Zezi Kirisi Kataanna Siɛnrɛ dè Zan juumɔ nɛ̄ bè
Zan
Sɛbɛ wi tìɛdiʔɛ gè
Zan wi ’Zezi Kataanna Siɛnrɛ dáà sɛbɛ dè. Wi ’ki siɛnrɛ sɛbɛ dè yiɛlɛ dabataanwoli ni kúɔmɔ mɛ́ bè, Zezi siiguɔmɔ kàduʔumɛ gè. Efɛzi kàʔa mɛ́ wi ’ti sɛbɛ, faʔa faʔa lɛ̀lɛ wuulo kàʔa káà ki ’puu. Tiʔɛ gíì nī Turuki kùlo ni yē pàngɛ gè, kire tiʔɛ ki ’puu. Zezi Kataanna Siɛnrɛ dáà nī dè náʔa Zan sɛbɛ nī wè, Zan wiī nɛ ki tìí dí Zezi kakpiʔiligele ke kɔri wiī làriwɛ, kire nɛ̄ wi ’we sɔ̀ngirɔ yaʔa ti nɛ̄ kpuʔɔ.
Sɛbɛ wi tiɛpelige nī gè (wéli baa 1–12), ki ’Zezi kakpoliyo kɔlisiin tìɛ, ki kakpoliyo nyáà yè, pe nɛ̂ jo fìɛlɛ kakpoliyo. Ki ’nyaa ki kakpiʔiligele kiyē nɛ ki tìí dí Zezi wiī Kulocɛliɛ Jaa. Sɛbɛ wi tiɛpelige gáà kiī nɛ Zezi tóridiɛyɛ yáà tìí, yi n’yɛ: wiī nɛ́ Zuufulo yiɛginiwɛ wáà ní (wéli baa nyùgo 3), wiī nɛ́ Samarii kàʔa cuɔ ní wè (wéli baa nyùgo 4), wiī nɛ́ yaala ní (wéli baa nyùyɔ 5; 9).
Zezi wi ’wi tɛnmɛnɛ kɛn lè nɛ̀ ki tìɛ dí: wire wī sìi búru wè (wéli baa 6.35), nɛ̀ pínɛ wire wī kpìɛnmɛ bè, bàa pi nyɛ́ni càanná duniya siɛnnɛ mɛ́ bèle (wéli baa 8.12). Kire kɛnmɛ báà pire nɛ̄ Zezi wi ’ki tìɛ siɛnnɛ pe mìɛni nɛ̄ siɛn ŋíì wire yē wè. Wire wī sìnbanaʔawa wè, ŋàa wi nyɛ́ni siɛnnɛ kɔ́ri bèle nɛ waa Kulocɛliɛ mɛ́ wè, weli Tuu wè (wéli baa 10.11).
Sɛbɛ wi tiʔɛ siinwuʔu gè (wéli baa nyùyɔ 13–21), kiī nɛ we gbòborí nɛ yɛri níɛ ki nyu nɛ tìí lɛ̀lɛ níì nī Zezi wi ’yɛli bè yiri bile duniya nī wè bè kɛ́ Tuufɔli tiʔɛ nī gè (wéli baa nyùyɔ 13–16). Zezi wi ’kúɔ nɛ́ Kulocɛliɛ náari wè, wi Tuu wè, nɛ̀ wi pìtɛnmɛnɛ le bèle wi kiyɛ nī (wéli baa nyùgo 17).
Kàfɔli Zezi wi kárilɛ wori dè pe sa wi kóri tiiparigɛ nɛ̄ gè duniya siɛnnɛ pe kapiʔile kɛnmɛ nɛ̄ bè (wéli baa nyùyɔ 18–19). Kataanna Siɛnrɛ sɛbɛlɛ taanri bílì bèle, Matiye, Mariki, nɛ́ Luku, piyē nɛ ki siɛnrɛ nyu dè nɛ pínɛ.
Torimakiyaʔa cɛngɛ gè, Zezi wi sɛ́nì wìi tìɛ wi pìtɛnmɛnɛ nɛ̄ bèle, dí wire yē wiiwe (wéli baa nyùyɔ 20–21). A Zan wi sí ki juu wi Kataanna sɛbɛ nī wè nɛ́ jo: siɛnrɛ dáà tire sí nyɛ́nì sɛbɛ gìi ki bé tí bìli piyè Zezi nyaa wèʔ, pe- tɛ́ngɛ wi nɛ̄ peli míɛni bèle (wéli baa 20.29-31).
Sɛbɛ wiī nɛ ki tìí we nɛ̄ dí Zezi Kirisi wire yákuɔ wi bé gbɛ̀ bànguɔ sìi kɛn wè siɛn mɛ́. Kire nɛ̄ a siɛn ó siɛn tɛ́ngɛ Zezi nɛ̄ wè, siɛn wi- ki cɛ́n wire nyɛ́nì bànguɔ sìi taa wè.
Sɛbɛ wi nyùgboliyo yè
Siɛnrɛ dè nɛ́ sélimɛ ní bè (1.1-18)
Zan wori dè nɛ́ Zezi pìtɛnmɛpeliwe ní wè (1.19-51)
Kele gílì Zezi wi ’kpíʔile nɛ̀ tóri gèle (2.1–12.50)
Zezi kárilɛ lè Zerizalɛmi kàʔa mɛ́ gè, nɛ́ wi kùu wori dè (13.1–19.42)
Zezi wi ’nyɛ́ nɛ̀ yiri a wi pìtɛnmɛnɛ pe ’wi nyaa (20.1-31)
Zezi wi sɛ́nì wìi tìɛ Galile tɛ́nimɛ nī bè (21.1-25)
1Siɛnrɛ ti ’puu kpìɛnmɛ
1Sélimɛ nɛ̄ bè, Siɛnrɛ ti ’puu baa nɛ̀ kúɔ. Nɛ̀ pínɛ Siɛnrɛ ti ’puu nɛ́ Kulocɛliɛ ní, Siɛnrɛ ti ’puu Kulocɛliɛ. 2Siɛnrɛ ti ’puu nɛ́ Kulocɛliɛ ní wè sélimɛ nɛ̄ bè. 3Siɛnrɛ tire fànʔa nɛ̄ yɛrɛ ti mìɛni nyɛ́nì yiri. Yakaa fáala sì kpíʔile Siɛnrɛ ti fùnʔ1.3 Wéli baa Sél 1.. 4Siɛnrɛ tire nī sìi wi ’puu; sìi wire sí wi ’puu siɛnnɛ pe kpìɛnmɛ bè. 5A kpìɛnmɛ pi ’yɛ̀ nɛ càanná wuɔmɔ nī bè; wuɔmɔ piì gbɛ̀nɛ jáa nɛ̀ kpìɛnmɛ tɔ́n bèʔ.
6A Kulocɛliɛ wi kɛ́nì nàguɔ wáà tun, pe ’puu nɛ wi ye Zan. 7Zan wi cé pɛn bè pa wi cɛ́nmɛ juu bè wī, gàa wire ’cɛ́n kpìɛnmɛ wori nī dè, gìi ki bé tí siɛnnɛ pe mìɛni pe- tɛ́ngɛ wire kɛnmɛ nɛ̄. 8Zan wire bɛ̀ʔ wi ’puu kpìɛnmɛ bèʔ, ki ’nyaa wire cé pɛn bè pa wi cɛ́nmɛ juu bè kpìɛnmɛ wori nī dè wī. 9Kire kpìɛnmɛ pire pi ’puu kányiʔɛ kpìɛnmɛ bè, pi ’pɛn náʔa duniya nī wè nɛ̀ pɛ́ni càanná siɛnnɛ pe mìɛni mɛ́ bèle.
10Siɛnrɛ ti ’puu bile duniya nī wè; tire fànʔa nɛ̄ duniya wi nyɛ́nì faan, nɛ̀ sí ki taa duniya siɛnnɛ piyè ti cɛ́nʔ. 11Siɛnrɛ ti ’pɛn ti wuulo tíimɛ mɛ́; ti wuulo piyè fɔ̀li ti nɛ̄ʔ. 12Bìli sí pe ’fɔ̀li ti nɛ̄ dè, a ti ’ki fànʔa kɛn gè pe mɛ́ pe- kò Kulocɛliɛ pìile, peli bálì pe ’tɛ́ngɛ ti míʔɛ nɛ̄ gè. 13Peli bálì bèle, piyè sii siɛnnɛ siigɛnmɛ nɛ̄ʔ, céri nyɛ́ni kaala míɛni bɛ̀ʔ, nàguɔ nyɛ́ni kaala bɛ̀ʔ nɛ̀ pínɛʔ. Ki ’nyaa Kulocɛliɛ wi ’sìi fɔnwɔ kɛn pe mɛ́.
Siɛnrɛ ti ’yiʔɛ nɛ̀ kò siɛn
14A Siɛnrɛ ti kɛ́nì yiʔɛ nɛ̀ kò siɛn, nɛ̀ pɛ́nì tɛ́ni nɛ́ weli ní. A weli ’wi kpuɔmɔ nyaa bè, kpuɔmɔ báà bī Tuufɔli wi Jaa nigbe kpuɔmɔ bè. Kacɛ̀ngɛ nɛ́ kányiʔɛ ’puu wi mɛ́ kpuʔɔ.
15Zan wi cé wi cɛ́nmɛ juu bè, nɛ̀ yékpoli yɛ̀gɛ lè nɛ́ ti juu kpuʔɔ, nɛ́ jo: «Ŋàa wire wori mi cé juu dè, nɛ́ jo: ‹Ŋàa wi bága pɛn mi kàduʔumɛ gè, wiī mi yiʔɛ mɛ́, ki ’nyaa wi ’kíni nɛ̀ puu mi yiʔɛ mɛ́.› »
16Kpuʔɔrɔ dáà dī wi mɛ́ a wi ’tín ti nɛ̄ dè, a weli we mìɛni bèle, a we ’ti taa nɛ̀ taʔala. 17’Fànʔa Siɛnrɛ dè, Misa wi ’tire tìɛ; gìi sí ki ’kpuʔɔrɔ kúɔ dè, nɛ́ kányiʔɛ ní gè, Zezi Kirisi wi ’pɛn nɛ́ tire ní.
18Siɛn sì fìɛ Kulocɛliɛ nyaa wè nɛ̀ nyaaʔ; Kulocɛliɛ Jaa nigbiiwe ŋáà wī Kulocɛliɛ wè1.18 Pàli nyɛ́nì tiɛlɛ náà ni siɛnrɛ yiʔɛ dè nɛ̀ jo: «Pìnigbiiwe ŋáà wī Kulocɛliɛ wè.», nɛ́ ní baa nɛ̀ kpɔni Tuufɔli nɛ̄ wè, wire wi pɛ́nì Kulocɛliɛ tìɛ wè siɛnnɛ nɛ̄ bèle.
Zan wi ’wi cɛ́nmɛ juu bè Zezi wori nɛ̄ dè
(Mat 3.1-12; Mar 1.1-8; Luk 3.1-18)
19Zan wi cɛ́nmɛ báà wi cé juu Zezi wori nɛ̄ dè tundunminɔ mɛ́ bèle, ki siɛnrɛ ti n’dɛ. Ki ’nyaa Zuufulo pe cé kacuɔnrilɔ pálì yɛ̀gɛ Zerizalɛmi kàʔa mɛ́ gè, peli nɛ́ Leviiyé wuulo pálì ní, nɛ̀ pe tun baa Zan mɛ́, nɛ́ jo pe- sa wi yúgo: «Muɔ wè, ŋáasiɛn wī muɔ wè ?»
20A wi ’ti juu nɛ̀ láʔa pe nɛ̄, wiì ti làrigɛʔ, nɛ́ pe yɛ: «M’bɛ̀ʔ Kulocɛliɛ Siɛnnyiɛnɛgɔnwɔ wèʔ.»
21A pe sí wi yúgo: «Ŋáasiɛn sí wī muɔ wè ? Elii lé ?»
A wi ’pe yɛ: «ʔéʔe, m’bɛ̀ʔ.»
A pe ń’nɛ̀ wi yúgo: «Kulocɛliɛ Siɛnjuuwo ŋáà wi yé je ga pɛn wè1.21 Wéli baa Fàn 18.15., wire wī lé muɔ wè ?»
A wi ’jo: «ʔéʔe, m’bɛ̀ʔ.»
22A pe ’wi yɛ: «Ŋáasiɛn sí wī muɔ wè ? Weli ’yɛli bè sa siɛnnugoro kɛn bàli mɛ́ pe ’weli tun bèle. Muɔ tíimɛ wè, muɔ nɛ mìɛ tɔ́ri ŋáasiɛn ?»
23A Zan wi ’wi siɛnnugoro kɛn dè, dàa Kulocɛliɛ siɛnjuuliɛwɛ Ezayi wi cé juu dè, nɛ́ jo: «Mi wè, mi yē nɛ yékpoli wáari lè waama kùlo nī lè nɛ́ jo: Ye- Kàfɔli wi koligo kpíʔile gè ki- puu sìnʔɛ1.23 Eza 40.3 tire ti ’juu náʔa gè nɛ̀ yɛli nɛ́ girɛki siɛnliɛrɛ ní dè..»
24Bàli pe cé tun bèle, Fariziɛnnɛ bīɛlɛ pe ’puu. 25A pe ’wi yúgo nɛ́ wi yɛ: «Ki sí mɛni á muɔ nɛ siɛnnɛ batiize bèle, a ki yē muɔ bɛ̀ʔ Kulocɛliɛ Siɛnnyiɛnɛgɔnwɔ wèʔ, muɔ sí ní wè Elii wèʔ, nɛ̀ pínɛ muɔ bɛ̀ʔ Kulocɛliɛ Siɛnjuuwo wè wèʔ ?»
26A Zan wi ’siɛnnugoro kɛn dè pe mɛ́ nɛ́ pe yɛ: «Mi wè, luʔɔ nī mi nɛ siɛnnɛ batiize bèle; wàa sí yē bile yeli sunʔɔmɔ nī bè, yeli sì wi cɛ́nʔ. 27Wiī nɛ báan baa mi kàduʔumɛ; mi ŋáà wè, miì nyuɔ nɛ̀ yɛliʔ bè cɛ wi tɔriyɔ màʔagɛlɛ sáʔala gèleʔ.»
28Tire dáà dè Betanii vògo mɛ́ ki ’kpíʔile, baa Zurudɛn cáʔa kúrugu gè; kire tiʔɛ nī Zan wi ’puu nɛ siɛnnɛ batiize bèle.
Zezi wire wī Kulocɛliɛ Sìnbapile lè
29Ki kpìɛnduu gè, a Zan wi ’Zezi wéli wè nɛ̀ nyaa wi báan baa wi kúrugu. A wi ’jo: «Kulocɛliɛ Sìnbapile1.29 Wéli baa Eza 53.6-7. n’nɛ, lire ni bé duniya kapiile láʔa lè ! 30Wire wori mi cé juu dè, nɛ́ jo: ‹Nàguɔ wáà nɛ báan baa mi kàduʔu mɛ́ gè, wi sí nyɛ́nì tóri mi nɛ̄. Ki ’nyaa wi ’kíni nɛ̀ puu mi yiʔɛ mɛ́.› 31Mi tíimɛ mi sì cé wi cɛ́nʔ, nɛ̀ sí ki taa mi ’pɛn nɛ̀ pɛ́ni siɛnnɛ batiize bèle luʔɔ nī gè gìi ki bé tí Isirayɛli siɛnnɛ pe- wi kɛnmɛ cɛ́n bè.»
32A Zan wi ń’nɛ̀ wi cɛ́nmɛ juu bè, wiì ti làrigɛʔ, nɛ́ jo: «Mi cé Kulocɛliɛ Pìle nyaa lè a ni ’kɔ́n baa nyìʔɛnɛ nī lè bɛ̀ gòtolo tíɛlɛ, nɛ̀ pɛ́nì tɛ́ni wi nɛ̄. 33Mi tíimɛ wè, mi sì cé wi cɛ́nʔ, ki ’nyaa ŋàa wi cé mi tun nɛ́ jo mi pari siɛnnɛ batiize bèle luʔɔ nī gè, wire wi cé ki juu m’mɛ́ nɛ́ mi yɛ: ‹A muɔ kɛ́nì Kulocɛliɛ Pìle nyaa lè a ni ’tìgi nɛ̀ sɛ́nì tɛ́ni siɛn ŋíì nɛ̄ wè, ma ki cɛ́n kire siɛn wire wi bé siɛnnɛ batiize bèle nɛ́ Kulocɛliɛ Pìle ní lè.›
34«Mi sí nyɛ́nì wi nyaa, kire nɛ̄ mi ’mi cɛ́nmɛ juu bè, miì ti làrigɛʔ: ŋàa wire wī Kulocɛliɛ Jaa wè !»
Zezi pìtɛnmɛpelile bèle
35Ki kpìɛnduu gè, Zan wi cé ń’nɛ̀ puu baa tiɛnugo nī gè nɛ́ wi pìtɛnmɛnɛ pálì siin ní. 36A wi kɛ́nì Zezi nyaa wè wi tòrí, a wi ’jo: «Ye- nyaa, Kulocɛliɛ Sìnbapile n’nɛ !»
37Bà wi pìtɛnmɛnɛ siin pe ’tire lúʔu dè, a pe ’líɛ nɛ̀ taʔa Zezi kúrugu wè. 38Bà Zezi kɛ́nì yiʔɛ nɛ̀ wéli kàduʔu mɛ́ gè, a wi ’pe nyaa wìi kúrugu. A wi ’pe yúgo: «Gáa yeli nɛ caa ?»
A pe ’jo: «Arabii ! (kire kɔri wi ’jo: ‹Tɛnmɛfɔli›), sétiʔɛni muɔ kòridiʔɛ ki yē ?»
39A wi ’pe yɛ: «Yeri báan ye- pa nyaa.»
A pe sí kɛ́ nɛ̀ sɛ́nì Zezi wi kòridiʔɛ cɛ́n gè. A pe ’fali nɛ̀ kò nɛ́ wi ní ki cɛngɛ gè. Cɛngɛ ki cé cɛ̀li nɛ̀ kúɔ.
40Pìtɛnmɛnɛ bálì siin pe cé Zan siɛnrɛ lúʔu dè nɛ́ líɛ nɛ̀ taʔa Zezi nɛ̄ wè, pe ’puu nɛ wàa ye Andire, SiimɔPiɛri siinyɛni wi ’puu. 41A Andire wi ’fali nɛ̀ kɛ́ wi siinyɛni kúrugu wè, Siimɔ wè, nɛ̀ sɛ́nì wi yɛ: «Weli nyɛ́nì Kulocɛliɛ Siɛnnyiɛnɛgɔnwɔ nyaa wè, ‹Mesii› wè, ŋàa pe sî nɛ ye ‹Kirisi› wè.»
42A wi ’wi kɔ́ri nɛ̀ kɛ́ Zezi kúrugu wè. Bà wi sɛ́nì yiri wè, a Zezi wi ’wi wéli, nɛ́ wi yɛ: «Muɔ wī Siimɔ wè, Zan jaa wè. Pe béri muɔ ye Sefasi». Ki kɔri wi ’jo: «sìndɛnigɛ».
Zezi wi ’Filipi nɛ́ Natanayɛli yeri
43Ki kpìɛnduu gè Zezi ’puu nɛ caa bè kɛ́ Galile tɛ́nimɛ mɛ́, a wi sɛ́nì Filipi nyaa, a wi ’wi yɛ: «Taʔa mi nɛ̄.»
44Bɛtisayida kàʔa wuu wi ’puu Filipi wè, kire kànugo nī Andire nɛ́ Piɛri pe ’puu. 45A Filipi wi ’kɛ́ Natanayɛli kúrugu nɛ̀ sɛ́nì wi yɛ: «Siɛn ŋáà wori Misa wi cé sɛbɛ Fànʔa Siɛnrɛ nī dè, nɛ́ gìi Kulocɛliɛ siɛnjuuliɛlɛ pe yé juu gè, weli nyɛ́nì ki siɛn nyaa wè: Zezi wè, Yusufu|Yusufu, Maari pɔli|Yusufu, Maari pɔli jaa wè, Nazarɛti kàʔa wuu wè.»
46A Natanayɛli wi ’wi yɛ: «Kacɛ̀nnɛ níi ni bé gbɛ̀ yiri baa Nazarɛti kàʔa nī gè ?»
A Filipi wi ’jo: «Te báan ma pa nyaa.»
47Bà Zezi wi kɛ́nì Natanayɛli nyaa wè wi báan wi kúrugu wè, a wi ’Natanayɛli wori juu dè nɛ́ jo: «Ye- nyaa, Isirayɛli siɛn tíimɛ wī ŋàa wè, jànvaa fáala wè wi nīʔ.»
48A Natanayɛli wi ’jo: «Sétiʔɛni muɔ ’mi cɛ́n ?»
A Zezi wi ’siɛnnugoro kɛn dè wi mɛ́ nɛ́ wi yɛ: «Bà muɔ ’puu baa sàanfiidiige láara gè, sɛ́ni Filipi wi- muɔ yeri wè, mi cé muɔ nyaa.»
49A Natanayɛli wi ’jo: «Tɛnmɛfɔli, muɔ wī Kulocɛliɛ Jaa wè, muɔ wī Isirayɛli kùlofɔli wè.»
50A Zezi wi ’wi yɛ: «Bɛ̀ mi ’muɔ yɛ dí mi nyɛ́nì muɔ nyaa lɛ̀lɛ níì nī muɔ ’puu baa sàanfiidiige láara gè, kire kɛnmɛ nɛ̄ bɛ̀ʔ lé muɔ ’tɛ́ngɛ ? Muɔ bé sí ní ga kakpoliyo yáà nyaa, nyàa yi bé tóri gàa nɛ̄ gè.»
51A Zezi wi ń’nɛ̀ wi yɛ: «M’bé ki juu yeli mɛ́ kányiʔɛ nɛ̄, yeli bága nyìʔɛnɛ nyaa lè ni- múgu, dí Kulocɛliɛ nyìʔɛnɛ tundunminɔ pe sí de yɛ̀gí, béri tíri Siɛn Pùɔ nyùgo nī gè1.51 Wéli baa Sél 28.12..»
2Kana kàʔa cepɔrigɔ wori dè
1Cɛnyɛ siin ’kúɔ, taanriwuʔu nɛ̄ gè, a ki ’nyaa cepɔrigɔ ’puu baa Kana kàʔa mɛ́ gè, Galile tɛ́nimɛ nī bè. Zezi yàa wi ’puu baa ki cepɔrigɔ mɛ́ gè. 2Pe cé Zezi míɛni yeri wè baa ki cepɔrigɔ gáà mɛ́ gè, wire nɛ́ wi pìtɛnmɛnɛ ní bèle. 3A diviɛn wi kɛ́nì kóligo. A Zezi wi yàa wi ’kɛ́ nɛ̀ sɛ́nì ti juu Zezi mɛ́ wè, nɛ́ wi yɛ: «Diviɛn wi ’kúɔ pe mɛ́.»
4A Zezi wi ’wi yɛ: «Cɛliwɛ muɔ, gáa gī baa muɔ nɛ́ mi sunʔɔmɔ ní bè ? Mi lɛ̀lɛ niì fìɛ nɔ̀ʔ.»
5A wi yàa wi sí ki juu baakuɔlɔ mɛ́ bèle nɛ́ pe yɛ: «A wi kɛ́nì siɛnrɛ ó siɛnrɛ juu yeli mɛ́, yeri ti kpínʔini.»
6Ki sí nyaa sìndɛniyɛ kúumasuʔulo kɔlini ’puu baa tɛ́ngɛyɛ; yire nī Zuufulo pe sî nɛ luʔɔ kóri gè nɛ pìye kúnminɔ nɛ jíri bè mùnu bè yɛli nɛ́ pe kaliʔɛlɛ ní gèle. Luʔɔ liitirile togosicɛri á kire ’laa liitirile tekɔlini (120) felige nɛ̂ gbɛ̀ nɛ̀ jíin ki nigbe nī gè. 7A Zezi wi kɛ́nì ki juu baakuɔlɔ mɛ́ bèle nɛ́ pe yɛ: «Ye- luʔɔ le kàjuɔyɔ nī yè ye yi- nyì.»
A pe ’luʔɔ kúu gè nɛ̀ yi le a yi ’nyì fúɔ nɛ̀ nɔ̀ nyuɔyɔ nɛ̄ yè. 8Á wi ’fali nɛ̀ pe yɛ: «Ye- kàa kúu ye sa kɛn sikɛnminɛ pe yiɛginiwɛ mɛ́ wè.»
A pe ’ki kúu nɛ̀ sɛ́nì wi kɛn. 9Bà sikɛnminɛ pe yiɛginiwɛ wi ’diviɛn kúu wè nɛ́ wi gbuɔ nɛ̀ wéli wè, luʔɔ gáà ki cé yiʔɛ nɛ̀ kò diviɛn wè, wiì ki cɛ́nʔ sé kire diviɛn wi ’kɔ́nʔ. Nɛ̀ sí ki taa baakuɔlɔ peli cé ki cɛ́n, peli bálì pe cé luʔɔ kúu gè. A sikɛnminɛ yiɛginiwɛ wi ’cefɔnwɔfɔli yeri wè 10nɛ̀ pɛ́nì wi yɛ: «Pe sî kíni nɛ̀ diviɛn tàanwa wire kɛn gbínʔɛnɛ nabɔnminɔ mɛ́ bèle, a pe kɛ́nì gbuɔ nɛ̀ tuu bèle, píra ŋáà nī wè níɛ̀ nɛ́ péli nɛ̀ diviɛn sìpiɛnwɛ yige wè. Muɔ wè, muɔ sí nyɛ́nì diviɛn tàanwa wire tɛ́ngɛ nɛ̀ pɛ́nì nɔ̀ lɛ̀lɛ náà nī lè.»
11Kaala náà lire Zezi wi ’kpíʔile fìɛ péliwe wè Kana kàʔa nī gè Galile tɛ́nimɛ nī bè, a ki kakpuɔlɔ ni ’wi kpuɔmɔ tìɛ bè, a wi pìtɛnmɛnɛ pe ’tɛ́ngɛ wi nɛ̄. 12Bà tire ’tóri dè, a Zezi wi ’kɛ́ Kapɛrinawu kàʔa mɛ́ wire nɛ́ wi yàa ní wè, nɛ́ wi cɔninɔ ní bèle, nɛ̀ fàri wi pìtɛnmɛnɛ nɛ̄ bèle. Piyè sɛ́nì cɛnyɛ nìʔɛyɛ kúɔ baa kire tiʔɛ nī gèʔ.
Zezi wi ’yaparilɛ cìra bèle nɛ̀ yige Kulocɛliɛ Gbùʔɔrɔsaʔa nī gè
(Mat 21.12-13; Mar 11.15-17; Luk 19.45-46)
13Bà Zuufulo pe Torimakiyaʔa Fundaanra cɛngɛ ki cé kɛ́nì kò cɛ̀ bé nɔ̀ gè, a Zezi wi ’kɛ́ Zerizalɛmi kàʔa mɛ́. 14A wi sɛ́nì nɛ̀parilɛ nyaa, nɛ́ sìnbaparilɛ ní baa Kulocɛliɛ Gbùʔɔrɔsaʔa dàligɛ nɛ̄ gè; gòtoparilɛ ’puu baa nɛ̀ pínɛ. Walifɛnivɔlilɔ míɛni ’puu baa tɛ́ninɛ. 15A wi ’màʔana tíʔɛ nɛ̀ sápile tìin, nɛ́ pe mìɛni cìra nɛ̀ yige kpànʔanɛ Kulocɛliɛ Gbùʔɔrɔsaʔa dàligɛ nī gè, nɛ́ sìnbaara ní dè, nɛ́ nìɛrɛ ní dè, nɛ̀ wali sùʔu wè nɛ̀ wo dàala nɛ̄, nɛ́ tabalilɛ ŋɔrigɔ bèle nɛ̀ cáan. 16Nɛ́ fali nɛ̀ gòtoparilɛ yɛ bèle: «Ye- yɛrɛ dáà koli dè ye yige náʔa gè, ye fǎga mi Tuu saʔa kpíʔile gè cédaalaʔ !»
17A wi pìtɛnmɛnɛ pe ’sɔ̀ngi nɛ̀ taa nɛ́ siɛnrɛ díì ní ti ’sɛbɛ dè, ti ’jo:
Muɔ saʔa ki woli ni ’kpúʔɔ
m’mɛ́ nɛ̀ tóri,
fúɔ nɛ nàzɔn sóri wè
mi nɛ̄2.17 Ŋún 69.10 tire ti ’juu náʔa gè..
18A Zuufulo pe ’wi yúgo nɛ́ wi yɛ: «Fìɛ ŋíi muɔ bé gbɛ̀ kpíʔile bè ki tìɛ weli nɛ̄ dí muɔ bé gbɛ̀ dàa kúɔ dè, dàa muɔ nɛ kúu dàa dè ?»
19A Zezi wi ’siɛnnugoro kɛn dè pe mɛ́ nɛ́ pe yɛ: «Ye- Kulocɛliɛ Gbùʔɔrɔsaʔa gáà cáan gè; m’bé koli bè ki yɛ̀gɛ yérige cɛnyɛ taanri larigɛ nī.»
20A Zuufulo pe sí wi yɛ: «Kulocɛliɛ Gbùʔɔrɔsaʔa gáà ki faanna ni ’mɔgɔ yiʔɛlɛ togosiin nɛ́ kɔlini, muɔ ga koli bè ki yɛ̀gɛ cɛnyɛ taanri larigɛ nī í ?»
21Nɛ̀ sí ki taa, Kulocɛliɛ Gbùʔɔrɔsaʔa gíì wori Zezi wi ’puu nɛ nyu dè, wi cetinnɛ lire wi ’puu nɛ pun. 22Kire nɛ̄ bà wi yé kɛ́nì koli nɛ̀ nyɛ́ nɛ̀ yiri kúbilo nī bèle, a wi pìtɛnmɛnɛ pe ’sɔ̀ngi nɛ̀ taa nɛ́ ki siɛnrɛ dáà ní dè, a pe ’tɛ́ngɛ Kulocɛliɛ siɛnsɛbɛrɛ nɛ̄ dè, nɛ̀ tɛ́ngɛ Zezi wi siɛnrɛ nɛ̄ dè nɛ̀ pínɛ, dàa wi cé juu dè.
Zezi wi ’siɛnnɛ pe mìɛni funyɔ cɛ́n yè
23Bà Zezi wi ’puu Torimakiyaʔa Fundaanra tiʔɛ nī gè baa Zerizalɛmi kàʔa mɛ́ gè, a siɛnniʔɛnɛ pe ’wi fìɛlɛ nyaa bèle bàli wi ’puu nɛ kpínʔini bèle, a pe ’tɛ́ngɛ wi nɛ̄. 24Nɛ̀ sí ki taa Zezi wè, wire sì cé tɛ́ngɛ pe nɛ̄ʔ, nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, wi cé pe cɛ́n cɛ̀ngɛ pe mìɛni bèle. 25Wi màakuu sì puu pe siɛn wori juu bè tìɛ wi nɛ̄ʔ; wire tíimɛ wè, wi cé ki cɛ́n gàa gī baa siɛn fungo nī gè.
3Nikodɛmi sɛ́nì juu nɛ́ Zezi ní
1Nàguɔ wáà ’puu baa, Fariziɛnnɛ gboli wuu wi ’puu, pe ’puu nɛ wi ye Nikodɛmi. Zuufulo pe kàfɔli wáà wi ’puu. 2A wire kɛ́nì yɛ̀ nɛ̀ kɛ́ Zezi kúrugu wè pìlige nī, nɛ̀ sɛ́nì wi yɛ: «Tɛnmɛfɔli, weli ’ki cɛ́n Kulocɛliɛ wi ’muɔ tórigo ma pa weli tɛnmɛ. Á kire ’laa wè, fìɛlɛ bálì muɔ nɛ kpínʔini bèle, siɛn sǐ gbɛ̀ pe kpíʔileʔ, ka laa Kulocɛliɛ sì wúɔ nɛ́ siɛn ní wèʔ.»
3A Zezi wi ’wi yɛ: «M’bé ki juu muɔ mɛ́ kányiʔɛ nɛ̄, a siɛn sì koli nɛ̀ sii fɔnwɔ wèʔ, ki siɛn wiǐ gbɛ̀ jáa bè Kulocɛliɛ Kùlofɔligɔ nyaa gèʔ.»
4A Nikodɛmi wi ’wi yɛ: «Mɛni ki bé gbɛ̀ kpíʔile bè síɛ, dí pe ní koli bè siɛn liɛguɔwɔ sii wè ? Siɛn wi bé ní gbɛ̀ jáa lé bè jíin baa wi yàa wi liyɛ nī yè, wi yàa wi- koli wi sii lé ?»
5A Zezi wi ’wi yɛ: «M’bé ki juu muɔ mɛ́ kányiʔɛ nɛ̄, a siɛn ŋíì sì sii luʔɔ nɛ́ Kulocɛliɛ Pìle fànʔa nɛ̄ gèʔ, siɛn wiǐ gbɛ̀ jíin Kulocɛliɛ Kùlofɔligɔ nī gèʔ.
6«Siɛn ŋíì lewiile ’sii wè, wire yē siɛn wī; ŋìi sí wi ’sii Kulocɛliɛ Pìle fànʔa nɛ̄ gè, wire yē pìle wī. 7Fǎga ki yaʔa ki- puu muɔ mɛ́ funwuɔrɔ wuʔuʔ, bɛ̀ mi ’muɔ yɛ dí ki ’yɛli ye- koli ye sii fɔnminɔ wèʔ. 8Káfaligɛ kiī nɛ wáari a tiʔɛ gíì ’ki dɛ́ni, muɔ nàa ki tùnmɔ lúru bè wī, nɛ̀ sí ki taa muɔ nɛ̌ ki cɛ́nʔ sé ki ’kɔ́nʔ, bé nɛ́ ga jo sé ki waaʔ. Siɛn ŋíì wi ’sii Pìle fànʔa nɛ̄ gè, bɛ̀ míɛni ki yē.»
9A Nikodɛmi wi sí wi yúgo: «Mɛni kire nɛ̂ kpíʔile nɛ̀ síɛ ?»
10A Zezi wi ’wi yɛ: «Muɔ wī Isirayɛli kùlo tɛnmɛfɔli wè, nɛ́ kò muɔ sì kire cɛ́n léʔ ? 11M’bé ki juu muɔ mɛ́ kányiʔɛ nɛ̄, kaala níì weli ’cɛ́n lè, lire wori weli nɛ nyu, nɛ̀ pínɛ gìi weli ’nyaa gè, kire weli nɛ nyu. Nɛ̀ sí ki taa gìi weli ’cɛ́n gè nɛ́ ki juu yeli mɛ́ gè, yeli sì weli wori cò dèʔ. 12A mi nɛ duniya kele nyu gèle yeli mɛ́ wè, á yeli sì jáa nɛ̀ tɛ́ngɛ tire nɛ̄ dèʔ, a mi sí kɛ́ni nyìʔɛnɛkaʔa wori nyu yeli mɛ́ dè, mɛni yeli bé gbɛ̀ tɛ́ngɛ tire nɛ̄ dè ? 13Siɛn sì fìɛ tánʔa baa nyìʔɛnɛ nī lèʔ, nɛ̀ yiri ŋàa wi ’kɔ́n baa nyìʔɛnɛ nī lè nɛ̀ tìgi wèʔ. Kire siɛn wire sí wī Siɛn Pùɔ wè.
14«Nɛ̀ pínɛ kɛnmɛ bíì nɛ̄ Misa wi cé kányiɛrɛ wɔ̀bugɔ yɛ̀gɛ gè nɛ̀ yérige tiige nɛ̄ gè waama kùlo nī lè3.14 Wéli baa Tɔ́r 21.4-9., kire kɛnmɛ pire nɛ̄ Siɛn Pùɔ wi ’yɛli bága yɛ̀gɛ bè yérige, 15gìi ki bé tí a siɛn ó siɛn ’tɛ́ngɛ wi nɛ̄ wè, siɛn wi- bànguɔ sìi taa wè.
16«Ki ’nyaa duniya siɛnnɛ pe woli ni ’kpúʔɔ Kulocɛliɛ mɛ́ wè, fúɔ a Kulocɛliɛ wi ’wi Jaa nigbiiwe kɛn wè, gìi ki bé tí a siɛn ó siɛn ’tɛ́ngɛ wi nɛ̄ wè, siɛn wi woli ni fǎga cúʔɔʔ, siɛn wi- bànguɔ sìi taa wè. 17Kiì nyaa majo Kulocɛliɛ wi ’wi Jaa tórigo wè náʔa duniya nī wè wi pa kàyuʔu juu duniya siɛnnɛ nɛ̄ bèle wīʔ, Kulocɛliɛ wi ’wi tórigo gìi ki bé tí duniya siɛnnɛ pe- suɔ wire kɛnmɛ nɛ̄ bè. 18A siɛn ŋíì ’tɛ́ngɛ wi nɛ̄ wè, Kulocɛliɛ wi nɛ̌ kàyuʔu juu wi nɛ̄ʔ. Nɛ̀ sí ki taa siɛn ŋíì wiì tɛ́ngɛʔ wi nɛ̄ wè, kàyuʔu ki ’tuu kire siɛn nɛ̄ wè nɛ̀ kúɔ wī, bɛ̀ ki ’nyaa wiì tɛ́ngɛ Kulocɛliɛ Jaa nigbiiwe wi míʔɛ nɛ̄ gèʔ.
19«Kàyuʔu ki kɔri wire sí wī ŋàa wè: ki ’nyaa, kpìɛnmɛ pi ’pɛn duniya nī wè, a siɛnnɛ pe ’màʔa nɛ̀ yebilige woli yaʔa a ni ’kpúʔɔ pe mɛ́ nɛ̀ tóri kpìɛnmɛ nɛ̄ bè. Kire sí nyɛ́nì taa bɛ̀ pe kakpiʔiligele kiyē cúʔɔgɔlɔ gèle. 20Ki ’nyaa siɛn ó siɛn wi nyɛ́ni kacuʔɔrɔ kpínʔini dè, kpìɛnmɛ pi nɛ̂ kire siɛn biɛn wè; wi nɛ̌ de báan kpìɛnmɛ mɛ́ bèʔ. Á kire ’laa wè, wire kakpiʔiligele ke bága yiri kpìɛnmɛ nɛ̄. 21Nɛ̀ sí ki taa siɛn ŋíì wi nyɛ́ni tári kányiʔɛ nɛ̄ gè, wire nàa báan kpìɛnmɛ mɛ́, gìi ki bé tí wi kakpiʔiligele ke- yiri kpìɛnmɛ nɛ̄ bè bè yɛli nɛ́ gìi Kulocɛliɛ wi caa gè.»
Zan wi ’yakaa juu Zezi wori nɛ̄ dè
22Bà tire ’tóri dè, a Zezi wi ’kɛ́ Zude tɛ́nimɛ nī nɛ́ wi pìtɛnmɛnɛ ní bèle, nɛ̀ sɛ́nì kò baa nɛ́ pe ní kire tiʔɛ nī gè nɛ siɛnnɛ batiize bèle. 23Zan míɛni wi ’puu baa nɛ siɛnnɛ batiize bèle Enɔ lanyuyɔ tiʔɛ nī gè, Saliimi kàʔa táanni ki ’puu. Luʔɔ ’puu baa nìʔɛgɛ ki tiʔɛ nī gè; siɛnnɛ pe yɛ̀gí nɛ waa baa Zan wi pe batiize. 24Ki ’nyaa piyè cé fìɛ Zan cò wè nɛ̀ tɔ́n kasuu nī wèʔ.
25A siɛnrɛ kɛ́nì yɛ̀ baa Zan pìtɛnmɛnɛ sunʔɔmɔ nī bè, peli nɛ́ Zuufulo pe wuu wáà ní, jígemununɔ kakuɔrɔ wori nɛ̄ dè. 26A Zan wi pìtɛnmɛnɛ pe ’kɛ́ Zan kúrugu wè nɛ̀ sɛ́nì wi yɛ: «Tɛnmɛfɔli, nàguɔ ŋáà wi ’puu nɛ́ muɔ ní baa Zurudɛn cáʔa kanyuɔ nɛ̄ gè, á muɔ cé wi wori juu dè, nyaa wiī baa nɛ siɛnnɛ batiize bèle; siɛnnɛ pe mìɛni nɛ waa wi kúrugu !»
27A Zan wi ’siɛnnugoro kɛn dè nɛ́ pe yɛ: «Siɛn sǐ gbɛ̀ jáa bè yakaa taaʔ, ka laa Kulocɛliɛ bɛ̀ʔ wi ’kire yɛgɛ kɛn gè ki siɛn mɛ́ wèʔ. 28Yeli tíimɛ yeli bé gbɛ̀ yeli cɛ́nmɛ juu bè dàa mi cé juu yeli mɛ́ dè, nɛ́ yeli yɛ dí ‹m’bɛ̀ʔ Kulocɛliɛ Siɛnnyiɛnɛgɔnwɔ wè wèʔ; dí mi wè, tunduro nɛ̄ mi ’pɛn ŋàa wi yiʔɛmɛ gè3.28 Wéli baa 1.20-23..›
29«Cefɔnwɔfɔli wire wuu wi sî puu cefɔnwɔ wè. Cefɔnwɔfɔli wi nàgori wè, wire sî yéri nɛ lúru wī, níɛ̀ nɛ fundaanra kpínʔini a wi gbɛ́nɛ̀ cefɔnwɔfɔli wi juumɔ lúʔu bè. Kire fundaanra tire felide dī mi nī ŋɔ̀ wè nɛ̀ mi fungo nyì gè. 30Wire wè, ki ’yɛli wire míʔɛ ki de yigi, dí mi wuʔu ki sí de tɔ́ngi.»
Siɛn ŋíì wi ’kɔ́n naamɛ gè
31Siɛn ŋíì wi ’kɔ́n naamɛ gè nɛ̀ pɛn wè, wi ’tóri we mìɛni nɛ̄. Ŋàa sí wī náʔa dàala nɛ̄ lè, wire yē dàala wuu wī; dàala kajuʔulo wire sî nɛ nyu. Ŋàa wi ’kɔ́n nyìʔɛnɛ nī lè, wire ’tóri we mìɛni nɛ̄. 32Gìi wi ’nyaa nɛ́ gìi wi ’lúʔu gè, tire wiī nɛ nyu nɛ tìí we nɛ̄, nɛ̀ sí ki taa siɛn sì fɔ̀li ti nɛ̄ʔ dàa wi ’juu dèʔ. 33Siɛn ŋíì sí wi ’fɔ̀li wi nyasiɛnrɛ nɛ̄ dè, wi ’ki tìɛ Kulocɛliɛ wori tire dī kányiʔɛ gè. 34Ki ’nyaa ŋàa Kulocɛliɛ wi ’tun wè, kire siɛn wiī nɛ Kulocɛliɛ siɛnrɛ nyu dè. Kulocɛliɛ wi ’wi Pìle kɛn lè wi mɛ́ nɛ̀ kɔli láʔa n’nɛ̄. 35Jaafɔli wi ’Tuufɔli dɛ́ni wè, a wi ’kele ke mìɛni le wi kiyɛ nī. 36A siɛn ŋíì ’tɛ́ngɛ Jaafɔli nɛ̄ wè, wi ’bànguɔ sìi taa wè. A ŋìi sí cíi Jaafɔli nɛ̄ wè, kire siɛn wiǐ ga bànguɔ sìi taa wèʔ; Kulocɛliɛ funbiɛnrɛ tiī kire siɛn kúrugu wè.
4Zezi wi ’juu nɛ́ Samarii kàʔa cuɔ wáà ní
1,2Fariziɛnnɛ pe cé kɛ́nì lúʔu dí Zezi wiī nɛ pìtɛnmɛnɛ tari nìʔɛnɛ, níɛ pe batiize nìʔɛbɛlɛ nɛ̀ tóri Zan nɛ̄ wè. [Nɛ̀ sí ki taa Zezi wire tíimɛ wiì puu nɛ siɛnnɛ batiizeʔ, wi pìtɛnmɛnɛ peli pe ’puu nɛ ki kpínʔini4.1,2 Girɛki sɛbɛrɛ nī dè siɛnkɛnigɛ gáà kiī baa koliyo 2 nī. Nɛ̀ sí ki taa weli ’ki siɛnrɛ pínɛ dè nɛ́ koligo 1 nī gè bè siɛnrɛ kpíʔile dè ti- kò nuro. Tuɔbuuro Biibile wè BFC wi nyɛ́nì ki kpíʔile bɛ̀ weli tíɛlɛ..] A Zezi wi ’ti cɛ́n. 3A wi ’yiri Zude tɛ́nimɛ nī bè nɛ̀ koli nɛ̀ kɛ́ Galile tɛ́nimɛ nī bè. 4Wi sí cé yɛli bè sùuri bè tóri Samarii tɛ́nimɛ nī. 5A wi sɛ́nì nɔ̀ Samarii kàʔa káà nɛ̄, pe ki ye Siikaari. Ki kàʔa ki ’puu baa siʔi gáà táanni Yakuba cé kɛn wi jaa mɛ́ wè Yusufu wè. 6Kɔ̀lɔ ŋáà Yakuba cé túgu wè, baa wi ’puu ki siʔi nī gè. Bà Zezi wi cé tánʔa nɛ̀ fùrɔ wè, a wi sɛ́nì tɛ́ni kɔ̀lɔ wi nyuɔ nɛ̄ gè; cɛngɛ ki cé yéri nyùgo nī. 7A Samarii tɛ́nimɛ cuɔ wáà kɛ́nì pɛn bè pa luʔɔ kúu. A Zezi wi ’wi yɛ: «-Luʔɔ káà kɛn m’mɛ́ mi gbuɔ.»
8Ki ’nyaa wi pìtɛnmɛnɛ pe cé jíin káʔa nī gè bàa yaliire suɔ.
9A Samarii cuɔ wi ’wi yɛ: «Ki mɛni, á muɔ pɛ́ni mi náari lagbuʔɔ nɛ̄, mi ŋáà wī Samarii cuɔ wè, muɔ sí yē Zuufuwo ?»
Ki ’nyaa Zuufulo piyè puu nɛ nyaʔami Samarii tɛ́nimɛ wuulo nī bèleʔ.
10A Zezi wi sí siɛnnugoro kɛn wi mɛ́ nɛ́ wi yɛ: «A ki yē muɔ cé Kulocɛliɛ yakɛngɛ cɛ́n gè, nɛ́ siɛn ŋáà wi ’muɔ yɛ: ‹-Mi kɛn mi gbuɔ wè›, muɔ tíimɛ ma sî ní koli bè wi náari; wi sî muɔ kɛn nɛ́ sìi luʔɔ ní gè.»
11A cɛliwɛ wi ’wi yɛ: «Mi kàfɔli, yakuʔu wè muɔ mɛ́ʔ, kɔ̀lɔ wi sí yē sícuuwo; sé muɔ je kire sìi luʔɔ taa gè ? 12Muɔ ’tóri lé weli tuuliʔɛ Yakuba nɛ̄ wè ? Wire wi ’kɔ̀lɔ ŋáà kɛn wè weli mɛ́, wire tíimɛ nyɛ́nì gbuɔ kɔ̀lɔ ŋáà wi luʔɔ nɛ̄ gè, a wi pìile pe ’gbuɔ, a wi yajuuro ti ’gbuɔ.»
13A Zezi wi ’siɛnnugoro kɛn dè wi mɛ́ nɛ́ wi yɛ: «A siɛn ó siɛn luʔɔ gáà gbuɔ gè, luʔɔwuʔɔ bé ní ga koli wi taa. 14A ŋìi sí mi luʔɔ gbuɔ gè, luʔɔ gáà m’bé kɛn siɛn mɛ́ wè, luʔɔwuʔɔ sǐ ń’nɛ̀ je kire siɛn taa wè yirile náà nī lèʔ. Nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, luʔɔ gáà m’bé kɛn siɛn mɛ́ wè, ki bé kò lawiile bèri kɛ́ngi de yigi bè bànguɔ sìi kɛn wè wi mɛ́.»
15A cɛliwɛ wi ’wi yɛ: «Kàfɔli, -kire luʔɔ kɛn gè m’mɛ́, gìi ki bé tí luʔɔwuʔɔ fǎga ní mi taa wèʔ, dí mi fǎga ní de báan náʔa gèʔ bè pari luʔɔ kóri wèʔ.»
16A wi ’wi yɛ: «Te waa ma sa muɔ pɔli yeri wè yeri báan náʔa.»
17A cɛliwɛ wi ’wi yɛ: «Nàguɔ wè m’mɛ́ʔ.»
A Zezi wi ’wi yɛ: «Kányiʔɛ muɔ ’juu, nɛ́ jo nàguɔ wè muɔ mɛ́ wèʔ. 18Nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, muɔ nyɛ́nì kò nàguɔlɔ kogunɔ mɛ́; ŋìi sí mɛ́ muɔ yē ŋɔ̀ wè, muɔ pɔli bɛ̀ʔ. Kire nɛ̄ muɔ nyɛ́nì kányiʔɛ juu.»
19A cɛliwɛ wi ’jo: «Kàfɔli, mi ’ki nyaa Kulocɛliɛ siɛnjuuwo wī muɔ wè ! 20Weli tuuliɛyɛ yè, nyagurugo gáà kire mɛ́ pe ’puu nɛ waa nɛ Kulocɛliɛ gbùʔɔrɔ́ wè; yeli bèle, yeli nɛ̂ sí jo tiʔɛ gíì nī Kulocɛliɛ wi ’yɛli bèri gbùʔɔrɔ́ wè Zerizalɛmi kàʔa mɛ́ wī.»
21A Zezi wi ’wi yɛ: «Cɛliwɛ muɔ, tɛ́ngɛ mi nɛ̄, ma ki cɛ́n lɛ̀lɛ láà nɛ báan baa, nyagurugo gáà kire nɛ̄ bɛ̀ʔ yeli bága de Tuufɔli gbùʔɔrɔ wèʔ, Zerizalɛmi kàʔa míɛni mɛ́ bɛ̀ʔ yeli bága de wi gbùʔɔrɔ́ʔ. 22Yeli bèle, yeli nɛ yakaa gbùʔɔrɔ́ gàa yeli sì cɛ́n gèʔ; weli bèle, ŋàa weli nɛ gbùʔɔrɔ́ wè, weli nyɛ́nì wi cɛ́n, nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, suɔlɔ ni ’kɔ́n Zuufulo mɛ́ wī. 23Lɛ̀lɛ láà sí yē nɛ báan baa, ni cɛ́nì nɔ̀ nɛ̀ kúɔ, kire lɛ̀lɛ nī lè Kulocɛliɛ gbùʔɔrɔfɔlilɔ bèle, kányiʔɛ wuulo bèle, pe béri Tuufɔli gbùʔɔrɔ́ wè nɛ́ Kulocɛliɛ Pìle ní, nɛ́ kányiʔɛ ní. Nɛ́ ki cɛ́n, kire Kulocɛliɛ gbùʔɔrɔfɔlilɔ peli felile Tuufɔli wiī nɛ caa. 24Kulocɛliɛ wiī Pìle, kire nɛ̄ bìli pe wi gbùʔɔrɔ́ bèle, pe ’yɛli peri wi gbùʔɔrɔ́ nɛ́ Kulocɛliɛ Pìle ní, nɛ́ kányiʔɛ ní.»
25A cɛliwɛ wi ’wi yɛ: «Mi ’ki cɛ́n Mesii wi bága pɛn, ŋàa pe ye Kulocɛliɛ Siɛnnyiɛnɛgɔnwɔ wè; a wire kɛ́nì pɛn wè, wi bé pa ti mìɛni yiʔɛ juu bè tìɛ weli nɛ̄.»
26A Zezi wi ’wi yɛ: «Mi wī, mi ŋáà mi nyu nɛ́ muɔ ní wè.»
27Kire lɛ̀lɛ nī lè, a wi pìtɛnmɛnɛ pe pɛ́nì yiri, a ki ’pe fungo wúɔ, bɛ̀ ki ’nyaa wi ’puu nɛ nyu nɛ́ cɛliwɛ ní wè, nɛ̀ sí ki taa wàa sì yakaa juuʔ, bè jo: «Gáa ma caa nɛ́ cɛliwɛ ŋáà ní wè wèʔ ?» á kire ’laa «Gáa ma nyu nɛ́ wi níʔ ?»
28A cɛliwɛ wi ’wi kagbege yaʔa gè baa kɔ̀lɔ táanni wè, nɛ́ jíin kàʔa nī gè nɛ̀ sɛ́nì ti juu siɛnnɛ mɛ́ bèle, nɛ́ jo: 29«Yeri báan ye pa nyaa nàguɔ ŋáà nɛ̄ wè, kele gílì mìɛni mi ’kpíʔile gèle wi ’ke juu m’mɛ́, dí wire bɛ̀ʔ í Kulocɛliɛ Siɛnnyiɛnɛgɔnwɔ wè ?»
30A siɛnnɛ pe ’yiri kàʔa nī gè nɛ̀ kɛ́ Zezi kúrugu wè.
31Sɛ́ni nɛ́ pe pa yiri bèle, a wi pìtɛnmɛnɛ pe ’wi fiɛn nɛ́ wi yɛ: «Tɛnmɛfɔli, ki ’yɛli ma lìi.»
32A wi ’pe yɛ: «Yaliire táà yē m’mɛ́ bè lìi dìi yeli sì cɛ́n dèʔ.»
33A pìtɛnmɛnɛ pe ’yɛ nɛ nyu níɛ pìye yúgo nɛ́ jo: «Dùʔɔ wàa sí wi kâ pɛ́nì wi kɛn a wi ’lìi ?»
34A Zezi wi ’pe yɛ: «Mi yaliire tire yē ŋàa wi ’mi tun wè, mi- wi nyɛ́ni kaala kpíʔile lè, bé sí wi baara kúɔ de bè láʔa. 35Yeli nɛ́ dúʔɔ ki juu níɛ̀ jo: ‹Náʔanɛ yeye sicɛri, yaliire líɛ lɛ̀lɛ ni bé nɔ̀.› Ye- sí nyaa, m’bé ki juu yeli mɛ́: ye- yiɛyɛ yɛ̀gɛ yè ye siiye wéli yè: yaliire ti mìɛni ’liɛ nɛ̀ nɔ̀ pe- ti kún. 36Ŋàa wi nyɛ́ni yaliire kúnminɔ dè, wi ’wi sàri taa wè; wiī nɛ yaliire kùnú dè nɛ gbunʔuni bè bànguɔ sìi taa wè. A kire ki ’kɛn yatanʔawa wè, nɛ́ yaliire líɛfɔli ní wè, a pe ’pínɛ nɛ fundaanra kpínʔini. 37Kire sí gī, pe nɛ̂ kàsiile wáa níɛ̀ jo: ‹Wàa nɛ̂ yatanʔara tánʔa dè, á wàa nɛ̂ yaliire líɛ dè nɛ̀ nyɔ́gɔ›; ki kàsiile niī kányiʔɛ. 38Mi nyɛ́nì yeli tun ye sa yaliire kún siʔi gíì nī yeli sì baara nɛ̀ fùrɔ wèʔ. Pàli piyeyɛ pe ’baara nɛ̀ fùrɔ, á yeli sɛ́nì puʔɔ pe fùrɔrɔ ti nyúmɔ nī bè.»
39Ki kàʔa gáà nī gè Samarii wuulo nìʔɛnɛ cé tɛ́ngɛ Zezi nɛ̄ wè, cɛliwɛ wi nyasiɛnrɛ tire kɛnmɛ nɛ̄ bè, dàa wi cé juu dè, nɛ́ jo: «Wi ’mi kakpiʔiligele ke mìɛni juu m’mɛ́, gàli mi ’kpíʔile gèle.» 40A kire ’tí bà Samarii wuulo pe sɛ́nì yiri Zezi kúrugu wè, a pe ’wi fiɛn nɛ́ wi yɛ: «Kò bile nɛ́ weli ní.»
A wi ’kò baa nɛ́ pe ní nɛ̀ taa cɛnyɛ siin. 41A pàli ń’nɛ̀ tɛ́ngɛ nìʔɛnɛ wi siɛnjuuro tire kɛnmɛ nɛ̄ bè. 42A pe sí cɛliwɛ yɛ wè: «Siɛnrɛ dáà ’muɔ juu dè, tire bɛ̀ʔ ti ’ki kɛn a weli ’tɛ́ngɛʔ, ki ’nyaa weli tíimɛ weli nyɛ́nì wi nyasiɛnrɛ lúʔu dè nɛ̀ ki cɛ́n ŋàa wè, kányiʔɛ tɔ̀ni gī, wire wī duniya Suɔfɔli wè.»
Zezi wi ’koli nɛ̀ kɛ́ Galile tɛ́nimɛ nī
43Cɛnyɛ siin ’tóri kire kàduʔu mɛ́ gè, a Zezi wi ’yiri baa kire tiʔɛ nī gè nɛ̀ kɛ́ Galile tɛ́nimɛ nī. 44Zezi wire tíimɛ wi cé ti juu nɛ̀ láʔa, nɛ́ jo: «Kulocɛliɛ siɛnjuuwo wi wè nɛ kpuʔɔrɔ tari wi kùlo tíimɛ nī lèʔ.» 45Bà sí wi sɛ́nì yiri baa Galile tɛ́nimɛ nī bè, a Galile wuulo pe ’wi kpàli cɛ̀ngɛ. Pe mìɛni cé ki ’nyaa gàa wi cé kpíʔile Zerizalɛmi kàʔa mɛ́ gè Torimakiyaʔa Fundaanra cɛ̀ngɛ gè. Ki ’nyaa peli míɛni cé kɛ́ baa fundaanra tiʔɛ mɛ́ gè.
Zezi wi ’nàguɔ wáà pùɔ puʔɔ
46Zezi wi cé koli nɛ̀ kɛ́ Kana kàʔa mɛ́, n’gɛ baa Galile tɛ́nimɛ nī bè; kire tiʔɛ nī wi cé luʔɔ yiʔɛ gè a ki ’kò diviɛn wè.
Fànʔafɔgbuɔwɔ wáà jaa ’puu yaawa Kapɛrinawu kàʔa mɛ́. 47Bà wire ’Zezi wi pɛn wori lúʔu dè, dí wi ’kɔ́n Zude tɛ́nimɛ nī nɛ̀ pɛn Galile tɛ́nimɛ nī bè, a wi ’kɛ́ wi kúrugu, nɛ̀ sɛ́nì wi náari nɛ́ wi yɛ wi sa wire jaa puʔɔ wè wire mɛ́, dí wiī baa nɛ̀ je kùu.
48A Zezi wi ’wi yɛ: «A yeli sì fìɛlɛ nyaa nɛ́ kakpoliyo níʔ, yeli sì je tɛ́ngɛʔ.»
49A fànʔafɔgbuɔwɔ wi ’wi yɛ: «Kàfɔli, te báan á kire ’laa mi pùɔ wi bé kùu wī !»
50A Zezi wi ’wi yɛ: «Te waa, muɔ jaa wiī sìi nɛ̄.»
A nàguɔ wi ’tɛ́ngɛ Zezi siɛnrɛ nɛ̄ dè, nɛ̀ láʔa nɛ̀ kɛ́. 51Bà wi ’puu nɛ waa wè, a wi baakuɔlɔ pe ’kɛ́ nɛ̀ sɛ́nì wi kpàli koligo nɛ̄ gè, nɛ́ wi yɛ dí wi pùɔ wiī baa sìi nɛ̄. 52A wi ’pe yúgo lɛ̀lɛ níi nī wi ’pɔ́ri wè, a pe ’wi yɛ dí mbànʔa, cɛngɛ ki cé yéri nyùgo nī, dí kire lɛ̀lɛ nī cefuuro ti ’wi wáa. 53A tuufɔli wi ’ki cɛ́n kire lɛ̀lɛ lire nī Zezi wi cé wire yɛ: «Muɔ jaa wiī sìi nɛ̄.»
A wi ’tɛ́ngɛ, wire nɛ́ wi saʔa wuulo pe mìɛni ní bèle.
54A kire ’kpíʔile fìɛ siinwuu wè, ŋàa Zezi wi cé kpíʔile wè, bà wi cé kɔ́n Zude tɛ́nimɛ nī bè nɛ̀ pɛn Galile tɛ́nimɛ nī bè.
5Zezi wi ’yaawa wáà puʔɔ cɛndɛnigɛ cɛngɛ nī gè
1Bà tire ’tóri dè, a ki ’nyaa Zuufulo pe fundaanra táà ’puu baa Zerizalɛmi kàʔa mɛ́ gè, a Zezi wi ’kɛ́ baa ki fundaanra mɛ́ dè. 2Pìndiʔɛ káà ’puu baa Zerizalɛmi kàʔa nī gè, pe ki yē Bɛtisayida eburu siɛnrɛ nī dè, ki ’puu baa Sìnbaara Wìile táanni lè. Kobiyo kogunɔ yi ’puu baa ki pìndiʔɛ tiʔɛ nī gè. 3Yaala nìʔɛnɛ ’puu nɛ waa nɛ sìnɛ́ baa kobiyo nyáà nī yè: fúɔnnɔ ’puu baa, lolilo ’puu baa, tamɔnigiyɔfɔlilɔ ’puu baa nɛ̀ pínɛ. [Pe nìɛ ki siri luʔɔ ki ga fílaga. 4Ki ’nyaa nyìʔɛnɛ tundunwɔ wáà ’puu nɛ tíri lɛ̀gɛlɛ lɛ̀gɛlɛ nɛ luʔɔ fílagi gè. A luʔɔ ki cé gbɛ́nɛ fílagi gè, a yaawa ŋíì cé tìgi baa péliwe wè, wi nɛ̂ cé puʔɔ, a yaama pi cé cɛ́nì puu felige ó felige5.4 Girɛki kɔli sɛbɛrɛ sɛbɛlɛ pálì nìʔɛnɛ nyɛ́nì koliyo 4 wuʔu gáà le gè baa siɛnrɛ nī dè, nɛ̀ sí ki taa pàli sì ki sɛbɛʔ..]
5Nàguɔ wáà ’puu baa nɛ yáa nɛ̀ taa yiʔɛlɛ togo nɛ́ kpɔrigɔ nɛ́ kataanri. 6Bà Zezi wi ’wi nyaa sínɛwɛ wè, nɛ́ ki cɛ́n wi cé lɛ̀lɛ sáa kúɔ nɛ̀ kúɔ baa wè, a wi ’wi yúgo nɛ́ wi yɛ: «Muɔ nɛ ki caa bè puʔɔ lé ?»
7A yaawa wi ’wi yɛ: «Kàfɔli, miì siɛn taa wi- mi líɛ bè wáa baa pìndiʔɛ nī gèʔ, bà ki sî kɛ́ni fílagi gèʔ. Náʔanɛ m’bé nɔ̀ baa wè, wàa nɛ̂ jíin baa mi yiʔɛ nɛ̄.»
8A Zezi wi ’wi yɛ: «Yɛ̀ ma muɔ yasinɛgɛ líɛ gè mari tári.»
9A nàguɔ wi ’fali nɛ̀ puʔɔ sɛni, nɛ̀ wi yasinɛgɛ líɛ gè nɛ̀ yɛ̀ nɛ tári. Cɛndɛnigɛ cɛngɛ nī ki ’puu. 10Ŋàa wi cé puʔɔ wè, a Zuufulo yiɛgininɛ pe sí wi yɛ: «Cɛndɛnigɛ cɛngɛ gī pàngɛ gè, kiì yɛli muɔ muɔ yasinɛgɛ líɛ gèʔ !»
11A wi sí pe yɛ: «Ŋàa wi ’mi puʔɔ wè, wi ’mi yɛ mi- yɛ̀ mi mi yasinɛgɛ líɛ gè mi de tári.»
12A pe ’wi yúgo: «Ŋáasiɛn wī siɛn ŋáà wi ’muɔ yɛ ma yɛ̀ ma muɔ yasinɛgɛ líɛ gè mari tári wè ?»
13Nɛ̀ sí ki taa ŋàa wi cé puʔɔ wè, wiì cé ki siɛn cɛ́n wèʔ. Ki ’nyaa Zezi wi cé pùunni siɛnniʔɛmɛ sunʔɔmɔ nī bè, bàli pe ’puu baa bèle.
14Lɛ̀lɛ láà kɛ́nì tóri wè, a Zezi wi sɛ́nì kpàli nɛ́ nàguɔ ní wè baa Kulocɛliɛ Gbùʔɔrɔsaʔa nī gè. A wi ’wi yɛ: «Je ma puʔɔ ! Fǎga tí bé ní kapiile kpíʔileʔ, dí kaala láà ní ga muɔ taa bè pii bè tóri gàa nɛ̄ gèʔ.»
15A nàguɔ wi ’koli nɛ̀ kɛ́ nɛ̀ sɛ́nì ti juu Zuufulo yiɛgininɛ mɛ́ bèle, nɛ́ pe yɛ dí Zezi wi ’wire puʔɔ. 16A kire ’fali nɛ̀ kpíʔile kaala Zuufulo yiɛgininɛ mɛ́ bèle, a pe ’yɛ̀ nɛ Zezi túngu wè, dí gáa nɛ̄ wi kɛ́nì kire kpíʔile cɛndɛnigɛ nī gè.
17A Zezi wi sí siɛnnugoro kɛn pe mɛ́ nɛ́ pe yɛ: «Mi Tuu wiī nɛ wi baara kúu dè nɛ tíin nɛ̀ pɛ́nì nɔ̀ lɛ̀lɛ náà nī lè, mi míɛni wè, mi nɛ mi baara kúu dè.»
18Kire siɛnrɛ dáà ti juʔu kɛnmɛ nɛ̄ bè, a Zuufulo yiɛgininɛ pe ’yɛ̀ nɛ kɛnmɛ caa bè wi kpúu. Nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, wi ’kíni nɛ̀ cɛndɛnigɛ kire cúʔɔ, nɛ́ ń’nɛ̀ jo Kulocɛliɛ wiī wire Tuu, nɛ wìi kpínʔini wire yē nuwɔ nɛ́ Kulocɛliɛ ní wè.
Kulocɛliɛ Jaa Zezi wè fànʔa yē wi mɛ́
19A Zezi wi sí siɛnnugoro kɛn pe mɛ́ nɛ́ pe yɛ: «M’bé ti juu yeli mɛ́ kányiʔɛ nɛ̄, Jaafɔli wiǐ gbɛ̀ kaala kpíʔile wìidaalaʔ, fúɔ macɛn gàa wi ’nyaa Tuufɔli wi kpínʔini gèʔ. Ki ’nyaa gàa Tuufɔli wiī nɛ kpínʔini gè, Jaafɔli míɛni wiī nɛ ki kpínʔini. 20Nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, Jaafɔli wi ’Tuufɔli dɛ́ni wè, a wi sí kele ke mìɛni tìɛ wi nɛ̄, gàli wire nɛ kúu gèle. Nɛ̀ pínɛ wi bé ní ga kakpiʔiligele kálì tìɛ wi nɛ̄ gìli ke ’kpólilo nɛ̀ tóri gèle; yeli béri cúru ke nɛ̄. 21Bɛ̀ sí Tuufɔli wiī nɛ kúbilo nyɛ́gi bèle níɛ sìi kanʔa pe mɛ́ bèle, bɛ̀ ki yē nɛ̀ pínɛ, a ki ’Jaafɔli dɛ́ni wè bè sìi kɛn wè siɛn ŋíì mɛ́ wè, wi nɛ̂ wi kɛn wi mɛ́. 22Tuufɔli wi wè kàyuʔu nyu siɛn nɛ̄ʔ, nɛ̀ yiri Jaafɔli wire nī wire ŋáà mɛ́ wi ’kàyuʔu ki mìɛni kɛn gè, 23gìi ki bé tí siɛnnɛ pe mìɛni peri kpuʔɔrɔ tari Jaafɔli nɛ̄ wè, majo mɛni piyē nɛ kpuʔɔrɔ tari Tuufɔli nɛ̄ wè. Siɛn ŋíì wi wè kpuʔɔrɔ tari Jaafɔli nɛ̄ wèʔ, wi míɛni wè nɛ kpuʔɔrɔ tari Tuufɔli nɛ̄ wèʔ, wire ŋáà wi ’wi tun wè. 24M’bé ki juu yeli mɛ́ kányiʔɛ nɛ̄, siɛn ŋíì wi nyɛ́ni mi siɛnrɛ lúru dè nɛ́ tɛ́ngɛ ŋàa nɛ̄ wi ’mi tun wè, ki siɛn wi ’bànguɔ sìi taa wè. Kàyuʔu sì je sa juu wi nɛ̄ʔ, ki ’nyaa kire siɛn wi ’yiri kùu nī wè, nɛ̀ jíin sìi nī wè wī.
25«M’bé ti juu yeli mɛ́ kányiʔɛ nɛ̄, lɛ̀lɛ láà nɛ báan, ni cɛ́nì nɔ̀ nɛ̀ kúɔ wī, kúbilo pe bé Kulocɛliɛ Jaa wi juumɔ lúʔu bè, a bìli sí wi juumɔ lúʔu bè pe bé puu sìi nɛ̄. 26Ki ’nyaa bɛ̀ Tuufɔli wiī sìi nɛ̄ wìimɛ wè, a wi ’sìi kɛn wè Jaafɔli mɛ́ wè wi- puu sìi nɛ̄ wìimɛ. 27Nɛ̀ pínɛ Tuufɔli wi ’fànʔa kɛn gè Jaafɔli mɛ́ wè wi- kàyuʔu juu gè, bɛ̀ ki ’nyaa wire wī Siɛn Pùɔ wè.
28«Ye fǎga siɛnrɛ dáà yaʔa dè ti- funyɔ wúɔ yeli nīʔ. Ki ’nyaa lɛ̀lɛ láà nɛ báan baa, kire cɛngɛ gè kúbilo bílì mìɛni bīɛlɛ nyɛyɛ nī yè, pe bé Jaafɔli wi juumɔ lúʔu bè: 29bìli pe ’puu nɛ kacɛ̀ngɛ kpínʔini gè, pe bé nyɛ́ bè yiri bè puu sìi nɛ̄; bìli sí pe ’puu nɛ kapiʔi kpínʔini gè, peli bé nyɛ́ bè yiri bè kɛ́ kàyuʔujuudiʔɛ mɛ́ gè.»
Pàli ’taa nɛ̀ Zezi wori juu dè
30«Mi wè, miǐ gbɛ̀ jáa bè yafiɛn kpíʔile mi tíimɛ wèʔ. Mi nɛ mi kàyuʔu nyu gè nɛ̀ yɛli nɛ́ gìi ní mi nɛ lúru gè. Kàyuʔu gáà mi nɛ nyu gè, kiī sìnʔɛ, nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, mi wè nɛ ki caa ki- puu mi nyɛ́ni kaalaʔ, fúɔ macɛn ŋàa wi ’mi tun wè, ki- puu wire nyɛ́ni kaala. 31A ki sí yē mi nɛ nìɛ tíimɛ wori kɔ̀ngí nɛ nyu wī wè, mi siɛnrɛ ti wè kányiʔɛʔ. 32Nɛ̀ sí ki taa wàa mi cɛ́nmɛ nyu bè, a mi ’ki cɛ́n dí gìi wiī nɛ nyu mi wori nī dè kányiʔɛ gī. 33Yeli nyɛ́nì siɛnnɛ tórigo Zan kúrugu wè, a Zan wi ’juu nɛ̀ tànʔa kɛn kányiʔɛ mɛ́ gè. 34Mi wè, fànʔa bɛ̀ʔ wàa kàa juuʔ gìi wi ’cɛ́n mi wori nī dèʔ. Mi sí nɛ dàa nyu dè gìi ki bé tí yeli gbɛ̀ suɔ. 35Zan wi ’puu fètinnɛ tíɛlɛ, nɛ nyíi nɛ càanná, a lɛ̀lɛ láà pɛ́nì nɔ̀, a yeli ’yeli fundaanra kpíʔile dè cɛ̀ri wi kpìɛnmɛ nɛ̄ bè.
36«Mi wè, siɛnrɛ táà sí yē náʔa mi mɛ́ bè juu, ti ’tóri Zan wojuuro nɛ̄ dè. Ki ’nyaa baara díì Tuufɔli wi ’kɛn m’mɛ́ mi de ti kúu dè, m’bé ti kúɔ bè láʔa. Kire baara tire mi nɛ kúu, tire míɛni ti nyɛ́ni mi wori nyu dè, nɛ ki tìí dí Tuufɔli wire wi nyɛ́nì mi tun. 37Tuufɔli ŋáà sí wi ’mi tun wè, wi ’mi wori juu dè nɛ̀ mi kɛnmɛ tìɛ bè. Yeli sì fìɛ wi yékpoli lúʔu lè nɛ̀ nyaaʔ, yeli míɛni sì fìɛ wi yiʔɛ nyaa gè nɛ̀ nyaaʔ. 38Nɛ̀ pínɛ wi siɛnrɛ ti wè yeli nī kòriroʔ, nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, ŋàa wi ’tun wè, yeli sì tɛ́ngɛ ki siɛn nɛ̄ wèʔ.
39«Yeli nɛ Kulocɛliɛ siɛnsɛbɛrɛ wéli dè, nɛ ti laamɛ pii bè, nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, yeli nɛ ki sɔ̀ngí tire nī yeli bé bànguɔ sìi taa wè. Tire sí tiī nɛ mi kɛnmɛ nyu bè nɛ tìí. 40Yeli sí wè caa bè pɛn mi kúruguʔ bè pa sìi taa wèʔ.
41«Mi wè nɛ kpuɔmɔ caa siɛnnɛ mɛ́ʔ. 42Mi sí nyɛ́nì yeli cɛ́n, nɛ̀ ki cɛ́n Kulocɛliɛ dɛ́nigɛ ki wè yeli funyɔ nī yèʔ. 43Mi Tuu wire míʔɛ nɛ̄ mi ’pɛn, nɛ̀ sí ki taa yeli sì mi kpàliʔ. A wàa wiiyɛ sí kɛ́nì pɛn wi tíimɛ míʔɛ nɛ̄ gè, yeli bé wire kpàli. 44Yeli bèle, mɛni yeli bé gbɛ̀ tɛ́ngɛ bè síɛ, yeli bálì ye nyɛ́ni míʔɛ caa yìye sunʔɔmɔ nī bè, nɛ̀ sí ki taa kpuʔɔrɔ dáà siɛn bé gbɛ̀ taa Kulocɛliɛ wire nigbe mɛ́ wè, yeli wè tire caa wèʔ ?
45«Ye fǎri ki sɔ̀ngí mi mi bága dìgire juu dè yeli nɛ̄ Tuufɔli yiʔɛ mɛ́ gèʔ. ʔéʔe, ŋàa wi nyɛ́ni dìgire nyu dè yeli nɛ̄ wè, Misa wī, wire nɛ̄ yeli nyɛ́nì yeli funyɔ taʔa yè. 46A ki sí yē yeli cé tɛ́ngɛ Misa nɛ̄ wè, yeli sî tɛ́ngɛ mi nɛ̄, nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, dìi Misa wi ’sɛbɛ dè, mi wori wi ’juu. 47A ki sí yē dàa wire ’sɛbɛ dè, yeli sì tɛ́ngɛ tire nɛ̄ dèʔ, mɛni yeli bága tɛ́ngɛ mi nyasiɛnrɛ tire nɛ̄ bè síɛ ?»
6Zezi wi ’siɛnnɛ siramuʔɔ sirakogunɔ kɛn a pe ’lìi
(Mat 14.13-21; Mar 6.30-44; Luk 9.10-17)
1Kire kàduʔu mɛ́ gè, a Zezi wi ’kɛ́ Galile kuʔɔjii kanyuɔ gíì mɛ́ gè, pe ki ye nɛ pínɛ Tiberiyadi kuʔɔjii wè. 2A siɛnniʔɛmɛ pi ’líɛ nɛ̀ kɛ́ wi kúrugu, nɛ́ ki cɛ́n pe ’puu nɛ fìɛlɛ nyaʔa bèle bàli wi ’puu nɛ kpínʔini nɛ yaala pori bèle. 3A Zezi wi sí sɛ́nì tánʔa nyagurugo nɛ̄ gè nɛ̀ tɛ́ni baa nɛ́ wi pìtɛnmɛnɛ ní bèle. 4Torimakiyaʔa cɛngɛ gè, Zuufulo pe fundaanra cɛngɛ gè, ki cé kò cɛ̀ bé nɔ̀.
5A Zezi wi kɛ́nì yiʔɛ yɛ̀gɛ gè nɛ̀ wéli, nɛ̀ siɛnniʔɛmɛ nyaa bè pi báan wi kúrugu. A wi ’juu nɛ́ Filipi ní wè nɛ́ wi yɛ: «Sétiʔɛni we bé gbɛ̀ sa búru taa suɔ pe- káa wè ?» 6Ki ’nyaa wi cé tire juu bè Filipi puu wè bè wéli wī, nɛ̀ ki yaʔa wi cé ki cɛ́n gìi wire bé kpíʔile gè.
7A Filipi wi ’wi yɛ: «Wali denarile sirakeli (200) búru tíimɛ wiǐ pe yɛliʔ, a pe mìɛni cɛ́nì taa cɛ̀ cɛ̀ wèʔ.»
8Zezi wi pìtɛnmɛnɛ nī bèle ŋìi pe ’puu nɛ ye Andire wè, SiimɔPiɛri siinyɛni wè, a wire ’wi yɛ: 9«Nàgabile láà yē bile nɛ́ ɔrizi búrulo kogunɔ ní, nɛ̀ fàri fúɔlɔ siin nɛ̄; gáa sí cɛ kire bé nyuɔ siɛnniʔɛbobo báà nɛ̄ bè ?»
10A Zezi wi ’jo: «Ye- tí siɛnnɛ pe- tɛ́ni.»
Nyàʔa ’puu baa nìʔɛgɛ ki tiʔɛ nī gè. A pe ’tìgi nɛ̀ tɛ́ni; nàguɔlɔ pe cé siɛnnɛ siramuʔɔ sirakogunɔ (5 000) kúɔ.
11A Zezi wi ’fali nɛ̀ búrulo líɛ bèle, nɛ̀ Kulocɛliɛ síɛri wè, nɛ́ wi liɛlɛ nɛ̀ tóri siɛnnɛ nɛ̄ bèle bàli pe ’puu tɛ́ninɛ bèle, nɛ́ koli nɛ̀ kanugo kpíʔile gè nɛ́ fúɔlɔ ní bèle, a pe mìɛni ’taa pìye fungo.
12Bà pe kɛ́nì káa nɛ̀ tín bèle, a Zezi wi ’wi pìtɛnmɛnɛ yɛ bèle: «Ye- káagoriro pínɛ dè, tàa fǎga cúʔɔʔ.»
13A pe ’ti pínɛ, a káagoriro ti ’juɔnyiʔɛnɛ kiɛ nɛ́ siin ’nyì, ɔrizi búrulo kogunɔ bálì siɛnnɛ pe cé káa á ŋìi ’kò wè.
14Bà siɛnnɛ pe ’fìɛ ŋáà nyaa wè ŋàa wi ’kpíʔile wè, a pe ’jo: «Bè ki juu kányiʔɛ nɛ̄ gè, ŋàa wire wī Kulocɛliɛ Siɛnjuuwo wè, ŋàa wi yé je ga pɛn duniya nī wè.»
15Bà sí Zezi wi cé ki cɛ́n dí pe ’puu nɛ ki caa bè pa wire cò fànʔa bè sa tɛ́ngɛ kùlofɔligɔ nɛ̄ gè, a wi ’koli nɛ̀ kɛ́ nyagurugo mɛ́ gè nɛ̀ sɛ́nì kò baa wìi nigbe.
Zezi wi ’tánʔa nɛ̀ tóri luʔɔ nɛ̄
16Bà cɛngɛ ki kɛ́nì kúɔ gè, a wi pìtɛnmɛnɛ pe ’tìgi nɛ̀ kɛ́ kuʔɔjii mɛ́ wè. 17A pe sɛ́nì jíin kɔ́ri káà nī nɛ̀ kɛ́ Kapɛrinawu kàʔa mɛ́, luʔɔ kanyuɔ gíì mɛ́ gè. A wuɔmɔ pi pɛ́ni wúu, nɛ̀ ki yaʔa Zezi wiì cé fìɛ kɛ́ pe kúruguʔ. 18A káfaligbuʔɔ káà kɛ́nì yɛ̀ baa kuʔɔjii nī wè nɛ luʔɔ yɛ̀gí gè nɛ wáari. 19Pìtɛnmɛnɛ pe cé kɔ́ri fɛ̀ gè nɛ̀ líili culolo kogunɔ bèri waa kɔlini félige mɛ́. A pe kɛ́nì Zezi nyaa wè wi tári nɛ báan luʔɔ nɛ̄ gè nɛ̀ pɛ́nì kpɔni kɔ́ri nɛ̄ gè, a fíɛrɛ ’pe cò.
20A wi ’pe yɛ: «Mi wī. Ye fǎri fìʔɛ́ʔ !»
21Pe yé je wi líɛ kɔ́ri nī gè, a ki ’nyaa kɔ́ri ki cé puu nɛ kɛ́ngi nɛ kúu dàala nɛ̄ lè, a pe ’nɔ̀ tiʔɛ gíì nī pe ’puu nɛ waa wè.
Siɛnniʔɛmɛ piī nɛ Zezi tiʔɛ caa
22Ki kpìɛnduu gè siɛnnɛ bílì pe cé kò baa kuʔɔjii kanyuɔ gíì mɛ́ gè, pe cé ki cɛ́n kɔ́ri nigbe yákuɔ ki cé kò baa; Zezi wi pìtɛnmɛnɛ pe cé ki líɛ nɛ̀ kɛ́. Zezi wiì cé sí kɛ́ nɛ́ pe níʔ, pìtɛnmɛnɛ peli yákuɔ pe cé kɛ́. 23Kɔ́riyɔ yáà cé kɔ́n Tiberiyadi kàʔa mɛ́ gè nɛ̀ pɛ́nì yéri baa tiʔɛ gíì nī Kàfɔli wi cé Kulocɛliɛ síɛri wè búru wori nɛ̄ dè á siɛnnɛ pe ’wi káa wè. 24Bà sí siɛnniʔɛmɛ pi kɛ́nì ki ’nyaa Zezi nɛ́ wi pìtɛnmɛnɛ ní bèle pe wàa nigbe wè baa wèʔ, a pe ’jíin ki kɔ́riyɔ nyáà nī yè nɛ̀ kɛ́ Kapɛrinawu kàʔa mɛ́ gè Zezi wi caadiʔɛ nī gè.
Yaliire dáà ti sìi kanʔa wè
25A pe sɛ́nì Zezi nyaa wè baa kuʔɔjii kanyuɔ gíì mɛ́ gè, a pe ’wi yɛ: «Tɛnmɛfɔli, lɛ̀lɛ níi nī muɔ kɛ́nì pɛn náʔa gè ?»
26A Zezi wi ’siɛnnugoro kɛn dè pe mɛ́ nɛ́ pe yɛ: «M’bé ki juu yeli mɛ́ kányiʔɛ nɛ̄, kiì kò majo fìɛlɛ bálì yeli ’nyaa bèle peli kɛnmɛ nɛ̄ yeli nɛ mi caaʔ, ki ’nyaa yeli nɛ mi caa bɛ̀ yeli cé búru káa wè nɛ̀ tín wè, kire kɛnmɛ nɛ̄. 27Ye fǎri baara yaliire dáà ti nyɛ́ni córi dè tire kɛnmɛ nɛ̄ʔ, yeri baara yaliire dáà ti bága bànguɔ sìi kɛn wè. Kire yaliire tire Siɛn Pùɔ wi je ga kɛn yeli mɛ́. Wire nɛ̄ weli Tuu Kulocɛliɛ wi nyɛ́nì fìɛ tɛ́ngɛ bè ki tìɛ wire ’yéri wi wori nɛ̄ dè.»
28A pe sí Zezi yúgo wè nɛ́ wi yɛ: «Gáa weli ’yɛli bèri kpínʔini ki- puu Kulocɛliɛ nyɛ́ni baara dè ?»
29A Zezi wi ’siɛnnugoro kɛn pe mɛ́ nɛ́ pe yɛ: «Kulocɛliɛ baara n’dɛ: ki ’nyaa siɛn ŋáà Kulocɛliɛ wi ’tun wè, ye- tɛ́ngɛ wi nɛ̄.»
30A pe sí wi yɛ: «Fìɛ ŋíi muɔ je kpíʔile bè weli tìɛ dí weli sí tɛ́ngɛ muɔ nɛ̄ wè ? Muɔ kakpiʔilile lire nī níi lè ? 31Weli tuuliɛyɛ yi cé mana6.31 Yaliire táà felige ti ’puu. Mana wè, Kulocɛliɛ wi cé ti tìrige nyìʔɛnɛ nī lè nɛ̀ kɛn Isirayɛli pìile mɛ́ bèle bà pe ’puu nɛ waa tánʔana nɛ̄ lè baa waama kùlo nī lè (wéli baa Yir 16.4,31). yaliire lìi dè baa waama kùlo nī lè; ki siɛnrɛ tiī baa Kulocɛliɛ siɛnsɛbɛrɛ nī dè, ti ’jo: Wi ’yaliire tìrige nyìʔɛnɛ nī lè nɛ̀ pe kɛn a pe ’lìi6.31 Wéli baa Yir 16.4,13-15,31. Ŋún 78.24 tire ti ’juu náʔa gè..»
32A Zezi wi ’pe yɛ: «M’bé ti juu yeli mɛ́ kányiʔɛ nɛ̄, Misa bɛ̀ʔ wi cé yaliire kɛn dè yeli mɛ́ʔ, dàa ti cé tìgi nyìʔɛnɛ nī lèʔ. Mi Tuu wire wi ’yeli kɛn nɛ́ nyìʔɛnɛ yaliire ní dè, ti wocɛ̀nrɛ dè. 33Ki ’nyaa Kulocɛliɛ yaliire tire ti ’tìgi nyìʔɛnɛ nī lè, tire ti nyɛ́ni sìi kanʔa wè duniya wuulo mɛ́ bèle.»
34A pe sí wi yɛ: «Kàfɔli, ma sí de kire yaliire kanʔa dè weli mɛ́ súuri.»
35A Zezi wi ’pe yɛ: «Mi wī sìi yaliire dè. A siɛn ŋíì ’pɛn mi mɛ́ wè, fungo sǐ ní ki siɛn taa wèʔ; a siɛn ŋíì ’tɛ́ngɛ mi nɛ̄ wè, luʔɔwuʔɔ sì ní ga tíi wi taaʔ. 36Mi sí nyɛ́nì ti juu yeli mɛ́: yeli ’mi nyaa, nɛ̀ sí ki taa yeli sì tɛ́ngɛʔ.
37«A Tuufɔli wi sí siɛn ó siɛn kɛn m’mɛ́ wè, ki siɛn wi bága pɛn mi kúrugu; a siɛn ŋíì sí pɛn mi kúrugu wè, miǐ ga tíi bé cíi ki siɛn nɛ̄ wèʔ. 38Nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, miì tìgi nyìʔɛnɛ nī lè bè pari mi nyɛ́ni kele kpínʔini wīʔ; ŋàa wi ’mi tun wè, wire nyɛ́ni kele mi nɛ kúu. 39Wi nyɛ́ni kaala ni nɛ: bàli wire ’kɛn m’mɛ́ bèle, mi fǎga wàa nigbe yaʔa wi pùunni pe nīʔ. Mi cɛ ga pe nyɛ́ mi yige kúbilo nī bèle duniya kúɔjɛngɛ gè wī. 40Mi Tuu wi nyɛ́ni kaala lire nī nàa lè: siɛn ó siɛn wi ’Jaafɔli nyaa wè nɛ́ tɛ́ngɛ wi nɛ̄ wè, siɛn wi bé bànguɔ sìi taa wè, dí mi sí ga siɛn yɛ̀gɛ wè duniya kúɔjɛngɛ gè.»
41A Zuufulo pe ’yɛ̀ nɛ kúnʔɔri Zezi nɛ̄ wè, bɛ̀ wi cé ki juu nɛ́ jo: «Mi wī yaliire dè dàa ti ’tìgi nyìʔɛnɛ nī lè.»
42A pe ’jo: «Ŋàa wire túʔu bɛ̀ʔ Zezi wè, Yusufu jaa wè ? Wiyè túʔu wi tuu cɛ́n wè nɛ́ wi yàa ní wè ? A ki sí mɛni píra ŋáà nī wè á wi ’jo wire ’tìgi nyìʔɛnɛ nī ?»
43A Zezi wi ’pe yɛ: «Ye fǎri kúnʔɔri baa yeli sunʔɔmɔ nī bèʔ. 44Siɛn sǐ gbɛ̀ pɛn m’mɛ́ʔ ka laa Tuufɔli ŋáà wi ’mi tun wè, wire bɛ̀ʔ wi ’wi píle nɛ̀ pɛn m’mɛ́ wèʔ. Mi wè, m’bé sí ga ki siɛn nyɛ́ wè bè yige kúbilo nī bèle duniya kúɔjɛngɛ gè. 45Ki siɛnrɛ tiī baa Kulocɛliɛ siɛnjuulo pe sɛbɛlɛ nī bèle, ti ’jo: ‹Pe mìɛni pe bága tɛnmɛnɛ taa Kulocɛliɛ mɛ́6.45 Wéli baa Eza 54.13..› Siɛn ŋíì wi ’Tuufɔli wori lúʔu dè á ti ’tɛnmɛnɛ kɛn wi mɛ́ wè, ki siɛn wi nɛ̂ pɛn m’mɛ́.
46«Nɛ́ ki cɛ́n siɛn sì fìɛ Tuufɔli nyaa wè nɛ̀ nyaaʔ, nɛ̀ yiri ŋàa wi ’kɔ́n Kulocɛliɛ mɛ́ wèʔ; kire siɛn wire wi ’Tuufɔli nyaa wè.»
Zezi wī sìi yaliire dè
47«M’bé ti juu yeli mɛ́ kányiʔɛ nɛ̄, siɛn ŋíì wi ’tɛ́ngɛ wè, siɛn wi ’bànguɔ sìi taa wè. 48Mi wī sìi yaliire dè. 49Waama kùlo nī lè yeli tuuliɛyɛ yi ’mana yaliire lìi dè, nɛ̀ sí ki taa a pe kɛ́nì kùu nɛ̀ taʔa baa. 50Yaliire dáà tire ’kɔ́n nyìʔɛnɛ nī nɛ̀ tìgi wī, gìi ki bé tí a siɛn ti ’lìi dè, siɛn wi fǎga kúuʔ. 51Mi yaliire dè dàa nī sìi wi yē wè, ti ’kɔ́n nyìʔɛnɛ nī nɛ̀ tìgi; a siɛn ki yaliire dáà lìi dè, siɛn wi bé kò sìi nɛ̄ súuri. Yaliire dáà sí mi je kɛn wè, mi céri tire dī, mi ’ti kɛn duniya siɛnnɛ pe sìitaakoligo nī gè.»
52Kire lɛ̀lɛ nī lè, a Zuufulo pe ’yɛ̀ nɛ nyu nɛ pìye kìí kpuʔɔ nɛ́ jo: «Mɛni nɛ̀ síɛ nàguɔ ŋáà wi ’jo wi bé wi céri kɛn dè we mɛ́ we- ti káa bè síɛ wè ?»
53A Zezi wi sí pe yɛ: «M’bé ki juu yeli mɛ́ kányiʔɛ nɛ̄, a yeli sì Siɛn Pùɔ wi céri káa dèʔ, nɛ́ wi sìsiɛn gbuɔ gè, yeli sǐ sìi taa wè wi- puu yeli nīʔ. 54A siɛn ŋíì ’mi céri káa dè nɛ́ mi sìsiɛn gbuɔ gè, siɛn wi ’bànguɔ sìi taa wè, nɛ̀ pínɛ m’bága ki siɛn yɛ̀gɛ wè duniya kúɔjɛngɛ gè. 55Ki ’nyaa mi céri tire dī yaliire dè kányiʔɛ wori dè, á mi sìsiɛn ní gè yagbuʔɔ kányiʔɛ wuʔu gè. 56A siɛn ŋíì ’mi céri káa dè nɛ́ mi sìsiɛn gbuɔ gè, kire siɛn wiī mi nī kòriwo, mi míɛni yē kòriwo ki siɛn nī wè. 57Nɛ̀ yɛli nɛ́ bɛ̀ Tuufɔli wewiiwe wi ’mi tun wè, mi míɛni wè, mi yē sìi nɛ̄ Tuufɔli wire kɛnmɛ nɛ̄. A siɛn ŋíì ’mi káa wè, wi bé sìi taa mi kɛnmɛ nɛ̄ bè. 58Yaliire n’dɛ dàa ti ’tìgi nyìʔɛnɛ nī lè, ti wè bɛ̀ dàa tíɛlɛ yeli tuuliɛyɛ yi cé lìi dèʔ nɛ́ sí kɛ́nì kùu nɛ̀ taʔa baa wèʔ. Yaliire dáà dè a siɛn ŋíì ’ti lìi dè, wi bé puu sìi nɛ̄ súuri.»
59Zezi wi cé siɛnrɛ dáà juu dè lɛ̀lɛ níì nī wi ’puu baa tɛnmɛzaʔa mɛ́ gè nɛ siɛnnɛ tɛnmɛ bèle Kapɛrinawu kàʔa mɛ́ gè.
Zezi siɛnrɛ tiī nɛ bànguɔ sìi kanʔa siɛn mɛ́
60Zezi pìtɛnmɛnɛ nìʔɛnɛ cé wi siɛnrɛ lúʔu dè, a peli ’jo: «Siɛnrɛ dáà tiī gbɛ̀nrɛ díɛ ! Ŋáasiɛn wi bé gbɛ̀ yéri ti nɛ̄ ?»
61Bà sí Zezi wi cé ki cɛ́n dí wire pìtɛnmɛnɛ piyē nɛ kúnʔɔri wire siɛnrɛ dáà wire cé juu dè, a wi ’pe yɛ: «Siɛnrɛ dáà tiī yeli mɛ́ kúrugodiɛlɛ wī lé ? 62A ki sí yē yeli kɛ́nì Siɛn Pùɔ nyaa wè wi yɛ̀gí nɛ waa baa wi ’kíni nɛ̀ puu wè do ? 63Kulocɛliɛ Pìle lire ni nyɛ́ni sìi kanʔa wè; céri ti wè yafiɛn nyuʔɔʔ. Siɛnrɛ dáà mi ’juu yeli mɛ́ dè, tiī Pìle nɛ́ ní sìi. 64Nɛ̀ sí ki taa pàli yē bile yeli nī, tɛ́ngɛlɛ wè pe mɛ́ʔ.»
Ki ’nyaa Zezi wi cé tíi nɛ̀ ki cɛ́n bíli piyè cé tɛ́ngɛ bèleʔ, nɛ̀ pínɛ wi cé ki cɛ́n siɛn ŋíì wi cî ga wire le wire leguulo kiyɛ nī yè.
65A wi ń’nɛ̀ pe yɛ: «Kire kɛnmɛ nɛ̄ mi cé ti juu yeli mɛ́ nɛ́ yeli yɛ dí siɛn sǐ gbɛ̀ pɛn m’mɛ́ʔ ka laa Tuufɔli wire bɛ̀ʔ wi ’kire kpíʔile siɛn mɛ́ wèʔ.»
66Nɛ̀ láʔa kire lɛ̀lɛ náà nī lè a wi pìtɛnmɛnɛ pálì nìʔɛnɛ ’láʔa wi kúrugu, piyè cé ń’nɛ̀ puu nɛ tári wi kúruguʔ. 67A Zezi wi sí ki juu wi pìtɛnmɛnɛ kiɛ nɛ́ siin mɛ́ bèle nɛ́ pe yɛ: «Yeli míɛni bèle, yeli sì je koli de waa lé ?»
68A SiimɔPiɛri wi ’siɛnnugoro kɛn wi mɛ́ nɛ́ wi yɛ: «Kàfɔli, ŋáasiɛn kúrugu weli bé koli de waa ? Muɔ mɛ́ bànguɔ sìi siɛnrɛ ti yē. 69Weli bèle, weli nyɛ́nì tɛ́ngɛ ki nɛ̄ nɛ̀ taʔa ki nɛ̄ muɔ wī Kulocɛliɛ Siɛn wè, tiɛlɛ fùn wè.»
70A Zezi wi ’siɛnnugoro kɛn pe mɛ́ nɛ́ pe yɛ:
«Mi túʔu bɛ̀ʔ mi ’yeli kiɛ nɛ́ siin nyíɛnɛ bèle nɛ̀ kɔ̀n ? Wàa nigbe sí yē bile yeli nī, gbòdolilo kàfɔli yē wi nī.»
71Ki ’nyaa Zudasi wè, Siimɔ Isikariyɔti jaa wè, wire wi ’puu nɛ pun. Nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, wire wi cî ga wi le wi leguulo kiyɛ nī yè; pìtɛnmɛnɛ kiɛ nɛ́ siin pe wàa wi ’puu.
7Zezi wi siinyɛninɛ piyè tɛ́ngɛ wi nɛ̄ʔ
1Bà tire ’tóri dè, a Zezi wi ’kò nɛ nyaari Galile tɛ́nimɛ pire nī. Wiì puu nɛ caa bè kɛ́ bè sa nyaari màʔa Zude tɛ́nimɛ nī bèʔ, nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, Zuufulo pe ’puu nɛ wi caa nɛ́ kpúumɔ ní. 2Ki sí nyaa Zuufulo pe fundaanra díì pe sî nɛ ye Kpátaapigele Fundaanra7.2 Kpátaapigele Fundaanra:Fundaanra cɛngbuʔɔ káà ki ’puu Isirayɛli pìile mɛ́ bèle. Yaliire Líɛ Fundaanra cɛngbuʔɔ siinwuʔu kire ki ’puu, nɛ́ sí ní Isirayɛli pìile pe cɛngbuʔɔ taanriwuʔu gè yiɛlɛ nī lè. Isirayɛli siɛn ó siɛn cé yɛli bè kɛ́ baa ki fundaanra dáà mɛ́ dè tiʔɛ gíì Kulocɛliɛ wi cé tìɛ gè. Wéli baa Lev 23.40-42. dè, ki cɛngɛ ki cé kò cɛ̀ri bé nɔ̀. 3A wi siinyɛninɛ pe ’wi yɛ: «Yiri bile náʔa gè, mari waa Zude tɛ́nimɛ nī, muɔ pìtɛnmɛnɛ míɛni pe sa muɔ kakpiʔiligele nyaa gèle, gàli muɔ nɛ kpínʔini gèle. 4Nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, siɛn ŋíì wi ki caa pe- wire cɛ́n wè, siɛn wi nɛ̌ de làrí béri wi kakpiʔiligele kpínʔini gèleʔ. Bɛ̀ sí muɔ nɛ kele gálì kúu gèle, ma tí siɛnnɛ peri muɔ nyaʔa kìɛ !»
5Ki ’nyaa wi siinyɛninɛ peli tíimɛ bèle, piyè cé tɛ́ngɛ wi nɛ̄ʔ.
6A Zezi wi sí pe yɛ: «Mi lɛ̀lɛ niì fìɛ nɔ̀ʔ; yeli woli lire nɛ̂ sí yē nɔ̀guɔlɔ. 7Yeli sǐ gbɛ̀ duniya wuulo biɛn bèleʔ. Mi wè, mi sí nyɛ́nì duniya wuulo biɛn bèle, nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, mi nɛ duniya wi kɛnmɛ nyu bè nɛ yigi kpànʔanɛ, nɛ́ jo wi kakpiʔiligele kiyē sìpiʔile. 8Yeli bèle, yeri waa fundaanra mɛ́ dè; mi wè, mi sì je kɛ́ baa ki fundaanra dáà mɛ́ dèʔ. Mi lɛ̀lɛ niì fìɛ nɔ̀ʔ.»
9Bà Zezi wi ’siɛnrɛ dáà juu dè mmɛ gè, a wi ’kò baa Galile tɛ́nimɛ nī bè.
Zezi wi ’kɛ́ Kpátaapigele Fundaanra mɛ́ dè
10Bà wi siinyɛninɛ pe kɛ́nì kɛ́ fundaanra mɛ́ dè, píra ŋáà nī wè a wi ’líɛ nɛ̀ kɛ́, wiì sí tí a siɛn ’wi nyaaʔ; ki ’puu majo wi ’puu nɛ làrí wī. 11Bà piyē baa fundaanra nɛ̄ dè, a Zuufulo yiɛgininɛ pe ’yɛ̀ nɛ wi caa nɛ mári, nɛ́ jo: «Sétiʔɛni cɛ wi yē ?»
12Siɛnniʔɛmɛ báà pi ’puu baa bè, a kàgbaaligɛ ’yɛ̀ kpuʔɔ pe sunʔɔmɔ nī bè wi wori nɛ̄ dè. Bìli nɛ̂ jo: «Kacɛ̀ngɛfɔli wī !» Bìli nɛ̂ jo: «Wiī nɛ siɛnnɛ fáanni bèle nɛ pùunní wī !»
13Nɛ̀ sí ki taa siɛn sì cé sori nɛ wi wori nyu dè nɛ yigi kpànʔanɛʔ, bɛ̀ pe ’puu nɛ fìʔɛ́ Zuufulo yiɛgininɛ nɛ̄ bèle.
Zuufulo yiɛgininɛ piyē nɛ Zezi kìí wè
14Bà fundaanra lɛ̀lɛ ni pɛ́nì nìi tíla lè, a Zezi wi ’kɛ́ Kulocɛliɛ Gbùʔɔrɔsaʔa mɛ́ gè nɛ̀ sɛ́ni siɛnnɛ tɛnmɛ bèle. 15Ki cé Zuufulo yiɛgininɛ pe fungo wúɔ, a pe ’yɛ̀ nɛ nyu nɛ́ jo: «Mɛni ŋàa wi ’síɛ nɛ́ Kulocɛliɛ siɛnsɛbɛrɛ cɛ́n dè mmɛ gè, nɛ̀ sí ki taa wiì tɛnmɛnɛ taa ti kɔli mɛ́ gèʔ ?»
16A Zezi wi sí siɛnnugoro kɛn pe mɛ́ nɛ́ pe yɛ: «Tɛnmɛnɛ náà mi nɛ kanʔa lè, mi tíimɛ mɛ́ bɛ̀ʔ ni ’kɔ́nʔ; ŋàa wi ’mi tun wè, wire mɛ́ ni ’kɔ́n. 17A siɛn ŋíì nɛ ki caa bè Kulocɛliɛ nyɛ́ni kaala kpíʔile lè, siɛn wi bé ki cɛ́n a ki yē Kulocɛliɛ mɛ́ tɛnmɛnɛ náà ni ’yɛ̀, á kire ’laa a ki yē mi tíimɛ wori mi nɛ nyu. 18Siɛn ó siɛn wi nyɛ́ni wìi tíimɛ wori nyu dè, ki siɛn wè, míɛcaawa wī. Siɛn ŋíì sí wi nyɛ́ni ki caa wire tunvɔli wi- míʔɛ taa wè, kire siɛn wè, kányiʔɛ yē wi mɛ́, nɛ̀ pínɛ kolimɔ wè kire siɛn nī wèʔ.
19«Misa túʔu bɛ̀ʔ wi ’Fànʔa Siɛnrɛ kɛn dè yeli mɛ́ ? Nɛ̀ sí ki taa siɛn sí wè baa yeli nīʔ ŋàa wi nyɛ́ni ke tári ke tánʔagɛnmɛ nɛ̄ bèʔ. Gáa nɛ̄ yeli nɛ ki caa bè mi kpúu wè ?»
20A siɛnniʔɛmɛ pi ’jo: «Gbòdoli wī muɔ nī, á kire ’laa ŋáasiɛn wi je muɔ kpúu ?»
21A Zezi wi ’siɛnnugoro kɛn pe mɛ́ nɛ́ pe yɛ: «Kaala nigbe mi ’kpíʔile, a kire ’yeli fungo wúɔ. 22Kire ki ’taa Misa wi ’kɛnɛkɛnɛ tìɛ wè yeli nɛ̄. Kiì sí kò majo Misa wire wi ’kɛnɛkɛnɛ nyɔ́gɔ wè díɛʔ; yeli tuuliɛyɛ mɛ́ kɛnɛkɛnɛ wi ’kɔ́n. Yeli sí yē nɛ nàguɔlɔ kɛnɛkɛnɛ bèle cɛndɛnigɛ cɛngɛ nī gè. 23A ki sí nyaa nàguɔ nɛ̂ gbɛ̀nɛ kɛnɛkɛnɛ kpíʔile wè cɛndɛnigɛ nī gè, wi nɛ̌ Misa Fànʔa Siɛnrɛ cúʔɔ dèʔ wè, ki síɛ mɛni á yeli funyɔ yi ’yɛ̀ mi kúrugu, bɛ̀ mi ’siɛnpowo puʔɔ wè cɛndɛnigɛ cɛngɛ nī gè ? 24Ye fǎri siɛnnɛ wéli bèle yiɛyɛ nī bèri kàyuʔu nyu gèʔ. A yeli je kàyuʔu juu gè, ye- ki juu ki sìɛn.»
Zezi wire wī lé Kulocɛliɛ Siɛnnyiɛnɛgɔnwɔ wè
25A Zerizalɛmi kàʔa siɛnnɛ pálì ’fali nɛ̀ jo: «Nàguɔ ŋáà wire bɛ̀ʔ pe caa bè kpúu wè lé ? 26Wi sí n’ŋɛ wiī nɛ wi siɛnrɛ nyu dè kpànʔanɛ wálilɛ, siɛn sì yakaa juu nɛ́ wi níʔ. Yeli ’jo yiɛgininɛ piyè ki cɛ́n dí wire wī Kulocɛliɛ Siɛnnyiɛnɛgɔnwɔ wè kányiʔɛ í ? 27Ŋàa wè, we sí nyɛ́nì wi kɔ́ndiʔɛ cɛ́n gè, nɛ̀ sí ki taa Kulocɛliɛ Siɛnnyiɛnɛgɔnwɔ wè, a wire kɛ́nì pɛn wè, siɛn sì je ki cɛ́n sé wi ’kɔ́nʔ.»
28Bà Zezi wi ’puu nɛ siɛnnɛ tɛnmɛ bèle baa Kulocɛliɛ Gbùʔɔrɔsaʔa nī gè, a wi ’juu yékpogbuɔlɔ nī nɛ́ jo: «Ao lé, yeli ’mi cɛ́n, nɛ̀ mi kɔ́ndiʔɛ cɛ́n gè nɛ̀ pínɛ. Miì sí pɛn nìɛ nyùgo kúrugu wīʔ; ŋàa wi ’mi tun wè, wire wī kányiʔɛfɔli wè. Wire wè, yeli sì wi cɛ́nʔ. 29Mi wè, mi nyɛ́nì wi cɛ́n, nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, wire nī mi ’yiri, wire sí wi ’mi tun.»
30Kire lɛ̀lɛ nī lè a pe ’fali nɛ caa bè wi cò, nɛ̀ sí ki taa wàa sì kɔli taʔa wi nɛ̄ʔ, ki ’nyaa wi lɛ̀lɛ niì cé fìɛ nɔ̀ʔ. 31Siɛnniʔɛnɛ sunʔɔmɔ nī bè a pàli nìʔɛnɛ ’tɛ́ngɛ wi nɛ̄; a pe ’yɛ̀ nɛ nyu níɛ wáa: «A Kulocɛliɛ Siɛnnyiɛnɛgɔnwɔ wi kɛ́nì pɛn wè, yeli cɛ́n wi bé fìɛlɛ pálì kpíʔile pe- tóri ŋàa wi wuulo nɛ̄ bèle í ?»
Zuufulo kàfɔlilɔ piyē nɛ caa bè Zezi cò wè
32Dìi siɛnnɛ pe ’puu nɛ palilɛ nɛ nyu Zezi wori nɛ̄ dè baa siɛnniʔɛmɛ sunʔɔmɔ nī bè, a Fariziɛnnɛ pe ’ti lúʔu. A ki ’nyaa kacuɔnrilɔ kàfɔlilɔ bèle nɛ́ Fariziɛnnɛ ní bèle, a pe ’Kulocɛliɛ Gbùʔɔrɔsaʔa wélifɔlilɔ pálì yɛ̀gɛ nɛ̀ tórigo pe- sa wi cò.
33A Zezi wi sí jo: «Mi yē nɛ tíin bile nɛ́ yeli ní bè lɛ̀lɛ cɛ̀ri kúɔ wī, m’bé kúɔ bé kɛ́ ŋàa kúrugu wi ’mi tun wè. 34Yeli bága de mi caa, yeli sǐ sí mi nyaaʔ, nɛ̀ pínɛ tiʔɛ gíì nī mi yē wè, yeli sǐ gbɛ̀ kɛ́ baaʔ.»
35A Zuufulo pe ’yɛ̀ nɛ pìye yúgo nɛ́ jo: «Sétiʔɛni ŋàa wi caa bága kɛ́, dí we fǎga wi nyaa wèʔ ? Dùʔɔ wi sɔ̀ngí bága yiri bè kɛ́ Zuufulo bálì kúrugu pe ’cɛrigɛ nɛ̀ nyaʔami Girɛki wuulo nī bèle wī, bè sari Girɛki wuulo tɛnmɛ wī ? 36Siɛnrɛ dáà wi ’juu dàa dè, tire kɔri wi ’jo gáa wī, bà wi ’jo: ‹Yeli bága de mi caa, yeli sǐ sí mi nyaaʔ. Tiʔɛ gíì nī m’bé puu wè, yeli sǐ gbɛ̀ kɛ́ baaʔ›. »
Luʔɔ gáà ki sìi kanʔa wè
37Fundaanra cɛnzɛngɛ gè, ki cɛngɛ ki ’puu cɛngbuʔɔ kátii. A Zezi wi ’yɛ̀ nɛ̀ yéri nɛ́ juu kpuʔɔ nɛ́ jo: «A luʔɔwuʔɔ yē ŋìi nɛ̄, siɛn wiri báan mi kúrugu wi pa gbuɔ ! 38A siɛn ŋíì ’tɛ́ngɛ mi nɛ̄ wè, luʔɔ gáà ki nyɛ́ni sìi kanʔa wè, ki béri fúu de yigi siɛn wi laamɛ nī bè bɛ̀ lawiile tíɛlɛ. Tire Kulocɛliɛ siɛnsɛbɛrɛ ’ti juu7.38 Wéli baa Eza 58.11; Ezek 48.1; Zaka 14.8; Zo 4.18..»
39Kulocɛliɛ Pìle lire wori Zezi wi ’puu nɛ nyu, nàa tɛ́ngɛfɔlilɔ pe yé je ga taa lè. Niì cé fìɛ kɛnʔ, bɛ̀ ki ’nyaa Zezi wiì cé fìɛ jíin wi kpuɔmɔ nī bè wèʔ7.39 Zezi wiì cé fìɛ jíin wi kpuɔmɔ nī bè wèʔ:Kire ’jo bɛ̀ Zezi wiì cé fìɛ yɛ̀ nɛ̀ kɛ́ nyìʔɛnɛ nī lè wèʔ..
Siɛnnɛ pe ’pìye wáligi Zezi kɛnmɛ nɛ̄ bè
40Pàli ’puu baa siɛnniʔɛnɛ sunʔɔmɔ nī bè, bà peli ’siɛnrɛ dáà lúʔu dè, a pe ’jo: «Kulocɛliɛ Siɛnjuuwo wire tɔ̀ni wī ŋàa wè kányiʔɛ !»
41A pàli ’jo: «Kulocɛliɛ Siɛnnyiɛnɛgɔnwɔ wire wī ŋàa wè.»
A bìli ’jo: «Ki bé gbɛ̀ kpíʔile lé, ki- nyaa Galile tɛ́nimɛ nī Kulocɛliɛ Siɛnnyiɛnɛgɔnwɔ wi ’kɔ́n wè lé ? 42Kulocɛliɛ siɛnsɛbɛrɛ tiì ki juu lé nɛ́ jo Kulocɛliɛ Siɛnnyiɛnɛgɔnwɔ wi bága puu Dawuda siimɛ tùlugo wuu, bé sí kɔ́n Betilɛmi kàʔa mɛ́ lé, Dawuda wi kàsiʔi gè ?»
43A kire ’ki kɛn a siɛnnɛ pe ’wáligi Zezi wi kɛnmɛ nɛ̄ bè. 44Pàli ’puu nɛ caa bè wi cò, nɛ̀ sí ki taa siɛn sì kɛ́nì kɔli taʔa wi nɛ̄ʔ.
Zuufulo yiɛgininɛ pe ’cíi piyè tɛ́ngɛ Zezi nɛ̄ʔ
45A Kulocɛliɛ Gbùʔɔrɔsaʔa wélifɔlilɔ pe ’kɛ́ kacuɔnrilɔ kàfɔlilɔ kúrugu bèle, peli nɛ́ Fariziɛnnɛ ní bèle, a peli sɛ́nì pe yúgo nɛ́ pe yɛ: «Ki mɛni á ye ’wi yaʔa yiyè wi cò nɛ̀ pɛnʔ ?»
46A Kulocɛliɛ Gbùʔɔrɔsaʔa wélifɔlilɔ pe ’siɛnnugoro kɛn dè nɛ́ jo: «Siɛn sì fìɛ siɛnrɛ juu bɛ̀ nàguɔ ŋáà wi wori tíɛlɛ dèʔ.»
47A Fariziɛnnɛ pe ’jo: «Dí wiì yeli míɛni fáanni nɛ̀ yeli pùunni wī í ? 48Siɛn yē baa lé yiɛgininɛ nī bèle, á kire ’laa Fariziɛnnɛ nī bèle, ŋàa wi ’tɛ́ngɛ nàguɔ ŋáà nɛ̄ wè, 49ka laa siɛnnɛ bálì peli bɛ̀ʔ wè, piyè Fànʔa Siɛnrɛ cɛ́n dèʔ ? Kulocɛliɛ kabiʔi kiī pe nɛ̄.»
50Wàa ’puu baa Fariziɛnnɛ nī bèle, pe ’puu nɛ wi ye Nikodɛmi7.50 Nikodɛmi: Wéli baa 3.1; 19.39. , wi cé kíni nɛ̀ kɛ́ làa nɛ̄ Zezi kúrugu wè, a wire ’pe yɛ: 51«Nɛ̀ yɛli nɛ́ weli Fànʔa Siɛnrɛ ní dè wiyè gbɛ̀ kàyuʔu cáan siɛn nɛ̄ʔ, bè ki yaʔa we fǎga fìɛ siɛn wi nyasiɛnrɛ lúʔu dèʔ, bè ki cɛ́n gàa siɛn wi ’kpíʔile gèʔ. Bà túʔu bɛ̀ʔ7.51 Wéli baa Fàn 1.16; 17.6; 19.15. ?»
52A pe ’siɛnrɛ súu dè nɛ̀ kɛn wi mɛ́ nɛ́ wi yɛ: «Dùʔɔ muɔ míɛni yē Galile wuu wáà wī pugo ? -Ki caa cɛ̀ngɛ, muɔ bé ki ’nyaa Kulocɛliɛ siɛnjuuwo sì fìɛ yiri baa Galile tɛ́nimɛ nī bèʔ.»
53[A pe ’láʔala nɛ̀ kɛ́ kpáaya mɛ́ nigbe nigbe.
8Pe ’cɛliwɛ wáà cò nɛ́ nàguɔ ní
1Zezi wè, a wire ’kɛ́ Wolivi Tiire nyagurugo mɛ́. 2Ki kpìɛnduu sínbinimɛ táanni bè, a wi ’koli nɛ̀ kɛ́ Kulocɛliɛ Gbùʔɔrɔsaʔa mɛ́ gè. A kàʔa siɛnnɛ pe mìɛni ’líɛ nɛ̀ kɛ́ wi kúrugu, a wi ’tɛ́ni nɛ pe tɛnmɛ.
3A Fànʔa Siɛnrɛ sɛbɛcɛ́nminɛ bèle nɛ́ Fariziɛnnɛ ní bèle, a pe kɛ́nì cɛliwɛ wáà kɔ́ri nɛ̀ pɛ́nì wi yérige sunʔɔmɔ nī bè, ki ’nyaa nàguɔ cuɔ wi ’puu, á pe sí sɛ́nì wi cò nɛ́ nàguɔ wáà ní. 4A pe ’Zezi yɛ wè: «Tɛnmɛfɔli, weli sɛ́nì cɛliwɛ ŋáà cò wè nɛ́ nàguɔ ní. 5Fànʔa Siɛnrɛ nī dè, Misa wi ’we yɛ dí ki cɛlilɛ felile bálì bèle, we ’yɛli we- pe wáa we kpúu nɛ́ sìndari ní. Muɔ wè, muɔ sí jo mɛni8.5 Wéli baa Lev 20.10; Fàn 22.22; Ezek 16.38,40. ?»
6Pe yé tire juu bè Zezi puu wè bè wéli wī, bé sí taa bè juudiʔɛ taa wi nɛ̄. A Zezi wi ’gbɔbi nɛ sɛbɛ dàala nɛ̄ lè nɛ́ kabiɛlɛ ní. 7Bà sí pe yé fàan nɛ wi yúgo wè, a wi ’yɛ̀ nɛ̀ yéri nɛ́ pe yɛ: «A siɛn ŋíì yē yeli nī kapiile wiì fìɛ kapiile kpíʔile nɛ̀ nyaa wèʔ, siɛn wi- kíni wi wi wáa nɛ́ sìndɛnigɛ ní gè.»
8Nɛ́ fali nɛ̀ koli nɛ̀ gbɔbi nɛ sɛbɛ dàala nɛ̄ lè. 9Nɛ̀ sí ki taa bà pe ’siɛnrɛ dáà lúʔu dè8.9 Girɛki sɛbɛliɛlɛ pálì nyɛ́nì siɛnrɛ táà taʔa náʔa gè nɛ̀ jo: «Pe funyɔ tíimɛ yi ’puu nɛ pe kìí.», a pe ’koli nɛ̀ láʔala nɛ̀ kɛ́ nigbe nigbe, nɛ̀ ki séli liɛlɛ peli nɛ̄. A ki pɛ́nì kò Zezi wire nigbe nɛ́ cɛliwɛ ní wè baa sunʔɔmɔ nī bè.
10A Zezi wi ’yɛ̀ nɛ̀ yéri nɛ́ cɛliwɛ yɛ wè: «Piyē sé wī ? Siɛn sì kàyuʔu juu nɛ̀ cáan muɔ nɛ̄ léʔ ?»
11A wi ’jo: «ʔéʔe, Kàfɔli.»
A Zezi wi sí wi yɛ: «Mi míɛni wè, mi sǐ kàyuʔu cáan muɔ nɛ̄ʔ. Te waa; bà sí ki ’láʔa pàngɛ nɛ̄ wè, ma fǎga ní kapiile kpíʔileʔ !»]
Zezi wire wī duniya kpìɛnmɛ bè
12A Zezi wi ń’nɛ̀ pe yɛ: «Mi wī duniya kpìɛnmɛ bè. A siɛn ’taʔa mi kúrugu wè, wiǐ de tári yebilige nīʔ, wi bé cɛ sìi kpìɛnmɛ taa bè wī.»
13A Fariziɛnnɛ pe sí wi yɛ: «Muɔ tíimɛ ma nyɛ́ni mìɛ wori kɔ̀ngí nɛ nyu; muɔ juumɔ pi wè kányiʔɛʔ.»
14A Zezi wi ’siɛnnugoro kɛn pe mɛ́ nɛ́ pe yɛ: «A ki cɛ yē mi tíimɛ mi nyɛ́ni nìɛ wori nyu dè, mi juumɔ piī kányiʔɛ, nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, mi ’ki cɛ́n sé mi ’kɔ́n, nɛ̀ pínɛ mi ’ki cɛ́n sé mi nɛ waa. Yeli sí bèle, yeli sì ki cɛ́nʔ sé mi ’kɔ́nʔ, nɛ̀ pínɛ yeli sì ki cɛ́nʔ baa mi nɛ waa wèʔ. 15Yeli bèle yeli cî nɛ yeli kàyuʔu nyu gè siɛnnɛ kàyuʔujuugɛnmɛ nɛ̄ wī. Mi wè, mi wè nɛ kàyuʔu nyu siɛn nɛ̄ʔ. 16A mi sí cɛ́nì kàyuʔu juu siɛn nɛ̄, mi kàyuʔu kiī kányiʔɛ. Nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, mi wè nìɛ nigbe wīʔ; mi Tuu ŋáà wi ’mi tun wè, wiī nɛ́ mi ní. 17Yeli Fànʔa Siɛnrɛ tíimɛ ti ’ki juu nɛ́ jo dí a siɛnnɛ siin ’pe juumɔ juu bè kaala láà nī wè, pe juumɔ piī kányiʔɛ8.17 Wéli baa Tɔ́r 35.30; Fàn 17.6; 19.15; Eb 10.28.. 18Mi nɛ nìɛ wori nyu dè mi tíimɛ wè, nɛ̀ pínɛ Tuufɔli ŋáà wi ’mi tun wè, wiī nɛ nyu mi wori nɛ̄ dè.»
19A pe ’wi yúgo: «Sé muɔ Tuu wi yē ?»
A Zezi wi ’siɛnnugoro kɛn pe mɛ́ nɛ́ jo: «Yeli sì mi cɛ́nʔ, yeli sì mi Tuu cɛ́n wè nɛ̀ pínɛʔ. A ki yē yeli cé mi cɛ́n wè, yeli sî mi Tuu cɛ́n wè.»
20Zezi wi cé siɛnrɛ dáà juu dè nɛ́ ní baa Kulocɛliɛ Gbùʔɔrɔsaʔa nī gè, baa wali lediʔɛ yalege táanni gè, nɛ siɛnnɛ tɛnmɛ bèle. Siɛn sì cé wi còʔ. Ki ’nyaa wi lɛ̀lɛ niì cé fìɛ nɔ̀ wīʔ.
Zezi wi ’wi kpúu wori juu dè nɛ̀ yaʔa
21A Zezi wi ń’nɛ̀ pe yɛ: «Mi nɛ waa wī, yeli bága de mi caa de mari, bága kùu yeli kapiʔile nī gèle. Baa mi nɛ waa wè, yeli sǐ gbɛ̀ jáa bè kɛ́ baa ki tiʔɛ nī gèʔ.»
22A Zuufulo pe ’jo: «Dùʔɔ wi sí je ga wìi kpúu wī ? Bà wi ki ’juu nɛ́ jo: ‹Baa mi nɛ waa wè, yeli sǐ gbɛ̀ kɛ́ baa ki tiʔɛ nī gèʔ› wè ?»
23A wi ’pe yɛ: «Yeli bèle, yeli yē táanmɛ wuulo; mi wè, mi sí yē naamɛ wuu. Yeli bèle, yeli yē duniya ŋáà wuulo; mi wè, mi sí wè duniya ŋáà wi wuuʔ. 24Kire nɛ̄ mi ’ki juu yeli mɛ́ nɛ́ yeli yɛ dí yeli bága kùu yeli kapiʔile nī gèle. A yeli sì tɛ́ngɛ ki nɛ̄ dí Mi Yē Ŋàa Mi Yē wèʔ8.24 Wéli baa Yir 3.14., yeli bé kùu yeli kapiʔile nī gèle wī.»
25A pe sí wi yúgo: «Muɔ wè, ŋáa wī muɔ wè ?»
A Zezi wi ’pe yɛ: «Mi wī ŋàa wori mi ’tíi nɛ nyu yeli mɛ́ sélimɛ nɛ̄ bè. 26Siɛnrɛ yē náʔa m’mɛ́ nìʔɛrɛ bè juu yeli kayɔbigɔ mɛ́ gè, nɛ́ kàyuʔu siɛnrɛ ní nɛ̀ pínɛ. Ŋàa sí wi ’mi tun wè, wire wī kányiʔɛfɔli wè; dìi mìɛni mi ’lúʔu wi mɛ́ dè, tire mi nɛ nyu duniya wuulo mɛ́ bèle.»
27Piyè cé ki cɛ́nʔ nɛ̀ cɛ́n ga Tuufɔli wire wori wi ’puu nɛ nyu pe mɛ́ʔ. 28A Zezi wi sí pe yɛ: «A yeli kɛ́nì Siɛn Pùɔ yɛ̀gɛ8.28 Wi kórilo wori tire Zezi wi ’puu nɛ nyu mmɛ gè, bà pe cî ga wire kóri tiiparigɛ nɛ̄ gè, bé ki yɛ̀gɛ bè yérige. wè lɛ̀lɛ níì nī lè, yeli bé nɛ́ ki cɛ́n Mi Yē Ŋàa Mi Yē wè, nɛ̀ sí ki taa mi wè nɛ yafiɛn kpínʔini nìɛ nyùgo kúruguʔ; gàa nɛ̄ Tuufɔli wi ’mi tɛnmɛ gè, kire mi nɛ nyu8.28 Wéli baa Zan 3.14-15; 12.31-33., 29ŋàa wi ’mi tun wè, wiī nɛ́ mi ní nɛ̀ pínɛ. Wiì mi yaʔa mi nigbeʔ. Nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, gìi ki ’wi dɛ́ni gè, kire mi nɛ kpínʔini súuri.»
30Bà Zezi wi ’puu nɛ siɛnrɛ dáà nyu dè, a pàli nìʔɛnɛ ’tɛ́ngɛ wi nɛ̄.
Kányiʔɛ ki bé yeli kɛn yeli- kò yìyemɛ
31A Zezi wi sí juu nɛ́ Zuufulo ní bèle bàli pe cé tɛ́ngɛ wi nɛ̄ bèle, nɛ́ pe yɛ: «A yeli ’yìye puɔ mi siɛnrɛ nɛ̄ dè nɛ ti lúru dè, yeli yē mi pìtɛnmɛnɛ kányiʔɛ. 32Nɛ̀ pínɛ yeli bé kányiʔɛ cɛ́n gè; kányiʔɛ míɛni ki bé ki kɛn yeli- kò yìyemɛ.»
33A pe sí siɛnnugoro kɛn wi mɛ́ nɛ́ wi yɛ: «Birayima siimɛ wuulo bīɛlɛ weli bèle; siɛn sì fìɛ weli cáan sùkulomɔ nī nɛ̀ nyaaʔ. Ki sí mɛni á muɔ ’jo dí weli bé kò wìyemɛ ?»
34A Zezi wi ’siɛnnugoro kɛn pe mɛ́ nɛ́ pe yɛ: «M’bé ti juu yeli mɛ́ kányiʔɛ nɛ̄, a siɛn ŋíì nɛ kapiʔi kpínʔini gè, wiī kapiile sùkulowo wī. 35Sùkulowo wi nɛ̌ sí kò baa saʔa nī gè súuriʔ; jaafɔli wire sí yē baa saʔa nī gè kòriwo súuri. 36Kire nɛ̄, a ki yē Jaafɔli wire wi ’yeli kɛn a yeli ’kò yìyemɛ bèle, yeli bé tɔ̀ni bè puu yìyemɛ. 37Mi nyɛ́nì ki cɛ́n yeli yē Birayima siimɛ wuulo, nɛ̀ sí ki taa yeli nɛ mi caa nɛ́ kpúumɔ ní, kire ’taa bɛ̀ mi siɛnrɛ ti wè yeli nī kòriro dèʔ. 38Mi wè, gìi mi ’nyaa Tuufɔli mɛ́ wè, kire mi nɛ nyu. Yeli sí bèle, gìi yeli ’lúʔu yeli tuu mɛ́ wè, kire yeli nɛ kpínʔini.»
39A pe ’siɛnnugoro kɛn wi mɛ́ nɛ́ wi yɛ: «Birayima wī weli tuu wè.»
A Zezi wi ’pe yɛ: «A ki yē Birayima pìile bīɛlɛ yeli bèle, yeli cî de Birayima kakpiʔiligele kpínʔini. 40Nɛ̀ sí ki taa bɛ̀ ki yē ŋɔ̀ wè, yeli nɛ mi caa nɛ́ kpúumɔ ní, mi wè, kányiʔɛ gáà mi ’lúʔu Kulocɛliɛ mɛ́ wè, kire mi ’juu yeli mɛ́ bèle. Birayima wiì cé kire kpíʔileʔ. 41Yeli tuu wire kakpiʔiligele yeli nɛ kpínʔini.»
A pe ’wi yɛ: «Kanuʔɔrɔ nī bɛ̀ʔ pe ’weli siiʔ; weli Tuu wiī nigbe: Kulocɛliɛ wī.»
42A Zezi wi ’pe yɛ: «A ki yē Kulocɛliɛ wī yeli Tuu wè, mi cé yɛli bè yeli dɛ́ni. Nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, Kulocɛliɛ wire nī mi ’yiri, wire mɛ́ mi ’kɔ́n. Mi wè, miì pɛn nìɛ nyùgo kúrugu wīʔ, ki ’cɛ́n wire wi ’mi tun. 43Gáa nɛ̄ yeli wè nɛ mi siɛnjuuro ti kɔri cɛ́ngi wèʔ ? Kire ’taa bɛ̀ yeli sǐ gbɛ̀ jáa bè yéri bè mi siɛnrɛ lúʔu dèʔ. 44Gbòdolilo kàfɔli wī yeli tuu wè, nɛ̀ pínɛ wire kanɛdanʔana kpíʔile láa gī yeli nɛ̄. Wire wī siɛnkpuuwo wè, bà ki ’líɛ baa sélimɛ nɛ̄ bè. Nɛ̀ pínɛ wi wè nɛ yèrí kányiʔɛ nɛ̄ʔ, nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, kányiʔɛ wè wi mɛ́ púloʔ. A wi gbɛ́ni nyu níɛ finɛnɛ wè, wi nìɛ ki kpínʔini bɛ̀ wi kaliɛmɛ nɛ̄ bè; kire sí nyɛ́nì taa bɛ̀ ki ’nyaa wiī káfinɛvinɛwɛ wè, nɛ́ ní káfinɛrɛ tuu wè. 45Mi wè, bɛ̀ sí mi nɛ kányiʔɛ nyu gè, kire nɛ̄ yeli sì tɛ́ngɛ mi nɛ̄ʔ. 46Yeli nī bèle, ŋàa wi bé gbɛ̀ ki tìɛ dí mi nyɛ́nì kapiile kpíʔile lè ? A ki sí yē kányiʔɛ mi nɛ nyu wè, gáa nɛ̄ yeli sì tɛ́ngɛ mi nɛ̄ ? 47Siɛn ŋíì wī Kulocɛliɛ wuu wè, siɛn wi nàa Kulocɛliɛ nyasiɛnrɛ lúru dè; yeli bèle, bɛ̀ sí yeli wè ti lúru wèʔ, kire ’ki tìɛ yeli wè Kulocɛliɛ wuuloʔ.»
Zezi wi ’tóri Birayima nɛ̄ wè
48A Zuufulo pe ’siɛnnugoro kɛn wi mɛ́ nɛ́ wi yɛ: «Kire bɛ̀ʔ weli cé juu wè léʔ, nɛ́ jo Samariiyé wuu wī muɔ wè, dí gbòdoli yē muɔ nī ?»
49A Zezi wi ’pe yɛ: «Gbòdoli yafiɛn wè mi nīʔ, ki ’nyaa mi Tuu wire mi nɛ kpóri; yeli bèle, yeli nɛ mi kpínʔini bɛ̀ siɛnfaaligɛ tíɛlɛ. 50Mi sí cɛ wè kpuʔɔrɔ caa mi tíimɛ woriʔ; ŋàa nɛ̄ kpuʔɔrɔ ti ’yɛli dè wiī baa, wire sí wī kàyuʔujuuwo wè. 51M’bé ki juu yeli mɛ́ kányiʔɛ nɛ̄, a siɛn ŋíì ’mi siɛnrɛ cò dè cɛ̀ngɛ wè, siɛn wiǐ ga kùu bè nyaaʔ.»
52A Zuufulo pe sí wi yɛ: «Weli nɛ́ péli nɛ̀ tɛ́ngɛ ki nɛ̄ nɛ̀ láʔa gbòdoli wī muɔ nī. Birayima wiì kùuʔ lé, a Kulocɛliɛ siɛnjuulo míɛni pe ’kùu í ? Muɔ wè, muɔ sí jo ŋɔ̀ wè dí siɛn ŋíì wi ’muɔ siɛnrɛ cò dè cɛ̀ngɛ wè, dí siɛn wiǐ ga tíi kùu bè nyaaʔ. 53Muɔ wè, muɔ sí tùʔɔ nɛ̀ tóri lé weli tuu Birayima nɛ̄ wè wī, wi ’kùu wè ? Nɛ́ siɛnjuulo ní bèle, bàli pe ’kùu bèle ? Muɔ tùʔɔ nɛ mìɛ sɔ̀ngí ŋáasiɛn wī, muɔ wè pugo ?»
54A Zezi wi ’siɛnnugoro kɛn pe mɛ́ nɛ́ pe yɛ: «A ki yē mi nɛ kpuʔɔrɔ caa mi tíimɛ wori dè, mi kpuʔɔrɔ tiǐ je yafiɛn kɛnʔ. Mi Tuu wire wi nyɛ́ni kpuʔɔrɔ tari mi nɛ̄; wire wī yeli ’jo dí wiī yeli Kulocɛliɛ wè. 55Yeli sì sí wi cɛ́nʔ; mi wè mi nyɛ́nì wi cɛ́n. A mi cé jo mi sì wi cɛ́n wèʔ, mi sî puu káfinɛvinɛwɛ bɛ̀ yeli tíɛlɛ. Ki sí nyaa mi nyɛ́nì wi cɛ́n, nɛ̀ wi siɛnrɛ cò dè cɛ̀ngɛ nɛ̀ pínɛ. 56Birayima wè, yeli tuu wè, wi cé puu nɛ fundaanra kpínʔini bàga mi cɛngɛ nyaa gè. Wi sí nyɛ́nì ki ’nyaa, a wi ’fundaanra taa.»
57A Zuufulo pe ’wi yɛ: «Muɔ yiʔɛlɛ kiyè cɛ́nì yiʔɛlɛ togosiin nɛ́ kpɔrigɔ nyìʔ, á ki mɛni á muɔ kɛ́nì Birayima nyaa wè nɛ̀ síɛ ?»
58A Zezi wi ’pe yɛ: «M’bé ki juu yeli mɛ́ kányiʔɛ nɛ̄, náʔanɛ Birayima wi- sii wè, mi wè, Mi Yē baa8.58 Wéli baa Yir 3.14. Yewe míʔɛ kire Zezi wi ’yeri mmɛ gè. Wéli baa míɛni Zan 1.1..»
59Kire lɛ̀lɛ nī lè a pe ’fali nɛ̀ sìndari jó, nɛ caa bè wi wáa nɛ́ ti ní. A Zezi wi ’pùunni pe nɛ̄, nɛ̀ yiri Kulocɛliɛ Gbùʔɔrɔsaʔa nī gè.
9Zezi wi ’fúɔn puʔɔ
1Bà Zezi wi ’puu nɛ tòrí wè, a wi sɛ́nì nàguɔ wáà nyaa wi ní fúɔn, wi cé sii bɛ̀ wī. 2A wi pìtɛnmɛnɛ pe ’wi yúgo: «Tɛnmɛfɔli, ŋáasiɛn wi ’kapiile kpíʔile lè ? Nàguɔ ŋáà wire wī lé, dí wi siivɔlilɔ peli bīɛlɛ, á wi ’sii fúɔn wè9.2 Wéli baa Yir 20.5. ?»
3A Zezi wi ’siɛnnugoro kɛn pe mɛ́ nɛ́ pe yɛ: «Wire bɛ̀ʔ, wi siivɔlilɔ peli míɛni bɛ̀ʔ pe ’kapiile kpíʔileʔ. Ki ’nyaa gàa ki ’kpíʔile gìi ki bé tí Kulocɛliɛ kaala ni- kpíʔile nàguɔ ŋáà wi sìi nī wè, pe- ki ’nyaa. 4Bà cɛngɛ ki tíin kpìɛnmɛ bè, ki ’yɛli ŋàa wi ’mi tun wè, we- wi baara kúɔ dè. Pìlige ki bága wúɔ, siɛn sǐ ní gbɛ̀ baara kúɔʔ. 5Bɛ̀ mi nɛ tíin bile duniya nī wè, mi yē duniya wi kpìɛnmɛ bè.»
6Bà Zezi wi ’tire juu nɛ̀ kúɔ wè, a wi ’tíɛnrɛ sùlugu nɛ̀ wo dàala nɛ̄ lè, nɛ́ ki nyaʔami a ki ’kò fàrigɛ, nɛ̀ ki kurugo fúɔn wi nyapigele nɛ̄ gèle, 7nɛ́ wi yɛ: «Te waa ma sa yiʔɛ jíge9.7 sa yiʔɛ jíge: Girɛki siɛnrɛ nī dè, kiì fíligeʔ a ki yē wi ’jo «sa gbéli», á kire ’laa «sa yiʔɛ jíge». Pàli ’siɛnrɛ yiʔɛ dè nɛ̀ jo: «sa gbéli.» gè Silowe pìndiʔɛ mɛ́ gè», Silowe míʔɛ ki kɔri wè, kire ’jo: «tundunwɔ».
A fúɔn wi ’láʔa nɛ̀ kɛ́ nɛ̀ sɛ́nì wi yiʔɛ jíge gè nɛ́ koli nɛ̀ pɛn, a wi ’fali nɛ nyaʔa sɛni. 8A ki ’kò, bìli pe ’puu wi tɛ́ninyɛninɛ bèle nɛ́ bìli pe cé kíni nɛ̀ wi cɛ́n wi siɛnnɛ náari bèle, a pe ’jo: «Ŋàa wire túʔu bɛ̀ʔ wi ’puu nɛ tɛ̀ní nɛ siɛnnɛ náari bèle ?»
9A pàli ’jo: «ʔaan, wire wī.» A bìli ’jo: «ʔéʔe, wire bɛ̀ʔ, wi líɛrɛ dī.»
A wire tíimɛ wè, a wi ’pe yɛ: «Je mi sí wī !»
10A pe ’wi yúgo: «Mɛni ki kɛ́nì puu nɛ̀ síɛ á muɔ kɛ́ni nyaʔa ?»
11A wi ’pe yɛ: «Siɛn ŋáà pe ye Zezi wè, wire wi ’fàrigɛ kpíʔile nɛ̀ mi nyapigele kurugo gèle, nɛ́ mi yɛ mi- sa yiʔɛ jíge gè Silowe pìndiʔɛ mɛ́. A mi sí kɛ́ nɛ̀ sɛ́nì ki jíge, nɛ̀ fali nɛ nyaʔa !»
12A pe ’wi yúgo: «Sétiʔɛni wi yē ?»
A wi ’jo: «Mi sì wi tiʔɛ cɛ́nʔ.»
Fariziɛnnɛ pe ’fúɔn yúgo wè
13A siɛnnɛ pe ’nàguɔ ŋáà cò wè ŋàa wi cé kíni nɛ̀ puu fúɔn wè, nɛ̀ kɛ́ nɛ́ wi ní Fariziɛnnɛ kúrugu bèle. 14Cɛndɛnigɛ cɛngɛ nī ki sí cé puu, cɛngɛ gíì Zezi wi cé fàrigɛ túnʔɔ gè nɛ̀ fúɔn múgu wè. 15A Fariziɛnnɛ míɛni pe ń’nɛ̀ nàguɔ yúgo wè mɛni ki kɛ́nì puu nɛ̀ síɛ á wiī nyaʔa wè.
A wi ’pe yɛ: «Fàrigɛ wi ’kurugo m’mɛ́ nyapigele nɛ̄ gèle, á mi sɛ́nì yiʔɛ jíge gè, nɛ̀ fali nɛ nyaʔa.»
16Fariziɛnnɛ pe gboli nī lè a pàli ’taa baa nɛ̀ jo: «Nàguɔ ŋáà wiì kɔ́n Kulocɛliɛ mɛ́ʔ, á kire ’laa wè, yeli sì nyaa wè lé, wi wè nɛ tɔ́ri nɛ́ cɛndɛnigɛ ní gèʔ.»
A pàli sí jo: «Mɛni kapiigbiʔiliwe bé gbɛ̀ jáa de kakpoliyo nyáà feliye kpínʔini yè ?»
A pe ’wáligi. 17A pe sí ń’nɛ̀ fúɔn yúgo wè nɛ́ wi yɛ: «Muɔ wè do, muɔ nyapigele wi nyɛ́nì múgu, gíi muɔ bé gbɛ̀ juu wi wori nɛ̄ dè ?»
A wi ’jo: «Kulocɛliɛ siɛnjuuwo wī.»
18Kire nɛ́ ki mìɛni ní gè Zuufulo piyè cé yéri ki nɛ̄ʔ, ga dí nàguɔ ŋáà wi kíni nɛ̀ puu fúɔnʔ, nɛ́ ń’nɛ̀ kɛ́nì koli nɛ nyaʔa wèʔ, fúɔ a pe ’wi siivɔlilɔ yeri bèle baa nɛ̀ pɛn. 19Nɛ̀ pɛ́nì pe yúgo nɛ́ jo: «Yeli ’jo yeli jaa wī nàguɔ ŋáà wè, dí wi ’sii nɛ ní fúɔn, bà bɛ̀ʔ lé ? Mɛni sí ki kɛ́nì puu á wiī nyaʔa píra ŋáà nī wè ?»
20A nàguɔ wi siivɔlilɔ pe ’jo: «Weli tɔ̀ni nɛ̀ ki cɛ́n weli jaa wire wī ŋàa wè, wi cé sii fúɔn. 21Gìi sí ki ’wi nyapigele ke múgugɛnmɛ kúɔ bè, siɛn ŋáà wi kɛ́nì ke múgu wi nɛ̄ wè, weli sì wi cɛ́nʔ. Ye- wi yúgo wire tíimɛ wè; pùɔ bɛ̀ʔ wi tíinʔ, wire tíimɛ wi bé ki juu gìi ki ’wire taa gè.»
22Nàguɔ wi siifɔlilɔ pe cé puu nɛ fìʔɛ́ Zuufulo nɛ̄ bèle wī, kire nɛ̄ pe cé siɛnrɛ dáà juu dè mmɛ gè. Ki ’nyaa Zuufulo pe yé bìɛ ki nɛ̄ nɛ̀ kúɔ nɛ̀ jo dí siɛn ŋíì wi kɛ́nì ki juu nɛ̀ yige nɛ́ jo dí Zezi wire wī Kulocɛliɛ Siɛnnyiɛnɛgɔnwɔ wè, dí pe bé wi cìra bè yige tɛnmɛzaʔa nī gè. 23Kire nɛ̄ fúɔn wi siifɔlilɔ pe yé jo pe- wi yúgo wire tíimɛ wè, dí pùɔ bɛ̀ʔ wi tíinʔ.
24A Fariziɛnnɛ pe ń’nɛ̀ nàguɔ yeri wè baa taziinwoli nɛ̄ lè, ŋàa wi cé kíni nɛ̀ puu fúɔn wè, nɛ̀ pɛ́nì wi yɛ: «Kàli Kulocɛliɛ nɛ̄ wêli9.24 Kàli Kulocɛliɛ nɛ̄ wêli:Girɛki siɛnrɛ nī dè ti ’jo: «-Kpuʔɔrɔ taʔa Kulocɛliɛ nɛ̄.» Pàli ’ti yiʔɛ nɛ̀ jo: «Yéri ma kányiʔɛ juu.» ! Weli bèle, weli ’tɛ́ngɛ ki nɛ̄ nàguɔ ŋáà wè kapiigbiʔiliwe wī.»
25A wi ’pe yɛ: «A ki yē kapiigbiʔiliwe wī wè, miì kire cɛ́nʔ. Gìi mi ’cɛ́n gè, mi ’puu fúɔn, píra ŋáà nī wè mi sí nɛ nyaʔa.»
26A pe sí wi yúgo: «Gáa wi ’kpíʔile muɔ nɛ̄ ? Mɛni wi ’ki puu nɛ́ muɔ nyapigele múgu gèle nɛ̀ síɛ ?»
27A wi ’pe yɛ: «Mi nyɛ́nì ti juu yeli mɛ́ nɛ̀ kúɔ, yeli wè caa bè yéri ti nɛ̄ʔ. Gáa nɛ yeli nɛ caa bè ti lúʔu cígini ? Dùʔɔ yeli míɛni kɛ́ni caa bè puu wi pìtɛnmɛnɛ pálì wī ?»
28A Fariziɛnnɛ pe ’yɛ̀ nɛ wi teri nɛ́ jo: «Muɔ wī wi pìtɛnmɛwɛ wè; weli bèle, Misa pìtɛnmɛnɛ bīɛlɛ weli bèle. 29Weli bèle, weli nyɛ́nì ki cɛ́n dí Kulocɛliɛ wi cé juu nɛ́ Misa ní wè; ŋàa wè, wiyè wi cɛ́n sétiʔɛni wi ’kɔ́nʔ.»
30A nàguɔ wi ’siɛnnugoro kɛn pe mɛ́ nɛ́ pe yɛ: «Ki sí tɔ̀ni yē funwuɔrɔ wuʔu, bɛ̀ yeli sì ki cɛ́n sé wi ’kɔ́n wèʔ ! Nɛ̀ sí ki taa wi ’mi nyapigele múgu gèle. 31We ’ki cɛ́n Kulocɛliɛ wi wè nɛ kapiigbiʔilile náarigɛ lúru gèʔ. A siɛn ŋíì sí nɛ fìʔɛ́ Kulocɛliɛ nɛ̄ wè níɛ wi nyɛ́ni kaala kpínʔini lè, Kulocɛliɛ wi nàa lúru ki siɛn mɛ́ wè. 32Wiyè fìɛ ki lúʔu nɛ̀ nyaaʔ, dí siɛn ’sii nɛ ní fúɔn, a wàa kɛ́nì wi múguʔ. 33A nàguɔ ŋáà wiì cé kɔ́n Kulocɛliɛ mɛ́ wèʔ, wiǐ sî gbɛ̀ jáa bè yafiɛn kpíʔileʔ.»
34A pe ’siɛnrɛ kɛ́n dè nɛ̀ kɛn wi mɛ́ nɛ́ wi yɛ: «Muɔ wè, ma ’sii kapiile nyɛ́mi mìɛ nɛ̄ wè, muɔ ma je weli tɛnmɛ kìɛ ?»
A pe ’wi cìra nɛ̀ yige kpànʔanɛ.
Zezi wi ’jo Fariziɛnnɛ piyē fúɔnnɔ
35A Zezi wi ’ti lúʔu dí pe nyɛ́nì nàguɔ cìra wè nɛ̀ yige kpànʔanɛ. A wi sɛ́nì wi caa nɛ̀ nyaa, a wi ’wi yɛ: «Muɔ ’tɛ́ngɛ Siɛn Pùɔ nɛ̄ wè lé, muɔ wè ?»
36A wi ’jo: «Ŋáasiɛn wī, Kàfɔli, dí mi sí tɛ́ngɛ wi nɛ̄ ?»
37A Zezi wi ’wi yɛ: «Wire wī muɔ nɛ nyaʔa wè, ŋàa wi nyu nɛ́ muɔ ní wè.»
38A nàguɔ wi ’jo: «Kàfɔli, mi ’tɛ́ngɛ !», nɛ́ fali nɛ̀ tuu nɛ̀ cúbulo nɛ̀ Zezi gbùʔɔrɔ wè.
39A Zezi wi ’jo: «Mi wè, mi ’pɛn náʔa duniya nī wè bè pa kàyuʔu juu wī, gìi ki bé tí bìli pe wè nyaʔa bèleʔ, peri nyaʔa, dí bìli pe nyaʔa bèle, peli- sí kò fúɔnnɔ.»
40Fariziɛnnɛ bílì pe ’puu nɛ́ wi ní bèle, bà peli ’siɛnrɛ dáà lúʔu dè, a pàli ’wi yɛ: «Weli míɛni bèle, dùʔɔ fúɔnnɔ pálì weli yē nɛ̀ pínɛ ?»
41A Zezi wi ’pe yɛ: «A ki yē yeli ’puu fúɔnnɔ bèle, kapiile sǐ cî puu yeli nɛ̄ʔ. Bɛ̀ sí ki yē ŋɔ̀ wè, yeli ’jo yeli nɛ nyaʔa, yeli kapiile ni ’kò yeli nɛ̄.»
10Sìnbanaʔawa nɛ́ sìnbaara kàsiile lè
1A Zezi wi ’jo: «M’bé ki juu yeli mɛ́ kányiʔɛ nɛ̄, siɛn ŋíì wi sî puu wi nɛ̌ jíin sìnbaduʔu wìile lire nī lèʔ, níɛ̀ tánʔa nɛ̀ jíin kayɔbigɔ káà kiiyɛ mɛ́ gè, kire siɛn wè, wiī kàyuuwo nɛ́ ní siɛngbɛniwɛ nɛ̀ pínɛ. 2Ŋìi sí wi sî jíin wìile nī lè, wire wī sìnbaara ti nàʔavɔli wè. 3Siɛn ŋíì wi nyɛ́ni sìnbaduʔu wéli gè, wi nɛ̂ ki múgu sìnbanaʔawa mɛ́ wè. Sìnbaara ti nɛ̂ wi yékpoli lúʔu lè, a dìi yē wi wori dè, wi nɛ̂ ti yeri ti míɛyɛ nɛ̄ nɛ̀ ti kɔ́ri nɛ̀ yige. 4A wi kɛ́nì wi wori ti mìɛni kɔ́ri nɛ̀ yige dè, wi nɛ̂ kíni ti yiʔɛ mɛ́; sìnbaara ti nɛ̂ taʔa wi kúrugu bɛ̀ ki ’nyaa ti ’wi yékpoli cɛ́n lè. 5Nɛ̀ sí ki taa a ki yē siɛn wáà wiiyɛ wī wè, tiì je taʔa wi kúruguʔ; sìnbaara ti bé cɛ de fé wi nɛ̄ wī, nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, tiì nabɔnminɔ yékpuʔulo cɛ́n gèleʔ.»
6Kàsiile Zezi wi cé wáa nɛ̀ pe kɛn mmɛ gè, nɛ̀ sí ki yaʔa piyè cé ti kɔri cɛ́n wèʔ, dàa wi ’juu dèʔ.
Zezi wire wī sìnbanaʔacɛ̀nwɛ wè
7A Zezi wi sí ń’nɛ̀ siɛnrɛ táà juu nɛ́ jo: «M’bé ti ’juu yeli mɛ́ kányiʔɛ nɛ̄, mi wī wìile lè sìnbaara ti jíindiʔɛ gè. 8Bìli pe mìɛni pe ’pɛn mi yiʔɛ mɛ́ gè, kàyuulo bīɛlɛ, nɛ́ ní siɛngbɛninɛ. Sìnbaara tiì lúʔu pe mɛ́ʔ. 9Mi wè, mi wī kɔ̀ri gè. A siɛn ŋíì pɛ́nì tóri nɛ̀ jíin mi nī wè, siɛn wi bé suɔ, nɛ̀ pínɛ wi béri jíin béri yigi, wi béri wi nyalii tari wè. 10Kàyuuwo wi nɛ̌ pɛn yakaa kiiyɛ kúrugu wīʔ, ka laa bè pa yùuʔ, nɛ́ bè kpúu, nɛ́ bè yɛgɛ cúʔɔ bɛ̀ʔ. Mi wè, mi ’pɛn gìi ki bé tí sìi wi- puu pe mɛ́, pe- wi taa nìʔɛwɛ bɛ̀ ki caa mmɛ.
11«Mi wè, mi wī sìnbanaʔacɛ̀nwɛ wè. Sìnbanaʔacɛ̀nwɛ wi nɛ̂ wi sìi kɛn wè wi sìnbaara ti nyùgo nī. 12Siɛn ŋíì pe sî líɛ sàri nɛ̄ wè, nɛ̀ sí ki taa sìnbanaʔawa sí bɛ̀ʔ wè, nɛ̀ pínɛ wire wori tíimɛ bɛ̀ʔ sìnbaara dèʔ, a wi gbɛ́nɛ̀ kàdafiige nyaa ki ’báan sìnbaara kúrugu dè, wi nɛ̂ fɛ̀ níɛ̀ ti wáa. Kàdafiige ki nɛ̂ jíin ti nī, nɛ̀ ti cɛrigɛ. 13Kire ’taa bɛ̀ wiī sàri baakuɔwɔ wè; sìnbaara ti woli ni nɛ̌ wi líɛ yakaa mɛ́ʔ.
14«Mi wè, mi wī sìnbanaʔacɛ̀nwɛ wè. Mi ’mi wuulo cɛ́n bèle, a mi wuulo míɛni pe ’mi cɛ́n, 15majo mɛni Tuufɔli wi ’mi cɛ́n wè, á mi míɛni ’wi cɛ́n wè. Nɛ̀ pínɛ mi ’mi sìi kɛn wè sìnbaara ti kɛnmɛ nɛ̄. 16Sìnbaara táà yē nɛ tíin mi mɛ́ dìi ti wè náʔa sìnbaduʔu gáà nī gèʔ. Ki ’yɛli mi sa ti kɔ́ri bè pɛn; ti bé mi yékpoli lúʔu lè. Sìnbatogo ki bé puu nigbe, nɛ́ sìnbanaʔawa ní wè nigbe bè pínɛ.
17«Mi nyɛ́nì mi Tuu dɛ́ni wè, nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, mi ’mi sìi kɛn wè, bé sí ní koli bè wi líɛ. 18Siɛn sǐ gbɛ̀ mi sìi kúɔ wèʔ, ki ’nyaa mi m’bé mi sìi kɛn wè mi tíimɛ wè. Ki fànʔa yē m’mɛ́ bè mi sìi kɛn wè, ki fànʔa yē m’mɛ́ bè koli bè wi suɔ cígini. Mi Tuu wire mɛ́ mi nyɛ́nì kire kajuudiɛlɛ siɛnrɛ taa dè.»
19A ki siɛnrɛ dáà ti ń’nɛ̀ Zuufulo kɛn bèle a pe ’wáligi pìye nɛ̄. 20A pe pàli nìʔɛnɛ ’yɛ̀ nɛ nyu níɛ wáa: «Gbòdoli yē nàguɔ ŋáà nī wè, kaala gīɛlɛ wi nī; gáa nɛ̄ yeli nɛ wi siɛnrɛ lúru dè ?»
21A pàli ’jo: «Gbòdolifɔli siɛnjuuro bɛ̀ʔ dàa dèʔ. Yeli ’cɛ́n lé gbòdoli bé gbɛ̀ jáa bè fúɔn múgu lé ?»
Zuufulo pe wè Zezi caa wèʔ
22A ki kɛ́nì nyaa Zuufulo pe fundaanra díì pe sî nɛ kpínʔini Zerizalɛmi kàʔa mɛ́ gè Kulocɛliɛ Gbùʔɔrɔsaʔa ki tɛ́ngɛlɛ wori nɛ̄ dè yiɛlɛ ó yiɛlɛ wè, a ki cɛngɛ ki ’nɔ̀; wiire lɛ̀lɛ nī ki ’puu. 23Zezi wi ’puu nɛ nyaari nɛ tòrí Kulocɛliɛ Gbùʔɔrɔsaʔa nī gè Sulomani kobigo nī gè10.23 Wéli baa Kakpi 3.11.. 24A Zuufulo yiɛgininɛ pe sí kɛ́ nɛ̀ sɛ́nì wi màʔa nɛ̀ suʔu nɛ́ wi yɛ: «Muɔ je weli cò bè yaʔa káaliyɛ nī yè muɔ wori nɛ̄ dè bè taa lɛ̀lɛ jori wī ? A ki yē muɔ wī Kulocɛliɛ Siɛnnyiɛnɛgɔnwɔ wè, ma ti juu ma láʔa we nɛ̄ kìɛ !»
25A Zezi wi ’pe yɛ: «Mi nyɛ́nì ti juu yeli mɛ́; yeli sì tɛ́ngɛʔ. Kakpiʔiligele gálì mi nɛ kpínʔini mi Tuu wi míʔɛ nɛ̄ gè, kiyē nɛ mi wori nyu dè. 26Nɛ̀ sí ki taa yeli bèle, yeli sì tɛ́ngɛ mi nɛ̄ʔ, nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, mi sìnbaara bɛ̀ʔ yeli bèleʔ. 27Sìnbaara dáà dī mi wori dè, tiī nɛ mi yékpoli lúru lè. Mi míɛni wè, mi nyɛ́nì mi sìnbaara cɛ́n dè. Ti nɛ̂ taʔa mi kúrugu. 28Nɛ̀ pínɛ mi ’bànguɔ sìi kɛn wè ti mɛ́; tiǐ ga tíi bé kùu bè nyaaʔ, siɛn míɛni sǐ gbɛ̀ jáa bè ti píle bè yige mi kɔli nī gèʔ. 29Mi Tuu ŋáà wi ’ti kɛn m’mɛ́ wè, wi fànʔa ki ’tóri pe mìɛni nɛ̄; siɛn sǐ gbɛ̀ jáa bè ti píle yige Tuufɔli wi kɔli nī gèʔ. 30Mi nɛ́ Tuufɔli ní wè, weli yē nigbe.»
31A Zuufulo pe ń’nɛ̀ sìndari jó bè wi wáa kpúu nɛ́ ti ní.
32A Zezi wi ’pe yɛ: «Mi nyɛ́nì kele nìʔɛgɛlɛ kpíʔile cɛ̀ngɛlɛ nɛ̀ yeli tìɛ; Tuufɔli wire mɛ́ ke ’kɔ́n. Kakpiʔilile níi wori nɛ̄ yeli je mi wáa nɛ́ sìndari ní dè ?»
33A Zuufulo pe ’siɛnnugoro kɛn wi mɛ́ nɛ́ wi yɛ: «Weli sì je muɔ wáa nɛ́ sìndari ní dè kacɛ̀nnɛ kɛnmɛ nɛ̄ wīʔ; siɛncuʔɔrɔ dáà muɔ ’juu dè, tire kɛnmɛ nɛ̄ weli je muɔ wáa. Nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, siɛn wī muɔ wè, á muɔ sí nɛ mìɛ kpínʔini Kulocɛliɛ.»
34A Zezi wi ’pe yɛ: «Ki túʔu wè baaʔ sɛbɛgɛ yeli Fànʔa Siɛnrɛ sɛbɛ nī wè, dí: ‹Mi ’jo yeli yē kulocɛlɛlɛ10.34 Ŋún 82.6 tire ti ’juu náʔa gè.› lé ? 35A ki sí nyaa bìli mɛ́ wi siɛnrɛ ti yē dè, wi ’peli yeri nɛ̀ jo dí piyē kulocɛlɛlɛ. We ’ki cɛ́n Kulocɛliɛ siɛnsɛbɛrɛ tiǐ gbɛ̀ tɔ́nʔ. 36Siɛn ŋíì Tuufɔli wi ’wàli nɛ̀ tɛ́ngɛ nɛ́ wi tun náʔa duniya nī wè, yeli bèle, yeli ’jo dí wiī nɛ Kulocɛliɛ míʔɛ córi gè, bɛ̀ mi ’ki juu nɛ́ jo mi yē Kulocɛliɛ Jaa wè. Bà bɛ̀ʔ lé ? 37A mi wè nɛ mi Tuu wi kakuʔɔlɔ kúu gèle, ye fǎga tɛ́ngɛ mi nɛ̄ʔ. 38A mi sí nɛ ke kúu gèle, a yeli sì cɛ́nì tɛ́ngɛʔ mi nɛ̄ wè, ye- tɛ́ngɛ kakpiʔiligele keli nɛ̄ gìi ki bé tí yeli gbɛ̀ ki cɛ́n Tuufɔli wiī mi nī, mi mìɛni yē Tuufɔli nī wè.»
39A pe ń’nɛ̀ yɛ̀ nɛ caa bè wi cò cígini, a wi ’sùuri nɛ̀ yiri pe kiyɛ nī yè. 40A Zezi wi ń’nɛ̀ koli nɛ̀ kɛ́ Zurudɛn cáʔa kúrugu gè, baa tiʔɛ gíì nī Zan wi ’kíni nɛ ’puu nɛ siɛnnɛ batiize bèle, nɛ̀ sɛ́nì kò baa kire tiʔɛ nī gè. 41A siɛnniʔɛnɛ ’kɛ́ baa wi kúrugu; pe ’puu nɛ ki nyu nɛ́ jo: «Zan wiì kɛ́nì fìɛ wáà kpíʔile nɛ̀ nyaaʔ, nɛ̀ sí ki taa dìi mìɛni wi ’juu nàguɔ ŋáà wi wori nɛ̄ dè tiī kányiʔɛ.»
42A pàli nìʔɛnɛ ’tɛ́ngɛ wi nɛ̄ baa ki tiʔɛ nī gè.
11Lazari kùu wori dè
1A ki ’nyaa nàguɔ wáà cé kò yaawa, pe ’puu nɛ wi ye Lazari, Betanii vògo wuu wi ’puu; Maari nɛ́ wi siinyɛni Mariti ní wè peli vògo kire ki ’puu. 2Maari ŋáà wi cé natukɔli sùnmɔ wo bè Kàfɔli nɛ̄ wè nɛ́ wi nzìire tíʔɛ dè nɛ̀ wi tɔliyɔ kurugo yè, kire cuɔ wire siinyɛni wi ’puu Lazari wè, ŋàa wi ’puu nɛ yáa wè11.2 Wéli baa 12.3; Mar 14.3; Luk 7.38.. 3A wi siinyɛninɛ bálì pe sí tunduro tórigo Zezi mɛ́ wè, a pe sɛ́nì wi yɛ: «Kàfɔli, muɔ nàgori wiī baa yaawa.»
4Bà Zezi wi ’ti lúʔu dè, a wi ’jo: «Yaama báà bè, kùu yaama bɛ̀ʔ; ki ’nyaa pi je Kulocɛliɛ kpuɔmɔ tìɛ bè wī: pire barigɛ nɛ̄ gè Kulocɛliɛ Jaa wi bé kpuʔɔrɔ taa.»
5Nɛ́ ki cɛ́n Mariti wè, nɛ́ wi siinyɛni Maari ní wè, nɛ́ Lazari ní wè, pe woli ni cé Zezi dɛ́ni wè. 6Nɛ̀ sí ki taa bà wi cé Lazari wi yaama wori lúʔu dè, a wi ń’nɛ̀ kò baa nɛ̀ cɛnyɛ siin kúɔ baa tiʔɛ gíì nī wi ’puu wè. 7Kire kàduʔumɛ gè a wi ’wi pìtɛnmɛnɛ yɛ bèle: «Ye- tí we- koli we kɛ́ Zude tɛ́nimɛ nī.»
8A wi pìtɛnmɛnɛ pe ’wi yɛ: «Tɛnmɛfɔli, kiì fìɛ mɔgɔʔ, Zuufulo piyè túʔu puu nɛ caa bè muɔ wáa nɛ́ sìndari ní, á muɔ ń’nɛ̀ koli nɛ caa bè kɛ́ baa lé ?»
9A Zezi wi ’jo: «Líɛrilɛ kiɛ nɛ́ siin túʔu bɛ̀ʔ cɛngɛ nī gè ? A siɛn nɛ tári cɛngɛ lɛ̀lɛ nī lè, siɛn wiǐ de kúruguʔ. Nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄ wi nìɛ nyaʔa duniya ŋáà wi kpìɛnmɛ nɛ̄ bè. 10Nɛ̀ sí ki taa a siɛn nɛ tári pìlige nī gè, wi béri kúrugu, bɛ̀ ki ’nyaa kpìɛnmɛ wè wi mɛ́ wèʔ.»
11Bà Zezi wi ’siɛnrɛ dáà juu dè nɛ̀ kúɔ wè, a wi ’pe yɛ: «Lazari wè, weli nàgori wè, wiī baa nɛ ŋɔ́ni, m’bé sí kɛ́ bè sa wi yɛ̀gɛ.»
12A wi pìtɛnmɛnɛ pe ’jo: «Kàfɔli, a ki yē wiī nɛ ŋɔ́ni wè, wi bé puʔɔ.»
13Ki ’nyaa Lazari wi kùu wori Zezi wi cé juu mmɛ gè, a peli sí ki ’nyaa nɛ̀ jo dùʔɔ ŋɔ́nijɛnbɛ pire wi ’puu nɛ pun. 14Kire nɛ̄ a Zezi wi sí ti juu nɛ̀ láʔa pe mɛ́ nɛ́ jo: «Lazari wi ’kùu wī. 15Ki ’mi dɛ́ni nɛ̀ yeli kɛn bɛ̀ mi sì puu baa wèʔ, nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, kire ’kpíʔile gìi ki bé tí yeli- tɛ́ngɛ wè. Ye- sí puu we- kɛ́ wi kúrugu.»
16Toma wè, ŋàa pe ’puu nɛ ye Didiimi wè (ki kɔri wire wī «Ŋɔwɔ»), a wire sí pìtɛnmɛnɛ bílì yɛ bèle: «Ye- puu we- kɛ́ weli míɛni bèle, we sa pínɛ we kùu nɛ́ Kàfɔli ní wè.»
Zezi wire wi nyɛ́ni kúbilo nyɛ́gi bèle
17Bà Zezi wi sɛ́nì yiri wè, a wi ’lúʔu dí cɛnyɛ sicɛri cé tóri nɛ̀ kúɔ bà pe cé Lazari tɔ́n wè. 18Ki sí nyaa Betanii vògo nɛ́ Zerizalɛmi kàʔa yi ’puu yìi táanni, culolo taanri félige pe ’puu yi sunʔɔmɔ nī. 19Zuufulo nìʔɛnɛ cé kɛ́ bè sa Mariti nɛ́ Maari fìɛlɛ bèle bɛ̀ pe siinyɛni wi cé kùu wè.
20Bà sí Mariti wi cé lúʔu dí Zezi wiī nɛ báan baa wè, a wi ’kɛ́ bè sa wi kpàli. A Maari wire ’tɛ́ni baa saʔa nī gè.
21A Mariti wi ’Zezi yɛ wè: «ʔé, Kàfɔli, a ki yē muɔ ’puu bile wè, mi siinyɛni wiǐ sî kùuʔ ! 22Mi sí tɛ́ngɛ ki nɛ̄ bɛ̀ ki yē ŋɔ̀ wè, a muɔ ’yɛgɛ ó yɛgɛ náari Kulocɛliɛ mɛ́ wè, wi bé ki kɛn muɔ mɛ́.»
23A Zezi wi ’wi yɛ: «Muɔ siinyɛni wi bé nyɛ́.»
24A Mariti wi ’jo: «ʔaan, mi ’tɛ́ngɛ ki nɛ̄ kúbilo nyɛ́yirile cɛngɛ gè duniya kúɔjɛngɛ gè, wi bága nyɛ́ bè yiri.»
25A Zezi wi ’wi yɛ: «Mi wī kúbilo nyɛ́yirile lè nɛ́ sìi wè; a siɛn ŋíì ’tɛ́ngɛ mi nɛ̄ wè, a wi cɛ́nì kùu, wi bé koli bè nyɛ́. 26Kire nɛ̄, siɛn ó siɛn ŋáà wī sìi nɛ̄ nɛ́ tɛ́ngɛ mi nɛ̄ wè, wiǐ ga kùu bè nyaaʔ. Muɔ ’tɛ́ngɛ kire nɛ̄ lé ?»
27A wi ’jo: «ʔaan Kàfɔli, mi ’tɛ́ngɛ ki nɛ̄ muɔ wī Kulocɛliɛ Siɛnnyiɛnɛgɔnwɔ wè, Kulocɛliɛ Jaa wè ŋàa wi ’pɛn duniya nī wè.»
Zezi wi ’nyɛni Lazari kùu wori nɛ̄ dè
28Bà Mariti wi ’tire juu dè, nɛ́ fali nɛ̀ láʔa nɛ̀ kɛ́ nɛ̀ sɛ́nì wi siinyɛni yeri wè Maari wè, nɛ̀ ti palilɛ nɛ̀ juu wi mɛ́ nɛ́ wi yɛ: «Tɛnmɛfɔli wi ’pɛn, wi ’jo ma kɛ́ baa.»
29Bà Maari wi ’tire lúʔu dè, a wi ’fali nɛ̀ yɛ̀ sɛni, nɛ̀ kɛ́ Zezi kúrugu wè. 30Zezi wi cé sí puu nɛ tíin wiì cé fìɛ jíin vògo nī gèʔ. Wi ’puu nɛ tíin baa tiʔɛ gíì nī Mariti wi cé sɛ́nì wi kpàli wè. 31Zuufulo bílì pe ’puu baa nɛ́ Maari ní wè baa saʔa nī gè nɛ wi fìɛlɛ́ wè, bà pe kɛ́nì wi nyaa a wi ’parigɛ nɛ̀ yɛ̀ nɛ̀ yiri wè, a pe ’líɛ nɛ̀ taʔa wi nɛ̄. Pe yé jo dùʔɔ kpɔ̀nnɔ lire mɛ́ wi waa bè sari wi fuunmɔ tùʔɔ́ bè. 32Bà Maari wi sɛ́nì nɔ̀ baa tiʔɛ gíì nī Zezi wi ’puu wè, nɛ́ sí wi nyaa wè, a wi ’tìgi nɛ̀ tuu wi táanni, nɛ́ wi yɛ: «ʔé Kàfɔli, a muɔ cé puu náʔa wè, mi siinyɛni wiǐ sî kùuʔ !»
33Bà Zezi wi ’Maari nyaa wè wi nyɛni wè, nɛ́ Zuufulo míɛni ní bèle bàli pe cé taʔa wi nɛ̄ bèle, pe nyɛni nɛ pínɛ bèle, a ki ’laamɛ cúʔɔ wi nī kpuʔɔ nɛ̀ wi sɔ̀ngirɔ nyaʔami dè, nɛ̀ céri kpúu dè wi nɛ̄. 34A wi ’pe yúgo: «Sétiʔɛni ye sɛ́nì wi tɔ́n ?»
A pe ’jo: «Kàfɔli, we- kɛ́ ma sa ki wéli.»
35A Zezi wi ’nyɛni.
36A Zuufulo pe ’jo: «ʔé, ye- nyaa bɛ̀ Lazari wi cé wi dɛ́ni wè !»
37Nɛ̀ sí ki taa a pàli ’taa baa pe sunʔɔmɔ nī bè nɛ̀ jo: «Ŋàa wire wi ’fúɔn múgu wè, wiǐ cî gbɛ̀ jáa lé bè ki kpíʔile bínɛ Lazari wi fǎga cé kùu lé ?»
Zezi wi ’Lazari nyɛ́ wè
38A ki siɛnrɛ ti ń’nɛ̀ laamɛ cúʔɔ Zezi nī wè kpuʔɔ, a wi ’líɛ nɛ̀ kɛ́ baa nyɛgɛ mɛ́ gè. Nyɛgɛ ki ’puu nyaguruwiʔi á pe ’kàdɛnigɛ tɔ́n ki nyuɔ nɛ̄ gè. 39A Zezi wi ’jo: «Ye- kàdɛnigɛ láʔa gè.»
Kpúu wi siinyɛni wè Mariti wè, a wi ’wi yɛ: «Kàfɔli, wi bé puu de númɔ de kúu. Ki cɛnyɛ sicɛri yī ŋɔ̀ wè bà we ’wi tɔ́n wè.»
40A Zezi wi ’jo: «Miì túʔu ki juu muɔ mɛ́ʔ nɛ́ muɔ yɛ dí a muɔ ’tɛ́ngɛ wè, muɔ bé Kulocɛliɛ kpuɔmɔ nyaa dè lé ?»
41A pe sí kàdɛnigɛ kòligo gè nɛ̀ láʔa. A Zezi wi ’yiʔɛ yɛ̀gɛ gè naamɛ nɛ́ jo: «Aba, mi nɛ muɔ síɛri bɛ̀ muɔ nɛ lúru mi mɛ́ wè. 42Mi wè, mi nyɛ́nì ki cɛ́n muɔ nɛ lúru mi mɛ́ lɛ̀gɛlɛ ke mìɛni nī, nɛ̀ sí ki taa siɛnniʔɛmɛ báà pi ’yéri bàa bè, peli kɛnmɛ nɛ̄ mi ’ki juu, gìi ki bé tí pe- tɛ́ngɛ ki nɛ̄ muɔ wī ma ’mi tun.»
43Bà Zezi wi ’tire juu mmɛ gè, a wi ’yékpoli wáa kpuʔɔ nɛ́ jo: «Lazari, te yigi náʔa !»
44A kpúu wi ’yiri; tɔliyɔ yè nɛ́ kiyɛ ní yè, yi ’puu mígeliye nɛ́ kúutɔnfɛnikoliyo ní, pe cé fɛ̀niwɛgɛ káà tíʔɛ nɛ̀ wi yiʔɛ puɔ gè. A Zezi wi ’pe yɛ: «Ye- fɛ̀ninɛ sáʔala bèle wi nɛ̄, yé wi yaʔa wiri waa.»
Zuufulo kàfɔlilɔ pe ’jo dí Zezi wi ’yɛli bè kpúu wī
(Mat 26.1-5; Mar 14.1-2; Luk 22.1-2)
45Zuufulo bílì pe cé pɛn Maari kúrugu wè, bà pe ’kaala náà nyaa lè nàa Zezi wi ’kpíʔile lè, a pe pàli nìʔɛnɛ ’tɛ́ngɛ wi nɛ̄. 46A pàli sí láʔa nɛ̀ kɛ́ nɛ̀ sɛ́nì ti juu Fariziɛnnɛ mɛ́ bèle gàa Zezi wi ’kpíʔile gè. 47A kacuɔnrilɔ kàfɔlilɔ bèle, peli nɛ́ Fariziɛnnɛ ní bèle, a pe ’pe kàyuʔujuulo gboli yeri lè nɛ̀ sɛ́nì pìye nyaa.
A pe ’jo: «Gáa cɛ we bé kpíʔile ? Nɛ́ ki cɛ́n nàguɔ ŋáà wiī nɛ fìɛlɛ nìʔɛnɛ kpínʔini. 48A we sí wi yaʔa kire nɛ̄ gè, siɛnnɛ pe mìɛni bé tɛ́ngɛ wi nɛ̄. Wurɔmi kùlo wuulo pe sí pɛn bè pa weli Kulocɛliɛ Gbùʔɔrɔsaʔa cúʔɔ gè nɛ́ weli kùlo ní lè.»
49Wàa ’puu baa pe nī, wire wi ’puu kacuɔnrilɔ kàfɔli wè ki yiɛlɛ lè, pe ’puu nɛ wi ye Kayifa. A wire ’pe yɛ: «Yeli sì fìɛ yafiɛn cɛ́nʔ. 50Yeli sì ki cɛ́n nɛ̀ cɛ́nʔ ki ’pɔ́ri siɛn nigbe- kùu siɛnnɛ pe mìɛni nyùgo nī, gìi ki bé tí kùpolo ni fǎga cúʔɔ wèʔ.»
51Siɛnrɛ dáà dè, kacuɔnriwɔ wire tíimɛ nī bɛ̀ʔ ti yé yiriʔ, ki ’nyaa bɛ̀ wi ’puu kacuɔnrilɔ kàfɔli wè kire yiɛlɛ lè, a wi ’Kulocɛliɛ kaala juu lè nɛ̀ tìɛ, nɛ̀ ki juu nɛ́ jo dí ki ’yɛli Zezi wi- kùu kùlo ni nyùgo nī. 52Kiì sí kò majo kùlo lire yákuɔ kɛnmɛ nɛ̄ wi ’yɛli bè kùuʔ. Wi ’yɛli wi- kùu gìi ki bé tí Kulocɛliɛ pìile bílì pe ’cɛrigɛ nɛ̀ màʔa bèle, pe- pìye pínɛ pe- kò nigbe.
53Kire cɛngɛ kire pe ’ki yɛ̀gɛ bè Zezi kpúu wè. 54Kire kɛnmɛ nɛ̄ Zezi wiì cé ń’nɛ̀ puu nɛ nyaari Zuufulo pe sunʔɔmɔ nī bèʔ. A wi ’yiri baa kire tiʔɛ nī gè nɛ̀ kɛ́ tiʔɛ gíì ki ’puu baa nɛ̀ kpɔni waama tiʔɛ nɛ̄ gè, nɛ̀ sɛ́nì kò baa kàʔa gíì pe ’puu nɛ ye Ɛfirayimi wè, nɛ̀ sɛ́nì kò baa kire tiʔɛ nī gè nɛ́ wi pìtɛnmɛnɛ ní bèle. 55Ki sí nyaa Zuufulo Torimakiyaʔa Fundaanra cɛngɛ ki ’puu nɛ sìʔɛrɛ́ nɛ báan. Siɛnnɛ nìʔɛnɛ ’puu nɛ yɛ̀gí pe vòro mɛ́ dè nɛ waa Zerizalɛmi kàʔa mɛ́ gè bè sa pe jígemununɔ11.55 Wéli baa Yir 19.10-15; Tɔ́r 9.9-14; Kaj2 30.1-3,17-20; Kakpi 21.24-26; 24.18. kele kúɔ gèle bè pìye gbòbori bè yaʔa bèri fundaanra cɛngɛ siri gè. 56Zuufulo pe sí puu nɛ Zezi caa wè bè wi cò. Bà pe ’puu baa Kulocɛliɛ Gbùʔɔrɔsaʔa nī gè pe nìɛ yúgogolo wáari pìye mɛ́ náà jo: «Yeli ’ki nyaa wi bága pɛn náʔa fundaanra mɛ́ dè í ?»
57Kacuɔnrilɔ kàfɔlilɔ bèle nɛ́ Fariziɛnnɛ ní bèle, pe cé ki juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ siɛnnɛ nɛ̄ bèle nɛ́ jo a siɛn ó siɛn kɛ́nì Zezi tiʔɛ cɛ́n gè, siɛn wi- ti juu, pe bé sa wi cò.
12Maari wi ’natukɔli wo Zezi tɔliyɔ nɛ̄ yè
1Cɛnyɛ kɔlini ’puu nɛ tíin yiʔɛ nɛ̄ dí Torimakiyaʔa Fundaanra cɛngɛ ki sí nɔ̀. A Zezi wi ’kɛ́ Betanii vògo mɛ́, kire vògo kire nī Lazari wi ’puu, ŋàa Zezi wi cé nyɛ́ nɛ̀ yige kúbilo nī bèle wè. 2A pe ’suʔɔ Zezi nɛ̄ wè baa ki vògo nī gè. Mariti wi ’puu nɛ suro kanʔa dè, Lazari wi ’puu baa lìidiʔɛ nī gè nɛ́ Zezi ní wè.
3A Maari wi kɛ́nì natukɔli liitiri tílaga líɛ wi wocɛ̀njɛnwɛ, lagbɛnrɛ wuu, nɛ̀ sɛ́nì wi wo Zezi tɔliyɔ nɛ̄ yè, níɛ wi nzìire tíʔi dè nɛ yi kurugi. A natukɔli wi nùgo ki ’saʔa ki mìɛni líɛ.
4Zezi pìtɛnmɛnɛ nī bèle ŋàa pe ’puu nɛ ye Zudasi Isikariyɔti wè, ŋàa wi cî ga Zezi le wè wi leguulo kiyɛ nī yè, a wire ’jo: 5«Gáa nɛ wiyè natukɔli ŋáà pári wè ? Je we cî gbɛ̀ wi pári wali denarile sirakeli dabataan (300) nɛ̄, bè wali kɛn wè fuunmɔfɔlilɔ mɛ́ »
6Zudasi wi cé siɛnrɛ dáà juu dè, kiì sí kò majo fuunmɔfɔlilɔ peli wuʔu wi ’puu nɛ yáaʔ, ki ’nyaa kàyuuwo wi ’puu. Wire wi ’puu nɛ wali yalege tɛ́ngi gè, nɛ́ sí puu nɛ wali yúu wè nɛ kɔ̀ngí, ŋàa pe ’puu nɛ nii baa wè.
7A Zezi wi sí wi yɛ: «-Wi yaʔa yanyige nɛ̄ ! Gàa wi ’kpíʔile gàa gè, wi ’ki kpíʔile nɛ̀ mi tɔ́njɛngɛ kele gbòbori gèle nɛ̀ yaʔa wī. 8Fuunmɔfɔlilɔ piyē bile nɛ́ yeli ní súuri; mi wè, mi sí wè bile nɛ́ yeli ní súuriʔ.»
Yiɛgininɛ pe ’nyuɔ le Lazari nɛ̄ wè
9Zuufulo nìʔɛnɛ cé sí ki cɛ́n Zezi wiī baa Betanii vògo nī gè. A pe ’líɛ nɛ̀ kɛ́ baa. Nɛ̀ sí ki taa wire yákuɔ kɛnmɛ nɛ̄ bɛ̀ʔ pe yé kɛ́ʔ, ki ’nyaa Lazari ŋáà Zezi wi cé nyɛ́ nɛ̀ yige kúbilo nī bèle, wire míɛni pe cé kɛ́ bè sa weli. 10A kacuɔnrilɔ kàfɔlilɔ pe sí ki juu nɛ̀ ceri bè Lazari kpúu wè bè pínɛ, 11bɛ̀ ki ’nyaa wire kɛnmɛ nɛ̄ Zuufulo nìʔɛnɛ ’puu nɛ láʔala pe nɛ̄, níɛ tɛ́ngi Zezi nɛ̄ wè.
Zezi wi ’jíin Zerizalɛmi kàʔa nī gè
(Mat 21.1-11; Mar 1.1-11; Luk 19.28-40)
12Ki kpìɛnduu gè, siɛnniʔɛmɛ báà pi cé kɛ́ baa Torimakiyaʔa Fundaanra mɛ́ dè, a pe kɛ́nì lúʔu dí Zezi wiī baa nɛ báan Zerizalɛmi kàʔa mɛ́ gè. 13A pe ’siʔɛgbari kúnminɔ nɛ̀ kɛ́ wi kpàlidiʔɛ nī gè, níɛ yékpuʔulo wáari gèle níɛ wáa:
«Wozana12.13 A we ’jo «wozana» wè, eburu kùlo siɛnrɛ táà dī, sélimɛ nɛ̄ bè ki kɔri wi ’jo «Ye- we suɔ, mi ye fiɛn !» Zezi lɛ̀lɛ nī lè, a ki ’kò pe nɛ̂ yékpoli wáa nɛ̀ siɛnrɛ dàa juu dè, bè Kulocɛliɛ síɛri wè bè kpuʔɔrɔ taʔa wi nɛ̄. Kire kɔri wire wī náʔa gè. !
Kulocɛliɛ wi- kpuʔɔrɔ taʔa
Isirayɛli kùlofɔli nɛ̄ wè !»
Wire ŋáà wi báan
Kàfɔli wi míʔɛ nɛ̄ gè12.13 Ŋún 118.25-26 tire ti ’juu náʔa gè. !
14A Zezi wi ’sèfɛnbuɔ taa nɛ̀ tánʔa nɛ̀ tɛ́ni ni nɛ̄. A kire ’kpíʔile nɛ̀ yɛli nɛ́ Kulocɛliɛ siɛnsɛbɛrɛ ní dè, ti ’jo:
15Siyɔn kàʔa siɛnnɛ12.15 Wéli baa Mat 21.5 kaliwɛgɛ ki táanmɛ gè.
ye fǎga de fìʔɛ́ʔ,
ye- nyaa, yeli kùlofɔli
wiī nɛ báan baa,
wi ’tánʔa nɛ̀ tɛ́ni
sèfɛnnɛ pùɔ nɛ̄12.15 Zaka 9.9 tire ti ’juu náʔa gè..
16Ki sélimɛ nɛ̄ bè, Zezi wi pìtɛnmɛnɛ piyè cé kele gálì ke kɔri cɛ́n wèʔ. Nɛ̀ sí ki taa, bà wi yé kɛ́nì jíin wi kpuɔmɔ nī bè, a pe ’sɔ̀ngi nɛ̀ taa nɛ́ ki siɛnrɛ ní dè; Kulocɛliɛ siɛnsɛbɛrɛ ti cé wi wori juu dè. A pe ’ki cɛ́n kire siɛnnɛ pe yé kpíʔile wi mɛ́ gàa gè. 17Siɛnniʔɛmɛ bíì pi cé puu baa nɛ́ wi ní lɛ̀lɛ níì nī wi cé Lazari yeri wè baa nyɛgɛ nī gè nɛ́ wi nyɛ́ nɛ̀ yige kúbilo nī bèle, peli cé pe wori juu dè dìi peli ’cɛ́n Zezi wori nī dè. 18Kire ki cé tí a siɛnniʔɛmɛ pi ’kɛ́ bè sa wi kpàli, bɛ̀ pe cé lúʔu dí wire wi ’ki fìɛ ŋáà kpíʔile wè. 19A Fariziɛnnɛ pe ’yɛ̀ nɛ nyu nɛ tìí pìye nɛ̄ níɛ wáa: «Ye- nyaa, yeli sǐ gbɛ̀ yafiɛn kpíʔile kaala náà nī lèʔ. Ye- ki wéli kìɛ, siɛnnɛ pe mìɛni piyē nɛ láʔala nɛ waa wi kúrugu.»
Girɛki kùlo wuulo pálì nɛ caa bè Zezi nyaa wè
20Girɛki kùlo wuulo pálì ’puu baa siɛnnɛ nī bèle, peli cé kɛ́ bè sa Kulocɛliɛ gbùʔɔrɔ wè ki fundaanra cɛngɛ gáà gè. 21A pe ’kɛ́ Filipi kúrugu, Bɛtisayida vògo wuu wè Galile tɛ́nimɛ nī bè, nɛ̀ sɛ́nì wi yɛ: «Kàfɔli, weli nɛ ki caa bè Zezi nyaa wè.»
22A Filipi wi ’kɛ́ nɛ̀ sɛ́nì ti juu Andire mɛ́. A wire nɛ́ Andire ní wè, a pe ’kɛ́ nɛ̀ sɛ́nì ti juu Zezi mɛ́ wè.
23A Zezi wi ’pe yɛ: «Lɛ̀lɛ ni ’nɔ̀, Siɛn Pùɔ wi ’yɛli bè jíin wi kpuɔmɔ nī bè. 24M’bé ki juu yeli mɛ́ kányiʔɛ nɛ̄, a bíle pìle niì tánʔa dàala nī lè nɛ̀ kùu lèʔ, pìle ni nɛ̂ kò nìi nigbe. A pìle ni sí kùu lè, ni nɛ̂ sɛn nìʔɛgɛ. 25A siɛn ŋíì ’wi sìi yaʔa wè a wi ’wi dɛ́ni wè, wi bé pùunni wi sìi nī wè. A ŋìi sí wi sìi yaʔa wè a wi ’wi biɛn náʔa duniya ŋáà nī wè, siɛn wi sìi wi bé kò wi mɛ́ súuri bànguɔ sìi. 26A siɛn ŋíì nɛ caa bèri baara mi mɛ́ wè, siɛn wi- taʔa mi nɛ̄. Nɛ̀ pínɛ a mi yē tiʔɛ gíì nī, baa mi baakuɔwɔ wi bé puu ki tiʔɛ nī gè. Mi Tuu wi bé kpuʔɔrɔ taʔa siɛn nɛ̄ wè ŋàa wi nyɛ́ni baara mi mɛ́ wè.»
Zezi wi ’wi kpúu wori juu dè
27«Bɛ̀ ki yē ŋɔ̀ wè, mi fungo ki ’nyaʔami mi nī, gíi sí cɛ m’bé juu ? Mi- jo lé ‹Aba, -mi suɔ lɛ̀lɛ náà mɛ́ lè lé ?› Ki ’nyaa lɛ̀lɛ náà lire kɛnmɛ nɛ̄ mi ’pɛn. 28Aba, -kpuʔɔrɔ taʔa muɔ míʔɛ nɛ̄ gè.»
A yékpoli láà ’fali nɛ̀ juu baa nyìʔɛnɛ nī lè nɛ́ jo: «Mi nyɛ́nì kpuʔɔrɔ taʔa ki nɛ̄ nɛ̀ kúɔ, m’bé ní fùgu bè kpuʔɔrɔ taʔa ki nɛ̄.»
29Siɛnniʔɛmɛ báà pi cé gbuʔulo bè, nɛ́ siɛnrɛ dáà lúʔu dè, a pe ’jo kàsakpɛnigɛ gī. A bìli ’jo dí nyìʔɛnɛ tundunwɔ wáà wi ’juu nɛ́ Zezi ní wè. 30A Zezi wi sí pe yɛ: «Mi kɛnmɛ nɛ̄ bɛ̀ʔ yékpoli náà ni ’siɛnrɛ dáà juu dèʔ, yeli kɛnmɛ nɛ̄ ni ’ti juu. 31Duniya ŋáà wi kàyuʔu kire ki ’séli nɛ̀ kúɔ ŋɔ̀ wè. Bɛ̀ ki yē ŋɔ̀ wè, pe bé duniya ŋáà wi kàfɔli12.31 duniya ŋáà wi kàfɔli:Setɛni wire Zezi wi pun. cìra wè bè yige kpànʔanɛ. 32Gìi sí ki ’mi kúɔ wè, a mi kɛ́nì yɛ̀ dàala nɛ̄ lè nɛ̀ kɛ́ naamɛ gè, m’bé siɛnnɛ pe mìɛni píle bè pɛn nìɛ mɛ́.»
33Ki ’nyaa Zezi wi cé siɛnrɛ dáà juu dè bè ki tìɛ kɛnmɛ bíì nɛ̄ wire cî ga kùu wè. 34A siɛnnɛ pe sí wi yɛ: «Weli nyɛ́nì ki lúʔu Misa Fànʔa Siɛnrɛ nī dè dí Kulocɛliɛ Siɛnnyiɛnɛgɔnwɔ wi bága puu bile súuri duniya nī wè. Ki síɛ mɛni á muɔ ’jo dí Siɛn Pùɔ wi ’yɛli bága yɛ̀ naamɛ ? Ŋáasiɛn wī kire Siɛn Pùɔ wè12.34 Wéli baa Eza 9.6; Dan 7.14. ?»
35A Zezi wi sí pe yɛ: «Kpìɛnmɛ piī nɛ tíin bile yeli sunʔɔmɔ nī bè, bè lɛ̀lɛ cɛ̀ri kúɔ wī. Yeri tári kpìɛnmɛ nɛ̄ bè, yebilige ki fǎga ga yeli fuuʔ. A kire ’laa wè, siɛn ŋíì wi nyɛ́ni tári yebilige nī gè wi nɛ̌ ki cɛ́nʔ sé wire nɛ waaʔ. 36Bà kpìɛnmɛ piī bile nɛ́ yeli ní bèle, ye- tɛ́ngɛ kpìɛnmɛ nɛ̄ bè, gìi ki bé tí ye- kò kpìɛnmɛ wuulo bèle.»
Zuufulo piyè tɛ́ngɛ Zezi nɛ̄ wèʔ
Bà Zezi wi ’tire juu nɛ̀ kúɔ dè, a wi ’láʔa nɛ̀ kɛ́, nɛ̀ làri pe nɛ̄. 37Wi cé fìɛlɛ kpíʔile nɛ̀ tìɛ pe nɛ̄, kire nɛ́ ki mìɛni ní piyè cé tɛ́ngɛ wi nɛ̄ʔ. 38Kire ’kpíʔile nɛ̀ yɛli nɛ́ Kulocɛliɛ siɛnjuuliɛwɛ wi siɛnrɛ ní dè Ezayi wè, wi cé jo:
Ŋáasiɛn wi ’tɛ́ngɛ
weli siɛnrɛ nɛ̄ dè ?
Nɛ̀ pínɛ, ŋáasiɛn wi ’jo Kàfɔli
wi ’wi kɔli tìɛ gè wire nɛ̄12.38 Eza 53.1 tire ti ’juu náʔa gè. ?
39Kire kɛnmɛ nɛ̄ piyè cé gbɛ́nɛ̀ jáa nɛ̀ tɛ́ngɛʔ.
Ezayi wi cé ń’nɛ̀ ki juu nɛ́ jo:
40Kulocɛliɛ wi ’pe kpíʔile fúɔnnɔ,
nɛ̀ pe funyɔ gbɛ̀n yè.
Kire ’kpíʔile gìi ki bé tí
pe nyapigele
ke fǎga de nyaʔaʔ,
pe funyɔ yi fǎga
kaala yiʔɛ cɛ́nʔ.
Kire kɛnmɛ Kulocɛliɛ wi ’jo:
Piyě gbɛ̀ koli pɛn mi mɛ́ʔ,
dí mi sí pe puʔɔʔ12.40 Eza 6.9-10 tire ti ’juu náʔa gè. Wéli baa Mat 13.13,15..
41Ezayi wi cé siɛnrɛ dáà juu dè bɛ̀ ki ’nyaa wi cé Kulocɛliɛ Siɛnnyiɛnɛgɔnwɔ wi kpuɔmɔ nyaa bè. A wi sí nɛ nyu wi wori nɛ̄ dè. 42A kire ’kpíʔile yiɛgininɛ nī bèle a pàli nìʔɛnɛ ’tɛ́ngɛ Zezi nɛ̄ wè. Nɛ̀ sí ki taa Fariziɛnnɛ peli fíɛrɛ nɛ̄ dè piyè cé fɔ̀li nɛ̀ pe tɛ́ngɛlɛ wori yige dè kpànʔanɛʔ, pe fǎga peli cìra bè yige tɛnmɛzaʔa nī gèʔ. 43Pe cé màʔa nɛ̀ siɛnnɛ kpuʔɔrɔ yaʔa a tire ’pe dɛ́ni nɛ̀ tóri kpuʔɔrɔ dáà Kulocɛliɛ nɛ kanʔa dè.
Zezi siɛnrɛ ti bága kàyuʔu cáan siɛnnɛ nɛ̄ bèle
44A Zezi wi sí juu kpuʔɔ nɛ́ jo: «Siɛn ŋíì wi ’tɛ́ngɛ mi nɛ̄ wè, mi nɛ̄ bɛ̀ʔ wi ’tɛ́ngɛʔ; ŋàa wi ’mi tun wè, wire nɛ̄ siɛn wi ’tɛ́ngɛ. 45Siɛn ŋíì wi ’mi nyaa wè, wi ’mi tunvɔli nyaa wè. 46Mi wè, mi wī kpìɛnmɛ bè, mi ’pɛn náʔa duniya nī wè gìi ki bé tí a siɛn ŋíì ’tɛ́ngɛ mi nɛ̄ wè, siɛn wi fǎga kò yebilige nīʔ. 47A siɛn ŋíì sí mi nyasiɛnrɛ lúʔu dè nɛ́ kò wiì ti cò dèʔ, m’bɛ̀ʔ mi bé kàyuʔu cáan ki siɛn nɛ̄ wèʔ. Nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, mi sì pɛn bè pa kàyuʔu juu duniya siɛnnɛ nɛ̄ bèle wīʔ. Mi ’pɛn bè pa pe suɔ wī.
48«A siɛn ŋíì ’mi wáa nɛ́ kò wiì mi siɛnrɛ lúʔu dèʔ, kire siɛn wè, kàyuʔujuuwo ’taa wi nɛ̄. Ki ’nyaa siɛnrɛ dáà mi ’juu dè, tire ti bága kàyuʔu cáan ki siɛn nɛ̄ wè duniya kúɔjɛngɛ gè. 49Nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, dàa mi ’juu dè mi tíimɛ wori bɛ̀ʔ mi ’kɔ̀n nɛ̀ juuʔ. Tuufɔli ŋáà wi ’mi tun wè, wire wi ’ki juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ mi nɛ̄ gìi mi ’yɛli bè juu gè, nɛ́ ti juugɛnmɛ ní bè. 50Mi sí nyɛ́nì ki cɛ́n kaala níì wi ’juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ lè niī bànguɔ sìi. Dàa sí mi nɛ nyu dè, mi nɛ ti nyu nɛ̀ yɛli nɛ́ gàa Tuufɔli wi ’juu mi mɛ́ gè, bɛ̀ mi nɛ ti nyu kire kɛnmɛ nɛ̄.»
13Zezi wi ’wi pìtɛnmɛnɛ tɔliyɔ jíge yè
1Cɛngɛ nigbe bé kúɔ dí Torimakiyaʔa Fundaanra cɛngɛ ki sí nɔ̀ gè, a Zezi wi ’ki cɛ́n dí lɛ̀lɛ ni ’nɔ̀ wire bé yiri náʔa duniya ŋáà nī wè bè kɛ́ Tuufɔli kúrugu wè. Wi wuulo bálì bīɛlɛ náʔa duniya nī wè, pe cé wi dɛ́ni, a pe ń’nɛ̀ wi dɛ́ni kpuʔɔ láʔala fùn. 2Pìlige suro lìi lɛ̀lɛ nī lè, gbòdolilo kàfɔli wi cé ki nyɔ́gɔ nɛ̀ kúɔ Zudasi Isikariyɔti fungo nī gè, Siimɔ jaa wè, wi- Zezi kɛn wè. 3Zezi wi cé ki cɛ́n Tuufɔli wi ’kele ke mìɛni le wire kiyɛ nī yè, dí wire ’kɔ́n Kulocɛliɛ mɛ́, nɛ́ sí nɛ waa Kulocɛliɛ mɛ́ wè.
4A wi ’yɛ̀ lìidiʔɛ nī gè, nɛ̀ wi burugbuʔɔ fòri gè, nɛ́ fɛ̀ni líɛ nɛ̀ puɔ wìi nɛ̄. 5Nɛ́ fali nɛ̀ luʔɔ le yalege káà nī, nɛ̀ séli nɛ wi pìtɛnmɛnɛ pe tɔliyɔ jíri yè, níɛ fɛ̀ni tíʔi wè nɛ yi kurugi, fɛ̀ni ŋáà wi cé puɔ wìi nɛ̄ wè.
6A wi sɛ́nì nɔ̀ Siimɔ Piɛri nɛ̄, a wire ’wi yɛ: «Kàfɔli, muɔ bé mi tɔliyɔ jíge yè mi nɛ̄ lé ?»
7A Zezi wi ’siɛnnugoro kɛn wi mɛ́ nɛ́ wi yɛ: «Gìi mi nɛ kpínʔini gè, muɔ sì fìɛ ki kɔri cɛ́n wèʔ bɛ̀ ki yē ŋɔ̀ wèʔ. Muɔ bága ki cɛ́n kàduʔumɛ.»
8A Piɛri wi ’jo: «Mi sì fɔ̀li kire nɛ̄ʔ, muɔ- tɔliyɔ jíge mi nɛ̄ wèʔ.»
A Zezi wi ’wi yɛ: «A mi sì muɔ tɔliyɔ jíge yè, muɔ liɛlɛ sì je puu nɛ́ mi níʔ.»
9A Siimɔ Piɛri wi sí wi yɛ: «Kàfɔli, fǎga cɛ ki yérige tɔliyɔ yire yákuɔ nɛ̄ʔ, mi kiyɛ míɛni pínɛ yè ma jíge, nɛ́ nyùgo ní gè !»
10A Zezi wi ’jo: «Siɛn ŋáà wi ’gbéli wè, gbélile láà ní wè tíin baa, ka laa bè tɔliyɔ jíge bɛ̀ʔ; wi mìɛni powo wiī mùnuwɔ. Yeli yē mùnunɔ, ye mìɛni sí bɛ̀ʔ.»
11Ki ’nyaa wi cé ki cɛ́n siɛn ŋáà wi sî ga wire kɛn wè. Kire nɛ̄ wi cé ki juu bɛ̀, nɛ́ jo: «Ye mìɛni wè mùnunɔʔ.»
12Bà wi kɛ́nì tɔliyɔ jíge yè nɛ̀ kúɔ pe nɛ̄ bèle, a wi ’koli nɛ̀ wi burugbuʔɔ líɛ gè nɛ̀ le nɛ̀ tɛ́ni lìidiʔɛ nī gè, nɛ́ pe yɛ: «Gàa mi ’kpíʔile gàa gè, yeli ki kɔri cɛ́n wè lé ?
13«Yeli nɛ mi yeri ‹Tɛnmɛfɔli› nɛ́ ‹Kàfɔli›. Kányiʔɛ gī, mi wī. 14Mi ŋáà sí wī Kàfɔli wè nɛ́ ní Tɛnmɛfɔli wè, a mi ’yeli tɔliyɔ jíge yè yeli nɛ̄ bèle, yeli míɛni bèle yeli ’yɛli bèri tɔliyɔ jíri yè yìye nɛ̄. 15Kpíʔilegɛnmɛ mi ’tìɛ yeli nɛ̄, gìi ki bé tí yeri ki kpínʔini bɛ̀, kɛnmɛ bíì nɛ̄ mi ’ki kpíʔile yeli mɛ́ bèle. 16M’bé ki juu yeli mɛ́ kányiʔɛ nɛ̄, sùkulowo wiì kpúʔɔ nɛ̀ tóri wi kàfɔli nɛ̄ wèʔ, nɛ̀ pínɛ tundunwɔ wiì kpúʔɔ nɛ̀ tóri wi tunvɔli nɛ̄ wèʔ. 17Píra ŋáà nī wè yeli nyɛ́nì kire cɛ́n gè. Yeli bé puu fundaanra nɛ̄, a yeli nɛ ki kpínʔini gè.
18«Yeli ye mìɛni kɛnmɛ nɛ̄ bɛ̀ʔ mi nɛ siɛnrɛ dáà nyu dèʔ. Mi nyɛ́nì ki cɛ́n bìli mi ’nyíɛnɛ nɛ̀ kɔ̀n bèle. Ki sí yɛli fúɔ Kulocɛliɛ siɛnsɛbɛrɛ ti- fori wī: Ŋàa wi wúɔ nɛ líi nɛ́ mi ní wè, wire wi ’koli nɛ̀ yiʔɛ nɛ túngu nɛ́ mi ní13.18 Ŋún 41.10 tire ti ’juu náʔa gè..
19«Mi nɛ ki nyu yeli mɛ́ ŋɔ̀ wè náʔanɛ ki nɛ́ ga kpíʔile gè, gìi ki bé tí a kaala ni kɛ́nì kpíʔile lè, ye- tɛ́ngɛ ki nɛ̄ mi wè, Mi Yē Ŋàa Mi Yē wè13.19 Wéli baa Yir 3.14.. 20M’bé ki juu yeli mɛ́ kányiʔɛ nɛ̄, a siɛn ŋíì ’mi tundunwɔ cò wè cɛ̀ngɛ wè, mi siɛn wi ’cò cɛ̀ngɛ. A ŋìi sí mi cò cɛ̀ngɛ wè, Ŋàa wi ’mi tun wè, wire siɛn wi ’cò cɛ̀ngɛ.»
Zudasi bé Zezi le wè wi leguulo kiyɛ nī
(Mat 26.20-25; Mar 14.17-21; Luk 22.21-23)
21Bà Zezi wi ’siɛnrɛ dáà juu dè nɛ̀ kúɔ dè, a laamɛ pi ’piɛn wi nī, a wi ’ki juu nɛ̀ yige nɛ́ jo: «M’bé ki juu yeli mɛ́ kányiʔɛ nɛ̄, wàa nigbe yē bile yeli nī, wi bága mi le leguulo pe kiyɛ nī.»
22A pìtɛnmɛnɛ pe ’yɛ̀ nɛ pìye wéli, níɛ pìye yúgo ŋáa wi pun. 23Pìtɛnmɛnɛ nī bèle wàa nigbe ’puu baa, wire wi cé Zezi dɛ́ni wè, wi cé tɛ́ni nɛ̀ kpɔni Zezi nɛ̄ wè baa lìidiʔɛ nī gè. 24A SiimɔPiɛri wi sí wi kɔbilɔ nɛ́ wi yɛ wi- Zezi yúgo wè ŋáasiɛn wiī nɛ pun. 25A ki pìtɛnmɛwɛ wi ’cɛ̀li nɛ̀ kpɔni Zezi nɛ̄ wè nɛ́ wi yɛ: «Kàfɔli, ŋáasiɛn wī ?»
26A Zezi wi ’siɛnnugoro kɛn dè pe mɛ́ nɛ́ pe yɛ: «A mi kɛ́nì búru nígi wè nɛ̀ kɛn siɛn ŋíì mɛ́, wire wī.»
A wi sí fali nɛ̀ búru kún wè nɛ̀ wi nígi yagbuʔɔ nī gè, nɛ̀ kɛn Zudasi Isikariyɔti mɛ́ wè, Siimɔ jaa wè. 27Bà Zudasi wi ’búru suɔ wè, tiɛnugo nī gè, a Setɛni wi ’fali nɛ̀ jíin wi nī sɛni. A Zezi wi sí fali nɛ̀ wi yɛ: «Gàa muɔ je kpíʔile gè, ma ki kpíʔile fáari !»
28Bìli pe ’puu baa lìidiʔɛ nī gè, pe wàa sì cé ki cɛ́nʔ gáa nɛ̄ Zezi wi ’siɛnrɛ dáà juu dè wi mɛ́ mmɛ gèʔ. 29A pàli sí ki sɔ̀ngi nɛ̀ jo dùʔɔ bɛ̀ ki ’nyaa Zudasi wire mɛ́ wali yalege ki ’puu gè, Zezi wi cé wi yɛ wi sa yɛrɛ suɔ dìi nɛ̄ pe màakuu cî ga puu fundaanra cɛngɛ gè, á kire ’laa wi sa ki wéli gàa pe bé kɛn fuunmɔfɔlilɔ mɛ́ bèle. 30A Zudasi wi sí búrukunnɔ suɔ lè nɛ́ fali nɛ̀ yiri sɛni. Pìlige ki cé wúɔ nɛ̀ kúɔ.
Kulocɛliɛ kajuudiɛlɛ fɔnnɔ lè
31Bà Zudasi wi ’yiri nɛ̀ kɛ́ wè, a Zezi wi ’jo: «Píra ŋáà nī wè Siɛn Pùɔ wi ’kpuʔɔrɔ taa, Kulocɛliɛ míɛni wi ’kpuʔɔrɔ taa wi nī. 32[A ki sí yē Kulocɛliɛ wi ’kpuʔɔrɔ taa Siɛn Pùɔ nī wè]13.32 Siɛnrɛ dáà ti wè baa girɛki sɛbɛliɛlɛ pálì nīʔ., Kulocɛliɛ míɛni wi bé kpuʔɔrɔ taʔa wi nɛ̄ wire tíimɛ wè; wi bé sí ki kpíʔile píra ŋáà nī wè wī. 33Mi pìile, mi nɛ tíin bile nɛ́ yeli ní bè lɛ̀lɛ cɛ̀ri kúɔ wī. Yeli bága de mi caa de mári, nɛ̀ sí ki taa bɛ̀ mi ’ki juu Zuufulo mɛ́ bèle nɛ́ pe yɛ tiʔɛ gíì nī mi nɛ waa wè, piyě gbɛ̀ kɛ́ baa wèʔ, tire míɛni m’bé juu yeli mɛ́ píra ŋáà nī wè.
34«Kajuudiɛlɛ fɔnnɔ mi je kɛn yeli mɛ́: ye- yìye dɛ́ni. Kɛnmɛ bíì nɛ̄ yeli ’mi dɛ́ni wè, yeli míɛni bèle, ye- yìye dɛ́ni. 35Kire ki bé tí pe mìɛni pe- ki cɛ́n yeli yē mi pìtɛnmɛnɛ, a yeli ’yìye dɛ́ni bèle.»
Zezi wi ’jo Piɛri bága cíi wire nɛ̄
(Mat 26.31-35; Mar 14.27-31; Luk 22.31-34)
36A SiimɔPiɛri wi sí Zezi yɛ wè: «Kàfɔli, sétiʔɛni muɔ nɛ waa ?»
A Zezi wi ’wi yɛ: «Tiʔɛ gíì nī mi nɛ waa wè, muɔ sǐ gbɛ̀ jáa bè kɛ́ baa nɛ́ mi ní ŋɔ̀ wèʔ. Muɔ bága de waa kàduʔumɛ.»
37A Piɛri wi ’jo: «Kàfɔli, gáa nɛ̄ miǐ gbɛ̀ taʔa muɔ nɛ̄ ŋɔ̀ wèʔ ? Mi ’gbòbori nɛ̀ yaʔa nɛ̀ kúɔ bè mi sìi kɛn wè muɔ kɛnmɛ nɛ̄ bè !»
38A Zezi wi ’siɛnnugoro kɛn dè nɛ́ wi yɛ: «Muɔ bé muɔ sìi kɛn wè mi kɛnmɛ nɛ̄ lé ? M’bé ki juu muɔ mɛ́ kányiʔɛ nɛ̄, sɛ́ni gòpɔli wi- nyɛni wè, muɔ bé ti kìɛ bè taa tɔliyɔ taanri bé jo muɔ sì mi cɛ́nʔ.»
14Zezi wire wī koligo gè
1A Zezi wi ’jo: «Ye fǎga yeli funyɔ yaʔa yè yi de curuguʔ. Ye- tɛ́ngɛ Kulocɛliɛ nɛ̄ wè, ye míɛni ye tɛ́ngɛ mi nɛ̄. 2Kòridiɛyɛ nìʔɛyɛ yē baa mi Tuu wi saʔa nī gè. A kiì puu bɛ̀ gèʔ, mi cî ti juu lé yeli mɛ́ bé yeli yɛ dí mi nɛ waa bè sa tiʔɛ káà kpíʔile yeli mɛ́ lé ? 3A mi sí kɛ́nì kɛ́ nɛ̀ sɛ́nì tiʔɛ káà kpíʔile yeli mɛ́ bèle, bà m’bé ní koli bè pɛn bè pa yeli líɛ bè fàri nìɛ nɛ̄, gìi ki bé tí a mi yē tiʔɛ gíì nī wè, yeli míɛni bèle ye- puu baa ki tiʔɛ nī gè. 4Nɛ̀ pínɛ tiʔɛ gíì nī mi nɛ waa wè, yeli nyɛ́nì ki koligo cɛ́n gè.»
5A Toma sí wi yɛ: «Kàfɔli, weli sì cɛ́nʔ sétiʔɛni muɔ nɛ waaʔ. Mɛni weli bé gbɛ̀ ki koligo cɛ́n gè ?»
6A Zezi wi ’wi yɛ: «Mi wī koligo gè, nɛ́ kányiʔɛ gè, nɛ́ sìi wè. Siɛn wè waa Tuufɔli tiʔɛ nī gèʔ ka laa wiì tóri mi mɛ́ʔ. 7A ki yē yeli cé mi cɛ́n wè, yeli cî mi Tuu cɛ́n wè. Bɛ̀ sí ki yē ŋɔ̀ wè yeli nyɛ́nì wi cɛ́n, yeli ’wi nyaa nɛ̀ pínɛ.»
8A Filipi ’wi yɛ: «Kàfɔli, -Tuufɔli tìɛ wè weli nɛ̄, kire bé yɛli nɛ́ weli ní.»
9A Zezi wi ’wi yɛ: «Lɛ̀lɛ náà míɛni mi ’kúɔ bile nɛ́ yeli ní bèle, muɔ sì kɛ́nì mi cɛ́nʔ lé Filipi ? A siɛn ŋíì ’mi nyaa wè, siɛn wi ’Tuufɔli nyaa wè; ki síɛ mɛni á muɔ ’jo mi- Tuufɔli tìɛ wè yeli nɛ̄ ? 10Muɔ sì tɛ́ngɛ ki nɛ̄ʔ mi yē Tuufɔli nī wè lé, á Tuufɔli míɛni ní wè mi nī lé ? Siɛnrɛ dáà mi nɛ nyu yeli mɛ́ dè, mi wè ti nyu nìɛ nyùgo kúrugu wīʔ. Tuufɔli ŋáà wī mi nī kòriwo wè, wire wi nyɛ́ni wi kele kúu gèle. 11Ye- tɛ́ngɛ ki nɛ̄ mi yē Tuufɔli nī wè, Tuufɔli míɛni wiī mi nī. A kire ’ye jáa, ye- tɛ́ngɛ kakpiʔiligele keli kɛnmɛ nɛ̄.
12«M’bé ti juu yeli mɛ́ kányiʔɛ nɛ̄, a siɛn ŋíì ’tɛ́ngɛ mi nɛ̄ wè, kele gálì mi nɛ kúu gèle, wi béri ke feligele kpínʔini gèle; wi wuʔulo ke bé cɛ kpólilo bè tóri, bɛ̀ ki ’nyaa mi nɛ waa Tuufɔli kúrugu wè. 13Nɛ̀ pínɛ a yeli ’yɛgɛ náari mi míʔɛ nɛ̄ gè, m’bé ki kpíʔile, gìi ki bé tí Tuufɔli wi- kpuʔɔrɔ taa Jaafɔli nī wè. 14A yeli ’yakaa náari mi mɛ́ mi míʔɛ nɛ̄ gè, m’bé ki kpíʔile.»
Zezi ’jo Kulocɛliɛ Pìle ni bé pɛn
15«A ki yē mi ’yeli dɛ́ni wè, yeli béri mi kajuudiʔɛlɛ tári gèle. 16Mi míɛni wè, m’bé Tuufɔli náari wè wi- Sáʔafɔli wáà kɛn yeli mɛ́, wi- puu nɛ́ yeli ní súuri. 17Kulocɛliɛ Pìle lire nī, ni nyɛ́ni tári kányiʔɛ nɛ̄ gè; duniya wuulo piyě gbɛ̀ jáa bè ni taaʔ, nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, piyě gbɛ̀ ni nyaaʔ, nɛ̀ pínɛ piyè ni cɛ́nʔ. Yeli sí bèle, yeli nyɛ́nì ni cɛ́n, bɛ̀ ki ’nyaa niī nɛ́ yeli ní kòrilo lè, nɛ̀ pínɛ ni bága puu yeli nī bèle.
18«Mi sǐ yeli yaʔa ye- puu círileʔ, m’bé pɛn yeli mɛ́. 19Ki ’kò cɛ̀ri, duniya wuulo piyě ní mi nyaaʔ. Yeli sí bèle yeli bé mi nyaa bɛ̀ mi yē wiiwe wè. Nɛ̀ pínɛ yeli míɛni bèle, yeli bága puu wiile. 20Kire cɛngɛ gáà gè, yeli bé ki cɛ́n mi yē Tuufɔli nī wè, dí yeli míɛni bèle yeli yē mi nī, mi míɛni ní yeli nī. 21Siɛn ŋíì wi ’mi kajuudiʔɛlɛ cò gèle níɛ tári nɛ yɛligi nɛ́ ke ní gèle, kire siɛn wire mi ’dɛ́ni wè. A mi sí siɛn ŋíì dɛ́ni, ki siɛn míɛni wi bé mi Tuu dɛ́ni wè. Mi míɛni wè, wi bé mi dɛ́ni; m’bé nìɛ tìɛ wi nɛ̄ bè pínɛ.»
22A Zudasi wè, ŋàa wi wè Zudasi Isikariyɔti wèʔ, a wire ’wi yɛ: «Kàfɔli, mɛni kire bé kpíʔile bè síɛ dí muɔ ga mìɛ tìɛ weli nɛ̄ bé duniya yaʔa wè ?»
23A Zezi wi ’siɛnnugoro kɛn dè wi mɛ́ nɛ́ wi yɛ: «A mi ’siɛn ŋíì dɛ́ni wè, ki siɛn wi bé mi siɛnrɛ cò dè, nɛ̀ pínɛ siɛn wi bé mi Tuu dɛ́ni wè. Weli bé pɛn siɛn mɛ́ wè bè pa weli kòridiʔɛ kpíʔile gè nɛ́ wi ní. 24A mi sì siɛn ŋíì dɛ́ni wèʔ, ki siɛn wi nɛ̌ mi siɛnrɛ cò dèʔ. Mi siɛnrɛ dáà yeli nɛ lúru dàa dè, tiì kɔ́n mi nīʔ; mi Tuu ŋáà wi ’mi tun wè, wire wori dī.
25«Mi ’ki siɛnrɛ dáà juu dè yeli mɛ́ níɛ tíin bile nɛ́ yeli ní. 26Ŋàa sí wī Sáʔafɔli wè, Kulocɛliɛ Pìle lè, nàa Tuufɔli wi bága tórigo mi míʔɛ nɛ̄ gè, wire wi bága yeli tɛnmɛ kele ke mìɛni nɛ̄ gèle, bé sí yeli sɔ̀ngi bè taa nɛ́ siɛnrɛ dáà ti mìɛni mi ’juu yeli mɛ́ dè.
27«Mi nyɛ́nì yanyige kɛn gè yeli mɛ́. Yanyige gáà gī mi wuʔu gè, mi ’ki kɛn yeli mɛ́. Mi sì ki kɛn bɛ̀ duniya sî ki kɛn gèʔ. Ye fǎga yeli funyɔ yaʔa yè yi de nyaʔami yeli nīʔ, ye fǎga de fìʔɛ́ púloʔ. 28Yeli nyɛ́nì ki lúʔu bà mi ’ki juu yeli mɛ́ nɛ́ yeli yɛ: ‹M’bé kɛ́ bé ní koli bè pɛn yeli kúrugu.› A ki yē mi ’yeli dɛ́ni wè, yeri fundaanra kpínʔini bɛ̀ ki ’nyaa mi nɛ waa Tuufɔli tiʔɛ nī gè; ki ’nyaa wire ’kpúʔɔ mi nɛ̄. 29Mi ’ti juu nɛ̀ yaʔa yeli mɛ́ náʔanɛ ki ga kpíʔile gè, gìi ki bé tí a ki kɛ́nì kpíʔile gè ye- tɛ́ngɛ. 30Mi sì ń’nɛ̀ je siɛnrɛ juu nìʔɛrɛ nɛ́ yeli níʔ. Ki ’nyaa duniya kàfɔli14.30 duniya kàfɔli: Setɛni wire pe pun. Wéli baa 12.31 kaliwɛgɛ ki táanmɛ gè. wiī nɛ báan baa; wi fànʔa sí wè mi nɛ̄ tiɛlɛ láà fáala nīʔ. 31Nɛ̀ sí ki taa duniya wuulo pe ’yɛli bè ki cɛ́n Tuufɔli wi ’mi dɛ́ni, nɛ̀ pínɛ mi nɛ mi kele kúu gèle nɛ̀ yɛli nɛ́ gìi ní wi ’juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ gè. Ye- yɛ̀ we kɛ́.»
15Zezi wī ɛrɛzɛn tìrige kányiʔɛ wuʔu gè
1A Zezi wi ’juu nɛ́ jo: «Mi wī ɛrɛzɛn tìrige gè kányiʔɛ wuʔu gè; mi Tuu wire sí wi nyɛ́ni ɛrɛzɛn siʔi fáli gè. 2A fétirige gíì yē mi nɛ̄ gè nɛ́ sí kò ki wè yasɛnrɛ sɛngi wèʔ, wi nɛ̂ ki ceri nɛ̀ láʔa. A fétirige gíì sí nɛ sɛngi wè, wi nɛ̂ ki nyɛ́minɛ ki de sɔ́migi de sɛngi cɛ̀ngɛ. 3Bɛ̀ sí ki yē ŋɔ̀ wè, yeli yē mùnunɔ siɛnrɛ dáà mi ’juu yeli mɛ́ dè tire kɛnmɛ nɛ̄ bè. 4Ye- kò mi nī, bà m’bé kò yeli nī. Majo bɛ̀ lège gíì sî puu, ki nɛ̌ puu tárigɛ tiige nɛ̄ gèʔ, ki nɛ̌ gbɛ̀ sɛn kìidaala gèʔ, bɛ̀ míɛni yeli yē, a yeli sì kò mi nɛ̄ tárilɛ bèleʔ. 5Mi wī ɛrɛzɛn tìrige gè, yeli sí bīɛlɛ fétire dè. A ŋìi ’kò mi nī á mi ní ki siɛn nī wè, siɛn wi bé yasɛnrɛ sɛn nìʔɛrɛ. Nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, yeli sǐ gbɛ̀ yafiɛn kpíʔileʔ a mi ’laa wèʔ.
6«A siɛn ŋíì wè mi nī kòriwo wèʔ, pe bé wi cìra bè yige kpànʔanɛ, majo fètirige gíì pe sî ceri nɛ̀ wáa gè. Ki bé waʔa dí pe sí ga ti fàa bè wáa kàsun nī bè ti sórigo. 7A yeli ’kò mi nī wè, á mi siɛnrɛ ti ’kò yeli nī bèle, yɛgɛ ó yɛgɛ yeli nɛ caa gè, ye- ki náari, ki bé kpíʔile yeli mɛ́. 8Yeri yasɛnrɛ sɛngi nìʔɛrɛ, yé sí puu mi pìtɛnmɛnɛ, kire ki bé kpuʔɔrɔ taʔa mi Tuu nɛ̄ wè. 9Kɛnmɛ bíì nɛ̄ mi nyɛ́nì Tuufɔli dɛ́ni wè, bɛ̀ míɛni yeli ’mi dɛ́ni. Ye- kò mi dɛ́nigɛ nī gè. 10A yeli nɛ mi kajuudiʔɛlɛ ke koliyo tári yè, yeli bé kò mi dɛ́nigɛ nī gè, majo bɛ̀ mi ’mi Tuu wi kajuudiʔɛlɛ koliyo tánʔa yè, nɛ́ kò wi dɛ́nigɛ nī gè.»
Tɛ́ngɛfɔlilɔ peli bīɛlɛ Zezi nàgorilo bèle
11«Mi nɛ siɛnrɛ dáà nyu dè yeli mɛ́ gìi ki bé tí mi fundaanra ti- puu yeli nī, yeli fundaanra ti- fori. 12Kajuudiɛlɛ láà yē náʔa mi mɛ́, n’nɛ: ye- yìye dɛ́ni majo mɛni yeli ’mi dɛ́ni wè. 13Siɛn sǐ gbɛ̀ wi dɛ́nigɛ tìɛ gè bè tóri siɛn ŋáà wi ’wi sìi kɛn wè wi nàgorilo pe kɛnmɛ nɛ̄ bèʔ. 14Yeli yē mi nàgorilo a ki yē gàa mi nɛ nyu nɛ gbɛ̀ngí nɛ́ jo yeri ki kpínʔini gè, a yeli nɛ ki kpínʔini gè. 15Mi ní wè nɛ yeli yeri mi sùkuloloʔ, nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, sùkulowo wi nɛ̌ ki cɛ́nʔ gàa wire kàfɔli wiī nɛ kúu gèʔ. Mi sí nɛ yeli yeri mi nàgorilo bɛ̀ ki ’nyaa siɛnrɛ ó siɛnrɛ mi ’lúʔu mi Tuu mɛ́ wè, mi nyɛ́nì tí a yeli ’ki cɛ́n. 16Yeli bɛ̀ʔ ye ’mi nyíɛnɛ nɛ̀ kɔ̀nʔ, mi mi ’yeli nyíɛnɛ nɛ̀ kɔ̀n. Yeri waa ye sa yasɛnrɛ sɛn, yeli yasɛnrɛ ti- kò ti mɔgɔ, dí ki sí puu a yeli ’yakaa náari Tuufɔli mɛ́ wè mi míʔɛ nɛ̄ gè, wi- ki kɛn yeli mɛ́. 17Kaala náà m’bé juu bè gbɛ̀ngɛ yeli nɛ̄ lè: ye- yìye dɛ́ni.»
Tɛ́ngɛfɔlilɔ pe ’duniya wuulo biɛn bèle
18«A yeli ’duniya wuulo biɛn bèle, ye ki cɛ́n mi kíni nɛ̀ pe biɛn gbínʔɛnɛ yeli yiʔɛ nɛ̄. 19A ki yē yeli ’puu duniya wi wuulo bèle, yeli sî duniya wuulo dɛ́ni bèle, bɛ̀ yeli yē wi wuulo bèle. Bɛ̀ sí yeli wè duniya wi wuulo bèleʔ, á ki sí ń’nɛ̀ nyaa mi ’yeli nyíɛnɛ nɛ̀ kɔ̀n duniya wuulo sunʔɔmɔ nī bè, kire kɛnmɛ nɛ̄ yeli ’duniya wuulo biɛn bèle. 20Ye- sɔ̀ngi ye taa nɛ́ mi siɛnrɛ dáà mi ’juu yeli mɛ́ dè nɛ́ yeli yɛ: sùkulowo wiì kpúʔɔ nɛ̀ tóri wi kàfɔli nɛ̄ wèʔ. A pe ’mi wuʔɔ mi wè, bà míɛni pe bága yeli wuʔɔ. A pe ’mi siɛnrɛ lúʔu dè, bà míɛni pe bé yeli wori lúʔu dè. 21Nɛ̀ sí ki taa pe bága kire gáà ki mìɛni kpíʔile yeli nɛ̄ mi míʔɛ kire kɛnmɛ nɛ̄ bè, bɛ̀ ki ’nyaa ŋàa wi ’mi tun wè, piyè wi cɛ́n wèʔ.
22«A ki yē mi sì cé pɛn nɛ̀ pɛ́nì juu nɛ́ pe ní bèleʔ, kapiile sǐ cî puu pe nɛ̄ʔ. Bɛ̀ sí ki yē ŋɔ̀ wè, juudiʔɛ ní wè tíin pe mɛ́ʔ pe kapiʔile wori nɛ̄ dèʔ. 23A mi ’siɛn ŋíì biɛn wè, mi Tuu míɛni wi ’ki siɛn biɛn wè wī.
24«A ki yē mi sì cé kakuʔɔlɔ kúɔ pe sunʔɔmɔ nī bè gàli siɛn wáà sì gbɛ̀nɛ kpíʔile gèleʔ, kapiʔile sǐ cî puu pe nɛ̄ʔ. Bɛ̀ sí ki yē ŋɔ̀ wè pe nyɛ́nì mi kakuʔɔlɔ nyaa gèle, a mi ’bèli nɛ̀ pe biɛn, a mi Tuu míɛni wi ’pe biɛn nɛ̀ pínɛ. 25Kire ’kpíʔile nɛ̀ yɛli nɛ́ siɛnrɛ díì dī baa sɛbɛrɛ pe Fànʔa Siɛnrɛ nī dè; ki siɛnrɛ ti ’jo: Mi ’pe biɛn nyùgo fùn15.25 Ŋún 35.19 kire ga laa Ŋún 69.5 tire ti ’juu náʔa gè..
26«A Sáʔafɔli wi kɛ́nì pɛn wè, ŋàa mi je tórigo náʔa yeli mɛ́ Tuufɔli wi míʔɛ nɛ̄ gè, wire wī Kulocɛliɛ Pìle lè, wiī nɛ tári kányiʔɛ nɛ̄ gè; Tuufɔli wire nī wi ’yiri. Wire wi béri mi wori nyu dè. 27Yeli míɛni bèle ye- puu mi wori ti juufɔlilɔ, nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, bà ’ki líɛ baa sélimɛ nɛ̄ bè, yeli yē nɛ́ mi ní.»
161«Mi nyɛ́nì kele gálì juu gèle yeli mɛ́ gìi ki bé tí yafiɛn fǎga kpíʔile kaala bé yeli yige tɛ́ngɛlɛ nī lèʔ. 2Pe bága yeli cìra bè yige tɛnmɛzaaya nī yè. Lɛ̀lɛ láà bága cɛ nɔ̀, a siɛn ’yeli kpúu wè, siɛn wi bé ki ’nyaa bè jo dùʔɔ wire nyɛ́nì kpuʔɔrɔ taʔa Kulocɛliɛ nɛ̄ wī. 3Pe bé kire baara dáà kúɔ dè, nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, bɛ̀ piyè Tuufɔli cɛ́n wèʔ, piyè mi cɛ́n nɛ̀ pínɛʔ. 4Mi sí nɛ siɛnrɛ dáà nyu dè yeli mɛ́ gìi ki bé tí a ki lɛ̀lɛ ni kɛ́nì nɔ̀ lè, ye- sɔ̀ngi ye taa ye ki cɛ́n mi nyɛ́nì ti juu yeli mɛ́.»
Sáʔafɔli wi kakpiʔile lè
«Mi sì cé tire juu yeli mɛ́ sélimɛ nɛ̄ bèʔ, bɛ̀ ki ’nyaa mi yē nɛ́ yeli ní bèle.
5«Píra ŋáà nī wè mi sí yē nɛ waa mi tunvɔli kúrugu wè. Yeli nī bèle wàa sì sí mi yúgoʔ: ‹Ma waa sé ?› 6Nɛ̀ sí ki taa funbiɛnrɛ ti ’yeli funyɔ nyì yè bɛ̀ mi ’siɛnrɛ dáà juu dè yeli mɛ́ bèle.
7«Kányiʔɛ kire sí mi nɛ nyu yeli mɛ́: kiī pɔ́rigɔ yeli mɛ́ mi- kɛ́ wè. A mi sì kɛ́ wèʔ, Sáʔafɔli wiǐ pɛn yeli mɛ́ʔ. A mi sí kɛ́ wè, m’bé wi tórigo náʔa yeli mɛ́. 8A wi kɛ́nì pɛn wè, wi bé pa ki tìɛ duniya wuulo nɛ̄ bèle dí piyē kapiile nī, nɛ̀ pínɛ wi bé pe tìɛ sínmɛ koligo nɛ̄ gè, nɛ́ kàyuʔu ní gè gàa ki báan gè. 9Kapiile lire sí nī nàa lè: bɛ̀ piyè tɛ́ngɛ mi nɛ̄ wèʔ. 10Gìi ki ’sínmɛ koligo kúɔ gè, kire yē bɛ̀ mi nɛ waa Tuufɔli kúrugu wè, yeli sǐ ní mi nyaaʔ. 11Gìi ki ’kàyuʔu wori kúɔ dè, ki ’nyaa duniya ŋáà wi kàfɔli wè, wi kàyuʔu ki ’juu nɛ̀ kúɔ.
12«Siɛnrɛ yē náʔa mi mɛ́ nìʔɛrɛ cígini bè juu yeli mɛ́, nɛ̀ sí ki taa yeli sǐ gbɛ̀ ti còʔ bɛ̀ ki yē ŋɔ̀ wèʔ. 13A Sáʔafɔli wi kɛ́nì pɛn wè, wire ŋáà wi tári kányiʔɛ nɛ̄ gè, wi bé pari yeli tìí kányiʔɛ ki mìɛni nɛ̄ gè. Wiì je pari wìi tíimɛ wori kɔ̀ngí de nyu wīʔ. Dàa wi je ga lúʔu dè, tire wi béri nyu, nɛ́ kele gílì ke báan gèle, wi bé pari ke nyu yeli mɛ́. 14Wi bé kpuʔɔrɔ taʔa mi nɛ̄, nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, mi wori wi bé líɛ bè juu yeli mɛ́. 15Yɛrɛ díì mìɛni dī Tuufɔli mɛ́ wè, mi wori dī nɛ̀ pínɛ. Kire nɛ̄ mi ’ki juu nɛ́ jo dí Sáʔafɔli wi bé mi tíimɛ kele líɛ bèri ke nyu de fíligi yeli mɛ́.»
Funbiɛnrɛ ti bága kò fundaanra
16«Náʔanɛ cɛ̀ri wáà, yeli sǐ ní mi nyaaʔ, a cɛ̀ri wáà ń’nɛ̀ sìʔɛrɛ, yeli bé ní mi nyaa.»
17A Zezi wi pìtɛnmɛnɛ pálì ’yɛ̀ nɛ nyu nɛ pìye yúgo nɛ́ jo: «Siɛnrɛ dáà tire kɔri wi ’jo gáa wī mmɛ gè, bà wi ’jo: ‹Náʔanɛ cɛ̀ri wáà yeli sǐ ní mi nyaaʔ, a cɛ̀ri wáà ń’nɛ̀ sìʔɛrɛ yeli bé ní mi nyaa wè› ? dí wire nɛ waa Tuufɔli kúrugu wè wè ?» 18A pe kò nɛ ki nyu níɛ waa: «Siɛnrɛ dáà tire kɔri wi ’jo gáa wī, bà wi ’jo ‹cɛ̀ri wáà sìʔɛrɛ› wè ? Wiyè ki cɛ́n gáa wi je juu mmɛ gèʔ.»
19A Zezi wi ’ki cɛ́n pe bé pa wire yúgo. A wi ’pe yɛ: «Bɛ̀ mi ’ki juu nɛ́ jo ‹ki ’kò cɛ̀ri yeli sǐ ní mi nyaa wèʔ, dí a cɛ̀ri wáà ń’nɛ̀ sìʔɛrɛ yeli bé ní mi nyaa wè›, kire nɛ̄ yiyē nɛ yìye yúgo lé ? 20M’bé ki juu yeli mɛ́ kányiʔɛ nɛ̄, yeli bága de nyɛni de yobilo, dí duniya wuulo pe sí de fundaanra kpínʔini. Funbiɛnrɛ bága puu yeli nī, nɛ̀ sí ki taa yeli funbiɛnrɛ ti bága yiʔɛ bè kò fundaanra.
21«A cɛliwɛ gbɛ́nɛ̀ je sii wè, cesiʔi ki yáʔa ki nɛ̂ puu wi nɛ̄, nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, kire lɛ̀lɛ lire ni ’nɔ̀. A wi sí kɛ́nì wi pùɔ sii wè nɛ̀ kúɔ wè, wi nɛ̂ fìʔɛ nɛ́ ki yáʔa ní gè pìsiʔi fundaanra tire kɛnmɛ nɛ̄ bè, bɛ̀ wire ’siɛnpowo sii duniya nī wè. 22Kire káà felige gī píra ŋáà nī wè yeli kɔli mɛ́ gè: funbiɛnrɛ yē yeli funyɔ nī yè. M’bé sí ní ga yeli nyaa, bɛ̀ yeli funyɔ yi bé puu fundaanra nɛ̄; siɛn sǐ gbɛ̀ ki fundaanra suɔ dè yeli mɛ́ʔ. 23Kire cɛngɛ gáà gè, yeli sǐ je mi yúgo nɛ́ yafiɛn níʔ. M’bé ki juu yeli mɛ́ kányiʔɛ nɛ̄, a yeli ’yakaa náari Tuufɔli mɛ́ wè mi míʔɛ nɛ̄ gè, wi bé ki kɛn yeli mɛ́.
24«Nɛ̀ líɛ nɛ̀ pɛ́nì nɔ̀ ŋɔ̀ wè, yeli sì fìɛ yafiɛn náari mi míʔɛ nɛ̄ gèʔ. Yeri náari yeli bé taa, dí yeli fundaanra ti sí fori bè láʔa.»
Zezi wi ’duniya jáa wè
25«Mi nɛ kele gálì nyu gèle yeli mɛ́ kàsiʔile nī; lɛ̀lɛ láà sí nɛ báan, miǐ ní ga de nyu nɛ́ yeli ní kàsiʔile nīʔ. M’bága cɛ de Tuufɔli wi wori nyu dè de yigi wálilɛ yeli mɛ́ wī. 26Kire cɛngɛ gáà gè yeli béri yɛrɛ náari mi míʔɛ nɛ̄ gè. Miì sí yeli yɛ dí m’bé Tuufɔli náari wè yeli mɛ́ʔ. 27Nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, yeli nyɛ́nì wi dɛ́ni wire tíimɛ wè, bɛ̀ ki ’nyaa mi ’yeli dɛ́ni wè, á yeli ’tɛ́ngɛ ki nɛ̄ dí Kulocɛliɛ nī mi ’yiri wè.
28«Mi ’kɔ́n baa Tuufɔli tiʔɛ nī gè nɛ̀ pɛn náʔa duniya nī wè. Píra ŋáà nī wè m’bé ní koli bè yiri duniya nī wè bè kɛ́ Tuufɔli kúrugu wè.»
29A wi pìtɛnmɛnɛ pe ’jo: «ʔan haan, píra ŋáà nī wè muɔ nɛ siɛnrɛ nyu dè cìilide, muɔ ní wè nɛ nyu kàsiʔile nīʔ ! 30Píra ŋáà nī wè, weli ’ki cɛ́n muɔ nyɛ́nì kele ke mìɛni cɛ́n, nyùgo wè ki nɛ̄ʔ siɛn wi muɔ yúgo kaala láà nīʔ. Kire nɛ̄, weli ’tɛ́ngɛ ki nɛ̄ muɔ ’yiri Kulocɛliɛ nī !»
31A Zezi wi ’siɛnnugoro kɛn pe mɛ́ nɛ́ pe yɛ: «Yeli nɛ́ péli nɛ̀ tɛ́ngɛ lé ? 32Ye- nyaa, lɛ̀lɛ láà nɛ báan, ni cɛ́nì nɔ̀ nɛ̀ kúɔ, yeli ye mìɛni bága cɛrigɛ nigbe nigbe bè kɛ́ ye tiɛyɛ nī bé mi yaʔa mi nigbe. Mi sí wè nìɛ nigbeʔ, ki ’nyaa Tuufɔli wiī nɛ́ mi ní. 33Mi ’tire dáà juu dè yeli mɛ́ gìi ki bé tí ye- puu yanyige nɛ̄ mi nī. Wuʔɔgɔ bága nɔ̀ yeli nɛ̄ náʔa duniya nī wè. Ye sí gbɛ̀nmɛ le, mi nyɛ́nì duniya jáa wè !»
17Zezi wi ’Kulocɛliɛ náari wè wìi kɛnmɛ nɛ̄
1Bà Zezi wi ’tire juu nɛ̀ kúɔ dè, a wi ’yiʔɛ yɛ̀gɛ gè nyìʔɛnɛ nī, nɛ́ jo: «Aba, lɛ̀lɛ ni ’nɔ̀, -kpuʔɔrɔ taʔa muɔ Jaa nɛ̄ wè, gìi ki bé tí muɔ Jaa wi- kpuʔɔrɔ taʔa muɔ nɛ̄. 2Muɔ ’fànʔa kɛn gè wi mɛ́ wi- puu siɛnnɛ pe mìɛni kàfɔli wè, gìi ki bé tí wi- bànguɔ sìi kɛn wè bìli pe mìɛni mɛ́ muɔ ’kɛn wi mɛ́ bèle. 3Bànguɔ sìi wè, wire nyaa: pe- muɔ cɛ́n, muɔ nigbe wè, kányiʔɛ Kulocɛliɛ wè, nɛ́ ŋàa muɔ ’tun wè, Zezi Kirisi wè.
4«Mi nyɛ́nì kpuʔɔrɔ taʔa muɔ nɛ̄ náʔa dàala nɛ̄ lè nɛ̀ baara kúɔ dè nɛ̀ láʔa dàa muɔ ’kɛn mi mɛ́ dè. 5Píra ŋáà nī wè Aba, -kpuʔɔrɔ taʔa mi nɛ̄ mìɛ táanni majo bɛ̀ ki ’kíni nɛ̀ puu gè, á mi ní baa muɔ táanni wè, duniya ní wè nɛ tíin wiì cé fìɛ faan wèʔ.»
Zezi wi ’Kulocɛliɛ náari wè pìtɛnmɛnɛ mɛ́ bèle
6«Siɛnnɛ bálì muɔ ’kɛn mi mɛ́ náʔa duniya nī wè, mi nyɛ́nì muɔ míʔɛ tìɛ gè pe nɛ̄. Muɔ wuulo bīɛlɛ pe ’puu, á muɔ sí pe kɛn mi mɛ́. Pe sí nyɛ́nì muɔ siɛnrɛ cò dè. 7Pe ’ki cɛ́n píra ŋáà nī wè gìi ki mìɛni muɔ ’kɛn m’mɛ́ gè, muɔ mɛ́ ki ’kɔ́n. 8Nɛ́ ki cɛ́n siɛnrɛ díì muɔ ’kɛn m’mɛ́ dè, mi nyɛ́nì ti juu pe mɛ́. A pe sí díɛ ti cò, nɛ́ sí tɔ̀ni nɛ̀ tɛ́ngɛ ki nɛ̄ muɔ tiʔɛ nī mi ’kɔ́n. Nɛ̀ pínɛ, pe ’tɛ́ngɛ ki nɛ̄ muɔ ma ’mi tun.
9«Peli wuʔu nɛ̄ mi nɛ muɔ náari; mi wè nɛ muɔ náari duniya siɛnnɛ wuʔuʔ. Peli bálì muɔ ’kɛn m’mɛ́ bèle, peli wuʔu nɛ̄ mi nɛ muɔ náari, nɛ́ ki cɛ́n muɔ wuulo bīɛlɛ. 10Yɛgɛ ó yɛgɛ gī mi mɛ́ gè, muɔ wuʔu gī. Peli nī mi kpuʔɔrɔ ti yē.
11«Mi wè tíin bile duniya nī wèʔ; peli sí yē bile, á mi sí nɛ waa muɔ kúrugu. Aba, muɔ yē tiɛlɛ fùn, mari pe wéli muɔ míʔɛ ki fànʔa nɛ̄ gè, míʔɛ gáà muɔ ’kɛn m’mɛ́ gè, gìi ki bé tí pe- puu nigbe bɛ̀ weli tíɛlɛ. 12Bà mi ’puu nɛ́ pe ní bèle, mi ’puu nɛ pe wéli muɔ míʔɛ kire fànʔa nɛ̄ gè, míʔɛ gáà muɔ ’kɛn m’mɛ́ gè. Mi ’puu nɛ pe wéli, miì kɛ́nì wàa nigbe yaʔa a wi ’pùunni pe nīʔ, nɛ̀ yiri ŋàa nī wi cé yɛli bè pùunni wè, dí Kulocɛliɛ siɛnsɛbɛrɛ ti sí fori dè.
13«Píra ŋáà nī wè, mi sí nɛ waa muɔ kúrugu. Mi nɛ siɛnrɛ dáà nyu dè náʔa duniya nī wè, gìi ki bé tí fundaanra dáà dī mi wori dè pe- ti taa pe láʔa. 14Mi nyɛ́nì muɔ siɛnrɛ kɛn dè pe mɛ́ a duniya siɛnnɛ pe ’pe pari. Kire sí nyɛ́nì taa bɛ̀ pe wè duniya wuulo bèleʔ, majo bɛ̀ mi tíɛlɛ, bɛ̀ mi wè duniya wuu wèʔ.
15«Mi wè nɛ muɔ náari ma pe yige duniya nī wè wīʔ, mi nɛ muɔ náari mari pe suu Sìpiiwe mɛ́ wè. 16Pe wè duniya wuuloʔ, bɛ̀ mi tíɛlɛ mi wè duniya wuu wèʔ. 17-Pe wàli pe- puu muɔ wuulo kányiʔɛ kire fànʔa nɛ̄ gè; muɔ siɛnrɛ tiī kányiʔɛ.
18«Bɛ̀ muɔ ’mi tun náʔa duniya nī wè, mi míɛni mi ’pe tun duniya nī wè. 19Mi ’mìɛ wàli nɛ̀ tɛ́ngɛ peli kɛnmɛ nɛ̄, gìi ki bé tí peli míɛni bèle pe- pìye wàli pe tɛ́ngɛ muɔ mɛ́ kányiʔɛ nɛ̄.»
Zezi wi ’Kulocɛliɛ náari wè bàli mɛ́ pe bága tɛ́ngɛ bèle
20«Bàli peli yákuɔ kɛnmɛ nɛ̄ bɛ̀ʔ mi nɛ muɔ náariʔ. Bìli pe bága tɛ́ngɛ mi nɛ̄ pe siɛnrɛ tire kɛnmɛ nɛ̄ bè, peli kɛnmɛ nɛ̄ mi nɛ muɔ náari nɛ pínɛ. 21Mi nɛ muɔ náari Aba, pe mìɛni pe- puu nigbe majo kɛnmɛ bíì nɛ̄ muɔ yē mi nī, á mi míɛni ní muɔ nī wè, peli míɛni bèle pe- puu nigbe weli nī, dí duniya siɛnnɛ pe sí tɛ́ngɛ ki nɛ̄ muɔ ma ’mi tun. 22Mi míɛni wè, kpuʔɔrɔ dáà muɔ ’kɛn m’mɛ́ dè mi nyɛ́nì ti kɛn pe mɛ́, gìi ki bé tí pe- puu nigbe majo bɛ̀ weli yē nigbe wè.
23«Mi yē peli nī, á muɔ ní mi nī, gìi ki bé tí pe tɔ̀ni pe- puu nigbe dí duniya wuulo pe sí ki cɛ́n muɔ ma ’mi tun, bé míɛni tɛ́ngɛ ki nɛ̄ pe ’muɔ dɛ́ni majo bɛ̀ mi ’muɔ dɛ́ni wè.
24«Aba, bìli muɔ ’kɛn m’mɛ́ bèle, mi nɛ ki caa tiʔɛ gíì nī mi yē wè, peli míɛni bèle pe- puu baa nɛ́ mi ní ki tiʔɛ nī gè. Gìi ki bé tí pe- mi kpuɔmɔ nyaa bè, kpuʔɔrɔ dáà muɔ ’taʔa mi nɛ̄ dè. Nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, mi woli ni ’muɔ dɛ́ni nɛ̀ ki yaʔa duniya wiì cé fìɛ faanʔ.
25«Aba sínwɛ, duniya siɛnnɛ piyè muɔ cɛ́nʔ; mi wè, mi nyɛ́nì muɔ cɛ́n. Bàli míɛni pe ’ki cɛ́n muɔ wī ma ’mi tun. 26Mi nyɛ́nì muɔ míʔɛ tìɛ gè pe nɛ̄, m’bé ní fùgu bè ki tìɛ pe nɛ̄, gìi ki bé tí dɛ́nigɛ gáà gī muɔ nī mi kɔli mɛ́ gè, ki dɛ́nigɛ ki- puu pe nī, dí mi míɛni mi sí puu pe nī.»
18Pe ’kɛ́ Zezi còdiʔɛ nī gè
(Mat 26.47-56; Mar 14.43-50; Luk 22.47-53)
1Bà Zezi wi ’siɛnrɛ dáà juu dè nɛ̀ kúɔ wè, a wi ’kɛ́ nɛ́ wi pìtɛnmɛnɛ ní bèle Sedurɔn kápaligɛ kúrugu gè. Tiire kákpuɔ káà ’puu baa ki tiʔɛ nī gè, a pe ’kɛ́ kire tiʔɛ nī gè wire nɛ́ wi pìtɛnmɛnɛ ní bèle. 2Nɛ̀ sí ki taa Zudasi ŋáà wi yé je wi le wi leguulo kiyɛ nī yè, wire cé ki tiʔɛ cɛ́n gè. Ki ’nyaa Zezi wè, nɛ́ wi pìtɛnmɛnɛ ní bèle, pe cé dàli nɛ waa nɛ pìye pínɛ baa ki tiʔɛ gáà nī gè.
3A Zudasi wi sí kapiɛngbuɔnnɔ gboli kɔ́ri lè nɛ̀ kíni pe yiʔɛ mɛ́, nɛ́ Kulocɛliɛ Gbùʔɔrɔsaʔa wélifɔlilɔ pálì ní; kacuɔnrilɔ kàfɔlilɔ nɛ́ Fariziɛnnɛ pe cé pe tun. Fètingele nɛ́ kámuro ’puu pe mɛ́, nɛ́ yakpuɔnyɔ ní.
4Ki sí nyaa Zezi wi cé ki cɛ́n gìi ki mìɛni ki bé wire taa gè. A wi ’sìʔɛrɛ nɛ̀ kpɔni pe nɛ̄ nɛ́ pe yúgo: «Ŋáasiɛn ye caa ?»
5A pe ’jo: «Zezi, Nazarɛti kàʔa wuu wè.»
A wi ’pe yɛ: «Mi wī.»
Zudasi wi ’puu baa yériwe nɛ́ Zezi wi còvɔlilɔ ní bèle, wire wi cé pɛn bè pa Zezi le wè wi leguulo kiyɛ nī yè.
6Bà Zezi wi ’ki juu nɛ́ pe yɛ: «Mi wī» wè18.6 Siɛnrɛ dáà ti kɔri wiī nuwɔ nɛ́ Zezi wi míʔɛ gíì ní gè, bà cé jo «Mi Yē Ŋàa Mi Yē Wè», kire kɔri wi ’jo Yewe. Wéli baa 8.24., a pe ’tàligɛ dàridari nɛ̀ nyɛri nɛ̀ tuu.
7A Zezi wi ń’nɛ̀ koli nɛ̀ pe yúgo: «Ŋáasiɛn ye caa ?» A pe ’jo: «Zezi wè, Nazarɛti kàʔa wuu wè.»
8A Zezi wi ’pe yɛ: «Mi ’yeli yɛ dí mi wī. A ki yē mi yeli nɛ caa wè, ye- bàli yaʔa bèle peri waa.»
9A kire ’tí a wi ’wi siɛnrɛ fori dè ti nyɔgɔlɔ nī gèle, dàa wi cé juu dè nɛ́ jo: «Bìli muɔ ’kɛn m’mɛ́ bèle, mi sì wàa fáala yaʔa a wi pùunni pe nīʔ18.9 Wéli baa 10.28; 17.12..»
10Ki sí nyaa ŋɔsii cé puu Siimɔ Piɛri mɛ́ wè. A wire ’fali nɛ̀ wi píle nɛ̀ yige, nɛ̀ kacuɔnrilɔ kàfɔli baakuɔwɔ kàliige ngbóli kpúɔn lè nɛ̀ láʔa. Pe ’puu nɛ ki baakuɔwɔ ye wè Malikusi.
11A Zezi wi ’juu nɛ́ Piɛri ní wè nɛ́ wi yɛ: «Koli ma muɔ ŋɔsii le wè baa wi kpàfuʔu nī gè ! Wuʔɔgɔ gáà Tuufɔli wi ’yɛ̀gɛ ki- mi taa gè, mi fǎga yériʔ bè ki sige lé18.11 Girɛki siɛnrɛ nī dè Zezi wi ’siɛnrɛ dáà juu dè kàsiile nī, wi ’jo: «Wuʔɔgɔ yagbuʔɔ gáà Tuufɔli wi ’kɛn m’mɛ́ gè, mi fǎga ki gbuɔ lé ?» ?»
Pe ’kɛ́ nɛ́ Zezi ní wè Ana tiʔɛ nī
12A kapiɛngbuɔnnɔ gboli lè, nɛ́ pe kàfɔli ní wè, nɛ̀ fàri Gbùʔɔrɔsaʔa wélifɔlilɔ nɛ̄ bèle Zuufulo pe wuulo bèle, a pe ’Zezi cò wè nɛ̀ wi puɔ. 13A pe ’kɛ́ nɛ́ wi ní Ana tiʔɛ nī gbínʔɛnɛ, Kayifa cuɔ wi tuu wè. Wi ’puu kacuɔnrilɔ kàfɔli kire yiɛlɛ náà lè. 14Kayifa ŋáà wire sí wi cé ki juu Zuufulo pe yiɛgininɛ mɛ́ bèle, nɛ́ pe yɛ: «Ki ’pɔ́ri siɛn nigbe- kùu siɛnnɛ pe mìɛni nyùgo nī18.14 Wéli baa 11.49-50. gè.»
Piɛri wi ’ti kìɛ nɛ́ jo wire sì Zezi cɛ́n wèʔ
(Mat 26.69-70; Mar 14.66-68; Luk 22.55-57)
15Siimɔ Piɛri wè, wire nɛ́ pìtɛnmɛwɛ wáà ní, a pe ’líɛ nɛ̀ taʔa Zezi kúrugu wè. Ki pìtɛnmɛwɛ ŋáà wè, kacuɔnrilɔ kàfɔli wi cé wi cɛ́n. A wi ’pínɛ nɛ̀ jíin nɛ́ Zezi ní wè baa kacuɔnrilɔ kàfɔli wi kpáa nī gè. 16A Piɛri wire ’yéri baa kpànʔanɛ kɔ̀ri táanni gè. Pìtɛnmɛwɛ ŋíì wè, ŋàa kacuɔnrilɔ kàfɔli wi cé cɛ́n wè, a wi ’yiri nɛ̀ sɛ́nì juu nɛ́ cɛliwɛ ŋáà ní wi ’puu nɛ kɔ̀ri wéli gè, nɛ́ wi yɛ wi- Piɛri yaʔa wè wi- jíin. 17Baakuɔcuɔ ŋíì wi ’puu nɛ kɔ̀ri wéli gè, a wi ’Piɛri yɛ wè: «Muɔ túʔu wèʔ nàguɔ ŋáà wi pìtɛnmɛwɛ wáà nɛ̀ pínɛ ?» A Piɛri wi ’jo: «M’bɛ̀ʔ ma punʔ.»
18Bɛ̀ wiire ti ’puu nɛ kúru dè, a baakuɔlɔ pe ’kàsun kpíʔile nɛ́ yéri nɛ wari, peli nɛ́ Gbùʔɔrɔsaʔa wélifɔlilɔ ní bèle. Piɛri míɛni wi cé puu yériwe pe táanni nɛ kàsun wari gè.
Kacuɔnrilɔ kàfɔli wi ’Zezi yúgo wè
(Mat 26.59-66; Mar 14.55-64; Luk 22.66-71)
19A kacuɔnrilɔ kàfɔli wi ’Zezi yúgo wè wi pìtɛnmɛnɛ pe wori nɛ̄ dè, nɛ́ tɛnmɛnɛ náà wiī nɛ kanʔa lè.
20A Zezi wi ’siɛnnugoro kɛn dè wi mɛ́ nɛ́ wi yɛ: «Mi ’mi siɛnrɛ juu dè kpànʔanɛ wálilɛ duniya wuulo mɛ́ bèle. Mi ’puu nɛ siɛnnɛ tɛnmɛ bèle súuri tɛnmɛzaʔa nī gè nɛ́ baa Kulocɛliɛ Gbùʔɔrɔsaʔa mɛ́ gè. Kire tiʔɛ nī Zuufulo pe mìɛni ’puu nɛ pìye kébe. Mi sì kɛ́nì siɛnrɛ làri nɛ̀ juuʔ. 21Gáa nɛ̄ muɔ nɛ mi yúgo ? Bàli pe ’mi siɛnrɛ lúʔu dè, dàa mi ’juu dè -peli yúgo, peli nyɛ́nì ki cɛ́n gàa mi ’juu pe mɛ́ bèle.»
22Bà Zezi wi ’tire juu dè, Gbùʔɔrɔsaʔa wélifɔlilɔ bìli pe ’puu baa yérile bèle, a wàa ’fali nɛ̀ kadanyɛni foli wi mɛ́ yiʔɛ nī gè, nɛ́ jo: «Kacuɔnrilɔ kàfɔli wire mɛ́ muɔ ’siɛnrɛ dáà núgo dè nɛ̀ kɛn mmɛ gè lé ?»
23A Zezi wi ’wi yɛ: «A ki yē dàa mi ’juu dè kapiʔi gī wè, ma ti sìpiimɛ tiʔɛ tìɛ gè wêli ! A ki sí yē ti ’yɛli baa wè, gáa nɛ̄ muɔ ’mi ’kpúɔn ?»
24A Ana wi ’wi tórigo Kayifa tiʔɛ nī kacuɔnrilɔ kàfɔli wè, kiyɛ ní yè wi nɛ̄ puɔyɔ.
Piɛri wi ń’nɛ̀ ti kìɛ nɛ́ jo wire sì Zezi cɛ́n wèʔ
(Mat 26.71-75; Mar 14.69-72; Luk 22.58-62)
25Kire lɛ̀lɛ nī lè Siimɔ Piɛri wi ’puu baa yériwe nɛ kàsun wari.
A pe ’wi yúgo: «Muɔ míɛni wè, muɔ túʔu wèʔ wi pìtɛnmɛwɛ wáà nɛ̀ pínɛ ?»
A Piɛri wi ’ti kìɛ nɛ́ jo: «M’bɛ̀ʔ ma punʔ.»
26Kacuɔnrilɔ kàfɔli wi baakuɔwɔ wáà ’puu baa, wire siinyɛni wi ’puu siɛn ŋáà ngbóli Piɛri wi cé kpúɔn nɛ̀ ceri lè. A wire ’jo: «Muɔ túʔu bɛ̀ʔ mi cé nyaa baa tiire kákpuɔ tiʔɛ nī gè nɛ́ wi ní wè ?»
27A Piɛri wi ń’nɛ̀ ti kìɛ. Kire lɛ̀lɛ nī lè, a gòpɔli wi ’nyɛni.
Pe ’kɛ́ nɛ́ Zezi ní wè Pilati tiʔɛ nī
(Mat 27.1-2,11-14; Mar 15.1-5; Luk 23.1-5)
28A pe ’Zezi kɔ́ri wè nɛ̀ yiri Kayifa tiʔɛ nī gè, nɛ̀ kɛ́ nɛ́ wi ní ki tiʔɛ tɛ́nimɛ fànʔafɔli kpáa mɛ́ gè, ki ní sínbinimɛ táanni púuri. Peli bèle, piyè sí jíin baa fànʔafɔli wi nàkpanʔa nī gèʔ, peli fǎga núʔɔʔ, bé sí taa bè Torimakiyaʔa suro lìi dè. 29A Pilati wi sí yiri pe kúrugu baa kpànʔanɛ gè, nɛ̀ pɛ́nì pe yɛ: «Kajuulo níi ye ’nyaa nàguɔ ŋáà nɛ̄ wè ?»
30A pe ’wi yɛ: «A nàguɔ ŋáà wiì cé nyaa kapiigbiʔiliwe wèʔ, weli sǐ cî wi cò de báan náʔa muɔ kúruguʔ !»
31A Pilati wi sí pe yɛ: «Ye- wi cò yeli tíimɛ bèle, ye sa kàyuʔu juu gè wi nɛ̄ ye ’yɛli nɛ́ yeli Fànʔa Siɛnrɛ ní dè.»
A Zuufulo pe ’jo: «Weli sì yɛli bè siɛn kpúuʔ !»
32A kire siɛnrɛ dáà ti ’yɛli baa nɛ́ siɛnrɛ díì ní Zezi wi cé juu dè, nɛ̀ ki tìɛ kɛnmɛ bíì nɛ̄ wire cî ga kúu bè18.32 Wéli baa 12.32-33; Kakpi 2.23..
33A Pilati wi ’koli nɛ̀ kɛ́ baa nàkpanʔa mɛ́ gè, nɛ̀ sɛ́nì Zezi yeri wè, nɛ̀ wi yúgo nɛ́ wi yɛ: «Muɔ wī lé Zuufulo kùlofɔli wè ?»
34A Zezi wi ’siɛnnugoro kɛn dè wi mɛ́ nɛ́ wi yɛ: «Muɔ tíimɛ ma ’siɛnrɛ dáà sɔ̀ngi dè nɛ́ ti juu lé, dí pàli pe ’mi wori juu dè muɔ mɛ́ ?»
35A Pilati wi ’jo: «Zuufuwo wī cé puu lé mi wè ? Muɔ kùlo siɛnnɛ bèle nɛ́ kacuɔnrilɔ kàfɔlilɔ peli pe ’muɔ cò nɛ̀ kɛn mi mɛ́. -Ki juu wêli, gáa muɔ ’kpíʔile ?»
36A Zezi wi ’siɛnnugoro kɛn dè wi mɛ́ nɛ́ wi yɛ: «Mi kùlofɔligɔ ki wè náʔa duniya ŋáà nī wèʔ. A ki yē duniya ŋáà wire nī mi kùlofɔligɔ ki ’puu gè, mi baakuɔlɔ pe sî kapiɛnnɛ kpúɔn nɛ́ mi còvɔlilɔ ní bèle, pe fǎga mi cò bè kɛn Zuufulo yiɛgininɛ mɛ́ bèleʔ. Bɛ̀ ki sí yē ŋɔ̀ wè mi kùlofɔligɔ ki wè bile náʔa gèʔ.»
37A Pilati wi ’wi yɛ: «Muɔ sí tɔ̀ni yē kùlofɔli wī kìɛ !»
A Zezi wi ’wi yɛ: «Muɔ wī ma ’ti juu nɛ́ jo mi yē kùlofɔli. Mi ’sii kire kɛnmɛ nɛ̄ wī, nɛ́ sí pɛn náʔa duniya nī wè, gìi ki bé tí mi pa kányiʔɛ ki wori juu dè. Siɛn ó siɛn ŋáà wi nyɛ́ni kányiʔɛ caa gè, wiī nɛ mi siɛnrɛ lúru dè.»
38A Pilati wi ’wi yɛ: «Gáa gī kányiʔɛ gè ?»
Zuufulo pe ’jo Zezi wi ’yɛli bè kpúu wī
(Mat 27.15-31; Mar 15.6-20; Luk 23.13-25)
Bà Pilati wi ’tire juu dè, a wi ’koli nɛ̀ yiri nɛ̀ kɛ́ baa Zuufulo kúrugu bèle nɛ̀ sɛ́nì pe yɛ: «Mi sì dìgire yafiɛn nyaa nàguɔ ŋáà nɛ̄ wè dàa ti ’yɛli we- kàyuʔu cáan wi nɛ̄ wèʔ. 39Nɛ̀ yɛli nɛ́ yeli kaliɛlɛ ní lè, a Torimakiyaʔa Fundaanra cɛngɛ ki gbɛ́nɛ̀ nɔ̀ gè, mi nɛ̂ kasuulewe wáà yaʔa. Yeli nɛ ki caa mi Zuufulo kùlofɔli wire yaʔa lé ?»
40A pe ’yékpuʔulo yɛ̀gɛ gèle nɛ́ jo: «Fǎga tí bé ŋàa yaʔa wèʔ ! -Barabasi wire múgu ma wáa !»
Nɛ̀ sí ki taa Barabasi wè, siɛngbɛniwɛ wi ’puu wire wè18.40 Wéli baa Kakpi 3.14..
19Pilati wi ’yéri ki nɛ̄ pe- Zezi kóri wè tiiparigɛ nɛ̄
1A Pilati wi sí tí a pe ’pɛn nɛ́ Zezi ní wè, nɛ̀ pɛ́nì tí a pe ’wi kpúɔn sápinyiʔɛnɛ ní. 2A kapiɛngbuɔnnɔ pe ’wíire ndɔ̀ngɔ tìin ki ní kùlofɔli wuʔu tíɛlɛ nɛ̀ ki tɔ́n Zezi nyùgo nɛ̄ gè, nɛ́ burugbuʔɔ nyìʔɛ le wi nɛ̄19.2 Pe kùlofɔlilɔ yɛrɛ dáà le dè wi nɛ̄ nɛ̀ wi kùʔɔ mɛ́ gè, nɛ̀ pìye nyíɛnɛ wi nɛ̄ wī..
3Pe nɛ̂ sɛ́nì kpɔni wi nɛ̄, níɛ̀ jo: «We ma síɛri, Zuufulo kùlofɔli !» Níɛ̀ kadaʔala kpúɔn wi mɛ́ gbandelige nɛ̄ gè.
4A Pilati wi ’koli nɛ̀ yiri nɛ̀ juu nɛ́ siɛnnɛ ní bèle nɛ́ pe yɛ: «Ye- nyaa m’bé wi yige baa ye mɛ́ kpànʔanɛ, ye ki cɛ́n mi sì tɔ̀ni nɛ̀ dìgire yafiɛn nyaa wi nɛ̄ dàa ti ’yɛli we- kàyuʔu cáan wi nɛ̄ wèʔ.»
5A Zezi wi sí yiri kpànʔanɛ gè, wíire ndɔ̀ngɔ ní gè wi nɛ̄ nyùgo nī gè bɛ̀ kùlofɔli tíɛlɛ, nɛ́ burudɔnigɔ ní gè, kábebe céri wuʔu gè. A Pilati wi ’siɛnnɛ yɛ bèle: «Nàguɔ n’ŋɛ!»
6Nɛ̀ sí ki taa bɛ̀ kacuɔnrilɔ kàfɔlilɔ bèle nɛ́ Kulocɛliɛ Gbùʔɔrɔsaʔa wélifɔlilɔ pe ’wi nyaa wè, a pe ’yɛ̀ nɛ yékpuʔulo wáari gèle nɛ́ jo: «-Wi kóri tiiparigɛ nɛ̄ ! -Wi kóri tiiparigɛ nɛ̄ !»
A Pilati wi ’pe yɛ: «Ye- wi cò yeli tíimɛ bèle ye wi kóri. Mi nɛ̄ wè, mi sì dìgire yafiɛn nyaa wi nɛ̄ʔ dàa ti ’yɛli we- kàyuʔu cáan wi nɛ̄ wèʔ.»
7A Zuufulo pe ’wi yɛ: «Fànʔa kajuulo láà yē náʔa weli mɛ́, nɛ̀ yɛli nɛ́ ki fànʔa kajuulo ní lè wi ’yɛli bè kùu wī, nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, wi ’wìi kpíʔile wire yē Kulocɛliɛ Jaa19.7 Wéli baa Lev 24.16..»
8Bà Pilati kɛ́nì tire lúʔu dè, a kàa ’fàri wi fíɛrɛ nɛ̄ dè. 9A wi ’koli nɛ̀ jíin baa wi nàkpanʔa nī gè nɛ̀ sɛ́nì Zezi yúgo wè nɛ́ wi yɛ: «Muɔ ’kɔ́n sé ?» A Zezi wi ’píɛ wi nɛ̄, wiì yakaa juuʔ.
10A Pilati wi sí wi yɛ: «Mi nɛ̄ muɔ pìiri lé ? Dùʔɔ muɔ sì ki cɛ́nʔ ki fànʔa yē mi mɛ́ bè muɔ yaʔa, ki fànʔa míɛni yē mi mɛ́ bè muɔ kóri tiiparigɛ nɛ̄ gè ?»
11A Zezi wi ’wi yɛ: «Muɔ fànʔa yafiɛn wè mi nɛ̄ʔ, fúɔ macɛn fànʔa gáà muɔ ’taa naamɛ wuʔu gèʔ. Kire nɛ̄, siɛn ŋáà wi ’mi cò nɛ̀ kɛn muɔ mɛ́ wè, ki siɛn wi kapiile ni ’kpúʔɔ nɛ̀ tóri muɔ woli nɛ̄ lè.»
12Kire lɛ̀lɛ nī lè Pilati wi ’puu nɛ ki caa bè Zezi yaʔa wè, nɛ̀ sí ki taa a Zuufulo pe ’yɛ̀ nɛ yékpuʔulo wáari gèle nɛ́ jo: «A muɔ ’nàguɔ ŋáà yaʔa wè, kire ’ki tìɛ muɔ wè kùlofɔgbuɔwɔ Sezari wi nàgoriʔ. Siɛn ó siɛn wi ’wìi kpíʔile wire yē kùlofɔli wè, wiī nɛ kìí nɛ́ kùlofɔgbuɔwɔ ní wè wī !»
13Bà Pilati wi ’tire lúʔu dè, a wi ’tí a pe ’Zezi kɔ́ri wè nɛ̀ yige kpànʔanɛ, nɛ́ kɛ́ nɛ̀ sɛ́nì tɛ́ni kàyuʔujuudiʔɛ nī gè, gàa pe ye Sìndɛnigɛ tiɛwɔligɔ gè; eburu siɛnrɛ nī dè pe nɛ̂ ki yeri nɛ̀ jo «Gabata». 14Torimakiyaʔa gbòboriyaʔajɛngɛ ki ’puu.
Cɛngɛ ki yé yéri nyùgo nī, a Pilati wi ’Zuufulo yɛ bèle: «Yeli kùlofɔli wi n’ŋɛ !»
15Kire lɛ̀lɛ nī lè a pe ’yɛ̀ nɛ yékpuʔulo wáari gèle níɛ wáa: «-Wi kpúu ! -Wi kpúu ! -Wi kóri tiiparigɛ nɛ̄ !»
A Pilati wi ’pe yɛ: «Mi- yeli kùlofɔli kóri wè tiiparigɛ nɛ̄ lé ?»
A kacuɔnrilɔ kàfɔlilɔ pe ’jo: «Kùlofɔli wáà wè baa weli mɛ́ʔ nɛ̀ yiri kùlofɔgbuɔwɔ Sezari wire nīʔ.»
16A Pilati wi sí Zezi kɛn wè pe mɛ́ pe- wi kóri tiiparigɛ nɛ̄ gè.
Pe ’Zezi kóri wè tiiparigɛ nɛ̄
(Mat 27.32-44; Mar 15.21-32; Luk 23.26-43)
A pe ’Zezi cò wè nɛ̀ kɛ́.
17A Zezi wi ’wi tiiparigɛ tugo gè wire tíimɛ wè, nɛ̀ kɛ́ tiʔɛ gíì mɛ́ pe ye Ngorilo tiʔɛ gè; eburu siɛnrɛ nī dè pe nɛ̂ ki yeri nɛ̀ jo Gɔligota. 18A pe sɛ́nì wi kóri baa ki tiʔɛ nī gè nɛ̀ fàri siɛnnɛ pálì siin nɛ̄, wàa yē kayɔbigɔ káà mɛ́, ŋìi ní wè kayɔbigɔ gíì mɛ́ gè, Zezi ní wè pe siin sunʔɔmɔ nī.
19A Pilati wi tí a pe ’yasɛbɛrɛ táà sɛbɛ nɛ̀ tárigɛ tiiparigɛ naamɛ gè. Ki sɛbɛrɛ ti yé jo: «Zezi, Nazarɛtiyé wuu wè, Zuufulo kùlofɔli wè.» 20Zuufulo nìʔɛnɛ cé ki yasɛbɛrɛ dáà wéli dè, ki ’nyaa tiʔɛ gíì nī pe cé Zezi kóri wè ki tiʔɛ ki cé kpɔni kàʔa táanni gè. Sɛbɛrɛ ti ’puu eburu siɛnrɛ nī, nɛ ní Wurɔmi kùlo siɛnrɛ nī, nɛ ní girɛki siɛnrɛ nī.
21A Zuufulo pe kacuɔnrilɔ kàfɔlilɔ pe sí Pilati yɛ wè: «Fǎga ki sɛbɛ bè jo: ‹Zuufulo kùlofɔliʔ›, ma jo: ‹Ŋàa wi ’jo: Mi wī Zuufulo kùlofɔli wè.› »
22A Pilati wi ’pe yɛ: «Gàa mi ’sɛbɛ gè, mi ’ki sɛbɛ nɛ̀ kúɔ wī.»
23Bà kapiɛngbuɔnnɔ pe ’Zezi kóri wè nɛ̀ kúɔ tiiparigɛ nɛ̄ gè, a pe wi ’bururo líɛ dè nɛ̀ ti liɛlɛ tiɛyɛ sicɛri, a pe mìɛni ’pe liʔɛlɛ taa gèle. A ki pɛ́nì kò wi burudɔnigɔ kire, ki ’puu jɔlidiʔɛfun taʔavaligɛ, a pe ’ki tìin nɛ̀ ki líɛ naamɛ gè nɛ̀ tìgi táanmɛ gè fɛ̀niwɛgɛ nigbe. 24A pe ’jo: «Ye fǎga tí we- ki cɛnminɛʔ, ye tí we bìgele wáa, ŋìi wi bé ki taa gè !»
Kire ’kpíʔile gìi ki bé tí Kulocɛliɛ siɛnsɛbɛrɛ ti- fori, ti ’jo:
Pe ’mi bururo liɛlɛ dè pìye nɛ̄,
nɛ́ bìle wáa bè ki cɛ́n
ŋáa wi bé mi burugo líɛ gè19.24 Ŋún 22.19 tire ti ’juu náʔa gè..
Kire kele gálì keli kapiɛngbuɔnnɔ pe ’kpíʔile.
25Zezi wi yàa wè nɛ́ wi yàa wi siinyɛjuɔ ní wè, pe ’puu baa yérile tiiparigɛ táanni gè. Maari wè, Kilewopasi cuɔ wè, wi ’puu baa nɛ́ Maari ní wè, Magidala kàʔa wuu wè. 26Bà Zezi wi ’wi yàa nyaa wè, nɛ́ pìtɛnmɛwɛ ŋáà wi cé wi dɛ́ni wè yériwe wi táanni wè, a wi ’juu nɛ́ wi yàa ní wè nɛ́ wi yɛ: «Cɛliwɛ, muɔ jaa wi ŋɛ.» 27Nɛ́ yiʔɛ nɛ̀ pìtɛnmɛwɛ yɛ wè: «Muɔ yàa wi ŋɛ.» Nɛ̀ líɛ kire cɛngɛ nɛ̄ gè, a pìtɛnmɛwɛ wi ’wi kɔ́ri nɛ̀ kɛ́ wi kpáa mɛ́.
Zezi wi ’kùu
(Mat 27.45-56; Mar 15.33-41; Luk 23.44-49)
28Bà tire ’tóri dè, bà Zezi wi cé ki cɛ́n píra ŋáà wè kele ke mìɛni kúɔ nɛ̀ láʔa gèle, a wi ’siɛnrɛ juu gìi ki bé tí Kulocɛliɛ siɛnsɛbɛrɛ ti- fori dè. A wi ’jo: «Luʔɔwuʔɔ yē mi nɛ̄19.28 Wéli baa Ŋún 69.22. !»
29Yalege káà ’puu baa tɛ́ngɛgɛ, diviɛn tanʔaniwɛ wi ’puu ki nī nɛ̀ ki nyì. A pe ’cècuuro táà nyígi ki diviɛn tanʔaniwɛ ŋáà nī wè, nɛ̀ ti tùɔn isɔpi kàgɛnigɛ nɛ̄, nɛ̀ ki tɛ́rigɛ Zezi mɛ́ wè nyuɔ nɛ̄ gè.
30Bà Zezi wi ’ki suɔn gè, a wi ’jo: «Kele ke mìɛni ’fori !»
Nɛ́ fali nɛ̀ nyùgo cùungu gè, nɛ̀ kùu.
Kapiɛngbuɔnwɔ wáà ’Zezi súu wè nɛ̀ fùru lìʔɛlɛ nī lè
31Ki sí nyaa Torimakiyaʔa gbòboriyaʔajɛngɛ nī ki ’puu; Zuufulo piyè ’puu nɛ caa kúbilo pe- kò baa tiipariyɛ nɛ̄ yè kire cɛndɛnigɛ cɛngɛ nī gèʔ. Ki cɛndɛnigɛ cɛngɛ gáà ki cé kpúʔɔ nɛ̀ tóri. A pe sí sɛ́nì Pilati náari wè dí peli bé pe kàsɛniyɛ kpúɔn yè bè kabari bé sí pe tìrige. 32A kapiɛngbuɔnnɔ pe ’kɛ́ nɛ̀ sɛ́nì péliwe wi kàsɛniyɛ kabari yè, nɛ̀ ŋìi wi woyo míɛni kabari yè, pe siin bálì pe cé pínɛ nɛ̀ kóri nɛ́ wi ní wè.
33Bà pe sɛ́nì nɔ̀ Zezi nɛ̄ wè, nɛ̀ wi nyaa wi ’kùu nɛ̀ kúɔ, piyè wi kàsɛniyɛ kabari yèʔ. 34Kire nɛ́ ki mìɛni a kapiɛngbuɔnwɔ wáà ’wi tàbɛ tíʔɛ wè nɛ̀ wi súu nɛ̀ fùru lìʔɛlɛ nī lè. A sìsiɛn nɛ́ luʔɔ ’fali nɛ̀ yiri sɛni.
35Siɛn ŋíì wi ’kaala náà nyaa lè, wire wi nyɛ́ni ni wori nyu dè dàa dè, wi siɛnjuuro ti sí yē kányiʔɛ. Ki siɛn wi ’tɛ́ngɛ ki nɛ̄ kányiʔɛ wire nɛ nyu, wiī nɛ ni wori nyu dè gìi ki bé tí yeli míɛni bèle ye- tɛ́ngɛ. 36Kele gálì keli ’kpíʔile gìi ki bé tí Kulocɛliɛ siɛnsɛbɛrɛ ti- fori; ti ’jo: Wi kácege káà sì je ga kaaʔ19.36 Wéli baa Yir 12.46; Tɔ́r 9.12; Ŋún 34.21..
37A Kulocɛliɛ siɛnsɛbɛrɛ ti ń’nɛ̀ ki juu tiʔɛ káà nī nɛ́ jo: Ŋàa pe ’súu nɛ̀ fùru wè, wire pe bága de wéli19.37 Zaka 12.10 tire ti ’juu náʔa gè..
Pe sɛ́nì Zezi tɔ́n wè
(Mat 27.57-61; Mar 15.42-47; Luk 23.50-56)
38Bà tire ’tóri dè a Yusufu wè, Arimate kàʔa wuu wè, a wi sɛ́nì Pilati náari wè làrimɛ nī, dí wire nɛ ki caa bè kpúu tìrige wè, Zezi wè, tiiparigɛ nɛ̄ gè. Ki ’nyaa wi ’puu nɛ fìʔɛ́ Zuufulo nɛ̄ bèle. Zezi wi pìtɛnmɛwɛ wáà wi ’puu. A Pilati wi ’jo ao. A wi ’kɛ́ nɛ̀ sɛ́nì kpúu tìrige wè nɛ̀ núgo.
39A Nikodɛmi míɛni ’pínɛ nɛ́ wi ní, kire nàguɔ wire wi cé kɛ́ làa nɛ̄ Zezi kúrugu wè ki ní pìlige nī gè. Wi cé nùdaanna wusuna líɛ nɛ̀ kɛ́, miiri wi ’puu a pe ’wi nyaʔami nɛ́ alowɛsi ní, culolo togo nɛ́ kpɔrigɔ felige.
40A pe sɛ́nì kpúu puɔ wè, Zezi wè, nɛ́ kúutɔnfɛnikoliyo ní yè, nɛ́ nùdaanna wusuna le wè wi kúrugu nɛ̀ yɛli nɛ́ kɛnmɛ bíì ní Zuufulo pe sî kpúu gbòbori wè.
41Tiʔɛ gíì nī pe cé Zezi kóri wè tiiparigɛ nɛ̄ gè, tiire kákpuɔ káà ’puu baa ki tiʔɛ táanni gè; nyɛgɛ káà ’puu baa fɔngɔ, piyè cé fìɛ siɛn tɔ́n ki nīʔ. 42Torimakiyaʔa gbòboriyaʔajɛngɛ nī ki ’puu, cɛngɛ nigbe ní nɛ tíin dí cɛndɛnigɛ cɛngɛ ki sí nɔ̀. Bɛ̀ kire nyɛgɛ ki sí cé puu bile túɔn gè, a pe ’Zezi tɔ́n wè baa.
20Pìtɛnmɛnɛ pe sɛ́nì nyɛgɛ nyaa gè waʔa
(Mat 28.1-8; Mar 16.1-8; Luk 24.1-12)
1Cégboli ni cɛnbelige gè, a Maari wè, Magidala kàʔa wuu wè, a wi ’yɛ̀ faʔa, ki ní nɛ tíin wuɔmɔ nī bè, nɛ̀ kɛ́ baa nyɛgɛ mɛ́ gè. A wi sɛ́nì sìndɛnigɛ nyaa gè láʔaga nyɛgɛ ki wìile nɛ̄ lè. 2A wi ’fɛ̀ nɛ̀ kɛ́ nɛ̀ sɛ́nì ti juu SiimɔPiɛri mɛ́, wire nɛ́ pìtɛnmɛwɛ ŋíì ní wè ŋàa wi cé Zezi dɛ́ni wè, nɛ́ pe yɛ: «Pe ’Kàfɔli kɔ̀n wè nyɛgɛ nī gè, weli sì ki cɛ́n sétiʔɛni pe sɛ́nì wi tɛ́ngɛʔ !»
3A Piɛri wi ’yiri wire nɛ́ pìtɛnmɛwɛ ŋíì ní wè, nɛ̀ kɛ́ baa nyɛgɛ mɛ́ gè. 4Pe siin pe ’puu nɛ fé nɛ waa, a ŋìi wi ’fɛ̀ nɛ̀ sɛ́nì Piɛri wi yiʔɛ caanri baa nyɛgɛ mɛ́ gè. 5A wi ’gbɔbi nɛ̀ wéli baa, nɛ̀ kúutɔnfɛnikoliyo nyaa yè baa cáanya. Wiì sí jíin baaʔ.
6A Siimɔ Piɛri wè, wire ŋáà wi ’puu wi kúrugu wè, a wi pɛ́nì tóri nɛ̀ jíin baa nyɛgɛ nī gè, nɛ̀ kúutɔnfɛnikoliyo nyaa yè baa cáanya dàala nɛ̄ lè, 7nɛ́ fɛ̀niwɛgɛ gíì ní pe cé tíʔɛ nɛ̀ nyùgo puɔ gè; kire sì cé puu nɛ́ fɛ̀nikoliyo ní yèʔ, wire ’puu kùrudɛngɛwɛ kàsɛngɛ nɛ̄.
8Kire lɛ̀lɛ nī lè a pìtɛnmɛwɛ ŋíì wè, ŋàa wi cé nɔ̀ péliwe wè baa nyɛgɛ mɛ́ gè, a wire míɛni ’jíin baa nyɛgɛ nī gè, nɛ̀ ki ’nyaa, a wi ’tɛ́ngɛ. 9Ki ’nyaa piyè cé fìɛ Kulocɛliɛ siɛnsɛbɛrɛ ti kɔri cɛ́n wèʔ, nɛ̀ tɛ́ngɛ ki nɛ̄ ga dí Zezi wi cé yɛli bè nyɛ́ bè yiri kúbilo nī bèleʔ.
10A pìtɛnmɛnɛ bálì pe ’koli nɛ̀ kɛ́ pe kpáaya mɛ́.
Zezi wi ’wìi tìɛ Magidala kàʔa Maari nɛ̄ wè
11Maari wire cé sɛ́nì yéri kpànʔanɛ nyɛgɛ táanni gè nɛ nyɛni. Bɛ̀ wi nyɛni wè, nɛ̀ kɛ́nì gbɔbi nɛ̀ wéli baa nyɛgɛ nī gè. 12Nɛ̀ nyìʔɛnɛ tundunminɔ siin nyaa fìile, tɛ́ninɛ baa tiʔɛ gíì nī pe cé kpúu sínge wè, Zezi wè. Wàa ’puu tɛ́niwɛ nyùgo tiʔɛ nī gè, ŋìi ní wè tɛ́niwɛ tɔliyɔ tiʔɛ mɛ́ gè.
13A pe ’Maari yúgo wè: «Cɛliwɛ muɔ, gáa nɛ̄ ma nyɛni ?»
A Maari wi ’pe yɛ: «Ki ’nyaa pe ’mi Kàfɔli yige wè wī, mi sì sí cɛ́n sétiʔɛni pe ’wi tɛ́ngɛʔ.»
14Bà wi ’tire juu dè, nɛ́ yiʔɛ wè nɛ̀ Zezi nyaa wè bile yériwe, nɛ̀ ki yaʔa wiì ki cɛ́n Zezi wire wīʔ. 15A Zezi wi ’wi yɛ: «Cɛliwɛ, gáa nɛ̄ ma nyɛni ? Ŋáa ma caa ?»
A Maari wi ’ki sɔ̀ngi nɛ̀ jo dùʔɔ tiire kákpuɔ gbòborifɔli wire wī. A wi ’wi yɛ: «Nɛ tuu, a ki yē muɔ ma ’wi líɛ, ma tiʔɛ tìɛ gè mi nɛ̄, m’bé sa wi líɛ !»
16A Zezi wi ’jo: «Maari yo !»
A wi ’wáa nɛ̀ yiʔɛ, nɛ̀ juu eburu siɛnrɛ nī nɛ́ wi yɛ: «Arabii !» Kire kɔri wi ’jo «Tɛnmɛfɔli».
17A Zezi wi ’wi yɛ: «Fǎga cò mi nɛ̄ʔ. Mi sì fìɛ yɛ̀ nɛ̀ kɛ́ baa mi Tuu kúrugo wèʔ. Koli mari waa mi siinyɛninɛ kúrugu bèle, ma sa ti juu pe mɛ́ ma pe yɛ dí m’bé yɛ̀ bè kɛ́ mi Tuu kúrugu wè. Wiī yeli Tuu nɛ̀ pínɛ, wiī mi Kulocɛliɛ, nɛ ní yeli Kulocɛliɛ nɛ̀ pínɛ.»
18A Maari wè, Magidala kàʔa wuu wè, a wi ’kɛ́ nɛ̀ sɛ́nì ti juu pìtɛnmɛnɛ mɛ́ bèle, nɛ́ pe yɛ dí wire nyɛ́nì Kàfɔli nyaa wè, nɛ̀ ti juu pe mɛ́ nɛ̀ pínɛ dàa Zezi wi ’juu dè.
Zezi wi sɛ́nì yiri wi pìtɛnmɛnɛ nɛ̄ bèle
(Mat 28.16-20; Mar 16.14-18; Luk 24.36-49)
19Ki cɛnnugo cɛnguʔɔ gè, ki ní cégboli ni cɛnbelige gè, pìtɛnmɛnɛ pe ’puu saʔa nī nɛ́ ki sùʔɔ nɛ̀ tɔ́n pìye nɛ̄. Ki ’nyaa pe ’puu nɛ fìʔɛ́ Zuufulo nɛ̄ bèle.
A Zezi wi sɛ́nì yéri pe sunʔɔmɔ nī bè, nɛ́ pe yɛ: «Yanyige ki- puu yeli nɛ̄ !» 20Bà Zezi wi ’tire juu dè, a wi ’wi kiyɛ tìɛ yè pe nɛ̄ nɛ́ wi lìʔɛlɛ ní lè. A ki ’fundaanra nyɔ́gɔ pìtɛnmɛnɛ nī bèle, bɛ̀ pe ’Kàfɔli nyaa wè. 21A Zezi wi ń’nɛ̀ pe yɛ: «Yanyige ki- puu yeli nɛ̄ ! Bɛ̀ Tuufɔli wi ’mi tun wè, mi míɛni mi ’yeli tun.»
22Bà wi ’tire juu dè, a wi ’fali nɛ̀ fiɛ nɛ̀ wáa pe nɛ̄ sɛni, nɛ́ pe yɛ: «Ye- suɔ Kulocɛliɛ Pìle n’nɛ. 23A yeli ’bìli kapiʔile yaʔa pe nɛ̄ wè, ki bé yaʔa pe nɛ̄; a yeli sì sí bìli kapiʔile yaʔa pe nɛ̄ wè, kiǐ je yaʔa pe nɛ̄ʔ.»
Zezi wi ’wìi tìɛ Toma nɛ̄
24Toma wè, ŋàa pe ’puu nɛ ye Ŋɔwɔ wè, wire sì cé puu baa lɛ̀lɛ níì nī Zezi wi ’jíin wèʔ. Pìtɛnmɛnɛ kiɛ nɛ́ siinwuu wáà wi ’puu. 25A pìtɛnmɛnɛ bílì pe ’ti juu wi mɛ́ nɛ́ wi yɛ peli nyɛ́nì Kàfɔli nyaa wè.
A wi ’pe yɛ: «A mi sì nyaa wi kadaʔala nī gèleʔ, nɛ̀ pɔnduulo tiɛyɛ nyaa yèʔ, nɛ̀ pínɛ a mi kabiʔɛlɛ kiyè cò nɛ̀ nyaa pɔnduulo tiʔɛ nī gèʔ, a mi sì mi kɔli le gè nɛ̀ wéli baa wi lìʔɛlɛ nī lèʔ, mi sì je tɛ́ngɛ ki nɛ̄ púloʔ.»
26Cɛnyɛ kataanri kúɔ kire kàduʔu mɛ́ gè, a pìtɛnmɛnɛ pe ń’nɛ̀ pìye pínɛ saʔa nī gè; Toma wi ’puu baa nɛ́ pe ní. Kɔ̀riyɔ yi ’puu tɔ́nyɔ.
A Zezi wi pɛ́nì yéri pe sunʔɔmɔ nī bè, nɛ́ pe yɛ: «Yanyige ki- puu yeli nɛ̄ !» 27Nɛ́ fali nɛ̀ Toma yɛ wè: «-Muɔ kabiɛlɛ taʔa lè ma nyaa mi kadaʔala nɛ̄ gèle, má muɔ kɔli sáʔa gè ma le náʔa mi lìʔɛlɛ nī lè. Fǎga de káalaʔ, tɛ́ngɛ.»
28A Toma wi ’siɛnnugoro kɛn wi mɛ́ nɛ́ wi yɛ: «ʔé, mi Kàfɔli, mi Kulocɛliɛ !»
29A Zezi wi ’wi yɛ: «Bɛ̀ muɔ ’mi nyaa wè, kire nɛ̄ muɔ ’tɛ́ngɛ lé ? Bìli piyè mi nyaaʔ nɛ́ sí tɛ́ngɛ wè, pe wuʔu kiī tànʔa.»
Kɔri ŋíi nɛ̄ Zan wi ’wi Kataanna Siɛnrɛ sɛbɛ dè
30Zezi wi ń’nɛ̀ fìɛlɛ pálì kpíʔile nìʔɛnɛ a wi pìtɛnmɛnɛ pe ’pe nyaa; tire ti mìɛni tiì sɛbɛ nɛ̀ le náʔa sɛbɛ ŋáà nī wèʔ. 31Dàa tire sí nyɛ́nì sɛbɛ gìi ki bé tí ye- tɛ́ngɛ ki nɛ̄ ye ki cɛ́n Zezi wire wī Kulocɛliɛ Siɛnnyiɛnɛgɔnwɔ wè, nɛ ní Kulocɛliɛ Jaa wè. Nɛ̀ pínɛ a yeli ’tɛ́ngɛ wè, yeli bé sìi taa wè wi míʔɛ kire fànʔa nɛ̄ gè.
21Zezi wi sɛ́nì wìi tìɛ wi pìtɛnmɛnɛ kɔlisiin nɛ̄
1Kele gálì ke kàduʔu mɛ́ gè, a Zezi wi ń’nɛ̀ sɛ́nì yiri pìtɛnmɛnɛ pálì nɛ̄ Tiberiyadi kuʔɔjii21.1 Tiberiyadi kuʔɔjii:Galile kuʔɔjii wire nuwɔ pe ye mmɛ gè. mɛ́ wè. Kɛnmɛ bíì nɛ̄ wi cé yiri pe nɛ̄ bèle, ki kɛnmɛ pi m’bɛ: 2SiimɔPiɛri nɛ́ Toma ŋáà pe ye Ŋɔwɔ wè, nɛ́ Natanayɛli, Kana kàʔa wuu wè Galile tɛ́nimɛ nī bè, nɛ́ Zebede jaala bèle, nɛ́ Zezi wi pìtɛnmɛnɛ pálì siin, pe ’puu pínɛnɛ tiɛnugo nī.
3A Siimɔ Piɛri wi ’pe yɛ: «Mi nɛ waa fúɔlɔ còdiʔɛ nī wī.»
A pe ’wi yɛ: «Weli bé kɛ́ baa nɛ́ muɔ ní.»
A pe ’yiri nɛ̀ kɛ́, nɛ̀ sɛ́nì jíin kɔ́ri nī gè. Piyè yafiɛn cò ki pìlige nī gèʔ.
4Kpìɛnduumɛ mɛ́ bè, a Zezi wi sɛ́nì yéri luʔɔ ki kanyuɔ nɛ̄ gè, nɛ̀ sí ki taa pìtɛnmɛnɛ piyè cé ki cɛ́n wire wīʔ.
5A Zezi wi sí pe yɛ: «Nɛ pìile, yiyè fúɔlɔ pálì cò lé ?»
A pe ’wi yɛ: «ʔéʔe !»
6A wi ’pe yɛ: «Ye- jùɔ wáa wè kɔ́ri ki kàliige mɛ́ gè, yeli bé pàli cò.»
A pe ’jùɔ wáa wè, a wi ’nyì fúɔlɔ nɛ̄ bèle, fúɔ piyè yé je gbɛ̀ jáa bè jùɔ píle wè bè yigeʔ. 7Pìtɛnmɛwɛ ŋáà wi cé Zezi dɛ́ni wè, a wire ’Piɛri yɛ wè: «Kàfɔli wire wī !»
Bà Siimɔ Piɛri wi ’tire lúʔu dè, dí Kàfɔli wire wī wè, a wi ’wi burugo líɛ gè nɛ̀ le, bɛ̀ wi cé ki fòri nɛ̀ tɛ́ngɛ gè, nɛ́ kún nɛ̀ tuu lakpuʔɔ nī gè.
8A pìtɛnmɛnɛ bílì pe ’kò baa kɔ́ri nī gè níɛ jùɔ píle wè nɛ báan luʔɔ kanyuɔ mɛ́ gè, bɛ̀ wi ’puu nyìwɛ fúɔlɔ nɛ̄ bèle. Ki ’nyaa piyè cé ń’nɛ̀ líili luʔɔ kanyuɔ nɛ̄ gèʔ, ki cé kò kabuunyiʔɛnɛ sirakeli (200) felige.
9Bà pe sɛ́nì tìgi kɔ́ri nī gè, a pe ’kàsun nàgaanma nyaa fúɔlɔ ní baa ki nɛ̄ taʔala, nɛ́ búru ní tɛ́ngɛwɛ nɛ̀ pínɛ.
10A Zezi wi ’pe yɛ: «Yeri báan nɛ́ fúɔlɔ pálì ní, bàli ye péli nɛ̀ cò bèle.»
11A Siimɔ Piɛri wi ’jíin kɔ́ri nī gè, nɛ̀ jùɔ píle wè nɛ̀ yige náʔa kpànʔanɛ,; fúɔkpoliyo tekɔlisiin nɛ́ kpɔrigɔ nɛ́ taanri (153) yi ’puu wi nī nɛ̀ wi nyì. Kire nɛ́ ki mìɛni ní gè, jùɔ wiì cɛnminɛʔ.
12A Zezi wi ’pe yɛ: «Yeri báan we pa lìi.»
Pìtɛnmɛnɛ nī bèle, siɛn sì sori nɛ̀ wi yúgoʔ: «Ŋáa wī muɔ wè ?» Pe cé ki cɛ́n Kàfɔli wire wī.
13A Zezi wi sɛ́nì búru líɛ wè nɛ̀ kɛn pe mɛ́, nɛ́ fúɔlɔ ní bèle nɛ̀ pínɛ.
14Tadaanriwuʔu kire ki ’puu bà Zezi wi cé sɛ́nì wìi tìɛ wi pìtɛnmɛnɛ nɛ̄ bèle, wi nyɛ́yirile kàduʔumɛ gè.
Zezi wi ’Piɛri yúgo wè a ki yē wire ’wi dɛ́ni
15Bà pe kɛ́nì lìi nɛ̀ kúɔ wè, a Zezi wi ’SiimɔPiɛri yɛ wè: «Siimɔ, Zan jaa, mi ’muɔ dɛ́ni lé nɛ̀ tóri bàli nɛ̄ bèle ?»
A wi ’jo: «ʔaan, Kàfɔli, muɔ ’ki cɛ́n muɔ nyɛ́nì mi dɛ́ni.»
A Zezi wi ’wi yɛ: «Te mi sìnbaara nári dè.»
16Nɛ́ ń’nɛ̀ wi yúgo taziin nɛ̄ wè: «Siimɔ, Zan jaa, mi ’muɔ dɛ́ni lé ?»
A wi ’jo: «ʔaan, Kàfɔli, muɔ ’ki cɛ́n muɔ nyɛ́nì mi dɛ́ni.»
A Zezi wi ’wi yɛ: «Te mi sìnbaara wéli dè.»
17Nɛ́ ní nɛ̀ wi yúgo tadaanriwuʔu nɛ̄ gè: «Siimɔ, Zan jaa, mi ’muɔ dɛ́ni lé ?»
A ki ’laamɛ piɛn Piɛri nī wè, bà Zezi wi kɛ́nì wi yúgo nɛ̀ taa tɔliyɔ taanri nɛ́ jo: «Mi ’muɔ dɛ́ni lé ?» A wi ’Zezi yɛ wè: «Kàfɔli, muɔ ’kele ke mìɛni cɛ́n, muɔ ’ki cɛ́n muɔ nyɛ́nì mi dɛ́ni.»
A Zezi wi ’wi yɛ: «Te mi sìnbaara nári dè. 18M’bé ki juu muɔ mɛ́ kányiʔɛ nɛ̄, bà muɔ ’puu nɛ tíin nàgapunwɔ wè, muɔ ma ’puu nɛ bururo nii dè mìɛ nɛ̄ níɛ mìɛ puu nɛ cògí, níɛ waa a tiʔɛ gíì cé muɔ dɛ́ni gè. A muɔ sí kɛ́nì kò nàgaliɛlɛ lè, muɔ béri kiyɛ sáʔala yè dí wàa sí de bururo nii dè muɔ nɛ̄ bèri muɔ puu de cògí, béri muɔ líi de waa tiʔɛ gíì nī muɔ wè caa bè kɛ́ wèʔ.»
19Zezi siɛnrɛ dáà tire kɔri wi ’puu bè ki tìɛ kɛnmɛ bíì nɛ̄ Piɛri wi cî ga kùu wè, bè kpuʔɔrɔ taʔa Kulocɛliɛ nɛ̄ wè. Bà Zezi wi ’siɛnrɛ dáà juu dè nɛ̀ kúɔ wè, a wi ’wi yɛ: «Taʔa mi nɛ̄.»
Pìtɛnmɛwɛ ŋáà wi cé Zezi dɛ́ni wè
20Bà Piɛri wi ’yiʔɛ bè wéli wè, a wi ’pìtɛnmɛwɛ ŋíì nyaa wè pe kúrugu, ŋàa wi cé Zezi dɛ́ni wè. Kire pìtɛnmɛwɛ wire wi cé tɛ́ni nɛ̀ kpɔni Zezi nɛ̄ wè baa lìidiʔɛ nī gè, nɛ́ Zezi yúgo wè nɛ́ jo: «Kàfɔli, ŋáasiɛn wī, ŋàa wi je ga muɔ cò bè le leguulo kiyɛ nī yè ?»
21Bà Piɛri wi ’wi nyaa wè, a wi ’Zezi yúgo wè nɛ́ jo: «Kàfɔli, á ŋàa wè, gáa ki bága wire taa ?»
22A Zezi wi ’wi yɛ: «A mi cɛ́ni ki caa wi- puu bile fúɔ bè pa taa mi ga pɛn wè, muɔ wori tire yē baa díi ? Muɔ wè, taa ma taʔa mi nɛ̄ !»
23A ki siɛnrɛ ti ’càanmi nɛ̀ màʔa tɛ́ngɛfɔlilɔ sunʔɔmɔ nī bè, a pe ’jo dí ki pìtɛnmɛwɛ ŋáà wiǐ ga kùuʔ. Nɛ̀ sí ki taa Zezi wiì cé Piɛri yɛ wè dí wiǐ ga kùuʔ, wi cé jo: «A mi cɛ́ni ki caa wi- puu bile fúɔ bè taa mi ga pɛn wè, muɔ wori tire yē baa díi ?»
24Kire pìtɛnmɛwɛ wire wi nyɛ́ni kele gálì ke wori nyu dè, nɛ́ siɛnrɛ dáà sɛbɛ dè. Weli ’tɛ́ngɛ ki nɛ̄ wi siɛnrɛ tiī kányiʔɛ.
Siɛnsɛnrɛ dè
25Kele kálì nìʔɛgɛlɛ yē baa gàli Zezi wi ’kpíʔile gèle. A ke mìɛni yé je sɛbɛ nigbe nigbe gèle, mi nɛ sɔ̀ngí ki sɛbɛlɛ bálì piyè cî gbɛ̀ kún bile duniya powo nī wèʔ.