ rɛ.

¹⁹ Wɩya no buloŋ á aa basɩ, kapuwo ma sɩ bɩɩnɩ anɩɩ á basɩ gɛɛ dɩ á laa á tɩɩ ma lee rɛ. Ɛɛ daa. Amɛ ɛɛ hʋ Krisita aa sɩ kɩ kyɛ dɩ á basɩ wɩya Wɩɩsɩ sɩya tɩyaŋ, ɛɛ rɛ á kɩ basɩ gɛɛ. Ŋ kyaŋsɩ, á aa yaa wɩya no buloŋ dɩ á wuwo pɛ ma tɩyaŋ nɛ dɩ ma sɩŋ weliŋ wɩya hʋ ma aa laa di tɩyaŋ. ²⁰ Ŋ kyɩla rɛ ma wɩya! Dɩ ɩ bɩ pɔɔ, ɛɛ hʋ ŋ aa sɩ kɩ kyɛ dɩ ŋ ko na dɩ ma kɩya, ɛɛ daa ma sɩ kɩɩ. Ma mɛ sɩ na dɩ ŋ mɛ bɩ kɩɩ gɛɛ ma aa kyo. Ŋ beŋkyesi aa kpaa rɛ anɩɩ dɩ mɩyaŋ nɛ ko ko, ŋ sɩ na ma dɩ ma aa kaa kaasɩ, a kaŋ tɩhɔllɩ, a kɩ na baaŋ dɔmɔŋ nyuu tɩyaŋ, a kɩ yaa ma dʋŋʋ wɩya, a kɩ kyogi dɔmɔŋ fene, a kɩ gaa dɔmɔŋ hala, a kaŋ sɩduwo, a kaŋ taawɛɛ bee dɔmɔŋ. ²¹ Wɩtɩɩ, ŋ kyɩla rɛ anɩɩ dɩ mɩyaŋ nɛ bɩl ko ma lee, Wɩɩsɩ bɩl sɩ leŋ dɩ hɩɩsɩ kana ŋ ma wɩya. Ŋ tɩya sɩ kyogi kɩŋkaŋ dɩ ŋ wɩɩ akuu ma badɔmɔŋ ha aa bɩ bɩrɩma lɩɩ ba wɩbɔmɔ tɩyaŋ wɩya. Ŋ kyɩla anɩɩ nala yʋga ha we ma tɩyaŋ a kɩ yaa bisiŋ wɩya, a kɩ yaa wɩlaama, a gɔllɩ kɩ sɔnnɩ.

Pɔɔl bɩl basɩ wɩya kyagɩlɩ Koriŋti tɩmma

¹ Ŋ bʋto rɛ nyɛ ŋ aa ko dɩ ŋ na ma. Ma liisi wɩɩ hʋ ba aa saba Wɩɩsɩ teŋ tɩyaŋ a baa “Dɩ nal kɩdɩgɩ buloŋ bee ʋ dɔŋtɩɩna rɛ kaŋ wɩɩ dɩ ma kɩ kyɛ dɩ ma di wɩɩ hʋ sarɩya, ʋ maga dɩ ma kyɛ daŋsɩya tɩmma balɩya koo boto rɛ.” ² Ŋ gyɩ aa ko ma lee lɩya tɩɩna hʋ tɩyaŋ, ŋ gyɩ kʋrɩsɩ nala hʋ aa yaa wɩbɔmɔ abee ma nɩkaalɩya hʋ buloŋ dɩgɩna rɛ. Nyɛ kɛ ŋ tuwo ma lee, amɛ ŋ bɩl sɩ kʋrɩsɩ ma dɩgɩna anɩɩ dɩ mɩyaŋ nɛ ko ko, ŋ bɩ sɩ leŋ nal kɩdɩgɩ buloŋ aa yaa wɩbɔŋ ta. ³ Wɩɩ hʋ ma aa kyɛ dɩ ma na a gyɩma anɩɩ Krisita tɩŋa ŋ tɩyaŋ nɛ a kɩ basɩ wɩya, ma sɩ na ʋ. Ma sɩ na mɛ anɩɩ ʋ kaŋ dee rɛ ma lee, a wuwo ma wɩɩ buloŋ tɩyaŋ. ⁴ Wɩtɩɩ rɛ, ba kpaasɩ ʋ mal daagarɩɩ tɩyaŋ nɛ anɩɩ ʋ fa bɩ kaŋ dee. Amɛ Wɩɩsɩ dee tɩyaŋ ʋ siye rɛ a kaŋ mɩɩbol. Á mɛ bɩ kaŋ dee anɩɩ ʋ fa aa bɩ kaŋ dee gɛɛ, amɛ á aa we Krisita tɩyaŋ wɩya, a mɛ kaŋ Wɩɩsɩ dee rɛ. Dee no rɛ á kpa a tʋma kɩ tɩya ma gɛɛ.

⁵ Ma deŋ ma tɩɩma weliŋ na, a pɛ sʋnnɩ ma tɩɩ mɛ, a na dɩ ma sɩŋ weliŋ wɩɩ hʋ ma aa laa di tɩyaŋ koo dɩ ma bɩ sɩŋ weliŋ. Ma bɩ gyɩma nɩɩ Yesu Krisita we ma tɩyaŋ nɛ? Dɩ mamaa rɛ bɩ gyɩma anɩɩ ʋ we ma tɩyaŋ, ɛɛ kɛ ma tele rɛ. ⁶ Ŋ laa di anɩɩ ma sɩ gyɩma anɩɩ á kɛ bɩ tele. ⁷ Á sʋla Wɩɩsɩ kɩ tɩya ma rɛ dɩ ma ta yaa wɩɩ buloŋ kyogi. Ʋ bɩ kɩɩ anɩɩ á aa kyɛ dɩ á daga anɩɩ á kɛ aa yaa weliŋ nɛ, amɛ á aa kyɛ dɩ ma wuwo kɩ yaa wɩya aa kpaa ŋmanɩɩ rɛ, haalɩ dɩ ʋ rɛ kɩɩ nɩɩ á tele mɛ, ⁸ beewɩya á bɩ sɩ wuwo lɩɩ wɩtɩɩ hʋ hal. Á sɩŋ wɩtɩɩ hʋ tɩyaŋ nɛ saŋa buloŋ. ⁹ Dɩ á tʋma rɛ bɩ sɩna, ka dɩ ma kɛ sɩŋ weliŋ ma laadii tɩyaŋ, á aa kɩ gyʋwɔsɩ rɛ ɛɛ wɩya. Wɩɩ hʋ á aa sʋla Wɩɩsɩ kɩ kyɛ rɛ nyɛ, dɩ ma kpa ma gyogibɔmɔ hʋ ta aŋ tʋʋlɩ. ¹⁰ Ɛɛwɩya rɛ tɩŋ ŋ we gama aŋ sabɩ wɩya no kɩ tɩya ma. Beewɩya dɩ mɩyaŋ nɛ ko ko ma lee, ŋ bee kyɛ dɩ ŋ hayɛ ma nyuu tɩyaŋ akuu dee hʋ á Tɩɩna Wɩɩsɩ aa kpaa tɩya ŋ ma nyuu tɩyaŋ wɩya. Wɩɩsɩ kpaa dee hʋ tɩya ŋ ma nyuu tɩyaŋ dɩ ŋ kaŋ pɛ ma rɛ dɩ ma laadii marɩ sɩŋ weliŋ. Ʋ bɩ baa dɩ ŋ kaŋ ko turi ma lo.

¹¹ Ŋ naabalɩya, ŋ teŋ hʋ litenii rɛ nyɛ. Wɩɩsɩ sɩ leŋ dɩ ma hɔŋ weliŋ. Ma kpa ma gyogibɔmɔ hʋ ta, aŋ tʋʋlɩ. Ma gyegili nɩɩ wɩɩ hʋ ŋ aa basa tɩya ma weliŋ. Ma kaŋ nyʋʋdɩgɩ, a sʋma abee dɔmɔŋ. Dɩ mamaa rɛ kaŋ gɛɛ, á Tɩɩna Wɩɩsɩ aa kyo nala wɩya, a kɩ tɩya ba laaŋfɩya sɩ we ma lee. ¹² Ma kɩ kyʋwalɩ dɔmɔŋ abee kyori. ¹³ Wɩɩsɩ nala hʋ buloŋ aa we daha aa kyʋwalɩ ma.

¹⁴ Wɩɩsɩ sɩ leŋ dɩ á Tɩɩna Yesu Krisita bɔnyɛ we ma buloŋ lee, dɩ á Kuwo Wɩɩsɩ kyori mɛ we ma buloŋ lee, ka dɩ Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ leŋ dɩ ma buloŋ kaŋ nyʋʋdɩgɩ. Amɩ.