LAASƖYA TEŊ HƲ
GYƆƆŊ
AA SABA
1Wɩbii hʋ aa tɩya mɩɩbol
1 Nal hʋ aa we doŋ a lɩɩ dʋnɩya piilii tɩyaŋ buloŋ, ʋ wɩya rɛ ŋ sabɩ kɩ tɩya ma nyɛ. Á nɩɩ ʋ wɩbasɩɩ rɛ, a na ʋ mɛ. Á naa ʋ rɛ abee á sɩya, a dige ʋ mɛ abee á nosi. Ʋ rɛ yaa Yesu Krisita, Wɩbii hʋ aa tɩya mɩɩbol aa bɩ kaŋ tenii. 2 Wɩɩsɩ kpaa nal no aa tɩya mɩɩbol hʋ aa lɩɩ ʋ tɩɩ lee rɛ a daga ma, á na ʋ. Lagɩlagɩ no, ʋ wɩya rɛ á kɩ di daŋsɩya, a heeli basɩ kɩ tɩya ma anɩɩ ʋ rɛ aa tɩya mɩɩbol hʋ aa bɩ kaŋ tenii. Ʋ gyɩ we á Kuwo Wɩɩsɩ lee rɛ, ka ʋ ko kpa ʋ daga ma. 3 Nal hʋ á tɩɩ aa naa abee á sɩya, aŋ nɩɩ ʋ wɩbasɩɩ mɛ abee á dɩgɩna, ʋ wɩya rɛ á basɩ kɩ tɩya ma. Á basɩ kɩ tɩya ma rɛ, dɩ ma mɛ wuwo ko pɛ á nala hʋ bee Wɩɩsɩ abee ʋ biye Yesu Krisita aa yaa kɩdɩgɩ tɩyaŋ. 4 Á aa kyɛ dɩ á teŋfɩyɛlʋʋ no ko yaa teŋfɩyɛl-piliŋ nɛ, ɛɛ rɛ tɩŋ ŋ sabɩ wɩya no kɩ tɩya ma.
Wɩɩsɩ yaa kyaanʋʋ rɛ
5 Duwoso hʋ Wɩɩsɩ biye hʋ tɩɩ aa kpaa tɩya ma, á mɛ heeli basɩ kɩ tɩya ma, ʋ rɛ nyɛ: Wɩɩsɩ yaa kyaanʋʋ rɛ, bilhuu mʋhʋ buloŋ tuwo ʋ tɩyaŋ. 6 Ɛɛwɩya, dɩ ámaa rɛ yaŋ baa á bee Wɩɩsɩ yaa kɩdɩgɩ rɛ, aŋka á ha we bilhuu tɩyaŋ, ɛɛ daga anɩɩ á yaa wɩnyɩyɛla rɛ, aŋ bee tɩŋ Wɩɩsɩ nyʋwa mɛ. 7 Amɛ dɩ ámaa rɛ we kyaanʋʋ tɩyaŋ, anɩɩ Wɩɩsɩ mɛ aa we kyaanʋʋ tɩyaŋ gɛɛ, ɛɛ daga anɩɩ á bee á dɔŋtɩŋsɩ yaa kɩdɩgɩ rɛ, ka Wɩɩsɩ biye Yesu Krisita kyal leŋ á yaa tɩpʋlʋŋ tɩmma. 8 Dɩ ámaa rɛ ko baa á bɩ kaŋ wɩbɔŋ, á tɩɩ rɛ á kɩ mʋrɩ, ka Wɩɩsɩ wɩtɩɩ hʋ mɛ tuwo á tɩsɩ tɩyaŋ. 9 Amɛ dɩ ámaa rɛ laa di anɩɩ á yaa wɩbɔŋyaala rɛ, a kɩ lusi á wɩbɔmɔ Wɩɩsɩ lee, ʋ sɩ kpa á wɩbɔmɔ buloŋ kyɛ ma, aŋ sasɩ á wɩbɔmɔ buloŋ ta á tɩsɩ tɩyaŋ, ka dɩ á yaa nɩtɩɩma, beewɩya ʋ yaa nal aa kaŋ wɩtɩɩ rɛ, a kɩ yaa wɩya ba bʋʋsɩŋ mɛ. 10 Dɩ ámaa rɛ ko baa á bɩ yaa wɩbɔŋ buloŋ, ɛɛ kɛ, á kaŋ Wɩɩsɩ yɩrɩ wɩnyɩyɛl lɛ gɛɛ. Nyɛ mɛ yaŋ daga anɩɩ wɩya hʋ ʋ aa basɩ tɩya ma mɛ tuwo á hakɩllɩ tɩyaŋ.
2Krisita rɛ yaa nal hʋ aa kyiyeli ma
1 Ŋ balɩya, ŋ sabɩ wɩya no kɩ tɩya ma rɛ, dɩ ma ta kɩ yaa wɩbɔmɔ. Amɛ dɩ ma kɩdɩgɩ buloŋ nɛ ha ko yaa wɩbɔŋ, á kaŋ nal lɛ, ʋ sɩŋ á kuwo Wɩɩsɩ sɩya, a sʋla ʋ kɩ tɩya ma. Nal no rɛ yaa Yesu Krisita, Tɩpʋlʋŋ tɩɩna hʋ. 2 Yesu Krisita no tɩɩ rɛ kpa ʋ tɩɩ mɩɩbol a lɩɩ wɩɩsʋlɩɩ, Wɩɩsɩ tɩŋ gɛɛ tɩyaŋ, a kpa á wɩbɔmɔ kyɛ ma. Ʋ yaŋ bɩ kɩɩ nɩɩ á dʋŋ wɩbɔmɔ rɛ Wɩɩsɩ kpa kyɛ ma, amɛ dʋnɩya nala buloŋ wɩbɔmɔ rɛ ʋ kpa kyɛ ba.
3 Dɩ ámaa rɛ ko kɩ tɩŋ Wɩɩsɩ nyʋwa, ɛɛ daga anɩɩ á gyɩŋ Wɩɩsɩ rɛ. 4 Ɛɛwɩya, dɩ nal lɛ baa ʋ gyɩŋ Wɩɩsɩ rɛ, aŋ bee tɩŋ Wɩɩsɩ nyʋwa, ʋ tɩɩna yaa wɩnyɩyɛl lɛ, ka Wɩɩsɩ wɩtɩɩ hʋ mɛ tuwo ʋ tɩya tɩyaŋ. 5 Amɛ nal hʋ kɛ buloŋ aa tɩŋ Wɩɩsɩ nyʋwa, ʋ tɩɩna kyori suwo rɛ abee Wɩɩsɩ. Dɩ ámaa rɛ aa tɩŋ Wɩɩsɩ nyʋwa, ɛɛ rɛ á sɩ wuwo kpa gyɩma anɩɩ á bee Wɩɩsɩ kɔnɩ yaa kɩdɩgɩ rɛ. 6 Nal hʋ buloŋ aa baa ʋ bee Wɩɩsɩ yaa kɩdɩgɩ rɛ, ʋ tɩɩna maga dɩ ʋ kɩ tɩŋ Yesu Krisita naabʋʋsɩ rɛ ʋ mɩɩbol buloŋ tɩyaŋ.
Wɩɩsɩ baa dɩ á kyo dɔmɔŋ
7 Ŋ kyaŋweliye, mɩra no ŋ aa saba kɩ tɩya ma, ʋ bɩ yaa wɩɩ ma ha aa bɩ maakyiye nɩɩ. Haŋ mɩrɩbɩnɩɩ hʋ ma aa gyɩma a lɩɩ saŋa hʋ tɩyaŋ ma aa laa Yesu Krisita wɩya di buloŋ, ʋ rɛ ha. Mɩra no yaa faafaa buloŋ wɩɩ rɛ, ʋ rɛ yaa duwoso hʋ ma foŋ aa nɩya. 8 Abee gɛɛ buloŋ, ʋ bɩrɩmɩ mɩrɩfalɩɩ rɛ ŋ biŋ kɩ tɩya ma. Yesu Krisita mɩɩbol tɩyaŋ wɩyaalɩya daga anɩɩ ʋ yaa mɩrɩfalɩɩ rɛ, ma mɛ tɩɩ mɩɩbol tɩyaŋ wɩyaalɩya daga anɩɩ ʋ kɔnɩ yaa mɩrɩfalɩɩ rɛ, beewɩya, kyaanʋʋ tɩɩ hʋ teŋ piili kɩ kyaanɩ rɛ, ka bilhuu hʋ kɩ nyʋgɩsɩ. 9 Ɛɛwɩya, dɩ nal buloŋ nɛ ko baa ʋ we kyaanʋʋ hʋ tɩyaŋ nɛ, aŋ ha haasɩ ʋ dɔŋtɩɩna, ɛɛ daga anɩɩ ʋ tɩɩna ha we bilhuu tɩyaŋ nɛ, abee gyɩnaŋ buloŋ. 10 Amɛ nal hʋ buloŋ aa kyo ʋ dɔŋtɩɩna, ʋ tɩɩna we kyaanʋʋ tɩyaŋ nɛ. Wɩɩ mɛ buloŋ tuwo ʋ tɩyaŋ aa sɩ leŋ dɩ ʋ ŋmaa naaŋ. 11 Amɛ nal hʋ buloŋ aa haasɩ ʋ dɔŋtɩɩna, ʋ we bilhuu tɩyaŋ nɛ. Ʋ aa vala bilhuu tɩyaŋ nɛ, a bɩ gyɩŋ lee hʋ ʋ aa mʋʋ, beewɩya bilhuu hʋ leŋ ʋ nyʋlɩmɩ rɛ.
12 Ŋ balɩya, Wɩɩsɩ kpaa ma wɩbɔmɔ kyɛ ma rɛ Yesu Krisita nyubaanɩŋ. Ɛɛ rɛ tɩŋ ŋ sabɩ wɩya no kɩ tɩya ma. 13 Kuwoma, ma gyɩŋ nal hʋ aa we doŋ a lɩɩ dʋnɩya piilii tɩyaŋ buloŋ nɛ, ɛɛ rɛ tɩŋ ŋ sabɩ wɩya no kɩ tɩya ma. Bapʋwasɩya, ma yuwo di Sɩtaanɩ rɛ, ɛɛ rɛ tɩŋ ŋ sabɩ wɩya no kɩ tɩya ma mɛ. Ŋ biikyooliye, ma gyɩŋ á kuwo Wɩɩsɩ rɛ, ɛɛ rɛ tɩŋ ŋ sabɩ wɩya no kɩ tɩya ma. 14 Kuwoma, ma gyɩŋ nal hʋ aa we doŋ a lɩɩ dʋnɩya piilii tɩyaŋ buloŋ nɛ, ɛɛ rɛ tɩŋ ŋ sabɩ wɩya no kɩ tɩya ma. Bapʋwasɩya, ma Wɩɩsɩ laadii sɩŋ weliŋ nɛ, Wɩɩsɩ wɩbii hʋ mɛ we ma tɩsɩ tɩyaŋ, ma yuwo di Sɩtaanɩ, ɛɛ rɛ tɩŋ ŋ sabɩ wɩya no kɩ tɩya ma.
Ma ta kpaa ma hakɩllɩ we dʋnɩya kɩna tɩyaŋ
15 Ma ta kpaa ma hakɩllɩ we dʋnɩya bee ʋ kɩna tɩyaŋ. Dɩ nal lɛ kpaa ʋ hakɩla we dʋnɩya kɩna tɩyaŋ, ɛɛ daga anɩɩ ʋ bɩ kyo á Kuwo Wɩɩsɩ. 16 Dʋnɩya kɩna rɛ yaa á nihuwobisi tɩbɩɩŋbɔmɔ abee á wɩkyɛɛlɩya, kɩna hʋ tɩyaŋ nala aa kpa ba hakɩllɩ we, abee kɩŋ kɛ buloŋ aa we dʋnɩya no tɩyaŋ nala kɩ gyɩgɩsɩ ba tɩɩ ʋ wɩya. Kɩna no iriŋ kɩdɩgɩ buloŋ bɩ lɩɩ á Kuwo Wɩɩsɩ lee. Ba buloŋ yaa dʋnɩya no tɩyaŋ kɩna aa bee fɩyɛlɩ Wɩɩsɩ teŋ nɛ. 17 Dʋnɩya no aa mʋ tenii rɛ, kɩna hʋ mɛ buloŋ aa we ʋ tɩyaŋ nala kpa ba hakɩllɩ we ba tɩyaŋ, ba buloŋ mɛ yaa kɩparɩ-banɩya rɛ. Amɛ nal hʋ kɛ buloŋ aa tɩŋ Wɩɩsɩ kyɛrɩ, ʋ sɩ kaŋ mɩɩbol hʋ aa bɩ kaŋ tenii.
Krisita Dɔŋ hʋ
18 Ŋ biikpɩyanama, dʋnɩya no tenii kpaga rɛ! Á gyɩ laa sɩya basɩ tɩya ma rɛ anɩɩ dɩ dʋnɩya no tenii rɛ ko kpaga, Yesu Krisita dɔŋ hʋ sɩ ko. Ka lagɩlagɩ no, á naa dɩ Yesu Krisita dɔmɔ yʋga rɛ a we doŋ. Nyɛ rɛ tɩŋ á gyɩma anɩɩ dʋnɩya hʋ tenii kɔnɩ kpaga rɛ. 19 Nala no gyɩ we á tɩyaŋ nɛ, amɛ á beel-ba gyɩ bɩ yaa kɩdɩgɩ. Ɛɛ rɛ tɩŋ ba gyɩ lɩɩ á tɩyaŋ. Dɩ á beel-ba gyɩ fa yaa kɩdɩgɩ rɛ, ba fa bee lɩɩ á tɩyaŋ. Amɛ ba aa lɩya hʋ, ɛɛ leŋ nal buloŋ gyɩma rɛ anɩɩ á beel-ba kɔnɩ bɩ yaa kɩdɩgɩ.
20 Amɛ ma kɛ gyɩŋ wɩtɩɩ hʋ rɛ, beewɩya Krisita kpa ʋ Wiyesi Welii hʋ we ma tɩyaŋ nɛ. 21 Ʋ bɩ kɩɩ nɩɩ ma aa bɩ gyɩŋ wɩtɩɩ hʋ wɩya rɛ tɩŋ ŋ sabɩ teŋ no kɩ tɩya ma nyɛ. Amɛ ma aa gyɩŋ wɩtɩɩ hʋ wɩya rɛ tɩŋ ŋ sabɩ ʋ kɩ tɩya ma. Ma yaŋ bɩl gyɩma rɛ anɩɩ wɩnyɩyɛl bee wɩtɩɩ bɩ sɩ wuwo tɩŋ dɔmɔŋ.
22 Ba nyɛ tɩyaŋ, aŋnɛ rɛ yaŋ yaa wɩnyɩyɛla kuwori hʋ? Ʋ tɩɩna rɛ yaa nal hʋ buloŋ aa baa dɩ Yesu daa yaa Krisita, laataal hʋ Wɩɩsɩ aa lɩya dɩ ʋ ko tuu laa dʋnɩya nala ta. Nal no tɩɩna aa vɩya á kuwo Wɩɩsɩ abee ʋ Biye Yesu Krisita wɩya, ʋ tɩɩna rɛ yaa Krisita dɔŋ hʋ. 23 Beewɩya nal hʋ buloŋ aa vɩya Wɩɩsɩ Biye hʋ, ɛɛ daga anɩɩ ʋ vɩya á kuwo Wɩɩsɩ mɛ rɛ gɛɛ. Amɛ nal hʋ buloŋ mɛ aa suri ʋ nyʋwa a baa dɩ ʋ laa Wɩɩsɩ Biye hʋ wɩya di rɛ, á kuwo Wɩɩsɩ mɛ we ʋ lee.
24 Ɛɛwɩya, ma gyɩŋ tɩya ma tɩɩ weliŋ, a kpa wɩya hʋ ma aa nɩya, a lɩɩ piili hʋ tɩyaŋ buloŋ, a we ma hakɩllɩ tɩyaŋ a kaŋ kɩ mʋ maakyiye buloŋ. Dɩ mamaa rɛ ko leŋ dɩ wɩya no we ma hakɩllɩ tɩyaŋ a kaŋ kɩ mʋ deŋdeŋ, ma bee Wɩɩsɩ Biye hʋ sɩ yaa kɩdɩgɩ, dɩ ma bee Wɩɩsɩ tɩɩ mɛ yaa kɩdɩgɩ, a kaŋ kɩ mʋ maakyiye buloŋ. 25 Ɛɛ kɛ, ma sɩ kaŋ mɩɩbol aa bɩ kaŋ tenii hʋ Krisita aa wee nyʋwa anɩɩ ʋ sɩ kpa tɩya ma.
26 Nala hʋ aa kyɛ dɩ ba mʋrɩ ma wɩya rɛ ŋ sabɩ wɩya no kɩ tɩya ma. 27 Amɛ ma kɛ, Yesu Krisita kpa ʋ Wiyesi Welii hʋ we ma tɩyaŋ nɛ. Dɩ mamaa rɛ ko leŋ dɩ Wiyesi Welii hʋ we ma tɩsɩ tɩyaŋ, ma bɩl bɩ sɩ kɩ kyɛ nɩdɩma buloŋ dɩ ʋ dagɩ ma. Beewɩya ʋ Wiyesi Welii hʋ aa wuwo dagɩ ma wɩɩ kɛ buloŋ nɛ. Wɩya hʋ buloŋ ʋ aa dagɩ ma yaa wɩtɩɩ rɛ, ʋ bee mʋrɩ ma. Ɛɛ nyuniŋ, ma kɩ tɩŋ Wiyesi Welii hʋ dagɩɩ, a kpa ma tɩɩma abee ma wɩɩ buloŋ a we Yesu Krisita nosi tɩyaŋ.
28 Wɩtɩɩ rɛ, ŋ balɩya, ma leŋ dɩ á marɩ kpa a tɩɩ we Yesu Krisita nosi tɩyaŋ. Dɩ ámaa rɛ yaa gɛɛ, haŋ kyɛɛ hʋ ʋ aa sɩ maakyiye ko, kambɩŋ bee sɩhɩɩsɩ bɩ sɩ kaŋ ma dɩ á gɔllɩ kɩ kyɛ lɩfaŋɩya. 29 Ma gyɩma anɩɩ Yesu Krisita yaa tɩpʋlʋŋ tɩɩna rɛ. Ɛɛwɩya, ma yaŋ gyɩma, anɩɩ nal hʋ buloŋ aa kaŋ tɩpʋlʋŋ, a kɩ yaa wɩya hʋ aa kpaa ŋmanɩɩ, ʋ tɩɩna yaa Wɩɩsɩ biye rɛ.
3Wɩɩsɩ biisi
1 Ma na á Kuwo Wɩɩsɩ aa kyo ma maga gɛɛ! Ʋ kyo ma rɛ kɩŋkaŋ, haalɩ a kaŋ ma kɩ yɩrɩ ʋ biisi. Wɩtɩɩ, á mɛ kɔnɩ yaa Wɩɩsɩ biisi rɛ. Dʋnɩya nala bɩ gyɩma anɩɩ á yaa Wɩɩsɩ biisi, beewɩya ba bɩ gyɩŋ Wɩɩsɩ mɛ tɩɩ. 2 Ŋ kyaŋweliye, lagɩlagɩ no sɩɩ bʋwaŋ, á yaa Wɩɩsɩ biisi rɛ. Amɛ gɛɛ hʋ á aa sɩ maakyiye kɩɩ, Wɩɩsɩ ha bɩ leŋ á gyɩma mʋ teŋ. Amɛ, á gyɩma anɩɩ saŋa hʋ Yesu Krisita aa sɩ mɩɩgɩ ko, á mɛ sɩ mɩɩgɩ kɩɩ ʋ, beewɩya á sɩ na ʋ, a gyɩŋ nal hʋ iriŋ ʋ aa yaa. 3 Ɛɛwɩya, nal hʋ buloŋ aa kaŋ bayɩyɛla no Yesu Krisita tɩyaŋ, ʋ tɩɩna maga dɩ ʋ lɩɩ ʋ tɩɩ wɩbɔmɔ yayɩ tɩyaŋ nɛ, aŋ kaŋ tɩpʋlʋŋ anɩɩ Yesu Krisita aa kaŋ tɩpʋlʋŋ gɛɛ.
4 Nal hʋ buloŋ aa yaa wɩbɔmɔ, ʋ tɩɩna aa kyogi Wɩɩsɩ mɩrɩsɩ rɛ, beewɩya wɩbɔŋ yayɩ rɛ yaa ɩ aa kyogi Wɩɩsɩ mɩra. 5 Ma gyɩma anɩɩ Yesu Krisita ko dɩ ʋ laa ma ta á wɩbɔmɔ tɩyaŋ nɛ, a bɩl gyɩma mɛ anɩɩ ʋ tɩɩ kɛ bɩ kaŋ wɩbɔŋ buloŋ. 6 Ɛɛwɩya, nal hʋ buloŋ bee Yesu Krisita aa yaa kɩdɩgɩ, ʋ bɩ vɩya aŋ yaa wɩbɔmɔ kɩ mʋ deŋdeŋ. Ɛɛ mɛ daga anɩɩ nal hʋ buloŋ aa vɩya aŋ yaa wɩbɔmɔ kɩ mʋ deŋdeŋ, ʋ tɩɩna ha bɩ maakyiye na Yesu Krisita koo a gyɩŋ nal hʋ ʋ aa yaa.
7 Ŋ biikpɩyanama, ma ta leŋ dɩ nal buloŋ ko mʋrɩ ma we wɩbɔmɔ yayɩ tɩyaŋ. Nal hʋ aa yaa wɩweliye, ʋ tɩɩna rɛ yaa tɩpʋlʋŋ tɩɩna anɩɩ Yesu Krisita tɩɩ mɛ aa yaa tɩpʋlʋŋ tɩɩna gɛɛ. 8 Nal buloŋ ha aa vɩya aŋ kɩ yaa wɩbɔmɔ, ʋ tɩɩna yaa Sɩtaanɩ noŋ nal lɛ, beewɩya Sɩtaanɩ kɛ paalɩ yaa wɩbɔŋyaal lɛ, a lɩɩ dʋnɩya piilii tɩyaŋ buloŋ. Wɩɩ hʋ aa tɩŋ Wɩɩsɩ Biye hʋ ko tuu dʋnɩya rɛ nyɛ: Ʋ ko dɩ ʋ kyogi Sɩtaanɩ wɩkanɩya buloŋ ta rɛ. 9 Nal hʋ buloŋ aa yaa Wɩɩsɩ biye, ʋ bɩ vɩya aŋ yaa wɩbɔmɔ kɩ mʋ deŋdeŋ, beewɩya ʋ mɩɩgɩ kaŋ Wɩɩsɩ gyogo rɛ. Ʋ bɩ sɩ wuwo vɩya aŋ ha kɩ yaa wɩbɔmɔ, beewɩya Wɩɩsɩ rɛ yaa ʋ kuwo. 10 Wɩɩ no rɛ á sɩ wuwo kpa gyɩŋ nala hʋ aa yaa Wɩɩsɩ biisi abee nala hʋ aa yaa Sɩtaanɩ biisi. Nal hʋ buloŋ aa bee yaa wɩweliye abee wɩya hʋ aa kpaa ŋmanɩɩ, koo a bɩ kyo ʋ dɔŋtɩŋsɩ, ʋ tɩɩna bɩ yaa Wɩɩsɩ biye.
Ma kyo dɔmɔŋ
11 Duwoso hʋ ma aa nɩya a lɩɩ saŋa hʋ tɩyaŋ ma aa laa Yesu wɩya di rɛ yaa dɩ á kyo dɔmɔŋ. 12 Ʋ bɩ maga dɩ á kɩɩ Keeŋ. Keeŋ gyɩ yaa Sɩtaanɩ noŋ nal lɛ, a gyɩ kpʋ ʋ naabiibaal Abɛl. Bee rɛ tɩŋ Keeŋ gyɩ kpʋ ʋ naabiye hʋ? Wɩɩ hʋ aa tɩŋ nɛ nyɛ: Keeŋ wɩyaalɩya buloŋ gyɩ bɩ kpaa ŋmanɩɩ, ka ʋ naabiye hʋ kɛ gyɩ kɩ yaa wɩweliye. 13 Ɛɛwɩya, ŋ naabalɩya, ma ta leŋ dɩ ʋ yaa ma wɩkperii dɩ dʋnɩya nala rɛ ko haasɩ ma. 14 Á gyɩma anɩɩ á kɛ lɩɩ sʋʋ bʋwa tɩyaŋ nɛ a mɩɩgɩ kaŋ mɩɩbol aa bɩ kaŋ tenii. Á aa kyo á dɔŋtɩŋsɩ rɛ tɩŋ á gyɩŋ nyɛ tɩyaŋ. Nal hʋ buloŋ aa bɩ kyo ʋ dɔŋtɩŋsɩ, sʋʋ ha kaŋ dee ʋ nyuu tɩyaŋ nɛ. 15 Nal hʋ buloŋ aa haasɩ ʋ dɔŋtɩɩna, ʋ yaa nɩkpʋʋl lɛ Wɩɩsɩ sɩya tɩyaŋ. Na ma yaŋ gyɩma anɩɩ nɩkpʋʋl kɛ buloŋ bɩ kaŋ mɩɩbol aa bɩ kaŋ tenii?
16 Yesu Krisita aa kpaa ʋ mɩɩbol lenni sʋʋ á wɩya rɛ leŋ á gyɩŋ gɛɛ kyori aa kɩya. Ʋ yaŋ maga dɩ á mɛ kpa á mɩɩbolo kɩ lenni sʋʋ á dɔŋtɩŋsɩ wɩya rɛ. 17 Dɩ nal lɛ kaŋ kɩna, aŋ gyɩma anɩɩ ʋ dɔŋtɩɩna aa kyɛ kɩŋ kɩdɩgɩ, ka dɩ ʋ yaa tahaa, a bɩ kyiyeli ʋ dɔŋtɩɩna hʋ abee kɩŋ hʋ ʋ aa kyɛ, ɛɛ rɛ ʋ sɩ yaa baa dɩ ʋ kyo Wɩɩsɩ rɛ? 18 Ŋ biikpɩyanama, ma ta leŋ dɩ á kaŋ nyʋwa dʋŋ kɩ basɩ anɩɩ á kyo dɔmɔŋ nɛ. Ma leŋ dɩ á kɩ kyiyeli dɔmɔŋ wɩtɩɩ tɩyaŋ. Ɛɛ rɛ sɩ daga anɩɩ á kɔnɩ kyo dɔmɔŋ nɛ. 19 Dɩ ámaa rɛ kyo dɔmɔŋ wɩtɩɩ tɩyaŋ nyɛ, ɛɛ rɛ á sɩ kpa gyɩma anɩɩ á aa tɩŋ wɩtɩɩ hʋ rɛ. Nyɛ rɛ sɩ leŋ dɩ kambɩŋ ta kaŋ ma Wɩɩsɩ sɩya tɩyaŋ, haalɩ 20 dɩ á hakɩllɩ rɛ aa dagɩ ma anɩɩ á yaa wɩɩ kyogi mɛ rɛ. Beewɩya, á gyɩma anɩɩ Wɩɩsɩ rɛ tee á bee á hakɩllɩ buloŋ, a gyɩŋ á wɩɩ buloŋ mɛ.
21 Ɛɛwɩya, ŋ kyaŋweliye, dɩ á hakɩllɩ rɛ ko bɩ daga ma anɩɩ á yaa wɩɩ kyogi rɛ, á bɩ kaŋ wɩɩ á aa sɩ kɩ fá hɩɩsɩ Wɩɩsɩ sɩya tɩyaŋ. 22 Dɩ ámaa rɛ ko sʋla ʋ kɩ kyɛ wɩɩ buloŋ mɛ, á aa na ʋ rɛ, beewɩya á aa tɩŋa ʋ nyʋʋsɩ hʋ rɛ aŋ kɩ yaa wɩya hʋ aa fɩyɛlɩ ʋ teŋ mɛ. 23 Sɩfɩyaŋ wɩɩ hʋ Wɩɩsɩ aa kyɛ dɩ á yaa rɛ nyɛ: Dɩ á laa ʋ biye Yesu Krisita di, aŋ kyo dɔmɔŋ anɩɩ ʋ aa baa dɩ á kyo dɔmɔŋ gɛɛ. 24 Nal hʋ buloŋ aa tɩŋ Wɩɩsɩ nyʋwa, ʋ tɩɩna bee Wɩɩsɩ yaa kɩdɩgɩ rɛ. Wɩɩsɩ aa kpaa ʋ Wiyesi Welii hʋ we á tɩyaŋ nɛ tɩŋ á gyɩma anɩɩ á bee Wɩɩsɩ yaa kɩdɩgɩ rɛ.
4Ma sʋnnɩ nala hʋ aa basɩ Wɩɩsɩ wɩya weliŋ kɩ na
1 Ŋ kyaŋweliye, wɩnyɩyɛla rɛ suu lee buloŋ, a gɔllɩ kɩ mʋrɩ nala anɩɩ ba yaa Wɩɩsɩ wɩdagɩla rɛ. Ɛɛwɩya, ma ta pese laa nala hʋ aa baa dɩ Wɩɩsɩ wɩya rɛ ba kɩ basɩ buloŋ kɩ di. Amɛ ma sʋnnɩ ba weliŋ na dɩ wɩya hʋ baa aa dagɩ kɔnɩ lɩɩ Wɩɩsɩ lee rɛ koo ba bɩ lɩɩ Wɩɩsɩ lee. 2 Nyɛ rɛ ma sɩ kpa gyɩŋ nala hʋ aa basɩ Wɩɩsɩ wɩya hʋ aa yaa wɩtɩɩ abee ba nala hʋ aa nyɩya wɩya. Nal hʋ buloŋ ko basɩ anɩɩ Yesu Krisita ko tuu dʋnɩya no rɛ, a bɩrɩmɩ nihuwobiŋ, ʋ tɩɩna Wɩɩsɩ wɩya hʋ ʋ aa basɩ yaa wɩtɩɩ rɛ. 3 Amɛ nal hʋ kɛ buloŋ aa baa dɩ Yesu Krisita bɩ lɩɩ Wɩɩsɩ lee a ko tuu bɩrɩmɩ nihuwobiŋ, ʋ tɩɩna Wɩɩsɩ wɩya hʋ ʋ aa basɩ yaa wɩnyɩyɛl lɛ. Ʋ yaa Krisita dɔŋ hʋ noŋ nal lɛ, ʋ duwoso hʋ mɛ lɩɩ ʋ lee. Ba foŋ laa sɩya basɩ Krisita dɔŋ noŋ nala no koyi wɩya rɛ. Lagɩlagɩ no sɩɩ bʋwaŋ, ba we dʋnɩya tɩyaŋ daha. 4 Amɛ, ŋ balɩya, ma kɛ yaa Wɩɩsɩ biisi rɛ, a kaŋ wɩnyɩyɛla no dee, ba bɩ wuwo mʋrɩ ma, beewɩya Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ aa we ma tɩyaŋ, ʋ rɛ tee Sɩtaanɩ hʋ aa we dʋnɩya nala tɩyaŋ. 5 Wɩnyɩyɛla no kɛ, ba yaa dʋnɩya no tɩyaŋ nala rɛ, aa kaŋ dʋnɩya no hakɩla a kɩ basɩ wɩya. Ɛɛ rɛ tɩŋ dʋnɩya nala mɛ aa gyegili kɩ nɩɩ ba wɩbasɩɩ. 6 Amɛ á kɛ yaa Wɩɩsɩ biisi rɛ. Nal hʋ buloŋ aa gyɩŋ Wɩɩsɩ, ʋ aa gyegili kɩ nɩɩ á wɩbasɩɩ rɛ. Amɛ nal hʋ buloŋ aa bɩ yaa Wɩɩsɩ biye, ʋ bɩ laa nyʋwa gyegili kɩ nɩɩ á wɩbasɩɩ. Wɩɩ no rɛ á sɩ kpa gyɩma dɩ nal kɩdɩgɩ buloŋ wɩdagɩya lɩɩ Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ aa yaa wɩtɩɩ tɩɩna lee rɛ, koo dɩ ʋ wɩdagɩya lɩɩ Sɩtaanɩ, nal hʋ aa yaa wɩnyɩyɛl lee rɛ.
Ma leŋ dɩ á kyo dɔmɔŋ
7 Ŋ kyaŋweliye, ma leŋ dɩ á kyo dɔmɔŋ, beewɩya Wɩɩsɩ lee rɛ kyori lɩɩ. Ma nal hʋ buloŋ aa kyo ʋ dɔŋtɩŋsɩ, ʋ tɩɩna yaa Wɩɩsɩ biye rɛ, a gyɩŋ Wɩɩsɩ mɛ. 8 Nal hʋ buloŋ aa bɩ kyo ʋ dɔŋtɩŋsɩ, ʋ tɩɩna bɩ gyɩŋ Wɩɩsɩ beewɩya Wɩɩsɩ rɛ yaa kyori. 9 Wɩɩsɩ taa ʋ biidɩgɩ dʋŋ nɛ ʋ ko tuu dʋnɩya dɩ á tɩŋa ʋ tɩyaŋ a kaŋ mɩɩbol aa bɩ kaŋ tenii. Nyɛ rɛ Wɩɩsɩ daga tɩya ma anɩɩ ʋ kyo ma rɛ. 10 Nyɛ rɛ yaa kyori tɩɩ: Ʋ bɩ kɩɩ nɩɩ ámaa rɛ fa kyo Wɩɩsɩ. Amɛ ʋ rɛ kyo ma, a ta ʋ Biye, ʋ ko tuu a kpa ʋ tɩɩ mɩɩbol lɩɩ wɩɩsʋlɩɩ, Wɩɩsɩ tɩŋ gɛɛ tɩyaŋ a kpa á wɩbɔmɔ kyɛ ma. 11 Ŋ kyaŋweliye, Wɩɩsɩ aa kyo ma kɩŋkaŋ nyɛ, ʋ maga dɩ á mɛ kyo dɔmɔŋ gɛɛ rɛ. 12 Nal buloŋ ha bɩ maakyiye na Wɩɩsɩ abee ʋ sɩɩ. Amɛ dɩ ámaa rɛ kyo dɔmɔŋ, á bee Wɩɩsɩ yaa kɩdɩgɩ rɛ, beewɩya ʋ leŋ á kyo dɔmɔŋ anɩɩ ʋ aa kyɛ gɛɛ rɛ. 13 Wɩɩsɩ aa kpaa ʋ Wiyesi Welii hʋ we á tɩyaŋ nɛ tɩŋ á gyɩma anɩɩ á bee Wɩɩsɩ yaa kɩdɩgɩ rɛ. 14 Ɛɛ mɛ dʋŋ daa. Á naa Yesu Krisita mɛ rɛ, a di daŋsɩya kɩ tɩya nala mɛ anɩɩ ʋ rɛ yaa Wɩɩsɩ biidɩgɩ dʋŋ hʋ ʋ aa taa ʋ ko tuu yaa dʋnɩya Laataal. 15 Nal hʋ buloŋ aa laa di, a suri ʋ nyʋwa basɩ anɩɩ Yesu rɛ yaa Wɩɩsɩ biye hʋ, ʋ tɩɩna bee Wɩɩsɩ yaa kɩdɩgɩ rɛ. 16 Kyori hʋ Wɩɩsɩ aa kana beel-ma, á tɩɩ paalɩ gyɩma ʋ rɛ, a yelli ʋ mɛ, beewɩya Wɩɩsɩ rɛ yaa kyori. Ma nal hʋ buloŋ aa we doŋ a kaŋ kyori, ʋ tɩɩna bee Wɩɩsɩ yaa kɩdɩgɩ rɛ.
17 Ɛɛ daga nɩɩ ʋ leŋ á kyori su rɛ abeel-ʋ. Ɛɛwɩya, á bɩ sɩ fá kambɩŋ kyɛɛ hʋ ʋ aa sɩ di dʋnɩya sarɩya. Á mɛ kɔnɩ yaŋ bɩ sɩ fá wɩɩ buloŋ haŋ kyɛɛ hʋ, beewɩya á mɩɩbol tɩyaŋ á bee Krisita yaa kɩdɩgɩ rɛ. 18 Lee hʋ kyori aa wee, kambɩŋ tuwo doŋ. Ɛɛwɩya, dɩ á kyori rɛ suwo abee Wɩɩsɩ, ɛɛ aa lɩɩ kambɩŋ buloŋ ta á tɩyaŋ nɛ. Nal hʋ aa gyɩma anɩɩ ba sɩ dɔgɩsɩ ʋ, ʋ rɛ kambɩŋ aa kana. Ɛɛ daga anɩɩ nal hʋ buloŋ aa fá Wɩɩsɩ kambɩŋ, ʋ kyori ha bɩ suwo abee Wɩɩsɩ. 19 Wɩɩsɩ rɛ laa sɩya kyo ma, ɛɛ rɛ tɩŋ á mɛ wuwo kyo Wɩɩsɩ abee á dɔŋtɩŋsɩ. 20 Dɩ nal lɛ baa ʋ kyo Wɩɩsɩ rɛ, aŋ haasɩ ʋ dɔŋtɩɩna, ʋ tɩɩna yaa wɩnyɩyɛl lɛ. Beewɩya, ɛɛ rɛ ɩ sɩ yaa kyo Wɩɩsɩ, nal hʋ ɩ aa bee na abee ɩ sɩɩ, aŋ haasɩ ɩ dɔŋtɩɩna, nal hʋ ɩ aa na? 21 Wɩɩsɩ mɩra hʋ ʋ aa kpa biŋ ma rɛ nyɛ: Nal hʋ buloŋ aa kyo Wɩɩsɩ, ʋ maga dɩ ɩ kyo ɩ dɔŋtɩɩna mɛ rɛ.
5Wɩɩsɩ biisi kaŋ dʋnɩya no dee rɛ
1 Nal hʋ buloŋ aa laa di anɩɩ Yesu rɛ yaa Krisita, laataal hʋ Wɩɩsɩ aa lɩya, ʋ tɩɩna yaa Wɩɩsɩ biye tɩɩ rɛ. Dɩ nal lɛ kyo biye kuwo, ʋ aa kyo biye hʋ mɛ rɛ. 2 Ɛɛwɩya, dɩ ámaa rɛ ko kyo Wɩɩsɩ, a kɩ tɩŋa ʋ nyʋwa mɛ, ɛɛ rɛ sɩ daga anɩɩ á kɔnɩ kyo Wɩɩsɩ biisi mɛ rɛ. 3 Dɩ ámaa rɛ aa tɩŋ Wɩɩsɩ nyʋwa, ɛɛ daga anɩɩ á kyo Wɩɩsɩ rɛ, ka wɩya hʋ mɛ ʋ aa baa dɩ á kɩ tɩŋa, ba bɩ yaa wɩduwoni á aa bɩ sɩ wuwo tɩŋa. 4 Beewɩya Wɩɩsɩ biye buloŋ kaŋ dʋnɩya no dee rɛ. Á aa laa di anɩɩ Yesu yaa Wɩɩsɩ Biye rɛ tɩŋ á kaŋ dʋnɩya no dee. 5 Nal hʋ aa laa di anɩɩ Yesu rɛ yaa Wɩɩsɩ biye hʋ, ʋ tɩɩna dʋŋ nɛ kaŋ dʋnɩya no dee. 6 Yesu Krisita rɛ yaa nal hʋ aa ko tuu dʋnɩya, ba foo ʋ wɩɩkyʋwalnɩɩ, a kpaasɩ ʋ daagarɩɩ tɩyaŋ mɛ ʋ kyal gyaasɩ. Nyɛ yaŋ daga anɩɩ wɩɩkyʋwalnɩɩ dʋŋ daa ba foo ʋ. Ba kpaasɩ ʋ daagarɩɩ tɩyaŋ mɛ rɛ ʋ kyal gyaasɩ. Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ aa yaa wɩtɩɩ tɩɩna dii wɩɩ no daŋsɩya rɛ anɩɩ ʋ yaa wɩtɩɩ rɛ. 7 Wɩɩ no daŋsɩya diile yaa boto rɛ. Ba aa rɛ nyɛ: 8 Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ, abee wɩɩkyʋwalnɩɩ hʋ ba aa fo ʋ, abee ʋ kyal hʋ aa gyaasa. Daŋsɩya diile no boto buloŋ mɛ yaŋ, wɩdɩgɩ dʋŋ nɛ ba kɩ basɩ. 9 Dɩ nihuwobiŋ nɛ ko di daŋsɩya wɩɩ tɩyaŋ, á aa laa ʋ di rɛ. Amɛ Wɩɩsɩ aa dii daŋsɩya wɩɩ tɩyaŋ, ʋ rɛ yaa sɩfɩyaŋ wɩɩ a te nihuwobiŋ aa dii wɩɩ daŋsɩya. Ɛɛwɩya, wɩya hʋ buloŋ Wɩɩsɩ aa dii daŋsɩya ʋ biye hʋ lugo tɩyaŋ, ʋ maga dɩ á laa ba di rɛ. 10 Ɛɛwɩya, nal hʋ buloŋ aa laa Wɩɩsɩ biye hʋ wɩya di, ʋ tɩɩna gyɩma ʋ tɩya tɩyaŋ anɩɩ wɩya hʋ buloŋ Wɩɩsɩ aa basa a tile ʋ Biye hʋ tɩyaŋ yaa wɩtɩɩ rɛ. Amɛ nal hʋ buloŋ aa bɩ laa Wɩɩsɩ di wɩɩ no tɩyaŋ, ʋ tɩɩna daga anɩɩ Wɩɩsɩ yaa wɩnyɩyɛl lɛ, beewɩya ʋ bɩ laa daŋsɩya wɩɩ hʋ Wɩɩsɩ aa basa ʋ biye hʋ lugo tɩyaŋ di. 11 Daŋsɩya wɩɩ hʋ rɛ nyɛ: Wɩɩsɩ kpaa mɩɩbol aa bɩ kaŋ tenii tɩya ma rɛ. Ʋ Biye hʋ tɩyaŋ nɛ á tɩŋa a na mɩɩbol no. 12 Ɛɛwɩya, nal hʋ buloŋ bee Wɩɩsɩ biye hʋ aa yaa kɩdɩgɩ, ʋ tɩɩna kaŋ mɩɩbol no rɛ. Amɛ nal hʋ buloŋ mɛ bee Wɩɩsɩ biye hʋ aa bɩ yaa kɩdɩgɩ, ʋ tɩɩna bɩ kaŋ mɩɩbol no.
Mɩɩbol hʋ aa bɩ kaŋ tenii
13 Ŋ sabɩ wɩya no kɩ tɩya ma nala hʋ aa laa Wɩɩsɩ biye hʋ wɩya di rɛ, dɩ ma gyɩma anɩɩ ma kaŋ mɩɩbol hʋ aa bɩ kaŋ tenii rɛ. 14 Ɛɛwɩya, dɩ ámaa rɛ sʋla Wɩɩsɩ kɩ kyɛ kɩŋ buloŋ, á bee yaa sige, beewɩya á gyɩma anɩɩ dɩ kɩŋ hʋ á aa kyɛ rɛ ko yaa Wɩɩsɩ kyɛrɩ, ʋ aa laa á sʋlɩɩ rɛ. 15 Á yaŋ aa gyɩma anɩɩ ʋ aa laa á sʋlɩɩ rɛ wɩɩ buloŋ á aa sʋla ʋ kɩ kyɛ tɩyaŋ nyɛ, ɛɛ kɛ á gyɩma anɩɩ ʋ yaa á wɩkyɛɛlɩya buloŋ mɛ kɩ tɩya ma rɛ. 16 Dɩ ɩ rɛ ko na ɩ dɔŋtɩɩna aa yaa wɩbɔŋ hʋ aa bɩ sɩ leŋ dɩ ʋ sʋba mʋ gyʋʋ diŋ, sʋla Wɩɩsɩ tɩya ʋ. Dɩ ɩ rɛ sʋla Wɩɩsɩ tɩya ʋ, Wɩɩsɩ sɩ leŋ dɩ ʋ kaŋ mɩɩbol hʋ aa bɩ kaŋ tenii. Nala hʋ wɩbɔmɔ aa bɩ sɩ leŋ dɩ ba sʋba mʋ gyʋʋ diŋ, ba dʋŋ nɛ ŋ baa ma sʋla Wɩɩsɩ kɩ tɩya. Amɛ wɩbɔmɔ badɔmɔŋ we doŋ aa sɩ leŋ dɩ ba yɩyaala sʋba mʋ gyʋʋ diŋ. Dɩ nal lɛ ko kɩ yaa ba, ŋ kɛ bɩ baa dɩ ma sʋla Wɩɩsɩ tɩya ʋ. 17 Wɩyaakyogii buloŋ yaa wɩbɔŋ nɛ, amɛ wɩbɔmɔ badɔmɔŋ we doŋ a bɩ yaa wɩya aa sɩ leŋ dɩ nala sʋba mʋ gyʋʋ diŋ. 18 Á gyɩma anɩɩ Wɩɩsɩ biye buloŋ bɩ vɩya aŋ yaa wɩbɔmɔ kɩ mʋ deŋdeŋ, beewɩya Wɩɩsɩ Biye hʋ aa sɩŋ pɔ ʋ rɛ. Ɛɛwɩya, Sɩtaanɩ bɩ sɩ wuwo yaa ʋ wɩɩ buloŋ. 19 Sɩtaanɩ kaŋ dʋnɩya no tɩyaŋ nala buloŋ dee rɛ, amɛ á gyɩma anɩɩ á kɛ yaa Wɩɩsɩ biisi rɛ. 20 Á bɩl gyɩma anɩɩ Wɩɩsɩ biye hʋ ko suri á hakɩllɩ rɛ, a leŋ á gyɩŋ Wɩɩsɩ tɩɩ hʋ. Á bee Wɩɩsɩ tɩɩ hʋ yaa kɩdɩgɩ rɛ, á bee ʋ biye Yesu Krisita mɛ yaa kɩdɩgɩ. Ʋ rɛ yaa Wɩɩsɩ tɩɩ hʋ, ʋ rɛ bɩl yaa nal hʋ aa tɩya mɩɩbol hʋ aa bɩ kaŋ tenii mɛ. 21 Ŋ biikpɩyanama, ma lɩɩ ma tɩɩ vʋga tɩyaŋ.