LAASƖYA TEŊ HƲ PƆƆL AA SABA TƖYA
KORIŊTI TƖMMA
11 Mɩyaŋ Pɔɔl, abee á nɩɩnabiye Sɔsɩtɩnɛɛsɩ rɛ sabɩ teŋ no a kɩ tɩya ma. Wɩɩsɩ kyɛrɩ tɩyaŋ nɛ ʋ lɩɩ ŋ dɩ ŋ yaa Yesu Krisita kpambɩya.
2 Á sabɩ teŋ no a kɩ tɩya ma Krisitabiisi hʋ aa we Koriŋti tɩyaŋ nɛ abee nala hʋ buloŋ aa we dʋnɩya logiŋ kɛ buloŋ a kɩ tɩŋ á Tɩɩna Yesu Krisita. Yesu Krisita yaa á beel-ba buloŋ Tɩɩna rɛ. Wɩɩsɩ tɩŋ Yesu Krisita tɩyaŋ nɛ a lɩɩ ma, a pɩɩsɩ ma bisiŋ buloŋ ta, dɩ ma yaa tɩpʋlʋŋ tɩmma ʋ sɩya tɩyaŋ.
3 Á Kuwo Wɩɩsɩ abee á Tɩɩna Yesu Krisita lahɔrʋmɔ tɩyaŋ, ma hɔŋ abee laaŋfɩya.
4 Saŋa buloŋ, ŋ aa kɩ kyʋwalɩ Wɩɩsɩ aŋgyʋwasʋ rɛ weliŋ ma wɩya, beewɩya Wɩɩsɩ tɩŋ Yesu Krisita tɩyaŋ nɛ a yaa wɩweliye yʋga tɩya ma. 5 Ɛɛwɩya, akuu ma bee Krisita aa yaa kɩdɩgɩ wɩya, Wɩɩsɩ pɛɛ ma wɩɩ buloŋ tɩyaŋ nɛ, haalɩ a leŋ ma gyɩŋ wɩbasɩɩ, a kaŋ wɩɩ buloŋ gyɩmaa mɛ. 6 Beewɩya, Krisita wɩya hʋ á aa basɩ tɩya ma, ma kaŋ ba weliŋ nɛ. 7 Ɛɛwɩya, saŋa no tɩyaŋ ma aa gyegili á Tɩɩna Yesu Krisita mɩɩgɩ koyi abee teŋkyel nyɛ, Wɩɩsɩ leŋ ma na wɩweliye hʋ buloŋ aa lɩɩ ʋ lee rɛ. 8 Wɩɩsɩ sɩ leŋ dɩ ma kaŋ wɩya hʋ ma aa laa di weliŋ, a mʋ pele saŋa hʋ á Tɩɩna Yesu Krisita aa sɩ mɩɩgɩ ko. Dɩ gɛɛ wuwo leŋ dɩ ma ta kaŋ wɩkyogii buloŋ haŋ kyɛɛ hʋ. 9 Wɩɩsɩ kaŋ wɩtɩɩ rɛ, ʋ bee bɩrɩgɩ ʋ nyʋwa. Ʋ rɛ lɩɩ ma dɩ ma bee ʋ Biye, á Tɩɩna Yesu Krisita, yaa kɩdɩgɩ.
Krisitabiisi gʋla kɩ kaa dɔmɔŋ
10 Á Tɩɩna Yesu Krisita nyubaanɩŋ, ŋ aa sʋl ma, ŋ naabalɩya, ma buloŋ kaŋ nyʋʋdɩgɩ, a ta kɩ porigi dɔmɔŋ. Ma kaŋ nyʋʋdɩgɩ abee tɩdɩgɩ wɩɩ buloŋ tɩyaŋ. 11 Ŋ naabalɩya, á nɩɩnabiye Kuloye dɩya nala basɩ tɩya ŋ anɩɩ ma gʋla kɩ kaa dɔmɔŋ nɛ. 12 Ŋ aa kyɛ dɩ ŋ basɩ tɩya ma rɛ anɩɩ ma kɩdɩgɩ buloŋ bɩ sɩŋ ŋmaŋdɩgɩ tɩyaŋ. Ma kɩdɩgɩ aa baa dɩ ʋ aa tɩŋ Pɔɔl hal lɛ, kɩdɩgɩ mɛ baa dɩ ʋ aa tɩŋ Apolo hal lɛ. Kɩdɩgɩ mɛ baa dɩ ʋ aa tɩŋ Piita hal lɛ, kɩdɩgɩ mɛ baa dɩ ʋ aa tɩŋ Krisita hal lɛ. 13 Ŋ baa ŋ pɩyɛsɩ ma rɛ: Á sɩ wuwo kaŋ Krisita kpaa? Ba mʋra rɛ. Koo mɩyaŋ Pɔɔl lɛ ba gyɩ kpaasɩ mal daagarɩɩ tɩyaŋ ma wɩya gɛɛ? Koo ba foo ma wɩɩkyʋwalnɩɩ dɩ ma yaa ŋ hatɩnna rɛ? 14 Ŋ aa kyʋwalɩ Wɩɩsɩ aŋgyʋwasʋ rɛ abee ŋ aa bɩ foo ma kɩdɩgɩ buloŋ wɩɩkyʋwalnɩɩ, see á nɩɩnabiye Kirisipu abee Geyosi dʋŋ. 15 Ɛɛwɩya, nal buloŋ yaŋ bɩ sɩ wuwo baa dɩ mɩyaŋ Pɔɔl feŋ tɩyaŋ nɛ ba fo ʋ wɩɩkyʋwalnɩɩ, ʋ yaa ŋ hatɩnnɩ. 16 (Ŋ liise anɩɩ ŋ gyɩ foo á nɩɩnabiye Sɩtɩfanasɩ abee ʋ dɩya nala mɛ wɩɩkyʋwalnɩɩ rɛ. A lɩɩ gɛɛ hal tɩyaŋ, ŋ bɩ liise anɩɩ ŋ bɩl foo nal kɩdɩgɩ buloŋ wɩɩkyʋwalnɩɩ.) 17 Beewɩya Krisita bɩ tɩma ŋ dɩ ŋ ko fo nala wɩɩkyʋwalnɩɩ. Ʋ tɩma ŋ nɛ dɩ ŋ ko basɩ Wɩɩsɩ wɩweliye hʋ a kɩ tɩya nala. Nihuwobiŋ wɩgyʋŋ daa ʋ kpa tɩya ŋ, ŋ kaŋ kɩ basɩ wɩya hʋ. Ʋ yaa gɛɛ rɛ dɩ ʋ sʋʋ daagarɩɩ tɩyaŋ ta yaa waasʋ.
Krisita rɛ yaa Wɩɩsɩ dee abee Wɩɩsɩ wɩgyʋŋ
18 Krisita sʋʋ daagarɩɩ hʋ nyuu tɩyaŋ yaa wɩtɔɔ rɛ nala hʋ aa nyʋgɩsa lee. Amɛ á nala hʋ Wɩɩsɩ aa laa kɩ ta kɛ lee, wɩɩ no yaa Wɩɩsɩ dee rɛ. 19 Wɩɩsɩ teŋ tɩyaŋ Wɩɩsɩ basa rɛ a baa, “Ŋ sɩ leŋ dɩ wɩgyʋnna wɩgyʋŋ yaa waasʋ, dɩ wɩgyʋŋ-kɩŋkaŋ tɩmma gyɩmaa mɛ yaa waasʋ.”
20 Dɩ nyɛ rɛ ba kɩɩ, lee rɛ gyɩnaŋ dʋnɩya no tɩyaŋ wɩgyʋnna bee dɩdagɩla abee wɩgyʋŋ-kɩŋkaŋ tɩmma sɩ we? Wɩɩsɩ daga anɩɩ dʋnɩya no wɩgyʋŋ yaa bambugi wɩgyʋŋ nɛ. 21 Wɩɩsɩ tɩɩ wɩgyʋŋ tɩyaŋ nɛ ʋ leŋ nihuwobisi bɩ wuwo tɩŋ ba tɩɩ wɩgyʋŋ tɩyaŋ a gyɩma ʋ. Nala baa dɩ Wɩɩsɩ wɩweliye hʋ á aa basɩ yaa wɩtɔɔnɩ rɛ. Amɛ nala hʋ aa laa wɩya no di, ʋ yaa Wɩɩsɩ kyɛrɩ rɛ dɩ ʋ tɩŋ wɩya hʋ tɩyaŋ a laa ba ta. 22 Gyuuma aa kyɛ dɩ ba na wɩmagɩla rɛ. Nala hʋ aa bɩ yaa Gyuuma mɛ kɩ kyɛ wɩgyʋŋ. 23 Amɛ á kɛ, Krisita ba aa kpaasa mal daagarɩɩ hʋ nyuu tɩyaŋ wɩya rɛ á kɩ basɩ. Wɩɩ no wɩya leŋ Gyuuma baaŋ kɩ sii rɛ ba nyʋgɩsɩ Wɩɩsɩ ŋmanɩɩ tɩŋɩɩ tɩyaŋ aŋka nala hʋ aa bɩ yaa Gyuuma lee mɛ, ʋ yaa wɩtɔɔ. 24 Amɛ nala hʋ buloŋ Wɩɩsɩ aa lɩya kɛ lee, Gyuuma abee nala hʋ aa bɩ yaa Gyuuma buloŋ, Krisita rɛ yaa Wɩɩsɩ dee abee Wɩɩsɩ wɩgyʋŋ. 25 Wɩgyʋŋ hʋ aa lɩɩ Wɩɩsɩ lee, ka nihuwobisi lee ʋ yaa bambugi wɩɩ, ʋ rɛ baŋ nihuwobiŋ wɩgyʋŋ. Dee hʋ mɛ aa lɩɩ Wɩɩsɩ lee, ka nihuwobisi lee ʋ yaa yaarɩsɩ, ʋ rɛ baŋ nihuwobiŋ dee.
26 Ŋ naabalɩya, ma liisi mʋ na gɛɛ hʋ ma fa aa kɩya saŋa hʋ tɩyaŋ Wɩɩsɩ aa lɩɩ ma. Nihuwobisi sɩya tɩyaŋ, ma tɩyaŋ nala baŋmɛ rɛ fa kaŋ wɩgyʋŋ, koo ma tɩyaŋ nala baŋmɛ rɛ nala fa kɩ kpa yohuŋ? Ma nala baŋmɛ mɛ rɛ fa yaa nɩbala nihuwobisi sɩya tɩyaŋ? 27 Wɩɩsɩ paala rɛ a lɩɩ nala hʋ dʋnɩya nala aa baa dɩ ba yaa bambugo rɛ, dɩ ʋ we dʋnɩya wɩgyʋnna hɩɩsɩ tɩyaŋ. Wɩɩsɩ bɩl lɩɩ nala hʋ mɛ dʋnɩya nala aa baa dɩ ba yaa nɩtaaga rɛ, dɩ ʋ we gaduwogo hɩɩsɩ tɩyaŋ. 28 Wɩɩsɩ lɩɩ nala hʋ dʋnɩya nala aa deŋ waasʋ rɛ abee nala hʋ aa bɩ kaŋ lee dʋnɩya tɩyaŋ, dɩ ʋ yalmɩ nala hʋ dʋnɩya nala a bɩɩna anɩɩ ba yaa nala rɛ. 29 Ɛɛ daga anɩɩ nal buloŋ bɩ sɩ wuwo daga ʋ tɩɩ Wɩɩsɩ sɩya tɩyaŋ. 30 Wɩɩsɩ rɛ leŋ ma bee Yesu Krisita yaa kɩdɩgɩ. Ma wɩgyʋŋ buloŋ lɩɩ Yesu Krisita lee rɛ. Ʋ nyubaanɩŋ, Wɩɩsɩ laa ma ta rɛ, a leŋ á yaa tɩpʋlʋŋ tɩmma ʋ sɩya tɩyaŋ, a yaa nala aa bɩ kaŋ bisiŋ. 31 Ɛɛ wɩya ba saba Wɩɩsɩ teŋ tɩyaŋ nɛ a baa, “Dɩ nal buloŋ nɛ aa kyɛ dɩ ʋ daga ʋ tɩɩ, ʋ daga ʋ tɩɩ abee wɩɩ hʋ á Tɩɩna aa yaa tɩya ʋ.”
2Pɔɔl basɩ Krisita aa sʋba daagarɩɩ hʋ nyuu tɩyaŋ wɩya
1 Ŋ naabalɩya, ŋ gyɩ aa ko ma lee dɩ ŋ basɩ Wɩɩsɩ wɩweliye hʋ tɩya ma, ŋ gyɩ bɩ basɩ wɩya daga anɩɩ ŋ gyɩŋ wɩbasɩɩ koo ŋ kaŋ wɩgyʋŋ baŋ ma kɩdɩgɩ buloŋ. 2 Saŋa hʋ ŋ gyɩ aa we ma lee, ŋ gyɩ lɩɩ ŋ hakɩla wɩɩ kɛ buloŋ tɩyaŋ nɛ, see Yesu Krisita, a bee ba aa kpaasɩ ʋ mal daagarɩɩ hʋ tɩyaŋ wɩya dʋŋ. 3 Ŋ gyɩ aa ko ma lee, lɔl gyɩ gyʋʋ ŋ nɛ. Kambɩŋ mɛ gyɩ kana ŋ nɛ, ŋ kɩ kyele, ka ŋ baŋkyesi kɩ kpa. 4 Nihuwobiŋ nyʋʋpɩŋsʋŋ bee wɩgyʋŋ daa ŋ gyɩ kpa basɩ Wɩɩsɩ wɩweliye hʋ tɩya ma. Amɛ wɩya hʋ ŋ gyɩ aa basɩ daga anɩɩ Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ kaŋ dee rɛ. 5 Nyɛ daga anɩɩ ma laadii bɩ dɔbɔ nihuwobiŋ wɩgyʋŋ tɩyaŋ, amɛ Wɩɩsɩ dee tɩyaŋ nɛ ʋ dɔbɔ.
Wɩɩsɩ wɩgyʋŋ
6 Amɛ abee gɛɛ buloŋ, nala hʋ aa waa Wɩɩsɩ ŋmanɩɩ tɩŋɩɩ tɩyaŋ, wɩya hʋ ŋ aa basɩ yaa wɩgyʋŋ nɛ ba lee. Wɩgyʋŋ no ŋ aa dagɩ, ʋ bɩ yaa dʋnɩya no nala wɩgyʋŋ, dʋnɩya no gaduwogo wɩgyʋŋ mɛ daa. Gaduwogo no dee aa mʋ tenii rɛ. 7 Wɩgyʋŋ hʋ wɩya ŋ aa basɩ, ʋ lɩɩ Wɩɩsɩ lee rɛ, a yaa wɩfaŋɩɩ dʋnɩya nala lee. Ka dɩ Wɩɩsɩ na marɩ dʋnɩya, ʋ yaa ʋ hakɩla rɛ anɩɩ wɩgyʋŋ no aa lɩɩ ʋ lee sɩ leŋ dɩ ba kpa ma yohuŋ. 8 Dʋnɩya no gaduwogo bɩ gyɩŋ wɩgyʋŋ no memii. Dɩ ba aa rɛ fa gyɩma ʋ memii, ba fa bɩ sɩ kaŋ á Tɩɩna gaŋdarɩ buloŋ tɩɩna hʋ kpaasɩ mal daagarɩɩ tɩyaŋ. 9 Ba saba Wɩɩsɩ teŋ tɩyaŋ nɛ anɩɩ wɩɩ hʋ nihuwobiŋ ha aa bɩ maakyiye na, abee wɩɩ hʋ nihuwobiŋ ha aa bɩ maakyiye nɩɩ, abee wɩɩ hʋ nihuwobiŋ ha aa bɩ maakyiye bɩɩnɩ, wɩya no tɩɩ rɛ Wɩɩsɩ marɩ biŋ nala hʋ aa kyo ʋ.
10 Amɛ Wɩɩsɩ tɩŋ ʋ Wiyesi Welii hʋ tɩyaŋ nɛ a leŋ á kɛ gyɩŋ wɩgyʋŋ no aa yaa wɩfaŋɩɩ. Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ aa gbilli wɩɩ buloŋ nɛ, a paalɩ gyɩŋ Wɩɩsɩ wɩfaŋɩya buloŋ memii. 11 Nihuwobiŋ bee rɛ sɩ wuwo gyɩŋ wɩɩ hʋ ʋ dɔŋtɩɩna aa bɩɩnɩ? Nal buloŋ bɩ sɩ wuwo gyɩma, see nal hʋ tɩɩ aa bɩɩnɩ wɩɩ hʋ. Ɛɛ tɩɩ rɛ nal buloŋ mɛ bɩ sɩ wuwo gyɩŋ wɩya hʋ Wɩɩsɩ aa bɩɩnɩ, see Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ dʋŋ. 12 Amɛ á kɛ, dʋnɩya no wɩgyʋŋ daa Wɩɩsɩ kpa tɩya ma. Ʋ Wiyesi Welii hʋ rɛ ʋ kpa tɩya ma dɩ á wuwo gyɩŋ kɩna hʋ buloŋ ʋ aa kpaa tɩya abee bɔnyɛ memii. 13 Wɩya no á aa daga ma nyɛ, nihuwobiŋ wɩgyʋŋ daa á kaŋ kɩ daga ma. Amɛ Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ rɛ leŋ á wuwo kɩ daga ma wɩya no. Wiyesi Welii hʋ rɛ aa daga ma ʋ wɩya no memii, á kaŋ kɩ daga nala hʋ tɩyaŋ ʋ aa wee.
14 Nal hʋ buloŋ tɩyaŋ Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ aa tuwo, ʋ tɩɩna bɩ sɩ wuwo laa wɩya hʋ aa lɩɩ Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ lee di. Beewɩya wɩya no yaa wɩtɔɔnɩ rɛ ʋ tɩɩna lee, nal buloŋ bɩ sɩ wuwo gyɩŋ wɩya no memii, see dɩ Wiyesi Welii hʋ we ʋ tɩɩna tɩyaŋ. 15 Nal hʋ tɩyaŋ Wiyesi Welii hʋ aa wee, ʋ rɛ sɩ wuwo gyɩŋ wɩkanɩya buloŋ sii, amɛ nal buloŋ bɩ sɩ wuwo gyɩŋ nal hʋ tɩyaŋ Wiyesi Welii hʋ aa wee wɩkanɩya sɩɩ. 16 Wɩɩsɩ teŋ tɩyaŋ, ba saba rɛ a baa,
“Kɩbee rɛ gyɩŋ á Tɩɩna Wɩɩsɩ tɩbɩɩna? Kɩbee rɛ sɩ wuwo basɩ wɩya a kyagɩlɩ ʋ?”
Amɛ á kɛ gyɩŋ wɩya no memii rɛ, beewɩya á bee Krisita hakɩla yaa kɩdɩgɩ rɛ.
3Wɩɩsɩ tʋŋtʋnna
1 Ŋ naabalɩya, saŋa hʋ tɩyaŋ ŋ gyɩ aa we ma lee ŋ gyɩ bɩ wuwo basɩ wɩya tɩya ma anɩɩ nala hʋ tɩyaŋ Wɩɩsɩ Wiyesi Welii aa wee. Amɛ ŋ gyɩ basɩ wɩya tɩya ma rɛ anɩɩ nala aa tɩŋ ba teŋbii wɩkyɛɛlɩya tɩyaŋ, koo anɩɩ ma ha aa yaa biifɩllɩ Krisita ŋmanɩɩ tɩyaŋ. 2 Ʋ kɩɩ gɛɛ anɩɩ ɩl lɛ ŋ gyɩ tɩya ma, kɩdiyoho daa. Beewɩya, ma ha gyɩ bɩ maga kɩdiyoho dii. Abee gyɩnaŋ mɛ gba, ma ha bɩ maga kɩdiyoho dii. 3 Beewɩya ma ha aa tɩŋ ma teŋbii wɩkyɛɛlɩya tɩyaŋ nɛ: Ma tɩsɩ aa hɔllɩ dɔmɔŋ nɛ, ma gʋla kɩ kaa dɔmɔŋ. Nyɛ daga anɩɩ ma ha aa tɩŋ ma teŋbii wɩkyɛɛlɩya tɩyaŋ nɛ. Dɩ mamaa rɛ aa yaa nyɛ, dʋnɩya nala wɩyaalɩya daa ma kɩ yaa gɛɛ? 4 Ma kɩdɩgɩ aa baa dɩ ʋ aa tɩŋ Pɔɔl hal lɛ, kɩdɩgɩ mɛ baa dɩ ʋ aa tɩŋ Apolo hal lɛ. Ma aa yaa nyɛ, dʋnɩya nala wɩyaalɩya daa ma kɩ yaa gɛɛ?
5 Kɩbee rɛ yaŋ yaa Apolo? Koo kɩbee rɛ yaa Pɔɔl? Á kɛ ta yaa Wɩɩsɩ tʋŋtʋnna rɛ. Ámaa rɛ basɩ Wɩɩsɩ wɩya hʋ tɩya ma, ma laa di. Á kɩdɩgɩ buloŋ aa tʋŋ tʋma hʋ á Tɩɩna Wɩɩsɩ aa kpaa tɩya ma rɛ dɩ á kɩ tʋma. 6 Wɩɩsɩ wɩya hʋ á aa basa tɩya ma kɩɩ gɛɛ rɛ anɩɩ tɩya á pɔ. Mɩyaŋ nɛ pɔɔ tɩya hʋ, Apolo mɛ rɛ yaa nɩɩ we tɩya hʋ, amɛ Wɩɩsɩ rɛ leŋ tɩya hʋ waa. 7 Ɛɛ wɩya nal hʋ aa pɔɔ tɩya hʋ abee nal hʋ aa yaa nɩɩ we tɩya hʋ buloŋ bɩ yaa sɩfɩyaŋ wɩɩ. Wɩɩsɩ rɛ baŋ ba buloŋ, beewɩya ʋ rɛ leŋ tɩya hʋ waa. 8 Nal hʋ aa pɔɔ tɩya hʋ abee nal hʋ aa yaa nɩɩ we tɩya hʋ, wɩdɩgɩ wɩya rɛ ba buloŋ kɩ tʋma. Wɩɩsɩ sɩ tuŋ nal buloŋ a maga gɛɛ hʋ ʋ aa tʋma. 9 Á buloŋ yaa tʋŋtʋnnɩ-dɔsɩ rɛ, a tʋma kɩ tɩya Wɩɩsɩ. Ma kɩɩ gɛɛ anɩɩ baga Wɩɩsɩ aa pal, a kɩɩ gɛɛ anɩɩ dɩya Wɩɩsɩ aa saa.
10 Wɩɩsɩ aa tɩya ŋ gɛɛ dee nyuniŋ, ŋ biŋ dɩya hʋ memii rɛ anɩɩ dɩɩsaal hʋ aa gyɩŋ tʋma weliŋ, ka nal kɩdɩgɩ mɛ yaŋ saa kɩ gyɩŋ. Amɛ see dɩ nal buloŋ yaŋ fɩyɛlɩ ʋ sɩya weliŋ abee gɛɛ hʋ ʋ aa saa kɩ dɔbɔ gyememii no tɩyaŋ. 11 Beewɩya, Yesu Krisita dʋŋ nɛ Wɩɩsɩ lɩɩ, ʋ yaa dɩya hʋ gyememii. Nal buloŋ bɩl bɩ sɩ wuwo biŋ gyememi-dɩma. 12 Dɩ nal lɛ yaŋ kpaa salma, koo hɔgɩ yalɩɩ aa hayɛ, koo sɩfɩyaŋ bʋyɩ, koo daasɩ, koo kaha, koo kaakeliye a saa dɔbɔ gyememii no tɩyaŋ, 13 Kyɛɛ hʋ Krisita aa sɩ mɩɩgɩ ko, kɩna hʋ nal buloŋ aa kpaa saa dɩya hʋ, ba sɩ na ba. Beewɩya diŋ nɛ sɩ daga kɩŋ hʋ iriŋ ba aa kpaa saa dɩya hʋ. Ba sɩ tɩŋ gɛɛ tɩyaŋ a gyɩŋ tʋma hʋ nal buloŋ aa tʋma. 14 Dɩ diŋ hʋ rɛ bɩ wuwo di kɩna hʋ nal buloŋ aa kpaa saa dɩya hʋ, Wɩɩsɩ sɩ tuŋ ʋ tɩɩna. 15 Amɛ dɩ diŋ hʋ rɛ wuwo di kɩna hʋ nal buloŋ aa kpaa saa dɩya hʋ, ʋ tɩɩna lɔl sɩ yaa waasʋ. Amɛ ʋ tɩɩ kɛ, Wɩɩsɩ sɩ laa ʋ ta. Ʋ ta sɩ kɩɩ gɛɛ anɩɩ Wɩɩsɩ aa korigi lɩɩ ʋ diŋ tɩyaŋ.
16 Ma bɩ gyɩma anɩɩ mamaa rɛ yaa Wɩɩkyʋwaldɩya hʋ Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ aa gyʋʋ koo? 17 Ɛɛwɩya, dɩ nal buloŋ nɛ ko yaa bisiŋ wɩya, a kyogi Wɩɩkyʋwaldɩya no, Wɩɩsɩ mɛ sɩ kyogi ʋ tɩɩna. Beewɩya, Wɩɩkyʋwaldɩya hʋ bɩ kaŋ bisiŋ. Mamaa rɛ yaŋ yaa Wɩɩkyʋwaldɩya no.
18 Nal buloŋ ta mʋrɩ ʋ tɩɩ. Dɩ ma kɩdɩgɩ buloŋ nɛ bɩɩna anɩɩ ʋ kaŋ wɩgyʋŋ nɛ gyɩnaŋ dʋnɩya no tɩyaŋ, ʋ maga dɩ ʋ kaŋ ʋ tɩɩ bɩrɩmɩ bambugi rɛ, a wuwo na wɩgyʋŋ hʋ aa lɩɩ Wɩɩsɩ lee. 19 Dʋnɩya nala wɩgyʋŋ yaa waasʋ rɛ Wɩɩsɩ lee. Wɩɩsɩ teŋ tɩyaŋ ba basa rɛ a baa,
“Wɩɩsɩ tɩŋ dʋnɩya wɩgyʋnna dawarɩ tɩyaŋ nɛ
a bara kasɩ ba.”
20 Wɩɩsɩ teŋ logiŋ kɩdɩgɩ tɩyaŋ mɛ, ba saba rɛ anɩɩ Wɩɩsɩ gyɩma anɩɩ wɩgyʋnna tɩbɩɩna buloŋ yaa waasʋ rɛ. 21 Ɛɛwɩya, nal buloŋ yaŋ ta ŋmaa ʋ bembii, akuu wɩɩ hʋ nihuwobiŋ aa sɩ wuwo yaa wɩya. Wɩtɩɩ rɛ, mamaa rɛ tɩŋ kɩŋ buloŋ. 22 Mamaa rɛ tɩŋ Pɔɔl, a tɩŋ Apolo, a tɩŋ Piita, a tɩŋ dʋnɩya, a tɩŋ mɩɩbol, a tɩŋ sʋʋ mɛ, a tɩŋ gyɩnaŋ abee maakyiye buloŋ. Mamaa rɛ tɩŋ ba buloŋ. 23 Amɛ Krisita mɛ rɛ tɩŋ ma, ka Wɩɩsɩ mɛ tɩŋ Krisita.
4Á yaa Krisita Kpambɩsɩ rɛ
1 Ma maga ma kpa ma anɩɩ á yaa Krisita tʋŋtʋnna rɛ, Wɩɩsɩ kpa ʋ wɩya hʋ aa yaa wɩfaŋɩya a we á nosi tɩyaŋ. 2 Nal hʋ buloŋ ba aa kpaa kɩna we ʋ nosi tɩyaŋ, ʋ maga dɩ ʋ kɩ deŋ ba nyuu abee wɩtɩɩ rɛ. 3 Ŋ sɩya tuwo dɩ mamaa koo nal kɩdɩgɩ buloŋ kana ŋ kɩ di sarɩya. Ŋ tɩɩ mɛ gba bɩ kana ŋ tɩɩ kɩ di sarɩya wɩɩ no tɩyaŋ. 4 Ŋ tɩbɩɩna buloŋ kyaana rɛ. Amɛ ŋ bɩ sɩ wuwo baa ŋ bɩ kaŋ wɩkyogii. Á Tɩɩna Yesu Krisita dʋŋ nɛ aa di ŋ sarɩya a na dɩ ŋ kaŋ wɩkyogii koo dɩ ŋ bɩ kaŋ wɩkyogii. 5 Ɛɛwɩya, ma ta kaŋ nal buloŋ di sarɩya dɩ saŋa hʋ á Tɩɩna Yesu Krisita aa sɩ ko ha bɩ pele. Dɩ ʋ rɛ ko mɩɩgɩ ko, wɩya hʋ buloŋ nala aa faŋa kɩ yaa, ʋ sɩ leŋ dɩ ba buloŋ ko lɩɩ lɩgyalɩɩ. Nala tɩbɩɩna buloŋ ba aa kana mɛ sɩ ko lɩɩ lɩgyalɩɩ ka dɩ Wɩɩsɩ bigisi nal buloŋ a maga gɛɛ ʋ tɩɩna aa tʋma maga haŋ kyɛɛ hʋ.
6 Ŋ naabalɩya, ma wɩya rɛ tɩŋ ŋ kpa wɩya no a magɩsɩ gɛɛ ŋ bee Apolo aa kɩya. Ŋ aa kyɛ dɩ ma wuwo tɩŋ gɛɛ tɩyaŋ nɛ a gʋnnɩ wɩya hʋ ba aa saba Wɩɩsɩ Teŋ tɩyaŋ a baa, “Ma ta tɩŋ wɩɩ buloŋ a lɩɩ wɩya hʋ aa we Wɩɩsɩ Teŋ hʋ tɩyaŋ hal.” Ɛɛ rɛ sɩ leŋ dɩ ma ta lugisi nala badɔmɔŋ kɩ bigisi, aŋ kpa sii gyʋʋ badɔmɔŋ. 7 Kɩbee rɛ basɩ tɩya ma anɩɩ ma kyo kpɩya ma dɔŋtɩŋsɩ rɛ? Bekiŋ nɛ ma kana dɩ Wɩɩsɩ daa kpaa tɩya ma? Bee rɛ yaŋ tɩŋ ma kɩ daga ma tɩɩ abee kɩna hʋ ma aa kana anɩɩ Wɩɩsɩ daa kpaa ba tɩya ma?
8 Ma kɛ lee, ma teŋ kaŋ ma kɩkyɛɛlɩya buloŋ nɛ? Ma teŋ bɩrɩmɩ kɩna tɩmma rɛ, a teŋ bɩrɩmɩ kuworo, ka á kɛ ha yaa nɩwaasɩma? Wɩtɩɩ, á fa kyo dɩ ma kɔnɩ dɩ koro rɛ, dɩ á beel-ma buloŋ fa yaa kuworo. 9 Ŋ kɛ lee, ʋ kɩɩ gɛɛ anɩɩ Wɩɩsɩ baa dɩ á nala hʋ aa yaa Krisita kpambɩsɩ yaa nɩfʋŋɩsɩya rɛ. Á kɩɩ gɛɛ rɛ anɩɩ á aa yaa wɩɩ kyogi, a maga dɩ ba kpʋ ma gyamaa tɩyaŋ dɩ dʋnɩya nala abee malɩkasɩ buloŋ na ma. 10 Krisita wɩya, á yaa bambugo rɛ, ka ma kɛ baa ma kaŋ wɩgyʋŋ nɛ akuu ma bee Krisita a yaa kɩdɩgɩ wɩya. Á yaa nɩtaaga rɛ, aŋka ma kɛ yaa gaduwogo. Nala kɩ deŋ ma waasʋ, aŋ kɩ tɩya ma kɛ gyɩrɩma. 11 A kaŋ kɩ ko gyɩnaŋ no sii bʋwaŋ, losi abee nɩɩnyʋwasɩ aa kaŋ ma rɛ, á kɩ laalɩ gakɔsʋŋsɩ, ba kɩ ŋmaa ma kɩŋkaŋ, á gɔllɩ baarɩ kɩ baŋ. 12 Á aa tʋŋ nɛ abee sɩfɩyasɩ dɩ á pɛ á tɩɩ tɩyaŋ. Dɩ nala rɛ basɩ wɩbɔmɔ tɩya ma, á kɛ aa sʋla Wɩɩsɩ tɩya ba rɛ, dɩ ba aa rɛ aa dɔgɩsɩ ma mɛ, á aa kaŋ kenyiri rɛ. 13 Dɩ ba aa rɛ aa kyogi á feŋ mɛ, á kɛ aa kɩ basɩ wɩweliye rɛ ba lee. Abee gyɩnaŋ, ʋ kɩɩ gɛɛ anɩɩ ámaa rɛ yaa dʋnɩya no buloŋ nɩtɔɔnɩ.
14 Ma yaa ŋ biikyooliye rɛ. Ɛɛwɩya, ŋ bɩ sabɩ wɩya no kɩ tɩya ma dɩ ŋ we ma hɩɩsɩ tɩyaŋ, amɛ ŋ aa kyɛ dɩ ŋ kyagɩlɩ ma rɛ. 15 Dɩ mamaa rɛ kaŋ sɩlaala tusi fi mɛ dɩ ba kɩ daga ma Krisita wɩya, amɛ kuwo dɩgɩ dʋŋ nɛ ma kana. Mɩyaŋ nɛ yaa ma kuwo Yesu Krisita tɩyaŋ, akuu ŋ aa basɩ Wɩɩsɩ wɩweliye hʋ tɩya ma wɩya. 16 Ɛɛwɩya, ŋ aa sʋl ma rɛ gyaaŋgyaaŋ buloŋ dɩ ma kɩ kyesi ŋ wɩyaalɩya. 17 Ɛɛ wɩya rɛ tɩŋ, ŋ kɩ tɩŋ Timoti dɩ ʋ ko ma lee. Ʋ yaa ŋ biikyoolii rɛ, a kaŋ wɩtɩɩ mɛ á Tɩɩna Krisita ŋmanɩɩ tɩyaŋ. Ʋ sɩ kɩ liisi ma gɛɛ ŋ aa kɩya Yesu Krisita ŋmanɩɩ tɩŋɩɩ tɩyaŋ, abee gɛɛ ŋ aa kpaa wɩya no tɩɩ a kɩ daga Krisitabiisi lee kɛ buloŋ ŋ aa mʋwa tɩyaŋ. 18 Ma badɔmɔŋ mɩɩgɩ kaŋ dagɩŋtɩɩ rɛ kɩŋkaŋ, aŋ yeŋŋi anɩɩ ŋ sɩ ko na ma. 19 Amɛ dɩ Wɩɩsɩ rɛ laa nyʋwa, ŋ bɩ sɩ pɩɩsɩ ka dɩ ŋ ko na ma. Dɩ mɩyaŋ nɛ ko ko, ŋ bee kyɛ dɩ ŋ nɩɩ dagɩŋtɩɩ tɩmma no wɩbasɩya dʋŋ, amɛ ŋ sɩ kɩ kyɛ dɩ ŋ gyɩŋ dee hʋ ba aa kana. 20 Wɩɩsɩ koro hʋ bɩ sɩŋ nihuwobiŋ wɩbasɩya tɩyaŋ, Wɩɩsɩ dee tɩyaŋ nɛ ʋ sɩŋ. 21 Ŋ aa kpaa kyapɩya ko vɩɩrɩ ma abee ŋ aa kaŋ kyori abee sɩfɩyala ko ma lee, ba tɩyaŋ kɩbee rɛ ma kɩ kyɛ?
5Krisitabiisi badɔmɔŋ aa yaa bisiŋ wɩya
1 Ba basɩ tɩya ŋ nɛ anɩɩ nala we ma tɩyaŋ a kɩ yaa sɔŋsɔŋ wɩya. Wɩɩ hʋ lɔrɔ rɛ kɩŋkaŋ, beewɩya nala hʋ aa bee kyʋwalɩ Wɩɩsɩ mɛ gba paalɩ bɩ sɩ laa nyʋwa yaa gɛɛ. Ba baa dɩ nal kɩdɩgɩ we ma tɩyaŋ a kaŋ ʋ kuwo haaŋ kɩ pɩŋ. 2 Ka ma ha kɩ daga ma tɩɩ! Ʋ fa maga ma leŋ ma tɩsɩ kyogi rɛ, ka dɩ ma lɩɩ nal hʋ aa yaa gɛɛ a ta ma tɩyaŋ.
3 Mɩyaŋ, abee ŋ aa tuwo ma tɩyaŋ nyɛ mɛ, amɛ ŋ hakɩla kɛ tɩyaŋ, ŋ we ma tɩyaŋ nɛ. Á Tɩɩna Yesu dee tɩyaŋ, ŋ kɛ teŋ dii nal hʋ aa yaa wɩbɔŋ no sarɩya rɛ, a kpa kyogisi tɩya ʋ anɩɩ ŋ aa we ma tɩyaŋ. 4 Dɩ mamaa rɛ ko laŋŋɩ á Tɩɩna Yesu feŋ tɩyaŋ, ŋ hakɩla tɩyaŋ, ŋ mɛ aa we ma tɩyaŋ nɛ, á Tɩɩna Yesu Krisita dee mɛ we ma tɩyaŋ. Ɛɛ wɩya 5 ma kpa baal no we Sɩtaanɩ nosi tɩyaŋ, dɩ ʋ dɔgɩsɩ ʋ teŋbii, ka dɩ Wɩɩsɩ laa ʋ dʋma kɛ ta kyɛɛ hʋ á Tɩɩna Krisita aa sɩ mɩɩgɩ ko.
6 Ɛɛ hʋ ma aa daga ma tɩɩ hʋ bɩ weliye. Ma bɩ gyɩma anɩɩ sɩbʋl mʋhʋ rɛ ba aa kpa we paanʋʋ muŋ tɩyaŋ, ka ʋ sii pʋwarɩ a yʋga gɛɛ? 7 Ma lɩɩ sɩbʋlbɩnɩɩ hʋ aa yaa wɩbɔŋ a ta ma tɩyaŋ. Ɛɛ rɛ sɩ leŋ dɩ ma yaa tɩpʋlʋŋ tɩmma, a kɩɩ gɛɛ anɩɩ paanʋʋ muŋfalɩɩ ba aa bɩ wee sɩbʋl. Nyɛ rɛ ma maga dɩ ma kɩɩ, beewɩya, Krisita, á Dɩɩsɩ-parɩ-banɩɩ Kyɛbal Pebiye hʋ rɛ ba kaŋ kpʋ a sʋla Wɩɩsɩ á wɩya. 8 Ɛɛwɩya, ma ta leŋ dɩ á di á Dɩɩsɩ-parɩ-banɩɩ Kyɛbal hʋ abee paanʋʋ hʋ aa kaŋ sɩbʋlbɩnɩɩ. Sɩbʋlbɩnɩɩ no rɛ yaa wɩbɔmɔ abee tahaa. Amɛ ma leŋ dɩ á gbɩyalɩ abee paanʋʋ hʋ aa bɩ kaŋ sɩbʋl. Paanʋʋ no rɛ yaa wɩtɩɩ abee tɩpʋlʋŋ.
9 Teŋ hʋ ŋ gyɩ aa saba tɩya ma tɩyaŋ, ŋ gyɩ basɩ tɩya ma a baa dɩ ma lɩɩ ma tɩɩ nala hʋ aa yaa sɔŋsɔŋ wɩya tɩyaŋ nɛ. 10 Ŋ bɩ baa ma ta kɩ laŋŋɩ dʋnɩya nala aa yaa bisiŋ wɩya tɩyaŋ, koo nala hʋ aa kaŋ tɩbal, koo gaala, koo vʋgɩmarɩla tɩyaŋ. Dɩ mɩyaŋ nɛ baa ma ta kɩ laŋŋɩ nala no tɩyaŋ, ɛɛ kɛ ma bɩ sɩ we dʋnɩya no tɩyaŋ. 11 Amɛ wɩɩ hʋ ŋ aa basa rɛ nyɛ: Ma ta kaŋ ma tɩɩ mʋ mal nal hʋ aa baa dɩ ʋ laa Wɩɩsɩ wɩya di rɛ aŋ kɩ yaa sɔŋsɔŋ wɩya, koo a kaŋ tɩbal, koo a kɩ marɩ vʋga, koo a gɔllɩ kɩ kyogi nala fene, koo a yaa sɩnyʋwal, koo a yaa gaal. Ʋ bɩ maga dɩ ma bee iriŋ nal no laŋŋɩ di kɩdiiliye mɛ gba. 12 Ŋ tʋma daa yaa dɩ ŋ kɩ di nala hʋ aa bɩ yaa Krisitabiisi sarɩya. Wɩɩsɩ rɛ sɩ di ba sarɩya. Amɛ ma kɛ maga dɩ ma kɩ di dɔmɔŋ sarɩya rɛ. 13 Beewɩya, Wɩɩsɩ teŋ tɩyaŋ ba baa, “Ma lɩɩ nɩbɔŋ buloŋ ta ma tɩyaŋ.”
6Ɛɛ aa maga dɩ Krisitabiisi basɩ wɩya kɩ marɩ dɔmɔŋ
1 Dɩ ma kɩdɩgɩ rɛ kaŋ wɩɩ abee ʋ dɔŋtɩɩna Krisitabiye, ʋ paalɩ bɩ maga dɩ ʋ tɩɩna kaŋ wɩɩ hʋ mʋ nala hʋ aa bee kyʋwalɩ Wɩɩsɩ lee dɩ ba basɩ. Amɛ ʋ maga dɩ ʋ tɩɩna kaŋ wɩɩ hʋ mʋ Krisitabiisi lee rɛ dɩ ba basɩ marɩ ba dɔmɔŋ. 2 Ma bɩ gyɩma anɩɩ Wɩɩsɩ nala rɛ sɩ di dʋnɩya nala buloŋ sarɩya? Dɩ mamaa rɛ yaŋ sɩ di dʋnɩya nala sarɩya, bee rɛ sɩ tɩŋ dɩ ma bɩ wuwo basɩ wɩbiibiisi no kɩ marɩ dɔmɔŋ? 3 Ma bɩ gyɩma anɩɩ ámaa Wɩɩsɩ nala rɛ sɩ di malɩkasɩ mɛ sarɩya, aŋ yaŋ ko kɩ deŋ dʋnɩya wɩbiibiisi no nyɛ? 4 Ɛɛwɩya, dɩ wɩɩ no iriŋ nɛ ko we ma balɩya paga tɩyaŋ, ʋ bɩ maga dɩ ma aa sii kaŋ mʋ dʋnɩya nala hʋ aa bɩ kaŋ lɩsɩnɩɩ Krisitabiisi sɩya tɩyaŋ, dɩ ba marɩ wɩɩ hʋ tɩya ma. 5 Ma wɩɩ no yaa hɩɩsɩ rɛ. Ɛɛ kɛ nɩdɩgɩ mɛ tuwo ma tɩyaŋ a kaŋ wɩgyʋŋ, dɩ wɩɩ rɛ ko we Krisitabiisi balɩya paga tɩyaŋ, dɩ ʋ wuwo basɩ a marɩ ba dɔmɔŋ koo? 6 Amɛ dɩ Wɩɩsɩ nala balɩya rɛ ko kaŋ wɩɩ, kɩdɩgɩ aa kaŋ ʋ dɔŋtɩɩna mʋ nala hʋ aa bee kyʋwalɩ Wɩɩsɩ lee rɛ ba laa wɩɩ hʋ basɩ tɩya ba, bee rɛ tɩŋ gɛɛ.
7 Ma aa vala kaŋ dɔmɔŋ kɩ mʋ nala lee ba di ma dɔŋtɩŋsɩ sarɩya kɩ tɩya ma gɛɛ, ɛɛ daga anɩɩ ma buloŋ nyʋgɩsa rɛ Wɩɩsɩ ŋmanɩɩ tɩyaŋ. Dɩ nal lɛ yaa wɩɩ kyogi ɩ, bee rɛ tɩŋ ɩ bɩ sɩ wuwo di kenyiri? Dɩ nal lɛ gɩrɩma laa ɩ kɩŋ, bee rɛ tɩŋ ɩ bɩ sɩ wuwo leŋ kɩŋ hʋ tɩya ʋ? 8 Amɛ ma tɩɩ gʋla yaa wɩya kɩ kyogi dɔmɔŋ nɛ, a firimi kɩ laa dɔmɔŋ kɩna mɛ. Ma dɔŋtɩŋsɩ Krisitabiisi rɛ gba ma kɩ yaa gɛɛ.
9 Wɩtɩɩ rɛ ŋ basɩ kɩ tɩya ma. Ma ta kɩ mʋrɩ ma tɩɩ. Beewɩya, ma bɩ gyɩma anɩɩ nɩbɔŋ buloŋ bɩ sɩ wuwo gyʋʋ Wɩɩsɩ koro hʋ? Nala hʋ aa yaa sɔŋsɔŋ wɩya, koo nala hʋ aa marɩ vʋga, koo nala hʋ aa gɔllɩ kɩ kyɛ nala haana, koo baala koo haana balɩya aa gʋl kɩ kyɛ dɔmɔŋ, 10 abee gaala abee tɩbal tɩmma, abee sɩnyʋwala, abee nala hʋ aa kyogi nala fene, abee nala hʋ aa firimi kɩ laa nala kɩna, nala no kɩdɩgɩ buloŋ bɩ sɩ wuwo gyʋʋ Wɩɩsɩ koro hʋ tɩyaŋ. 11 Ma badɔmɔŋ fa aa yaa wɩya no rɛ. Amɛ Wɩɩsɩ sasɩ ma wɩbɔmɔ ta rɛ. Wɩɩsɩ rɛ tɩŋ ma. Á Tɩɩna Yesu Krisita nyubaanɩŋ, abee á Tɩɩna Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ dee tɩyaŋ, ma bɩrɩmɩ tɩpʋlʋŋ tɩmma rɛ, a bɩ kaŋ wɩkyogii buloŋ Wɩɩsɩ sɩya tɩyaŋ.
Ʋ bɩ maga dɩ á kɩ sɔnnɩ
12 Ŋ kaŋ ŋmanɩɩ rɛ ŋ aa sɩ wuwo yaa wɩɩ kɛ buloŋ ŋ aa kyɛ. Amɛ ŋ wɩyaalɩya buloŋ daa rɛ aa kaŋ tɔnɔ tɩya ŋ. Ŋ kaŋ ŋmanɩɩ rɛ ŋ aa sɩ wuwo yaa wɩɩ buloŋ ŋ aa kyɛ, amɛ ŋ bɩ sɩ leŋ dɩ wɩɩ buloŋ kana ŋ bɩrɩmɩ ʋ yoŋ. 13 Kɩdiiliye wɩya rɛ tɩŋ luwol we doŋ, luwol wɩya mɛ rɛ tɩŋ kɩdiiliye we doŋ. Wɩtɩɩ rɛ, amɛ ba buloŋ kaŋ kyɛɛ rɛ Wɩɩsɩ aa sɩ leŋ ba yaa waasʋ. Wɩɩsɩ bɩ kpaa teŋ tɩya nihuwobiŋ dɩ ʋ kaŋ kɩ sɔnnɩ, amɛ ʋ baa dɩ ʋ kaŋ ʋ teŋ a tʋma kɩ tɩya ʋ rɛ. Beewɩya Wɩɩsɩ rɛ tɩŋ ʋ teŋ hʋ mɛ. 14 Wɩɩsɩ dee tɩyaŋ nɛ ʋ kyisi á Tɩɩna Krisita sʋʋ tɩyaŋ. Ʋ sɩ kyisi ma mɛ sʋʋ tɩyaŋ. 15 Ma bɩ gyɩma anɩɩ ma tenni yaa Krisita teŋ logiŋ kɩdɩgɩ rɛ? Ma bɩɩna anɩɩ ma yaŋ sɩ wuwo kpa Krisita teŋ logiŋ kɩdɩgɩ a mʋ mal gyaŋtɩra teŋ tɩyaŋ koo? Ba mʋra rɛ! 16 Koo ma bɩ gyɩma anɩɩ dɩ baal lɛ kaŋ gyaŋtɩra pɩŋ, ba buloŋ bɩrɩmɩ nɩdɩgɩ rɛ? Beewɩya Wɩɩsɩ teŋ tɩyaŋ ba basɩ polli rɛ a baa, “Baal bee ʋ haaŋ sɩ yaa kɩdɩgɩ.” 17 Ɛɛ tɩɩ rɛ nal hʋ aa kaŋ ʋ tɩɩ mʋ mal á Tɩɩna Krisita tɩyaŋ, ʋ bee Krisita yaa kɩdɩgɩ rɛ ʋ hakɩla tɩyaŋ. 18 Ma lɩɩ ma tɩɩ sɔŋsɔŋ tɩyaŋ. Wɩbɔŋ kɛ buloŋ nihuwobiŋ aa yaa, ʋ bee kyogi ʋ teŋ, amɛ nal hʋ buloŋ aa sɔnnɩ, ʋ tɩɩna yaa wɩbɔŋ kɩ kyogi ʋ tɩɩ teŋbii rɛ. 19 Ma bɩ gyɩma anɩɩ ma tenni yaa Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ ʋ aa kpaa we ma tɩyaŋ dɩya rɛ? Ma bɩ tɩŋ ma tɩɩ. Wɩɩsɩ rɛ tɩŋ ma. 20 Wɩɩsɩ kpaa ʋ kyal lɛ a yɔbɔ ma. Ɛɛwɩya, ma kaŋ ma teŋbiye kɩ yaa wɩya hʋ aa fɩyɛlɩ Wɩɩsɩ teŋ.
7Haaŋ Kpayɩ
1 Wɩya hʋ ma aa saba a pɩyɛsɩ hʋ, nyɛ kɛ, ŋ aa kyɛ dɩ ŋ gyʋʋ ba tɩyaŋ nɛ a kyɛ ba sii. Ʋ yaa wɩwelii rɛ dɩ baal buloŋ fa ta kpaa haaŋ. 2 Amɛ akuu sɔŋsɔŋ aa yʋga wɩya, ʋ maga dɩ baal buloŋ kpa haaŋ nɛ, dɩ haaŋ buloŋ mɛ yal bala. 3 Ʋ maga dɩ baal bee ʋ haaŋ kpa ba tɩɩ kɩ tɩya dɔmɔŋ nɛ, a kɩ yaa dɔmɔŋ teŋfɩyɛl wɩya. 4 Haaŋ bɩ tɩŋa ʋ tɩɩ, ʋ bala hal tɩyaŋ, baal mɛ bɩ tɩŋa ʋ tɩɩ, ʋ haaŋ hal tɩyaŋ. 5 Dɩ baal lɛ aa kyɛ dɩ ʋ kyɛ ʋ haaŋ, ʋ bɩ maga dɩ haaŋ hʋ vɩya, dɩ haaŋ mɛ rɛ aa kyɛ dɩ ʋ bala pɩna ʋ, ʋ bɩ maga dɩ ʋ bala mɛ vɩya. Amɛ kyaha dɩ ba buloŋ balɩya vʋʋla anɩɩ ba bɩ sɩ kyɛ dɔmɔŋ a maga kyɛyɛ baŋmana, ka dɩ ba kpa ba tɩɩ buloŋ we Wɩɩsɩ kyʋwalɩɩ tɩyaŋ. Amɛ dɩ ba Wɩɩsɩ kyʋwalɩɩ saŋa hʋ ko teŋ, ʋ maga dɩ ba bɩl piili kɩ laŋŋɩ wasa rɛ. Ɛɛ rɛ sɩ leŋ dɩ Sɩtaanɩ ta wuwo na ŋmanɩɩ a kaŋ ba we wɩbɔmɔ yayɩ tɩyaŋ, akuu ba aa bɩ wuwo kɩ kaŋ ba tɩɩ wɩya. 6 Wɩya no ŋ aa basɩ kɩ tɩya ma, ʋ bɩ kɩɩ nɩɩ mɩra rɛ ŋ biŋ kɩ tɩya ma. Ŋ ta kɩ kyagɩlɩ ma rɛ. 7 Wɩtɩɩ rɛ, ŋ kyɛrɩ rɛ fa yaa dɩ ma kɩdɩgɩ buloŋ ta kpaa haaŋ anɩɩ ŋ mɛ aa bɩ kpaa haaŋ nyɛ. Amɛ nal buloŋ bee Wɩɩsɩ aa kpaa wɩɩ tɩya ʋ rɛ. Wɩɩsɩ aa kpa wɩɩ kɩdɩgɩ tɩya nal kɩdɩgɩ rɛ, aŋ kpa wɩdʋma a tɩya nal kɩdɩgɩ mɛ.
8 Ŋ yaŋ aa kyɛ dɩ ŋ basɩ tɩya ma boŋgyomo abee haboŋgyomo abee ma lohaana rɛ anɩɩ dɩ mamaa rɛ fa kɩɩ ŋ, a ta paa haana koo a yal balama, ʋ fa sɩ weliye. 9 Amɛ dɩ mamaa rɛ bɩ sɩ wuwo kaŋ ma tɩɩ, baala paa haana, ka dɩ haana hʋ mɛ yala balama. Beewɩya, dɩ baal lɛ kpaa haaŋ, koo dɩ haaŋ nɛ yal bala, ʋ rɛ kpɩya ma aa leŋ baala wɩya koo haana wɩya we ma hakɩllɩ tɩyaŋ, a kɩ dɔŋ ma.
10 Ma nala hʋ aa kaŋ haana abee balama, wɩɩ no ŋ aa kyɛ dɩ ŋ basɩ nyɛ, ŋ tɩɩ daa rɛ aa basɩ. Ʋ lɩɩ á Tɩɩna Wɩɩsɩ lee rɛ: Haaŋ bɩ maga dɩ ʋ vɩya ʋ bala, 11 amɛ dɩ haaŋ nɛ ko vɩya aŋ vɩya ʋ bala, ʋ maga dɩ ʋ ta bɩl yal bala rɛ, ka dɩ ʋ hɔŋ a yaa haboŋgyoŋ. Dɩ ʋ rɛ naa dɩ ʋ bɩ sɩ wuwo hɔŋ boŋgyori hʋ, ʋ maga dɩ ʋ mɩɩgɩ mʋ ʋ balbɩnɩɩ hʋ lee rɛ, dɩ ba mɩɩgɩ marɩ dɔmɔŋ. Baal buloŋ mɛ bɩ maga dɩ ʋ vɩya ʋ haaŋ.
12 Ma nɩkaalɩya hʋ mɛ, mɩyaŋ Pɔɔl tɩɩ mɛ aa kaŋ wɩɩ dɩ ŋ basɩ tɩya ma rɛ nyɛ. Á Tɩɩna Wɩɩsɩ lee daa ʋ lɩɩ. Dɩ Krisitabiye rɛ kaŋ haaŋ aa bɩ laa Yesu wɩya di, ka dɩ haaŋ hʋ laa nyʋwa anɩɩ ʋ bee ʋ bala hʋ hɔŋ, baal hʋ bɩ maga dɩ ʋ vɩya ʋ. 13 Dɩ haaŋ aa yaa Krisitabiye mɛ rɛ kaŋ bala hʋ aa bɩ laa Yesu wɩya laa di, ka dɩ baal hʋ laa nyʋwa dɩ ʋ beel-ʋ hɔŋ, ʋ bɩ maga dɩ haaŋ hʋ vɩya ʋ. 14 Beewɩya dɩ haaŋ nɛ laa Yesu wɩya di aŋka ʋ bala bɩ laa di, amɛ akuu haaŋ hʋ wɩya, baal hʋ mɛ gyʋʋ Wɩɩsɩ sɔŋ tɩyaŋ nɛ. Ɛɛ tɩɩ rɛ, dɩ baal lɛ laa Yesu wɩya di aŋka ʋ haaŋ bɩ laa di, amɛ akuu baal hʋ wɩya, haaŋ hʋ mɛ gyʋʋ Wɩɩsɩ sɔŋ tɩyaŋ nɛ. Dɩ gɛɛ fa daa, ba biisi fa sɩ yaa bisiŋ tɩmma Wɩɩsɩ sɩya tɩyaŋ. Amɛ ba aa kɩɩ nyɛ, ba biisi mɛ sɩ gyʋʋ Wɩɩsɩ sɔŋ tɩyaŋ. 15 Amɛ dɩ baal koo haaŋ aa bɩ yaa Krisitabiye rɛ aa kyɛ dɩ ʋ vɩya ʋ haaŋ koo ʋ bala aa yaa Krisitabiye, ŋmanɩɩ we doŋ. Wɩya no iriŋ tɩyaŋ, wɩɩ buloŋ bɩ tɔɔ Krisitabiye hʋ ŋmanɩɩ. Beewɩya Wɩɩsɩ aa kyɛ dɩ á hɔŋ abee laaŋfɩya rɛ. 16 Ɩ haaŋ hʋ aa yaa Krisitabiye, ɛɛ rɛ ɩ sɩ yaa gyɩma dɩ ɩ wɩya daa sɩ tɩŋ dɩ Wɩɩsɩ laa ɩ bala hʋ aa bɩ yaa Krisitabiye ta? Ɩ baal hʋ mɛ aa yaa Krisitabiye, ɛɛ rɛ ɩ sɩ yaa gyɩma anɩɩ ɩ wɩya daa sɩ tɩŋ dɩ Wɩɩsɩ laa ɩ haaŋ hʋ aa bɩ yaa Krisitabiye ta?
17 Wɩɩ no tɩyaŋ, lee hʋ ɩ fa aa sɩna ka Wɩɩsɩ leŋ ɩ ko laa Yesu wɩya di, abee wɩɩ hʋ buloŋ Wɩɩsɩ aa kpaa tɩya ɩ, ʋ maga dɩ ɩ ha sɩŋ ba tɩyaŋ nɛ. Wɩya no tɩɩ rɛ ŋ aa kpa kɩ daga Krisitabiisi aa we lee kɛ buloŋ ŋ aa mʋwa tɩyaŋ. 18 Dɩ nal lɛ fa keri ʋ peŋ aŋ na ko laa Yesu wɩya di, ʋ ta leŋ dɩ gɛɛ kɩ dɔmɔ ʋ. Dɩ nal mɛ rɛ bɩ kere ʋ peŋ aŋ na ko laa Yesu wɩya di, ʋ ta kɩ yaa kparaama dɩ ʋ keri ʋ peŋ. 19 Beewɩya dɩ ɩ keri ɩ peŋ koo dɩ ɩ bɩ kere ɩ peŋ, ba buloŋ yaa wɩdɩgɩ rɛ Wɩɩsɩ kɛ lee. Amɛ wɩɩ hʋ aa yaa sɩfɩyaŋ wɩɩ rɛ yaa dɩ ma kɩ tɩŋ Wɩɩsɩ mɩrɩsɩ hʋ saŋa buloŋ. 20 Lee hʋ nal buloŋ fa aa sɩna aŋ na ko laa Yesu wɩya di, ʋ tɩɩna ha sɩŋ doŋ. 21 Dɩ ɩ rɛ fa yaa yoŋ aŋ na ko laa Yesu wɩya di, ta leŋ dɩ ɛɛ wɩya kɩ dɔm-ɩ. Amɛ dɩ ɩ rɛ naa ŋmanɩɩ ɩ aa sɩ wuwo kpa a tɩŋa ɩ tɩɩ, sii sɩŋ bɩŋbaŋ. 22 Yoŋ hʋ buloŋ aa laa á Tɩɩna Krisita wɩya di, ʋ tɩɩna tɩŋa ʋ tɩɩ rɛ Krisita lee. Ɛɛ tɩɩ rɛ nal hʋ fa aa tɩŋa ʋ tɩɩ aŋ na ko laa Krisita wɩya di, ʋ bɩrɩmɩ Krisita yoŋ nɛ. 23 Wɩɩsɩ leŋ Krisita kpaa ʋ kyal lɛ a yɔbɔ ma. Ɛɛwɩya, ma ta yaa nihuwobisi yosi. 24 Ŋ naabalɩya, lee hʋ nal buloŋ aa sɩna aŋ na ko laa Yesu wɩya di, ʋ maga dɩ ʋ ha sɩŋ doŋ tɩɩ rɛ, beewɩya wɩɩ hʋ Wɩɩsɩ aa kyɛ dɩ ɩ yaa rɛ gɛɛ.
25 Ma basɩ baala ha aa bɩ paa haana, abee haana ha aa bɩ yala balama mɛ wɩya rɛ. Lagɩlagɩ no, ŋ aa kyɛ dɩ ŋ kyɛ doŋ mɛ sii rɛ. Amɛ Wɩɩsɩ bɩ basɩ wɩɩ buloŋ tɩya ŋ nala no lugo tɩyaŋ. Amɛ Wɩɩsɩ fáá ŋ sikii rɛ, a leŋ ŋ yaa nal ma aa sɩ wuwo laa di. Ɛɛ wɩya ŋ tɩɩ hakɩla wɩɩ rɛ ŋ kɩ kyɛ dɩ ŋ basɩ nala no lugo tɩyaŋ. 26 Akuu lagɩlagɩ no taŋha hʋ aa deye wɩya, dɩ baal lɛ bɩ kpa haaŋ, ʋ rɛ kpɩya. 27 Dɩ ɩ rɛ ko kaŋ haaŋ, ta ko kɩ vɩya ʋ. Dɩ ɩ rɛ ko bɩ kaŋ haaŋ mɛ, ta bɩl ko kɩ kpa haaŋ. 28 Amɛ dɩ ɩ rɛ kpaa haaŋ, ɩ bɩ yaa wɩbɔŋ. Dɩ hatoluu mɛ ha aa bɩ yala bala rɛ yal bala, ʋ bɩ yaa wɩbɔŋ. Amɛ baala hʋ aa paa haana abee haana hʋ aa yala balama, ba sɩ na tʋwara dʋnɩya no tɩyaŋ. Ŋ bee kyɛ dɩ ma gyʋʋ tʋwara no tɩyaŋ. 29 Ŋ naabalɩya, wɩɩ hʋ ŋ aa basɩ rɛ nyɛ: Á bɩl bɩ sɩ pɩɩsɩ dʋnɩya no tɩyaŋ. Ɛɛwɩya, nala hʋ aa kaŋ haana, ʋ maga dɩ ba kɩɩ gɛɛ anɩɩ ba bɩ kaŋ haana. 30 Nala hʋ aa wɩɩ, ʋ maga dɩ ba kɩɩ gɛɛ rɛ anɩɩ ba tɩsɩ aa bɩ kyogo. Nala hʋ mɛ aa mʋŋ, ʋ maga dɩ ba kɩɩ gɛɛ rɛ anɩɩ ba tenni aa bɩ fɩyɛla. Nala hʋ mɛ aa yɔbɔ kɩna, ʋ maga dɩ ba kɩɩ gɛɛ rɛ anɩɩ kɩna hʋ ba aa yɔbɔ bɩ yaa ba kɩna. 31 Nala hʋ aa we dʋnɩya wɩkanɩya tɩyaŋ a kɩ yaa, ʋ maga dɩ ba kɩɩ gɛɛ rɛ anɩɩ ba tuwo ba tɩyaŋ. Dʋnɩya no aa kɩɩ nyɛ gyɩnaŋ, ʋ aa mʋ tenii rɛ.
32 Ŋ bee kyɛ dɩ wɩya kɩ dɔŋ ma. Baal hʋ aa bɩ kaŋ haaŋ, ʋ aa kpa ʋ nyuu buloŋ we á Tɩɩna tʋma tɩyaŋ nɛ, a kɩ yaa gɛɛ buloŋ ʋ aa wuwo, dɩ á Tɩɩna Yesu teŋ fɩyɛlɩ. 33 Amɛ baal hʋ aa kaŋ haaŋ, ʋ aa kpa ʋ nyuu buloŋ we dʋnɩya wɩkanɩya tɩyaŋ nɛ, beewɩya ɛɛ hʋ ʋ aa sɩ yaa dɩ haaŋ hʋ teŋ fɩyɛlɩ wɩya dʋŋ nɛ aa kyɩla ʋ. 34 Ka ʋ hakɩla mɛ aa bɩ sɩŋ wɩdɩgɩ tɩyaŋ. Haaŋ hʋ ha aa bɩ yal bala, koo hatoluu hʋ ha aa bɩ gyɩŋ baal, ʋ aa kpa ʋ teŋbii bee ʋ hakɩla buloŋ nɛ a we á Tɩɩna Krisita tʋma tɩyaŋ, a kɩ lʋga dɩ ʋ yaa tɩpʋlʋŋ tɩɩna Wɩɩsɩ sɩya tɩyaŋ. Amɛ haaŋ hʋ aa kaŋ bala, dʋnɩya no wɩkanɩya rɛ aa we ʋ hakɩla tɩyaŋ, beewɩya ɛɛ hʋ ʋ aa sɩ yaa dɩ ʋ bala teŋ fɩyɛlɩ dʋŋ wɩya rɛ aa kyɩla ʋ. 35 Ma tɩɩ pɛyi wɩya rɛ tɩŋ ŋ kɩ basɩ wɩya no buloŋ. Ʋ bɩ kɩɩ nɩɩ ŋ aa fɩl ma rɛ dɩ ma ta kɩ yaa ma wɩkyɛɛlɩya. Amɛ ŋ aa kyɛ dɩ ma kɩ yaa wɩya hʋ aa kpaa ŋmanɩɩ rɛ, a kpa ma tɩɩ abee ma wɩɩ buloŋ a tɩya á Tɩɩna Yesu Krisita.
36 Dɩ baal bee haaŋ nɛ wee nyʋwa anɩɩ ba sɩ yala dɔmɔŋ, aŋ ha ta kpa biŋ maakyiye, ka dɩ baal hʋ na anɩɩ ʋ bɩ wuwo kɩ kaŋ ʋ tɩɩ haana lugo tɩyaŋ, koo ʋ na anɩɩ dɩ haaŋ hʋ aa hɩyasɩ, dɩ ʋ rɛ aa kyɛ, ʋ aa wuwo ʋ kpa ʋ rɛ. Ʋ gɛɛ bɩ yaa wɩbɔŋ. 37 Amɛ dɩ baal mɛ we doŋ, a gyɩma ʋ hakɩla tɩyaŋ anɩɩ ʋ sɩ wuwo we doŋ aŋ bɩ kpaa haaŋ, ka dɩ ʋ bɩ kɩɩ nɩɩ ba fɩla ʋ rɛ, aŋ yaa nɩɩ ʋ aa gyɩŋ ʋ tɩɩ kanɩɩ haana lugo tɩyaŋ nɛ tɩŋ, ɛɛ kɛ dɩ ʋ rɛ vɩya hatoluu hʋ ʋ fa aa kyɛ dɩ ʋ kpa mɛ, ʋ tɩɩna mɛ yaa wɩɩ aa kpaa ŋmanɩɩ rɛ. 38 Ɛɛwɩya, dɩ baal lɛ kpaa haaŋ, ʋ yaa weliŋ nɛ, amɛ baal hʋ aa bɩ kpa haaŋ, ʋ rɛ yaŋ marɩ yaa weliŋ.
39 Haaŋ aa kaŋ bala bɩ tɩŋa ʋ tɩɩ, dɩ ʋ bala rɛ ha we ʋ mɩɩbol tɩyaŋ. Amɛ dɩ ʋ bala hʋ rɛ ko sʋba, ʋ kaŋ ŋmanɩɩ rɛ dɩ ʋ bɩl yala baal hʋ buloŋ ʋ aa kyɛ. Amɛ ʋ maga dɩ ʋ yala nal hʋ aa yaa Krisitabiye rɛ. 40 Dɩ ŋ kɛ dʋŋ nɛ, ʋ fa ta bɩl yal bala. Ɛɛ rɛ ʋ sɩ hɔŋ abee teŋfɩyɛlʋʋ. Ŋ gyɩma anɩɩ Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ we ŋ mɛ tɩyaŋ nɛ.
8Vʋga kɩna dii wɩya
1 Ma pɩyɛsɩ ŋ vʋga kɩdiiliye mɛ wɩya rɛ. Lagɩlagɩ no, ŋ aa kyɛ dɩ ŋ basɩ ba mɛ wɩya rɛ. Ʋ yaa wɩtɩɩ rɛ anɩɩ á buloŋ kaŋ wɩgyʋŋ nɛ. Wɩgyʋŋ no iriŋ aa leŋ nihuwobiŋ ŋmaa ʋ bembii a kɩ daga ʋ tɩɩ rɛ, amɛ kyori dʋŋ nɛ aa wuwo leŋ Krisitabiisi kyiyeli dɔmɔŋ a sɩŋ weliŋ Wɩɩsɩ ŋmanɩɩ tɩŋɩɩ tɩyaŋ. 2 Nal hʋ aa bɩɩna anɩɩ ʋ kaŋ wɩgyʋŋ nɛ, ʋ tɩɩna bɩ gyɩŋ wɩɩ buloŋ, beewɩya, wɩgyʋŋ hʋ fa aa maga dɩ ʋ kana daa ʋ kana gɛɛ. 3 Amɛ nal hʋ aa kyo Wɩɩsɩ, Wɩɩsɩ gyɩŋ ʋ tɩɩna rɛ.
4 Ɛɛwɩya, ma leŋ dɩ á na dɩ ʋ maga dɩ á kɩ di vʋga kɩdiiliye rɛ koo ʋ bɩ maga. Á tɩɩ gyɩma rɛ weliŋ anɩɩ vʋga bɩ kaŋ tɔnɔ buloŋ dʋnɩya no tɩyaŋ. Á gyɩma mɛ rɛ anɩɩ wɩɩsɩ buloŋ bɩl tuwo a lɩɩ Naabidiye Wɩɩsɩ hal. 5 Nala badɔmɔŋ baa dɩ vʋga we taŋha nyuu tɩyaŋ daha rɛ, wɩɩsɩnɩ mɛ we wɩɩsɩnyuu tɩyaŋ. Ba kɛ laa di rɛ anɩɩ wɩɩgyamaa abee tɩɩŋgyamaa rɛ we doŋ. 6 Amɛ ámaa Krisitabiisi kɛ lee, Wɩɩdɩgɩ dʋŋ nɛ we doŋ. Ʋ rɛ yaa á kuwo Wɩɩsɩ hʋ aa ta kɩŋ buloŋ aa we doŋ. Ʋ rɛ tɩŋ ma. Tɩɩna buloŋ mɛ tuwo dɩ á Tɩɩna Yesu Krisita dʋŋ daa. Ʋ tɩyaŋ nɛ Wɩɩsɩ tɩŋa a taa kɩŋ buloŋ. Ʋ tɩyaŋ nɛ á tɩŋa a kaŋ mɩɩbol mɛ.
7 Amɛ nala buloŋ daa gyɩŋ wɩtɩɩ no. Nala badɔmɔŋ ha kpaa ba nyuni buloŋ we vʋga tɩyaŋ nɛ kɩŋkaŋ. Ɛɛ rɛ tɩŋ abee gyɩnaŋ buloŋ, dɩ ba aa rɛ ko di haŋ kɩdiiliye hʋ iriŋ, ba ha aa kɩ bɩɩnɩ anɩɩ vʋga kɩdiiliye rɛ. Ba hakɩllɩ ha bɩ deye Wɩɩsɩ ŋmanɩɩ tɩyaŋ. Ɛɛwɩya, dɩ ba aa rɛ ko di vʋga kɩna, ba aa kɩ bɩɩnɩ anɩɩ ba dii bisiŋ kɩna rɛ. 8 Kɩdiiliye bɩ sɩ wuwo leŋ dɩ Wɩɩsɩ bee nihuwobisi paga wɩya marɩ weliye. Dɩ ámaa rɛ aa di kɩdiilii ka buloŋ koo dɩ ámaa rɛ aa sɩŋ badɔmɔŋ aŋ kɩ di badɔmɔŋ, ɛɛ tuwo wɩɩ buloŋ Wɩɩsɩ lee. 9 Ma nala hʋ aa laa Wɩɩsɩ wɩya di, a gyɩma anɩɩ ma sɩ wuwo di kɩŋ buloŋ, ma fɩyɛlɩ ma sɩya weliŋ, dɩ ma wɩyaalɩya ta ko leŋ Krisitabiisi hʋ ha aa bɩ waa Wɩɩsɩ wɩya tɩyaŋ weliŋ ko gyʋʋ wɩbɔmɔ yayɩ tɩyaŋ. 10 Dɩ Krisitabiisi hʋ aa bɩ waa Wɩɩsɩ wɩya tɩyaŋ kɩdɩgɩ rɛ naa ma nala hʋ aa waa Wɩɩsɩ wɩya tɩyaŋ kɩdɩgɩ dɩ ʋ hɔŋ vʋga lɩmarɩɩ, a kɩ di vʋga kɩdiiliye hʋ, ma bɩ gyɩma anɩɩ ʋ mɛ sɩ kyesi a kɩ di kɩna no koo? 11 Akuu ɩ wɩgyʋŋ kɩŋkaŋ wɩya, ɩ naabiye hʋ wɩya Krisita aa sʋba, ka ʋ laadii ha bɩ deye weliŋ, nyʋgɩsa rɛ. 12 Ɛɛwɩya, dɩ kɩdiiliye hʋ ma aa dii rɛ sɩ kaŋ ma nɩmmabalɩya Krisitabiisi hakɩllɩ vʋgɩmɩ, ma yaa wɩɩ kyogi ba rɛ. Ʋ gɛɛ mɛ, Krisita tɩɩ rɛ ma yaa wɩɩ kyogi gɛɛ. 13 Ɛɛwɩya, dɩ kɩdiiliye hʋ ŋ aa sɩ di rɛ sɩ leŋ dɩ ŋ naabiye yaa wɩbɔŋ, ɛɛ kɛ ŋ bɩ sɩ maakyiye di haŋ kɩdiiliye hʋ, beewɩya ŋ bee kyɛ dɩ ŋ naabiye yaa wɩbɔŋ.
9Wɩya hʋ aa maga dɩ Yesu kpambɩya kɩ yaa
1 Ma aa naa ŋ nyɛ, ŋ bɩ tɩŋa ŋ tɩɩ? Ŋ bɩ yaa Yesu Krisita kpambɩya? Ŋ ha bɩ naa á Tɩɩna Yesu? Ma daa yaa tɔnɔ hʋ aa lɩɩ ŋ Wɩɩsɩ tʋma tʋmɩɩ tɩyaŋ? 2 Dɩ nala badɔmɔŋ nɛ baa ŋ bɩ yaa Wɩɩsɩ kpambɩya mɛ, amɛ ma kɛ lee ŋ yaa rɛ. Ma aa laa á Tɩɩna Yesu wɩya di ma beel-ʋ yaa kɩdɩgɩ wɩya, mamaa rɛ yaa magɩl hʋ aa dagɩ anɩɩ ŋ yaa Krisita kpambɩya rɛ.
3 Ɛɛwɩya, dɩ nal buloŋ nɛ ko kɩ kyogi ŋ feŋ anɩɩ ŋ bɩ yaa Yesu Krisita kpambɩya, nyɛ rɛ ŋ aa kpa, a basɩ laa ŋ tɩɩ. 4 Ŋ aa gɔllɩ basɩ Wɩɩsɩ wɩya kɩ tɩya nala nyɛ, ɛɛ kɛ ʋ bɩ maga dɩ ba kɩ tɩya ŋ nyʋwa kɩdiiliye koo? 5 Ɛɛ kɛ, ŋ aa gɔllɩ kɩ basɩ Wɩɩsɩ wɩya nyɛ, ŋ kɛ bɩ kaŋ ŋmanɩɩ dɩ ŋ kpa haaŋ aa yaa Krisitabiye dɩ ʋ kɩ tɩŋ ŋ hal anɩɩ ŋ dɔŋtɩŋsɩ Yesu Krisita kpambɩsɩ hʋ badɔmɔŋ abee Yesu nɩmmabalɩya abee Piita aa yaa gɛɛ koo? 6 Koo ŋ bee Banabaasɩ dʋŋ nɛ maga dɩ á kɩ basɩ Wɩɩsɩ wɩya, aŋ ha tʋma kɩ kyɛ á nyʋwa kɩdiiliye? 7 Laalyuwol bee rɛ we doŋ a tʋŋ kɩ tuŋ ʋ tɩɩ? Pɩparɩ bee rɛ bee di ʋ tɩɩ panyʋwa kɩna? Nɔdaal bee rɛ bɩ faa ʋ tɩɩ nʋsɩ ɩl kɩ nyʋwa?
8 Wɩɩ no ŋ aa basɩ nyɛ, ʋ bɩ yaa nihuwobiŋ hakɩla dʋŋ wɩɩ, beewɩya Wɩɩsɩ mɩrɩsɩ hʋ Moosi aa saba biŋ Wɩɩsɩ Teŋ tɩyaŋ mɛ basɩ wɩɩ no tɩɩ rɛ? 9 Mɩrɩsɩ hʋ Moosi aa saba biŋ tɩyaŋ, ba basa a baa
“Ba bee vʋwa nɔpalɩɩ hʋ aa ŋmaa mɩya nyʋwa.”
Nɔpalɩɩ hʋ wɩya daa kyɩla Wɩɩsɩ. 10 Wɩɩsɩ aa basɩ wɩɩ no, ámaa rɛ ʋ kɩ daga gɛɛ. Wɩtɩɩ rɛ ámaa rɛ ʋ kɩ daga. Pɩpara abee kʋkʋnna buloŋ kaŋ bayɩyɛla rɛ anɩɩ ba kaŋ ba tol lɛ kɩkʋmɩya hʋ tɩyaŋ. 11 Ɛɛ tɩɩ rɛ, Wɩɩsɩ wɩweliye hʋ á aa basa tɩya ma, ba kɩɩ gɛɛ anɩɩ kɩdoho rɛ á kpa doho ma tɩyaŋ gɛɛ. Ɛɛwɩya, dɩ mamaa rɛ aa kyiyeli ma abee dʋnɩya kɩna, ma ta bɩɩna anɩɩ mɛ yaa kɩ parɩ rɛ. 12 Dɩ mamaa rɛ aa kɩ kyiyeli nala badɔmɔŋ, á kɛ gba paalɩ maga dɩ ma kɩ kyiyeli ma a baŋ ba rɛ. Amɛ á kɛ bɩ kpaa ʋ anɩɩ ʋ yaa kparaama rɛ dɩ ma kyiyeli ma. Á kaŋ kenyiri hʋ aa maga rɛ á wɩɩ buloŋ tɩyaŋ, dɩ gɛɛ wuwo suri ŋmanɩɩ dɩ Krisita wɩweliye pele lee hʋ buloŋ aa maga lagɩ. 13 Nal buloŋ aa di ʋ tʋma lee rɛ. Ma gyɩma anɩɩ nal hʋ aa tʋŋ tʋma Wɩɩkyʋwaldɩɩbal hʋ tɩyaŋ, doŋ nɛ ʋ kɩ di, ka nala hʋ mɛ aa kpʋʋ pʋsɩ kɩ tɩya Wɩɩsɩ kogu hʋ nyuu tɩyaŋ, ba mɛ kaŋ tol lɛ pʋsɩ hʋ tɩyaŋ. 14 Ɛɛ tɩɩ rɛ á Tɩɩna Krisita mɛ baa dɩ nala hʋ aa basɩ Wɩɩsɩ wɩya, dɩ ba mɛ tɩŋ doŋ a kɩ na ba kɩdiiliye.
15 Amɛ ŋ ha bɩ tɩŋ ŋmanɩɩ no a kɩ kyɛ ŋ kɩkyɛɛlɩya. Ŋ aa sabɩ teŋ no kɩ tɩya ma nyɛ, ʋ bɩ kɩɩ nɩɩ ŋ aa yɩyɛlɩ nɩɩ ma yaa wɩya no tɩya ŋ nɛ. Ŋ aa sʋba rɛ kpɩya nal kɩdɩgɩ buloŋ aa kpaa kɩŋ tɩya ŋ, dɩ gɛɛ leŋ dɩ ŋ bɩ sɩ wuwo daga ŋ tɩɩ ŋmanɩɩ no ŋ aa tɩŋ tɩyaŋ. 16 Amɛ ŋ bɩ kaŋ ŋmanɩɩ dɩ ŋ kɩ daga ŋ tɩɩ akuu ŋ aa basɩ Wɩɩsɩ wɩweliye hʋ wɩya. Beewɩya, ʋ yaa fɩlɩɩ rɛ dɩ ŋ kɩ basɩ Wɩɩsɩ wɩya. Ba sɩ lɔrɩ ŋ tɩyaŋ dɩ mɩyaŋ nɛ vɩya Wɩɩsɩ wɩweliye hʋ basɩɩ. 17 Dɩ ʋ fa kɩɩ nɩɩ ŋ tɩɩ kyɛrɩ tɩyaŋ nɛ ŋ kɩ basɩ Wɩɩsɩ wɩya, ɛɛ rɛ ŋ fa sɩ kɩ kyɛ dɩ ŋ laa tuno. Amɛ ŋ tɩɩ kyɛrɩ tɩyaŋ daa, Wɩɩsɩ rɛ lɩɩ ŋ a kpa tʋma no we ŋ nosi tɩyaŋ ŋ kɩ tʋma. 18 Ŋ tuno rɛ yaŋ yaa bee? Ŋ tuno rɛ yaa dɩ ŋ basɩ Wɩɩsɩ wɩweliye hʋ a tɩya ma aŋ ta laa kɩŋ buloŋ. Nyɛ daga anɩɩ ŋ bee laa tuno hʋ aa maga dɩ ŋ laa akuu ŋ aa basɩ Wɩɩsɩ wɩweliye hʋ wɩya.
19 Ŋ tɩŋa ŋ tɩɩ rɛ. Ŋ bɩ yaa nal buloŋ yoŋ. Amɛ ŋ kaŋ ŋ tɩɩ bɩrɩmɩ nal buloŋ yoŋ nɛ dɩ ŋ wuwo na nala yʋga dɩ ba ko tɩŋ Yesu Krisita. 20 Dɩ mɩyaŋ nɛ ko mʋ Gyuuma lee, ŋ aa kaŋ ŋ tɩɩ bɩrɩmɩ gyuu rɛ, dɩ ŋ wuwo basɩ Wɩɩsɩ wɩya tɩya ba, dɩ ba ko tɩŋ Wɩɩsɩ. Dɩ mɩyaŋ nɛ ko mʋ nala hʋ aa tɩŋ Moosi mɩrɩsɩ hʋ lee, ŋ aa kaŋ ŋ tɩɩ bɩrɩmɩ ba kɩdɩgɩ rɛ, amɛ ŋ hakɩla tɩyaŋ kɛ ŋ tɩɩ gyɩma anɩɩ ŋ bee tɩŋ ba ŋmanɩɩ hʋ. Ŋ aa yaa gɛɛ rɛ dɩ ŋ wuwo leŋ dɩ ba badɔmɔŋ ko tɩŋ Yesu Krisita. 21 Ɛɛ tɩɩ rɛ, dɩ mɩyaŋ nɛ ko mʋ nala hʋ aa bɩ yaa Gyuuma lee, ŋ aa kaŋ ŋ tɩɩ bɩrɩmɩ ba kɩdɩgɩ rɛ, aŋ ta bee tɩŋ Gyuuma mɩrɩsɩ hʋ dɩ ŋ wuwo leŋ dɩ ba badɔmɔŋ ko tɩŋ Yesu Krisita. Wɩɩ no bɩ kɩɩ nɩɩ ŋ bee tɩŋ Wɩɩsɩ mɩrɩsɩ hʋ. Amɛ ŋ kɔnɩ aa tɩŋ wɩya hʋ Krisita aa basa rɛ. 22 Dɩ mɩyaŋ nɛ ko mʋ nala hʋ Wɩɩsɩ laadii ha aa bɩ deye lee, ŋ aa kaŋ ŋ tɩɩ bɩrɩmɩ ba kɩdɩgɩ rɛ, dɩ ŋ wuwo leŋ dɩ ba ko tɩŋ Yesu Krisita. Dɩ mɩyaŋ nɛ ko mʋ nala iriŋ buloŋ lee, ŋ aa kaŋ ŋ tɩɩ bɩrɩmɩ ba kɩdɩgɩ rɛ, a kpa ŋmanɩɩ hʋ buloŋ ŋ aa sɩ kpa dɩ ŋ wuwo leŋ dɩ ba badɔmɔŋ ko tɩŋ Yesu Krisita. 23 Wɩya no buloŋ ŋ aa yaa nyɛ, Wɩɩsɩ wɩweliye hʋ rɛ ŋ kɩ kyɛ dɩ ba pel lee buloŋ. Dɩ gɛɛ wuwo leŋ dɩ ŋ mɛ pɛ na wɩweliye hʋ nala hʋ aa laa Wɩɩsɩ wɩweliye hʋ dɩ aa sɩ na Wɩɩsɩ lee.
24 Ma buloŋ gyɩma anɩɩ dɩ nɩgyamaa rɛ aa fá, amɛ ba tɩyaŋ nɩdɩgɩ rɛ aa mʋ di. Ɛɛwɩya, nal buloŋ kɩ fá ʋ fáyɩ buloŋ, dɩ ʋ yaa nal hʋ aa sɩ fá mʋ di kɩŋ hʋ wɩya ma aa fá. 25 Fɩfaal buloŋ ba aa dagɩ, ʋ aa wuwo kaŋ ʋ tɩɩ rɛ wɩɩ kɛ buloŋ tɩyaŋ, dɩ ʋ wuwo fá a di. Amɛ ʋ aa yaa wɩya no buloŋ dɩ ʋ mʋ laa kɩŋ aa sɩ kyogi rɛ. Amɛ ámaa Krisitabiisi kɛ aa tuŋ Krisita tʋma dɩ á mʋ laa kɩŋ aa bɩ sɩ maakyiye kyogi rɛ. 26 Ɛɛ rɛ tɩŋ ŋ fá kɩ mʋ sɩdeŋ, a kɩ deŋ lɩmʋtenii hʋ. Ɛɛ rɛ tɩŋ ŋ kɩɩ gɛɛ anɩɩ nal aa ŋmaa kyɔrɩya, ŋ bɩ viri ŋ noŋ kɩ ta waasʋ waasʋ. 27 Ŋ fɩla ŋ tɩɩ rɛ, a kana ŋ teŋbii bɩrɩmɩ ŋ yoŋ. Ŋ yaa gɛɛ rɛ dɩ ŋ ta ko basɩ Wɩɩsɩ wɩweliye hʋ tɩya nala teŋ, ka dɩ ŋ tɩɩ bɩ kaŋ tol Wɩɩsɩ koro hʋ tɩyaŋ.
10Ma ta kɩ marɩ vʋga
1 Ŋ naabalɩya, ŋ aa kyɛ dɩ ma liisi mʋ pele wɩɩ hʋ gyɩ aa yaa á naabaala hʋ fa aa tɩŋ Moosi hal pogo hʋ tɩyaŋ nɛ. Wɩɩsɩ gyɩ leŋ taal lɛ ko geesi tɔ ba buloŋ, a deŋ ba nyuu weliŋ ba buloŋ mʋ kyol fuwobal hʋ ba aa yɩrɩ Fuwofɩyaŋ abee laaŋfɩya. 2 Taal hʋ gyɩ aa geesi tɔ ba buloŋ gɛɛ, abee ba buloŋ gyɩ aa kyol fuwo hʋ, gɛɛ rɛ gyɩ daga anɩɩ ba buloŋ foo wɩɩkyʋwalnɩɩ rɛ, ba yaa Moosi hatɩnna. 3 Ba buloŋ nɛ gyɩ dii kɩdiiliye hʋ Wɩɩsɩ gyɩ aa tɩya ba. 4 Ba buloŋ mɛ rɛ gyɩ nyʋwa nɩɩ hʋ Wɩɩsɩ gyɩ aa leŋ ʋ lɩɩ bʋyɩ hʋ tɩyaŋ. Krisita tɩɩ rɛ yaa bʋyɩ no, a gyɩ kɩ tɩŋ ba tɩyaŋ. 5 Abee gɛɛ buloŋ, ka Wɩɩsɩ teŋ gyɩ bɩ fɩyɛla ba gyeniŋ buloŋ nyuu tɩyaŋ, ɛɛ rɛ tɩŋ ba gyɩ sʋba sʋba gyaasɩ pogo hʋ tɩyaŋ buloŋ.
6 Wɩya no buloŋ yaa wɩyaabiniye rɛ, dɩ ba kʋrɩsɩ á dɩgɩna dɩ á ta kpaa á hakɩllɩ we wɩbɔmɔ yayɩ tɩyaŋ anɩɩ nala no fa aa yaa gɛɛ. 7 Ma ta kɩ marɩ vʋga anɩɩ á naabaala hʋ badɔmɔŋ gyɩ aa yaa gɛɛ. Wɩɩsɩ teŋ tɩyaŋ ba baa,
“Nala hʋ gyɩ hɔŋ di kɩdiiliye rɛ, a nyʋwa sɩŋ, aŋ sii gʋwa, a yaa wɩlaama.”
8 Ʋ bɩ maga dɩ á kɩ yaa sɔŋsɔŋ wɩya, anɩɩ á naabaala hʋ badɔmɔŋ gyɩ aa yaa gɛɛ. Ɛɛ rɛ tɩŋ Wɩɩsɩ gyɩ leŋ ba nala tusi-mɔlɩya abee boto sii sʋba kyɛdɩgɩ. 9 Ʋ bɩ maga dɩ á kɩ magɩsɩ á Tɩɩna Wɩɩsɩ anɩɩ ba badɔmɔŋ gyɩ aa magɩsɩ Wɩɩsɩ gɛɛ. Ɛɛ rɛ tɩŋ Wɩɩsɩ gyɩ leŋ dʋma dʋŋ ba kpʋ. 10 Ʋ bɩ maga dɩ á kɩ gʋrɩmɩ wɩya anɩɩ ba badɔmɔŋ gyɩ aa yaa gɛɛ. Ɛɛ rɛ tɩŋ Wɩɩsɩ gyɩ leŋ ʋ malɩka hʋ aa kpʋ nala ko kpʋ ba. 11 Wɩɩsɩ gyɩ yaa ba wɩya no rɛ, ʋ yaa kyagɩlɩ a tɩya nal buloŋ. Amɛ ba sabɩ wɩya no biŋ dɩ ba kʋrɩsɩ á Krisitabiisi dɩgɩna rɛ. Beewɩya, á we saŋa hʋ tɩyaŋ dʋnɩya hʋ aa kpaga tenii rɛ. 12 Ɛɛwɩya, nal buloŋ aa bɩɩna anɩɩ ʋ kɛ sɩŋ weliŋ nɛ Wɩɩsɩ ŋmanɩɩ tɩyaŋ, ʋ tɩɩna fɩyɛlɩ ʋ sɩya weliŋ, dɩ ʋ ta ko tele. 13 Dɩ wɩɩ rɛ ko gyʋʋ ɩ, ʋ maga dɩ ɩ gyɩma anɩɩ ɩ dʋŋ tɩyaŋ daa ʋ piili. Ɛɛ tɩɩ rɛ aa puu nihuwobisi buloŋ. Amɛ Wɩɩsɩ yaa wɩtɩɩ tɩɩna rɛ. Ʋ bɩ sɩ laa nyʋwa dɩ wɩɩ aa bana ɩ gyʋʋ ɩ. Amɛ dɩ wɩɩ rɛ ha ko gyʋʋ ɩ, Wɩɩsɩ tɩɩ rɛ aa tɩya ɩ dee dɩ ɩ wuwo kaŋ kenyiri, aŋ ha daga ɩ ŋmanɩɩ hʋ ɩ aa sɩ tɩŋa a lɩɩ wɩɩ hʋ tɩyaŋ.
14 Ɛɛwɩya, ŋ kyaŋweliye, ma lɩɩ ma tɩɩ vʋga marɩɩ tɩyaŋ. 15 Ŋ gyɩma anɩɩ ma kaŋ wɩgyʋŋ nɛ, ɛɛ rɛ tɩŋ ŋ basɩ wɩɩ no kɩ tɩya ma. Ma tɩɩ bɩɩnɩ wɩɩ no na weliŋ. 16 Dɩ á ko kɩ di kɩdiiliye hʋ Krisita aa baa dɩ á di a kɩ liisi ʋ wɩya, á aa sʋla Wɩɩsɩ rɛ, aŋ kpa nɩɩnyʋwagbaŋbiye hʋ, a buloŋ nyʋwa ʋ tɩya kɩna. Á aa yaa gɛɛ, ʋ daga anɩɩ Krisita kyal tɩyaŋ, á beel-ʋ buloŋ yaa kɩdɩgɩ rɛ. Dɩ ámaa rɛ ko kɩ kyaŋ paanʋʋ hʋ mɛ, ʋ gɛɛ daga anɩɩ Krisita teŋbii tɩyaŋ, á beel-ʋ buloŋ yaa kɩdɩgɩ rɛ. 17 Á yʋga rɛ, amɛ akuu á buloŋ aa kpa paanʋʋ dɩgɩ a kpaa dɔmɔŋ wɩya, á buloŋ yaa kɩdɩgɩ rɛ. 18 Ma liisi Iziral tɩmma nala hʋ gyɩ aa kpʋ pʋsɩ a fisi kɩ tɩya Wɩɩsɩ wɩya. Dɩ ba aa rɛ gyɩ ko kpʋ pʋna buloŋ, ba mɛ aa kyaŋ ba tol lɛ. Ɛɛ daga anɩɩ ba bee Wɩɩsɩ buloŋ yaa kɩdɩgɩ rɛ. 19 Wɩɩ no ŋ aa basa, ʋ memii rɛ yaa bee? Ma bɩɩna ŋ baa dɩ vʋga abee vʋga kɩdiiliye yaa kɩna rɛ koo? 20 Aayɩ, wɩɩ hʋ ŋ aa basɩ rɛ nyɛ: Dɩ vʋgɩmarɩla rɛ marɩ ba vʋga, kɩŋ kɛ buloŋ ba aa kpʋwa, ba aa kpʋ tɩya gyɩŋbɔmɔ rɛ. Wɩɩsɩ daa ba aa kpʋ tɩya. Ŋ yaŋ bee kyɛ dɩ ma bee gyɩŋbɔmɔ pɛ wɩɩ buloŋ. 21 Ma bee Wɩɩsɩ bɩ sɩ wuwo pɛ nɩɩnyʋwagbaŋbiye, aŋka dɩ ma bee gyɩŋbɔmɔ mɛ bɩl pɛ nɩɩnyʋwagbaŋbiye. Ma bee Wɩɩsɩ bɩ sɩ wuwo pɛ kɩdigbaha, ka dɩ ma bee gyɩŋbɔmɔ mɛ bɩl kɩdigbaha. 22 Koo á aa kyɛ dɩ á yaa dɩ Wɩɩsɩ baaŋ sii rɛ? Koo á bɩɩna anɩɩ ámaa rɛ kaŋ dee te Wɩɩsɩ?
23 Á kaŋ ŋmanɩɩ rɛ á aa sɩ wuwo yaa wɩɩ buloŋ, amɛ wɩɩ buloŋ daa kaŋ tɔnɔ tɩya ma. Wɩɩ buloŋ mɛ daa kaŋ kyiyelii tɩya ma, á Wɩɩsɩ ŋmanɩɩ tɩŋɩɩ tɩyaŋ. 24 Nal buloŋ ta kyɩla ʋ dʋŋ wɩya, ʋ maga dɩ nal buloŋ kɩ liisi ʋ dɔŋtɩŋsɩ wɩkyɛɛlɩya mɛ rɛ. 25 Ma sɩ wuwo kyaŋ namɩya kɛ buloŋ ba aa yallɩ yɔbɔ tɩyaŋ. Ma ta leŋ dɩ ʋ kyaŋɩɩ wɩya kɩ dɔŋ ma hakɩllɩ nɩɩ vʋgɩmarɩ namɩya rɛ koo vʋgɩmarɩ namɩya daa. 26 Wɩɩsɩ teŋ tɩyaŋ ba basa rɛ a baa,
“Dʋnɩya abee kɩna hʋ buloŋ aa we ʋ tɩyaŋ, á Tɩɩna Wɩɩsɩ rɛ tɩŋ ba.”
27 Dɩ nal hʋ aa bee kyʋwalɩ Wɩɩsɩ rɛ yɩrɩ ɩ dɩ ɩ ko di kɩna, dɩ ɩ rɛ ko kɩ kyɛ, mʋ di. Ta leŋ dɩ ɩ hakɩla kɩ dɔmɔ ɩ kɩdiiliye hʋ wɩya, anɩɩ ʋ maga dɩ ɩ di koo ʋ bɩ maga dɩ ɩ di. 28 Amɛ dɩ ɩ nal kɩdɩgɩ rɛ basɩ tɩya ɩ anɩɩ kɩdiiliye hʋ yaa vʋga kɩna rɛ, ta diye, akuu nal hʋ aa basɩ tɩya ɩ hʋ wɩya, abee nal kɩdɩgɩ hakɩla aa sɩ kɩ dɔmɔ ʋ wɩya. 29 Ta tɩŋa ɩ hakɩla tɩyaŋ a di, tɩŋ nal hʋ aa basɩ tɩya ɩ hakɩla tɩyaŋ, a ta diye. Dɩ mɩyaŋ nɛ gyɩma anɩɩ ŋ kaŋ ŋmanɩɩ rɛ dɩ ŋ yaa wɩɩ hʋ ŋ aa kyɛ, bee rɛ yaŋ tɩŋ nal kɩdɩgɩ hakɩla sɩ wuwo tɔ ŋ ŋmanɩɩ dɩ ŋ ta yaa haŋ wɩɩ hʋ? 30 Dɩ mɩyaŋ nɛ kyʋwalɩ Wɩɩsɩ aŋgyʋwasʋ aŋ na di kɩdiilii, ɛɛ rɛ nal kɩdɩgɩ sɩ yaa basɩ tɩya ŋ anɩɩ ŋ kyogo rɛ ŋ aa dii kɩdiilii hʋ wɩya?
31 Ɛɛwɩya, kɩŋ kɛ buloŋ ma aa sɩ di abee kɩŋ kɛ buloŋ ma aa sɩ nyʋwa, koo wɩɩ kɛ buloŋ ma aa sɩ yaa, ma yaa ba buloŋ dɩ Wɩɩsɩ feŋ yɩrɩ. 32 Wɩɩ kɛ buloŋ ma aa yaa tɩyaŋ, ma pɔ ma tɩɩ. Ma ta leŋ dɩ ma wɩyaalɩya ko leŋ Gyuuma koo nala hʋ aa bɩ yaa Gyuuma, koo Krisitabiisi kɩdɩgɩ buloŋ ko yaa wɩbɔŋ Wɩɩsɩ ŋmanɩɩ tɩyaŋ. 33 Ma kɩ kyesi ŋ wɩyaalɩya. Wɩɩ kɛ buloŋ ŋ aa yaa, ŋ aa bee kyɩla ŋ tɩɩ wɩya. Amɛ ŋ aa kɩ kyɛ dɩ ŋ pɛ nɩgyamaa tɩyaŋ nɛ, dɩ Wɩɩsɩ laa ba ta.
11Ɛɛ aa maga dɩ haana kɩ yaa gyamaa Wɩɩsɩ lɩkyʋwalɩɩ tɩyaŋ
1 Ma kɩ kyesi ŋ wɩyaalɩya anɩɩ ŋ mɛ aa kyesi Krisita gɛɛ. 2 Ma aa yaa kuwokeri rɛ, abee ma aa kɩ liisi ŋ wɩya saŋa buloŋ, a kɩ tɩŋ wɩya hʋ mɛ ŋ aa kpaa daga ma. 3 Amɛ ŋ aa kyɛ dɩ ma gyɩma rɛ anɩɩ Krisita rɛ aa deŋ baal buloŋ nyuu. Haaŋ bala mɛ rɛ aa deŋ ʋ haaŋ nyuu. Amɛ Wɩɩsɩ mɛ rɛ aa deŋ Krisita nyuu. 4 Ɛɛwɩya, dɩ baal lɛ kpaa kɩŋ tɔ ʋ nyuu aŋ kɩ kyʋwalɩ Wɩɩsɩ, koo a kɩ basɩ Wɩɩsɩ wɩya gyamaa tɩyaŋ, ʋ aa we nal hʋ aa deŋ ʋ nyuu hɩɩsɩ tɩyaŋ nɛ gɛɛ. 5 Dɩ haaŋ mɛ buloŋ nɛ bɩ kpaa kɩŋ vʋwa tɔ ʋ nyuu, aŋ kɩ kyʋwalɩ Wɩɩsɩ, koo a kɩ basɩ Wɩɩsɩ wɩya gyamaa tɩyaŋ, ʋ bala rɛ ʋ kɩ we hɩɩsɩ tɩyaŋ gɛɛ. Ʋ kɩɩ gɛɛ anɩɩ ʋ aa fʋma ʋ nyuu. 6 Dɩ haaŋ nɛ ko bee kyɛ dɩ ʋ kpa kɩŋ vʋwa tɔ ʋ nyuu, ɛɛ kɛ ma leŋ dɩ ʋ fʋma ʋ nyuu ta. Ʋ aa yaa hɩɩsɩ wɩɩ abee haaŋ aa sɩ ko ʋ nyuu, koo a fʋma ʋ nyuu wɩya, ʋ maga dɩ haaŋ buloŋ kpa kɩŋ vʋwa tɔ ʋ nyuu rɛ. 7 Baal kɛ bɩ maga dɩ ʋ kpa kɩŋ tɔ ʋ nyuu, beewɩya Wɩɩsɩ marɩ baal ʋ kɩɩ ʋ Wɩɩsɩ tɩɩ rɛ. Ʋ mɛ rɛ aa daga Wɩɩsɩ gaŋdarɩ. Amɛ haaŋ mɛ rɛ aa daga baal gaŋdarɩ, 8 beewɩya haaŋ tɩyaŋ daa Wɩɩsɩ tɩŋa a marɩ baal, amɛ baal tɩyaŋ nɛ ʋ tɩŋa a marɩ haaŋ. 9 Ɛɛ hal tɩyaŋ mɛ bɩla, haaŋ wɩya daa tɩŋ Wɩɩsɩ marɩ baal, amɛ baal wɩya rɛ tɩŋ ʋ marɩ haaŋ. 10 Wɩɩ no wɩya, abee malɩkasɩ wɩya, haaŋ maga dɩ ʋ kpa kɩŋ vʋwa tɔ ʋ nyuu rɛ a daga anɩɩ ʋ bala rɛ aa deŋ ʋ nyuu.
11 Amɛ Krisita sɩya tɩyaŋ, baal bɩ tɩŋa ʋ tɩɩ a lɩɩ ʋ haaŋ hal, haaŋ mɛ bɩ tɩŋa ʋ tɩɩ a lɩɩ ʋ bala hal. 12 Wɩɩsɩ aa yaŋ tɩŋ baal tɩyaŋ a marɩ haaŋ gɛɛ, ɛɛ tɩɩ rɛ haaŋ mɛ kɩ lʋl baal. Amɛ kɩŋ buloŋ lɩɩ Wɩɩsɩ lee rɛ. 13 Ma pɩyɛsɩ ma tɩɩ wɩɩ no na weliŋ, dɩ haaŋ nɛ aa kyʋwalɩ Wɩɩsɩ gyamaa tɩyaŋ, aŋ bɩ kpaa kɩŋ vʋwa tɔ ʋ nyuu, ʋ yaa ŋmanɩɩ rɛ? 14 Dʋnɩya wɩkanɩya tɩɩ mɛ gba daga anɩɩ ʋ yaa hɩɩsɩ wɩɩ rɛ dɩ baal kaŋ nyupʋŋdoliye. 15 Amɛ nyupʋŋdoliye yaa weliŋ kɩna rɛ haaŋ kɛ lee. Wɩɩsɩ kpaa nyupʋŋdoliye tɩya haaŋ dɩ ʋ kaŋ kɩ tɔ ʋ nyuu rɛ. 16 Dɩ nal buloŋ nɛ aa kyɛ dɩ ʋ kaŋ wɩɩ no tarɩ, wɩɩ hʋ ŋ kɛ aa sɩ basɩ tɩya ʋ buloŋ nɛ yaa, ŋmanɩɩ kɩdɩgɩ buloŋ bɩl tuwo, ámaa koo Krisitabiisi aa we lee kɩdɩgɩ buloŋ tɩŋa a kɩ kyʋwalɩ Wɩɩsɩ dɩ ŋmanɩɩ no daa.
Ɛɛ aa maga dɩ á kɩ di kɩna hʋ á aa di a kɩ liisi Yesu wɩya
Matiwu 26.26-29;Maakɩ 14.22-25;Luka 22.14-20
17 Amɛ wɩya no ŋ aa kyɛ dɩ ŋ basɩ tɩya ma lagɩlagɩ no kɛ tɩyaŋ, ma bee lʋga. Beewɩya, ma aa ko laŋŋɩ dɩ ma kyʋwalɩ Wɩɩsɩ buloŋ, ma wɩyaalɩya aa kyogi ma rɛ a baŋ ɛɛ ba aa marɩ ma. 18 Wɩɩ hʋ aa we doŋ nɛ nyɛ, ba basɩ tɩya ŋ anɩɩ dɩ mamaa rɛ ko laŋŋɩ dɩ ma kyʋwalɩ Wɩɩsɩ, nyʋʋdɩgɩ aa tuwo ma tɩyaŋ. Ŋ laa di anɩɩ wɩtɩɩ mʋhʋ we wɩɩ no tɩyaŋ nɛ. 19 Sige tuwo, ʋ paalɩ maga dɩ ma porigi dɔmɔŋ nɛ, dɩ ba gyɩŋ nala hʋ kɔnɩ aa sɩŋ wɩtɩɩ ŋmanɩɩ hʋ tɩyaŋ. 20 Ma aa ko laŋŋɩ, kɩdiiliye hʋ á Tɩɩna Krisita aa baa dɩ á di kɩ liisi ʋ wɩya, ba daa ma aa kɩ di gɛɛ. 21 Beewɩya, ma aa ko ko, ma aa bɩ gyegili dɔmɔŋ aŋ kɩ di ma kɩdiiliye. Badɔmɔŋ aa di vɔgɔ rɛ, a nyʋwa sɩŋ bugo, ka badɔmɔŋ mɛ kaŋ losi. 22 Bekiŋ wɩɩ rɛ nyɛ! Ma bɩ kaŋ dɩɩsɩ ma aa sɩ wuwo hɔŋ doŋ a di kɩdiiliye aŋ kɩ nyʋwa ma sɩŋ? Koo ma aa kyɛ dɩ ma kʋwasɩ nala hʋ aa laa Yesu wɩya di aŋ kɩ laŋŋɩ rɛ, aŋ leŋ ba nala hʋ aa bɩ kaŋ lee di hɩɩsɩ rɛ? Ɛɛ rɛ ma kɩ kyɛ dɩ ŋ basɩ tɩya ma wɩɩ no tɩyaŋ? Ŋ tɩya ma gyaaŋbiye koo? Aayɩ, ŋ bɩ sɩ tɩya ma gyaaŋbiye.
23 Wɩya hʋ á Tɩɩna Krisita tɩɩ aa daga ŋ, ba aa rɛ ŋ mɛ kpa kɩ daga ma nyɛ. Haŋ tebine hʋ, ka dɩ ba na kpa á Tɩɩna Yesu yallɩ, ʋ gyɩ kpaa paanʋʋgaŋ nɛ, 24 a kyʋwalɩ Wɩɩsɩ aŋgyʋwasʋ, aŋ kaŋ lɔgɔ aŋ basɩ tɩya ʋ hatɩnna hʋ a baa, “Ŋ teŋbii rɛ nyɛ ŋ kpa kɩ tɩya ma. Ma yaa nyɛ a kɩ liisi ŋ wɩya.” 25 Ɛɛ tɩɩ rɛ, ba aa dii kɩdiiliye hʋ teŋ, ʋ bɩl kpa nɩɩnyʋwagbaŋbiye abee sɩŋ mɛ aŋ baa, “Nɩɩnyʋwagbaŋbiye no tɩya kɩna rɛ yaa ŋ kyal Wɩɩsɩ aa kpaa we nyʋʋfalɩɩ hʋ tɩya ma. Saŋa kɛ buloŋ dɩ mamaa rɛ ko kɩ nyʋwa ʋ tɩya kɩna, ma nyʋwa a kɩ liisi ŋ wɩya.” 26 A lɩɩ nyɛ kaŋ kɩ mʋ saŋa hʋ á Tɩɩna aa sɩ mɩɩgɩ ko, dɩ mamaa rɛ ko laŋŋɩ saŋa kɛ buloŋ a kyaŋ paanʋʋ no, aŋ nyʋwa nɩɩnyʋwagbaŋbiye no tɩya kɩna, á Tɩɩna Krisita sʋʋ daŋsɩya rɛ ma kɩ di gɛɛ.
27 Ɛɛwɩya, dɩ nal buloŋ nɛ ko kyaŋ á Tɩɩna paanʋʋ no koo a nyʋwa ʋ nɩɩnyʋwagbaŋbiye no tɩya kɩna ɛɛ aa bɩ maga, ʋ tɩɩna yaa wɩbɔŋ nɛ, beewɩya ʋ kaŋ á Tɩɩna teŋbii abee ʋ kyal hʋ kʋwasɩ rɛ gɛɛ. 28 Ɛɛwɩya, nal buloŋ maga dɩ ʋ laa sɩya sʋnnɩ ʋ tɩɩ na weliŋ nɛ, aŋ na kyaŋ paanʋʋ hʋ, koo a nyʋwa nɩɩnyʋwagbaŋbiye hʋ tɩya kɩna mɛ. 29 Dɩ nal lɛ bɩ sʋnnɩ ʋ tɩɩ na weliŋ a gyɩma anɩɩ paanʋʋ hʋ ʋ aa kyaŋ yaa Krisita teŋbii rɛ, sɩŋ hʋ mɛ yaa ʋ kyal, ka dɩ ʋ na di aŋ nyʋwa, ʋ kaŋ ʋ tɩɩ bagɩna we ŋmaŋ tɩyaŋ nɛ gɛɛ. 30 Ma badɔmɔŋ we doŋ aa bɩ sʋnnɩ ba tɩɩ na weliŋ, aŋ kɩ di kɩdiiliye hʋ. Ɛɛ rɛ tɩŋ ma gyeniŋ buloŋ wɩɩlɩ pʋgɩmɩ pʋgɩmɩ, ka ma badɔmɔŋ mɛ sʋba gɛɛ. 31 Dɩ ámaa rɛ fa aa laa sɩya sʋnnɩ á tɩɩ na weliŋ aŋ na di kɩdiiliye hʋ, Wɩɩsɩ fa bɩ sɩ leŋ dɩ tʋwara gyʋʋ ma. 32 Amɛ Wɩɩsɩ naa dɩ á kyogo rɛ, ɛɛ rɛ tɩŋ ʋ laa sɩya dɔgɩsɩ ma. Beewɩya, ʋ bee kyɛ dɩ ʋ ko kpa ma pɛ dʋnɩya nala hʋ aa bɩ laa Yesu wɩya di tɩyaŋ a di á sarɩya, a kpa kyogisi tɩya ma.
33 Ɛɛwɩya, ŋ naabalɩya, dɩ mamaa rɛ ko laŋŋɩ dɩ ma di kɩdiiliye hʋ á Tɩɩna aa baa dɩ á di a kɩ liisi ʋ wɩya, ma gyegili dɔmɔŋ. 34 Dɩ losi rɛ kaŋ ma kɩdɩgɩ buloŋ, ʋ di kɩna ʋ dɩya tɩyaŋ, aŋ na ko laŋŋɩɩ hʋ. Ɛɛ rɛ sɩ leŋ dɩ ma ta yaa wɩɩ kyogi ma laŋŋɩɩ tɩyaŋ, dɩ Wɩɩsɩ ko kpa kyogisi tɩya ma. Wɩkaalɩya hʋ kɛ buloŋ, dɩ mɩyaŋ nɛ ko ko, ŋ sɩ daga ma ba ŋmaŋsɩ.
12Bɔnyɛ kɩna hʋ Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ aa kpaa tɩya ma
1 Ŋ naabalɩya, teŋ hʋ ma aa saba tɩya ŋ tɩyaŋ, ma pɩyɛsɩ ŋ bɔnyɛ kɩna hʋ Wiyesi Welii aa kpaa tɩya ma wɩya rɛ. Lagɩlagɩ no, ŋ aa kyɛ dɩ ma gyɩŋ wɩtɩɩ hʋ aa we wɩya no lugo tɩyaŋ nɛ. 2 Ma tɩɩ gyɩma anɩɩ saŋa hʋ tɩyaŋ ma fa aa bɩ yaa Krisitabiisi, ma fa nyʋgɩsa rɛ, a fa kɩ marɩ vʋga aa bɩ kaŋ mɩɩbol. 3 Ŋ aa kyɛ dɩ ma gyɩma anɩɩ dɩ Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ rɛ we nal tɩyaŋ, ʋ tɩɩna bɩ sɩ wuwo basɩ wɩbɔŋ a tɩya Yesu. Nal buloŋ mɛ bɩ sɩ wuwo baa dɩ Yesu rɛ yaa á Tɩɩna, see dɩ Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ we ʋ tɩɩna tɩyaŋ.
4 Wiyesi Welii hʋ aa kpa bɔnyɛ kɩna iriŋ iriŋ nɛ a tɩya ma amɛ ba buloŋ aa lɩɩ haŋ Wiyesi Welidɩgɩ hʋ dʋŋ lee rɛ. 5 Tʋma iriŋ iriŋ yʋga rɛ á tʋma kɩ tɩya Wɩɩsɩ, amɛ Wɩɩdɩgɩ rɛ á tʋŋ ba buloŋ kɩ tɩya. 6 Nal buloŋ kaŋ ʋ tʋma rɛ ʋ aa sɩ wuwo tʋma a tɩya Wɩɩsɩ, amɛ Wɩɩsɩ rɛ aa tɩya nal buloŋ dee ʋ kaŋ kɩ tʋŋ tʋma hʋ. 7 Nal buloŋ kaŋ ʋ wɩɩ rɛ Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ aa kpaa tɩya ʋ, dɩ ʋ kaŋ kɩ pɛ ʋ dɔŋtɩŋsɩ Krisitabiisi tɩyaŋ. 8 Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ aa wuwo leŋ nal kɩdɩgɩ kɩ basɩ wɩya bee wɩgyʋŋ nɛ ka kɩdɩgɩ mɛ kɩ basɩ bee gyɩmaa. 9 Wɩɩsɩ Wiyesi Welii no tɩɩ rɛ aa wuwo leŋ nal kɩdɩgɩ laa Wɩɩsɩ di weliŋ, a leŋ nal kɩdɩgɩ mɛ kaŋ dee a kɩ tɩɩbɩ wɩɩla tɩmma, 10 a leŋ nal kɩdɩgɩ mɛ wuwo kɩ yaa wɩmagɩla, a leŋ nal kɩdɩgɩ mɛ wuwo kɩ basɩ Wɩɩsɩ wɩya, a leŋ nal kɩdɩgɩ mɛ bɩl kaŋ wɩgyʋŋ, a gyɩŋ wɩya hʋ aa lɩɩ Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ lee abee wɩya hʋ aa bɩ lɩɩ ʋ lee. Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ aa leŋ nal kɩdɩgɩ mɛ wuwo kɩ basɩ wɩya taakperiye tɩyaŋ nɛ, a leŋ nal kɩdɩgɩ wuwo kɩ daga wɩya hʋ ba aa basɩ taakperiye hʋ tɩyaŋ memii. 11 Tʋŋ iriŋ iriŋ noma buloŋ lɩɩ Wiyesi Welidɩgɩ hʋ dʋŋ lee rɛ. Ʋ tɩɩ kyɛrɩ tɩyaŋ nɛ ʋ tɩŋa a kpa wɩ-iriŋ iriŋ no ma a tɩya nal buloŋ.
12 Nihuwobiŋ teŋbii yaa kɩdɩgɩ rɛ, aŋ ta kaŋ logiŋgyamaa. Anɩɩ á teŋbii logimo aa yʋga, ka ba buloŋ ko pɛ dɔmɔŋ a yaa teŋdɩgɩ gɛɛ, ɛɛ tɩɩ rɛ Krisita mɛ kɩɩ. 13 Nyɛ tɩɩ rɛ á Krisitabiisi mɛ kɩɩ. Á yaa nɩgyamaa rɛ, amɛ á yaa kɩdɩgɩ rɛ. Wiyesi Welidɩgɩ hʋ dee tɩyaŋ nɛ ba fo á buloŋ wɩɩkyʋwalnɩɩ, á nala hʋ aa yaa Gyuuma abee nala hʋ aa bɩ yaa Gyuuma, nala hʋ aa yaa yosi abee nala hʋ aa tɩŋ ba tɩɩ buloŋ. Wɩɩsɩ kpaa ʋ Wiyesi Welidɩgɩ hʋ a we á buloŋ tɩyaŋ nɛ.
14 Nihuwobiŋ teŋbii buloŋ bɩ yaa logiŋdɩgɩ dʋŋ. Ʋ kaŋ logiŋgyamaa rɛ. 15 Dɩ nihuwobiŋ naaŋ nɛ sii baa, “Ŋ bɩ yaa noŋ, ɛɛ wɩya ŋ bɩ pɛɛ nihuwobiŋ teŋ tɩyaŋ”, nyɛ basɩɩ sɩ wuwo leŋ dɩ ʋ bɩ yaa nihuwobiŋ teŋ logiŋ kɩdɩgɩ? 16 Dɩ dɩgɩŋ nɛ sii baa “Ŋ bɩ yaa sii, ɛɛ wɩya ŋ bɩ pɛɛ nihuwobiŋ teŋ tɩyaŋ, ʋ nyɛ basɩɩ sɩ wuwo leŋ dɩ ʋ bɩ yaa nihuwobiŋ logiŋ kɩdɩgɩ? 17 Dɩ nihuwobiŋ teŋbii buloŋ fa yaa sii dʋŋ, ɛɛ rɛ nihuwobiŋ fa sɩ yaa a kɩ nɩɩ wɩya? Dɩ nihuwobiŋ teŋbii buloŋ mɛ rɛ fa yaa dɩgɩŋ, ɛɛ rɛ ʋ fa sɩ yaa a kɩ nɩɩ sʋwala? 18 Amɛ wɩɩ hʋ aa we doŋ nɛ nyɛ, Wɩɩsɩ marɩ nihuwobiŋ logimo buloŋ nɛ a leŋ ba kɩdɩgɩ buloŋ we lee hʋ ʋ aa kyɛ gɛɛ. 19 Dɩ nihuwobiŋ teŋbii buloŋ fa yaa logiŋdɩgɩ dʋŋ, ʋ fa sɩ kpere? 20 Amɛ wɩɩ hʋ aa we doŋ nɛ nyɛ: nihuwobiŋ teŋbii yaa kɩdɩgɩ dʋŋ nɛ aŋ kaŋ logiŋgyamaa.
21 Ɛɛwɩya, sɩɩ bɩ sɩ wuwo basɩ tɩya noŋ anɩɩ noŋ bɩ kaŋ tɔnɔ tɩya ʋ. Ɛɛ tɩɩ rɛ nyuu mɛ bɩ sɩ wuwo basɩ tɩya naasɩ anɩɩ naasɩ bɩ kaŋ tɔnɔ tɩya ʋ. 22 Nihuwobiŋ teŋ leye badɔmɔŋ kɩɩ gɛɛ rɛ anɩɩ ba bɩ yaa sɩfɩyaŋ kɩna, amɛ dɩ ba aa rɛ tuwo ʋ teŋ tɩyaŋ, ʋ bɩ sɩ wuwo yaa wɩɩ buloŋ. 23 Á teŋ leye hʋ á aa bɩɩnɩ anɩɩ ba bɩ yaa sɩfɩyaŋ leye, leye no nyuu tɩyaŋ nɛ á yaŋ kɩ deŋ abee á sɩfɩyaŋ buloŋ. Á leye hʋ mɛ nala aa bɩ maga dɩ ba kɩ na, á aa kaŋ kɩŋ tɔ ba rɛ a kɩ deŋ ba nyuu weliŋ abee á sɩfɩyaŋ buloŋ, amɛ á leye hʋ nala aa naa, ʋ bɩ yaa kparaama dɩ a kɩ deŋ ba nyuu abee sɩfɩyaŋ no iriŋ. 24 Wɩɩsɩ tɩɩ rɛ kpaa nihuwobiŋ teŋbii leye buloŋ pɛ dɔmɔŋ, a kpa yohuŋ tɩya leye hʋ á aa bɩɩnɩ ba bɩ yaa sɩfɩyaŋ leye. 25 Wɩɩsɩ yaa gɛɛ rɛ dɩ nihuwobiŋ teŋ lɩgyamaa hʋ buloŋ ta gʋl kɩ kaa dɔmɔŋ, ka dɩ ba kyɩl dɔmɔŋ wɩya a maga dɔmɔŋ. 26 Dɩ nihuwobiŋ logiŋdɩgɩ rɛ ko kɩ na tʋwara, ʋ teŋ lɩkaalɩya hʋ buloŋ mɛ aa we haŋ tʋwara hʋ tɩyaŋ nɛ, dɩ ba aa rɛ bɩl bigisi nihuwobiŋ teŋ logiŋdɩgɩ, ʋ teŋ leye buloŋ tenni mɛ aa fɩyɛlɩ rɛ.
27 Ma buloŋ pɛɛ dɔmɔŋ a yaa Yesu teŋbii rɛ. Ma kɩdɩgɩ buloŋ yaa ʋ teŋbii logiŋ kɩdɩgɩ rɛ. 28 Ɛɛwɩya, á Krisitabiisi tɩyaŋ, Wɩɩsɩ kpaa nala buloŋ we bolo bolo tɩyaŋ nɛ: Nala hʋ aa laa sɩya rɛ yaa Yesu kpambɩsɩ hʋ. Nala aa tɩŋ ba tɩyaŋ nɛ yaa Wɩɩsɩ tɩŋdaala. Nala hʋ mɛ aa tɩŋa rɛ yaa nala hʋ aa daga nala Wɩɩsɩ wɩya, abee nala hʋ mɛ aa yaa wɩmagɩla abee nala hʋ mɛ Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ aa kpaa dee tɩya ba kɩ tɩɩbɩ wɩɩla tɩmma, abee nala hʋ aa pɛ nala tɩyaŋ, abee sɩlaala hʋ aa laa nala sɩya kɩ deŋ ba nyuu, abee nala aa basɩ wɩya taakperiye tɩyaŋ. 29 Ɛɛ kɛ, Krisitabiisi buloŋ nɛ yaŋ yaa Yesu kpambɩsɩ? Koo ba buloŋ nɛ yaa Wɩɩsɩ tɩŋdaala, koo nala hʋ aa daga nala Wɩɩsɩ wɩya. Ba buloŋ nɛ kaŋ dee a kɩ yaa wɩmagɩla? 30 Koo ba buloŋ nɛ kaŋ dee a kɩ tɩɩbɩ wɩɩla tɩmma. Ba buloŋ nɛ wuwo kɩ basɩ wɩya taakperiye tɩyaŋ? Koo ba buloŋ nɛ wuwo kɩ gyɩŋ taakperiye hʋ memii? 31 Ɛɛwɩya, ma yaa sɩfɩyaŋ kɩ kyɛ bɔnyɛ kɩna hʋ Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ aa kpaa kɩ tɩya nala. Amɛ ŋ yaŋ sɩ daga ma ŋmanɩɩ hʋ aa baŋ ŋmaŋsɩ buloŋ dɩ ma kɩ tɩŋa.
13Kyori
1 Dɩ mɩyaŋ nɛ wuwo kɩ basɩ dʋnɩya no taanɩ buloŋ, abee malɩkasɩ taanɩ buloŋ mɛ, aŋka dɩ ŋ bɩ kyo nala, ŋ wɩbasɩɩ hʋ buloŋ kɩɩ gɛɛ rɛ anɩɩ tahaŋkpaa rɛ ŋ ŋmaa kɩ yaa kyagɩŋsɩ waasʋ. 2 Dɩ mɩyaŋ nɛ wuwo kɩ basɩ wɩduwoni Wiyesi Welii hʋ dee tɩyaŋ, a wuwo gyɩŋ wɩfaŋɩɩ buloŋ memii, a kaŋ wɩɩ buloŋ gyɩmaa, a kaŋ laadii ŋ aa sɩ wuwo leŋ dɩ dogiŋsi kyuri, aŋka dɩ ŋ bɩ kaŋ kyori abee nala, ŋ bɩ dɔbɔ wɩɩ buloŋ tɩyaŋ. 3 Dɩ mɩyaŋ nɛ kpaa ŋ kɩna buloŋ tɩya nyaaba, aŋ ha kpa ŋ tɩɩ mɛ tɩya dɩ ba kpa ŋ nyɔgɔ, aŋka dɩ ŋ bɩ kyo nala, ʋ bɩ sɩ kaŋ tɔnɔ buloŋ tɩya ŋ.
4 Dɩ ɩ rɛ kyo nal, ɩ aa kaŋ kenyiri rɛ abee bɔnyɛ tɩɩna lee. Ɩ tɩya bɩ sɩ kɩ hɔllɩ tɩɩna, ɩ bɩ sɩ kɩ daga ɩ tɩɩ tɩɩna lee, ɩ bɩ sɩ kpa ɩ tɩɩ anɩɩ ɩ rɛ kpɩya tɩɩna. 5 Dɩ ɩ rɛ kyo nal, ɩ bɩ ŋmaa pʋw kɩ tɩya tɩɩna, ɩ bɩ sɩ kyɩla ɩ dʋŋ wɩya aŋ yeŋŋi tɩɩna wɩya, ɩ baaŋ bɩ sɩ kɩ sii tɩɩna lagɩlagɩ. Dɩ ɩ rɛ kyo nal, ɩ aa bɩ laa wɩya hʋ tɩɩna aa yaa kyogi ɩ a kɩ we ɩ fuu tɩyaŋ. 6 Dɩ ɩ rɛ kyo nal, ɩ teŋ bɩ sɩ fɩyɛlɩ dɩ tɩɩna rɛ yaa wɩbɔŋ, amɛ dɩ tɩɩna ko yaa wɩɩ hʋ aa kpaa ŋmanɩɩ, ɩ teŋ aa fɩyɛlɩ rɛ. 7 Kyori aa leŋ á kaŋ mala rɛ wɩɩ buloŋ tɩyaŋ, a leŋ á laadii abee á bayɩyɛla abee á kenyiri mɛ sɩŋ weliŋ wɩɩ buloŋ tɩyaŋ, saŋa buloŋ. 8 Wɩɩsɩ wɩya hʋ Wiyesi Welii hʋ aa leŋ á wuwo kɩ basɩ, abee taakperiye hʋ ʋ aa leŋ á wuwo kɩ basɩ, abee gyɩmaa hʋ buloŋ á aa kana, ba buloŋ sɩ maakyiye teŋ. Amɛ kyori kɛ bɩ sɩ maakyiye teŋ. 9 Gyɩmaa hʋ á aa kana abee dee hʋ Wiyesi Welii hʋ aa kpaa tɩya ma á wuwo kɩ basɩ Wɩɩsɩ wɩya, ba buloŋ ha yaa wɩboriye rɛ. 10 Amɛ dɩ wɩpiliŋ hʋ rɛ ko ko, wɩboriye hʋ buloŋ sɩ nyʋgɩsɩ. 11 Saŋa hʋ ŋ fa aa yaa haŋbiye, ŋ fa aa kɩ basɩ haŋbiiwɩya rɛ, a kaŋ haŋbii-hakɩla, a fa kɩ yaa wɩya abee haŋbiri. Amɛ ŋ aa ko waa teŋ, ŋ kpaa haŋbiiwɩya no buloŋ ta rɛ. 12 Wɩɩsɩ wɩya hʋ á aa na lagɩlagɩ no, ba kɩɩ gɛɛ rɛ anɩɩ kɩŋ á aa na liine liine nyagɩsa tɩyaŋ. Amɛ á beel-ʋ sɩya sɩ maakyiye pɔ dɔmɔŋ dɩ á na ʋ weliŋ. Wɩya hʋ ŋ aa gyɩma lagɩlagɩ no, ba ha yaa wɩboriye rɛ, amɛ ŋ sɩ maakyiye gyɩŋ ba teŋ, anɩɩ Wɩɩsɩ aa gyɩma ŋ teŋ gɛɛ. 13 Amɛ wɩtɩɩ kɛ, wɩya boto rɛ we doŋ a bɩ sɩ maakyiye teŋ. Ba aa rɛ nyɛ: Laadii, Bayɩyɛla abee Kyori. Amɛ ba buloŋ tɩyaŋ sɩfɩyaŋ wɩɩ rɛ yaa KYORI.
14Pɔɔl bɩl marɩ basɩ Wiyesi Welii bɔnyɛ kɩna hʋ wɩya
1 Ma kaŋ kyori bee dɔmɔŋ, aŋ yaa sɩfɩyaŋ kɩ kyɛ Wiyesi Welii bɔnyɛ kɩna hʋ, amarɩkpatɩya kyɔgɩta hʋ aa leŋ ma wuwo kɩ basɩ Wɩɩsɩ wɩya Wiyesi Welii hʋ dee tɩyaŋ. 2 Dɩ nal lɛ aa basɩ taakperiye, Wɩɩsɩ rɛ ʋ tɩɩna basɩ kɩ tɩya, nihuwobisi daa, beewɩya nal buloŋ bee nɩɩ wɩya hʋ ʋ aa basɩ memii. Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ aa we ʋ tɩyaŋ nɛ aa leŋ ʋ wuwo kɩ basɩ wɩkperiye no. 3 Amɛ nal hʋ kɛ aa basɩ Wɩɩsɩ wɩya Wiyesi Welii hʋ dee tɩyaŋ, nihuwobisi rɛ ʋ basɩ wɩya kɩ tɩya. Ʋ wɩbasɩya aa pɛ nala tɩyaŋ nɛ ba marɩ laa Wɩɩsɩ di weliŋ, a leŋ ba tenni polli Wɩɩsɩ wɩya tɩyaŋ, a leŋ ba bembiye mɛ fɩyɛlɩ. 4 Nal hʋ aa basɩ taakperiye, ʋ dʋŋ nɛ ba kaŋ tɔnɔ tɩya. Amɛ nal hʋ aa basɩ Wɩɩsɩ wɩya Wiyesi Welii hʋ dee tɩyaŋ, ʋ wɩbasɩya aa kaŋ tɔnɔ tɩya Krisitabiisi buloŋ hʋ aa laŋŋa doŋ. 5 Ŋ kyɛrɩ rɛ fa yaa dɩ ma buloŋ wuwo kɩ basɩ taakperiye no, amɛ wɩɩ hʋ ŋ aa marɩ kɩ kyɛ rɛ yaa dɩ ba buloŋ wuwo kɩ basɩ Wɩɩsɩ wɩya Wiyesi Welii hʋ dee tɩyaŋ. Beewɩya nal hʋ aa basɩ Wɩɩsɩ wɩya Wiyesi Welii hʋ dee tɩyaŋ, ʋ rɛ baŋ nal hʋ aa basɩ taakperiye. Amɛ kyaha dɩ nal we doŋ ʋ aa sɩ wuwo daga wɩya hʋ ʋ aa basa memii, dɩ ba kaŋ tɔnɔ tɩya ma Krisitabiisi hʋ aa laŋŋa doŋ.
6 Ŋ naabalɩya, dɩ mɩyaŋ nɛ ko ma lee a kɩ basɩ taakperiye, bekiŋ tɔnɔ ʋ rɛ sɩ kana tɩya ma? Ʋ bɩ sɩ kaŋ tɔnɔ buloŋ tɩya ma. Amɛ dɩ mɩyaŋ nɛ basɩ wɩɩ hʋ Wɩɩsɩ aa kpaa daga ŋ dɩ ŋ basɩ tɩya ma, dɩ ŋ kpa gyɩmaa kɩdɩgɩ daga ma, koo dɩ ŋ basɩ wɩɩ kɩdɩgɩ tɩya ma Wiyesi Welii hʋ dee tɩyaŋ, koo dɩ ŋ daga ma dagɩɩ kɩdɩgɩ buloŋ, ŋ liise ʋ rɛ sɩ kaŋ tɔnɔ tɩya ma. 7 Ɛɛ tɩɩ rɛ, Dɩ ba aa rɛ bɩ mʋʋ loŋbiye koo a ŋmaa tampannɩ weliŋ, ba aa bee gyʋʋ dɩgɩŋ. 8 Dɩ nal lɛ ŋmaŋ bafaŋtʋwa kɩ yɩrɩ nala dɩ ba ko mʋ yuwo yuwo, ka dɩ ʋ bɩ ŋmaa weliŋ, nal buloŋ bɩ sɩ wuwo gyɩma anɩɩ bayuwo rɛ ba baa ba lɩɩ mʋ. 9 Ɛɛ tɩɩ ʋ kɩɩ ma mɛ lee. Dɩ mamaa rɛ aa basɩ taal hʋ nala aa bee nɩɩ, ɛɛ rɛ ba sɩ yaa a gyɩŋ wɩya hʋ ma aa basɩ memii? Ma ta kɩ yaa kyagɩŋsɩ waasʋ rɛ. 10 Taanɩ yʋga rɛ we dʋnɩya no tɩyaŋ, ba kɩdɩgɩ buloŋ mɛ yaŋ tuwo dɩ ʋ bɩ kaŋ memii. 11 Dɩ nal lɛ aa basɩ wɩya taal hʋ ŋ aa bee nɩɩ tɩyaŋ, ŋ sɩ kɩɩ gɛɛ anɩɩ nɩhʋwal tɩɩna lee, ka dɩ tɩɩna mɛ kɩɩ gɛɛ anɩɩ nɩhʋwal ŋ lee. 12 Ŋ naa dɩ ma kyo dɩ ma kaŋ Wiyesi Welii bɔnyɛ kɩna hʋ rɛ, amɛ ma kɩ yaa sɩfɩyaŋ dɩ ma kaŋ bɔnyɛ kɩna hʋ aa sɩ leŋ dɩ Krisitabiisi sɩŋ weliŋ ba laadii tɩyaŋ.
13 Ɛɛwɩya, nal hʋ aa wuwo kɩ basɩ taakperiye Wiyesi Welii hʋ dee tɩyaŋ, ʋ tɩɩna maga dɩ ʋ sʋla Wɩɩsɩ rɛ dɩ ʋ leŋ ʋ wuwo kɩ daga wɩya hʋ ʋ aa basɩ memii. 14 Dɩ mɩyaŋ nɛ aa kyʋwalɩ Wɩɩsɩ abee taakperiye ŋ aa bee nɩɩ, ŋ dʋma rɛ aa kyʋwalɩ, amɛ ŋ hakɩla kɛ tuwo doŋ. 15 Ɛɛ rɛ ŋ yaŋ sɩ yaa? Ŋ sɩ kyʋwalɩ Wɩɩsɩ abee ŋ dʋma, a bɩl kyʋwalɩ ʋ abee ŋ hakɩla mɛ. Ŋ sɩ yɩɩ yɩɩla abee ŋ dʋma, a bɩl yɩɩ yɩɩla abee ŋ hakɩla mɛ. 16 Dɩ mamaa rɛ laŋŋa, dɩ nal kɩdɩgɩ kaŋ taakperii a kɩ dannɩ Wɩɩsɩ, nɩwaasɩma hʋ aa hɔŋ dɩya hʋ tɩyaŋ a bɩ gyɩŋ wɩɩ hʋ ʋ aa basɩ memii, dɩ ʋ rɛ kyʋwalɩ teŋ, ɛɛ rɛ ba sɩ yaa baa ‘Amɩ’? 17 Wɩtɩɩ rɛ, nal sɩ wuwo kaŋ taakperii a dannɩ Wɩɩsɩ weliŋ, amɛ dɩ ʋ rɛ yaa gɛɛ, ʋ bɩ kaŋ tɔnɔ buloŋ tɩya nala hʋ aa laŋŋa doŋ. 18 Ŋ aa kyʋwalɩ Wɩɩsɩ aŋgyʋwasʋ rɛ abee ŋ aa wuwo kɩ basɩ taakperiye a baŋ ma kɩdɩgɩ buloŋ, 19 amɛ dɩ ámaa rɛ aa ko laŋŋɩ dɩ á kyʋwalɩ Wɩɩsɩ, ŋ aa kaŋ ŋ hakɩla basɩ wɩya baŋmana a daga nala, ka ba gyɩŋ ba memii, ʋ rɛ kpɩya ŋ aa sɩ basɩ wɩgyamaa abee taakperiye.
20 Ŋ naabalɩya, ma ta kaŋ haŋbii-hakɩllɩ. Amɛ ma wɩyaalɩya tɩyaŋ kɛ, ma kɩɩ gɛɛ anɩɩ biifɩllɩ aa bɩ gyɩŋ wɩbɔmɔ, ka dɩ ma kɩ bɩɩnɩ wɩya anɩɩ nala aa gyige Wɩɩsɩ ŋmanɩɩ tɩyaŋ. 21 Ba sabɩ Wɩɩsɩ teŋ tɩyaŋ nɛ anɩɩ Wɩɩsɩ baa,
“Ŋ sɩ tɩŋ nala aa basɩ taakperiye tɩyaŋ, a basɩ wɩya tɩya ŋ nala, ŋ sɩ tɩŋ nɩhʋwala tɩyaŋ, a basɩ wɩya tɩya ŋ nala, ka abee gɛɛ buloŋ mɛ, ba bɩ sɩ gyegile nɩɩ ŋ nyʋwa.”
22 Ɛɛwɩya, taakperiye basɩɩ yaa Wɩɩsɩ dee magɩl lɛ a tɩya nala hʋ aa bɩ laa Krisita wɩya di, amɛ ba basɩɩ bɩ yaa wɩɩ buloŋ magɩl a tɩya nala hʋ aa laa Krisita wɩya di. Amɛ dɩ nal lɛ basɩ Wɩɩsɩ wɩya Wiyesi Welii hʋ dee tɩyaŋ, ʋ wɩbasɩɩ hʋ yaa Wɩɩsɩ dee wɩmagɩl lɛ a tɩya nala hʋ aa laa Krisita wɩya di, amɛ ʋ bɩ yaa Wɩɩsɩ dee wɩmagɩl a tɩya nala hʋ aa bɩ laa Krisita wɩya di. 23 Ɛɛwɩya, dɩ Krisitabiisi rɛ ko laŋŋɩ, dɩ ba kɩdɩgɩ buloŋ kɩ basɩ wɩya abee taakperiye, dɩ nɩwaasɩma koo nala aa bɩ laa Krisita wɩya di rɛ ko na ba, ba bɩ sɩ baa dɩ ba nyuni tuwo? 24 Amɛ dɩ ba kɩdɩgɩ buloŋ nɛ aa basɩ Wɩɩsɩ wɩya Wiyesi Welii hʋ dee tɩyaŋ, dɩ nal hʋ aa bɩ laa Wɩɩsɩ wɩya di, koo dɩ nɩwaasɩ ko na ba, ʋ kɔnɩ sɩ gyɩma anɩɩ ʋ yaa wɩbɔŋyaal lɛ. Beewɩya wɩya hʋ ba aa basɩ sɩ gyʋʋ ʋ hakɩla tɩyaŋ dɩ ʋ na anɩɩ ʋ kyogo rɛ. 25 Tɩɩna tɩbɩɩna buloŋ sɩ ko lɩɩ pʋlʋŋ Wɩɩsɩ sɩya tɩyaŋ, dɩ ʋ tuu gbinni Wɩɩsɩ sɩya, a kyʋwalɩ ʋ, a basɩ anɩɩ wɩtɩɩ, Wɩɩsɩ we ma tɩyaŋ nɛ.
Ŋmanɩɩ hʋ aa maga dɩ Yesu hatɩnna tɩŋa a kɩ kyʋwalɩ Wɩɩsɩ
26 Wɩya hʋ ŋ aa basɩ memii rɛ nyɛ. Dɩ mamaa rɛ ko laŋŋɩ dɩ ma kyʋwalɩ Wɩɩsɩ buloŋ, dɩ kɩdɩgɩ rɛ kaŋ yɩɩl ʋ aa sɩ yɩɩ, dɩ kɩdɩgɩ mɛ kaŋ wɩɩ ʋ sɩ kpa daga nala, koo dɩ ma kɩdɩgɩ aa kyɛ dɩ ʋ basɩ wɩɩ hʋ Wɩɩsɩ aa kpaa daga ʋ, ka dɩ kɩdɩgɩ mɛ kɩ kyɛ dɩ ʋ basɩ wɩɩ abee taakperiye, dɩ nal mɛ we doŋ ʋ aa sɩ wuwo daga taakperiye hʋ ʋ aa basa memii, ʋ maga dɩ ma yaa wɩya no buloŋ nɛ dɩ ba kaŋ kyiyelii a tɩya ma nala hʋ buloŋ aa laŋŋa doŋ. 27 Dɩ nala we ma tɩyaŋ a kɩ kyɛ dɩ ba basɩ wɩya abee taakperiye, ʋ maga dɩ ba yaa balɩya koo boto dʋŋ nɛ, a basɩ aŋ kɩ tɩya dɔmɔŋ, ka dɩ nal mɛ we doŋ ʋ aa sɩ wuwo daga wɩya hʋ ba aa basa memii a tɩya ma. 28 Amɛ dɩ nal lɛ tuwo dɩ ʋ daga wɩya no memii tɩya ma, ɛɛ kɛ ʋ maga dɩ nal hʋ aa basɩ wɩya abee taakperiye hʋ tallɩ ʋ nyʋwa rɛ, aŋ mɩɩgɩ miŋsi kɩ tɩya ʋ tɩɩ abee Wɩɩsɩ. 29 Ma leŋ dɩ nala balɩya koo boto basɩ Wɩɩsɩ wɩya Wiyesi Welii hʋ dee tɩyaŋ, ka dɩ ma nɩkaalɩya hʋ mɛ sʋnnɩ ba wɩbasɩɩ hʋ na weliŋ, dɩ wɩya hʋ ba aa basɩ lɩɩ Wɩɩsɩ lee rɛ koo ba lɩɩ ba tɩɩ hakɩllɩ tɩyaŋ nɛ. 30 Amɛ ma hɔnɩɩ tɩyaŋ, dɩ Wɩɩsɩ rɛ kpaa wɩɩ daga ma kɩdɩgɩ dɩ ʋ basɩ tɩya ma, ʋ maga dɩ nal hʋ aa basɩ wɩya tallɩ ʋ nyʋwa rɛ, ka dɩ ma nɩɩ wɩɩ hʋ Wɩɩsɩ aa kana dɩ ʋ tɩŋ tɩɩna tɩyaŋ a basɩ tɩya ma. 31 Ma nala no boto buloŋ kaŋ ŋmanɩɩ rɛ ma aa sɩ wuwo basɩ wɩya Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ dee tɩyaŋ, amɛ ʋ maga dɩ ma kɩ basɩ dɩgɩŋ dɩgɩŋ nɛ. Ɛɛ rɛ sɩ leŋ dɩ ma kɩdɩgɩ buloŋ gʋnnɩ Wɩɩsɩ wɩya, dɩ ʋ teŋ polli. 32 Nal hʋ aa basɩ Wɩɩsɩ wɩya Wiyesi Welii hʋ dee tɩyaŋ, ʋ maga dɩ ʋ gyɩŋ ʋ nyʋwa kanɩɩ rɛ ʋ wɩbasɩɩ tɩyaŋ. 33 Beewɩya, Wɩɩsɩ bee kyɛ dɩ ma wɩya vʋgɩmɩ, amɛ ʋ aa kyɛ dɩ ma wɩkanɩya buloŋ kɩ vala weliŋ nɛ.
34 Ʋ maga dɩ haana tallɩ ba nyʋʋsɩ rɛ anɩɩ ba aa yaa gɛɛ lee kɛ buloŋ Krisitabiisi aa laŋŋa tɩyaŋ. Ba bɩ kaŋ ŋmanɩɩ dɩ ba basɩ wɩɩ buloŋ. Ʋ maga dɩ ba kaŋ ba tɩɩma hʋwɔlɩ rɛ, anɩɩ Wɩɩsɩ mɩrɩsɩ hʋ Moosi aa saba aa daga gɛɛ. 35 Dɩ ba aa rɛ kaŋ wɩpɩyɛsɩɩ mɛ, ʋ maga dɩ ba mʋ dɩya rɛ a pɩyɛsɩ ba balama. Ʋ yaa hɩɩsɩ wɩɩ rɛ abee haaŋ aa sɩ laa wɩya kɩ basɩ Krisitabiisi laŋŋɩɩ tɩyaŋ. 36 Ma lee rɛ Wɩɩsɩ wɩweliye hʋ lɩɩ? Koo ma dʋŋ nɛ yaa nala hʋ ba aa basɩ Wɩɩsɩ wɩya hʋ tɩya?
37 Dɩ nal buloŋ nɛ bɩɩna anɩɩ ʋ yaa Wɩɩsɩ tɩŋdaal lɛ koo dɩ ʋ kaŋ Wiyesi Welii hʋ bɔnyɛ kɩŋ nɛ, ʋ tɩɩna maga dɩ ʋ gyɩma anɩɩ wɩɩ no ŋ aa saba lɩɩ Wɩɩsɩ lee rɛ. 38 Amɛ dɩ nal buloŋ nɛ bee kyɛ dɩ ʋ gyegili nɩɩ wɩɩ no ŋ aa saba tɩya ma, ma mɛ ta tɔgɩmɩ ʋ. 39 Ɛɛ wɩya ŋ naabalɩya, ma yaa sɩfɩyaŋ kɩ kyɛ dɩ ma kɩ basɩ wɩya Wɩɩsɩ Wiyesi Welii hʋ dee tɩyaŋ, a ta leŋ dɩ taakperiye basɩɩ yaa sɩna ma tɩyaŋ. 40 Amɛ ʋ maga dɩ ma yaa wɩɩ buloŋ ʋ bʋwaŋ nɛ.
15Krisita aa sii sʋʋ tɩyaŋ wɩya
1 Ŋ naabalɩya, ŋ aa kyɛ dɩ ŋ liisi ma Wɩɩsɩ wɩweliye hʋ ŋ aa basa tɩya ma rɛ. Ma laa ba di rɛ, ba kaŋ ma Wɩɩsɩ laadii sɩgɩ weliŋ. 2 Dɩ mamaa rɛ kaŋ wɩya no weliŋ, Wɩɩsɩ sɩ laa ma ta. Amɛ dɩ mamaa rɛ ko bɩ kaŋ ba weliŋ, ɛɛ kɛ, ma Wɩɩsɩ laadii hʋ yaa waasʋ rɛ.
3 Wɩya hʋ á Tɩɩna Yesu aa kpaa daga ŋ, ba tɩɩ rɛ ŋ mɛ kpa kɩ daga ma, beewɩya ba aa rɛ yaa wɩya no buloŋ sɩfɩyaŋ wɩya: Ba aa rɛ nyɛ, dɩ á wɩbɔmɔ wɩya rɛ Krisita sʋba, anɩɩ ba aa saba gɛɛ Wɩɩsɩ teŋ tɩyaŋ. 4 Ɛɛ rɛ ba kpa ʋ hogo, ka ʋ sii sʋʋ tɩyaŋ ʋ kyɛtoo kyɛɛ, anɩɩ ba aa saba gɛɛ Wɩɩsɩ teŋ tɩyaŋ. 5 Ɛɛ rɛ ʋ kaŋ ʋ tɩɩ ko daga Piita, aŋ na kaŋ ʋ tɩɩ ko daga ʋ kpambɩsɩ hʋ fi abee balɩya. 6 Ʋ gɛɛ hal tɩyaŋ, saŋa kɩdɩgɩ ʋ kaŋ ʋ tɩɩ ko daga ʋ hatɩnna kɔɔsɩbɔnɔŋ abee dɔbɔ rɛ. Nala no gyeniŋ buloŋ ha we ba mɩɩbol tɩyaŋ gyɩnaŋ, ka badɔmɔŋ mɛ sʋba. 7 Ɛɛ hal tɩyaŋ ʋ kaŋ ʋ tɩɩ ko daga Gyemsi, a kaŋ ʋ tɩɩ ko daga ʋ kpambɩsɩ hʋ buloŋ mɛ. 8 Ba buloŋ hal tɩyaŋ nɛ, ʋ kaŋ ʋ tɩɩ ko daga ŋ mɛ, nal hʋ nal buloŋ aa bɩ liise anɩɩ ŋ sɩ maakyiye ko laa Yesu wɩya di. 9 Yesu kpambɩsɩ buloŋ tɩyaŋ, mɩyaŋ nɛ paalɩ yaa ba tɩyaŋ nɩbiye. Ŋ gba paalɩ bɩ maga dɩ ba kana ŋ kɩ yɩrɩ Yesu kpambɩya, beewɩya ŋ gyɩ aa dɔgɩsɩ Wɩɩsɩ nala rɛ kɩŋkaŋ. 10 Amɛ Wɩɩsɩ fáá ŋ sikii rɛ kɩŋkaŋ. Ʋ lahɔrʋmɔ tɩyaŋ nɛ ŋ yaa nal hʋ ŋ aa yaa gyɩnaŋ. Bɔnyɛ hʋ mɛ ʋ aa kpaa daga ŋ bɩ yaa waasʋ. Beewɩya mɩyaŋ nɛ tʋŋ tʋma yʋga a baŋ Yesu kpambɩsɩ hʋ kɩdɩgɩ buloŋ. Amɛ ŋ tɩɩ dee tɩyaŋ daa ŋ wuwo kɩ tʋŋ tʋma no, Wɩɩsɩ lahɔrʋmɔ tɩyaŋ nɛ. 11 Ka ba buloŋ tɩyaŋ, wɩɩ hʋ aa yaa wɩɩ rɛ nyɛ: Wɩɩsɩ wɩweliye hʋ rɛ á buloŋ kɩ basɩ. Wɩya hʋ ba aa basɩ, ba aa rɛ ŋ mɛ kɩ basɩ. Wɩya no tɩɩ rɛ ma mɛ laa di gɛɛ.
Sʋʋnɩ mɩɩgɩ sii
12 Dɩ ámaa rɛ baa Wɩɩsɩ kyisi Krisita sii sʋʋ tɩyaŋ nɛ, bee rɛ tɩŋ ma badɔmɔŋ baa dɩ sʋʋnɩ mɩɩgɩ sii tuwo? 13 Dɩ sʋʋnɩ mɩɩgɩ sii rɛ ko tuwo, ɛɛ kɛ Wɩɩsɩ bɩ kyisi Krisita mɛ sʋʋ tɩyaŋ. 14 Dɩ Wɩɩsɩ rɛ bɩ kyisi Krisita sʋʋ tɩyaŋ, ɛɛ kɛ Wɩɩsɩ wɩweliye hʋ á aa basɩ abee wɩya hʋ ma aa laa di hʋ buloŋ yaa waasʋ rɛ. 15 Ɛɛ mɛ yaŋ daga anɩɩ á gba nyɩya wɩya kɩ tɩya Wɩɩsɩ rɛ, beewɩya á baa ʋ kyisi Krisita sʋʋ tɩyaŋ nɛ. Dɩ sʋʋnɩ mɩɩgɩ sii kɔnɩ ko tuwo, ɛɛ kɛ Wɩɩsɩ bɩ kyisi Krisita mɛ sʋʋ tɩyaŋ. 16 Dɩ Wɩɩsɩ ko bɩ sɩ kyisi sʋʋnɩ, ɛɛ kɛ ʋ bɩ kyisi Krisita mɛ sʋʋ tɩyaŋ. 17 Dɩ Wɩɩsɩ yaŋ bɩ kyisi Krisita sʋʋ tɩyaŋ, ɛɛ kɛ wɩɩ hʋ ma aa laa di mɛ yaa waasʋ rɛ, ka ma ha we ma wɩbɔmɔ tɩyaŋ. 18 Ɛɛ yaŋ daga anɩɩ nala hʋ aa laa Yesu wɩya di aŋ sʋba, ba sʋba ta rɛ. 19 Dɩ á mɩɩbol no tɩyaŋ dʋŋ nɛ á kaŋ bayɩyɛla Krisita tɩyaŋ, ɛɛ kɛ á wɩya rɛ maga dɩ ʋ kaŋ sikii a baŋ nal buloŋ.
20 Amɛ ʋ yaa wɩtɩɩ rɛ anɩɩ Wɩɩsɩ kɔnɩ kyisi Krisita sʋʋ tɩyaŋ nɛ. Ɛɛ rɛ yaŋ daga anɩɩ nala hʋ Wɩɩsɩ aa sɩ kyisi sʋʋ tɩyaŋ, Krisita rɛ yaa nal hʋ ʋ aa laa sɩya kyisi. 21 Nɩdɩgɩ tɩyaŋ nɛ sʋʋ tɩŋa a gyʋʋ dʋnɩya. Ɛɛ tɩɩ rɛ nɩdɩgɩ tɩyaŋ mɛ rɛ nala buloŋ sɩ tɩŋa a sii sʋʋ tɩyaŋ. 22 Adama rɛ tɩŋ nala kɩ sʋba. Ɛɛ tɩɩ rɛ, Krisita mɛ rɛ sɩ tɩŋ dɩ Wɩɩsɩ kyisi nala sʋʋ tɩyaŋ, a leŋ dɩ ba kaŋ mɩɩbol. 23 Amɛ nal buloŋ bee saŋa hʋ Wɩɩsɩ aa sɩ kyisi ʋ sʋʋ tɩyaŋ nɛ. Krisita rɛ laa sɩya sii, ka saŋa hʋ ʋ aa sɩ mɩɩgɩ ko dʋnɩya, dɩ nala hʋ aa yaa ʋ nala buloŋ mɛ yaŋ sii. 24 Ɛɛ hal tɩyaŋ, dʋnɩya tenii aa sɩ pele, haŋ saŋa hʋ rɛ Krisita sɩ yuwo di gyɩŋbɔmɔ abee kaŋtɔmɔ abee dʋnɩya kuworo hʋ buloŋ aa laa dʋnɩya no tɩŋa, ka dɩ ʋ yaŋ kpa dʋnɩya koro a we ʋ kuwo Wɩɩsɩ nosi tɩyaŋ. 25 Amɛ ʋ maga dɩ Krisita dɩ koro rɛ, a kaŋ kɩ mʋ saŋa hʋ Wɩɩsɩ aa sɩ yuwo di ʋ dɔmɔ buloŋ, a kpa ba we ʋ nosi tɩyaŋ. 26 Sʋʋ rɛ yaa ʋ dɔmɔ tɩyaŋ kateŋsi ʋ aa sɩ kpʋ ta. 27 Wɩɩsɩ teŋ tɩyaŋ ba basa anɩɩ Wɩɩsɩ kpaa kɩna buloŋ we Krisita nosi tɩyaŋ nɛ. Amɛ ɛɛ bɩ daga anɩɩ á Kuwo Wɩɩsɩ mɛ we ʋ nosi tɩyaŋ nɛ, beewɩya ʋ kɛ rɛ kpaa kɩna hʋ buloŋ we Krisita nosi tɩyaŋ. 28 Amɛ dɩ Wɩɩsɩ rɛ ko kpa kɩŋ buloŋ we ʋ Biye hʋ nosi tɩyaŋ, gɛɛ hal tɩyaŋ, Biye hʋ tɩɩ mɛ sɩ kpa ʋ tɩɩ a we Wɩɩsɩ nosi tɩyaŋ, dɩ Wɩɩsɩ yaŋ kaŋ kɩŋ buloŋ dee, beewɩya ʋ rɛ yaa nal hʋ aa kpaa kɩŋ buloŋ we ʋ biye hʋ nosi tɩyaŋ.
29 Dɩ sʋʋnɩ mɩɩgɩ sii rɛ fa tuwo, bee rɛ tɩŋ nala badɔmɔŋ aa laa ba nala aa sʋba nyuu sɩŋ, a leŋ ba fo ba wɩɩkyʋwalnɩɩ? Bekiŋ wɩya rɛ ba aa leŋ ba fo ba wɩɩkyʋwalnɩɩ no? Dɩ ʋ kɔnɩ fa yaa wɩtɩɩ rɛ anɩɩ sʋʋnɩ bɩ sɩ mɩɩgɩ sii sʋʋ tɩyaŋ, bee rɛ tɩŋ nala no aa laa sʋʋnɩ nyuni sɩŋ ba kɩ fo ba wɩɩkyʋwalnɩɩ? 30 Dɩ sʋʋnɩ mɩɩgɩ sii rɛ kɔnɩ tuwo, bekiŋ daasɩɩga rɛ á kpa á tɩɩ kɩ yuwo saŋa buloŋ? 31 Ŋ naabalɩya, kyɛɛ buloŋ, ŋ bee sʋʋ kɛ aa kɩ lʋga rɛ. Akuu á bee Krisita aa yaa kɩdɩgɩ á mɩɩbol tɩyaŋ wɩya, ŋ wuwo basɩ wɩya kɩ genni rɛ ma wɩya. Ɛɛ rɛ tɩŋ ŋ wuwo basɩ wɩɩ no nyɛ. 32 Ɛfiso tɩyaŋ, ŋ bee nala aa kɩɩ gɛɛ anɩɩ ɔhɔ-kɩbɔmɔ kaa rɛ, ba kɩ kyɛ dɩ ba kpʋ ŋ. Dɩ nihuwobiŋ hakɩla rɛ ŋ fa kana a kɩ lʋga lʋgʋ no buloŋ, bekiŋ tɔnɔ rɛ ŋ na doŋ. Dɩ sʋʋnɩ rɛ bɩ sɩ sii sʋʋ tɩyaŋ, ɛɛ kɛ ʋ maga dɩ á buloŋ kɩ tɩŋ wɩɩ hʋ ba aa baa, “Ma leŋ dɩ á di kɩna, a kɩ nyʋwa sɩŋ, beewɩya, maakyiye á sɩ sʋba.” 33 Ma ta leŋ dɩ nal buloŋ mʋrɩ ma. Dɩ ɩ rɛ yaa nɩtɩɩ aŋ kɩ tɩŋ nɩbɔmɔ hal, ɩ mɛ aa ko ɩ yaa nɩbɔŋ nɛ. 34 Ma leŋ wɩvɩyagyɩmɩya yayɩ, a leŋ wɩbɔmɔ ŋmaŋsɩ mɛ tɩŋɩɩ. Ʋ maga dɩ ma leŋ hɩɩsɩ kaŋ ma rɛ, beewɩya ma badɔmɔŋ bɩ gyɩŋ Wɩɩsɩ.
Teŋbiye hʋ nala hʋ aa sɩ sii sʋʋ tɩyaŋ aa sɩ kana
35 Nal kɩdɩgɩ sɩ pɩyɛsɩ anɩɩ ɛɛ rɛ nala hʋ aa sʋba sɩ wuwo yaa a sii sʋʋ tɩyaŋ? Dɩ dɩ ba aa rɛ siye, teŋbii gɛɛ ma iriŋ nɛ ba sɩ kana? 36 Ɛɛ dɔŋ bambugi! Dɩ ɩ rɛ ko kpa kɩŋ doho, dɩ ʋ bɩ pʋw, kɩfalɩɩ bee lɩɩ. 37 Dɩ ɩ rɛ kpa miŋbii koo kɩdoho iriŋ kɛ buloŋ doho, kɩŋ hʋ aa sɩ nyʋ a waa, ʋ bee bii hʋ ɩ aa kpa doho kɩɩ dɔmɔŋ nɛ? 38 Amɛ Wɩɩsɩ rɛ aa leŋ kɩdoho hʋ nyʋ, a kɩɩ gɛɛ ʋ aa kyɛ. Ʋ rɛ aa leŋ kɩdoho iriŋ kɛ buloŋ nyʋ, a waa kɩɩ ʋ kɩyɩ. 39 Kɩna buloŋ aa we dʋnɩya no tɩyaŋ a kaŋ mɩɩbol, ba teŋ bɩ yaa kɩdɩgɩ. Nihuwobisi abee pʋsɩ abee digibiisi abee fuwonamɩɩsɩ teŋ bɩ yaa kɩdɩgɩ. 40 Wɩɩsɩnyuu kɩna we doŋ, taŋha nyuu kɩna mɛ we doŋ, ba weliŋ mɛ bɩ kɩɩ dɔmɔŋ. 41 Wɩɩpɔsɩɩ kaŋ ʋ pʋlʋŋ nɛ, pene mɛ kaŋ ʋ pʋlʋŋ, kyɩŋwʋlɩya mɛ kaŋ ba pʋlʋŋ. Kyɩŋwʋlɩya tɩyaŋ mɛ gba, badɔmɔŋ mɛ pʋrɩsa rɛ a baŋ badɔmɔŋ.
42 Dɩ nala rɛ ko sii sʋʋ tɩyaŋ, ɛɛ tɩɩ rɛ ʋ sɩ kɩɩ. Teŋ hʋ ba aa kpaa hogo sɩ pʋw, amɛ teŋ hʋ aa sɩ sii sʋʋ tɩyaŋ kɛ bɩ sɩ maakyiye sʋba. 43 Teŋ hʋ ba aa kpaa hogo lɔrɔ rɛ a bɩ kaŋ dee mɛ. Amɛ dɩ ʋ rɛ ko sii sʋʋ tɩyaŋ, ʋ sɩ weliye, a deye mɛ. 44 Teŋ hʋ ba aa sɩ kpa hogo yaa dʋnɩya tɩyaŋ kɩŋ nɛ. Amɛ teŋ hʋ á aa sɩ sii sʋʋ tɩyaŋ a kana, ʋ kɛ yaa wɩɩsɩbee teŋ nɛ. Dɩ ámaa rɛ kaŋ tenni dʋnɩya no tɩyaŋ, ʋ maga dɩ á kaŋ tenni mɛ rɛ wɩɩsɩbee tɩyaŋ. 45 Wɩɩsɩ teŋ tɩyaŋ ba saba rɛ a baa, “Nihuwobiŋ hʋ Wɩɩsɩ aa laa sɩya marɩ, ba kɩ yɩrɩ Adama, Wɩɩsɩ gyɩ wiyese we ʋ tɩyaŋ nɛ, ʋ kaŋ mɩɩbol.” Amɛ Adama hʋ aa tɩŋ hal ko kɛ, ʋ rɛ yaa wiyese hʋ aa tɩya nala mɩɩbol. 46 Ʋ bɩ kɩɩ wɩɩsɩbee teŋbii hʋ rɛ á laa sɩya kana. Dʋnɩya no teŋbii hʋ rɛ á laa sɩya kana, aŋ na kaŋ wɩɩsɩbee teŋbii hʋ. 47 Adama hʋ aa laa sɩya ko dʋnɩya, taŋha rɛ Wɩɩsɩ kpa mɔ ʋ. Amɛ Adama hʋ aa tɩŋ hal ko kɛ, Wɩɩsɩbee rɛ ʋ lɩɩ ko. 48 Ɛɛ hʋ ba aa yaŋ kpa taŋha mɔ Adama ʋ kɩɩ, ɛɛ tɩɩ rɛ dʋnɩya no nala buloŋ mɛ kɩɩ. Nala hʋ aa yaa wɩɩsɩbee nala, ba mɛ kɩɩ gɛɛ rɛ anɩɩ nal hʋ aa lɩɩ wɩɩsɩbee ko. 49 Á aa kɩɩ nal hʋ ba aa kpaa taŋha mɔ gɛɛ, ɛɛ tɩɩ rɛ á sɩ kɩɩ nal hʋ aa lɩɩ Wɩɩsɩbee mɛ. 50 Ŋ naabalɩya, wɩɩ hʋ ŋ aa basɩ rɛ nyɛ: kyal bee naŋpʋŋ bɩ sɩ wuwo we Wɩɩsɩ koro hʋ tɩyaŋ, beewɩya kɩna hʋ aa pʋw bɩ sɩ wuwo we lee hʋ aa we doŋ deŋdeŋ kɩ mʋ tɩyaŋ.
51 Ma gyegili nɩɩ wɩfaŋɩɩ kɩdɩgɩ aa we doŋ. Ʋ rɛ nyɛ: Á buloŋ bɩ sɩ sʋba teŋ, ka dɩ dʋnɩya kyɛtenii kabɩl hʋ pʋʋsɩ. Dɩ kabɩl hʋ rɛ ko mʋʋ, á buloŋ tenni sɩ pirigi bɩrɩmɩ dɩgɩ dʋŋ anɩɩ duwoŋ aa pirigi lɩgɩsɩ gɛɛ. 52 Dɩ kabɩl no rɛ ko mʋʋ, sʋʋnɩ buloŋ sɩ sii sʋʋ tɩyaŋ, a bɩl bɩ sɩ maakyiye sʋba. Nala hʋ ha aa we ba mɩɩbol tɩyaŋ mɛ, ba teŋbiye sɩ bɩrɩmɩ yaa kɩna bɩl aa bɩ sɩ maakyiye pʋw. 53 Wɩɩsɩ sɩ kaŋ teŋbiye hʋ aa pʋw a bɩrɩmɩ dɩ ba ta bɩl kɩ pʋw. Ka dɩ á teŋbiye no mɛ aa sʋʋ nyɛ, ʋ sɩ kaŋ ba mɛ bɩrɩmɩ dɩ ba ta bɩl kɩ sʋba. 54 Dɩ wɩya no buloŋ nɛ ko yaa, dɩ nihuwobisi kaŋ tenni hʋ bɩl aa bee sʋba koo a kɩ pʋw, ɛɛ daga anɩɩ wɩɩ hʋ ba aa basa Wɩɩsɩ teŋ tɩyaŋ ko yaa wɩtɩɩ rɛ gɛɛ, beewɩya ba saba a baa,
“Á yuwo di rɛ. Sʋʋ bɩl bɩ kaŋ dee á nyuu tɩyaŋ.
55 Sʋʋ, lee rɛ ɩ dee hʋ ɩ aa kaŋ kɩ kpʋ nala bɩl we? Sʋʋ, lee rɛ ɩ hʋwoŋ hʋ ɩ aa kaŋ kɩ we nala tʋwara tɩyaŋ bɩl we?”
56 Sʋʋ hʋwoŋ lɩɩ wɩbɔmɔ yayɩ tɩyaŋ nɛ, wɩbɔmɔ dee mɛ lɩɩ Wɩɩsɩ mɩrɩsɩ hʋ tɩyaŋ. 57 Amɛ ma leŋ dɩ á kyʋwalɩ á Kuwo Wɩɩsɩ aŋgyʋwasʋ, beewɩya ʋ tɩŋ á Tɩɩna Yesu Krisita tɩyaŋ nɛ a tɩya ma dee á wuwo yuwo di.
58 Ɛɛwɩya, ŋ naabiikpɩyanama, ma sɩŋ wɩya hʋ ma aa laa di tɩyaŋ weliŋ, a ta leŋ dɩ kɩŋ buloŋ kaŋ ma kɩ biyege. Ma leŋ dɩ ma sɩɩ fɩyɛsɩ dɩ ma kɩ tʋŋ á Tɩɩna Yesu Krisita tʋma hʋ weliŋ saŋa buloŋ. Beewɩya ma gyɩma rɛ anɩɩ Wɩɩsɩ tʋma hʋ ma aa tʋŋ, ma bɩ sɩ tʋŋ ta waasʋ.
16Krisitabiisi dɔmɔŋ kyiyelii kɩyɛsʋʋ
1 Lagɩlagɩ no, ŋ aa kyɛ dɩ ŋ basɩ molbiye hʋ ma aa kyɛ dɩ ma kɩyɛsɩ, dɩ ba kaŋ mʋ pɛ Wɩɩsɩ nala aa we Gyudɩya paalʋʋ tɩyaŋ wɩya rɛ. Ɛɛ hʋ ŋ aa daga Krisitabiisi hʋ aa we Galetiya paalʋʋ tɩyaŋ dɩ ba kɩyɛsɩ molbiye hʋ, ma mɛ yaa gɛɛ. 2 Alahadi kyɛɛ kɛ buloŋ, molbiye hʋ ma kɩdɩgɩ buloŋ aa tʋma a na yɔbɔ hʋ paga tɩyaŋ, nal buloŋ lɩɩ maga gɛɛ ɩ aa wuwo dɩ ba kpa kɩ biŋ. Dɩ mɩyaŋ nɛ ko ko, ma bɩl bɩ sɩ kɩ kɩyɛsɩ molbiye. 3 Dɩ mɩyaŋ nɛ ko ko, ŋ sɩ sabɩ teŋ tɩya nala hʋ ma aa sɩ lɩɩ, a daga nala hʋ iriŋ ba aa yaa dɩ ba kaŋ molbiye hʋ ma aa kɩyɛsa a yaŋ bee teŋ hʋ a mʋ tɩya Krisitabiisi hʋ aa we Gyerusalɛm tɩyaŋ. 4 Dɩ ʋ rɛ ko maga dɩ ŋ tɩɩ mɛ mʋ, ŋ beel-ba buloŋ sɩ tɩŋ dɔmɔŋ mʋ.
Wɩya Pɔɔl aa kyɛ dɩ ʋ yaa
5 Dɩ ŋ ko lɩɩ Masidooniya paalʋʋ tɩyaŋ, ŋ sɩ ko na ma, beewɩya ŋ yaa ŋ hakɩla rɛ anɩɩ ŋ sɩ tɩŋ Masidooniya paalʋʋ aŋ na ko ma lee. 6 Dɩ mɩyaŋ nɛ ko ko, ŋ sɩ we ma lee a pɩɩsɩ mʋhʋ, kapuwo ŋ sɩ we doŋ dɩ puwo saŋa hʋ mʋ teŋ. Ŋ sɩ we ma lee a mʋ pele saŋa hʋ ŋ bɩl aa sɩ kpa ŋmanɩɩ, dɩ ma kyiyeli ŋ, dɩ ŋ bɩl wuwo mʋ lee hʋ buloŋ ŋ aa sɩ mʋ. 7 Ŋ bee kyɛ dɩ ŋ ko na ma nɩma nɩma aŋ parɩ mʋ. Amɛ dɩ Wɩɩsɩ rɛ laa nyʋwa, ŋ fa kyo dɩ ŋ yaa kyɛɛ balɩya rɛ ma lee. 8 Ŋ sɩ hɔŋ Ɛfiso tɩyaŋ daha, a mʋ pele kyɛbal hʋ ba aa yɩrɩ Pɛŋtikosi kyɛɛ. 9 Beewɩya, abee nala aa yʋga a kɩ tɔ ŋ ŋmanɩɩ buloŋ mɛ, ŋ naa dɩ Wɩɩsɩ suri ŋmanɩɩ tɩya ŋ nɛ dɩ ŋ tʋŋ tʋma aa sɩ kaŋ tɔnɔ yʋga daha. 10 Dɩ Timoti rɛ ko ko ma lee, ma kana ʋ weliŋ, beewɩya, á beel-ʋ buloŋ nɛ aa tʋŋ Wɩɩsɩ tʋma hʋ. 11 Ma ta ko kɩ yaa ʋ sɩgyʋʋ-wɩya. Ma pɛ ʋ tɩyaŋ dɩ ʋ vala ŋmanɩɩ hʋ abee laaŋfɩya, aŋ mɩɩgɩ ko ŋ lee. Beewɩya, ŋ aa gyegili ʋ bee á nɩmmabalɩya hʋ badɔmɔŋ nɛ daha.
12 Ka á nɩɩnabiye Apolo mɛ, ŋ sʋla ʋ rɛ weliŋ dɩ ʋ bee á nɩmmabalɩya hʋ badɔmɔŋ ko na ma. Amɛ ʋ bɩ bɩɩna anɩɩ ʋ sɩ wuwo na ŋmanɩɩ ko lagɩlagɩ no. Ɛɛwɩya, dɩ ʋ rɛ ko na ŋmanɩɩ saŋa hʋ buloŋ, ʋ sɩ ko na ma.
Wɩkateŋse
13 Ma pɔ ma tɩɩma weliŋ, a kaŋ wɩya hʋ ma aa laa di weliŋ. Ma kaŋ bembiduwo a leŋ dɩ ma Wɩɩsɩ laadii deye. Ma yaa wɩɩ buloŋ bee kyori.
15 Ŋ naabalɩya, ka ma gyɩma anɩɩ Sɩtɩfanasɩ bee ʋ dɩya nala rɛ laa sɩya laa Yesu Krisita wɩya di Akaaya paalʋʋ tɩyaŋ. Ba kpaa ba tɩɩ we Wɩɩsɩ tʋma tɩyaŋ nɛ, a kɩ kyiyeli Wɩɩsɩ nala mɛ weliŋ. 16 Ŋ aa sʋla ma, ŋ naabalɩya, ma kɩ tɩŋ nitesi no abee ba tʋŋtʋnnɩ dɔŋtɩŋsɩ buloŋ nyʋwa. 17 Ŋ teŋ fɩyɛlɩ rɛ weliŋ abee Sɩtɩfanasɩ, Fɔɔtunaatusɩ abee Akayikusɩ aa ko ŋ lee. Ba aa rɛ laa ma nyuu daha. 18 Ba leŋ ŋ teŋ polli rɛ anɩɩ ba aa leŋ ma tenni mɛ polli gɛɛ. Ʋ maga dɩ ma kɩ tɩya nala no iriŋ gyɩrɩma rɛ.
19 Krisitabiisi hʋ aa we Esɩya paalʋʋ tɩyaŋ aa kyʋwalɩ ma. Akula abee Pirisila, abee Krisitabiisi hʋ aa laŋŋɩ ba dɩya tɩyaŋ baa dɩ ŋ kyʋwalɩ ma weliŋ á Tɩɩna Yesu feŋ tɩyaŋ. 20 Á nɩmmabalɩya hʋ buloŋ aa we daha mɛ aa kyʋwalɩ ma. Ma kɩ kyʋwalɩ dɔmɔŋ abee teŋfɩyɛlʋʋ akuu ma aa yaa nɩmmabalɩya wɩya.
21 Lagɩlagɩ no, mɩyaŋ Pɔɔl, ŋ tɩɩ rɛ aa sabɩ wɩɩ no, “Ŋ aa kyʋwalɩ ma.” 22 Dɩ nal buloŋ nɛ bɩ kyo á Tɩɩna Krisita, Wɩɩsɩ sɩ dɔgɩsɩ tɩɩna. Maranaata! (Ʋ memii rɛ yaa, á Tɩɩna Krisita ko!) 23 Á Tɩɩna Yesu Krisita lahɔrʋmɔ tɩyaŋ ma hɔŋ abee laaŋfɩya. 24 Ŋ kyo ma buloŋ nɛ á Tɩɩna Yesu Krisita feŋ tɩyaŋ. Amɩ.