Yirile

Yirile nɛ́ Suɔlɔ Sɛbɛ wè

Yirile

Sɛbɛ wi tìɛdiʔɛ gè

Yirile nɛ́ Suɔlɔ Sɛbɛ wè, pe wi ye tuɔbuuro ni dè Ɛgizɔdi. Sɛbɛ ŋáà wiī nɛ ki tìí kɛnmɛ bíì nɛ Kulocɛliɛ wi ’wi nyakungɛngɛ fori gè, nyakungɛngɛ gáà wi yé kpíʔile nɛ́ Birayima ní wè, nɛ́ Siaga nɛ́ Yakuba ní wè (wéli baa Yir 2.24), nɛ́ míɛni kɛnmɛ bíì nɛ̄ wi wìi tìɛ pe siimɛ nɛ̄ bè. Ti ’ki juu nɛ́ jo sɛbɛ ŋáà nī wè: Mi yē Yewe, muɔ Kulocɛliɛ wè. Mi wī muɔ ’yige Ezipiti kùlo nī lè, kire tiʔɛ nī muɔ ’puu sùkulomɔ nɛ̄ bè (wéli baa 20.2). Siɛnrɛ tiī nɛ ki tìí sɛbɛ wi nyasiɛnkɛniyɛ yi kɔri wè, nɛ́ wi tɛnmɛnɛ ni nyùgo gè: Yewe, Isirayɛliyé Kulocɛliɛ wè, wi yē wi siɛnnɛ pe suɔfɔli.

Yakuba siimɛ bè, Isirayɛliyé bèle, pe yé kɛ́ Ezipiti kùlo nī lè bè pìye suɔ fungo mɛ́ gè (wéli baa Sél 45.17-20; 47.11), a pe ’kò siɛnniʔɛmɛ baa. A Ezipiti kùlofɔli wi ’pe wuʔɔ nɛ̀ pe cò sùkulomɔ nɛ̄. A Yewe wi ’Misa nyíɛnɛ nɛ̀ kɔ̀n bè Isirayɛliyé yige bèle Ezipiti kùlo nī lè, bè pe yiʔɛ kíni gè sɛ́nì pe nɔ̀ Kanaa kùlo nɛ̄ lè, kùlo náà wuʔu nɛ̄ Yewe wi yé nyuɔ kún nɛ̀ kɛn nɛ́ jo ni bé kò pe ’tuu Birayima wi kùlo lè. Sinayii nyagurugo nyakungɛngɛ ki siɛnrɛ tire ti ’puu Isirayɛliyé nyùgo gè, bɛ̀ pe ’kò siɛnfelige gáà Yewe wi yé nyíɛnɛ nɛ̀ kɔ̀n nɛ̀ tɛ́ngɛ kiiyɛ gè (wéli baa 19.6).

Lɛ̀lɛ líì nī Yewe wi ’Misa tun wi- Isirayɛliyé suɔ bèle (wéli baa nyùyɔ 3–4), a Farawɔn, Ezipiti kùlofɔli wè, a wi ’cíi nɛ́ jo wiǐ Isirayɛliyé yaʔa bèle pe- kɛ́ʔ. A Yewe wi ’wuʔɔyɔ kiɛ tìrige Ezipiti kùlo nɛ̄ lè (wéli baa nyùyɔ 5–12). A Farawɔn ’pe yaʔa a pe ’yiri Ezipiti kùlo nī lè. A Yewe wi ’kakpoliyo nìʔɛyɛ kpíʔile wi siɛnnɛ mɛ́ bèle, a pe ’tóri kuʔɔjii nɛ̄ wè, nɛ́ waama kùlo nī lè sɛ́nì pe ’nɔ̀ Sinayii nyagurugo nɛ̄ gè (wéli baa nyùyɔ 13–17).

Kire tiʔɛ nī gè, a Yewe wi ’nyakungɛngɛ kpíʔile nɛ́ Isirayɛliyé ní bèle, nɛ́ wi Fànʔa Siɛnrɛ kɛn dè pe mɛ́ nɛ́ ti kajuudiʔɛlɛ kiɛ ní gèle (wéli baa 19.1–24.18). A wi ’ki tìɛ Misa nɛ̄ wè kɛnmɛ bíì nɛ̄ pe ’yɛli bè wi Kòridiʔɛ nɛ́ ki yɛrɛ faan dè. Bè Misa ’yaʔa Sinayii nyagurugo nɛ̄ gè, a Isirayɛliyé pe ’cíi Yewe kajuʔulo nɛ̄ gèle nɛ́ nɛ̀piɛyɛlilɛ láà faan nɛ̀ ni gbùʔɔrɔ. A Yewe ’pe wuʔɔ; kire kàduʔumɛ a wi ’pe kàsulugo suɔ gè (wéli baa nyùyɔ 32–34).

Isirayɛliyé pe ’Yewe Kòridiʔɛ faan gè, Kpàlidiʔɛ Kpátaʔa gè, a kàsadibagɛ ki ’Kpàlidiʔɛ Kpátaʔa tɔ́n gè, a Yewe cɛ̀nmɛ nɛ́ wi kpuɔmɔ pi ’Kòridiʔɛ nyì gè (wéli baa 40.34).

Sɛbɛ wi nyùgboliyo yè

Misa siile nɛ́ wi yerigɛnmɛ Kulocɛliɛ baara nī dè (1.1–4.31)

Yewe ’wi Isirayɛliyé yige bèle kùlo nī lè (5.1–13.16)

Isirayɛliyé pe ’kɛ́ Sinayii nyagurugo mɛ́ gè (13.17–18.27)

Sinayii nyagurugo nyakungɛngɛ gè (19.1–31.18)

Nyakungɛngɛ ki yé cúʔɔ, a Yewe ’ki fùgu nɛ́ pe ní (32.1–34.35)

Pe ’Yewe Kòridiʔɛ kpíʔile gè (35.1–40.38)

MISA SIILE NƐ WI YERIGƐNMƐ KULOCƐLIƐ BAARA NI DE

(1.1–4.31)

Isirayɛli pìile pe ’puu sùkulomɔ nɛ̄ Ezipiti kùlo nī lè

¹Isirayɛli wè, ŋàa pe ’puu nɛ ye míɛni Yakuba wè, wire jaala peli bīɛlɛ bàli bèle, bàli ní wi yé kɔ́n Kanaa kùlo mɛ́ lè nɛ̀ pɛn Ezipiti kùlo mɛ́ lè, siɛn ó siɛn nɛ́ wi saʔa wuulo ní bèle: ²Wurubɛni, Simɛyɔ, Levii, nɛ́ Zuda, ³Izakari, Zabulɔn, nɛ́ Bɛnzamɛ, ⁴Dan, Nafitali, Gadi, nɛ́ Azɛri. ⁵Yusufu wire ’puu baa nɛ̀ kúɔ Ezipiti kùlo nī lè. A ki ’nyaa Yakuba pìile nɛ́ pe pìile ní bèle, pe mìɛni bìnɛ wi ’puu siɛnnɛ togotaanri nɛ́ kpɔrigɔ1.5 Wéli baa Sél 46.27 kaliwɛgɛ ki táanmɛ gè. Sɛbɛliɛwɛ wáà, eburu siɛnrɛ nī dè, nɛ́ sɛbɛliɛwɛ ŋáà pe ’yiʔɛ girɛki siɛnrɛ nī dè, ki juu nɛ́ jo: «siɛnnɛ togotaanri nɛ́ kpɔrigɔ nɛ́ kogunɔ.».

⁶A ki pɛ́nì nyaa a Yusufu wi ’kùu, nɛ́ wi lɔbilɔ pe mìɛni ní bèle, nɛ́ pe kɛ̀nnɛ wuulo pe mìɛni ní. ⁷Kire nɛ́ ki mìɛni cesiʔi ki ’puu nɛ tàán Isirayɛli pìile nɛ̄ bèle; Isirayɛli siimɛ pi ’puu nɛ niʔɛgi nɛ waa, fúɔ nɛ̀ pɛ́nì kò siɛnniʔɛbobo nɛ́ ní ŋɔri ní, fúɔ a pe siɛnnɛ pe ’niʔɛ nɛ̀ pɛ́nì kùlo nyì lè1.7 Bà ki juu nɛ́ jo pe ’kò siɛnniʔɛnɛ bèle, kire ’kpíʔile nɛ̀ yɛli nɛ́ nyakungɛngɛ siɛnrɛ ní dè, dàa Kulocɛliɛ yé juu Sél 46.3; wéli baa míɛni Yir 12.37.Isirayɛli siɛnnɛ piyè yé puu tɛ́ninɛ Gozɛni tiʔɛ kire yákuɔ nīʔ; pe yé tɛ́ni nɛ̀ nyaʔami Ezipiti kùlo siɛnnɛ nī bèle míɛni (wéli baa 3.22; Kakpi 7.17 )..

⁸A kùlofɔvɔnwɔ wáà kɛ́nì tɛ́ni Ezipiti kùlo nɛ̄ lè, ŋàa wiì cé tàa cɛ́n Yusufu wori nī dèʔ. ⁹A wi ’ki juu wi siɛnnɛ mɛ́ bèle nɛ́ jo: «Ye- ki wéli, Isirayɛli siimɛ pi nyɛ́nì niʔɛ nɛ̀ tóri weli nɛ̄, nɛ́ ní pe ŋɔri ti ’kpúʔɔ weli nɛ̄. ¹⁰We ’yɛli bè sícilige caa bè pe yérige, kàa fǎga ní de fàri pe nɛ̄ʔ. Á kire bɛ̀ʔ, a kapiɛnnɛ kɛ́nì yɛ̀ kùlo nī lè, pe bé fàri weli leguulo nɛ̄ bèle bè tún nɛ́ weli ní, bé yiri kùlo nī lè.»

¹¹A Ezipiti siɛnnɛ pe ’yiɛgininɛ pálì yige pe- parituɔrɔ cáan dè Isirayɛli siɛnnɛ nɛ̄ bèle, béri pe wuʔɔ nɛ́ kire baagbɛnrɛ ní dè. Bà ki ’kpíʔile a Isirayɛli siɛnnɛ pe ’Pitɔmi nɛ́ Aramisɛsi kàaya faan yè bè yi kpíʔile yaliire tɛ́ngɛdiɛyɛ Farawɔn mɛ́ wè.

¹²Bà wi ’puu nɛ pe wuʔɔ bèle nɛ́ baagbɛnrɛ ní dè, kire nɛ́ ki mìɛni pe ’puu nɛ niʔɛgi nɛ tiɛrɛ nyìgí dè nɛ waa. Kire nɛ̄ Isirayɛliyé pe ’puu nɛ fíɛrɛ cògí Ezipiti siɛnnɛ nɛ̄ bèle. ¹³A Ezipiti siɛnnɛ pe sí tɔ̀ni nɛ̀ Isirayɛli siɛnnɛ cò bèle fànʔa pe- baagbɛnrɛ kúu dè, ¹⁴fúɔ a sìi wi láa ’kúɔ pe nī, baagbɛnrɛ tire kɛnmɛ nɛ̄, tire ti ’puu pe- cuuro kɔ̀ngí dè, nɛ jìfaa kpúɔn wè, nɛ siʔi baara kúu dè. Kányiʔɛ nɛ̄ pe ’puu nɛ pe wuʔɔ nɛ́ baagbɛnrɛ ti mìɛni feliye ní.

¹⁵Cesiijobilo siin ’puu baa Eburulo mɛ́ bèle; pe ’puu nɛ wàa yeri Sifira, níɛ ŋìi yeri wè Puwa. A Ezipiti kùlofɔli wi ’ki ’juu pe mɛ́ nɛ́ jo: ¹⁶«A yeli nɛ Eburulo cɛlilɛ cògí bèle siidiʔɛ nī gè, ye- ki wéli cɛ̀ngɛ: a ki yē nàgabile pe ’sii wè, ye- ni kpúu; á ki yē pìcapile nī lè, ye- ni yaʔa sìi nɛ̄.»

¹⁷Nɛ̀ ki yaʔa cesiijobilo pe puu nɛ fìʔɛ́ Kulocɛliɛ nɛ̄, kire kɛnmɛ nɛ̄ piyè fɔ̀li nɛ̀ Ezipiti kùlofɔli ŋáà wi siɛnrɛ lúʔu dèʔ. A pe ’nàgabigele yaʔa gèle sìi nɛ̄.

¹⁸Kire nɛ̄ a Ezipiti kùlofɔli wi ’cesiijobilo yeri bèle nɛ̀ pe yɛ: «Gáa nɛ̄ yeli ki ’kpíʔile mmɛ gè ? Gáa kɛnmɛ nɛ̄ yeli ’nàgabigele yaʔa gèle sìi nɛ̄ ?»

¹⁹A cesiijobilo pe ’Farawɔn yɛ wè: «Muɔ ’ki cɛ́n lé, Eburulo cɛlilɛ pe ’sii madɛni nɛ̀ tóri Ezipiti cɛlilɛ nɛ̄ bèle. Sɛ́ni cesiijowo wi- nɔ̀ baa wè, pe nɛ̂ sii nɛ̀ kúɔ.»

²⁰A Kulocɛliɛ wi ’kacɛ̀ngɛ kpíʔile cesiijobilo mɛ́ bèle. A Eburulo siɛnnɛ pe ’kò nɛ niʔɛgi nɛ waa, fúɔ nɛ̀ pɛ́nì kò siɛnniʔɛbobo. ²¹Bɛ̀ cesiijobilo pe yé fíɛ Kulocɛliɛ nɛ̄ wè, a Kulocɛliɛ míɛni ’pe kɛn siimɛ nɛ̄.

²²A Farawɔn ’fali nɛ̀ ki juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ wi siɛnnɛ mɛ́ bèle, nɛ́ jo: «Nàgabile ó nàgabile ni bé sii Eburulo siɛnnɛ mɛ́ bèle, yeli ’yɛli bè ni cò bè sa wáa Niili cáʔa nī gè. A ki ’nyaa pìcapigele gèle, ye- keli yaʔa sìi nɛ̄.»

Pe ’Misa láʔa wè pìfinʔɛ, luʔɔ naamɛ gè

¹Kire lɛ̀lɛ nī lè, a Levii saʔa nàguɔ wáà ’cɛliwɛ wáà líɛ ŋàa wi ’puu saanugo wuu nɛ́ wire ní wè. ²A cɛliwɛ wi ’laala taa nɛ̀ nàgabile sii. Bà wi ’pùɔ nyaa wè cɛ̀nwɛ wè, a cɛliwɛ wi ’wi làrigɛ nɛ̀ taa yeye taanri2.2 Wéli baa Kakpi 7.20; Eb 11.23.. ³Bà cɛliwɛ wi kɛ́nì ki nyaa wire sì ní gbɛ̀ wi làrigɛ cígini wèʔ, a wi ’juɔlɔ láà líɛ nàa pe yé tìin nɛ́ píinre ní dè, nɛ́ gidurɔ kùro líɛ nɛ̀ ti nyaʔami nɛ́ tiige kùro ní, nɛ̀ ni tiin, kire ga buu luʔɔ fǎga jíin ni nīʔ. A wi ’pìfinʔɛ sínge gè baa juɔlɔ nī lè, nɛ́ sɛ́nì ni tɛ́ngɛ nyàʔanivɛgɛ tiire nī Niili cáʔa nī gè. ⁴A pìfinʔɛ ki juɔ wi ’sìʔɛrɛ nɛ̀ yéri níɛ wéli baa, gàa ki bága kpíʔile gè.

⁵A Farawɔn póri wi kɛ́nì kɛ́ baa Niili cáʔa mɛ́ gè bè sa gbéli. Bà wi sɛ́ni gbínni wè, baakuɔsinborilo bálì pe yé pínɛ nɛ́ wi ní wè, peli puu nɛ nyaari luʔɔ gògogo táanni gè. A Farawɔn póri wi ’juɔlɔ nyaa lè nyàʔanivɛgɛ tiire sunʔɔmɔ nī bè, a wi ’wi baakuɔsinboriwo wáà tun wi- sa juɔlɔ líɛ lè de báan. ⁶A wi pɛ́nì ni múgu nɛ̀ pìfinʔɛ nyaa gè baa juɔlɔ nī lè, pìfinʔɛ ní gè nɛ nyɛni. A pìfinʔɛ ki nyinimɛ ’jíin wi nī, a wi ’jo: «Cáa ! je Eburulo pìfinʔɛ káà gī !»

⁷A pìfinʔɛ ki juɔ wi ’Farawɔn póri yɛ wè: «Muɔ nɛ caa lé mi- sa cɛliwɛ wáà caa Eburulo cɛlilɛ nī bèle wi- pari pìfinʔɛ kanʔa gè kiri ŋɔri muɔ mɛ́ lé ?»

⁸A Farawɔn póri wi ’jo: «ʔaan, te waa !» A sinboriwo wi sɛ́nì pìfinʔɛ ki yàa yeri wè.

⁹A Farawɔn póri wi pɛ́nì wi yɛ: «Te waa nɛ́ pìfinʔɛ gáà ní gè, ma sari ki kanʔa kiri ŋɔri. Mi tíimɛ m’béri muɔ sàrí.»

A cɛliwɛ wi ’pìfinʔɛ líɛ gè nɛ̀ sɛ́ni ki kanʔa kiri ŋɔri. ¹⁰Bà pùɔ wi pɛ́nì liɛ wè, a cɛliwɛ wi pɛ́nì wi kɛn Farawɔn póri mɛ́ wè, a wi ’kò wi jaa. A Farawɔn póri wi ’wi míʔɛ le gè nɛ wi yeri Misa, gìi wi yé je juu gè, «Mi ’wi láʔa luʔɔ naamɛ.»

Misa wi ’Ezipiti nàguɔ kpúu

¹¹Bà lɛ̀lɛ láà pɛ́nì kúɔ wè, á Misa ’liɛ nɛ̀ kò nàguɔ wè, cɛngɛ káà a wi kɛ́nì yiri bè wi siinyɛninɛ Eburulo wéli bèle, a wi ’baagbɛnrɛ nyaa dè dàa pe puu nɛ kúu dè. A wi ń’nɛ̀ Ezipiti nàguɔ wáà nyaa wi Eburu nàguɔ wáà kpúɔn, ŋàa wi ’puu wi siinyɛni wè. ¹²A Misa ’páʔa nɛ̀ wéli nɛ̀ màʔa; wiì siɛn nyaaʔ. A wi ’fali nɛ̀ Ezipiti nàguɔ kpúɔn wè a wi ’kùu. A wi ’kpúu làrigɛ wè dàrimiʔɛ nī gè. ¹³Ki kpìɛnduu gè, bà wi ń’nɛ̀ yɛ̀ nɛ̀ yiri wè, a wi ’Eburu nàguɔlɔ pálì siin nyaa, pe pìye kpúɔn. A wi ’ki juu káfinɛgɛfɔli mɛ́ wè, nɛ́ jo: «Gáa nɛ̄ muɔ nɛ muɔ siinyɛni kpúɔn wè ?»

¹⁴A káfinɛgɛfɔli wi ’jo: «Ŋáa wi ’muɔ tɛ́ngɛ muɔ de kàyuʔu nyu náʔa gè ? Muɔ nɛ sɔ̀ngi lé bè mi kpúu majo bɛ̀ muɔ ’Ezipiti nàguɔ kpúu wè ?»

A fíɛrɛ ’Misa cò, a wi ’jo: «Kuo, je siɛnrɛ tiī cɛ́nrɛ wī !»

Misa ’fɛ̀ nɛ̀ kɛ́ waama kùlo nī

¹⁵A Farawɔn ’kaala náà cɛ́n lè, a wi ’yɛ̀ nɛ Misa caa bè wi kpúu. Kire nɛ̄ a Misa wi ’fɛ̀ nɛ̀ yiri Farawɔn tiʔɛ nī gè nɛ̀ kɛ́ Madiyan kùlo mɛ́2.15 Birayima jaa wáà wi ’puu Madiyan wè (wéli baa Sél 25.2 ). Madiyan siɛnnɛ pe yé puu yajuunaʔana. nɛ̀ sɛ́nì kò baa kire kùlo nī lè kɔ̀lɔ wáà táanni2.15 Wéli baa Kakpi 7.23-29..

¹⁶Madiyan kùlo kacuɔnriwɔ wáà ’puu baa, sinborilo kɔlisiin yé puu wi mɛ́. Kire sinborilo pe ’puu nɛ báan nɛ luʔɔ kóri kɔ̀lɔ nī wè, nɛ nii pàngoyo nī yè bè síkaala nɛ́ sìnbaara kɛn dè ti- gbuɔ. ¹⁷Nɛ̀ ki yaʔa sìnbanaʔana pálì ’puu nɛ báan nɛ pe cìrá. A Misa wi sɛ́nì sìnbanaʔana bálì cìra bèle nɛ̀ láʔa sinborilo bálì nɛ̄ bèle, nɛ́ pe síkaala nɛ́ sìnbaara kɛn dè a ti ’gbuɔ. ¹⁸Bà sinborilo pe ’koli nɛ̀ kɛ́ kpáa mɛ́ gè, a pe tuu Erewuyɛli2.18 Erewuyɛli:Zeturo míʔɛ káà gī, Erewuyɛli wè (wéli baa 3.1.) wi sɛ́nì pe yúgo nɛ̀ jo: «Gáa nɛ̄ yeli ’pɛn faʔa pàngɛ gè nɛ̀ tóri cɛnzɛnyɛ nɛ̄ yè ?»

¹⁹A sinborilo pe ’jo: «Ezipiti kùlo nàguɔ wáà siɛncɛ̀nwɛ, wi ’wéli suɔ sìnbanaʔana pe kiyɛ nī yè. Nɛ́ míɛni wi cɛ́nì luʔɔ kúu nɛ̀ kɛn weli síkaala nɛ́ sìnbaara mɛ́ dè a ti ’gbuɔ.»

²⁰A pe tuu wi ’pe yúgo nɛ́ jo: «Sé wi yē ? Gáa nɛ̄ yeli nàguɔ ŋáà yaʔa wè baa ? Ye- sa wi yeri wiri báan wi pa lìi.»

²¹A Misa ’fɔ̀li ki nɛ̄ nɛ̀ kò baa Erewuyɛli tiʔɛ nī gè. A wire ’wi póri Sipora kɛn wè Misa mɛ́ cɛliwɛ. ²²A wi ’nàgabile sii, a Misa ’wi míʔɛ le gè nɛ wi ye Gerisɔmi (ki kɔri wire wī: nabɔnwɔ), gìi wi yé je juu gè, «Mi ’puu nabɔnwɔ kùlo láà nī wī.»

Kulocɛliɛ wi ’Misa yeri wè nɛ̀ wi tun bè Isirayɛliyé suɔ bèle

²³A lɛ̀lɛ láà ’tóri a ki ’mɔgɔ, a Ezipiti kùlofɔli wi pɛ́nì kùu. Á Isirayɛli siɛnnɛ ní bèle nɛ cíɛn baagbɛnrɛ láara dè, a Kulocɛliɛ ’pe fùrɔgɔ kòkuʔulo lúʔu gèle, gàli pe ’puu nɛ wáari níɛ wi náari wè, parituɔrɔ kɛnmɛ nɛ̄ bè. ²⁴A Kulocɛliɛ wi ’pe cíɛnmɛ lúʔu bè, a Kulocɛliɛ wi ’sɔ̀ngi nɛ̀ taa wi nyakungɛngɛ nɛ̄ gè, gàa wi yé juu Birayima mɛ́ wè, nɛ́ Siaga ní wè, nɛ́ Yakuba ní wè2.24 Wéli baa Sél 15.13,14; 46.4; Ŋún 105.9,43; 106.45.. ²⁵A Kulocɛliɛ wi ’Isirayɛli siɛnnɛ nyaa bèle, a pe ’nyinimɛ jíin wi nī.

¹Misa wi ’puu nɛ wi cuɔ tuu Zeturo3.1 Zeturo míʔɛ káà gī, Erewuyɛli wè. Wéli baa 2.18. síkaala nɛ́ sìnbaara nári dè. Zeturo wire wi ’puu Madiyan kùlo kacuɔnriwɔ wè. A wi ’kɛ́ nɛ́ yajuuro ní dè fúɔ waama tiʔɛ kàduʔu mɛ́ gè, a wi sɛ́nì nɔ̀ Worɛbi nyagurugo nɛ̄ gè, gàa pe ’puu nɛ yeri Kulocɛliɛ nyagurugo gè3.1 Pe ’puu nɛ Worɛbi nyagurugo yeri gè míɛni Sinayii nyagurugo. Kire tiʔɛ kire nī Kulocɛliɛ pɛ́nì juu nɛ́ Isirayɛli siɛnnɛ ní bèle. Wéli baa nyùyɔ 19.. ²A Yewe tundunwɔ pɛ́nì wìi tìɛ Misa nɛ̄ bɛ̀ kàsunnyige tíɛlɛ. Ki ’puu nɛ nyí tiinbile láà sunʔɔmɔ nī. A Misa ’ki nyaa a ki ’wi fungo wúɔ, cí ! kàsun nɛ nyí tiinbile nī lè, nɛ̀ ki yaʔa tiinbile niì puu nɛ sóriʔ.

³A Misa sí ki sɔ̀ngi nɛ̀ jo: «A ki yē bɛ̀, m’bé koli bè sa kanyuʔɔninɔ náà wéli lè, gáa nɛ̄ tiinbile ni wè nɛ sóriʔ.»

⁴Bà Yewe ’wi nyaa a wi ’koli bé pa ki wéli wè, a Kulocɛliɛ sí wi yeri tiinbile sunʔɔmɔ nī bè nɛ́ jo: «Misa yo ! Misa yo !»

A Misa wi ’suɔ: «Cooyi !»

⁵A wi ’jo: «Muɔ fǎga kpɔni náʔa tiʔɛ gáà nɛ̄ gèʔ. -Muɔ tɔriyɔ fòri yè, nɛ́ ki cɛ́n tiʔɛ gàa nī muɔ yē yériwe wè, tiɛcɛ̀ngɛ gī; Kulocɛliɛ yē bile.»

⁶A Kulocɛliɛ wi ń’nɛ̀ jo: «Mi wī muɔ tuu wi Kulocɛliɛ wè, nɛ́ ní Birayima Kulocɛliɛ wè, nɛ́ Siaga Kulocɛliɛ wè, nɛ́ ní Yakuba Kulocɛliɛ wè3.6 Wéli baa Mat 22.32; Mar 12.26; Luk 20.37; Kakpi 3.13; 7.32..»

A Misa wi ’wi yiʔɛ làrigɛ gè, nɛ́ ki cɛ́n wi ’puu nɛ fìʔɛ́ bè Kulocɛliɛ wéli wè.

⁷A Yewe ’jo: «Kányiʔɛ nɛ̄, mi nyɛ́nì mi siɛnnɛ pe fuunmɔ nyaa bè, Ezipiti kùlo nī lè. A mi ’pe kòkuʔulo lúʔu gèle, gàli pe wáari gèle pe wuʔɔfɔlilɔ kiyɛ nī yè, nɛ́ ki cɛ́n mi nyɛ́nì pe fùrɔgɔ cɛ́n gè. ⁸Kire nɛ̄ mi ’tìgi bè pa pe suɔ Ezipiti siɛnnɛ kiyɛ nī yè, bè kɛ́ nɛ́ pe ní kùlo náà mɛ́ lè nàa ni ’nyuɔ nɛ́ kpúʔɔ lè, nɛ́ ní tàanna lè, baa nɛ̀yirimɛ nɛ́ sárigɛ kiī nɛ fúu gè3.8 nɛ̀yirimɛ nɛ́ sárigɛ kiī nɛ fúu gè: Kire kùlo náà felige lè, kire yē kùlo láà nàa nī piyē nɛ yajuuro gbún dè, nyàniʔɛgɛ yē baa, nɛ́ míɛni sárigɛ gbún gè baa.. Lire kùlo lire niī Kanaa siɛnnɛ woli lè, nɛ́ Eti siɛnnɛ, nɛ́ Amɔri siɛnnɛ, nɛ́ Perezi siɛnnɛ, nɛ́ Evi siɛnnɛ nɛ́ Jebusi siɛnnɛ kùlo lè. ⁹Píra ŋáà nī wè, mi nyɛ́nì Isirayɛli siɛnnɛ pe kòkuuwaara lúʔu dè, nɛ́ míɛni mi nyɛ́nì pe fùrɔgɔ nyaa gè kɛnmɛ bíì nɛ̄ Ezipiti siɛnnɛ pe ’pe fànʔa lúbugo gè pe nɛ̄ wè. ¹⁰Kire nɛ̄, píra ŋáà nī wè, te waa. Mi nyɛ́nì muɔ tun Farawɔn mɛ́ wè. Ma sa mi siɛnnɛ yige bèle, Isirayɛliyé bèle, Ezipiti kùlo nī lè.»

Kulocɛliɛ wi ’wi míʔɛ tìɛ gè Misa nɛ̄ wè

¹¹A Misa sí Kulocɛliɛ yɛ wè: «Mi yé puu ŋáasiɛn, bága kári Farawɔn kúrugu bè sa Isirayɛli siɛnnɛ yige bèle Ezipiti kùlo nī lè ?»

¹²A Kulocɛliɛ ’fali nɛ̀ ki juu wi mɛ́ nɛ́ jo: «MI YĒ nɛ́ muɔ ní. Fìɛ n’ŋɛ ŋàa wi bé ki tìɛ mi ’muɔ tun wè: a muɔ sɛ́nì mi siɛnnɛ yige bèle Ezipiti kùlo nī lè, yeli bé sa Kulocɛliɛ gbùʔɔrɔ wè nyagurugo gáà nɛ̄ gè.»

¹³A Misa wi ’Kulocɛliɛ yɛ wè: «-Ki wéli, a mi ’kɛ́ Isirayɛli siɛnnɛ mɛ́ bèle, nɛ́ sɛ́nì ki juu pe mɛ́ nɛ́ jo: ‹Yeli tobilo Kulocɛliɛ wi ’mi tun,› pe bé mi yɛ: ‹Pe ’wi míʔɛ ye gè gáa ?› Gíi sí m’bé juu pe mɛ́ ?»

¹⁴A Kulocɛliɛ ’ki juu Misa mɛ́ nɛ́ jo: «MI YĒ ŊÀA MI YĒ WÈ3.14 Wéli baa Tìɛ 1.4,8..» A wi ń’nɛ̀ jo: «Muɔ ’yɛli bè sa ki juu Isirayɛli siɛnnɛ mɛ́ bèle ma jo: ‹MI YĒ, wire wi ’mi tun yeli mɛ́.› »

¹⁵A Kulocɛliɛ ń’nɛ̀ ki juu Misa mɛ́ nɛ́ jo: «Muɔ ’yɛli bè ki juu Isirayɛli siɛnnɛ mɛ́ bèle bé jo: ‹Yewe wè3.15 Yewe wè: Yewe míʔɛ kiī nɛ Eburulo yerigɛnmɛ tìí bè, gàa pe ’puu nɛ yeri Kulocɛliɛ nɛ̄ wè, YHWH., yeli tuuliɛyɛ Kulocɛliɛ wè, Birayima Kulocɛliɛ wè, nɛ́ Siaga Kulocɛliɛ wè, nɛ́ Yakuba Kulocɛliɛ wè, wire wi ’mi tun yeli mɛ́. Gàa kire gī mi míʔɛ gè lɛ̀gɛlɛ ke mìɛni nī. Míʔɛ gáà kire ní yeli ’yɛli bèri sɔ̀ngí de taʔa nɛ́ mi ní, kɛ̀ngɛlɛ ke mìɛni ní, lɛ̀lɛ ó lɛ̀lɛ nī3.15 Wéli baa Mat 22.32; Mar 12.26; Kakpi 3.13..›

¹⁶«Te waa, ma sa Isirayɛli liɛlɛ gbuʔulo bèle pìye nɛ̄, ma pe yɛ: ‹Yewe wè, yeli tuuliɛyɛ Kulocɛliɛ wè, Birayima Kulocɛliɛ wè, nɛ́ Siaga Kulocɛliɛ wè, nɛ́ Yakuba Kulocɛliɛ wè, wi ’wìi tìɛ mi nɛ̄ nɛ́ jo: Mi nyɛ́nì ki nyíɛnɛ nɛ̀ kɔ̀n bè yeli sáʔa, nɛ́ ki cɛ́n mi nyɛ́nì yeli nàʔagɛnmɛ nyaa bè, bàa Ezipiti siɛnnɛ pe ’taʔa yeli nɛ̄ bèle. ¹⁷A mi ’ki nyíɛnɛ nɛ̀ kɔ̀n bè yeli yige yeli fuunmɔ nī bè Ezipiti kùlo nī lè, bè kɛ́ nɛ́ yeli ní kùlo náà mɛ́ lè baa Kanaa siɛnnɛ pe yē bèle, nɛ́ Eti siɛnnɛ, nɛ́ Amɔri siɛnnɛ, nɛ́ Perezi siɛnnɛ, nɛ́ Evi siɛnnɛ nɛ́ Jebusi siɛnnɛ bèle. Kire kùlo lire nī nɛ̀yirimɛ nɛ́ sárigɛ kiī nɛ fúu gè.› »

¹⁸A Kulocɛliɛ ń’nɛ̀ ki juu Misa mɛ́ nɛ́ jo: «Pe bé muɔ siɛnrɛ lúʔu dè. Dí muɔ sí jíin Ezipiti kùlofɔli kúrugu wè, muɔ nɛ́ Isirayɛli liɛlɛ ní bèle. Yeli bé sa wi yɛ: ‹Yewe wè, Eburulo Kulocɛliɛ wè, wi nyɛ́nì wìi tìɛ weli nɛ̄. Píra ŋáà nī wè ma weli yaʔa weli cɛnyɛ taanri tánʔana tánʔa waama kùlo nī lè, bè sa yajuuro kpúu bè Yewe gbùʔɔrɔ wè, Kulocɛliɛ wè.›

¹⁹«Mi wè, mi ’ki cɛ́n Ezipiti kùlofɔli wiǐ ga yeli yaʔa yeli kɛ́ʔ ka laa mi ŋɔri kɔli kire bɛ̀ʔ. ²⁰Kire nɛ̄ m’bé mi kɔli sáʔa gè bè Ezipiti kùlo kpúɔn lè nɛ́ kakpoliyo ní yè nyàa m’bé kpíʔile pe sunʔɔmɔ nī bè. Kire kàduʔumɛ wi bé yeli yaʔa yeli- kɛ́. ²¹M’bé ki kpíʔile yeli bé kpuʔɔrɔ taa Ezipiti siɛnnɛ mɛ́ bèle. A yeli kɛ́ni waa wè, yeli sǐ kɛ́ nɛ́ kiyɛ ní yè waayaʔ. ²²Cɛliwɛ ó cɛliwɛ ŋáà wī Isirayɛli cuɔ wè, wi bé wi tɛ́ninyɛni náari ŋàa wī Ezipitiyé wuu wè, nɛ́ ŋàa wi yē saanugo nī nɛ́ wi ní wè, walifiiwe yɛrɛ nɛ̄, nɛ́ tiɛ yakpiʔilide dè, nɛ́ burudo. Yeli bé ti kɛn yeli jaala nɛ́ yeli pórilo mɛ́ bèle, pe- ti le. Bà ki bé kpíʔile yeli bé Ezipiti siɛnnɛ pe mìɛni fùʔuro.»

¹A Misa sí wi yɛ: «-Ki wéli, piyě tɛ́ngɛ mi siɛnrɛ nɛ̄ dèʔ, piyě fɔ̀li bè mi siɛnrɛ lúʔu dèʔ. Pe bé jo: ‹Yewe sì wìi tìɛ muɔ nɛ̄ʔ.› »

²A Yewe sí wi yɛ: «Gáayɛgɛ gī gàa gè muɔ kɔli nī gè ?»

A Misa sí jo: «Kàgbiile nī.»

³A Yewe sí jo: «-Ni cáan dàala nɛ̄ lè.»

A Misa ’ni cáan dàala nɛ̄ lè, a ni ’yiʔɛ nɛ̀ kò wɔ̀bugɔ. A Misa ’fɛ̀ wɔ̀bugɔ nɛ̄ gè.

⁴A Yewe ’Misa yɛ wè: «-Muɔ kɔli sáʔa gè, ma ki cò nɛgɛ nɛ̄ gè !»

A wi ’kɔli sáʔa gè nɛ̀ ki cò, a ki ’yiʔɛ nɛ̀ kò kàgbiile wi kɔli nī gè.

⁵A Yewe ń’nɛ̀ wi yɛ: «Mi ’kire fìɛ ŋáà kpíʔile wè kire ga buu pe- tɛ́ngɛ ki nɛ̄ Yewe wi ’wìi tìɛ muɔ nɛ̄, wire ŋáà wī pe tobilo Kulocɛliɛ wè, Birayima Kulocɛliɛ wè, nɛ́ Siaga Kulocɛliɛ wè, nɛ́ Yakuba Kulocɛliɛ wè.» ⁶A Yewe ń’nɛ̀ wi yɛ: «Píra ŋáà nī wè, -muɔ kɔli le gè burugbuʔɔ láara gè, sìndinge tiʔɛ nī gè.»

A wi ’kɔli le gè burugbuʔɔ láara gè. Bà wi kɛ́nì ki yige gè, cí ! a wi ’ki nyaa a yaanyiɛmɛ ’ki cò a ki ’fílige pérepere4.6 Tiʔɛ gáà siɛnrɛ dè, ti ’juu nɛ́ jo: fìige bɛ̀ nɛzi tíɛlɛ. Nɛzi wè, wiī fìiwe nɛ̀ tóri kɔ̀rirɔ nɛ̄ dè; wi wè náʔa weli kùlo nī lèʔ, sɛ̀ngɛ ní gè nɛ láʔala ki nɛ̄..

⁷A Yewe ń’nɛ̀ wi yɛ: «Koli ma ki le burugbuʔɔ láara gè.»

A wi ’kɔli le gè burugbuʔɔ láara gè. Bà wi kɛ́nì ki yige gè, ʔé, a wi ’ki nyaa a ki ’koli nɛ̀ kò ki kaliɛmɛ nɛ̄ bè, bɛ̀ cécɛ̀nrɛ tíɛlɛ dè.

⁸A Yewe ’jo: «A ki pɛ́nì nyaa piyě tɛ́ngɛ fìɛpeliwe ŋáà siɛnrɛ nɛ̄ dèʔ, dùʔɔ pe bága tɛ́ngɛ siinwuu nɛ̄ wè. ⁹A ki ń’nɛ̀ nyaa piyě tɛ́ngɛ fìɛlɛ bálì pe siin nɛ̄ bèleʔ, a piyě muɔ siɛnrɛ lúʔu dèʔ, kire nɛ̄ ma Niili cáʔa luʔɔ káà kúu, ma ki wo dàala nɛ̄ lè. Luʔɔ ki bé yiʔɛ bè kò sìsiɛn dàala nɛ̄ lè.»

¹⁰A Misa sí Yewe yɛ wè: «ʔé, mi Kàfɔli, -ki yaʔa mi nɛ̄, mi yē siɛn wáà, siɛnrɛ ti wè nɛ waa mi nɛ̄ʔ. Kire sì kpíʔile pàngɛʔ, kiǐ kpíʔile mbànʔaʔ, nɛ́ míɛni mbànʔaguruguʔ, nɛ́ míɛni kàa fìɛ yiri ki nīʔ nɛ̀ séli lɛ̀lɛ líì nī muɔ nɛ nyu nɛ́ mi ní wèʔ. Nɛ́ ki cɛ́n mi siɛnrɛ ti nyɛ́nì nyígi, nɛ́ míɛni mi nyinɛ niī sìlubulo.»

¹¹A Yewe ń’nɛ̀ jo: «Ŋáa wi ’nyuɔ kɛn gè siɛnnɛ mɛ́ bèle ? Ŋáa wi cî siɛn kpíʔile wè bobogo, kire ga jáa dùnɔ ? Ŋáa wi cî siɛn yaʔa wi nìɛ nyaʔa kire ga jáa fúɔn wè ? Mi Yewe bɛ̀ʔ lé ? ¹²Píra ŋáà nī wè, te waa ! MI YE nɛ́ muɔ nyuɔ ní gè; m’bé muɔ tɛnmɛ siɛnrɛ nɛ̄ dè dàa muɔ bé sa juu dè.»

¹³A Misa sí ń’nɛ̀ jo: «ʔé mi Kàfɔli, mi nɛ muɔ fiɛn wī: -wàa tun, ŋàa wi ’muɔ dɛ́ni wè.»

¹⁴A Yewe fungo ki ’yɛ̀ Misa kúrugu wè, a wi ’jo: «Muɔ luɔ Arawɔn, Levii saʔa tùlugo wuu wè, wi wè baa léʔ ? Mi ’ki cɛ́n wire nɛ nyu fáari fáari. Nɛ̀ taʔa ki nɛ̄ wi cɛ yē baa koligo nɛ̄, nɛ báan bè pa muɔ kpàli. A wi pɛ́nì muɔ nyaa wè, ki bé puu wi mɛ́ fundaangbuɔrɔ wi fungo nī gè. ¹⁵Muɔ bé juu nɛ́ wi ní bè siɛnrɛ le dè wi nyuɔ nī gè. Mi wè, MI YE nɛ́ muɔ nyuɔ ní gè nɛ́ Arawɔn wi nyuɔ ní gè. M’bé yeli tɛnmɛ gàa yeli bé sa kpíʔile gè. ¹⁶Wire wè, wi béri siɛnrɛ suu dè de nyu muɔ mɛ́ siɛnnɛ mɛ́ bèle. Wire wi bé puu muɔ nyuɔ gè; muɔ wè, muɔ bé puu Kulocɛliɛ sìndiʔɛ nī wi mɛ́. ¹⁷-Kàgbiile náà cò lè muɔ kɔli nī gè; lire ní muɔ béri fìɛlɛ kpínʔini bèle.»

Misa wi ’koli nɛ̀ kɛ́ Ezipiti kùlo mɛ́ lè

¹⁸A Misa ’yɛ̀ nɛ̀ kɛ́ Zeturo tiʔɛ nī gè, wi cuɔ wi tuu wè, nɛ̀ sɛ́nì wi yɛ: «Mi nɛ muɔ fiɛn wī, -koligo yaʔa m’mɛ́ mi- koli kɛ́ bè sa mi siinyɛninɛ wéli bèle baa Ezipiti kùlo mɛ́ lè, bè ki cɛ́n a ki yē piyē nɛ tíin sìi nɛ̄.»

A Zeturo ’Misa yɛ wè: «Te waa yanyige nɛ̄.»

¹⁹Bà wi ’puu nɛ tíin baa Madiyan kùlo nī lè, a Yewe wi ń’nɛ̀ Misa yɛ wè: «Koli mari waa Ezipiti kùlo mɛ́ lè, nɛ́ ki cɛ́n siɛnnɛ bálì pe ’puu nɛ caa bè muɔ kpúu wè, pe nyɛ́nì kùu.»

²⁰A Misa ’yɛ̀ nɛ̀ wi cuɔ líɛ wè, nɛ́ wi jaala ní bèle, nɛ̀ pe tárigɛ sèfɛngɛlɛ nɛ̄ gèle, nɛ̀ koli nɛ waa Ezipiti kùlo mɛ́ lè. A Misa ’Kulocɛliɛ kàgbiile cò lè wi kɔli nī gè.

²¹A Yewe sí ki juu Misa mɛ́ wè nɛ́ jo: «A muɔ sɛ́nì jíin Ezipiti kùlo nī lè, ki ’yɛli ma sa ki sɔ́migɔ ma kpíʔile Farawɔn yiʔɛ mɛ́ gè gàa mi ’juu gè, kakpoliyo nyáà mi ’kɛn muɔ mɛ́ yè. Mi wè, m’bé Farawɔn nàzɔn gbɛ̀n wè, wiǐ ga siɛnnɛ yaʔa bèle pe- kɛ́ʔ. ²²Muɔ bé ki juu Farawɔn mɛ́ wè bé jo: ‹Ti n’dɛ dàa Yewe ’juu dè: Mi jaapeliwe wire wī Isirayɛli wè. ²³M’bé ki juu muɔ mɛ́, -mi jaa yaʔa wè wi- kɛ́ wi sa baara kúɔ m’mɛ́. Á muɔ sí cíi, muɔ sì wi yaʔa a wi ’kɛ́ wèʔ, m’bé sí muɔ jaapeliwe kpúu wè.› »

²⁴A ki pɛ́nì nyaa, bà Misa ’puu tánʔana nɛ̄ lè, a wi sɛ́nì nɔ̀ tiʔɛ káà nī baa wi cé yɛli bè súɔn wè. A Yewe ’Misa kpàli wè baa kire tiʔɛ nī gè; wi ’puu nɛ caa bè wi kpúu4.24 Bà ki ’juu nɛ́ jo Yewe ’puu nɛ caa bè wi kpúu wè, ki ’nyaa Misa sì yé wi jaa kɛnɛkɛnɛ wèʔ, bɛ̀ Yewe cé ki juu gèʔ (wéli baa Sél 17.9-14,25-26). Ki bé gbɛ̀ nyaa dùʔɔ Misa sì yé lɛ̀lɛ taa bè wi jaa kɛnɛkɛnɛʔ, bà wi ’puu tánʔana nɛ̄ lè.. ²⁵A Misa cuɔ wè, Sipora wè, a wi ’kàdɛniviige káà líɛ gàa nyuɔ ki ’tɛ́ni gè, nɛ̀ wi jaa kɛnɛkɛnɛ wè nɛ́ sɛ̀ngɛ wáa gè, a ki sɛ́nì Misa tɔliyɔ círi yè4.25 Misa tɔliyɔ círi: Ki bé gbɛ̀ nyaa siɛnlaridɛ dī, dàa ti puu nɛ nyu dè Misa nàguɔmɔ wuʔu nɛ̄ gè., a Sipora wi ’fali nɛ̀ jo: «Muɔ yē sìsiɛn labɔli mi mɛ́4.25 sìsiɛn labɔli: Ki ’nyaa wi yé Misa sìi suɔ wè nɛ́ wi jaa kɛnɛkɛnɛ sìsiɛn ní gè..» ²⁶A Yewe sí Misa yaʔa wè.

Bà Sipora yé jo «sìsiɛn labɔli» wè, wi ’puu nɛ caa bè juu kɛnɛkɛnɛ wuʔu nɛ̄ gè.

²⁷Kire ’lɛ̀lɛ nī lè, Yewe yé ki juu Arawɔn mɛ́ nɛ́ jo: «Te waa, ma sa Misa kpàli wè waama kùlo nī lè.» A wi ’yɛ̀ nɛ̀ kɛ́ nɛ̀ sɛ́nì Misa kpàli wè Kulocɛliɛ nyagurugo táanni gè, a wi ’wi wáa nɛ̀ mígi. ²⁸A Misa ’ti juu nɛ̀ tìɛ Arawɔn nɛ̄, siɛnrɛ dàa ti mìɛni Yewe yé jo wi- sa juu dè, nɛ́ fìɛlɛ pe mìɛni ní, bàli Yewe yé juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ nɛ́ jo wire sa kpíʔile bèle.

²⁹A Misa ’kɛ́ nɛ́ Arawɔn ní wè, a pe sɛ́nì Isirayɛliyé nàgaliɛlɛ pínɛ bèle pìye nɛ̄. ³⁰A Arawɔn ’siɛnrɛ ti mìɛni juu nɛ̀ tìɛ pe nɛ̄ dàa Yewe yé juu Misa mɛ́ wè, a wi ’fìɛlɛ kpíʔile bèle siɛnnɛ pe yiʔɛ mɛ́ gè. ³¹A siɛnnɛ pe ’tɛ́ngɛ. Bà pe ’ki lúʔu Yewe yé ki nyíɛnɛ nɛ̀ kɔ̀n bè Isirayɛli siɛnnɛ sáʔa bèle, nɛ́ bɛ̀ wi yé pe fuunmɔ nyaa bè, a pe ’tuu nɛ̀ cúbulo nɛ̀ Yewe gbùʔɔrɔ wè.

YEWE ’WI ISIRAYƐLIYÉ YIGE BELE KULO NI LE

(5.1–13.16)

Farawɔn sì yéri Misa siɛnrɛ nɛ̄ dèʔ

¹Kire kàduʔumɛ gè, a Misa nɛ́ Arawɔn sɛ́nì jíin Farawɔn kúrugu wè, nɛ̀ wi yɛ: «Ti n’dɛ dàa Yewe ’juu dè, Isirayɛli siɛnnɛ Kulocɛliɛ wè, wi jo: ‹-Mi siɛnnɛ yaʔa bèle pe- kɛ́ waama kùlo mɛ́ lè pe- sa Kulocɛliɛ gbùʔɔrɔ wè.› »

²A Farawɔn sí jo: «Ŋáa wī Yewe wè, dí mi- sí lúʔu wi mɛ́, bé Isirayɛli siɛnnɛ yaʔa bèle pe- kɛ́ ? Mi sì Yewe cɛ́n wèʔ. Yeli Isirayɛliyé bèle, miǐ ga tíi yeli yaʔa yeli kɛ́ʔ.»

³A pe sí jo: «Eburulo Kulocɛliɛ wi ’wìi tìɛ weli nɛ̄. Píra ŋáà nī wè weli nɛ muɔ fiɛn wī, -weli yaʔa weli- kɛ́ bè sa cɛnyɛ taanri tánʔana tánʔa waama kùlo nī lè bè kakuɔrɔ yajuuro kpúu dè Yewe weli Kulocɛliɛ mɛ́ wè5.3 Wéli baa 3.18; 8.22-23 ; kire tiʔɛ gàa kiī nɛ nyu cɛnyɛ taanri tánʔana tánʔa wuʔu nɛ̄ gè, bè sa Yewe gbùʔɔrɔ wè., kire ga laa wi fǎga wuʔɔgɔ cáan weli nɛ̄ʔ, gàa gī káfaligɛ yaama bè, kire ga buu kapiɛngbuɔn ŋɔnɔ lè.»

⁴A Ezipiti kùlofɔli wi ’jo: «Misa nɛ́ Arawɔn yo, gáa nɛ̄ yeli nɛ sàliyɛ nyɔ́gi siɛnnɛ nī bèle bè pe láʔa baara nɛ̄ dè ? Yeri waa yeli parituɔrɔ kúrugu dè !» ⁵A Farawɔn ’ki sɔ̀ngi nɛ̀ jo: «Ye- ki wéli, píra ŋáà nī wè, siɛnnɛ pe nyɛ́nì kò nìʔɛnɛ; á yeli bèle, yeli sí nɛ caa pe- ŋɔ́ pe taa, pé sí parituɔrɔ yaʔa dè !»

⁶Kire cɛnnugo gè, a Farawɔn ’ki juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ Ezipiti siɛnnɛ mɛ́ bèle bàli pe ’puu parituɔrɔ ti wélifɔlilɔ bèle, nɛ́ Isirayɛli siɛnnɛ yiɛgininɛ ní bèle, nɛ́ jo: ⁷«Ye fǎga ní de waa de nyàsige kanʔa gè siɛnnɛ mɛ́ bèleʔ peri jìfaa kpúɔn wèʔ, bɛ̀ ki ’puu nɛ kpínʔini faʔa gèʔ ! Peli tíimɛ pe béri waa bè sari nyàsige caa gè, gàa nɛ̄ pe màakuu wi yē wè. ⁸Yeli bé sí pe cò fànʔa peri jìfaa kpúɔn wè wi nyuɔ nɛ̄ gè, nyuɔ gíì pe kíni nɛ kpúɔn faʔa gè, yeli sǐ ga tíi yafiɛn yige ki nīʔ, nɛ́ ki cɛ́n sàliyɛfɔlilɔ bīɛlɛ. Kire nɛ̄ piyē nɛ yékpuʔulo wáari gèle nɛ́ jo: ‹We- kɛ́ we sa yajuuro kpúu weli Kulocɛliɛ mɛ́.› ⁹Ye- fùrɔgɔ taʔa siɛnnɛ bálì nɛ̄ bèle kátii nɛ́ baagbɛnrɛ ní dè, peri ti kúu, pe fǎga de káfinɛrɛ siɛnrɛ dáà lúru dèʔ.»

¹⁰A parituɔrɔ wélifɔlilɔ nɛ́ Isirayɛli siɛnnɛ yiɛgininɛ pe ’yiri nɛ̀ ki juu siɛnnɛ mɛ́ bèle nɛ́ jo: «Farawɔn ’jo wire sǐ ní ga tíi nyàsige kɛn yeli mɛ́ʔ. ¹¹Yeli tíimɛ bèle, yeri waa ye sari nyàsige caa gè tiʔɛ gíì nī yeli bé ki taa wè. Ye- sí ki cɛ́n, yakaa sǐ ga tíi yiri jìfaa wi nyuɔ nī gèʔ !»

¹²A siɛnnɛ pe mìɛni ’yiri nɛ̀ cɛ̀ri Ezipiti kùlo nī lè bè sari nyàsige caa gè, bè pa jìfaa kpúɔn wè.

¹³Parituɔrɔ ti wélifɔlilɔ pe ’puu nɛ pe wuʔɔ nɛ́ jo: «Yeri jìfaa kpúɔn wè ! Ye- jìfaa wi nyuɔ taa gè gàa pe ’tìɛ cɛngɛ ó cɛngɛ gè, majo bɛ̀ ki ’puu faʔa gè á piyē nɛ nyàsige kanʔa gè yeli mɛ́ wè.»

¹⁴A pe ’Isirayɛli siɛnnɛ yiɛgininɛ kpúɔn bèle, bàli parituɔrɔ ti wélifɔlilɔ pe cé tɛ́ngɛ bèle, nɛ́ pe yúgo: «Gáa nɛ̄ siɛnnɛ piyè jáa nɛ̀ jìfaa wi nyuɔ kpúɔn gè nɛ̀ taaʔ mbànʔa gè nɛ́ pàngɛ ní wè ?»

¹⁵A Isirayɛli siɛnnɛ yiɛgininɛ pe ’pɛn nɛ̀ pɛ́nì kúnʔɔri Farawɔn nɛ̄ wè nɛ́ jo: «Gáa nɛ̄ muɔ ’ki kpíʔile muɔ baakuɔlɔ nɛ̄ bèle mmɛ gè ? ¹⁶Pe ní wè nyàsige kanʔa gè muɔ baakuɔlɔ mɛ́ bèleʔ, á pe sí jo weri jìfaa kpúɔn wè ! -Ki wéli, pe nyɛ́nì weli kpúɔn, weli bálì bīɛlɛ muɔ baakuɔlɔ bèle. Muɔ siɛnnɛ pe nyɛ́nì koli.»

¹⁷A Farawɔn sí pe yɛ: «Yeli tɔ̀ni yē sàliyɛfɔlilɔ, kire nɛ̄ yeli ’jo: ‹Weli nɛ caa bè kɛ́ bè sa Yewe gbùʔɔrɔ.› ¹⁸Píra ŋáà nī wè, yeri waa ye sari baara ! Piyě ní de nyàsige kanʔa gè yeli mɛ́ cíginiʔ ! Kire nɛ́ ki mìɛni yeli béri jìfaa wi nyuɔ kpúɔn gè, gàa mi ’tìɛ gè.»

¹⁹A Isirayɛliyé yiɛgininɛ pe ’ki nyaa gàa ki ’peli taa gè ki tɔ̀ni nɛ̀ puu gbɛ̀ngɛ, bà pe ’ki juu nɛ́ jo piyè yɛli bè kàa yige jìfaa wi nyuɔ nī gè gàa peli nɛ kpúɔn cɛngɛ ó cɛngɛ gèʔ. ²⁰Bà pe ’yiri Farawɔn tiʔɛ nī gè, a pe ’kpàli Misa nɛ́ Arawɔn ní, peli bálì pe ’puu nɛ pe siri bèle. ²¹A pe ’ki juu pe mɛ́ nɛ́ jo: «Yewe wi- de yeli nyaʔa bè kàyuʔu juu gè yeli nɛ̄! Nɛ́ ki cɛ́n, yeli ’ki yaʔa weli láa ’kúɔ Farawɔn nī wè, nɛ́ wi siɛnnɛ ní bèle. Yeli ’tànʔa kɛn pe mɛ́ pe- weli kpúu.»

²²A Misa ’yiʔɛ nɛ̀ ki juu Yewe mɛ́ nɛ́ jo: «Mi Kàfɔli, gáa nɛ̄ muɔ ’kapiʔi kpíʔile siɛnnɛ bálì nɛ̄ bèle ? Gáa sí nɛ̄ muɔ ’mi tun náʔa gè ? ²³Nɛ̀ líɛ bà mi pɛ́nì juu nɛ́ Farawɔn ní wè muɔ míʔɛ nɛ̄ gè, a wi ’kàa taʔa siɛnnɛ bálì pe wuʔɔgɔ nɛ̄ gè. Nɛ́ míɛni, muɔ sì yafiɛn kpíʔile nɛ̀ muɔ siɛnnɛ suɔ bèleʔ.»

Kulocɛliɛ ’jo wire bé Isirayɛli siɛnnɛ suɔ bèle

¹A Yewe’Misa yɛ wè: «Píra ŋáà nī wè muɔ bé ki nyaa gàa m’bé kpíʔile Farawɔn nɛ̄ wè.

Mi ŋɔri kɔli ki bé wi ŋàʔana wi- mi siɛnnɛ yaʔa bèle pe- kɛ́;

mi ŋɔri kɔli ki bé wi ŋàʔana wi bé pe cìra bè yige wi kùlo nī lè.»

²A Kulocɛliɛ ń’nɛ̀ ki juu Misa mɛ́ nɛ́ jo: «Mi yē Yewe6.2 Wéli baa 3.15.. ³Mi ’nìɛ tìɛ Birayima nɛ̄, nɛ̀ nìɛ tìɛ Siaga nɛ̄, nɛ̀ nìɛ tìɛ Yakuba nɛ̄, majo Ŋɔri Ti Mìɛni Kulocɛliɛ wè6.3 Wéli baa Sél 17.1., nɛ̀ ki yaʔa piyè cé mi cɛ́n míʔɛ gáà nɛ̄ gèʔ, Yewe wèʔ. ⁴Mi nyɛ́nì mi nyakungɛngɛ kpíʔile gè nɛ́ pe ní bè Kanaa kùlo kɛn lè pe mɛ́, lire náà nī pe ’puu nabɔnminɔ bèle níɛ nyaari ni nī lè. ⁵Ki ’nyaa, mi tíimɛ nyɛ́nì Isirayɛli siɛnnɛ pe cíɛnmɛ lúʔu bè, peli bálì bīɛlɛ Ezipiti siɛnnɛ piyē nɛ wuʔɔ sùkulomɔ nɛ̄ bè, a mi ’sɔ̀ngi nɛ̀ taa nɛ́ mi nyakungɛngɛ ní gè. ⁶Kire kɛnmɛ nɛ̄ ma ki juu Isirayɛli siɛnnɛ mɛ́ bèle:

Mi yē Yewe.

M’bé yeli suɔ bè yige Ezipiti siɛnnɛ pe parituɔrɔ mɛ́ dè.

M’bé yeli suɔ baagbɛnrɛ dáà mɛ́ dè.

M’bé ní yeli fùgu suɔ nɛ́ mi ŋɔri kɔli ní gè,

bé sí kàyuʔukpoliyo juu pe nɛ̄.

⁷M’bé yeli líɛ mi siɛnnɛ; yeli bèle, m’bé puu yeli Kulocɛliɛ6.7 Wéli baa 19.5-6; 20.2. Sinayii tiʔɛ kire nī Yewe ’nyakungɛngɛ kpíʔile gè Isirayɛli siɛnnɛ mɛ́ bèle, nɛ́ jo pe bé puu wire siɛnnɛ, nɛ́ wire bé puu pe Kulocɛliɛ wè..

Yeli bé ki cɛ́n mi yē Yewe, yeli Kulocɛliɛ wè,

mi ŋáà mi ’yeli yige parituɔrɔ nī dè Ezipiti kùlo nī lè.

⁸M’bé yeli nyɔ́gɔ kùlo nī lè nàa nɛ̄ mi ’kɔli yɛ̀gɛ gè

nɛ́ ni kɛn Birayima mɛ́ wè, nɛ́ Siaga, nɛ́ Yakuba ní wè.

M’bé ni kɛn yeli mɛ́ ni bé kò yeli woli.

Mi yē Yewe.»

⁹A Misa ’siɛnrɛ dáà ti mìɛni juu Isirayɛli siɛnnɛ mɛ́ bèle. Kire nɛ́ ki mìɛni piyè cɛ́nì lúʔu ti nɛ̄ʔ, nɛ́ ki cɛ́n funbiɛnrɛ ti cé niʔɛ pe nī, sùkulomɔ pire kɛnmɛ nɛ̄.

¹⁰A Yewe ń’nɛ̀ juu nɛ́ Misa ní wè nɛ́ jo: ¹¹«Te waa, ma sa ki juu Farawɔn mɛ́ wè, Ezipiti kùlofɔli wè, wi- Isirayɛli siɛnnɛ yaʔa bèle pe- yiri wi kùlo nī lè.»

¹²A Misa sí siɛnnugoro kɛn dè Yewe mɛ́ wè nɛ́ jo: «Isirayɛli siɛnnɛ tíimɛ peli sì cɛ́nì lúʔu m’mɛ́ʔ, mɛni sí Farawɔn wire bága lúʔu m’mɛ́, mi ŋáà wī siɛnrɛ ti wè nɛ waa mi nɛ̄ wèʔ6.12 siɛnrɛ ti wè nɛ waa mi nɛ̄ wèʔ: Eburu siɛnrɛ nī dè, ki ’juu nɛ́ jo mi nyuɔsɛnyɛ yī wè celiyeʔ majo bɛ̀ pe cî kɛnɛkɛnɛ kpíʔile wè siɛn nɛ̄ wè. (Wéli baa 6.30, nɛ́ 4.10.) ?»

¹³A Yewe ’juu nɛ́ Misa nɛ́ Arawɔn ní wè, nɛ̀ ki juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ pe mɛ́ gàa ki ’Isirayɛli siɛnnɛ wuʔu kúɔ gè, nɛ́ Farawɔn wuʔu ní gè, Ezipiti kùlofɔli wè, gàa ki bé ki yaʔa dí Isirayɛli siɛnnɛ pe- yiri Ezipiti kùlo nī lè.

Misa nɛ́ Arawɔn tobilo nariyɛ yè

¹⁴Tuufɔlilɔ kpáaya yi kàfɔlilɔ peli míɛyɛ yire yī nyàa yè:

Wurubɛni jaala peli bīɛlɛ bàli bèle, Isirayɛli jaapeliwe wè: Anɔki, Palu, Ezurɔn nɛ́ Karimii. Bàli peli bīɛlɛ Wurubɛni nariyɛ yè6.14 Yakuba jaala taanri peli tùluyo yire yákuɔ wuʔu ki ’juu náʔa gè, nɛ́ ki cɛ́n Levii wi yé puu Misa nɛ́ Arawɔnyé tuuliʔɛ..

¹⁵Simɛyɔ jaala peli bīɛlɛ bàli bèle: Yemuwɛli, Yamɛ, Woyadi, Yakɛn, Zokari nɛ́ Sawuli, wire ŋáà wi ’puu Kanaayé cuɔ wi jaa wè. Peli bīɛlɛ Simɛyɔ nariyɛ yè.

¹⁶Levii jaala pe míɛyɛ yire yī nyàa yè nɛ̀ yɛli nɛ́ pe tùluyo ní yè: Gerisɔn, Keyati nɛ́ Mɛrarii. A Levii sìi yiʔɛlɛ ke mìɛni bìnɛ wi ’nyaa yiʔɛlɛ tekɔlini nɛ́ kpɔrigɔ nɛ́ kɔlisiin (137). ¹⁷Gerisɔn jaala peli bīɛlɛ bàli bèle: Libinii, nɛ́ Simɛyii, nɛ̀ yɛli nɛ́ pe nariyɛ ní yè. ¹⁸Keyati jaala peli bīɛlɛ bàli bèle: Amirami, Yisekari, Eburɔn nɛ́ Uziyɛli. A Keyati sìi yiʔɛlɛ ke mìɛni bìnɛ wi ’nyaa yiʔɛlɛ tekɔlini nɛ́ kpɔrigɔ nɛ́ taanri (133). ¹⁹Mɛrarii jaala peli bīɛlɛ bàli bèle: Makilii, nɛ́ Musiyi. Peli bīɛlɛ Leviiyé nariyɛ yè nɛ̀ yɛli nɛ́ pe tùluyo ní yè.

²⁰A Amirami ’wi tuu cɔni Yokebɛdi líɛ cɛliwɛ, a wi ’Arawɔn nɛ́ Misa sii wi mɛ́. A Amirami sìi yiʔɛlɛ ke mìɛni bìnɛ wi ’nyaa yiʔɛlɛ tekɔlini nɛ́ kpɔrigɔ nɛ́ kɔlisiin (137).

²¹Yisekari jaala peli bīɛlɛ bàli bèle: Kore, Nɛfɛgi, nɛ́ Zikirii.

²²Uziyɛli jaala peli bīɛlɛ bàli bèle: Misayɛli, Elisafan, nɛ́ Sitirii.

²³A Arawɔn ’cɛliwɛ wáà líɛ, pe wi ye Eliseba. Aminadabi póri wi ’puu, nɛ́ ní Nasɔn cɔni. A wi ’Nadabi, nɛ́ Abiyu, nɛ́ Eleyazari nɛ́ Itamari sii wi mɛ́.

²⁴Kore jaala peli bīɛlɛ bàli bèle: Asiiri, Elikana nɛ́ Abiyazafi. Peli bīɛlɛ Kore nariyɛ yè.

²⁵Eleyazari wè, Arawɔn jaa wè, a wire ’cɛliwɛ wáà líɛ ŋàa wi ’puu Putiɛli póri wáà wè. A wire ’Finɛyasi sii wi mɛ́. Peli bīɛlɛ Leviiyé kpáaya kàfɔlilɔ bèle nɛ̀ yɛli nɛ́ pe nariyɛ ní yè.

²⁶Peli bálì bèle, Arawɔn nɛ́ Misa ní wè, peli mɛ́ Yewe yé kíni nɛ̀ ki ’juu nɛ́ jo: «Ye- Isirayɛli siɛnnɛ yige bèle Ezipiti kùlo nī lè; ye- pe tɔ́ri yé pe taanni pìye nɛ̄ gbuʔulo gbuʔulo.» ²⁷Peli numinɔ pe yé sɛ́nì juu nɛ́ Farawɔn ní wè, Ezipiti kùlofɔli wè, nɛ́ jo wi- Isirayɛli siɛnnɛ yaʔa bèle pe- yiri Ezipiti kùlo nī lè. Peli bīɛlɛ pe ’puu Misa nɛ́ Arawɔn wè.

Kulocɛliɛ wi ’ki tìɛ gàa wire bé kpíʔile gè

²⁸Cɛngɛ gíì Yewe ’juu nɛ́ Misa ní wè Ezipiti kùlo nī lè, ²⁹Yewe cé wi yɛ: «Mi yē Yewe. -Ki juu Ezipiti kùlofɔli Farawɔn mɛ́ wè dàa ti mìɛni mi ’juu muɔ mɛ́ dè.»

³⁰A Misa ’ki juu Yewe yiʔɛ mɛ́ nɛ́ jo: «-Ki wéli, siɛnrɛ ti wè nɛ waa mi nɛ̄ʔ6.30 Wéli baa 6.12 kaliwɛgɛ ki táanmɛ gè.. Mɛni sí m’bé ní sa juu nɛ́ Farawɔn ní wè, wi sí ga lúʔu mi mɛ́ ?»

¹A Yewe ’ki juu Misa mɛ́ nɛ́ jo: «-Ki wéli, mi ’muɔ tɛ́ngɛ Kulocɛliɛ sìndiʔɛ nī Farawɔn mɛ́. Muɔ luɔ Arawɔn wè, wire bé puu siɛnjuuwo muɔ mɛ́. ²Muɔ wè, muɔ béri ti nyu dàa ti mìɛni mi ’juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ muɔ mɛ́ dè. Muɔ luɔ Arawɔn wè, wire béri nyu nɛ́ Farawɔn ní wè wi- Isirayɛli siɛnnɛ yaʔa bèle pe- yiri wi kùlo nī lè. ³Mi wè, m’bé sí Farawɔn nàzɔn gbɛ̀n wè, bè kakpoliyo sáamɛ kpíʔile, nɛ́ fìɛlɛ ní bè pínɛ, Ezipiti kùlo nī lè.

⁴«Kire nɛ́ ki mìɛni Farawɔn wiǐ lúʔu muɔ mɛ́ʔ. Bà m’bé mi kɔli sáʔa gè Ezipiti kùlo nɛ̄ lè, bé mi siɛnnɛ yige bèle, Isirayɛliyé bèle, bè pe taanni pìye nɛ̄ gbuʔulo gbuʔulo, bé kàyuʔukpoliyo juu yè Ezipiti kùlo nɛ̄ lè. ⁵Bà Ezipiti siɛnnɛ pe bé ki cɛ́n dí mi yē Yewe, a mi kɛ́nì mi kɔli sáʔa gè nɛ̀ taʔa Ezipiti kùlo nɛ̄ lè bè Isirayɛli siɛnnɛ yige bèle pe sunʔɔmɔ nī bè.»

⁶Misa nɛ́ Arawɔn ní wè, a pe ’ki kpíʔile; a pe ’ki kpíʔile nɛ̀ yɛli nɛ́ gàa ní Yewe yé juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ pe mɛ́ gè. ⁷Misa yiʔɛlɛ ke ’puu yiʔɛlɛ togosicɛri, Arawɔn wire ’puu yiʔɛlɛ togosicɛri nɛ́ taanri, lɛ̀lɛ líì nī pe ’kɛ́ nɛ̀ sɛ́nì juu nɛ́ Farawɔn ní wè.

Kulocɛliɛ ’fìɛ tìɛ Farawɔn nɛ̄ wè

⁸A Yewe ’ki juu Misa nɛ́ Arawɔn mɛ́ nɛ́ jo: ⁹«A Farawɔn wi kɛ́nì jo ye- kakpuʔɔ káà kpíʔile gè, muɔ Misa wè, ma ki juu Arawɔn mɛ́ wè wi- kàgbiile líɛ lè wi ni cáan dàala nɛ̄ lè Farawɔn yiʔɛ mɛ́ gè, bà kàgbiile ni bé yiʔɛ bè kò wɔ̀bugɔ.»

¹⁰A Misa nɛ́ Arawɔn a pe ’jíin Farawɔn kúrugu wè, nɛ̀ ki kpíʔile gàa Yewe yé juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ pe mɛ́ gè. A Arawɔn wi ’kàgbiile cáan lè dàala nɛ̄ lè Farawɔn yiʔɛ mɛ́ gè nɛ́ wi siɛnkpolilo ní bèle, a ni ’yiʔɛ nɛ̀ kò wɔ̀bugɔ. ¹¹A Farawɔn wire ’wi kacɛ́nminɛ nɛ́ wi dìɛlɛ yeri bèle7.11 Wéli baa Sél 41.8.. Kire nìnyuʔɔnigɔfɔlilɔ peli pɛ́nì kakpuʔɔ gáà kpíʔile gè nɛ́ pe dìʔɛ ní gè. ¹²A peli míɛni pɛ́nì pe kàgbiʔile cáan gèle dàala nɛ̄ lè, a kàgbiʔile ke ’yiʔɛ nɛ̀ kò wɔ̀burɔ táà. A Arawɔn kàgbiile ni ’wɔ̀burɔ dáà cò dè nɛ̀ júɔ. ¹³Kire nɛ́ ki mìɛni a Farawɔn ’wi nàzɔn gbɛ̀n wè, wiì lúʔu Misa nɛ́ Arawɔn mɛ́ʔ, nɛ̀ yɛli nɛ́ ki ní gàa Yewe cé juu gè.

Wuʔɔgbuʔɔ pélige gè: luʔɔ ki ’yiʔɛ nɛ̀ kò sìsiɛn

¹⁴A Yewe ’ki juu Misa mɛ́ nɛ́ jo: «Farawɔn wi nàzɔn wi ’gbɛ̀n, kire nɛ̄ wi ’cíi wiì siɛnnɛ yaʔa bèle pe- kɛ́ʔ. ¹⁵Yɛ̀ mari waa sínbinimɛ táanni bè, Farawɔn kúrugu wè, a wi kɛ́nì yiri bè kɛ́ luʔɔdaanni gè7.15 Ki bé gbɛ̀ nyaa Farawɔn ’puu nɛ Niili cáʔa sungu gè wī, nɛ́ ki cɛ́n Ezipiti siɛnnɛ pe ’puu nɛ ki tɔ́ri pe kulocɛlɛlɛ tuu. Kire nɛ̄ Yewe ’kakpuʔɔ gáà kpíʔile gè bè ki tìɛ wire nyɛ́nì lakoligbuʔɔ gáà jáa gè.. Ma sa wi sige Niili cáʔa gògogo nɛ̄ gè. Kàgbiile náà ni ’yiʔɛ nɛ̀ kò wɔ̀bugɔ gè, ma ni cò muɔ kɔli nī gè. ¹⁶Ma ki juu wi mɛ́, ma jo: ‹Yewe wè, Eburulo Kulocɛliɛ wè, wi ’mi tun muɔ mɛ́, nɛ́ jo mi- pa muɔ yɛ: Ma mi siɛnnɛ yaʔa bèle pe- kɛ́ pe sa mi gbùʔɔrɔ waama kùlo nī lè.›

«Fúɔ nɛ̀ pɛ́nì nɔ̀ pàngɛ nɛ̄, muɔ sì ti lúʔuʔ. ¹⁷Ti n’dɛ dàa Yewe ’juu dè: ‹Gàa kire ki bé ki yaʔa dí muɔ ’ki cɛ́n mi yē Yewe: m’bé mi kàgbiile tíʔɛ lè bè Niili cáʔa kpúɔn gè. Luʔɔ ki bé yiʔɛ bè kò sìsiɛn. ¹⁸Niili cáʔa fúɔlɔ pe bé kùu. Luʔɔ ki bé kò de númɔ. Bà Ezipiti siɛnnɛ piyě ní gbɛ̀ Niili cáʔa luʔɔ gbuɔ gè cíginiʔ.› »

¹⁹A Yewe ’ki juu Misa mɛ́ nɛ́ jo: «-Ki juu Arawɔn mɛ́ wè ma wi yɛ: ‹Muɔ kàgbiile líɛ lè, ma muɔ kɔli sìɛn gè Ezipiti kùlo luɔyɔ nɛ̄ yè: lakoligboliyo yè, nɛ́ lakoliyo nyáà siɛnnɛ pe ’túgu yè, nɛ́ pìndiʔɛlɛ ní gèle, tiʔɛ ó tiʔɛ nī luʔɔ yē yérige kùlo nī lè, kire ga buu ki mìɛni bè yiʔɛ bè kò sìsiɛn. A luʔɔ gíì yē tiire kàjuʔɔ nī yo, a gìi yē kàdari kàjuʔɔ nī yo, sìsiɛn ki bé puu Ezipiti kùlo tiɛrɛ ti mìɛni nī.› »

²⁰A Misa nɛ́ Arawɔn ’ki kpíʔile gàa Yewe yé juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ gè. A Arawɔn ’kàgbiile yɛ̀gɛ lè Farawɔn nɛ́ wi siɛnkpolilo nyaamɛ nɛ̄ bè, nɛ̀ Niili cáʔa luʔɔ kpúɔn gè. A Niili cáʔa luʔɔ ki mìɛni yiʔɛ nɛ̀ kò sìsiɛn. ²¹A fúɔlɔ pe mìɛni ’kùu Niili cáʔa nī gè, a luʔɔ ki ’kò nɛ númɔ. Ezipiti siɛnnɛ piyè cî ní gbɛ̀ ki gbuɔʔ. Kányiʔɛ nɛ̄ sìsiɛn ki ’puu Ezipiti kùlo nī lè tiɛrɛ ti mìɛni nī.

²²A Ezipiti kùlo nìnyuʔɔnigɔfɔlilɔ peli míɛni pɛ́nì ki felige kpíʔile gè nɛ́ pe dìʔɛ ní gè. A Farawɔn wi ’wi nàzɔn gbɛ̀n wè; wiì Misa nɛ́ Arawɔn wori lúʔu dèʔ, nɛ̀ yɛli nɛ́ ki ní gàa Yewe cé juu gè. ²³A Farawɔn wi ’koli nɛ̀ kɛ́ kpáa mɛ́; wiì cɛ́nì tɔ́ri nɛ́ ti ní wi fungo nī gèʔ. ²⁴A Ezipiti siɛnnɛ pe mìɛni yiri nɛ pìndiʔɛlɛ túru nɛ mári Niili cáʔa táanni gè, kire ga buu bè luʔɔ taa bè gbuɔ, nɛ́ ki cɛ́n lakoligbuʔɔ luʔɔ kiǐ cî ní gbɛ̀ gbuɔʔ.

Wuʔɔgbuʔɔ siinwuʔu gè: kpìile bèle

²⁵Cɛnyɛ kɔlisiin tóri kire kàduʔumɛ gè, bà Yewe cé Niili cáʔa kpúɔn gè, ²⁶a Yewe ’ki juu Misa mɛ́ nɛ́ jo: «Te waa Farawɔn kúrugu wè, ma sa wi yɛ: ‹Ti n’dɛ dàa Yewe ’juu dè: -Mi siɛnnɛ yaʔa bèle pe- kɛ́ pe sa mi gbùʔɔrɔ. ²⁷A muɔ sí ń’nɛ̀ cíi cígini wè, muɔ sì pe yaʔaʔ a pe ’kɛ́ wè, m’bé muɔ kùlo kpúɔn lè nɛ́ wuʔɔgbuʔɔ káà ní, kire gī m’bé kùlo nyì lè nɛ́ kpìile ní bèle. ²⁸Kpìile pe bé yiri nìʔɛnɛ Niili cáʔa nī gè. Ti bé yiri bè jíin muɔ saʔa nī gè, nɛ́ muɔ súɔndiʔɛ nī gè, nɛ́ muɔ yasinɛgɛ nɛ̄ gè. Ti bé jíin míɛni muɔ siɛnkpolilo saaya nī yè, nɛ́ muɔ kùlo siɛnnɛ pe mìɛni saaya nī yè, nɛ́ muɔ dìbiye nī yè, nɛ́ muɔ búrukpuɔn yaleye nī yè. ²⁹Ti bé kɛ́ fúɔ bè sa tánʔa muɔ tíimɛ nɛ̄, ti bé tánʔa míɛni muɔ siɛnkpolilo nɛ̄ bèle, nɛ́ muɔ kùlo siɛnnɛ pe mìɛni nɛ̄.› »

¹A Yewe ń’nɛ̀ ki juu Misa mɛ́ nɛ́ jo: «-Ki juu Arawɔn mɛ́ wè, kàgbiile náà nī wi kɔli nī gè, wi- ni sìɛn lakoligboliyo nɛ̄ yè, nɛ́ lakoliyo nyáà siɛnnɛ pe ’túgu yè, nɛ́ pìndiʔɛlɛ ní gèle, wi- kpìile yige bèle pe- jíin Ezipiti kùlo nī lè.»

²A Arawɔn ’wi kɔli sáʔa gè Ezipiti kùlo luɔyɔ nɛ̄ yè, a kpìile pe ’yiri nɛ̀ Ezipiti kùlo le lè a ni ’nyì. ³A nìnyuʔɔnigɔfɔlilɔ peli míɛni kpìile pálì yige nɛ́ pe dìʔɛ ní gè, nɛ̀ nyɔ́gɔ Ezipiti kùlo nī lè.

⁴A Farawɔn ’Misa nɛ́ Arawɔn yeri, nɛ́ jo: «Ye- Yewe náari wè, kire ga buu wi- kpìile láʔa bèle mi nɛ́ mi siɛnnɛ nɛ̄ bèle. Bà m’bé Isirayɛli siɛnnɛ yaʔa bèle pe- kɛ́ bè sa kakuɔrɔ yajuuro kpúu dè Yewe mɛ́ wè.»

⁵A Misa ’ki juu Farawɔn mɛ́ nɛ́ jo: «Muɔ nɛ̄ kpuʔɔrɔ ti yē bè lɛ̀lɛ láà tìɛ nàa nī m’bé náari muɔ mɛ́, nɛ́ muɔ siɛnkpolilo ní bèle, nɛ́ muɔ kùlo siɛnnɛ ní bèle, kire ga buu Yewe- kpìile kpúu bèle bè yige yeli saaya nī yè, sɛnrɛ ti sí kò baa Niili cáʔa nī gè.»

⁶A Farawɔn sí jo: «Mbànʔa.»

A Misa ’jo: «Ki bé kpíʔile bè yɛli nɛ́ dàa ní muɔ ’juu dè, kire ga buu muɔ ki cɛ́n yakaa wè bile nɛ̀ wúɔ nɛ̀ yɛli nɛ́ Yewe weli Kulocɛliɛ ní wèʔ. ⁷Kpìile pe bé líili muɔ nɛ̄, nɛ́ muɔ saaya ní yè, nɛ́ muɔ siɛnkpolilo ní bèle nɛ́ kùlo siɛnnɛ ní bèle. Sɛnrɛ ti sí kò baa Niili cáʔa nī gè.»

⁸A Misa nɛ́ Arawɔn pe ’núgo Farawɔn táanni, a Misa sɛ́nì Yewe náari nɛ́ jo wi- kpìile yige bèle bàli wi yé nyɔ́gɔ Farawɔn kúrugu wè bè wi wuʔɔ wè.

⁹A Yewe ’ki kpíʔile gàa Misa yé náari gè. A kpìile pe ’kùu saaya nī yè, nɛ́ kpáaya nī yè nɛ́ siiye nī yè.

¹⁰A pe ’ti koli nɛ̀ ti gbuʔulo gbuʔulo tìi nɛ̄. A kùlo ni ’kò nɛ númɔ. ¹¹Bà Farawɔn ’ki nyaa kele ke ’puu nɛ nyuʔɔ nɛ waa gèle, a wi ń’nɛ̀ wi nàzɔn gbɛ̀n wè; wiì lúʔu pe mɛ́ʔ, nɛ̀ yɛli nɛ́ gàa ní Yewe cé juu gè.

Wuʔɔgbuʔɔ taanriwuʔu gè: nàfiɛn wè

¹²A Yewe ’ki juu Misa mɛ́ nɛ́ jo: «-Ki juu Arawɔn mɛ́ wè, wi- kàgbiile yɛ̀gɛ lè wi dàala kpúɔn lè. Cúbugo ki bé yɛ̀ bè kò nàfiɛn8.12 Eburu siɛnrɛ nī dè ki ’juu nɛ́ jo: yafinide dáà tiī yìride nɛ nɔgi dè. Kire nɛ̄ pàli ’ki yiʔɛ nɛ̀ jo: nàfiɛn, a pàli ’ki yiʔɛ nɛ̀ jo: nziniwɛ, a bìli ’jo nàpaanra.Ezipiti kùlo nī lè.»

¹³A pe ’ki kpíʔile bɛ̀. A Arawɔn wi ’kɔli yɛ̀gɛ gè nɛ́ kàgbiile ní lè nɛ̀ dàala kpúɔn lè, a cúbugo ki ’yɛ̀ nɛ̀ kò nàfiɛn nɛ̀ tɔ́n siɛnnɛ nɛ́ yajuuro nɛ̄ dè. A cúbugo ki mìɛni ’yiʔɛ nɛ̀ kò nàfiɛn Ezipiti kùlo nī lè.

¹⁴A nìnyuʔɔnigɔfɔlilɔ pe ’ki kpíʔile nɛ̀ wéli nɛ́ pe dìʔɛ ní gè, pìye jáa nɛ̀ nàfiɛn wáà yigeʔ. A nàfiɛn wi ’tɛ́ni siɛnnɛ nɛ̄ bèle nɛ́ yajuuro ní dè, nɛ̀ ti mìɛni tɔ́n.

¹⁵A nìnyuʔɔnigɔfɔlilɔ pe ’ki juu Farawɔn mɛ́ nɛ́ jo: «ʔá! Kulocɛliɛ kɔli kakpiʔilile nī náà lè díɛʔ !» Kire nɛ́ ki mìɛni a Farawɔn wi ’wi nàzɔn gbɛ̀n wè, wiì lúʔu Misa nɛ́ Arawɔn mɛ́ʔ, nɛ̀ yɛli nɛ́ gàa ní Yewe cé juu gè.

Wuʔɔgbuʔɔ sicɛriwuʔu gè: gbùu wè

¹⁶A Yewe ń’nɛ̀ juu Misa ní nɛ́ jo: «Yɛ̀ sínbiniwuuro nī dè, mari waa Farawɔn yiʔɛ mɛ́ gè lɛ̀lɛ líì nī wi bé kɛ́ luʔɔ mɛ́ gè. Ma ki juu wi mɛ́ ma jo: ‹Ti n’dɛ dàa Yewe ’juu dè: -Mi siɛnnɛ yaʔa bèle pe- kɛ́ bé sa mi gbùʔɔrɔ. ¹⁷A muɔ sí cíi, muɔ sì pe yaʔa a pe ’kɛ́ wèʔ, bà m’bé gbùu yige wè muɔ kúrugu, nɛ́ muɔ siɛnkpolilo ní bèle, nɛ́ kùlo ni siɛnnɛ ní bèle. Wi bé jíin muɔ saaya nī yè. Bà Ezipiti siɛnnɛ pe mìɛni saaya yi bé nyì gbùu nɛ̄ wè, wi bé dàala ni mìɛni tɔ́n. ¹⁸Kire cɛngɛ gè m’bé wàlimɛ kpíʔile Gozɛni8.18 Gozɛni tɛ́nimɛ pi ’puu Niili cáʔa ki cɛngɛnyɛnifoligɔli mɛ́. Wéli baa Sél 45.10. tɛ́nimɛ nī bè, baa mi siɛnnɛ pe yē bèle. Kire tiʔɛ nī gè gbùu wáà sǐ ga tíi nyaa baaʔ, kire ga buu muɔ- ki cɛ́n mi Yewe wè, mi yē kùlo náà nī lè. ¹⁹M’bé wàlimɛ nyɔ́gɔ mi siɛnnɛ nɛ́ muɔ siɛnnɛ sunʔɔmɔ nī bè. Mbànʔa sí gī ki fìɛ ŋáà wi bé séli.› »

²⁰A Yewe ’ki kpíʔile gàa wi yé juu gè. A gbùuniʔɛwɛ pɛ́nì jíin Farawɔn saʔa nī gè nɛ́ wi siɛnkpolilo saaya nī yè, nɛ̀ Ezipiti kùlo ni mìɛni cúʔɔ.

²¹A Farawɔn ’Misa nɛ́ Arawɔn yeri nɛ́ jo: «Yeri waa ye sa yajuuro kpúu dè, ye- yeli Kulocɛliɛ gbùʔɔrɔ wè náʔa kùlo nī lè.»

²²A Misa sí wi yɛ: «Kiǐ gbɛ̀ kpíʔile mmɛ gèʔ. Nɛ́ ki cɛ́n weli sǐ gbɛ̀ kakuɔrɔ yajuuro kpúu dè Yewe weli Kulocɛliɛ mɛ́ wèʔ, nɛ́ ki cɛ́n Ezipiti siɛnnɛ pe kanabiɛnnɛ nī. A weli sɛ́ni Yewe gbùʔɔrɔ́ wè, níɛ yajuuro kpúu dè Ezipiti siɛnnɛ pe nyaamɛ nɛ̄ bè, gàa ki ’pe biɛn gè, pe bé weli wáa bè kpúu nɛ́ kàdari ní. ²³Weli ’yɛli bè cɛnyɛ taanri tánʔana tánʔa waama kùlo nī lè, bè kakuɔrɔ yajuuro kpúu dè Yewe weli Kulocɛliɛ mɛ́ wè, bɛ̀ wi ’ki juu weli mɛ́ gè.»

²⁴A Farawɔn sí jo: «M’bé yeli yaʔa yeli kɛ́ yeli bè sa kakuɔrɔ yajuuro kpúu dè Yewe yeli Kulocɛliɛ mɛ́ wè, waama kùlo nī lè. Gìi sí gī baa gè, ye fǎga kɛ́ liilige díɛʔ ! Ye míɛni ye- náari mi mɛ́.»

²⁵A Misa sí wi yɛ: «A mi ’yiri náʔa muɔ tiʔɛ nī gè, m’bé sa Yewe náari wè. Mbànʔa gè, gbùu wi bé líili muɔ nɛ̄, muɔ Farawɔn wè nɛ́ muɔ siɛnkpolilo ní bèle nɛ́ kùlo ni siɛnnɛ ní bèle. Gàa sí ki ’kpúʔɔ gè, Farawɔn, muɔ fǎga ní weli fáanni bé cíi bé jo Isirayɛli siɛnnɛ pe fǎga kɛ́ bè sa kakuɔrɔ yajuuro kpúu dè Yewe mɛ́ wèʔ.»

²⁶A Misa ’yiri Farawɔn tiʔɛ nī gè nɛ̀ sɛ́nì Yewe náari wè. ²⁷A Yewe ’Misa náarigɛ lúʔu gè, nɛ̀ ki kpíʔile gàa Misa yé náari gè. A wi ’gbùu láʔa wè Farawɔn nɛ̄ wè nɛ́ wi siɛnkpolilo ní bèle, nɛ́ kùlo ni siɛnnɛ ní bèle. Gbùupile nigbe sì cɛ́nì kòʔ kùlo nī lè. ²⁸Kire nɛ́ ki mìɛni, a Farawɔn ’wi nàzɔn gbɛ̀n wè. Wiì ń’nɛ̀ Isirayɛli siɛnnɛ yaʔa bèle a pe ’kɛ́ʔ.

Wuʔɔgbuʔɔ kogunɔwuʔu gè: yaabiimɛ ’tuu yajuuro nɛ̄ dè

¹A Yewe ń’nɛ̀ ki juu Misa mɛ́ nɛ́ jo: «Te jíin Farawɔn kúrugu wè, ma wi yɛ: ‹Ti n’dɛ dàa Yewe wè, Eburulo Kulocɛliɛ wi ’juu dè: -Mi siɛnnɛ yaʔa bèle pe- kɛ́ pe sa mi gbùʔɔrɔ.› ²A muɔ sí ń’nɛ̀ cíi cígini wè, muɔ sì pe yaʔa pe- kɛ́ bèle, nɛ́ ń’nɛ̀ pe cò nɛ̀ yérige wè, ³mìɛ cò díɛ ! Nɛ́ ki cɛ́n Yewe bé wi kɔli taʔa gè muɔ yajuuro nɛ̄ dè, dàa pe nári nyàʔa nī gè: suɔnyɔ yè, nɛ́ sèfɛngɛlɛ ní gèle, nɛ́ nyuʔɔmɔnɔ ní bèle, nɛ́ nìɛyɛ ní yè, nɛ́ síkaala nɛ́ sìnbaala ní bèle. Ki yaama báà pi bé tɔ̀ni bè pii kpuʔɔ. ⁴Yewe bé sí wàlimɛ nyɔ́gɔ Isirayɛliyé yajuuro ní dè nɛ́ Ezipiti siɛnnɛ wori ní dè. Yafiɛn sǐ ga tíi kùu Isirayɛliyé yajuuro nī dèʔ.» ⁵A Yewe ’lɛ̀lɛ tìɛ nɛ̀ jo: «Mbànʔa gè, Yewe bé dàa ti mìɛni kpíʔile kùlo nī lè.»

⁶Ki kpìɛnduu gè, a Yewe ’kele gálì ke mìɛni kpíʔile. A Ezipiti siɛnnɛ yajuuro ti mìɛni ’kùu, nɛ̀ ki yaʔa yajuʔu nigbe sì cɛ́nì kùu Isirayɛliyé mɛ́ bèleʔ. ⁷A Farawɔn ’siɛnnɛ tun pe- sa wéli Isirayɛliyé tiʔɛ nī gè, a pe sɛ́nì ki nyaa yajuʔu nigbe sì cɛ́nì kùu Isirayɛliyé mɛ́ bèleʔ. Kire nɛ́ ki mìɛni a Farawɔn ’wi nàzɔn gbɛ̀n wè, wiì siɛnnɛ yaʔa bèle a pe ’kɛ́ʔ.

Wuʔɔgbuʔɔ kɔliniwuʔu gè: fìnide dè

⁸A Yewe ń’nɛ̀ ki juu Misa nɛ́ Arawɔn mɛ́ nɛ́ jo: «Ye- cúnʔɔ kɔ̀n kagbuunyɛyɛ siin nī dìbige nī gè dí Misa wi sí ki wáa naamɛ Farawɔn nyaamɛ nɛ̄ bè. ⁹Kire cúnʔɔ gáà ki bé kò cúbugo gàa ki bé yáligɛ màʔa Ezipiti kùlo nī lè; ki bé fìnide yɛ̀gɛ9.9 Wéli baa Tìɛ 16.11. yajuuro nɛ̄ dè nɛ́ siɛnnɛ ní bèle, dàa ti bé luʔɔri dè, Ezipiti kùlo ni mìɛni nī.»

¹⁰A pe sɛ́nì cúnʔɔ kɔ̀n gè dìbige nī gè, nɛ́ sɛ́nì yéri Farawɔn yiʔɛ mɛ́ gè. A Misa ’cúnʔɔ wáa gè naamɛ gè, a cúnʔɔ ki ’fìnide yɛ̀gɛ dè a ti ’luʔɔri, siɛnnɛ nɛ́ yajuuro nɛ̄ dè. ¹¹Nɔmibaliyɛ yire kɛnmɛ nɛ̄ bè, nìnyuʔɔnigɔfɔlilɔ piyè gbɛ̀nɛ yéri Misa yiʔɛ mɛ́ gèʔ, nɛ́ ki cɛ́n nɔmirɔ ti cé puu pe nɛ̄ nɛ́ Ezipiti siɛnnɛ pe mìɛni ní. ¹²A Yewe sí Farawɔn nàzɔn gbɛ̀n wè, wiì cɛ́nì lúʔu pe mɛ́ʔ, bɛ̀ Yewe cé ki juu Misa mɛ́ wè.

Wuʔɔgbuʔɔ kɔlisiinwuʔu gè: kàsasindari dè

¹³A Yewe ń’nɛ̀ ki juu Misa mɛ́ nɛ́ jo: «Yɛ̀ faʔa sínbinimɛ táanni bè ma sa yéri Farawɔn yiʔɛ mɛ́ gè, ma wi yɛ: ‹Ti n’dɛ dàa Yewe Eburulo Kulocɛliɛ wi ’juu dè: -Mi siɛnnɛ yaʔa bèle pe- kɛ́ pe sa mi gbùʔɔrɔ. ¹⁴A muɔ ń’nɛ̀ cíi cégboli náà nɛ̄ lè, m’bé mi wuʔɔgboliyo cáan yè muɔ nɛ̄, yi bé sí puu nìʔɛyɛ díɛʔ, m’bé yi cáan muɔ nɛ̄ nɛ́ muɔ siɛnkpolilo ní bèle nɛ́ kùlo ni siɛnnɛ ní bèle, kire ga buu muɔ ki cɛ́n siɛn wè bile mi tíɛlɛ dàala nɛ̄ lèʔ. ¹⁵Mi cî gbɛ̀ jáa bè mi kɔli taʔa gè muɔ nɛ̄ bè muɔ kpúɔn, muɔ nɛ́ muɔ siɛnnɛ ní bèle, nɛ́ káfaligɛ yaama ní. Bìinɛ muɔ cé cɛrigɛ nɛ̀ núgo dàala nɛ̄ lè. ¹⁶Kire nɛ́ ki mìɛni, mi ’muɔ yaʔa sìi nɛ̄, bè mi ŋɔri tìɛ dè muɔ nɛ̄, kire ga buu peri mi míʔɛ kpóri gè duniya tiɛrɛ ti mìɛni nī dè9.16 Ki siɛnrɛ ti ’juu baa Wurɔ 9.17..

¹⁷« ‹Nɛ̀ sí ki yaʔa muɔ nɛ waa yiʔɛmɛ nɛ mìɛ nyíɛnɛ mi siɛnnɛ nɛ̄ bèle, nɛ́ cíi nɛ́ jo muɔ sǐ pe yaʔa pe- kɛ́ʔ. ¹⁸Kire nɛ̄ mbànʔa bìinɛ ŋàa nī wè, kàsaʔa bé tuu nɛ́ kàsasindari ní dè, bà ti bé lúbugo dè ki bé nyaa ki kàa fìɛ kpíʔile nɛ̀ nyaa náʔa Ezipiti kùlo nī lèʔ, bà ni ’séli lè fúɔ nɛ̀ pɛ́nì nɔ̀ pàngɛ nɛ̄ gè. ¹⁹Píra ŋáà nī wè, tí pe- yajuuro nyɔ́gɔ dè tiɛlarigɛ nī nɛ́ dìi dī baa muɔ mɛ́ siʔi nī gè. A ki pɛ́nì nyaa siɛn, kire ga jáa yajuʔu yē kpànʔanɛ gàa kiì jíin saʔa nī gèʔ, kàsasindari ti bé tuu ti nɛ̄ bè ti mìɛni kpúu.› »

²⁰Bàli pe ’puu Farawɔn siɛnkpolilo nī bèle nɛ fìʔɛ́ Yewe siɛnrɛ nɛ̄ dè, a peli ’ŋàʔana nɛ̀ pe baakuɔlɔ nɛ́ pe yajuuro nyɔ́gɔ dè saaya nī. ²¹Nɛ̀ ki yaʔa bìli piyè puu nɛ fìʔɛ́ Yewe siɛnrɛ nɛ̄ dèʔ, a peli ’pe funyɔ gbɛ̀n yè nɛ́ pe baakuɔlɔ nɛ́ pe yajuuro yaʔa dè baa nyàʔa nī gè.

²²A Yewe ’ki juu Misa mɛ́ nɛ́ jo: «-Muɔ kɔli yɛ̀gɛ gè nyìʔɛnɛ nī lè kire ga buu kàsasindari ti- tuu Ezipiti kùlo nɛ̄ lè, nɛ́ siɛnnɛ ní bèle, nɛ́ yajuuro ní dè, nɛ́ yɛgɛ ó yɛgɛ gáà ki ’fìin siʔi nī gè kùlo nī lè.»

²³Bà Misa ’kàgbiile yɛ̀gɛ lè nyìʔɛnɛ nī lè, a Yewe ’kàsakpɛnigɛ tìrige9.23 Ti ’juu eburu siɛnrɛ nī dè nɛ́ jo Yewe nyɛ́nì wi yékpoli wáa lè nɛ́ kàsasindari ní dè. nɛ́ kàsasindari ní. A kàsun ki ’tuu dàala nɛ̄ lè. A Yewe ’kàsasindari cáan dè Ezipiti kùlo ni mìɛni nɛ̄. ²⁴Kàsasindari ti yé puu baa, nɛ́ kàsun ní gè nɛ nyí nɛ mári kpuʔɔ. Kàsasindari dáà ti yé lúbugo ki kàa sí yé fìɛ kpíʔile nɛ̀ nyaa Ezipiti kùlo ni mìɛni nī lèʔ, nɛ̀ líɛ baa ni sélimɛ nɛ̄ bè. ²⁵A kàsasindari ti ’tuu yɛrɛ ti mìɛni nɛ̄ dàa ti ’puu siiye nī yè, siɛnnɛ bèle nɛ́ yajuuro ní dè, dàa ti ’puu Ezipiti kùlo nī lè. A kàsasindari ti ’nyàʔa kpúɔn gè nɛ́ yɛgɛ ó yɛgɛ gáà ki ’fìin siiye nī yè, a ki ’tiire ti mìɛni kabari. ²⁶Gozɛni tɛ́nimɛ nī bè, baa Isirayɛli siɛnnɛ pe ’puu bèle, kire yákuɔ nī kàsasindari tiì tuuʔ.

²⁷A Farawɔn wi ’Misa nɛ́ Arawɔn yeri nɛ́ jo: «Píra ŋáà nī wè mi nyɛ́nì finɛ. Yewe wire wi ’sín; mi nɛ́ mi siɛnnɛ ní bèle, tànʔa wè weli mɛ́ʔ. ²⁸Ye- Yewe náari wè ! Kàsakpɛnigɛ nɛ́ kàsasindari ti nyɛ́nì niʔɛ nɛ̀ tóri. M’bé yeli yaʔa yeli bé kɛ́, yeli sǐ ní mɔgɔʔ.»

²⁹A Misa sí jo: «A mi kɛ́nì yiri kàʔa nī gè, m’bé mi kiyɛ yɛ̀gɛ yè bè Yewe náari wè. Bà wi yékpoli ni bé pìiri kàsakpɛnigɛ nī gè, kàsasindari ti bé yéri, kire ga buu muɔ bé ki cɛ́n dàala niī Yewe woli. ³⁰Kire nɛ́ ki mìɛni, muɔ nɛ́ muɔ siɛnkpolilo ní bèle, mi ’ki cɛ́n yeli wè nɛ fìʔɛ́ Yewe yiʔɛ nɛ̄ gèʔ, Kulocɛliɛ wè.»

³¹Yafalidɛ9.31 Eburu siɛnrɛ ti ’ki juu nɛ́ jo: lɛn nɛ́ ɔrizi wè; yafalidɛ táà dī weli sì cɛ́n dèʔ. dáà ti yé séli nɛ̀ puru dè, nɛ́ dìi tiì cé fìɛ fíɛn dèʔ, a kàsasindari ti ’tire ti mìɛni kpúɔn nɛ̀ cúʔɔ, ³²nɛ̀ ki yaʔa yaliire dáà pe ’ye bíle9.32 Eburu siɛnrɛ ti ’ki juu nɛ́ jo: bíle nɛ́ epotiri; yaliire táà felide ti ’puu, dàa ní pe ’puu nɛ búru kpúɔn wè. wè, nɛ́ yaliire dáà ti ’puu nɛ yɛ̀gí nɛ tíin dè, tire sì yé cúʔɔʔ.

³³A Misa ’núgo Farawɔn táanni nɛ̀ yiri kàʔa nī gè, nɛ́ wi kiyɛ yɛ̀gɛ yè nɛ̀ Yewe náari wè. A kàsakpɛnigɛ nɛ́ kàsasindari ti ’yéri, kàsaʔa kiì ń’nɛ̀ tuu dàala nɛ̄ lèʔ. ³⁴Bà Farawɔn kɛ́nì ki nyaa kàsaʔa ki ’yéri, nɛ́ kàsasindari ní dè nɛ́ kàsakpɛnigɛ ní gè, a wi ń’nɛ̀ kapiile kpíʔile nɛ̀ wi nàzɔn gbɛ̀n wè, wire nɛ́ wi siɛnkpolilo ní bèle. ³⁵A Farawɔn nàzɔn wi sí tɔ̀ni nɛ̀ kò gbɛ̀nwɛ, wiì fɔ̀li nɛ̀ Isirayɛli siɛnnɛ yaʔa bèle a pe ’kɛ́ʔ. Kire ’kpíʔile nɛ̀ yɛli nɛ́ dàa ní Yewe cé juu Misa nyuɔ nī gè.

Wuʔɔgbuʔɔ kataanriwuʔu gè: kàbaridɛ dè

¹A Yewe ń’nɛ̀ ki juu Misa mɛ́ nɛ́ jo: «Te waa Farawɔn kúrugu wè, nɛ́ ki cɛ́n mi nyɛ́nì wi nàzɔn gbɛ̀n wè, nɛ́ wi siɛnkpolilo nàzɔnnɔ ní bèle, kire ga buu pe- mi fìɛlɛ nyaa bèle pe sunʔɔmɔ nī bè, ²kire ga buu muɔ bé ki juu muɔ jaa mɛ́ wè, bé ní ki juu muɔ jaa wi jaa mɛ́ wè, kɛnmɛ bíì nɛ̄ mi ’Ezipiti siɛnnɛ nàʔa bèle nɛ̀ síɛ wè, nɛ́ fìɛlɛ bílì mi ’tɛ́ngɛ pe sunʔɔmɔ nī bè. Bà yeli bé ki cɛ́n mi yē Yewe10.2 Kulocɛliɛ wi ’ki juu nɛ̀ taʔala nɛ́ jo peri pe siimɛ tɛnmɛ bè kɛnmɛ bíì nɛ̄ wire nyɛ́nì wi siɛnnɛ suɔ bèle nɛ̀ síɛ Ezipiti kùlo nī lè. Wéli baa 12.26-27; 13.8,14-15; Fàn 4.9; Ŋún 77.12-21; 78.4-7,42-51; 105.26-36; 106.7-12; 114.1-8; 135.8-9; 136.10-15..»

³A Misa ’kɛ́ Farawɔn kúrugu wè, wire nɛ́ Arawɔn ní, a pe sɛ́nì wi yɛ: «Ti n’dɛ dàa Yewe wè, Eburulo Kulocɛliɛ, wi ’juu dè: ‹Lɛ̀lɛ jori nī muɔ bé ní cíi bè mìɛ cɛ́rigɛ mi yiʔɛ mɛ́ gè ? -Mi siɛnnɛ yaʔa bèle pe- kɛ́ bè sa mi gbùʔɔrɔ ! ⁴A muɔ sí cíi cígini wè, muɔ̌ pe yaʔa a pe kɛ́ bèleʔ, mìɛ cò díɛʔ ! Mbànʔa gè, mi bé kàbaridɛ tìrige dè muɔ kùlo ni mìɛni nī ! ⁵Ti bé tiɛrɛ ti mìɛni tɔ́n dàala nɛ̄ lè fúɔ siɛn sì ní gbɛ̀ dàala nyaa lèʔ. Ti bé yɛrɛ ti mìɛni káa dàa ti ’suɔ kàsasindari mɛ́ dè, nɛ́ tiire ti mìɛni dàa ti ’fìin nyàʔa nī gè. ⁶Ti bé muɔ saaya nyì yè, nɛ́ muɔ siɛnkpolilo saaya ní yè, nɛ́ Ezipiti siɛnnɛ saaya ní yè. Ki bé puu gàa muɔ tuu wiì fìɛ nyaa gèʔ, nɛ́ muɔ tuuliɛyɛ yiì fìɛ nyaa nɛ̀ nyaa yèʔ, nɛ̀ líɛ pe ’pe sii bile dàala nɛ̄ lè.› » A Misa kàduʔu wáa Farawɔn mɛ́ wè nɛ̀ kɛ́.

⁷A Farawɔn siɛnkpolilo pe ’wi yɛ: «Lɛ̀lɛ jori nàguɔ ŋáà wi bé ní kúɔ náʔa gè nɛ́ weli ní bɛ̀ wi ’kò we mɛ́ gárigɛ gè ? -Siɛnnɛ yaʔa bèle pe- kɛ́ pe sa Yewe pe Kulocɛliɛ gbùʔɔrɔ wè ! Muɔ sì ki cɛ́nʔ lé, Ezipiti kùlo ni nyɛ́nì cúʔɔ wī !»

⁸A pe sɛ́nì Misa nɛ́ Arawɔn kɔ́ri wè nɛ̀ pɛn Farawɔn yiʔɛ mɛ́ gè, a wi ’pe yɛ: «Yeri waa ye sa yeli Yewe Kulocɛliɛ gbùʔɔrɔ wè !» Nɛ́ ń’nɛ̀ jo: «Ŋáa nɛ́ ŋáa wi bé kɛ́ ?»

⁹A Misa sí wi yɛ: «Weli bé kɛ́ nɛ́ weli pìile ní bèle, nɛ́ weli nàgaliɛlɛ ní bèle, nɛ́ weli jaala ní bèle nɛ́ weli sinborilo ní bèle, nɛ́ weli yajuuro ti mìɛni ní ! Ki bé puu weli mɛ́ fundaanra tánʔagbuɔlɔ10.9 Eburu siɛnrɛ nī dè, nyasiɛnkɛnigɛ ki ’jo: hagi. Ki kɔri wire wī: fundaanra tánʔagbuɔlɔ. bè Yewe gbùʔɔrɔ wè.»

¹⁰A Farawɔn wi sí ń’nɛ̀ jo: «Kányiʔɛ nɛ̄, ki ’yɛli Yewe- puu nɛ́ yeli ní a mi yeli yaʔa a yeli ’kɛ́ wè, yeli nɛ́ yeli cɛlilɛ nɛ́ yeli pìile ní bèle, ye- yìye cò díɛʔ ! Kapiʔi gī gàa yeli nɛ caa gè ! ¹¹ʔúnʔun, kiì yɛli ki- puu bɛ̀ʔ ! Nàguɔlɔ bèle, peli pe ’yɛli pe- kɛ́ bè sa Yewe gbùʔɔrɔ wè; kire bɛ̀ʔ lé gàa yeli nɛ náari gè ?»

A pe ’Misa nɛ́ Arawɔn cìra nɛ̀ yige Farawɔn yiʔɛ mɛ́ gè.

¹²A Yewe ’ki juu Misa mɛ́ nɛ́ jo: «-Muɔ kɔli sáʔa gè ma taʔa Ezipiti kùlo nɛ̄ lè, ma kàbaridɛ yeri dè ti- pɛn. Ti bé pa yɛrɛ ti mìɛni káa dàa ti ’fìin dè dàala nɛ̄ lè, dàa kàsasindari ti ’yaʔa dè.»

¹³A Misa wi ’kàgbiile yɛ̀gɛ lè Ezipiti kùlo nɛ̄ lè. A Yewe ’káfaligbuʔɔ fiɛ gè gàa ki ’kɔ́n cɛngɛnyɛnifoligɔli mɛ́ gè, a káfaligɛ ki ’wáa kùlo nī lè cɛnguɔmɔ, nɛ́ pìlige ki mìɛni nī. Kpìɛnduu gè, a pe ’ki nyaa káfaligɛ ki yé pɛn nɛ́ kàbaridɛ ní dè. ¹⁴A ti ’yɛ́ligɛ nɛ̀ tɛ́ni nɛ̀ màʔa Ezipiti kùlo nī lè tiɛrɛ ti mìɛni nī dàala nɛ̄ lè, bɛ̀ ti yé niʔɛ nɛ̀ tóri dè ti felige sì yé fìɛ nyaaʔ, ti felige míɛni sǐ ní ga nyaa cíginiʔ. ¹⁵A ti ’Ezipiti kùlo ni mìɛni ’tɔ́n tiɛrɛ ti mìɛni nī dàala nɛ̄ lè, fúɔ a dàala ni ’wúɔ. A ti ’yɛrɛ ti mìɛni káa dàa ti ’fìin dàala nɛ̄ lè, nɛ́ tiire yasɛnrɛ ní dè, dàa ti yé kò dè kàsasindari pɛnnɛ kàduʔumɛ gè. Nyàʔa nɛ́ wɛrɛ ní dè, yafiɛn sì ń’nɛ̀ kò Ezipiti kùlo nī lèʔ.

¹⁶A Farawɔn ’fali nɛ̀ ŋàʔana nɛ̀ Misa nɛ́ Arawɔn yeri wè nɛ̀ pe yɛ: «Mi nyɛ́nì finɛ nɛ̀ kapiile kpíʔile Yewe yeli Kulocɛliɛ nɛ̄ wè nɛ́ yeli nɛ̄ bèle. ¹⁷Píra ŋáà nī wè, ye- mi kapiile ni kàsulugo suɔ gè cégboli náà nɛ̄ lè ! Ye- sa Yewe yeli Kulocɛliɛ náari wè wi- fɔ̀li ki nɛ̄ wi kùu ŋáà líili wè mi nɛ̄.»

¹⁸A Misa sí núgo Farawɔn táanni wè nɛ̀ sɛ́nì Yewe náari.

¹⁹A Yewe wi ’káfaligɛ yérige gè nɛ́ ki kárigɔli yiʔɛ gè, á ki ’kàbaridɛ líɛ dè nɛ́ sɛ́nì ti wáa Nyàʔanivɛgɛ Tiire kuʔɔjii nī wè. Kàbaripile nigbe sì yé kò Ezipiti kùlo nī lèʔ nɛ́ ni láʔagɛlɛ tiʔɛ káà nīʔ. ²⁰A Yewe ń’nɛ̀ Farawɔn nàzɔn gbɛ̀n wè, wiì yéri ki nɛ̄ nɛ̀ Isirayɛli siɛnnɛ yaʔa bèle a pe ’kɛ́ʔ.

Wuʔɔgbuʔɔ kacɛriwuʔu gè: yebiliwuɔlɔ lè

²¹A Yewe ’ki juu Misa mɛ́ nɛ́ jo: «-Muɔ kɔli yɛ̀gɛ gè nyìʔɛnɛ nī lè, kire ga buu yebiliwuɔlɔ ni- Ezipiti kùlo tɔ́n lè. Yebiliwuɔlɔ náà ni bé kpúʔɔ fúɔ siɛn bé gbɛ̀ ni cò bè taa.»

²²A Misa sí kɔli yɛ̀gɛ gè nyìʔɛnɛ nī lè, a yebiliwuɔlɔ dɛ́ndɛn ni ’tìgi nɛ̀ Ezipiti kùlo tɔ́n lè fúɔ nɛ̀ taa cɛnyɛ taanri. ²³Cɛnyɛ taanri nyáà sunʔɔmɔ nī bè, siɛn sì cî ní gbɛ̀ wi siɛnnyɛni nyaaʔ, siɛn míɛni sì cî ní gbɛ̀ yɛ̀ wi tɛ́nidiʔɛ nīʔ. Nɛ̀ ki yaʔa Isirayɛli siɛnnɛ mɛ́ bèle, kpìɛnmɛ yé puu baa peli kòridiʔɛ nī gè.

²⁴A Farawɔn sí Misa yeri wè nɛ́ jo: «Yeri waa ye sa Yewe gbùʔɔrɔ wè ! Yeli cɛlilɛ yo, yeli pìile yo, pe mìɛni bé gbɛ̀ kɛ́ nɛ́ yeli ní. Gìi sí gī baa gè, yeli yajuuro tire ti bé kò bile.»

²⁵A Misa sí jo: «Muɔ wī lé ma bé sa yajuuro táà kɛn weli mɛ́ weli- ti kpúu bè yanyige kaara suʔɔ dè bè Yewe weli Kulocɛliɛ gbùʔɔrɔ wè, nɛ́ kakuɔrɔ kaasuʔuro ní dè ? ²⁶Weli yajuuro ti ’yɛli bè kɛ́ nɛ́ weli ní; làa nigbe sǐ ga tíi kò bileʔ. Nɛ́ ki cɛ́n tire táà weli bé sa cò bè Yewe weli Kulocɛliɛ gbùʔɔrɔ wè. Weli tíimɛ weli fìɛ ki cɛ́nʔ sɛ́ni weli nɔ̀ baa wè, gàa weli ’yɛli bè sa kɛn Yewe mɛ́ wèʔ.»

²⁷A Yewe sí Farawɔn nàzɔn gbɛ̀n wè; wiì fɔ̀li nɛ̀ Isirayɛli siɛnnɛ yaʔa bèle a pe ’kɛ́ʔ.

²⁸A Farawɔn sí Misa cìra wè nɛ́ jo: «Te yigi náʔa gè ! Mìɛ cò díɛʔ, fǎga ní tí mi muɔ nyaa cígini mi yiʔɛ mɛ́ gè ! Á kire laa cɛngɛ gíì muɔ ń’nɛ̀ pɛn mi yiʔɛ mɛ́ gè, muɔ bé kùu wī !»

²⁹A Misa sí wi yɛ: «-Ki kpíʔile bɛ̀ ! Miǐ ní ga tíi pɛn náʔa muɔ yiʔɛ mɛ́ gè cíginiʔ !»

Yewe wi ’wuʔɔgbuʔɔ kiɛwuʔu tìɛ gè

¹A Yewe ’ki juu Misa mɛ́ nɛ́ jo: «M’bé ní kagbɛnnɛ sɛnnɛ láà tíʔɛ bè Farawɔn nɛ́ Ezipiti kùlo kpúɔn lè. Kire kàduʔumɛ gè wi bé yeli yaʔa yeli yiri náʔa gè, wire tíimɛ wi bé yeli cìra bè yige péwu tiʔɛ gáà nī gè ! ²-Ki juu Isirayɛli siɛnnɛ mɛ́ bèle, pe- yɛrɛ náari pe tɛ́ninyɛninɛ mɛ́ bèle, nàguɔlɔ pe- náari pe nàganyɛninɛ mɛ́ bèle, cɛlilɛ pe- náari pe cenyɛninɛ mɛ́ bèle, walifiiwe yɛrɛ nɛ́ tiɛ yɛrɛ.»

³Yewe yé ki yaʔa Isirayɛli siɛnnɛ pe ’kpuʔɔrɔ taa Ezipiti siɛnnɛ yiʔɛ mɛ́ gè. Misa wire tíimɛ wè, Farawɔn siɛnkpolilo bèle nɛ́ kùlo siɛnnɛ ní bèle, pe ’puu nɛ wi kpóri.

⁴A Misa ’jo: «Ti n’dɛ dàa Yewe ’juu dè: ‹A pìlige ki kɛ́nì ’wúɔ gè, nyìjaliɛlɛ nɛ̄ lè, m’bé nyaari màʔa Ezipiti kùlo nī lè. ⁵Ezipiti kùlo jaafɔpelile pe mìɛni bé kùu, bè ki séli Farawɔn wire tíimɛ jaapeliwe nɛ̄ wè, Farawɔn ŋáà wī tɛ́niwɛ fànʔa nɛ̄ gè, fúɔ bè sa nɔ̀ sùkulocuɔ wi jaapeliwe nɛ̄ wè, wire ŋáà wiī nɛ tire tírɛ nɛ̄ gè, nɛ́ míɛni yajuuro ti pìpelile nɛ̄ bèle. ⁶Ki bé puu kɔnrɔ bé tɔ̀ni de wáari Ezipiti kùlo nī lè, dàa tiì fìɛ wáa nɛ̀ nyaa baa dèʔ, nɛ́ míɛni dàa tiǐ ní ga wáa baa cígini dèʔ. ⁷Isirayɛli siɛnnɛ tiʔɛ nī gè, puun sì cɛ́nì je wàli baa siɛn nɛ̄ʔ, bè nɛ́ ga jo yajuʔu nɛ̄ʔ, kire ga buu yeli bé ki cɛ́n mi yē Yewe nɛ wàlimɛ kpínʔini Ezipiti siɛnnɛ nɛ́ Isirayɛli siɛnnɛ nī bèle.› ⁸Kire kɛnmɛ nɛ̄ siɛnkpolilo bálì pe ’tɛ́ni nɛ̀ muɔ màʔa wè, pe mìɛni bé pɛn mi kúrugu bè pa tuu bè cúbulo mi yiʔɛ mɛ́, bè mi náari bé jo: ‹Te waa, muɔ nɛ́ muɔ siɛnnɛ ní bèle bàli pe ’taʔa muɔ nɛ̄ bèle !› Kire kàduʔumɛ, m’bé kɛ́.»

A Misa fungo ki tɔ̀ni nɛ̀ yɛ̀ kpuʔɔ, a wi ’núgo Farawɔn táanni wè nɛ̀ kɛ́.

⁹A Yewe sí Misa yɛ wè: «Farawɔn sǐ ga lúʔu muɔ mɛ́ʔ, kire ki bé ki yaʔa mi- kakpoliyo kpíʔile yi- niʔɛ Ezipiti kùlo nī lè.»

¹⁰Misa nɛ́ Arawɔn yé kakpoliyo nyáà yi mìɛni kpíʔile Farawɔn yiʔɛ mɛ́ gè, nɛ̀ ki yaʔa Yewe cé Farawɔn nàzɔn gbɛ̀n wè, wiì Isirayɛli siɛnnɛ yaʔa bèle a pe ’yiri kùlo nī lèʔ.

Yewe wi ’Torimakiyaʔa Fundaanra tánʔagbuɔlɔ tɛ́ngɛ lè

¹A Yewe ’ki juu Misa nɛ́ Arawɔn mɛ́ wè Ezipiti kùlo nī lè nɛ́ jo: ²«Yege gáà kire ki bé puu yeli mɛ́ yeye yi tɔ́ridiʔɛ gè, kire ki bé puu yebelige gè yiɛlɛ nī lè12.2 Yege gáà pe ’puu nɛ ye Yaliire Puru yege gè, eburu siɛnrɛ nī dè, ki nɛ séligi nzùʔu lɛ̀lɛ nī, ki nɛ puu Takariyege kire ga laa Wariyogo..

³«-Ki juu Isirayɛli tògo siɛnnɛ pe mìɛni mɛ́ bèle, dí yege gáà ki cɛnyɛ kiɛwuʔu nɛ̄ gè, siɛn ó siɛn ’yɛli wi- sìnbayɛliwɛ wáà cò á kire ’laa síkayɛliwɛ, wàa nigbe narigɛ ó narigɛ nī kire ga laa kpáa ó kpáa nī. ⁴A saʔa siɛnnɛ pe ’cɛ́ri nɛ̀ tóri sìnbayɛliwɛ nigbe nɛ̄ wè, pe bé pínɛ nɛ́ pe tɛ́ninyɛninɛ ní bèle, nɛ̀ yɛli nɛ́ siɛnnɛ pe niʔɛgɛnmɛ ní bè, bé sìnbayɛliwɛ káa wè. Yeli bé sìnbayɛliwɛ nyíɛnɛ wè bè kɔ̀n ŋàa siɛnnɛ pe bé gbɛ̀ káa wè. ⁵Siɛn ó siɛn wi- sìnbapɛnnɛ cò, á kire ’laa síkapɛnnɛ cò, nàa nī yiɛlɛ nigbe woli lè nɛ́ ní kpɔlidiɛlɛ fùn.

⁶«Yeli béri sìnbapɛnnɛ náà wéli lè fúɔ bè pa nɔ̀ yege ki cɛnyɛ kiɛ nɛ́ sicɛriwuʔu nɛ̄ gè, bà Isirayɛli tògo siɛnnɛ pe mìɛni bé pe sìnbapɛngɛlɛ kɔnigi gèle cɛnguɔwuɔmɔ nī bè.

⁷«Saʔa gáà nī pe bé kaara káa dè, pe bé sìsiɛn tuʔɔ gè bè kàa kurugo saʔa wìile nɛ̄ lè naamɛ gè, nɛ́ kàmɛgɛ kɔli mɛ́ gè, nɛ́ kàliige kɔli mɛ́ gè. ⁸Pe bé kaara káa dè kire pìlige nī gè. Pe bé ti fúɔ wī, bé ti káa nɛ́ sìnvarifun búru ní, nɛ́ wazorido ní.

⁹«Yeli fǎga tíi tàa káa sìnbeniʔ, kire ga laa dàa pe ’suʔɔ luʔɔ nī gèʔ. Ki ’yɛli pe- ti fúɔ kàsun nɛ̄ gè nɛ́ yajuʔu ki nyùgo ní gè, nɛ́ ki tɔliyɔ yi mìɛni ní, nɛ́ ki laamɛ yɛrɛ ní dè.

¹⁰«Yeli fǎga tíi tàa yaʔa ti- súɔnʔ. A tàa ’kò sínbinimɛ táanni bè, ye- ti mìɛni sórigo kàsun nī. ¹¹Ki n’gɛ kɛnmɛ báà pire nɛ̄ yeli bé ti káa: ye- tánʔana burudo le dè ye ti puɔ ye cò sɛ̀nnɛ nī gèle, yé tɔriyɔ le yè, yé kàgbiʔile cò gèle yeli kiyɛ nī yè. Yeli bé ti káa cáʔacaʔa, kire gī Torimakiyaʔa lìile lè, bè Yewe kpúʔɔ wè.

¹²«Kire pìlinugo gáà nī gè, m’bé tóri Ezipiti kùlo naamɛ gè, bè Ezipiti kùlo pìpelile kpúɔn bèle bàli bīɛlɛ nàgabigele gèle, siɛnnɛ bèle nɛ́ yajuuro ní dè. Bà ki bé kpíʔile m’bé kàyuʔu juu gè Ezipiti kùlo kulocɛlɛlɛ pe mìɛni nɛ̄. Mi yē Yewe wè. ¹³Sìsiɛn gáà gī baa wìile nɛ̄ lè, ki bé puu fìɛ yeli mɛ́ saaya nɛ̄ yè nyàa nī yeli bé puu yè. A mi kɛ́nì sìsiɛn nyaa gè, m’bé tóri saʔa nɛ̄ gè gàa nī yeli bé puu gè; wuʔɔgbuʔɔ gáà ki bé cúʔɔmɔ kpíʔile Ezipiti kùlo nī lè a mi kɛ́nì ni kpúɔn lè, kiǐ nɔ̀ yeli nɛ̄ʔ.»

Yewe ’Sìnvarifun Búru Fundaanra tánʔagbuɔlɔ tɛ́ngɛ lè

¹⁴«Kire cɛngɛ gáà ki bé kò yeli mɛ́ sɔ̀ngidaadiʔɛ; yeli béri ki kpóri ki bé kò fundaanra tánʔagbuɔlɔ yeli mɛ́ yeri mi Yewe gbùʔɔrɔ́ wè. Ki bé puu kɛ̀ngɛlɛ ke mìɛni mɛ́ fànʔa kaala náà niǐ gbɛ̀ yaʔa lèʔ. ¹⁵Cɛnyɛ kɔlisiin sunʔɔmɔ nī bè, yeli béri sìnvarifun búru káa wè. Ki cɛnbelige gè, yeli bé sìnvari yige dè yeli saaya yi mìɛni nī, nɛ́ ki cɛ́n a siɛn ’búru káa ŋàa wī nɛ́ sìnvari ní dè, bè líɛ cɛnbelige nɛ̄ gè bè pa nɔ̀ cɛnyɛ kɔlisiinwuʔu nɛ̄ gè, kire siɛn wi bé yige péwu Isirayɛli siɛnnɛ nī bèle12.15 Kire kɛnmɛ nɛ̄ pe ’puu nɛ Torimakiyaʔa Fundaanra yeri dè míɛni Sìnvarifun Búru Fundaanra (wéli baa Lev 23.6; Mar 14.12; Luk 22.7; Kakpi 12.3). Kire kàduʔumɛ a sìnvari ti pɛ́nì ’kò nɛ kapiile fìɛ tíi wè (wéli baa Luk 12.1; Kor1 5.8).. ¹⁶Cɛnbelige nɛ̄ gè, yeli bé yìye pínɛ bè Yewe gbùʔɔrɔ wè. Cɛnyɛ kɔlisiinwuʔu nɛ̄ gè, yeli bé ní yìye pínɛ bè Yewe gbùʔɔrɔ wè. Kire cɛnyɛ nyáà siin nī yè, siɛn fǎga tíi baara kúɔʔ, nɛ̀ yiri bè yaliire tire yákuɔ suʔɔ dè. ¹⁷Yeli bé kire cɛngɛ gáà cò gè kpuʔɔ, bè Sìnvarifun Búru cɛngɛ kpúʔɔ gè, nɛ́ ki cɛ́n kire cɛngɛ kire nī mi nyɛ́nì yeli yige Ezipiti kùlo nī lè, nɛ́ yeli tɔ́ri nɛ́ yeli taanni yìye nɛ̄ gbuʔulo gbuʔulo gèle. Yeli bé kire cɛngɛ gáà cò gè kpuʔɔ; ki bé puu kɛ̀ngɛlɛ ke mìɛni mɛ́ fànʔa kaala náà niǐ gbɛ̀ yaʔa lèʔ. ¹⁸Yiɛlɛ ni yebelige nɛ̄ gè, cɛnyɛ kiɛ nɛ́ sicɛriwuʔu nɛ̄ gè pìlige nī gè, yeli bé sìnvarifun búru káa wè fúɔ bè pa nɔ̀ yege ki cɛnyɛ togo nɛ́ nigbewuʔu nɛ̄ gè, kire pìlige nī gè. ¹⁹Cɛnyɛ nyáà kɔlisiin nī yè, sìnvari sì yɛli bè nyaa yeli saaya nī yèʔ, nɛ́ ki cɛ́n a siɛn ŋíì ’yakaa káa gàa gī sìnvari ní dè, a ki cɛ́nì nyaa nabɔnwɔ wī yo, a ki cɛ́nì nyaa yeli tíimɛ wuu wáà wī yo, kire siɛn wi bé yige péwu Isirayɛli tògo siɛnnɛ nī bèle. ²⁰Yeli sǐ ga tíi búru káa ŋàa wī nɛ́ sìnvari ní dèʔ. A yeli sɛ́nì tɛ́ni tiʔɛ ó tiʔɛ nī, yeri sìnvarifun búru wire káa.»

Torimakiyaʔa lìile gbòborilo wori dè

²¹A Misa ’fali nɛ̀ Isirayɛli liɛlɛ yeri bèle, nɛ̀ ki juu pe mɛ́ nɛ́ jo: «Yeri waa ye sa sìnbayɛliwɛ wáà cò, kire ga laa ye- síkayɛliwɛ wáà cò, yeli nariyɛ yi míʔɛ nɛ̄ gè, ye- pe kɔni Torimakiyaʔa kaara dè. ²²Kire kàduʔumɛ yeli bé isɔpi wabuɔlɔ líɛ, bè ni le yalege nī gè gàa nī yajuʔu sìsiɛn ki yē gè, bè ki kurugo wìile ni naamɛ gè, nɛ́ wìile ni kàmɛgɛ mɛ́ gè, nɛ́ wìile ni kàliige mɛ́ gè. Yeli wáà sǐ ga tíi yiri kire saʔa nī gè pìlige nī gèʔ, fúɔ bè pa kpìɛnmɛ tuu bèʔ.

²³«A Yewe kɛ́nì pɛ́nì tóri Ezipiti kùlo naamɛ gè bè ni kpúɔn lè, a wi ’sìsiɛn nyaa gè saʔa ó saʔa wìile nɛ̄ lè naamɛ gè nɛ́ kàmɛgɛ mɛ́ gè nɛ́ kàliige mɛ́ gè, wi bé tóri kire saʔa naamɛ gè, bà wiǐ fɔ̀li kùu tundunwɔ12.23 Eburu siɛnrɛ ti ’ki juu nɛ́ jo cúʔɔmɔ kpíʔilevɔli. Kùu tundunwɔ wè, wire baara tire ti ’puu bèri Kulocɛliɛ kàyuʔu nyu gè siɛnnɛ nɛ̄ bèle (wéli baa Sél 19.13; Sam2 24.16; Eb 11.28). wi- jíin baa kire saʔa nī gè bè siɛn kpúɔn bè kpúu baaʔ.

²⁴«Yeli bé siɛnrɛ dáà cò dè kpuʔɔ; ti bé puu fànʔa kaala yeli mɛ́, yeli nɛ́ yeli pìile ní bèle lɛ̀lɛ ó lɛ̀lɛ nī. ²⁵A yeli kɛ́nì jíin kùlo nī lè nàa wori nɛ̄ Yewe cé nyuɔ kún nɛ̀ kɛn wè, nɛ́ jo wire bé ni kɛn yeli mɛ́ lè, yeli bé kele gálì ke mìɛni kpíʔile. ²⁶A yeli pùɔ wáà kɛ́nì yeli yúgo wè nɛ́ jo: ‹Ki kɔri wire wī ŋíi yeli mɛ́ wè ?›, ²⁷yeli bé wi yɛ: ‹Torimakiyaʔa kaara dī dàa we ’kpúu bè Yewe gbùʔɔrɔ wè, wire ŋáà wi ’tóri Isirayɛli siɛnnɛ saaya naamɛ gè lɛ̀lɛ líì nī pe ’puu Ezipiti kùlo nī lè, á Yewe ’Ezipiti siɛnnɛ kpúɔn bèle nɛ́ weli nariyɛ suɔ yè.› »

A siɛnnɛ pe ’tuu nɛ̀ cúbulo nɛ̀ Yewe gbùʔɔrɔ wè. ²⁸A pe ’kɛ́ nɛ̀ sɛ́nì ki kpíʔile gàa Yewe yé juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ Misa nɛ́ Arawɔn mɛ́ wè.

Wuʔɔgbuʔɔ kiɛwuʔu gè: Ezipitiyé jaafɔpelile pe ’kùu

²⁹Bà nyìge ki pɛ́nì liɛ gè, a Yewe ’jaapelile kpúɔn bèle Ezipiti kùlo nī lè, nɛ̀ ki séli Farawɔn jaapeliwe nɛ̄ wè, Farawɔn ŋáà wi ’puu tɛ́niwɛ fànʔa nɛ̄ gè, fúɔ nɛ̀ pɛ́nì nɔ̀ kasuulebile pìpelile nɛ̄ bèle, nɛ́ yajuuro ti mìɛni pìpelile nɛ̄ bèle. ³⁰A Farawɔn ’yɛ̀ ki pìlige nī gè, nɛ́ wi siɛnkpolilo pe mìɛni ní, nɛ́ Ezipiti kùlo siɛnnɛ ní bèle, a pe ’kɔnniʔɛrɛ wáa dè Ezipiti kùlo nī lè, nɛ́ ki cɛ́n saʔa káà sì yé kò baaʔ, gàa nī siɛn sì yé kùu wèʔ.

Isirayɛliyé pe ’yiri Ezipiti kùlo nī lè

³¹Nyìjaliɛlɛ nɛ̄ lè, a Farawɔn wi ’Misa nɛ́ Arawɔn yeri nɛ́ jo: «Ye- yɛ̀ ye yiri mi siɛnnɛ sunʔɔmɔ nī bè, yeli nɛ́ Isirayɛli siɛnnɛ ní bèle ! Yeri waa ye sa Yewe gbùʔɔrɔ wè majo bɛ̀ yeli ’ki juu gè ! ³²Ye- yeli yajuuro ti mìɛni kɔ́ri majo bɛ̀ yeli ’ki juu gè. Yeri waa ye núgo bile náʔa gè. Ye- sí diba kpíʔile mi mɛ́ yo !»

³³A Ezipiti siɛnnɛ pe ’Isirayɛli siɛnnɛ ŋàʔana bèle a pe ’yiri fáari fáari kùlo nī lè, nɛ́ ki cɛ́n Ezipitiyé pe ’puu nɛ ki nyu nɛ́ jo: «Weli we mìɛni bé kùu wī !»

³⁴A Isirayɛli siɛnnɛ pe ’yɛ̀ nɛ̀ míibirige líɛ gàa nī piyè cé fìɛ sìnvari le dèʔ, nɛ́ pe búrukpuɔn yaleye ní yè, nɛ̀ yi mígele fɛ̀ninɛ nī bèle nɛ́ yi taʔa fíkɛnyɛ nɛ̄ yè níɛ waa.

³⁵Isirayɛli siɛnnɛ pe yé ki kpíʔile gàa Misa yé juu pe mɛ́ gè, a pe ’Ezipiti siɛnnɛ náari bèle yɛrɛ nɛ̄ dàa pe yé kpíʔile nɛ́ tiɛ ní wè nɛ́ walifiiwe ní wè, nɛ́ burudo. ³⁶A Yewe ’ki kpíʔile a pe ’kpuʔɔrɔ taa Ezipiti siɛnnɛ mɛ́ bèle, a pe ’pe kɛn nɛ́ yɛrɛ ní dàa pe yé náari dè. Bà ’ki kpíʔile a pe ’Ezipiti siɛnnɛ fùʔuro bèle péwu !

³⁷A Isirayɛli siɛnnɛ pe ’yiri Aramisɛsi kàʔa nī gè nɛ waa Sukɔti kàʔa kɔli mɛ́ gè. Nàguɔlɔ bálì pe ’puu nɛ tári dàala nɛ̄ lè, pe ’puu siɛnnɛ siramuʔɔyɔ tekɔlisiin nɛ́ kpɔrigɔ (600 000); piyè cé cɛlilɛ nɛ́ pìile tɔ́ri bèleʔ. ³⁸Kùlogolo kálì siɛnfeliniʔɛyɛ yáà yé kɛ́ nɛ́ pe ní. Yajuuro ti mìɛni feliye ’puu pe mɛ́ dàa ti yé niʔɛ nɛ̀ pɛ́nì tóri dè, nɛ̀duuyo, sìnbatoyo nɛ́ síkatoyo ní yè. ³⁹Bɛ̀ pe yé pe cìra nɛ̀ yige Ezipiti kùlo nī lè funwarigɛ nɛ̄ gè, piyè cé lɛ̀lɛ taa nɛ̀ yaliire gbòbori dè dàa pe béri líi koligo nɛ̄ gèʔ. Yaliire dáà yákuɔ ti ’puu pe mɛ́ dè, tire ti ’puu míibirige gè, sìnvarifun wuʔu gè. A pe ’kire kpúɔn sìnvarifun búrupigele nɛ̀ ki fúɔ. ⁴⁰Lɛ̀lɛ náà Isirayɛli siɛnnɛ pe yé kúɔ Ezipiti kùlo nī lè12.40 Siɛnrɛ dáà pe ’yiʔɛ samaritɛni siɛnrɛ nī dè, nɛ́ míɛni girɛki siɛnliɛrɛ dè, peli nyɛ́nì siɛnrɛ dáà fàri dè baa ki nɛ̄: nɛ́ Kanaa kùlo nī lè., lire ’puu yiʔɛlɛ sirasiin togo nɛ́ kpɔrigɔ (430). ⁴¹Yiʔɛlɛ gálì sirasiin togo nɛ́ kpɔrigɔ kàduʔumɛ gè, kire cɛngɛ tíimɛ gè, a Yewe ’Isirayɛli siɛnnɛ yige bèle Ezipiti kùlo nī lè nɛ́ pe tɔ́ri nɛ̀ pe taanni pìye nɛ̄ gbuʔulo gbuʔulo12.41 Wéli baa 6.26; 13.18..

⁴²Bɛ̀ Yewe ’pe wéli nɛ̀ súɔn kire pìlige nī gè nɛ́ pe yige Ezipiti kùlo nī lè, a kire pìlige ki ’kò Yewe wuʔu. Kire nɛ̄ a Isirayɛli siɛnnɛ pe ’kò nɛ tɛ̀ní nɛ sùɔ́n kire pìlige nī gè, peli nɛ́ pe pìile ní bèle, nɛ́ kɛ̀ngɛlɛ ke mìɛni ní.

Yewe wi ’Torimakiyaʔa Fundaanra kpíʔilegɛnnɛ tìɛ lè

⁴³A Yewe ’ki juu Misa nɛ́ Arawɔn mɛ́ nɛ́ jo: «Fànʔa kaala siɛnrɛ ti n’dɛ Torimakiyaʔa Fundaanra wori dè: nabɔnwɔ sǐ ga tíi lìile náà lìi lèʔ. ⁴⁴Sùkulolo bálì pe ’suɔ nɛ́ wali ní wè, á yeli ’pe kɛnɛkɛnɛ wè, bà pe bé gbɛ̀ lìile náà lìi lè. ⁴⁵Nabɔnwɔ ŋáà wī tɛ́niwɛ yeli sunʔɔmɔ nī bè nɛ́ nabɔnwɔ ŋáà yeli ’líɛ wi baara yeli mɛ́ wè, peli wáà sǐ ga tíi lìile náà lìi lèʔ. ⁴⁶Saʔa laamɛ nī yeli ’yɛli bèri kaara dáà káa dè. Siɛn sì yɛli bè kaanyinɛ láà líɛ bè yiri kpànʔanɛʔ. Yeli sì yɛli bè kaara ti kácege káà kaaʔ12.46 Wéli baa Tɔ́r 9.12; Zan 19.36.. ⁴⁷Isirayɛli tògo siɛnnɛ pe mìɛni ’yɛli bèri Torimakiyaʔa Fundaanra gbùʔɔrɔ́ dè. ⁴⁸A ki pɛ́nì nyaa nabɔnwɔ ŋáà wī tɛ́niwɛ yeli sunʔɔmɔ nī bè, a wiī nɛ caa bè Torimakiyaʔa Fundaanra kpíʔile dè bè Yewe gbùʔɔrɔ wè, wire nɛ́ wi narigɛ nàguɔlɔ ní bèle, pe mìɛni ’yɛli bè kɛnɛkɛnɛ. Bà pe bé nɛ́ gbɛ̀ jáa bè lìile lìi lè, bɛ̀ Isirayɛli siɛnnɛ tíɛlɛ bèle. A ŋìi sì kɛnɛkɛnɛ kpíʔile wèʔ, wire wáà sǐ ga tíi tàa káaʔ. ⁴⁹Fànʔa kajuulo náà siɛnrɛ dè, ti bé puu ye mìɛni wori, a ki ’nyaa yeli yo, a ki nɛ́ nyaa nabɔnminɔ yo, bàli pe ’tɛ́ni yeli sunʔɔmɔ nī bè.»

⁵⁰A Isirayɛli siɛnnɛ pe mìɛni ’ti cò bɛ̀, a pe ’ki sɔ́migɔ nɛ̀ kpíʔile nɛ̀ yɛli nɛ́ gàa ní Yewe yé juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ Misa nɛ́ Arawɔn mɛ́ wè. ⁵¹Kire cɛnnugo gè, a Yewe wi ’Isirayɛli siɛnnɛ yige bèle Ezipiti kùlo nī lè nɛ́ pe tɔ́ri nɛ̀ pe taanni pìye nɛ̄ gbuʔulo gbuʔulo.

Yirile nɛ́ suɔlɔ siɛnrɛ dè

¹A Yewe ’ki juu Misa mɛ́ nɛ́ jo: ²«Ye- Isirayɛliyé pìpelile pe mìɛni láʔa bèle ye kɛn m’mɛ́. A cɛliwɛ ’pìpeliwe sii wè ŋàa wī nàgabile lè, a yajuʔu míɛni ’pìpeliwe sii wè, wire yē mi wuu13.2 Kulocɛliɛ yé Isirayɛli líɛ wè wi jaapeliwe (wéli baa 4.22). A wi ’Isirayɛliyé pìpelile suɔ bèle wuʔɔgboliyo kiɛwuʔu mɛ́ gè (wéli baa 12.12-13,29-30). Kire nɛ̄ Isirayɛliyé pìpelile pe ’puu wi wuulo. Kire kɛnmɛ nɛ̄ pe ’Zezi láʔa wè nɛ̀ kɛn Kulocɛliɛ mɛ́ (wéli baa Luk 2.7,22-23)..»

³A Misa wi ’ki juu siɛnnɛ mɛ́ bèle nɛ́ jo: «Yeri sɔ̀ngí yeri taʔa nɛ́ cɛngɛ ní gè gàa nī yeli ’yiri Ezipiti kùlo nī lè, tiʔɛ gáà nī yeli ’puu sùkulomɔ nī bè, nɛ́ ki cɛ́n Yewe nyɛ́nì yeli píle nɛ̀ yige baa nɛ́ wi ŋɔri kɔli ní gè. Kire kɛnmɛ nɛ̄ yeli sǐ ga tíi yakaa káa gàa gī sìnvari ní dèʔ. ⁴Pàngɛ gè, Yaliire Puru yege nī gè, kire nī yeli ’yiri baa.

⁵«A Yewe kɛ́nì yeli nyɔ́gɔ baa kùlo nī lè nàa wori nɛ̄ wi cé nyuɔ kún gè nɛ̀ kɛn yeli tobilo mɛ́ bèle, nɛ́ jo wire bé ni kɛn yeli mɛ́ lè, yeli ’yɛli bèri sɔ̀ngí de taʔa nɛ́ yirile nɛ́ suɔlɔ siɛnrɛ wuʔu ní gè, ye- kire sɔ̀ngidaa kele kpíʔile gèle kire yege gáà tíimɛ nī gè. Kire kùlo lire nī baa Kanaa siɛnnɛ, nɛ́ Eti siɛnnɛ, nɛ́ Amɔri siɛnnɛ, nɛ́ Evi siɛnnɛ nɛ́ Jebusi siɛnnɛ kùlo lè, baa nɛ̀yirimɛ nɛ́ sárigɛ kiī nɛ fúu gè13.5 nɛ̀yirimɛ nɛ́ sárigɛ kiī nɛ fúu gè: Wéli baa 3.8 kaliwɛgɛ ki táanmɛ gè.. ⁶Bà yeli kɛ́nì fundaanra tánʔagbuɔlɔ tánʔa lè, yeli béri sìnvarifun búru káa wè cɛnyɛ kɔlisiin sunʔɔmɔ nī bè. Kɔlisiinwuʔu nɛ̄ gè, yeli bé fundaanra kpíʔile dè, Yewe wori dè13.6 Wéli baa 12.15-20; 23.14-15.. ⁷Kire cɛnyɛ nyáà nī yè, yeli sǐ ga tíi búru káaʔ, ŋàa wī sìnvari ní dè. Kiì yɛli pe- búru nyaa yeli tɛ́nidiɛyɛ yáà fáala nīʔ, ŋàa wī sìnvari ní dè; sìnvari míɛni sì yɛli ti ’nyaa baaʔ.

⁸«Kire cɛngɛ gè, yeli ye mìɛni béri yeli pìile tɛnmɛ bèle ki kɔri nɛ̄ wè, bé jo: ‹Gàa ki mìɛni gè mi nɛ ki kpínʔini bè sɔ̀ngi bè taa nɛ́ gàa ní Yewe ’kpíʔile m’mɛ́ gè, bà mi ’yiri Ezipiti kùlo nī lè.› ⁹Gàa ki mìɛni bé puu yeli mɛ́ bɛ̀ fìɛ tíɛlɛ yeli kiyɛ nɛ̄ yè nɛ́ yeli gbɛgɛlɛ nɛ̄ gèle. Kire bé ki yaʔa yeli de sɔ̀ngí de taʔa bèri Yewe fànʔa kajuʔulo jáari gèle, nɛ́ ki cɛ́n wire wi nyɛ́nì yeli yige Ezipiti kùlo nī lè nɛ́ wi tíimɛ ŋɔri kɔli ní gè. ¹⁰Yiɛlɛ ó yiɛlɛ yeli ’yɛli bè fànʔa kaala siɛnrɛ dáà cò dè a ki lɛ̀lɛ ni pɛ́nì nɔ̀ lè.

¹¹«A Yewe kɛ́nì yeli nyɔ́gɔ Kanaa siɛnnɛ kùlo nī lè, bɛ̀ wi ’nyuɔ kún nɛ̀ kɛn yeli mɛ́ wè, yeli nɛ́ yeli tobilo ní bèle, a wi kɛ́nì ni kɛn yeli mɛ́ lè, ¹²yeli bé nàgabipeligele ke mìɛni láʔa bè kɛn Yewe mɛ́, nɛ́ yajuuro ti pìpelile ní bèle, dàa dī nàguɔlɔ bèle. Kire pìpelile bálì pe mìɛni yē mi wuulo. ¹³A ki pɛ́nì nyaa sèfɛngɛlɛ pìpelile bèle, yeli bé pe fùgu bè suɔ nɛ́ sìnbapigele ní kire ga laa nɛ́ síkapigele ní gèle. Á kire bɛ̀ʔ gè, yeli bé yétiige ŋáʔana gè bè kaa ti nɛ̄13.13 Kulocɛliɛ sì yé yéri ki nɛ̄ Isirayɛli siɛnnɛ peri sèfɛngɛlɛ kpúu gèle bè Yewe gbùʔɔrɔʔ bɛ̀ ni yé núʔɔ Yewe yiʔɛ mɛ́ gè (wéli baa Tɔ́r 18.15). Bà sèfɛngɛlɛ ke ’puu nɛ́ tɔ̀ni ní wè, kire nɛ̄ pe yé yɛli bè ke suɔ fùgu.. A ki ’nyaa siɛnnɛ jaafɔpelile bèle, yeli bé pe fùgu suɔ13.13 Bè pùɔ suɔ wè fùgu wè, ki lɔri ti ’puu walifiiwe walikpegele kogunɔ (wéli baa Tɔ́r 18.16)..

¹⁴«A yeli pìile pe kɛ́nì yeli yúgo cɛnyɛ nyáà yi báan yè nɛ́ jo: ‹Gáa nɛ̄ yeli nɛ kire kpínʔini gè ?›, ye- pe yɛ: ‹Yewe nyɛ́nì weli yige Ezipiti kùlo nī lè, tiʔɛ gáà nī weli ’puu sùkulomɔ nɛ̄ bè, nɛ́ wi ŋɔri kɔli ní gè. ¹⁵Bà Farawɔn yé cíi nɛ́ jo wiǐ weli yaʔa weli kɛ́ wèʔ, a Yewe ’pìpelile kpúu bèle Ezipiti kùlo nī lè, siɛnnɛ jaafɔpelile bèle nɛ́ yajuuro wuulo ní bèle, kire kɛnmɛ nɛ̄ weli ’kò nɛ yajuuro pìpelile kpúu bèle nɛ Yewe gbùʔɔrɔ́ wè, níɛ weli jaafɔpelile suu bèle nɛ fùgú.› ¹⁶Kire bé kò yeli mɛ́ bɛ̀ fìɛlɛ tíɛlɛ yeli kiyɛ nɛ̄ yè nɛ́ yeli gbɛgɛlɛ nɛ̄ gèle, nɛ́ ki cɛ́n Yewe nyɛ́nì yeli yige nɛ́ wi ŋɔri kɔli ní gè Ezipiti kùlo nī lè.»

ISIRAYƐLIYÉ PE ’KƐ SINAYII NYAGURUGO MƐ GE

(13.17–18.27)

Yewe wi ’Isirayɛliyé yiʔɛ kíni gè

^17,18Bà Farawɔn cé Isirayɛliyé yaʔa bèle a ’pe kɛ́ bèle, a Kulocɛliɛ ’pe yiʔɛ kíni a pe màʔa nɛ̀ sɛ́nì waama kùlo koligo líɛ gè, Nyàʔanivɛgɛ Tiire kuʔɔjii13.17-18 Siɛnnɛ pálì nɛ jo: kuʔɔjii Nyìʔɛ. (Wéli baa 14.2 kaliwɛgɛ ki táanmɛ gè). kɔli mɛ́ gè. Kulocɛliɛ sì cé pe yiʔɛ kíni a pe ’Filisitiyé kùlo koligo líɛ gèʔ13.17-18 Ezipiti kapiɛngbuɔnnɔ pe ’puu nɛ Filisiti kùlo koligo wéli gè., kire ki ’puu kowerige gè. Nɛ́ ki cɛ́n Kulocɛliɛ yé jo: «Kiì yɛli a siɛnnɛ pe kɛ́nì kapiɛnnɛ nyaa lèʔ, pe ní koli bèri waa Ezipiti kùlo mɛ́ lèʔ.»

Bà pe yé yiri Ezipiti kùlo nī lè, Isirayɛli siɛnnɛ pe yé puu nɛ taanni pìye nɛ̄ gbuʔulo gbuʔulo nɛ̀ pìye gbòbori nɛ̀ yaʔa kapiɛnnɛ kpúɔnmɔ. ¹⁹A Misa’Yusufu kácere líɛ dè nɛ̀ tugo nɛ waa nɛ́ ti ní, nɛ́ ki cɛ́n Yusufu cé Isirayɛli siɛnnɛ cò bèle a pe ’kàli, á wi ’jo: «Mi ’ki cɛ́n kányiʔɛ nɛ̄ Kulocɛliɛ bága yeli sáʔa, kire nɛ̄ yeli ’yɛli bága mi kácere líɛ dè bè kɛ́ nɛ́ ti ní13.19 Wéli baa Sél 50.25..»

²⁰A pe ’yiri Sukɔti kàʔa nī gè nɛ̀ kɛ́ nɛ̀ sɛ́nì nɔ̀ Etami tiʔɛ nɛ̄ gè nɛ̀ tɛ́ni baa cɛ̀ri, kire gáà ki ’puu waama kùlo táanni lè. ²¹Yewe wire tíimɛ ’puu nɛ tári pe yiʔɛ mɛ́ gè. A kiī kpìɛnmɛ lɛ̀lɛ nī, ki nɛ̂ puu kàsadibagɛ, níɛ̀ puu sìtɔnigɔ nɛ̀ cùungu níɛ̀ sìɛn nɛ̀ kíni pe yiʔɛ mɛ́ gè. A ki yē pìlige nī gè, ki nɛ̂ puu kàsun, níɛ̀ puu sìtɔnigɔ níɛ̀ sìɛn pe yiʔɛ mɛ́ gè, bèri kpìɛnmɛ cáanri bè pe mɛ́. Kire ki ’yaʔa a pe gbɛ̀nɛ tári pìlige nɛ́ cɛnvugo ní gè. ²²A ki gbɛ̀nɛ yē kpìɛnmɛ lɛ̀lɛ nī lè, kàsadibagɛ gáà ki ’tɔni nɛ̀ cùungu gè, ki nɛ̂ puu nɛ waa pe yiʔɛ mɛ́ gè súuri. Pìlige nī gè, kàsun gáà ki ’tɔni nɛ̀ cùungu gè, ki nɛ̂ puu nɛ waa pe yiʔɛ mɛ́ gè. Ki nɛ̌ ga núgo bè nyaaʔ.

Farawɔn ’yiri nɛ̀ taʔa Isirayɛliyé nɛ̄ bèle

¹A Yewe ki ’juu Misa mɛ́ nɛ́ jo: ²«-Ki juu Isirayɛli siɛnnɛ mɛ́ bèle pe- koli peri waa pe sa tɛ́ni cɛ̀ri Pi Kariyɔti kàʔa táanni gè, kire gáà gī Migidɔli kàʔa nɛ́ kuʔɔjii14.2 Wéli baa 13.18 kaliwɛgɛ ki táanmɛ gè. Luʔɔ gáà Isirayɛli siɛnnɛ pe ’jeli gè dàawaʔala nɛ̄ lè, á Yewe ’pe suɔ Farawɔn mɛ́ wè, ki bé gbɛ̀ nyaa Nyàʔanivɛgɛ Tiire kuʔɔjii kɔli káà gī gàa kiì yé kpúʔɔ nɛ̀ kuʔɔjii wire tíimɛ kúɔ wèʔ. Kire tiʔɛ piyē nɛ ye pàngɛ gè «Suwɛzi Gɔlifi» tiʔɛ gè. Ki bé gbɛ̀ nyaa míɛni lakoliyo yáà wuʔu pe ’juu náʔa gè; yire míɛni ’puu baa ki tiʔɛ tɛ́nimɛ nī bè. sunʔɔmɔ nī bè. Yeli ’yɛli bè tɛ́ni kuʔɔjii táanni wè, bè yiʔɛ wáa Baali Sefɔn kàʔa kɔli mɛ́ gè. ³Farawɔn wi bé ki sɔ̀ngi bè jo Isirayɛli siɛnnɛ pe ’pùunni nɛ nyaari nɛ mári waama kùlo nī lè; waama kùlo ni ’pe lìi. ⁴M’bé Farawɔn nàzɔn gbɛ̀n wè14.4 Wéli baa 4.21.; wi bé yiri bè taʔa yeli nɛ̄. Kpuʔɔrɔ bé taʔa mi míʔɛ nɛ̄ gè Farawɔn kɛnmɛ nɛ̄ bè, nɛ́ wi kapiɛngbuɔnnɔ ní bèle. Bà Ezipiti siɛnnɛ pe bé ki cɛ́n mi yē Yewe14.4 Wéli baa 12.12; 14.18..»

A pe ’ki kpíʔile bɛ̀. ⁵Bà pe pɛ́nì ki juu Ezipiti kùlofɔli mɛ́ wè nɛ́ jo Isirayɛli siɛnnɛ pe yé fɛ̀ bèle, a Farawɔn nɛ́ wi siɛnkpolilo ní bèle, a pe ’pe sɔ̀ngirɔ yiʔɛ dè Isirayɛli siɛnnɛ wuʔu nɛ̄ gè nɛ́ jo: «Gáa weli ’kpíʔile mmɛ gè nɛ́ Isirayɛli siɛnnɛ yaʔa bèle a pe ’yiri parituɔrɔ nī dè ?»

⁶A Farawɔn ’wi kapiɛngbuɔn wotori gbòbori wè nɛ́ wi kapiɛngbuɔnnɔ kɔ́ri bèle. ⁷A wi ’fali nɛ̀ suɔnyɔ wotorilo cɛ̀nminɛ sirataanri (600) nyíɛnɛ nɛ̀ kɔ̀n, nɛ̀ fàri Ezipiti kùlo wuulo pálì mìɛni nɛ̄, kapiɛngbuɔnnɔ kàfɔlilɔ sí ní ti mìɛni nigbe nigbe nɛ̄.

⁸A Yewe ’Farawɔn nàzɔn gbɛ̀n wè, Ezipiti kùlofɔli wè, a wi ’yiri nɛ̀ taʔa Isirayɛli siɛnnɛ nɛ̄ bèle, peli bálì pe yé yiri Ezipiti kùlo nī lè yiɛyɛ ní yē yɛ̀riyɛ yè. ⁹A Ezipiti siɛnnɛ pe ’yiri nɛ̀ taʔa pe nɛ̄ nɛ́ sɛ́nì nɔ̀ pe nɛ̄ pe súɔndiʔɛ nī gè baa kuʔɔjii táanni wè. Suɔnyɔ yi mìɛni yè, nɛ́ suɔnfɛbilɛ14.9 suɔnfɛbilɛ: Siɛnnɛ pálì kire nyasiɛnkɛnigɛ yiʔɛ bèle nɛ̀ jo: suɔnyɔ wotorilo fɛ̀vɔlilɔ. Wéli baa míɛni 14.17-18,23,26,28. pe mìɛni bèle, nɛ́ Farawɔn wotorilo pe mìɛni ní bèle, nɛ́ wi kapiɛngbuɔnnɔ pe mìɛni ní, a pe ’Isirayɛliyé cò bèle baa Pi Kariyɔti kàʔa táanni gè, Baali Sefɔn kàʔa yiʔɛ mɛ́ gè. ¹⁰Bà Farawɔn ’puu nɛ kpɔni pe nɛ̄ wè, a Isirayɛli siɛnnɛ pe ’yiʔɛ yɛ̀gɛ gè nɛ̀ ki nyaa Ezipiti siɛnnɛ pe ń’nɛ̀ yiri nɛ̀ taʔa peli nɛ̄ ! Fíɛrɛ ti yé Isirayɛli siɛnnɛ cò bèle kpuʔɔ, a pe ’yékpuʔulo wáa nɛ̀ Yewe náari.

¹¹A pe ’Misa yɛ wè: «Muɔ ’jo lé, nyɛyɛ sì puu baa Ezipiti kùlo nī lè léʔ, á muɔ ’weli kɔ́ri weli pa kùu náʔa dàrimiʔɛ gáà nī gè ? Gáa nɛ̄ muɔ ’ki kpíʔile weli nɛ̄ mmɛ gè, nɛ́ weli yige Ezipiti kùlo nī lè ? ¹²Tire bɛ̀ʔ lé dàa weli ’puu nɛ nyu muɔ mɛ́ dè, bà we ’puu baa wè, nɛ́ jo, ‹-Weli yaʔa weli de baara Ezipiti siɛnnɛ mɛ́ bèle. Kire cî pɔ́ri weli mɛ́ weli de baara kire tiʔɛ nī gè sɛ́ni weli pa kùu náʔa gè waama kùlo náà nī lè !› »

Yewe ’kuʔɔjii luʔɔ ceri gè

¹³A Misa ’ki juu pe mɛ́ nɛ́ jo: «Ye fǎga de fìʔɛ́ʔ ! Ye- yéri ye nìre wáa, yeli bé ki nyaa gàa Yewe bé kpíʔile yeli mɛ́ pàngɛ gè bè yeli suɔ wè. Nɛ́ ki cɛ́n Ezipiti siɛnnɛ bálì yeli nɛ nyaʔa pàngɛ gè, yeli sǐ ní ga tíi pe nyaa cíginiʔ. ¹⁴Yewe wire tíimɛ bé yeli kapiɛnnɛ kpúɔn lè; yeli bèle, ye- kò pìirile.»

¹⁵A Yewe ’Misa yɛ wè: «Gáa nɛ̄ muɔ nɛ yékpoli wáari lé mi kúrugu ? -Ki juu Isirayɛli siɛnnɛ mɛ́ bèle, pe- yɛ̀ peri waa. ¹⁶Muɔ wè, ma kàgbiile yɛ̀gɛ lè, ma muɔ kɔli sìɛn gè kuʔɔjii nɛ̄ wè, ma ki ceri tiɛyɛ siin, kire ga buu Isirayɛli siɛnnɛ pe- luʔɔ jeli gè dàawaʔala nɛ̄ lè. ¹⁷Mi wè, yeli bé ki nyaa, m’bé Ezipiti siɛnnɛ nàzɔnnɔ gbɛ̀n bèle, kire ga buu pe- jíin yeli kúrugu luʔɔ nī gè. Bà ki bé kpíʔile kpuʔɔrɔ bé taʔa mi míʔɛ nɛ̄ gè Farawɔn wire kɛnmɛ nɛ̄, nɛ́ wi kapiɛngbuɔnnɔ ní bèle nɛ́ wi suɔnyɔ wotorilo ní bèle nɛ́ wi suɔnfɛbilɛ ní bèle. ¹⁸Bà Ezipiti siɛnnɛ pe bé ki cɛ́n mi yē Yewe wè, a kpuʔɔrɔ kɛ́nì taʔa mi míʔɛ nɛ̄ gè Farawɔn kɛnmɛ nɛ̄ bè, nɛ́ wi suɔnyɔ wotorilo ní bèle, nɛ́ wi suɔnfɛbilɛ ní bèle.»

¹⁹Nyìʔɛnɛ tundunwɔ ŋáà wi ’puu nɛ kínigi Isirayɛli siɛnnɛ pe yiʔɛ mɛ́ gè, a wire ’koli nɛ̀ pɛ́ni kò pe kàduʔu mɛ́ gè, a kàsadibagɛ sìtɔnigɔ gáà ki ’cùungu gè kire ’yéri míɛni pe kàduʔu mɛ́. ²⁰Kàsadibagɛ sìtɔnigɔ kire ’puu Ezipiti siɛnnɛ gboli nɛ́ Isirayɛli siɛnnɛ gboli sunʔɔmɔ nī bè. Kire kayɔbigɔ káà ’puu yebilige, gìi ní gè kpìɛnmɛ nɛ kpìɛnmɛ cáanri bè pìlige nī gè. Pìlige nī gè, gboli láà sì gbɛ̀nɛ nɔ̀ làa nɛ̄ʔ.

²¹A Misa wi ’kɔli sáʔa gè nɛ̀ sìɛn kuʔɔjii nɛ̄ wè, a Yewe ’káfaligbuʔɔ káà yɛ̀gɛ gàa ki ’kɔ́n cɛngɛnyɛnifoligɔli mɛ́ gè, a ki ’wáa pìlige ki mìɛni nī nɛ̀ kuʔɔjii luʔɔ ŋɔrigɔ gè nɛ̀ ki ceri. A dàala ni ’yiri. ²²A Isirayɛli siɛnnɛ pe ’jíin nɛ̀ kuʔɔjii luʔɔ jeli gè dàawaʔala nɛ̄ lè. A luʔɔ ki ’yɛ̀ nɛ̀ yéri gunyɔ tíɛlɛ, kàliige mɛ́ gè nɛ́ kàmɛgɛ mɛ́ gè.

²³A Ezipiti siɛnnɛ pe ’yiri nɛ̀ taʔa pe nɛ̄, nɛ́ pe suɔnyɔ ní yè, nɛ́ Farawɔn suɔnyɔ wotorilo ní bèle, nɛ́ suɔnfɛbilɛ ní bèle, a pe mìɛni ’jíin kuʔɔjii nī wè pe kúrugu. ²⁴Nyìjaliɛlɛ nɛ̄ lè, a Yewe ’kò kàsadibagɛ kàsun sìtɔnigɔ nī gè gàa ki cùungu gè, nɛ́ Ezipiti siɛnnɛ kapiɛngbuɔnnɔ wéli bèle náʔa dàala nɛ̄ lè, nɛ́ fali nɛ̀ tánʔana nyaʔami lè pe mɛ́. ²⁵A wi ’pe suɔnyɔ wotorilo sakolilo cúʔɔ bèle, a pe ’tánʔagɛnnɛ ni ’kò gbɛ̀lilɛ nɛ̀ tóri.

A Ezipiti siɛnnɛ pe ’jo: «Ye- puu weri fé Isirayɛli siɛnnɛ nɛ̄ bèle, nɛ́ ki cɛ́n Yewe yē nɛ kapiɛnnɛ kpúɔn lè weli nɛ̄ nɛ pe kanʔa !»

²⁶A Yewe ’ki juu Misa mɛ́ wè nɛ́ jo: «-Muɔ kɔli sìɛn gè kuʔɔjii nɛ̄ wè, kire ga buu luʔɔ ki- koli bè Ezipiti siɛnnɛ tɔ́n bèle, nɛ́ pe suɔnyɔ wotorilo ní bèle nɛ́ pe suɔnfɛbilɛ ní bèle.»

²⁷A Misa wi ’wi kɔli sìɛn gè kuʔɔjii naamɛ gè. Lɛ̀lɛ líì nī cɛngɛnyɛni ni ’puu nɛ foligi lè, a kuʔɔjii luʔɔ ki ’koli nɛ̀ kò ki kaliɛmɛ nɛ̄ bè. A Ezipiti siɛnnɛ pe ’koli nɛ fé bè pìye suɔ luʔɔ mɛ́ gè. Kire nɛ́ ki mìɛni a Yewe ki ’yaʔa a kuʔɔjii luʔɔ ki ’pe mìɛni lìi ! ²⁸A luʔɔ ki ’koli nɛ̀ suɔnyɔ wotorilo tɔ́n bèle, nɛ́ suɔnfɛbilɛ ní bèle, nɛ́ Farawɔn wi kapiɛngbuɔnnɔ pe mìɛni ní bèle, bàli pe yé jíin luʔɔ nī gè Isirayɛli siɛnnɛ kúrugu bèle. Wàa nigbe sì suɔ pe nīʔ. ²⁹Nɛ̀ ki yaʔa Isirayɛli siɛnnɛ peli yé tánʔa nɛ̀ jeli dàawaʔala nɛ̄ lè kuʔɔjii lakoligo nī gè, luʔɔ ní gè nɛ yɛ̀ nɛ yèrí bɛ̀ gunyɔ tíɛlɛ kàliige kɔli mɛ́ gè nɛ́ kàmɛgɛ kɔli mɛ́ gè.

³⁰Kire cɛngɛ gáà kire nī, Yewe ’Isirayɛli siɛnnɛ suɔ bèle Ezipiti siɛnnɛ mɛ́ bèle. A pe ’Ezipiti kúbilo nyaa bèle wáala luʔɔ gògogo nɛ̄ gè. ³¹Bà Isirayɛli siɛnnɛ pe ’Yewe ŋɔri kɔli nyaa gè, gàa wi yé taʔa Ezipiti siɛnnɛ nɛ̄ bèle, a pe ’fíɛ Yewe nɛ̄. A pe ’tɛ́ngɛ Yewe nɛ̄ nɛ́ wi baakuɔwɔ Misa ní wè.

Isirayɛliyé pe ’ŋú nɛ̀ Yewe gbùʔɔrɔ wè

¹A Misa nɛ́ Isirayɛli siɛnnɛ pe ’fali nɛ̀ Yewe ŋúnugo gáà ŋú gè, nɛ́ jo:

M’béri Yewe gbùʔɔrɔ́ wè nɛ́ ŋúnugo gáà ní gè;

wi nyɛ́nì fànʔa taa wi leguulo nɛ̄ bèle nɛ́ wi kpuɔmɔ ní bè.

Suɔnyɔ yè nɛ́ yi fɛ̀vɔlilɔ ní bèle,

wi ’pe wáa kuʔɔjii luʔɔ nī gè !

²Yewe15.2 Náʔa gè ki Yewe míʔɛ ’juu werige ebururo nī dè nɛ̀ jo: Ya. wire wī mi ŋɔri dè nɛ́ mi ŋúnugo gè, wire wi ’mi suɔ15.2 Wéli baa Ŋún 118.14; Eza 12.2..

Wire wī mi Kulocɛliɛ wè, m’béri wi tòbiló;

wire wī mi tuu wi Kulocɛliɛ wè, m’béri wi kpóri15.2 Wéli baa Tìɛ 15.3..

³Yewe wiī kapiɛngbuɔn sànbali;

wi míʔɛ kire gī Yewe.

⁴Farawɔn suɔnyɔ wotorilo bèle, nɛ́ wi kapiɛngbuɔnnɔ ní bèle,

Yewe ’ti mìɛni wáa kuʔɔjii nī wè !

Farawɔn kapiɛngbuɔn kàfɔlilɔ bèle,

Nyàʔanivɛgɛ Tiire kuʔɔjii wi ’pe mìɛni lìi !

⁵Luʔɔ sícuugo ki ’pe mìɛni júɔ,

a pe ’tìgi luʔɔ nī gè bɛ̀ kàdɛnigɛ tíɛlɛ.

⁶Yewe yo, muɔ kàliige kɔli kiī nɛ́ ŋɔri ní níɛ nyíʔɛnɛ.

Yewe yo, muɔ kàliige kɔli ki ’muɔ leguulo muʔɔrɔ bèle.

⁷Muɔ kpuɔmɔ nìʔɛmɛ nī bè

a muɔ ’muɔ leguulo tìrige bèle.

A muɔ ’muɔ fundanʔanigɛ kàsun wo gè pe nɛ̄,

a pe ’súʔu kpógori bɛ̀ nyàsige tíɛlɛ.

⁸Bà muɔ ’ŋɔ́ muɔ fínawiʔile nī gèle,

a luʔɔ ki ’pínɛ nɛ̀ gbuʔulo kìi nɛ̄,

lakoliyo luɔyɔ yi ’pínɛ yìi nī nɛ̀ kpàʔala bɛ̀ gunyɔ tíɛlɛ,

luɔyɔ sícuuyo yi ’gbɛ̀n kuʔɔjii laamɛ nī bè.

⁹Leguu wi ’ki sɔ̀ngi nɛ̀ jo:

«M’bé taʔa pe nɛ̄ bè pe cò bè pe kɔliyɛrɛ fùʔuro dè bè suɔ,

bè ti tíla wìye nɛ̄; mi pìle ni bé káa bè tíin.

M’bé mi kapiɛngbuɔn ŋɔnɔ píle lè bè yige; mi kɔli ki bé pe cúʔɔ.»

¹⁰Muɔ nyɛ́nì muɔ káfaligɛ fiɛ gè a kuʔɔjii wi ’pe júɔ.

A pe ’tuu ŋɔri luʔɔ nī gè bɛ̀ timɔri tíɛlɛ.

¹¹Yewe yo, ŋáa wī muɔ tíɛlɛ kulocɛlɛlɛ nī bèle ?

Ŋáa wī tiɛlɛ fùn níɛ nyíʔɛnɛ bɛ̀ muɔ tíɛlɛ,

ŋàa nɛ̄ pe ’yɛli bèri fìʔɛ́ wè,

muɔ ŋáà ma kakpoliyo kpínʔini yè ?

¹²Muɔ nyɛ́nì muɔ kàliige kɔli sáʔa gè,

a dàala ni ’weli leguulo júɔ bèle.

¹³Muɔ nyɛ́nì pe yiʔɛ kíni muɔ bànguɔ dɛ́nigɛ nī gè,

muɔ siɛnnɛ bèle, bàli muɔ ’suɔ nɛ̀ yige bèle.

Muɔ ’pe yiʔɛ kíni nɛ́ muɔ ŋɔri ní dè

pe waa muɔ kòridiʔɛ wàlidɛngɛgɛ mɛ́ gè15.13 Kòridiʔɛ gáà ki bé gbɛ̀ nyaa kùlo náà Yewe yé jo wi bé kɛn pe mɛ́ wè (wéli baa 15.17) á kire ’laa tiʔɛ gáà Yewe yé nyíɛnɛ nɛ̀ kɔ̀n gè baa pe cî de Yewe gbùʔɔrɔ́ wè (wéli baa Fàn 12.14,18,26; 14.25; 16.7,15-16; 17.8,10; 18.6; 31.11)..

¹⁴Siɛnnɛ pe bé ti lúʔu bèri fún;

ki bé puu Filisiti kùlo siɛnnɛ mɛ́ bèle funwuɔrɔ wuʔu.

¹⁵Kire lɛ̀lɛ nī lè, fíɛrɛ bé Edɔmi kàfɔlilɔ cò bèle, pe béri fún.

Mowabi siɛnnɛ fànʔafɔlilɔ, pe béri fún de yàʔará pe funyɔ nī yè.

Kanaa kùlo siɛnnɛ pe mìɛni pe bé nyɛgɛ15.15 Filisiti kùlo lè (koliyo 14), nɛ́ Edɔmi kùlo lè, nɛ́ Mowabi kùlo lè, keli yé puu kùlogolo kálì gàli nɛ̄ Isirayɛli siɛnnɛ pe yé yɛli bè tóri bè nɛ́ nɔ̀ Kanaa kùlo nɛ̄ lè..

¹⁶Fíɛgbuɔrɔ bé tuu pe nɛ̄;

muɔ kɔli ki fànʔa ki bé pe yaʔa pe- kò bobobilo bɛ̀ kàdɛniyɛ tíɛlɛ,

fúɔ bè taa muɔ siɛnnɛ pe tóri, Yewe,

siɛnnɛ bálì muɔ ’suɔ nɛ̀ taa bèle.

¹⁷Muɔ bé pɛn nɛ́ pe ní bè pa pe sɔ̀migɔ bè tɛ́ngɛ

muɔ nyagurugo nɛ̄ gè gàa gī muɔ kɔrigɔ gè.

Kire tiʔɛ kire gī, Yewe, gàa muɔ ’nyíɛnɛ nɛ̀ kɔ̀n gè

ki- puu muɔ saawalidɛngɛgɛ gè gàa ki ’nyuɔ gè,

ʔaan, Kàfɔli, tiʔɛ gàa muɔ tíimɛ kiyɛ yi ’kpíʔile yè.

¹⁸Weli Kàfɔli Yewe wire sí wi bé puu fànʔa nɛ̄ gè lɛ̀lɛ ó lɛ̀lɛ !

¹⁹Nɛ́ ki cɛ́n Farawɔn nɛ́ wi suɔnyɔ wotorilo, nɛ́ wi suɔnyɔ, nɛ́ yi fɛ̀vɔlilɔ ní bèle,

pe mìɛni ’jíin kuʔɔjii luʔɔ nī gè,

a Yewe wi ’kuʔɔjii luʔɔ ki mìɛni tɔ́n pe nɛ̄ !

Nɛ̀ ki yaʔa Isirayɛli siɛnnɛ bèle,

a peli ’tánʔa dàawaʔala nɛ̄ lè kuʔɔjii sunʔɔmɔ nī bè nɛ̀ jeli.

²⁰Miriyami wè, Kulocɛliɛ siɛnjuuwo wè, Arawɔn juɔ wè, a wire pìnbile láà líɛ wi kɔli nī gè, a cɛlilɛ pe mìɛni ’taʔa wi nɛ̄ nɛ yúu, níɛ pìnbigele kpúɔn gèle.

²¹A Miriyami wi ’ŋúnugo suɔ gè Isirayɛli siɛnnɛ mɛ́ bèle, nɛ́ jo:

Ye- weri ŋú Yewe mɛ́:

wire wi nyɛ́nì fànʔa taa wi leguulo nɛ̄ bèle

nɛ́ wi kpuɔmɔ ní bè !

Suɔnyɔ yè nɛ́ yi fɛ̀vɔlilɔ ní bèle,

wi ’pe wáa kuʔɔjii luʔɔ nī gè !

Luʔɔ sìsorigo ki ’kò gbuɔdanʔa

²²A Misa’Isirayɛliyé siɛnnɛ kɔ́ri bèle Nyàʔanivɛgɛ Tiire kuʔɔjii tiʔɛ nī gè, a pe ’kɛ́ waama kùlo mɛ́ lè, nàa pe ’ye Suri wè. A pe ’tánʔa cɛnyɛ taanri waama kùlo nī lè; piyè luʔɔ taaʔ. ²³A pe sɛ́nì nɔ̀ tiʔɛ káà nɛ̄ gàa pe ’ye Mara. Luʔɔ yé puu baa, nɛ̀ ki yaʔa piyě cî gbɛ̀ ki gbuɔʔ; ki yé puu sìsorigo15.23 Waama kùlo náà nī lè luɔyɔ yi nɛ̂ puu sìsoriyo tiɛyɛ yáà nī.. Kire kɛnmɛ nɛ̄ pe ’puu nɛ ki ye Mara (ki kɔri wire wī: luʔɔ sìsorigo).

²⁴A siɛnnɛ pe ’yɛ̀ nɛ nyu nɛ kúnʔɔri Misa nɛ̄ nɛ́ jo: «Gáa weli bé gbuɔ15.24 Bè Isirayɛli siɛnnɛ yaʔa bèle tánʔana nɛ̄ lè waama kùlo nī lè, pe yé puu nɛ túngu lɛ̀gɛlɛ sáamɛ nī nɛ́ Misa nɛ́ Arawɔn ní wè. Wéli baa 16.2-3; 17.3; Tɔ́r 14.2; 16.3-11,14. ?»

²⁵A Misa sí kòkuulo wáa Yewe mɛ́, a Yewe wi ’tiige káà tìɛ wi nɛ̄. A Misa sɛ́nì lège káà ceri nɛ̀ pɛ́nì cáan luʔɔ nī gè, a luʔɔ ki ’kò gbuɔdanʔa.

Kire tiʔɛ gáà kire nī Yewe ’fànʔa kaala náà juu lè nɛ̀ yaʔa pe mɛ́, nɛ́ kàyuʔujuu wori ní dè, nɛ́ pe siʔɛ nɛ̀ wéli, ²⁶nɛ́ ki juu pe mɛ́ nɛ́ jo: «A ki yē yeli nɛ sɔ́migi nɛ lúru Yewe yeli Kulocɛliɛ mɛ́ wè, níɛ kasingele kpínʔini gèle wi yiʔɛ mɛ́ gè, a yeli nɛ líiye cáanri wi kajuudiʔɛlɛ mɛ́ gèle, a yeli nɛ lúru wi fànʔa kele ke mìɛni mɛ́ gèle, mi sǐ ga tíi yaama wáa yeli nɛ̄ʔ, bɛ̀ mi ’pi wáa Ezipiti siɛnnɛ nɛ̄ bèle. Nɛ́ ki cɛ́n mi yē Yewe, yeli gbarifɔli wè.»

²⁷A Isirayɛli siɛnnɛ pe sɛ́nì nɔ̀ Elimi tiʔɛ nɛ̄ gè, baa pìndiʔɛlɛ kiɛ nɛ́ siin yē gèle, nɛ́ támari tiiye togotaanri nɛ́ kpɔrigɔ ní yè. A pe ’súɔn baa kire tiʔɛ nī gè luʔɔ táanni gè.

Yewe wi ’yaliire kɛn Isirayɛliyé mɛ́ bèle

¹A Isirayɛli tògo siɛnnɛ pe mìɛni ’yiri Elimi tiʔɛ nī gè nɛ̀ kɛ́ nɛ̀ sɛ́nì nɔ̀ Sɛnɛ waama kùlo nɛ̄ lè, yeye siinwuʔu nɛ̄ gè ki cɛnyɛ kiɛ nɛ́ kogunɔwuʔu nɛ̄ gè pe yirile kàduʔumɛ gè Ezipiti kùlo nī lè. Pe yé yege nigbe16.1 Ki ’juu eburu siɛnrɛ nī dè nɛ́ jo yiɛlɛ ni yeziinwuʔu ki cɛnyɛ kiɛ nɛ́ kogunɔwuʔu nɛ̄ pe ’nɔ̀ Sɛnɛ waama kùlo nɛ̄ lè. Torimakiyaʔa cɛngɛ ki ’puu yiɛlɛ ni yebelige cɛnyɛ kiɛ nɛ́ sicɛriwuʔu nɛ̄ gè. Wéli baa 12.6. tánʔa nɛ́ nɛ́ nɔ̀ baa kire tiʔɛ nī gè; ki ’puu Elimi nɛ́ Sinayii nyagurugo16.1 Nyagurugo gáà nɛ̄ Kulocɛliɛ wìi tìɛ Misa nɛ̄ wè, kire pe ’puu nɛ ye Sinayii nyagurugo gè. Pe ’puu nɛ nyagurugo tɛ́nimɛ yeri bè nɛ pínɛ Sinayii; waama kùlo tiʔɛ ki ’puu. Kuʔɔjii luʔɔ ki yé ki màʔa kàliige mɛ́ nɛ́ kàmɛgɛ mɛ́. Isirayɛli siɛnnɛ peli yé puu nɛ tári nɛ waa cɛngɛnyɛnifolimɛ kàliige kɔli mɛ́ gè, bè sa sùuri Sɛnɛ waama kùlo nī lè, bè sa nɔ̀ Sinayii nyagurugo nɛ̄ gè. sunʔɔmɔ nī bè. ²Baa waama kùlo nī lè, a Isirayɛli tògo siɛnnɛ pe mìɛni ’yɛ̀ nɛ kúnʔɔri Misa nɛ́ Arawɔn nɛ̄ wè.

³A pe ’jo: «ʔá ! A ki yé Yewe yé cɛ́nì weli kpúu baa Ezipiti kùlo nī lè o, kire sì yé pɔ́ri lé ? Bà weli ’puu tɛ́ninɛ kire tiʔɛ nī gè kaara kàjuɔyɔ táanni yè o, kire tiʔɛ nī gè weli yé puu nɛ líi nɛ tíngi. Á yeli ’weli kɔ́ri nɛ̀ yige náʔa waama kùlo náà nī lè, bè siɛnniʔɛmɛ báà yaʔa bè pi pa kùu náʔa gè fungo nɛ̄ gè !»

⁴A Yewe ’ki juu Misa mɛ́ nɛ́ jo: «Nyaa, m’bé yaliire tìrige dè dàa ti bé kɔ́n nyìʔɛnɛ nī lè bè tìgi yeli mɛ́ dàala nɛ̄ lè, bà siɛnnɛ pe béri yigi cɛngɛ ó cɛngɛ bèri pe liʔɛlɛ jún gèle. Bà m’bé pe puu wéli a ki yē pe béri lúru mi fànʔa kajuʔulo mɛ́ gèle, kire ga laa pe bé cíi wè. ⁵Cɛnyɛ kɔliniwuʔu nɛ̄ gè, a pe kɛ́nì yaliire liɛlɛ dè pìye nɛ̄ dè, dàa pe ’jó dè, ti ’yɛli bè niʔɛ tɔliyɔ siin bè tóri cɛnzɛnyɛ wori nɛ̄ dè dàa pe dàli nɛ jún dè.»

⁶A Misa nɛ́ Arawɔn ’ti juu Isirayɛli siɛnnɛ mɛ́ bèle nɛ́ jo: «Pàngɛ cɛnguʔɔ gè, yeli bé ki cɛ́n Yewe wire wi ’yeli yige Ezipiti kùlo nī lè. ⁷Sínbinimɛ táanni bè, yeli bé Yewe cɛ̀nmɛ nɛ́ wi kpuɔmɔ nyaa bè, nɛ́ ki cɛ́n wi nyɛ́nì kúnʔɔrilɔ lúʔu lè nàa yeli ’juu nɛ̀ wáa Yewe mɛ́ wè. Nɛ́ weli ní bèle, báli bīɛlɛ weli bèle kire ga buu yeli de kúnʔɔri weli nɛ̄ ?»

⁸A Misa ’kɛ́ yiʔɛ mɛ́ nɛ́ juu nɛ́ jo: «ʔaan, yeli bé ki cɛ́n, a Yewe kɛ́nì kaara kɛn dè yeli mɛ́ wè dàa yeli bé káa cɛnguʔɔ táanni gè, nɛ́ yaliire ní dè sínbinimɛ táanni bè, yeli bé lìi bè tín. Nɛ́ ki cɛ́n Yewe nyɛ́nì ti lúʔu kúnʔɔrilɔ náà yeli ’kúnʔɔri wi nɛ̄ wè. Weli bèle, weli yē báli ? Sànʔara dáà yeli ’juu nɛ̀ wáa weli kɔli mɛ́ gè, Yewe wori dī.»

⁹A Misa ’ki juu Arawɔn mɛ́ nɛ́ jo: «-Ki juu Isirayɛli tògo siɛnnɛ pe mìɛni mɛ́ pe- sìʔɛrɛ pe kpɔni Yewe nɛ̄ wè. Nɛ́ ki cɛ́n Yewe nyɛ́nì pe kúnʔɔrilɔ lúʔu lè.» ¹⁰Bà Arawɔn ’puu nɛ nyu nɛ́ Isirayɛli tògo siɛnnɛ ní bèle, a pe ’yiʔɛ nɛ̀ yiɛyɛ wáa yè waama kùlo kɔli mɛ́ gè. Kire tiʔɛ nī gè, a Yewe ’wi cɛ̀nmɛ nɛ́ wi kpuɔmɔ tìɛ bè pe nɛ̄ kàsadibagɛ nī gè.

¹¹A Yewe ’ki juu Misa mɛ́ nɛ́ jo: ¹²«Mi nyɛ́nì Isirayɛli siɛnnɛ kúnʔɔrilɔ lúʔu nàa pe ’kúnʔɔri lè. -Ki juu pe mɛ́ ma jo: ‹Cɛnguɔwuɔmɔ nī bè, yeli bé kaara káa; sínbinimɛ táanni bè yeli bé lìi bè tín yaliire nɛ̄ dè. Bà yeli bé ki cɛ́n mi yē Yewe, yeli Kulocɛliɛ wè.› »

¹³Bà sí ki kpíʔile, cɛnguʔɔ gè, a tingbɛniserire16.13 Tingbɛniserire, tiī sítubilo pálì felige. ’pɛn nɛ̀ pɛ́nì tìgi pe bùguro nī dè nɛ̀ tiʔɛ nyì gè. Sínbinimɛ táanni bè, kámɛgɛ ki yé puu nɛ̀ bùguro màʔa dè nɛ suʔu dàala nɛ̄ lè. ¹⁴Bà kámɛgɛ ki pɛ́nì cɛrigɛ gè, yɛrɛ táà yé kò dàala nɛ̄ lè yìride múrumuru16.14 yìride múrumuru: Eburu siɛnrɛ ti nɛ jo: tiī bɛ̀ kámɛgɛ tíɛlɛ gàa wiire ti ’waʔa gè.. ¹⁵Isirayɛli siɛnnɛ pe yé ti nyaa; piyè sí ti cɛ́nʔ. A pe ’pìye yúgo nɛ́ jo: «Gáayɛgɛ gī gàa gè16.15 Eburu siɛnrɛ nī dè, a pe ’jo gáayɛgɛ gī gàa gè ?, pe nɛ̂ jo man hu. Kire nyasiɛnkɛnigɛ gáà kire ki ’yiʔɛ nɛ̀ kò mana. Wéli baa 16.31. ?»

A Misa sí ki juu pe mɛ́ nɛ́ jo: «Yaliire dī dàa Yewe ’kɛn yeli mɛ́ yeli de líi dè. ¹⁶Ti n’dɛ dàa Yewe ’juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ dè: ‹Siɛn ó siɛn ’yɛli wi- sa tàa jó nìʔɛrɛ bè yɛli nɛ́ wi kpáa wuulo lìigɛnnɛ ní lè, gbɔngbonyiʔɛ nigbe siɛn ó siɛn mɛ́.› »

¹⁷A Isirayɛli siɛnnɛ pe sí ki kpíʔile bɛ̀. A pàli ’jó nìʔɛgɛ, a pàli ’jó cɛ̀ri. ¹⁸Bà pe kɛ́nì ti kíri dè dàa pe yé jó dè, bàli pe yé jó nìʔɛgɛ bèle, peli wori tiì yé niʔɛ nɛ̀ tóriʔ; bàli míɛni pe yé jó cɛ̀ri bèle, peli wori tiì pe kóligoʔ. Siɛn ó siɛn yé jó nɛ̀ yɛli nɛ́ wi lìigɛnnɛ ní lè.

¹⁹A Misa ’pe yɛ: «Siɛn wáà fǎga tàa tɛ́ngɛ yeli nī ti- súɔnʔ.»

²⁰Kire nɛ́ ki mìɛni a pàli ’cíi, piyè lúʔu wi mɛ́ʔ. A pe ’tàa wàli nɛ̀ tɛ́ngɛ a ti ’súɔn. A ti ’fúnʔɔ, a fiɛnrɛ ’jíin ti nī, a ti ’kò nɛ númɔ. A Misa fungo ki ’yɛ̀ pe kúrugu.

²¹Bà ki ’láʔa kire nɛ̄ gè, cɛngɛ ó cɛngɛ sínbinimɛ táanni bè, siɛn ó siɛn nɛ̂ sɛ́nì jó nɛ̀ yɛli nɛ́ dàa ní wi bé gbɛ̀ pa lìi dè, nɛ́ ki cɛ́n, a cɛngɛ pɛ́ni wáari gè, ti nɛ̂ nyɛgɛ. ²²Cɛnyɛ kɔliniwuʔu nɛ̄ gè, pe nɛ̂ ti jó nɛ̀ taʔala tɔliyɔ siin, kire ’jo siɛn ó siɛn nɛ̂ jó yalenyiʔɛnɛ siin. A Isirayɛli tògo siɛnnɛ yiɛgininɛ pe pɛ́nì ki juu Misa mɛ́.

²³A Misa ’ki juu pe mɛ́ nɛ́ jo: «Tire dī dàa Yewe cé juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ dè. Mbànʔa gè, kire yē cɛndɛnigɛ nɛ́ ní cɛnŋɔdaʔa wàlidɛngɛgɛ Yewe mɛ́ wè; yeli sǐ baara yafiɛn kúɔʔ16.23 Cɛndɛnigɛ ki sélidiʔɛ kire ki ’puu lɛ̀lɛ líì nī Kulocɛliɛ duniya faan wè, cɛnyɛ kɔlisiinwuʔu nɛ̄ gè, a wi ’ŋɔ́ nɛ̀ taa. Wéli baa Sél 2.3; Yir 20.8-11.. A yɛgɛ ó yɛgɛ yē yeli mɛ́ bè fúɔ gè, ye- ti fúɔ pàngɛ gè. A dìi yē yeli mɛ́ bè ti suʔɔ dè, ye- ti suʔɔ pàngɛ gè. A yaliire díì ’kò dè, ye- ti gbòbori ye tɛ́ngɛ ti- puu kpìɛnduu wori.»

²⁴A pe ’ti gbòbori nɛ̀ tɛ́ngɛ tiiyɛ fúɔ nɛ̀ pɛ́nì kpìɛnmɛ tuu bè, bɛ̀ Misa yé ti juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ dè. Ki kpìɛnduu gè, yafiɛn sì ti taaʔ: tiì cé fúnʔɔʔ, fiɛnrɛ sì yé jíin ti nīʔ. ²⁵A Misa ’pe yɛ: «Ye- ti lìi pàngɛ gè, nɛ́ ki cɛ́n pàngɛ kire gī Yewe cɛndɛnigɛ gè; baara wè nɛ kúuʔ. Yeli sǐ ga tíi yaliire táà nyaa dàala nɛ̄ lè pàngɛ gèʔ. ²⁶Cɛnyɛ kɔlini sunʔɔmɔ nī bè, yeli béri yaliire jún dè; kɔlisiinwuʔu nɛ̄ gè, cɛndɛnigɛ gī. Yeli sǐ ga tíi yaliire táà nyaa bileʔ.»

²⁷Kire nɛ́ ki mìɛni, cɛnyɛ kɔlisiinwuʔu nɛ̄ gè, a pàli ’yiri siɛnnɛ sunʔɔmɔ nī bè, bè sa yaliire táà jó; piyè sɛ́nì yafiɛn nyaa baaʔ. ²⁸A Yewe sí Misa yúgo wè nɛ́ jo: «Lɛ̀lɛ níi nī yeli bé fɔ̀li bèri mi kajuudiʔɛlɛ lúru gèle, nɛ́ mi fànʔa kajuʔulo ní gèle ? ²⁹Yeli ki ’nyaa kìɛ, mi Yewe wè, mi nyɛ́nì cɛndɛnigɛ kɛn gè yeli mɛ́, kire kɛnmɛ nɛ̄ mi nɛ̂ yaliire kɛn dè yeli mɛ́ cɛnyɛ siinwori cɛnyɛ kɔliniwuʔu nɛ̄ gè. Cɛnyɛ kɔlisiinwuʔu nɛ̄ gè, siɛn ó siɛn ’yɛli bè kò wi kpáa mɛ́ gè, siɛn sì yɛli bè yiri kpànʔanɛ cɛnyɛ kɔlisiinwuʔu nī gèʔ.» ³⁰A siɛnnɛ pe ’kò nɛ ŋɔ́gi nɛ taʔa cɛnyɛ kɔlisiinwuʔu nī gè.

³¹A Isirayɛli siɛnnɛ pe ’yaliire dáà ti míʔɛ le gè nɛ ti yeri mana16.31 Wéli baa 16.15 kaliwɛgɛ ki táanmɛ gè. (ki kɔri wire wī: gáayɛgɛ gī ?). Ti ’puu bɛ̀ sùɔlɔ tíɛlɛ16.31 Eburu siɛnrɛ tiī nɛ jo koriyanidiri. Ki yé puu yaliire táà dàa tiī nɛ fíin baa pe tiʔɛ nī gè. Ti yē fìire, nɛ́ ní yìride bɛ̀ suɔlɔ tíɛlɛ. níɛ fíligi. Ti tàanma pi ’puu bɛ̀ ŋɔ̀mi tíɛlɛ ŋàa nī pe cî sárigɛ le gè.

³²A Misa sí pe yɛ: «Ti n’dɛ dàa Yewe ’juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ dè: ‹Ye- mana gbɔngbonyiʔɛ nigbe kíri, ye tɛ́ngɛ yeli siimɛ mɛ́ bè, kire ga buu pe bága pa ti nyaa dàa mi ’kɛn yeli mɛ́ dè, a yeli ’lìi waama kùlo nī lè lɛ̀lɛ líì nī mi ’yeli yige Ezipiti kùlo nī lè.› »

³³A Misa sí ki juu Arawɔn mɛ́ nɛ́ jo: «Yaliire daanbile láà líɛ, ma mana yalenyɛni nigbe kíri, ma tɛ́ngɛ Yewe yiʔɛ mɛ́ gè, kire ga buu yeli kɛ̀ngɛlɛ gálì ke báan gèle pe- pa ti nyaa.»

³⁴A Arawɔn kɛ́nì mana yalenyɛni líɛ lè, nɛ̀ ni tɛ́ngɛ nyakungɛngɛ finʔɛgɛ16.34 Náʔa gè Misa nɛ nyu nyakungɛngɛ finʔɛgɛ wuʔu nɛ̄ gè gàa nī nyakungɛngɛ siɛnrɛ kàdɛnitɛnyɛ siin yi bága puu yè, nɛ́ mana yaliire ní dè. Wéli baa 25.16,21; 26.33; 31.18; 32.15; 34.29; Eb 9.4; Tìɛ 2.17. táanni gè ti- kò sɔ̀ngidaadiʔɛ, majo bɛ̀ Yewe yé ki juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ Misa mɛ́ wè.

³⁵A Isirayɛli siɛnnɛ pe ’mana lìi wè fúɔ nɛ̀ taa yiʔɛlɛ togosiin nɛ̀ sɛ́nì nɔ̀ kùlo nɛ̄ lè baa siɛnnɛ ’puu bèle. Pe yaliire tire ti ’puu mana wè fúɔ nɛ̀ taa a pe sɛ́nì nɔ̀ Kanaa kùlo jíinmɛ nɛ̄ bè. ³⁶Yaliire daanbile náà ní pe ’puu nɛ kíri lè, lire pe ’puu nɛ yeri womɛri wè. Yaliire danʔa káà ’puu baa gàa pe ’puu nɛ yeri efaa wè. Womɛrinyɛni nigbe, ni nɛ̂ puu yaliire daanbile nyɛ́ni, lire nɛ̂ nyaa efaanyɛni16.36 Efaanyɛni nigbe, lire nɛ̂ nyaa liitirile 25 félige; weli bé gbɛ̀ ni tɔ́nminɔ nɛ́ gbɔngbonyiʔɛ ní gè. Wéli baa Tɔ́nminɔgɛnnɛ Tìɛdiʔɛ nī gè. tílaya tiɛyɛ kiɛwoli.

Luʔɔ ki ’yiri kàdɛnigbaala nī lè

¹A Isirayɛli tògo siɛnnɛ pe mìɛni ’yɛ̀ Sɛnɛ waama kùlo tiʔɛ nī gè nɛ tári nɛ waa cɛ̀cɛ17.1 Wéli baa Tɔ́r 33.5-16. Kire tiʔɛ kiī nɛ Isirayɛli siɛnnɛ pe tánʔagɛnmɛ tìí bè, tiɛyɛ nyíì nī pe tóri yè. nɛ̀ yɛli nɛ́ koligo ní gè gàa Yewe ’puu nɛ tìí pe nɛ̄ gè, nɛ̀ sɛ́nì nɔ̀ Erefidimi tiʔɛ nɛ̄ gè nɛ̀ tɛ́ni baa. Nɛ̀ ki yaʔa luʔɔ sì yé puu baa pe- gbuɔʔ. ²A siɛnnɛ pe ’yɛ̀ nɛ Misa nyuɔ caa gè. A pe ’jo: «-Luʔɔ kɛn weli mɛ́ weli- gbuɔ !»

A Misa sí pe yɛ: «Gáa nɛ̄ yeli nɛ mi nyuɔ caa gè ? Gáa nɛ̄ yeli nɛ Yewe pun wè nɛ wéli ?»

³Luʔɔwuʔɔ ki yé tɔ̀ni nɛ̀ puu siɛnnɛ nɛ̄ bèle, a pe ’yɛ̀ nɛ nyu nɛ kúnʔɔri Misa nɛ̄ nɛ́ jo: «Gáa gī mmɛ gè, gàa muɔ ’kpíʔile weli nɛ̄ mmɛ gè, nɛ́ weli yige Ezipiti kùlo nī lè bè pa weli kpúu náʔa gè luʔɔwuʔɔ nɛ̄ gè, weli nɛ́ weli pìile ní bèle nɛ́ weli yajuuro ní dè ?»

⁴A Misa sí yékpoli wáa Yewe mɛ́ nɛ́ jo: «Gáa mi ’yɛli bè kpíʔile siɛnnɛ bálì mɛ́ bèle ? Ki ’kò cɛ̀ri dí pe sí mi wáa gbúu nɛ́ kàdari ní !»

⁵A Yewe sí ki juu Misa mɛ́ nɛ́ jo: «Kíni siɛnnɛ pe yiʔɛ mɛ́ gè, ma Isirayɛli liɛlɛ pálì kɔ́ri ma pínɛ nɛ́ mìɛ ní. Ma kàgbiile líɛ lè muɔ kɔli nī gè nàa ní muɔ cé Niili cáʔa kpúɔn gè, mari waa. ⁶Mi wè, m’bé yéri náʔa muɔ yiʔɛ mɛ́ gè kàdɛnigbaala láà nɛ̄ Worɛbi nyagurugo17.6 Wéli baa 3.1 kaliwɛgɛ ki táanmɛ gè. nɛ̄ gè. Muɔ bé sa kàdɛnigbaala kpúɔn lè17.6 Pe níɛ sɔ̀ngí nɛ taʔa nɛ́ tiʔɛ gáà siɛnrɛ ní dè níɛ nɛ ti gbùʔɔrɔ́ (wéli baa Ŋún 78.15-16,20; 105.41; 114.8; Eza 48.21). Pɔli ’kàdɛnigbuʔɔ tiʔɛ gáà tɔ́nminɔ gè nɛ́ Zezi Kirisi ní wè (wéli baa Kor1 10.4)., bà luʔɔ ki bé yiri, siɛnnɛ pe bé gbuɔ.» A Misa ’ki kpíʔile baa Isirayɛli liɛlɛ pe nyaamɛ nɛ̄.

⁷A wi ’ki tiʔɛ míʔɛ le gè nɛ ki yeri Masa nɛ́ Mɛriba (ki kɔri wire wī: puuwelige nɛ́ kúnʔɔrilɔ tiʔɛ), bɛ̀ ki ’nyaa Isirayɛli siɛnnɛ pe yé kúnʔɔri Yewe nɛ̄ wè, nɛ́ Yewe puu wè nɛ̀ wéli wè, nɛ́ jo: «Yewe wiī bile weli sunʔɔmɔ nī í17.7 Eb 3.7-8 wiī nɛ nyu tiʔɛ gáà ki wuʔu nɛ̄ gè; kire tiʔɛ gáà míɛni kiī nɛ Ŋún 95.7-8 siɛnnuro nyu dè. ?»

Amalɛkiyé pe ’tún nɛ́ Isirayɛliyé ní bèle

⁸Bè pe ’yaʔa baa Erefidimi tiʔɛ nī gè, cɛngɛ káà a Amalɛki siɛnnɛ17.8 Amalɛki siɛnnɛ bèle pe yé puu Ezawu jaa wáà pìile (wéli baa Sél 36.6,12; Sam1 15.2; Sam1 30.1; Kaj1 1.36). Pe puu nɛ tun siɛnnɛ nɛ̄ bèle waama kùlo koliyo nī yè nɛ pe yɛrɛ suu dè pe mɛ́.pɛ́nì pɛ́nì kapiɛnnɛ cáan Isirayɛli siɛnnɛ nɛ̄ bèle. ⁹A Misa ’ki juu Yesuwe17.9 Tabelige kire gī náʔa gè pe ’Yesuwe míʔɛ yeri gè. Yesuwe wire ’puu Ɛfirayimi saʔa tùlugo ki kàfɔli wáà, wire wi bága pa Isirayɛli siɛnnɛ pe yiʔɛ kíni gè a Misa kâ pɛ́nì kùu wè. Wi míʔɛ ki kɔri wire wī: Yewe nɛ siɛn suu. mɛ́ nɛ́ jo: «Yɛ̀ ma nàguɔlɔ pálì nyíɛnɛ ma kɔ̀n ma sa kapiɛnnɛ kpúɔn lè nɛ́ Amalɛki ní wè. Mbànʔa gè, m’bé yɛ̀ bè yéri nyagurugo naamɛ gè nɛ́ Kulocɛliɛ kàgbiile ní lè mi kɔli nī gè.»

¹⁰A Yesuwe ’ki kpíʔile gàa Misa yé juu gè, a pe ’yiri nɛ̀ kapiɛnnɛ kpúɔn lè nɛ́ Amalɛki siɛnnɛ ní bèle. Misa nɛ́ Arawɔn ní wè, nɛ́ Kuri ní wè, a peli ’tánʔa nyagurugo naamɛ gè. ¹¹Ki ’nyaa, a Misa yé gbɛ̀nɛ kiyɛ yɛ̀gɛ yè nɛ́ Kulocɛliɛ kàgbiile ní lè, Isirayɛli siɛnnɛ pe nɛ̂ cé fànʔa taa; a wi sí gbɛ̀nɛ kiyɛ tìrige yè, Amalɛki siɛnnɛ pe nɛ̂ cé fànʔa taa. ¹²Bà Misa kiyɛ yi pɛ́nì fùrɔ yè, a Arawɔn nɛ́ Kuri pe ’kàdɛnigɛ líɛ nɛ̀ le Misa láara wè, a Misa ’tɛ́ni ki nɛ̄. Á pe ’wi kiyɛ cò yè, a wàa ’kàmɛgɛ cò gè, a ŋìi ’kàliige cò gè. Bà ki ’kpíʔile a Misa kiyɛ yi ’kò yɛ̀gɛyaʔaya fúɔ nɛ̀ pɛ́nì cɛngɛnyɛni nyɔ́gɔ lè. ¹³A Yesuwe ’fànʔa taa Amalɛki siɛnnɛ nɛ̄ bèle, a kapiɛngbuɔn ŋɔnɔ ni ’pe mìɛni lìi.

¹⁴A Yewe ’ki juu Misa mɛ́ nɛ́ jo: «-Ki sɛbɛ ’sɛbɛ nī wè, ki- puu sɔ̀ngidaadiʔɛ17.14 Ki tabelige kire gī náʔa gè piyē nɛ ki nyu nɛ́ jo sɛbɛ yē baa ŋàa nī yirile nɛ́ suɔlɔ siɛnrɛ tiī nɛ sɛbɛ dè.; ma Yesuwe tɛnmɛ wè ti nɛ̄ wi- ti lúʔu wi ki cɛ́n, m’bé ki kpíʔile siɛnnɛ sǐ ní sɔ̀ngi daa nɛ́ Amalɛki siɛnnɛ ní bèle dàala nɛ̄ lèʔ17.14 Wéli baa Fàn 25.17-19; Sam1 15.2-9..»

¹⁵A Misa ’Yewe gbùʔɔrɔdiʔɛ káà faan, nɛ́ ki míʔɛ le gè nɛ ki ye Yewe Nisii (ki kɔri wire wī: Yewe wire wī mi fànʔa káfali wè). ¹⁶A wi ’ti yiʔɛ juu gè nɛ́ jo: «Bɛ̀ Amalɛki siɛnnɛ pe ’fɔ̀li nɛ̀ pɛ́nì tuu Yewe wi kùlofɔlilɔ kácunʔɔ nɛ̄ gè, Yewe bé puu kàsii nɛ̄ nɛ́ pe ní kɛ̀ngɛlɛ ke mìɛni nī.»

Zeturo wi ’kɛ́ bàa Misa wéli

¹Zeturo ŋáà wi ’puu Madiyan kùlo kacuɔnriwɔ wè, nɛ́ ní Misa cuɔ tuu wè, wi yé ki lúʔu gàa Kulocɛliɛ ’kpíʔile Misa mɛ́ wè nɛ́ Isirayɛli siɛnnɛ ní bèle, Misa wuulo bèle, nɛ́ kɛnmɛ bíì nɛ̄ Yewe cé Isirayɛli siɛnnɛ yige bèle nɛ̀ síɛ wè Ezipiti kùlo nī lè. ²Zeturo wè, Misa cuɔ tuu wè, a wi ’Sipora18.2 Sipora wè, wi yé pínɛ nɛ̀ kɛ́ nɛ́ Misa ní wè Ezipiti kùlo mɛ́ lè (wéli baa 4.24,26). Ki bé gbɛ̀ nyaa Misa cé wi tórigo wi tuu tiʔɛ nī lɛ̀lɛ líì nī wi ’puu nɛ cáanri nɛ́ Farawɔn ní wè sùkulolo yaʔa wuʔu nɛ̄ gè. Ki míɛni ki bé gbɛ̀ nyaa lɛ̀lɛ líì nī Kulocɛliɛ ’Isirayɛli siɛnnɛ suɔ bèle parituɔrɔ mɛ́ dè, kire lɛ̀lɛ lire nī Sipora kɛ́ bàa ki kataanna juu lè wi wuulo mɛ́ bèle. kɔ́ri wè, Misa cuɔ wè, nɛ̀ kɛ́ nɛ́ wi ní, nɛ́ ki cɛ́n Misa cé wi tórigo wi wuulo tiʔɛ nī gè, ³nɛ́ wi jaala siin ní bèle. Pe ’puu nɛ wàa ye Gerisɔmi (ki kɔri wire wī: nabɔnwɔ), gìi wi yé je juu gè, «Mi ’puu nabɔnwɔ kùlo láà nī wī,» ⁴nɛ siinwuu ye wè Eliyezeri (ki kɔri wire wī: mi Kulocɛliɛ wiī nɛ mi suu), gìi wi yé je juu gè, «Mi tuu wè, wi Kulocɛliɛ wi ’mi suɔ Farawɔn kapiɛngbuɔn ŋɔsii mɛ́ wè.»

⁵Misa ’puu tɛ́niwɛ bùguro nī dè, baa Kulocɛliɛ nyagurugo táanni gè, waama kùlo nī lè. A Zeturo wè, Misa cuɔ tuu wè, a wi ’Misa cuɔ nɛ́ wi jaala kɔ́ri bèle nɛ̀ kɛ́ wi kúrugu. ⁶A Zeturo ’tunduro tun Misa mɛ́ wè nɛ́ jo: «Mi nɛ waa baa muɔ kúrugu nɛ́ muɔ cuɔ ní wè nɛ́ muɔ jaala siin ní bèle.»

⁷A Misa ’yɛ̀ nɛ̀ yiri nɛ̀ sɛ́nì wi cuɔ tuu kpàli wè, nɛ̀ wi wáa nɛ̀ mígi nɛ́ gbɔbi wi láara. A pe ’pìye síɛri nɛ́ jo: «Yanyige yē baa lé ?» Kire kàduʔumɛ a pe sɛ́nì jíin Misa fɛ̀ni saʔa nī gè. ⁸A Misa ’ki juu nɛ̀ tìɛ wi cuɔ tuu nɛ̄ wè gàa ki mìɛni Yewe ’kpíʔile Farawɔn nɛ́ Ezipiti siɛnnɛ nɛ̄ bèle nɛ́ Isirayɛli siɛnnɛ suɔ bèle. A wi ń’nɛ̀ ti mìɛni juu nɛ̀ tìɛ wi nɛ̄ fùrɔyɔ nyáà yi ’peli taa koligo nɛ̄ gè, nɛ́ kɛnmɛ bíì nɛ̄ Yewe ’peli suɔ nɛ̀ síɛ wè. ⁹A Zeturo ’fundaanra kpíʔile kacɛ̀ngɛlɛ gálì ke mìɛni wuʔu nɛ̄ gè, gàli Yewe cé kpíʔile Isirayɛli siɛnnɛ mɛ́ bèle, nɛ́ pe suɔ Ezipiti siɛnnɛ pe kiyɛ nī yè.

¹⁰A Zeturo ń’nɛ̀ jo: «Kpuʔɔrɔ ’yɛli de tari Yewe nɛ̄, wire ŋáà wi ’yeli suɔ Farawɔn wi kiyɛ nī yè nɛ́ Ezipiti siɛnnɛ pe kiyɛ nī yè, wire ŋáà wi ’yeli suɔ Ezipiti siɛnnɛ pe parituɔrɔ mɛ́ dè. ¹¹Píra ŋáà nī wè, mi ’ki cɛ́n Yewe wire wi ’kpúʔɔ nɛ̀ tóri kulocɛlɛlɛ pe mìɛni nɛ̄, nɛ́ ki cɛ́n wire wi nyɛ́nì gàa kpíʔile gè fungbɛnyɛfɔlilɔ bálì nɛ̄ bèle, bàli pe ’puu nɛ yeli wuʔɔ bèle.»

¹²Zeturo wè, Misa cuɔ tuu wè, a wi ’yajuʔu káà kpúu nɛ̀ ki kpíʔile kakuɔrɔ kaasuʔuro nɛ́ yanyige suro suʔɔ nìʔɛrɛ Kulocɛliɛ mɛ́, a Arawɔn nɛ́ Isirayɛli liɛlɛ pe mìɛni ’pɛn nɛ̀ pɛ́nì suro lìi dè nɛ́ Misa cuɔ tuu ní wè Kulocɛliɛ yiʔɛ mɛ́ gè.

Misa ’kàyuʔujuulo tɛ́ngɛ

¹³Ki kpìɛnduu gè, a Misa ’yɛ̀ nɛ̀ tɛ́ni nɛ siɛnnɛ pe kàyuʔu nyu gè. A siɛnnɛ pe ’pɛn nɛ̀ pɛ́nì yéri nɛ̀ taanni Misa yiʔɛ mɛ́ gè, nɛ̀ ki séli sínbinimɛ táanni bè, fúɔ nɛ̀ pɛ́nì nɔ̀ cɛnguʔɔ táanni gè. ¹⁴Bà Misa cuɔ tuu wi kɛ́nì ki nyaa gàa Misa ’puu nɛ kpínʔini gè siɛnnɛ mɛ́ bèle, a wi ’jo: «Gáa baara muɔ nɛ kúu siɛnnɛ mɛ́ bèle mmɛ gè ? Gáa nɛ̄ muɔ ’tɛ́ni muɔ nigbe, á siɛnniʔɛmɛ báà ní bè yéribe muɔ yiʔɛ mɛ́ gè, nɛ̀ ki líɛ sínbinimɛ táanni bè fúɔ nɛ̀ pɛ́nì nɔ̀ cɛnguʔɔ táanni gè ?»

¹⁵A Misa sí wi cuɔ tuu yɛ wè: «Je siɛnnɛ piyē nɛ báan m’mɛ́ bè pa Kulocɛliɛ yúgo bè wi nyɛ́ni kaala cɛ́n lè wī. ¹⁶A kàsii gbɛ́ni yɛ̀ pe sunʔɔmɔ nī bè, pe nɛ̂ pɛn m’mɛ́, mi nɛ̂ pɛ́nì kàyuʔu juu gè pe mɛ́. Mi nɛ̂ Kulocɛliɛ fànʔa kele nɛ́ wi fànʔa kajuʔulo tìɛ gèle pe nɛ̄.»

¹⁷A Misa cuɔ tuu wi ’jo: «Muɔ baara ti kúɔgɛnmɛ pi wè cɛ̀nbɛʔ. ¹⁸Muɔ bé mìɛ fùrɔ waʔanɛ, muɔ nɛ́ siɛnnɛ pe mìɛni ní bàli bīɛlɛ muɔ táanni wè. Baara tiī nìʔɛrɛ nɛ̀ tóri muɔ nɛ̄. Muɔ sǐ gbɛ̀ jaa bè ti mìɛni kúɔ muɔ nigbeʔ. ¹⁹Píra ŋáà nī wè, -mi siɛnrɛ lúʔu dè. M’bé mi sícilige tìɛ gè muɔ nɛ̄, Kulocɛliɛ sí muɔ saʔa. Muɔ ’yɛli bè puu kàsuluwo siɛnnɛ mɛ́ bèle, Kulocɛliɛ yiʔɛ mɛ́ gè. Muɔ wī ma béri pe kele líi gèle de waa de nyu Kulocɛliɛ mɛ́ wè. ²⁰Te pe tɛnmɛ fànʔa kele nɛ̄ gèle nɛ́ fànʔa kajuʔulo ní gèle, ma ki tìɛ pe nɛ̄ koligo gáà pe ’yɛli bèri tari gè, nɛ́ gàa pe ’yɛli bèri kpínʔini gè.

²¹«Muɔ wè, ma siɛnnɛ pálì nyíɛnɛ ma kɔ̀n pe sunʔɔmɔ nī: bàli bīɛlɛ ŋɔri ní dè nɛ́ kaala cɛ́n wè, níɛ fìʔɛ́ Kulocɛliɛ nɛ̄ wè, nɛ́ siɛn gbɛ̀ tɛ́ngɛ pe nɛ̄ wè, nɛ́ bàli bīɛlɛ núʔɔrɔ kele kiyè pe dɛ́ni bèleʔ, ma pe tɛ́ngɛ siɛnnɛ yiʔɛ mɛ́ gè, wàa puu siɛnnɛ sirakogunɔ (1 000) kàfɔli, wàa sí puu siɛnnɛ dabataan (100) kàfɔli, wàa puu siɛnnɛ togosiin nɛ́ kpɔrigɔ kàfɔli, wàa sí puu siɛnnɛ kiɛ kàfɔli. ²²Peli pe béri siɛnnɛ kàyuʔu nyu gè cɛngɛ ó cɛngɛ. A dìi kɛ́nì pe fungo wúɔ bèle, pe bé pa ti juu muɔ mɛ́. A pe fànʔa sí taa dìi nɛ̄ wè, pe bé ti juu bè ti kúɔ, peli bèle. -Kàa yige muɔ tugoro nī dè, pàli sí muɔ sáʔa ti nɛ̄. ²³A muɔ ’jáa nɛ̀ kire kpíʔile gè, á Kulocɛliɛ muɔ ’yiʔɛ kíni wè, muɔ ŋɔri tiǐ kúɔʔ, nɛ́ míɛni siɛnnɛ bálì pe béri waa yanyige nɛ̄.»

²⁴A Misa wi ’wi cuɔ tuu siɛnrɛ lúʔu dè. A wi ’fali nɛ̀ ki kpíʔile gàa wi yé juu gè. ²⁵A Misa ’nàguɔlɔ pálì nyíɛnɛ nɛ̀ kɔ̀n Isirayɛli siɛnnɛ nī bèle, bàli bīɛlɛ pe ’puu ŋɔri ní dè nɛ́ kaala cɛ́n wè. A wi ’pe tɛ́ngɛ siɛnnɛ pe mìɛni nyùgo nɛ̄, wàa ní siɛnnɛ sirakogunɔ (1 000) kàfɔli; ŋìi ní wè siɛnnɛ dabataan (100) kàfɔli; wàa sí ní siɛnnɛ togosiin nɛ́ kpɔrigɔ kàfɔli; wàa ní siɛnnɛ kiɛ kàfɔli. ²⁶Kire siɛnnɛ bálì pe ’puu nɛ̂ kàyuʔu nyu gè cɛngɛ ó cɛngɛ nɛ kele cuɔnri gèle; gàli kiyè cé gbàli nɛ̀ cáanri gèleʔ, a dìi cé pe ’jaa dè, pe nɛ̂ sɛ́nì tire juu Misa mɛ́ wè. ²⁷A Misa ’wi cuɔ tuu tórigo wè, a wi ’koli nɛ̀ kɛ́ wi kùlo mɛ́ lè.

SINAYII NYAGURUGO NYAKUNGƐNGƐ GE

(19.1–31.18)

Isirayɛliyé piyē nɛ gbòborí bè Yewe kpàli wè

¹Yeye taanriwuʔu nɛ̄ gè Isirayɛli siɛnnɛ pe yirile kàduʔumɛ gè Ezipiti kùlo nī lè, ki cɛnnugo gè, a Isirayɛli siɛnnɛ pe sɛ́nì nɔ̀ Sinayii19.1 Sinayii: Pe puu nɛ Sinayii nyagurugo yeri míɛni Worɛbi. Wéli baa Fàn 1.6’; 4.10,15; 5.2. Isirayɛli siɛnnɛ pe ’tɛ́ni baa kire tiʔɛ nī gè fúɔ nɛ̀ taa yiɛlɛ nigbe. Pe kárilɛ lè, baa kire tiʔɛ nī gè, ki ’Kulocɛliɛ nyasiɛnrɛ fori dè dàa wi yé juu Misa mɛ́ wè (wéli baa 3.1). waama kùlo nɛ̄ lè. ²Bà pe yé yiri Erefidimi tiʔɛ nī gè, a Isirayɛli siɛnnɛ pe sɛ́nì jíin Sinayii waama kùlo nī lè, nɛ̀ sɛ́nì bùguro kpúɔn dè waama kùlo nī lè nyagurugo táanni gè.

³A Misa wire ’tánʔa nyagurugo nɛ̄ gè, Kulocɛliɛ kúrugu wè. A Yewe wire ’wi yeri nyagurugo naamɛ gè nɛ́ wi yɛ: «Kɛnmɛ báà pire nɛ̄ muɔ bé juu nɛ́ Yakuba narigɛ wuulo ní bèle, siɛnrɛ dáà tire muɔ bé juu Isirayɛli siɛnnɛ mɛ́ bèle: ⁴‹Yeli nyɛ́nì ki nyaa, yeli tíimɛ bèle, gàa mi ’kpíʔile Ezipiti siɛnnɛ nɛ̄ bèle, nɛ́ kɛnmɛ bíì nɛ̄ mi ’yeli gbó mi fíkɛnyɛ nɛ̄ yè bɛ̀ dìfira tíɛlɛ19.4 Dìfira cuɔ wi nɛ̂ wi pìile gbó bèle fíkɛnyɛ nɛ̄ yè níɛ nɛ fini nɛ́ pe ní. Kire nɛ Kulocɛliɛ kɛnmɛ tìí bè weli nɛ̄, kɛnmɛ bíì nɛ̄ wi ’Isirayɛli siɛnnɛ sáʔa bèle a pe ’kuʔɔjii jeli wè, nɛ́ pe ’sáʔa kagbɛngɛlɛ ke mìɛni nī gàli ke ’pe le gèle. nɛ̀ pɛn nɛ́ yeli ní náʔa gè mi táanni wè. ⁵Píra ŋáà nī wè, a yeli nɛ lúru mi mɛ́ wè, níɛ síngi mi nyakungɛngɛ siɛnrɛ19.5 Nyakungɛngɛ wuʔu gàa ki ’juu náʔa gè, Kulocɛliɛ cé kíni nɛ̀ ki kpíʔile nɛ́ Birayima ní, kire nɛ́ ki mìɛni a wi ’koli nɛ̀ kacinʔɛnɛ kele juu nɛ̀ fàri ki nɛ̄, nɛ́ jo Isirayɛli siɛnnɛ bèle pe mìɛni ’yɛli pe- puu wire wuulo nɛ́ wire nàgoricɛnminɛ (wéli baa Sél 15–17). mɛ́ dè, yeli bé puu mi wuulo duniya siɛnfeliye yi mìɛni sunʔɔmɔ nī bè, nɛ́ ki cɛ́n dàala ni mìɛni yē mi woli. ⁶Yeli bèle yeli ye mìɛni bé puu mi kùlofɔligɔ ki kacuɔnrilɔ; m’bé yeli kpíʔile siɛnfelige gáà mi ’nyíɛnɛ nɛ̀ kɔ̀n gè nɛ̀ tɛ́ngɛ kiiyɛ gè19.6 Wéli baa Fàn 4.20; 7.6; 14.2; 26.18-19; Tiit 2.14; Tìɛ 1.6; 5.10; Piɛ1 2.9..›

«Siɛnrɛ dáà tire dī dàa muɔ bé sa juu Isirayɛli siɛnnɛ mɛ́ bèle.»

⁷A Misa ’koli nɛ̀ kɛ́ bùguro mɛ́ dè, nɛ̀ sɛ́nì Isirayɛli liɛlɛ pe mìɛni yeri nɛ̀ tɛ́ngɛ, nɛ́ siɛnrɛ juu dè pe mɛ́ dàa Yewe yé juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ wi mɛ́ dè, nɛ́ jo wi- ti juu pe mɛ́ dè.

⁸A siɛnnɛ pe mìɛni ’pínɛ nɛ̀ jo: «Weli bé ki kpíʔile dàa ti mìɛni Yewe ’juu muɔ mɛ́ dè.» A Misa ’koli nɛ̀ sɛ́nì kire siɛnrɛ juu dè Yewe mɛ́, dàa siɛnnɛ pe yé juu dè.

⁹A Yewe ’ki juu Misa mɛ́ nɛ́ jo: «M’bé pɛn muɔ mɛ́ kàsadibagɛ nī gè gàa ki ’wúɔ gè, kire ga buu siɛnnɛ pe- mi yékpoli lúʔu lè lɛ̀lɛ líì nī m’béri nyu nɛ́ muɔ ní wè. Bà siɛnnɛ pe bé tɛ́ngɛ muɔ nɛ̄ lɛ̀lɛ ó lɛ̀lɛ.»

A Misa sɛ́nì siɛnnɛ pe siɛnnugoro juu dè Yewe mɛ́ wè.

¹⁰A Yewe ’ki juu Misa mɛ́ nɛ́ jo: «Koli mari waa siɛnnɛ kúrugu bèle, ma sa pe gbòbori ma pe wàli ma tɛ́ngɛ pàngɛ gè nɛ́ mbànʔa ní gè. Ma pe yɛ pe- pìye gbéli pe mùnu, pé pe burudo jíge dè, ¹¹pe gbòbori pe yaʔa cɛnyɛ taanriwuʔu nɛ̄ gè, nɛ́ ki cɛ́n cɛnyɛ taanriwuʔu nɛ̄ gè, Yewe bé tìgi pe mìɛni nyaamɛ nɛ̄ Sinayii nyagurugo nɛ̄ gè.

¹²«-Láʔala tìɛ siɛnnɛ nɛ̄ bèle ma pe yɛ: ‹Ye- yìye cò díɛʔ ! Wàa fǎga tánʔa nyagurugo nɛ̄ gèʔ; wàa míɛni fǎga cò daa ki kàsɛnyɛ nɛ̄ yèʔ ! A siɛn ó siɛn ’cò nɛ̀ taa nyagurugo nɛ̄ gè, kányiʔɛ nɛ̄ pe bé wi kpúu wī. ¹³Siɛn fǎga cò kire siɛn nɛ̄ wè díɛʔ; kire siɛn wè, pe bé wi wáa bè kpúu nɛ́ kàdari ní, a kire ga laa pe bé wi súbulo bè kpúu nɛ́ ŋaaya ní. A ki cɛ́nì nyaa yajuʔu yo, kire ga laa siɛn yo, wiǐ ga tíi kò sìi nɛ̄ʔ19.13 Wéli baa Eb 12.18-20..› A pe kɛ́nì sìnbanyɛgɛ wíi gè, kire lɛ̀lɛ lire yákuɔ nī siɛn bé nɛ́ gbɛ̀ tánʔa nyagurugo nɛ̄ gè.»

¹⁴A Misa ’koli nɛ̀ tìgi nyagurugo nɛ̄ gè nɛ̀ pɛn siɛnnɛ kúrugu bèle nɛ̀ pɛ́nì pe mìɛni wàli nɛ̀ tɛ́ngɛ Yewe mɛ́, nɛ́ pe yɛ pe- pìye jíge pe mùnu. A pe mìɛni ’pe burudo jíge dè.

¹⁵A wi sí pe yɛ: «Ye- yìye gbòbori ye yaʔa cɛnyɛ taanriwuʔu nɛ̄ gè; wàa fǎga cò wi cuɔ nɛ̄ʔ19.15 Tiʔɛ gáà nī gè, Kulocɛliɛ sì puu nɛ caa bè ki tìɛ bé jo cɛliwɛ wiī núʔɔwɔ wīʔ, kire ga laa nàguɔ wiī núʔɔwɔʔ; wi ’puu nɛ caa siɛnnɛ pe- pìye gbòbori, pe sɔ̀ngirɔ ti sí kò wire pɛnwuʔu nɛ̄ gè, majo bɛ̀ cefɔnwɔ cî wìi gbòbori níɛ̀ wi pɔli sige wè..»

Yewe ’tìgi Sinayii nyagurugo nɛ̄ gè

¹⁶Cɛnyɛ taanriwuʔu nɛ̄ gè, cɛngɛnyɛnifolimɛ lɛ̀lɛ nī lè, a ki ’nyaa kàsakpɛnigɛ ki ’puu nɛ tùngú níɛ nyíʔɛnɛ, a kàsadibagɛ káà pɛ́nì nyagurugo tɔ́n gè, gàa ki ’puu wuʔɔ gè. A pe ’sìnbanyɛgɛ wíi gè kpuʔɔ, a siɛnnɛ pe mìɛni ’fíɛ bùguro nī dè nɛ fún nɛ yàʔará. ¹⁷A Misa ’fali nɛ̀ siɛnnɛ yige bèle pe- sa Kulocɛliɛ kpàli wè bùguro yiʔɛ mɛ́ gè. A pe sɛ́nì yéri nyagurugo táanni gè. ¹⁸Sinayii nyagurugo ki mìɛni cé puu tɔ́ngɔ wírige nɛ̄ gè, nɛ́ ki cɛ́n Yewe cé tìgi kàsun nī gè, á wírige ní gè nɛ yɛ̀gí naamɛ gè wuʔɔ tígitigi, á nyagurugo ki mìɛni ní nɛ cúungu.

¹⁹Ki ’nyaa sìnbanyɛgɛ yékpoli ni ’puu nɛ gbɛ̀ngí nɛ waa, kàa ’puu nɛ fàri ni nɛ̄ súuri19.19 Wéli baa Eb 12.18-24., Misa wire ’puu nɛ nyu, á Yewe Kulocɛliɛ sí nɛ siɛnnugoro kanʔa dè wi mɛ́ nɛ́ yékpogbuɔlɔ ní. ²⁰A Yewe ’tìgi Sinayii nyagurugo naamɛ gè, níɛ Misa yeri nɛ́ jo wi- tánʔa baa wire kúrugu nyagurugo naamɛ gè. A Misa ’tánʔa baa.

²¹A Yewe sí jo: «Koli ma tìgi siɛnnɛ kúrugu bèle, ma pe sɔ̀mi pe fǎga fìʔɛlɛ bè jo peli bé pa Yewe nyaa wè ! Nɛ́ ki cɛ́n a pe ’kire kpíʔile gè siɛnniʔɛnɛ bé kùu pe nī. ²²Kacuɔnrilɔ19.22 Kacuɔnrilɔ bálì wuʔu ki ’juu náʔa gè, muɔ bé ki nyaa peli yé puu Isirayɛli nariyɛ kàfɔlilɔ pálì, kire ga laa liɛlɛ pálì, nɛ́ ki cɛ́n piyè cé fìɛ Levii tùlugo wuulo nyíɛnɛ bèle nɛ̀ kɔ̀nʔ, peli bálì pe yé kɛ́nì kò kacuɔnrilɔ bèle kàduʔumɛ gè. Wéli baa 3.16,18; 12.21; 18.12. tíimɛ bálì pe ’kpɔni mi nɛ̄ bèle, pe ’yɛli pe- pìye wàli dɛ́ngɛ mi mɛ́, kire ga laa mi Yewe mi fǎga ŋàʔana bè pe kpúɔn.»

²³A Misa sí Yewe yɛ o: «Siɛnnɛ piyě gbɛ̀ jaa bè tánʔa Sinayii nyagurugo nɛ̄ gèʔ, nɛ́ ki cɛ́n muɔ tíimɛ ’ki juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ weli mɛ́ nɛ́ jo we- láʔagɛlɛ kpíʔile nyagurugo táanni gè, weri ki tɔ́ri wàlidɛngɛgɛ muɔ mɛ́.»

²⁴A Yewe sí wi yɛ: «Koli ma tìgi, ma sa Arawɔn kɔ́ri wè ma tánʔa nɛ́ wi ní. Gàa ki ’kacuɔnrilɔ kúɔ bèle, peli nɛ́ siɛnnɛ ní bèle, peli fǎga jo peli bé ŋàʔana bè tánʔa mi kúruguʔ, kire ga buu mi fǎga ŋàʔana bè pe kpúɔnʔ.»

²⁵A Misa ’koli nɛ̀ tìgi siɛnnɛ kúrugu bèle nɛ̀ sɛ́nì ti mìɛni juu pe mɛ́ dàa Yewe ’juu dè.

Yewe wi ’nyakungɛngɛ kajuudiʔɛlɛ kiɛ tìɛ gèle

¹Ti n’dɛ siɛnrɛ dáà ti mìɛni Kulocɛliɛ ’juu dè:

²Mi yē Yewe, muɔ Kulocɛliɛ wè.

Mi mi muɔ ’yige Ezipiti kùlo nī lè,

kire tiʔɛ nī muɔ ’puu sùkulomɔ nɛ̄ bè.

³Ma fǎga kulocɛliɛ wáà caa bè fàri mi nɛ̄ʔ.

⁴Ma fǎga yatɛngɛ káà kpíʔile bèri ki gbùʔɔrɔ́ʔ,

kàa tíɛlɛ gàa gī nyìʔɛnɛ nī lèʔ,

nɛ́ kàa tíɛlɛ gàa gī dàala nɛ̄ lèʔ,

nɛ́ kàa ní gàa gī luʔɔ nī gè dàala táanmɛ gèʔ20.4 Koliyo 4 nɛ́ 5 wuʔu ní gè, wéli baa 34.17; Lev 19.4; 26.1; Fàn 4.15-18; 27.15..

⁵Ma fǎga káguro cáan kire yɛrɛ dáà ti felide yiʔɛ mɛ́ gèʔ;

muɔ míɛni sì yɛli bèri ti sunguʔ.

Nɛ́ ki cɛ́n mi Yewe wè, muɔ Kulocɛliɛ wè,

mi yē Kulocɛliɛ ŋáà wī yejaʔafɔli wè20.5 Kulocɛliɛ wiī nɛ caa náʔa gè wire siɛnnɛ peri wire nigbe gbùʔɔrɔ́, majo bɛ̀ nàguɔ cî nɛ ki caa wire cuɔ wi- puu wire nigbe wuu wè (wéli baa 34.14; Fàn 4.24; 32.16,21; Yes 24.19; Ŋún 78.58; Kor1 10.22)..

Mi nɛ̂ tuufɔlilɔ pe kolimɔ tɔ́ri bè pe pìile kúrugu bèle,

fúɔ bè taa kɛ̀ngɛlɛ taanriwoli nɛ́ sicɛriwoli nɛ̄ lè

bàli pe ’cíi mi nɛ̄ bèle.

⁶Nɛ̀ sí ki yaʔa mi yē Kulocɛliɛ

ŋáà wiī nɛ bànguɔ dɛ́nigɛ nii nɛ́ siɛnnɛ ní bèle,

bìli mɛ́ mi woli ni ’kpúʔɔ pe mɛ́ bèle,

a piyē nɛ lúru mi kajuudiʔɛlɛ mɛ́ gèle,

fúɔ bè sa nɔ̀ kɛ̀ngɛlɛ sirakogunɔwoli (1 000) nɛ̄ lè.

⁷Ma fǎga Yewe muɔ Kulocɛliɛ míʔɛ yeri gè waʔanɛʔ20.7 waʔanɛ: Siɛnrɛ dáà ti bé gbɛ̀ yiʔɛ bè jo: muɔ sì yɛli bè Kulocɛliɛ míʔɛ líɛ gè bè siɛn fáanni nɛ́ ki níʔ. Wéli baa Lev 19.12.,

nɛ́ ki cɛ́n Yewe bága kàyuʔu juu siɛn ó siɛn nɛ̄

ŋàa wi ’wi míʔɛ yeri gè waʔanɛ gè.

⁸Sɔ̀ngi ma taa cɛndɛnigɛ wuʔu nɛ̄ gè, ma ki cò cɛ̀ngɛ.

Ma ki kpíʔile cɛnwalidɛngɛgɛ Yewe mɛ́.

⁹Muɔ ’yɛli bè baara cɛnyɛ kɔlini bè muɔ baara ti mìɛni kúɔ.

¹⁰Gàa gī cɛnyɛ kɔlisiinwuʔu gè,

kire cɛngɛ gè kiī cɛndɛnigɛ Yewe muɔ Kulocɛliɛ mɛ́.

Ma fǎga baapile nigbe kúɔ kire cɛngɛ nī gèʔ,

muɔ yo, muɔ jaa yo, muɔ póri yo,

muɔ baakuɔwɔ nàguɔ nɛ́ ŋàa wī cɛliwɛ wè yo,

nɛ́ muɔ yajuuro ní dè yo,

nɛ́ nabɔnwɔ wáà ní ŋàa wī yeli sunʔɔmɔ nī bè.

¹¹Nɛ́ ki cɛ́n cɛnyɛ kɔlini sunʔɔmɔ nī bè,

Yewe ’nyìʔɛnɛ faan lè nɛ́ ni yɛrɛ dáà dī ni nī lè,

nɛ́ dàala ní lè nɛ́ yɛrɛ dáà dī ni nɛ̄ lè,

nɛ́ kuʔɔjii ní wè nɛ́ yɛrɛ dáà dī wi nī wè.

Cɛnyɛ kɔlisiinwuʔu nɛ̄ gè, a wi ’ŋɔ́ nɛ̀ taa.

Kire kɛnmɛ nɛ̄ Yewe ’diba taʔa wè cɛndɛnigɛ nɛ̄ gè,

nɛ̀ ki wàli nɛ̀ tɛ́ngɛ wire wuʔu20.11 Wéli baa Sél 2.1-3; Yir 16.23-30; 23.12; 31.12-17; 34.21; 35.2; Lev 23.3..

¹²Te muɔ tuu nɛ́ muɔ yàa kpóri wè,

kire ga buu muɔ sìi cɛnyɛ yi- niʔɛ kùlo nī lè

nàa Yewe muɔ Kulocɛliɛ wi bé kɛn muɔ mɛ́ lè20.12 Wéli baa Fàn 27.16; Mat 15.4; 19.19; Mar 7.10; 10.19; Luk 18.20; Efɛ 6.2-3..

¹³Ma fǎga siɛn kpúuʔ20.13 Wéli baa Sél 9.6; Lev 24.17; Mat 5.21; 19.18; Mar 10.19; Luk 18.20; Wurɔ 13.9; Zak 2.11..

¹⁴Ma fǎga ceyuugo kpíʔileʔ20.14 Wéli baa Lev 20.10; Mat 5.27; 19.18; Mar 10.19; Luk 18.20; Wurɔ 13.9; Zak 2.11..

¹⁵Ma fǎga kàyuugo kpíʔileʔ20.15 Wéli baa Lev 19.11; Mat 19.18; Mar 10.19; Luk 18.20; Wurɔ 13.9..

¹⁶Ma fǎga finɛ daʔa muɔ siɛnnyɛni nɛ̄ʔ20.16 Wéli baa 23.1; Mat 19.18; Mar 10.19; Luk 18.20..

¹⁷Ma fǎga nyabiɛnnɛ kpíʔile muɔ siɛnnyɛni saʔa nɛ̄ʔ;

muɔ fǎga ki yaʔa muɔ siɛnnyɛni cuɔ wi láa muɔ taaʔ;

nɛ́ wi baakuɔwɔʔ ŋàa wī nàguɔ wèʔ,

nɛ́ wi baakuɔwɔʔ ŋàa wī cɛliwɛ wèʔ,

nɛ́ wi nùɔʔ, nɛ́ wi sèfɛnnɛʔ, nɛ́ yɛgɛ ó yɛgɛ

gàa gī muɔ siɛnnyɛni wuʔu gèʔ20.17 Wéli baa Wurɔ 7.7; 13.9..

Misa ’puu kàsuluwo siɛnnɛ nɛ́ Yewe sunʔɔmɔ nī bè

¹⁸Siɛnnɛ pe mìɛni ’puu nɛ kàsakpɛnigɛ ki kpɛ̀nimɛ lúru bè, ki ní nɛ nyíʔɛnɛ, níɛ sìnbanyɛyɛ wíimɛ lúru bè. Pe ’puu nɛ wírige nyaʔa gè gàa ki yé nyagurugo tɔ́n gè. A fíɛrɛ pe ’cò kpuʔɔ a pe ’kò nɛ fún nɛ yàʔará, a pe ’yéri liʔi. ¹⁹A pe sí Misa yɛ wè: «Te nyu nɛ́ weli ní muɔ tíimɛ wè; weli béri lúru muɔ mɛ́. Kiì yɛli Kulocɛliɛ wire tíimɛ de nyu nɛ́ weli ní mmɛ gèʔ, kire ga laa weli fǎga kùuʔ20.19 Wéli baa Eb 12.18-19..»

²⁰A Misa wi ’ki juu siɛnnɛ mɛ́ bèle nɛ́ jo: «Ye fǎri fìʔɛ́ʔ. Bɛ̀ Kulocɛliɛ wi ’pɛn náʔa gè yeli mɛ́ wè, wiī nɛ caa bè yeli siʔɛ weli wī, kire ga buu yeli de wi fìʔɛ́ lɛ̀lɛ ó lɛ̀lɛ nī, kire ga buu míɛni yeli fǎga de kapiʔile kpínʔiniʔ20.20 Náʔa gè, Isirayɛli siɛnnɛ pe ’ki juu nɛ́ jo Misa wi ’yɛli bè kò peli kàsuluwo peli nɛ́ Kulocɛliɛ sunʔɔmɔ ní bè. Nyakungɛngɛ Fɔngɔ Siɛnrɛ nī dè, ki ’juu míɛni nɛ́ jo Zezi wiī kàsuluwo weli nɛ́ Kulocɛliɛ sunʔɔmɔ ní bè, wire wi ’kàsulugo sɛngɛ kpíʔile gè. Wéli baa Tim1 2.5; Eb 8.6; 9.15; 12.18-19,24..»

²¹Bà sí ki ’kpíʔile a siɛnnɛ pe ’yéri liʔi, a Misa wire ’sìʔɛrɛ nɛ̀ jíin kàsadibagɛ nī gè gàa gī wuʔɔ gè, gàa nī Kulocɛliɛ yé puu gè.

Yewe wi ’wi gbùʔɔrɔdiʔɛ faanna wori juu dè

²²A Yewe ’ki juu Misa mɛ́ nɛ́ jo: «Ti n’dɛ dàa muɔ bé juu Isirayɛli siɛnnɛ mɛ́ bèle:

« ‹Yeli nyɛ́nì ki nyaa yeli tíimɛ bèle, nyìʔɛnɛ naamɛ mi ’puu níɛ nyu nɛ́ yeli ní. ²³Yeli sì yɛli bè yafaanra táà faan bèri ti gbùʔɔrɔ́ de ti sungu mi táanniʔ. Dàa dī walifiiwe wori dè, nɛ́ tiɛ wori ní dè, yeli sǐ ga tíi tire tàa fáala kpíʔileʔ.

²⁴« ‹Muɔ bé puuro tíʔɛ bè mi gbùʔɔrɔdiʔɛ faan gè. Kire nɛ̄ muɔ béri yajuuro kɔnigi dè de mi gbùʔɔrɔ́, nɛ́ míɛni muɔ kakuɔrɔ kaasuʔuro dè, nɛ́ muɔ yanyige kaara ní dè, dàa ti bé puu sìnbaala nɛ́ síkaala wori dè, kire ga laa nìɛyɛ wori ní dè. A mi ’ki kpíʔile ma mi míʔɛ gbùʔɔrɔ gè tiʔɛ ó tiʔɛ nī wè, m’bé muɔ kpàli bé diba taʔa wè muɔ nɛ̄ kire tiʔɛ nī gè wī. ²⁵A muɔ je mi gbùʔɔrɔdiʔɛ faan gè nɛ́ kàdɛniyɛ ní yè, ma fǎga ki faan nɛ́ kàdɛniyɛ ní nyàa pe ’tɛn yè. Nɛ́ ki cɛ́n a muɔ ’ti tɛn dè, muɔ bé ki núʔɔ wī20.25 Wéli baa Fàn 27.5-6; Yes 8.31.. ²⁶Muɔ sì yɛli bè mi gbùʔɔrɔdiʔɛ faan gè gàa ki bé puu nɛ́ tánʔadiʔɛlɛ ní gèleʔ, kire ga laa a siɛn kɛ́nì je tánʔa ki nɛ̄ bè mi gbùʔɔrɔ wè, pe ’wi fìɛrɛ tiʔɛ nyaa gè !› »

Yewe ’kàyuʔujuuro wori juu dè

¹A Yewe ń’nɛ̀ jo21.1 Weli ’tiʔɛ gáà siɛnrɛ taʔa dè baa wī bè ti lúʔugɛnnɛ cìile lè.: «Kàyuʔujuuro siɛnrɛ dáà tire muɔ bé juu Isirayɛli siɛnnɛ mɛ́ bèle.»

Sùkulolo nàʔagɛnmɛ kàyuʔujuuro dè

²«A muɔ ’Eburu sùkulowo suɔ wè, wi bé baara muɔ mɛ́ yiʔɛlɛ kɔlini. Yiʔɛlɛ kɔlisiinwoli nɛ̄ lè, muɔ bé wi yaʔa wìimɛ, wiǐ yafiɛn sàriʔ. ³A ki yē muɔ ’wi suɔ wi nigbe wè, wi bé yiri wi nigbe. A ki sí nyaa wi ’puu nɛ́ cɛliwɛ ní wè, muɔ bé wi yaʔa wi- yiri nɛ́ wi cuɔ míɛni ní wè. ⁴A ki sí nyaa wi kàfɔli wire wi yé cɛliwɛ kɛn wè wi mɛ́ wè, á cɛliwɛ wi ’pìile sii, nàgabigele á kire ’laa pìcapigele gèle, cɛliwɛ nɛ́ wi pìile ní bèle peli bé kò wi kàfɔli wi wuulo. Sùkulonaguɔ wi bé yiri wi nigbe. ⁵A ki sí pɛ́nì nyaa sùkulowo wi ’ki juu nɛ́ jo: ‹Mi kàfɔli wè nɛ́ mi cuɔ ní wè nɛ́ mi pìile ní bèle, pe ’mi dɛ́ni wè, kire nɛ̄ mi wè nɛ caa bè pe yaʔa bé yiri sùkulomɔ nī bèʔ,› ⁶wi kàfɔli wi bé wi cò bè kɛ́ Kulocɛliɛ yiʔɛ mɛ́ tiʔɛ gáà nī pe Kulocɛliɛ gbùʔɔrɔ́ wè21.6 Wi bé kɛ́ kàyuʔujuulo yiʔɛ mɛ́ gè, bàli pe kàyuʔu nyu gè Kulocɛliɛ sìndiʔɛ nī gè (wéli baa 22.7-8; Fàn 1.17; Ŋún 82.1)., bè sa wi yérige saʔa wìile nɛ̄ lè, kire ga laa saʔa wìile kpàteliye nɛ̄ yè. Kire tiʔɛ nī gè wi kàfɔli wi bé wi nyùgo télige gè wìile nɛ̄ lè bè ngbóli fùru lè nɛ́ kóriwo ní wè. Kire kàduʔumɛ gè, sùkulowo wi bé kò wi wuu súuri wi sìi nī wè21.6 Bè ngbóli fùru lè, kire tiʔɛ siɛnnɛ mɛ́ bèle, kire ’puu fìɛ bè ki tìɛ siɛn wi ’kò sùkulowo súuri. Wéli baa Lev 25.39-46..

⁷«A nàguɔ wáà ’wi póri pári wè wi- kò sùkulocuɔ wè, wiǐ gbɛ̀ yiri sùkulomɔ nī bè bɛ̀ sùkulonaguɔ tíɛlɛ wèʔ. ⁸A ki yē wi kàfɔli wi ’wi suɔ wali nɛ̄ nɛ̀ wi kpíʔile wi cuɔ wáà wè, á wiì kɛ́nì wi dɛ́ni cígini wèʔ, wi ’yɛli bè ki yaʔa cɛliwɛ wi tuu wi- koli wi fùgu suɔ wi mɛ́. Kiì yɛli wi- koli wi pári nabɔnwɔ wáà mɛ́ʔ ŋàa wi wè yeli kùlo wuu wèʔ, nɛ́ ki cɛ́n wire wi nyɛ́nì wi nùʔɔrɔ. ⁹A ki yē wi cé wi suɔ nɛ̀ kɛn wi jaa mɛ́ wè wi- kò wi cuɔ wè, wi ’yɛli bè wi nàʔa bè yɛli nɛ́ yeli kaliʔɛlɛ ní gèle, gàli ke ’tɛ́ngɛ sinborilo nàʔagɛnmɛ wori nɛ̄ dè.

¹⁰«A nàguɔ wi ń’nɛ̀ cɛliwɛ wáà wiiyɛ líɛ wè, kiì yɛli wi- kàa yige cepeliwe wi yɛrɛ nī dè dàa ní wi ’yɛli dèʔ: yaliire21.10 Eburu siɛnrɛ nī dè náʔa gè, ki ’juu nɛ́ jo: kaara. dè, nɛ́ fɛ̀ninɛ ní bèle, nɛ́ míɛni bè kàa yige wi saʔa jíinmɛ nī bèʔ. ¹¹A nàguɔ wi wè nɛ katiɛyɛ nyáà taanri kpínʔini yè wi mɛ́ wèʔ, sùkulocuɔ wi bé gbɛ̀ yiri; wiǐ wali sàriʔ.»

Fungbɛnyɛfɔlilɔ kakpiʔiligele kàyuʔujuuro dè

¹²«A siɛn ó siɛn wi siɛnnyɛni kpúɔn a wi ’kùu wè, wi ’yɛli pe- wi kpúu míɛni21.12 Wéli baa Sél 9.6; Lev 24.17.. ¹³A ki sí nyaa wiì ki kɔ̀rirɔ wī wèʔ, a mi Kulocɛliɛ ’ki yaʔa a ki ’kpíʔile gè, wi bé jáa bè fɛ̀ bè sa líʔire jó tiʔɛ káà nī gàa m’bé tìɛ yeli nɛ̄ gè21.13 Kulocɛliɛ wi bé kàaya yáà tìɛ pe nɛ̄ lɛ̀lɛ líì nī pe bé jíin Kanaa kùlo nī lè, yire bé puu líʔire jódiɛyɛ yè (wéli baa Tɔ́r 35.10-34; Fàn 19.1-13; Yes 20.1-9).. ¹⁴A ki sí nyaa wàa kɛ́nì wi siɛnnyɛni kpúɔn nɛ̀ ki kɔ̀rirɔ bè wi kpúu sícilibiʔi ní gè, muɔ bé sa wi láʔa bè sa wi kpúu a wi cɛ́nì fɛ̀ nɛ́ sɛ́nì líʔire jó mi gbùʔɔrɔdiʔɛ yafanʔa nɛ̄ gè21.14 Kulocɛliɛ gbùʔɔrɔdiʔɛ gè, ki yē buu a siɛn ’kaala kpíʔile wè, wi nɛ̂ fɛ̀ nɛ̀ sɛ́nì líʔire jó kire tiʔɛ nī gè (wéli baa Kùlo1 1.50-51; 2.28-34)..

¹⁵«A wàa ’wi tuu kpúɔn wè kire ga jáa nɛ̀ wi yàa kpúɔn wè, ki ’yɛli pe- ki siɛn kpúu wè.

¹⁶«A wàa ’siɛn wáà yùu nɛ̀ pári yo, kire ga laa wi tíin wi kiyɛ nī yo, ki ’yɛli pe- kire siɛn kpúu wè míɛni21.16 Wéli baa Fàn 24.7..

¹⁷«A siɛn ’wi tuu faʔa á kire laa wi yàa wè, ki ’yɛli pe- wi kpúu wī21.17 Wéli baa Lev 20.9. Ki siɛnrɛ ti ’juu baa Mat 15.4; Mar 7.10..

¹⁸«A ki ’nyaa nàguɔlɔ siin ’tún, a wàa ’ŋìi kpúɔn wè nɛ́ kàdɛnigɛ ní kire ga jáa kagurugo ní fúɔ a ki ’nyaa wiì kùuʔ, nɛ̀ sí ki yaʔa wi ’kɛ́ nɛ̀ sɛ́nì sínɛ yasinɛgɛ nɛ̄ gè, ¹⁹ŋàa wi ’wi kpúɔn wè, kiì yɛli pe ’wi wuʔɔʔ a ki sí yē nyaa ŋìi wi bé ní gbɛ̀ sìʔi bè yiri kpànʔanɛ gè nɛ́ wi kàgɛnigɛ ní gè. Kire nɛ́ ki mìɛni wi bé ki sàri wi mɛ́ cɛnyɛ nyáà nī wiì gbɛ̀ni baara yèʔ, bé sí wi gbari fúɔ bè taa wi pa puʔɔ.

²⁰«A sùkulowo wáà kàfɔli sí kɛ́nì wi sùkulonaguɔ kire ga laa wi sùkulocuɔ kpúɔn nɛ́ kàgbiile ní, a ki siɛn wi ’kùu kire kɛnmɛ nɛ̄ bè, wi kàfɔli wi ’yɛli pe- wi wuʔɔ. ²¹A ki sí nyaa sùkulowo wiì kùu cɛngɛ nigbeʔ kire ga jáa cɛnyɛ siin sunʔɔmɔ nī bèʔ, piyě ki fuʔɔ tɔ́n gè wi kàfɔli mɛ́ wèʔ, nɛ́ ki cɛ́n sùkulowo wè, kàfɔli wi lɔri dī.

²²«A ki pɛ́nì nyaa nàguɔlɔ siin nɛ túngu bèle, nɛ́ sɛ́nì laalafɔli círi nɛ̀ taa wè, a liyɛ yi ’cúʔɔ yè a pùɔ wi ’yiri sìnliɛ nī wè, nɛ̀ ki yaʔa cúʔɔmɔ sì kpíʔileʔ, nàguɔ ŋáà wi ’wi círi wè, wi ’yɛli bè ki sàri bè yɛli nɛ́ gàa ní cɛliwɛ wi pɔli wi ’tìɛ gè a kàyuʔujuulo pe ’kàyuʔu juu gè nɛ̀ kúɔ wè. ²³A ki sí pɛ́nì nyaa kapiʔi gè, wi ’yɛli bè wuʔɔgɔ taa bè yɛli nɛ́ gàa ní wi ’kpíʔile gè. Muɔ bé ki sàri wi sìi nɛ́ ŋìi wi sìi sìndiʔɛ ní21.23 Koliyo nyáà wuʔu gè 23-25, wéli baa Lev 24.19-20; Fàn 19.21., ²⁴wi nyapile nɛ́ ŋìi wi nyapile sìndiʔɛ ní, wi gàanna nɛ́ ŋìi wi gàanna sìndiʔɛ ní, wi kɔli nɛ́ ŋìi wi kɔli sìndiʔɛ ní, wi tɔligɔ nɛ́ ŋìi wi tɔligɔ sìndiʔɛ ní21.24 Ki siɛnrɛ ti ’juu baa Mat 5.38., ²⁵siɛn sórigolo nɛ́ siɛn sórigolo sìndiʔɛ ní, wi nɔmidiʔɛ nɛ́ ŋìi wi nɔmidiʔɛ sìndiʔɛ ní, wi kpúɔndiʔɛ nɛ́ ŋìi wi kpúɔndiʔɛ sìndiʔɛ ní21.25 Wéli baa Lev 24.19-20; Fàn 19.21; Mat 5.38..

²⁶«A wàa ’wi sùkulonaguɔ kpúɔn kire ga laa wi sùkulocuɔ kpúɔn nɛ̀ nyapile jaa lè, wi bé pe yaʔa pìyemɛ, pe nyapigele cúʔɔgɔ kire kɛnmɛ nɛ̄. ²⁷Nɛ́ míɛni a ki pɛ́nì nyaa a wàa ’wi sùkulonaguɔ kpúɔn kire ga laa wi sùkulocuɔ kpúɔn nɛ̀ gàanna kɔ́n lè, wi bé pe yaʔa pìyemɛ bɛ̀ ki ’nyaa pe gànʔana ke ’kɔ́ligi gèle.»

Yajuuro wéli kele kàyuʔujuuro dè

²⁸«A wàa nùɔ ’nàguɔ círi kire ga laa nɛ̀ cɛliwɛ círi a siɛn wi ’kùu wè, ki ’yɛli pe- nùɔ wáa wè pe kpúu nɛ́ kàdari ní; nùɔ wi kaara míɛni tiì yɛli pe- ti káaʔ. Nùɔfɔli wiǐ yakaa sàriʔ. ²⁹A ki sí nyaa majo nùɔ wi yé dàli nɛ siɛnnɛ cílele bèle nɛ́ nyɛgɛlɛ ní gèle, a pe ’ki juu wi kàfɔli mɛ́ wè a wi ’ki cɛ́n gè, wiì sí wi cò nɛ̀ puɔ wèʔ, a wi ’siɛn kpúu, nàguɔ kire ga laa cɛliwɛ wè, kire nùɔ ŋáà wè, pe ’yɛli bè wi kpúu nɛ́ kàdari ní, bé nùɔfɔli cò wè bè wi kpúu. ³⁰A pe sí jo wi- ki sàri nɛ́ wi sìi ní wè, nùɔfɔli wi sìi wi bé ní gbɛ̀ jáa bè ni fùgu bè suɔ nɛ́ nyuɔ gáà ní pe ’jo wi- sàri gè. ³¹A nùɔ ’nàgapunwɔ círi kire ga laa sinboriwo círi nɛ́ nyɛgɛlɛ ní gèle, pe bé ki kàyuʔu juu gè bè yɛli nɛ́ siɛnrɛ dáà ní dè. ³²A nùɔ wi ’sùkulonaguɔ círi kire ga laa sùkulocuɔ wáà círi nɛ́ nyɛgɛlɛ ní gèle, nùɔfɔli wi ’yɛli bè walifiiwe walikpegele togo nɛ́ kpɔrigɔ sàri21.32 Wali nyuɔ gáà ki ’tìɛ náʔa gè, wali nìʔɛwɛ wi ’puu kire lɛ̀lɛ nī lè. Kire ’puu sùkulonabɔnwɔ lɔri. A ki yé nyaa Isirayɛliyé siɛn wáà pe je suɔ sùkulomɔ nɛ̄ bè, kire wali wi ’puu togosiin nɛ́ kpɔrigɔ (wéli baa Lev 27.3-6). sùkulolo pe kàfɔli mɛ́ wè, bé sí nùɔ wáa wè bè kpúu nɛ́ kàdari ní.

³³«A wàa ’kàwiʔi túgu, kire ga laa nɛ̀ kàwiʔi yatɔngɔ láʔa gè ki nɛ̄ gè, a wiì ki tɔ́n gèʔ, a nùɔ kire ga laa sèfɛnnɛ pɛ́nì tuu ki nī gè, ³⁴kàwiʔi ki kàfɔli wi bé yajuʔu ki lɔri sàri dè yajuʔu ki kàfɔli mɛ́ wè, bé sí yajuʔu kùugo líɛ gè.

³⁵«A wàa nùɔ sɛ́nì wàa wiiyɛ nùɔ círi wè a wi ’kùu wè, nùɔ ŋáà wi ’kò wiiwe wè, pe bé wi pári, bè ki wali liɛlɛ wè pìye nɛ̄, nɛ́ nùɔ kúugo ní gè. ³⁶A ki sí nyaa nùɔ ŋáà wi ’ŋìi kpúu wè, wi yé dàli nɛ ki kpínʔini súuri gè, a wi kàfɔli wiì wi cò nɛ̀ puɔ wèʔ, kire siɛn wi ’yɛli wi- nùɔ wiiwe wáà suɔ bè kɛn nùɔfɔli mɛ́ wè ŋàa nùɔ wi ’kùu wè, bé sí nùɔ kúugo líɛ gè wire wuʔu.»

Kàyuugo kàyuʔujuuro dè

³⁷«A siɛn wáà sɛ́nì wàa yajuʔu yùu gè, nɛ́ sɛ́nì ki kpúu kire ga laa nɛ̀ yajuʔu pári gè, wi ’yɛli bè ki fuʔɔ tɔ́n gè. A ki sí nyaa wi ’nùɔ yùu, wi bé nìɛyɛ kogunɔ kɛn; a ki sí nyaa sìnbuɔ wi ’yùu, wi bé sìnbaala sicɛri kɛn; a ki sí nyaa síkpuɔ wi ’yùu, wi bé síkaala sicɛri kɛn, bè ki fuʔɔ tɔ́n gè.»

¹A Yewe ń’nɛ̀ ki juu Misa mɛ́ nɛ́ jo: «A wàa ’kàyuuwo cò pìlige nī gè a wi ’jíin wàa saʔa nī gè, a siɛn wi ’wi kpúɔn a wi ’kùu wè, ŋàa wi ’wi kpúɔn á wi ’kùu wè, ki siɛn wiì siɛnkpuu kapiile kpíʔileʔ. ²A ki sí nyaa ki ’kpíʔile kpìɛnmɛ ní bè nɛ̀ tuu nɛ̀ kúɔ wè, ŋàa wi ’wi kpúɔn a wi ’kùu wè, ki siɛn wi nyɛ́nì siɛn kpúu wī; ki fuʔɔ ki bé tɔ́n wi mɛ́.

«Kàyuuwo wi ’yɛli wi- ki sàri gàa wi ’yùu gè. A yakaa wè wi mɛ́ wèʔ, pe bé wire tíimɛ pári sùkulomɔ nɛ̄, bè ki sàri gàa wi ’yùu gè. ³A pe ’wi cò nɛ́ yajuʔu ní gè wiʔi wi kɔli nī gè, gàa wi ’yùu gè, a ki ’nyaa nùɔ wī yo, kire ga laa sèfɛnnɛ yo, kire ga laa sìnbuɔ yo, á kire bɛ̀ʔ síkpuɔ wè, wi bé ki feliye siin sàri gàa wi ’yùu.»

Lɔri cògɛnmɛ kàyuʔujuuro dè

⁴«A wàa ’kɛ́ bàa yajuuro nàʔa nɛ́ kɛ́nì ti yaʔa a ti ’jíin wàa siʔi nī kire ga laa siɛn wi ɛrɛzɛn siʔi nī gè, a ti ’siɛn wi siʔi káa gè, wi ’yɛli bè ki fuʔɔ tɔ́n gè siɛn mɛ́ wè nɛ́ wi tíimɛ siʔi yaliicɛ̀nrɛ ní dè kire ga laa wi ɛrɛzɛn siʔi yasɛnjɛ̀nrɛ ní dè.

⁵«A wàa nɛ sìnjuuro sórigi wi siʔi nī gè, a kàsun ki ’cò nɛ̀ sɛ́nì fali ŋìi wi siʔi nī gè nɛ̀ wi yaliire sórigo dè dàa ti ’tíin tire nɛ̄ dè, a kire ga laa dàa pe ’líɛ nɛ̀ ti gbuʔulo dè, á kire bɛ̀ʔ siʔi ki mìɛni gè, a ki ’nyaa mmɛ gè, ŋàa wi ’kàsun le gè, wi ’yɛli bè ki fuʔɔ tɔ́n gè gàa ki ’súʔu gè.

⁶«A wàa kɛ́nì wali kɛn wi cɛ́nvɔli mɛ́ nɛ́ jo wi wi- tɛ́ngɛ wè, á kire ga laa kire siɛn wi kɔliyɛgɛ gè, a ki pɛ́nì nyaa a pe ’ki yùu baa wi saʔa nī gè, a pe ’kàyuuwo cò wè, kàyuuwo wi ’yɛli bè ki feliye siin sàri. ⁷A ki sí nyaa kàyuuwo wiì taa nɛ̀ cò wèʔ, ki ’yɛli saʔafɔli wi- kɛ́ Kulocɛliɛ yiʔɛ mɛ́ gè, wi sa kàli wí jo wire tíimɛ wire kɔli sì taʔa wire cɛ́nvɔli wi yɛgɛ nɛ̄ gèʔ nɛ̀ ki líɛʔ.

⁸«A siɛnnɛ siin nɛ túngu yakaa nɛ̄ nɛ́ jo peli wuʔu gī gè, a ki ’nyaa nùɔ, kire ga laa sèfɛnnɛ, á kire bɛ̀ʔ sìnbuɔ, kire ga laa síkpuɔ, dùʔɔ fɛ̀ni, yɛgɛ ó yɛgɛ gáà ki ’pùunni gè, a ki ’nyaa siɛnnɛ siin nɛ túngu ki wuʔu nɛ̄ gè, a ŋìi ’jo wire wuʔu gī, a wàa ’jo wire wuʔu gī, pe mìɛni siin pe ’yɛli pe- pɛn Kulocɛliɛ yiʔɛ mɛ́ gè. Kulocɛliɛ bé pa káfinɛgɛfɔli tìɛ wè. Kire siɛn wi bé ki feliye siin sàri ŋìi mɛ́ wè.

⁹«A wàa ’sèfɛnnɛ kɛn wi cɛ́nvɔli mɛ́ wi- ni cò lè, kire ga laa nùɔ, kire ga laa sìnbuɔ, á kire bɛ̀ʔ síkpuɔ, a kire ’laa yajuʔu ó yajuʔu, a ki pɛ́nì nyaa a ki ’kùu, dùʔɔ ki ’kpɔli, á kire bɛ̀ʔ pe ’ki yùu, a siɛn sì ki nyaa wèʔ, ¹⁰bè kàsii kúɔ wè, ŋàa wi yé yajuʔu cò gè, wi bé kàliYewe míʔɛ nɛ̄ gè bé jo wire kɔli kiì nɔ̀ yajuʔu nɛ̄ gèʔ. Yajuʔufɔli wè, wi ’yɛli wi- tɛ́ngɛ wi siɛnrɛ nɛ̄ dè; kiì nyaa fànʔa ŋìi wi- ki sàri wi mɛ́ʔ. ¹¹A ki sí nyaa pe ’yajuʔu yùu gè wi kpáa mɛ́ gè, wi bé ki sàri ki kàfɔli mɛ́ wè. ¹²A ki ’nyaa nyàʔayɛgɛ káà ki ’yajuʔu cò gè, ki siɛn wi ’yɛli wi- pɛn nɛ́ yajuʔu ki káagoriro ní dè bè pa ki tìɛ kányiʔɛ gī nyàʔayɛgɛ nyɛ́nì ki cò. A kire ’kpíʔile gè, wiǐ yafiɛn sàri kire kàfɔli mɛ́ wèʔ.

¹³«A wàa sɛ́nì yajuʔu náari wi tɛ́ninyɛni mɛ́ wè, a ki sɛ́nì nyaa yajuʔu ki ’kpɔli a kire ga laa nɛ kúu gè, a ki ’nyaa ki kàfɔli wi wè baa wèʔ, ŋàa wi ’ki náari gè, wi ’yɛli wi- ki sàri. ¹⁴A ki sí nyaa ki kàfɔli wi ’puu baa wè, ŋàa wi ’ki náari gè wiǐ yafiɛn sàriʔ. A ki sí nyaa majo lɛ̀lɛ líì nī siɛn wi cé ki náari gè, wi yé yakaa sàri gè, kire wali wi bé yajuʔu fuʔɔ tɔ́n gè.»

Siɛnnɛ kakpiʔiligele kàyuʔujuuro dè

¹⁵«A nàguɔ wáà sinboriwo fáanni ŋàa wiì fìɛ nàguɔ cɛ́nʔ, nɛ́ kɔnifɔli wè wi mɛ́ wèʔ, a wi ’sínɛ nɛ́ wi ní wè, wi ’yɛli bè cepɔrigɔ yɛrɛ kɔ̀n dè, bé wi líɛ wi- kò wi cuɔ. ¹⁶A ki sí nyaa tuufɔli wi ’cíi péwu nɛ́ je wire sì je wi kɛn wèʔ, wi bé ki wali sàri wè ŋàa pe cî dàli nɛ̀ sàri wè, nàguɔ sìnjɛ́n sinborilo wuu wè22.16 Wéli baa Fàn 22.28-29..

¹⁷«Yeli sì yɛli bè dìɛjuɔ22.17 Náʔa gè siɛnrɛ tiī nɛ nyu cɛlilɛ wuʔu nɛ̄, nɛ̀ ki yaʔa baa Fàn 18.10 nàguɔlɔ nɛ́ cɛlilɛ pe mìɛni liɛlɛ yē baa ti nī. Dìɛmɛ kapiile lè, lire ki ’tìɛ siɛn wi nyɛ́nì cíi Kulocɛliɛ nɛ̄ wè (wéli baa Lev 19.26,31; Fàn 18.10-11). yaʔa wè wi- kò sìi nɛ̄.

¹⁸«A siɛn wáà sínɛ nɛ́ yajuʔu ní bɛ̀ cɛliwɛ tíɛlɛ wè, ki ’yɛli pe- wi kpúu wī22.18 Wéli baa Lev 18.23; 20.15-16; Fàn 27.21..

¹⁹«A siɛn wáà nɛ kakuɔrɔ yajuuro kpúu kulocɛliɛ wáà wiiyɛ mɛ́ bè yakaa sun nɛ̀ yiri Yewe nigbe nī wè, ki ’yɛli pe- kire siɛn cúʔɔ wè bè wi yige baa péwu22.19 Wéli baa Fàn 17.2-3; Kùlo1 16.31-33; Kùlo2 21.3-5..

²⁰«Muɔ sì yɛli bè kapiile kpíʔile nabɔnwɔ nɛ̄ wèʔ, muɔ sì yɛli bèri fùrɔgɔ tari wi nɛ̄ʔ, nɛ́ ki cɛ́n yeli tíimɛ ’puu nabɔnminɔ Ezipiti kùlo nī lè22.20 Koliyo nyáà wuʔu gè 20-26, nabɔnminɔ bèle, nɛ́ fɔ̀ngɔfɔlilɔ ní bèle, nɛ́ lakicɛlilɛ ní bèle, nɛ́ círile ní bèle, pe mìɛni bìnɛ gboli lè Kulocɛliɛ nɛ nyu pe wuʔu nɛ̄ gè, nɛ́ ki cɛ́n siɛnnɛ pe wè nɛ tɔ́ri nɛ́ pe ní bèri pe wéliʔ. Kulocɛliɛ wi ’ki juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ nɛ́ jo weli de nyinimɛ taʔa pe nɛ̄ (wéli baa Zɔbi 29.11-12; Kàs 14.31; Eza 58.6-7; Zak 1.27).. ²¹Yeli sì yɛli bè fùrɔgɔ taʔa lakicuɔ nɛ̄ wèʔ nɛ́ círiwe ní wèʔ22.21 Wéli baa 23.9; Fàn 24.17-18; 27.19.. ²²A yeli nɛ pe wàa wuʔɔ wè kɛnmɛ ó kɛnmɛ nɛ̄, a wi ’mi yeri wè mi- wi sáʔa wè, m’bé ki juu yeli mɛ́ kányiʔɛ nɛ̄ m’bé lúʔu wi mɛ́. ²³Bà mi fungo ki bé yɛ̀ kpuʔɔ yeli kúrugu, m’bé yeli kpúu nɛ́ kapiɛngbuɔn ŋɔnɔ ní lè. Yeli cɛlilɛ pe bé kò lakicɛlilɛ; yeli pìile pe bé kò círile míɛni.

²⁴«A muɔ ’fuʔɔ le mi gboli siɛn wáà nɛ̄, ŋàa wī baa nɛ́ muɔ ní nɛ ní fɔ̀ngɔfɔli wè, muɔ sì yɛli bè ki kpíʔile fuɔlebele tíɛlɛ bèleʔ; yeli sì yɛli bè tɔ̀ni taʔa wi fuʔɔ nɛ̄ gèʔ22.24 Wéli baa Lev 25.36-37; Fàn 15.7-11; 23.20-21..

²⁵«A muɔ ’wàa burugbuʔɔ líɛ fuʔɔ sìndiʔɛ nī gè, muɔ ’yɛli bèri báan de ki kanʔa wi mɛ́ cɛngɛ ó cɛngɛ sɛ́ni cɛngɛnyɛni ni pa jíin lè22.25 Koliyo nyáà wuʔu gè 25-26, wéli baa Fàn 24.10-13., ²⁶nɛ́ ki cɛ́n kire yákuɔ gī wi mɛ́ bè wìi tɔ́n wiire nɛ̄ dè. Á kire bɛ̀ʔ gè, gáayɛgɛ ní wi bága wìi tɔ́n ? A ki pɛ́nì nyaa a wi ’yékpoli wáa mi kúrugu wè, m’bé lúʔu wi mɛ́, nɛ́ ki cɛ́n mi yē nyinidaaguugo Kulocɛliɛ.

²⁷«Muɔ sì yɛli bè siɛnpiire juu wáa Kulocɛliɛ nɛ̄ wèʔ. Muɔ sì yɛli míɛni bè muɔ siɛnnɛ pe kàfɔli wáà tiʔɛlɛʔ22.27 Ki siɛnrɛ ti ’juu baa Kakpi 23.5..

²⁸«Kiì yɛli muɔ de mɔgi bè muɔ siʔi yaliipelide kɛn dè mi mɛ́ʔ, nɛ́ muɔ ɛrɛzɛn luʔɔ ní gè gàa ki ’fúu wi fórigodiʔɛ nī gèʔ.

«Muɔ ’yɛli bè muɔ jaapeliwe láʔa wè bè kɛn m’mɛ́. ²⁹Bà muɔ bé ki kpíʔile míɛni nɛ́ muɔ nìɛyɛ ní yè, nɛ́ muɔ sìnbaara ní dè, nɛ́ muɔ síkaala ní bèle. Muɔ bé wi pìpeliwe yaʔa wè wi- kò cɛnyɛ kɔlisiin nɛ́ wi yàa ní wè; cɛnyɛ kataanriwuʔu nɛ̄ gè, muɔ bé wi láʔa bè kɛn mi Kulocɛliɛ mɛ́.

³⁰«Yeli bé puu siɛnnɛ bálì bīɛlɛ wàlidɛngɛlɛ mi mɛ́ bèle, kire nɛ̄ yeli sì yɛli bè yajuʔu káà kaara káaʔ dàa dī nyàʔayɛgɛ ki ’káa á dìi ’kò dèʔ. Ye- ti wáa pɔ̀nminɔ mɛ́22.30 Wéli baa Lev 17.15..»

Kàyuʔujuugɛnmɛ wori dè

¹A Yewe ń’nɛ̀ ki juu nɛ́ jo: «Fǎga siɛn siɛnrɛ lúʔu bèri ti nyu de máriʔ, dàa ti wè kányiʔɛ gèʔ. Muɔ fǎga wúɔ nɛ́ siɛnpiiwe ní bé finɛ bè tànʔa kɛn wi mɛ́ʔ. ²Fǎga taʔa siɛnniʔɛmɛ nɛ̄ bè a ki ’nyaa piyē nɛ caa bè kapiile kpíʔile wèʔ; kàyuʔujuudiʔɛ nī gè, fǎga wúɔ nɛ́ siɛnniʔɛmɛ ní bè bé finɛʔ a ki ’nyaa piyē nɛ caa bè tànʔa ŋáʔana gè bè suɔ wèʔ. ³Fǎga puɔ fuunmɔfɔli nɛ̄ wèʔ bé tánʔa kɛn wi mɛ́ a ki ’nyaa wi ’finɛ wèʔ.

⁴«A muɔ ’muɔ leguu wi nùɔ nyaa wè, kire ga laa wi sèfɛnnɛ lè, nàa ni ’pùunni lè, ma ni kɔ́ri ma sa kɛn wi mɛ́. ⁵A muɔ ’muɔ leguu wi sèfɛnnɛ nyaa lè a tugoro ti ’lúbugo ni nɛ̄ lè a ni ’tuu lè, fǎga wàli bè tóri kayɔbigɔ káà nɛ̄ bé ni yaʔaʔ. Ma wi sáʔa wi- wi sèfɛnnɛ yɛ̀gɛ lè bè yérige nɛ́ tugoro ní dè.

⁶«Kàyuʔujuudiʔɛ nī gè, a fuunmɔfɔli wi ’yɛli nɛ́ gìi ní gè, muɔ fǎga cíi ki nɛ̄ wi mɛ́ʔ; kiì yɛli muɔ tànʔa suɔ gè wi mɛ́ʔ. ⁷Fǎga wúɔ nɛ́ káfinɛvinɛnɛ ní bèle kaala láà nɛ̄ʔ nàa ni wè kányiʔɛ gèʔ; ye fǎga kàyuʔu juu siɛn nɛ̄ bè wi kpúu ŋàa wiì kaala kpíʔile lèʔ nɛ́ ŋàa wi yē siɛnsinwɛ wèʔ. Nɛ́ ki cɛ́n mi Kulocɛliɛ wè, mi wè nɛ tànʔa kanʔa siɛnpiiwe mɛ́ wèʔ ŋáà wi ’kaala náà kpíʔile lèʔ. ⁸Fǎga ki yaʔa siɛn sa yakaa nùʔɔrɔ bè kɛn muɔ mɛ́ʔ, nɛ́ ki cɛ́n yanuʔɔzuɔrɔ tiī nɛ siɛn kpínʔini fúɔn, wi nɛ̌ de nyaʔaʔ; ti nɛ̂ siɛnsinwɛ nyuɔ tɔ́n gè kányiʔɛjuʔu nɛ̄ gèʔ.

⁹«Fǎga wuʔɔgɔ taʔa nabɔnwɔ nɛ̄ wè ŋàa wi yē tɛ́niwɛ yeli sunʔɔmɔ nī bè, nɛ́ ki cɛ́n yeli tíimɛ yeli nyɛ́nì ki cɛ́n gìi wuʔɔgɔ ki kpínʔini nabɔnminɔ nɛ̄ bèle; yeli tíimɛ ’puu nabɔnminɔ nɛ̀ pínɛ Ezipiti kùlo nī lè23.9 Wéli baa 22.20-21; Lev 19.33-34; Fàn 24.17-18; 27.19..»

Cɛnŋɔdaaya nɛ́ baara sìnguɔ yiʔɛlɛ kàyuʔujuuro dè

¹⁰«Yiʔɛlɛ kɔlini sunʔɔmɔ nī bè, muɔ bé siʔi fáli gè, bè ki yaliire líɛ dè. ¹¹Nɛ̀ ki yaʔa kɔlisiinwoli nɛ̄ lè, muɔ bé ki yaʔa kágorigo, muɔ sǐ ki fúngɔrigɔ yàa gèʔ; ki bé puu baara sìnguɔ yiɛlɛ. Fuunmɔfɔlilɔ bálì bīɛlɛ muɔ siɛnnɛ sunʔɔmɔ nī bè, peli pe béri fúngɔrigɔ yàá gè; nyàʔayɛrɛ ti béri sɛnrɛ káa dè dàa fuunmɔfɔlilɔ peli bé yaʔa dè23.11 Koliyo 10 nɛ́ 11 tiʔɛ nī gè, wéli baa Lev 25.1-7.. Muɔ ’yɛli bè ki kpíʔile míɛni nɛ́ muɔ ɛrɛzɛn siʔi ní gè, nɛ́ muɔ wolivi tiire siʔi ní gè.

¹²«Muɔ bé baara cɛnyɛ kɔlini cégboli nī lè; kɔlisiinwuʔu nɛ̄ gè muɔ ’yɛli bè ŋɔ́ bè taa, kire ga buu muɔ nùɔ wè, nɛ́ muɔ sèfɛnnɛ ní lè, pe- míɛni ŋɔ́ daa, nɛ́ muɔ baakuɔcuɔ wi jaa wè, nɛ́ nabɔnminɔ ní bèle peli- míɛni gbɛ̀ ŋɔ́ daa23.12 Wéli baa 16.23-30; 20.8-11; 31.12-17; 34.21; 35.2; Lev 23.3; Fàn 5.13-14..

¹³«Yeli bé ki cò cɛ̀ngɛ bè kele gálì ke mìɛni kpíʔile gàli mi ’juu gèle. Yeli sì yɛli bè kulocɛliɛ wáà wiiyɛ míʔɛ yeriʔ ŋàa wi wè mi Yewe wèʔ. Kiì cɛ́nì yɛli pe- ga ki lúʔu yeli nyuɔyɔ nī yè wīʔ.»

Fundaanra tánʔagbuʔɔlɔ taanri gèle ke juudiʔɛlɛ wori dè

¹⁴«Tɔliyɔ taanri yiɛlɛ nī lè, muɔ ŋáà wī mi wuu wè, muɔ bé tánʔagbuɔlɔ tánʔa lè bè mi gbùʔɔrɔ.

¹⁵«Muɔ ’yɛli bèri Sìnvarifun Búru Fundaanra tánʔagbuɔlɔ kpínʔini lè. Cɛnyɛ kɔlisiin sunʔɔmɔ nī bè, muɔ béri sìnvarifun búru káa wè, majo bɛ̀ mi ’ki juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ yeli mɛ́ bèle, bè yɛli nɛ́ lɛ̀lɛ náà ní mi ’tìɛ lè Yaliire Puru yege23.15 Yaliire Puru yege kire ’puu Zuufulo pe yiɛlɛ nī yebelige (wéli baa 13.4). Náʔa weli mɛ́ bèle, ki nɛ nyaa Takariyege ki nzùʔu lɛ̀lɛ nī. nī gè. Nɛ́ ki cɛ́n kire yege kire nī yeli cé yiri Ezipiti kùlo nī lè23.15 Koliyo nyáà wuʔu gè 15 nɛ́ 16, wéli baa Yir 12.14-20; 34.18; Lev 23.6-8,15-21; Tɔ́r 28.17-31; 29.12; Fàn 16.1-17..

«Siɛn sì yɛli bàga pɛn mi mɛ́ kiyɛ ní yè waayaʔ.

¹⁶«Muɔ ’yɛli bè Yaliipelide Líɛ Lɛ̀lɛ Fundaanra tánʔagbuɔlɔ kpíʔile lè23.16 Wéli baa 23.15 kaliwɛgɛ táanmɛ gè. Yaliipelide Líɛ Lɛ̀lɛ Fundaanra dè, pe ’puu nɛ ti yeri míɛni Cégbuʔulo Fundaanra, nɛ́ ki cɛ́n pe ’puu nɛ cégbuʔulo kɔlisiin tɔ́ri Torimakiyaʔa kúɔlɔ kàduʔumɛ gè, níɛ nɛ ti fundaanra kpíʔile dè.; ki bé puu lɛ̀lɛ líì nī yeli ’yaliipelide líɛ dè. Ŋùʔɔ kúɔmɔ mɛ́ bè, a yiɛlɛ ni ’kpàri lè, muɔ bé Yaliire Líɛ Lɛ̀lɛ Fundaanra tánʔagbuɔlɔ23.16 Yaliire Líɛ Lɛ̀lɛ Fundaanra dè, lɛ̀lɛ láà kɛ́nì kúɔ lè, a pe ’ki míʔɛ yiʔɛ gè nɛ̀ ki yeri Kpátaapigele Fundaanra tánʔagbuɔlɔ (wéli baa Lev 23.34; Fàn 16.13). kpíʔile lè, a muɔ kɛ́nì muɔ siʔi yaliire nyɔ́gɔ dè nɛ̀ kúɔ wè. ¹⁷Tɔliyɔ taanri yiɛlɛ nī lè, yeli nàguɔlɔ pe mìɛni ’yɛli pe- pɛn mi yiʔɛ mɛ́ gè, mi ŋáà wī Kàfɔli Yewe wè.

¹⁸«A muɔ kɛ́nì yajuʔu káà kpúu bè Yewe gbùʔɔrɔ wè, muɔ sì yɛli bè ki sìsiɛn pínɛ gè nɛ́ yakaa ní gàa ki ’nyaʔami nɛ́ sìnvari ní dèʔ. Nɛ́ míɛni a muɔ ’yajuʔu kpúu bè mi gbùʔɔrɔ wè, muɔ sì yɛli bè cɛngbuʔɔ kaara sùnmɔ páà tɛ́ngɛ pi- suɔnʔ.

¹⁹«Muɔ bé muɔ siʔi yaliipelide líɛ dè bè pɛn nɛ́ ti ní Yewe saʔa mɛ́ gè, wire ŋáà wī muɔ Kulocɛliɛ wè.

«Muɔ sì yɛli bè síkapile ni yàa yírimɛ líɛ bè, bè ni suʔɔʔ23.19 Wéli baa Yir 34.26; Fàn 14.21; 26.2. Kanaa siɛnnɛ pe ’puu nɛ kaliʔɛlɛ gálì kpínʔini gèle. Isirayɛli siɛnnɛ piyè yé yɛli bèri pe wéli bèri ki kpínʔiniʔ..»

Yewe ’jo wire bé kò nɛ́ Isirayɛliyé ní bèle

²⁰«M’bé mi nyìʔɛnɛ tundunwɔ tórigo wè muɔ yiʔɛ mɛ́, muɔ ŋáà wī mi siɛnmɛ bè, wiri muɔ wéli koligo nɛ̄ gè, bè sa muɔ nyɔ́gɔ tiʔɛ nī gè gàa mi ’gbòbori muɔ mɛ́ gè. ²¹Mari sɔ́migi mari lúru wi mɛ́ díɛʔ; ma fǎga cíi wi siɛnrɛ táà nɛ̄ʔ. Nɛ́ ki cɛ́n wiì je ga muɔ tuudiʔɛlɛ yaʔa gèle muɔ nɛ̄ʔ a muɔ wè nɛ lúru wi nɛ̄ wèʔ; mi míʔɛ kiī wi nɛ̄. ²²A muɔ sí nɛ wi siɛnrɛ lúru dè, níɛ ki kpínʔini dàa mi ’juu dè, m’bé puu muɔ leguulo pe leguu, bèri túngu nɛ́ bìli ní pe béri túngu nɛ́ muɔ ní wè. ²³Mi nyìʔɛnɛ tundunwɔ wi béri waa muɔ yiʔɛ mɛ́ bé sa muɔ nyɔ́gɔ Amɔriyé kùlo nī lè, nɛ́ Etiyé, nɛ́ Pereziyé, nɛ́ Kanaayé, nɛ́ Eviyé, nɛ́ Jebusiyé kùlo nī lè; m’bé pe mìɛni cúʔɔ.

²⁴«Muɔ sì yɛli bàga káguro cáan pe kulocɛlɛlɛ yiʔɛ mɛ́ gèʔ. Muɔ míɛni sì yɛli bèri pe sunguʔ; muɔ sì yɛli bàga kàa kpíʔileʔ gàa kùlo siɛnnɛ piyē nɛ kpínʔini gè. Muɔ cɛ́nì yɛli wī bè pe yasunro cúʔɔ dè, muɔ ’yɛli bè pe kàdɛnicɔriyɔ kpúɔn yè bè muʔɔrɔ nyàa pe ’kpíʔile pe sundiɛyɛ nī yè. ²⁵Muɔ ’yɛli bèri Yewe muɔ Kulocɛliɛ wire nigbe gbùʔɔrɔ́. A muɔ nɛ kire kpínʔini gè, m’bé diba taʔa wè muɔ yaliire nɛ̄ dè nɛ́ muɔ luʔɔ ní gè. M’bé yaama líili bè muɔ nɛ̄. ²⁶Cɛliwɛ sǐ ga tíi nyaa muɔ kùlo nī lèʔ ŋàa wi ’liyɛ cúʔɔ yèʔ, kire ga laa ŋàa wī sìndigicuɔ wèʔ. M’béri muɔ sìi niʔɛgi wè.

²⁷«M’bé fíɛgbuɔrɔ cáan siɛnnɛ nɛ̄ bèle muɔ yiʔɛ mɛ́ gè, bè siɛnnɛ pe mìɛni funyɔ nyaʔami yè, bàli tiʔɛ nī muɔ bé jíin wè; m’bé ki kpíʔile muɔ leguulo pe mìɛni béri fé muɔ yiʔɛ mɛ́. ²⁸M’bé dàsowuɔyɔ tórigo muɔ yiʔɛ mɛ́ yi béri siɛnnɛ cìrá bèle, Eviyé bèle, Kanaayé bèle, nɛ́ Etiyé ní bèle. ²⁹Miì je pe cìra yiɛlɛ nigbe sunʔɔmɔ nīʔ dí kùlo ni- sí kò waalaʔ, nyàʔayɛrɛ ti- sí niʔɛ kùlo nī lèʔ. ³⁰M’béri pe cìrá cɛ̀cɛ wī, fúɔ bè taa muɔ pa sii bè niʔɛ bè kùlo nyì lè bè ni taa kɔrigɔ.

³¹«M’bé kùlo ni láʔagɛlɛ tìɛ gèle. Ke bé séli Nyàʔanivɛgɛ Tiire kuʔɔjii nɛ̄ wè fúɔ bè sa nɔ̀ Filisitiyé kùlo kuʔɔjii23.31 Filisiti kùlo kuʔɔjii pe ki ye míɛni Cɛngɛnyɛnijiinmɛ kuʔɔjii. Pe ’ki ye píra ŋáà nī wè tuɔbuuro nī dè Mɛditeranɛ kuʔɔjii wè. láʔala nɛ̄ lè, bè ki líɛ Sinayii waama kùlo tiʔɛ nī gè fúɔ bè sa nɔ̀ Efirati cáʔa nɛ̄ gè. Nɛ́ ki cɛ́n m’bé kùlo ni siɛnnɛ pe mìɛni le muɔ kiyɛ nī yè; muɔ bé pe cìra yige muɔ yiʔɛ mɛ́ gè.

³²«Muɔ sì yɛli bàga nyakungɛngɛ kpíʔile nɛ́ pe níʔ, bé nɛ́ ga jo nɛ́ pe kulocɛlɛlɛ ní bèle wīʔ. ³³Piyè yɛli pe- kò muɔ kùlo nī lèʔ, kire ga laa pe fǎga muɔ fáanni muɔ kapiile kpíʔile mi nɛ̄ʔ, kire ga laa muɔ fǎa gari baara pe yasunro mɛ́ dè bèri ti sunguʔ, kire ní kò muɔ mɛ́ gárigɛʔ.»

Isirayɛliyé pe ’yéri Yewe nyakungɛngɛ siɛnrɛ nɛ̄ dè

¹A Yewe’Misa yeri wè nɛ́ jo: «Tánʔa mi kúrugu, muɔ nɛ́ Arawɔn, nɛ́ Nadabi, nɛ́ Abiyu24.1 Nadabi nɛ́ Abiyu ní wè, Arawɔn jaala bīɛlɛ pe siin bèle. Peli pe yé yɛli bè taʔa Arawɔn nɛ̄ wè kacuɔnrilɔ baara nɛ̄ dè; kiǐ sí gbɛ̀nɛ kpíʔileʔ nɛ́ ki cɛ́n pe yé Kulocɛliɛ kafunnɔ kpíʔile, a Kulocɛliɛ sí pe kpúu (wéli baa Lev 10.1-2; Tɔ́r 3.4)., nɛ́ Isirayɛli nàgaliɛlɛ togotaanri nɛ́ kpɔrigɔ ní bèle. Ye- pa tuu ye cúbulo liʔi ye mi gbùʔɔrɔ. ²Muɔ Misa wè, muɔ bé sìʔɛrɛ muɔ nigbe bè kpɔni mi Yewe nɛ̄ wè. Sɛnminɛ piyè yɛli pe- sìʔɛrɛ bè kpɔni mi nɛ̄ʔ. Nɛ́ míɛni Isirayɛli siɛnsɛnminɛ ní bèle, piyè yɛli pe- tánʔa nɛ́ muɔ níʔ.»

³A Misa ’koli nɛ̀ tìgi nɛ̀ pɛ́nì Yewe siɛnrɛ ti mìɛni juu siɛnnɛ mɛ́ bèle, nɛ́ kele ní gèle gàli gīɛlɛ kàyuʔujuu wuʔulo gèle.

A siɛnnɛ pe mìɛni ’pínɛ nɛ̀ ki juu nɛ́ jo: «Gàa Yewe ’juu gè, weli ’yéri ki nɛ̄, we béri ki kpínʔini.»

⁴A Misa sí Yewe siɛnrɛ ti mìɛni sɛbɛ.

Ki kpìɛnduu gè, a wi ’yɛ̀ sínbiniwuuro nī dè, nɛ̀ Yewe gbùʔɔrɔdiʔɛ káà faan nyagurugo táanni gè, nɛ́ kàdɛniyɛ kiɛ nɛ́ siin líɛ nɛ̀ yi cɔ́ri nɛ̀ yérige gbùʔɔrɔdiʔɛ táanni gè, bè Isirayɛliyé saaya tùluyo kiɛ nɛ́ siin tìɛ yè. ⁵A Misa ’nàgapunminɔ pálì yori nɛ̀ yige Isirayɛli siɛnnɛ nī bèle pe- sa yajuuro kpúu dè, bè Yewe gbùʔɔrɔ wè nɛ́ kakuɔrɔ kaasuʔuro ní dè, nɛ́ nɛ̀piʔɛlɛ kpúu gèle bè ki kpíʔile yanyige kaara. ⁶A Misa wi ’yajuuro sìsiɛn líɛ gè nɛ̀ ki tíla nɛ̀ le yaleye yáà nī, nɛ́ tílaga sɛngɛ gíì líɛ gè nɛ̀ ki nyɛri nyɛri gbùʔɔrɔdiʔɛ nɛ̄ gè.

⁷A wi ’nyakungɛngɛ siɛnsɛbɛrɛ líɛ dè24.7 Sɛbɛ ŋáà wuʔu ki ’juu náʔa gè, kire sɛbɛ wire wī ŋàa Misa yé péli nɛ̀ sɛbɛ wè nyakungɛngɛ wuu wè (wéli baa 24.4). nɛ̀ ti wéli nɛ̀ kɛ́ yékpogbuɔlɔ ní, a siɛnnɛ pe ’ti lúʔu.

A Isirayɛli siɛnnɛ pe mìɛni ’ki juu nɛ́ jo: «Weli bé ki kpíʔile dàa ti mìɛni Yewe ’juu dè; weli béri lúru wi siɛnrɛ mɛ́ dè.»

⁸A Misa ’sìsiɛn sɛngɛ gíì líɛ gè nɛ̀ ki nyɛri nyɛri siɛnnɛ nɛ̄ bèle nɛ́ jo: «Sìsiɛn gáà kire yē nyakungɛngɛ wuʔu, gàa Yewe ’kpíʔile nɛ́ yeli ní bèle24.8 Bà Zezi wi yé lìizɛnnɛ séli lè nɛ́ lìi nɛ́ wi pìtɛnmɛnɛ ní bèle, a wi ’wi sìsiɛn tɔ́nminɔ gè nɛ́ tiʔɛ gáà ki siɛnrɛ ní dè. Wéli baa Mat 26.28; Mar 14.24; Luk 22.20; Kor1 11.25; Eb 9.19-20; 10.29..»

⁹A Misa sí koli nɛ̀ tánʔa nyagurugo nɛ̄ gè wire nɛ́ Arawɔn, nɛ́ Nadabi nɛ́ Abiyu ní wè, nɛ́ Isirayɛli liɛlɛ togotaanri nɛ́ kpɔrigɔ ní bèle. ¹⁰A pe ’Isirayɛliyé Kulocɛliɛ nyaa wè; gbɛ̀nigɛ ní baa wi tɔliyɔ láara yè24.10 Yewe yé ki juu pe mɛ́ nɛ́ jo pe- tuu pe cúbulo liilige (wéli baa 24.1). Gàa pe ’nyaa náʔa gè wi tɔliyɔ láara yè, a siɛn ’sínɛ nɛ̀ cúbulo, kire yákuɔ wi bé gbɛ̀ nyaa., majo dùʔɔ ki ’kpíʔile nɛ́ safiiri kàdɛnigɛ24.10 Safiiri wè, wiī kàdɛnigɛ káà gàa gī luluu tíɛlɛ wè, nɛ́ ní bulɔ céri tíɛlɛ. ní wī, ki ní cìilige bɛ̀ nyìʔɛnɛ tíɛlɛ lè. ¹¹Nɛ̀ sí ki yaʔa Kulocɛliɛ sì wi kɔli sáʔa gè nɛ̀ taʔa Isirayɛli liɛlɛ nɛ̄ bèle nɛ̀ kapiʔi kpíʔile pe nɛ̄ʔ. A pe ’Kulocɛliɛ nyaa wè, nɛ́ kúɔ nɛ̀ lìi nɛ́ gbuɔ baa24.11 Lìile náà wuʔu ki ’juu náʔa gè, kire lìile ni ’puu nɛ nyakungɛngɛ kúɔmɔ tiʔɛ tìí gè..

Misa ’tánʔa nɛ̀ kɛ́ Yewe kúrugu Sinayii nyagurugo nɛ̄ gè

¹²A Yewe ’ki juu Misa mɛ́ nɛ́ jo: «Pɛn náʔa m’mɛ́ nyagurugo nɛ̄ gè, ma pa yéri náʔa gè. M’bé kàdɛnitɛnyɛ kɛn yè muɔ mɛ́ nyàa nɛ̄ kajuudiʔɛlɛ ke yē sɛbɛgɛlɛ gèle, nɛ́ Fànʔa Siɛnrɛ ní dè, kire ga buu muɔ de siɛnnɛ tɛnmɛ bèle ti nɛ̄.»

¹³A Misa sí yɛ̀ nɛ̀ kɛ́ nɛ́ wi baakuɔwɔ Yesuwe ní wè, wire ŋáà wi ’puu wi taʔara dè. A wi ’tánʔa Kulocɛliɛ nyagurugo naamɛ gè, ¹⁴nɛ̀ ki yaʔa wi yé ki juu liɛlɛ mɛ́ bèle nɛ́ jo: «Ye- weli sige náʔa gè fúɔ weli ga koli bɛn. Arawɔn nɛ́ Kuriyé pe bé kò náʔa nɛ́ yeli ní. A kaala ’siɛn taa wè, wi- pa ki juu peli mɛ́, peli bé ti cuɔnri.»

¹⁵A Misa ’tánʔa nyagurugo naamɛ gè, a kàsadibagɛ ki ’nyagurugo tɔ́n gè. ¹⁶A Yewe cɛ̀nmɛ nɛ́ wi kpuɔmɔ pi ’tìgi Sinayii nyagurugo nɛ̄ gè, a kàsadibagɛ ki ’nyagurugo tɔ́n gè nɛ̀ taa cɛnyɛ kɔlini. Cɛnyɛ kɔlisiinwuʔu nɛ̄ gè, a Yewe ’Misa yeri wè kàsadibagɛ sunʔɔmɔ nī bè. ¹⁷Isirayɛli siɛnnɛ nyaamɛ nɛ̄ bè, Yewe cɛ̀nmɛ nɛ́ wi kpuɔmɔ pi ’puu bɛ̀ kàsun tíɛlɛ gàa ki cúʔɔmɔ kpínʔini bè, baa nyagurugo naamɛ gè. ¹⁸Bà Misa ’tánʔa nyagurugo naamɛ gè, a wi ’jíin baa kàsadibagɛ nī gè. Wi yé kò baa nyagurugo naamɛ gè fúɔ nɛ̀ pɛ́nì taa cɛnyɛ togosiin nɛ́ pìliye togosiin.

Yewe ’jo pe- kpuʔɔrɔ kɛn pe wire Kòridiʔɛ faan gè

¹A Yewe ’ki juu Misa mɛ́ nɛ́ jo: ²«-Ki juu Isirayɛli siɛnnɛ mɛ́ bèle, pe- kpuʔɔrɔ kɔ̀n pe kɔliyɛrɛ nī dè bè ti kɛn mi mɛ́. Yeli bé kpuʔɔrɔ suɔ dè siɛnnɛ mɛ́ bèle a gìi ’yɛ̀ siɛn wi fungo nī gè bè ki kpíʔile gè. ³Ti n’dɛ kpuʔɔrɔ yɛrɛ dàa tire yeli bé suɔ pe mɛ́: tiɛ wè, nɛ́ walifiiwe wè, nɛ́ kányiɛrɛ ní dè, ⁴nɛ́ jèsii ní ŋàa wī gàri céri dè, nɛ́ ŋàa wī kábebe céri dè, nɛ́ ŋàa wī nyìɛwɛ kpólokpolo wè, nɛ́ lɛn lagbɛnrɛ fɛ̀ni, nɛ́ síkasiire, ⁵nɛ́ sìnbapɔli sɛ̀ngɛ gàa pe ’nyɛ́nigɛ gè, nɛ́ sɛ̀nguʔu ní, nɛ́ akasiya tiire ní, ⁶nɛ́ sùnmɔ ní bàa pe nii fètingele nī gèle, nɛ́ nùdaanna yɛrɛ ní dè dàa pe líi nɛ siɛnnyiɛnɛgɔn sùnmɔ kpínʔini bè nɛ́ míɛni wusuna ní wè, ⁷nɛ́ ɔnikisi kàdɛniyɛ, nɛ́ lagbɛnrɛ kàdɛniyɛ ní nyàa pe bé líɛ bè tárigɛ efodi burubile25.7 efodi burubile: Ki ’puu burugo káà, gàa kacuɔnrilɔ kàfɔli wi nɛ̂ le nɛ̀ taʔa burudɔnigɔ nɛ̄ gè. Ki ’puu pe nɛ̂ ki puɔ fíkɛnnyuyɔ nɛ̄ yè níɛ ki puɔ sɛ̀nnɛ nī gèle; ki yé tɔni nɛ̀ nɔ̀ cekpuʔɔlɔ nɛ̄ gèle (wéli baa 28.6-14). nɛ̄ lè nɛ́ sìndinge kpɔ̀bi25.7 sìndinge kpɔ̀bi: Ki yé puu jifaa wáà, pe nɛ̂ wi puɔ sìndinge nɛ̄ gè. Pe yé lagbɛnrɛ kàdɛniyɛ kiɛ nɛ́ siin tárigɛ ki nɛ̄, nyàa yi ’puu nɛ Isirayɛliyé saaya tùluyo kiɛ nɛ́ siin kɛnmɛ tìí bè. nɛ̄ wè. ⁸Yeli bé ti mìɛni líɛ bè saawalidɛngɛgɛ káà kpíʔile m’mɛ́ kire ga buu mi- gbɛ̀ kò yeli sunʔɔmɔ nī bè. ⁹M’bé mi Kòridiʔɛ25.9 Wéli baa 29.42-44; Lev 26.11; Ezek 37.27; Tìɛ 21.3. ki kpíʔilegɛnmɛ tìɛ bè muɔ nɛ̄, nɛ́ míɛni yɛrɛ dáà ti mìɛni ti ’yɛli bè jíin ki nī gè. Yeli bé ki mìɛni kpíʔile bè yɛli nɛ́ kpíʔilegɛnmɛ ní bè bàa mi ’tìɛ yeli nɛ̄ bè.»

Nyakungɛngɛ finʔɛgɛ kpíʔilegɛnmɛ bè

¹⁰«Yeli bé finʔɛgɛ kpíʔile gè nɛ́ akasiya tiire ní. Ki tɔnigɛnmɛ pi bé puu kabuunyiʔɛnɛ siin nɛ́ tílaga, ki píɛlɛgɛnmɛ pi bé puu kabuunyɛni nigbe nɛ́ tílaga, ki kpàʔalagɛnmɛ pi bé puu kabuunyɛni nigbe nɛ́ tílaga. ¹¹Muɔ bé tiɛ cɛ̀nwɛ nyɛgɛ bè ki tɔ́n nɛ́ wi ní, ki laamɛ nī bè nɛ́ ki kàduʔu nɛ̄ gè; muɔ bé ki nyuɔyɔ màʔa yè bè suʔu nɛ́ tiɛ ní wè. ¹²Muɔ bé tiɛ kájingele sicɛri kpíʔile, bè ke nɔrigi ki nyɛgɛlɛ sicɛri tiɛyɛ nī yè. ¹³Muɔ bé akasiya kàgbiʔile sicɛri tɛn, bé tiɛ nyɛgɛ wè, bè ke tɔ́n. ¹⁴Muɔ bé kàgbiʔile le gèle kájingele nī gèle finʔɛgɛ lìʔɛgɛlɛ nɛ̄ gèle, kire ga buu pe gbɛ̀ finʔɛgɛ líɛ gè. ¹⁵Kàgbiʔile ke ’yɛli ke- kò leyaʔagɛlɛ finʔɛgɛ kájingele nī gèle; piyè yɛli bè ke yigeʔ. ¹⁶Kire kàduʔumɛ muɔ bé nyakungɛngɛ siɛnrɛ kàdɛnitɛnyɛ líɛ yè, nyàa m’bé kɛn muɔ mɛ́ yè, bè yi le ki laamɛ nī bè.

¹⁷«Muɔ bé finʔɛgɛ yatɔngɔ kpíʔile gè nɛ́ tiɛ cɛ̀nwɛ ní wè, ki- puu kàsulugo suɔdiʔɛ25.17 kàsulugo suɔdiʔɛ: Kire tiʔɛ nɛ̄ pe bága de yajuuro sìsiɛn líi gè bèri ki nyɛri bè ki kpíʔile Kulocɛliɛ- nyinimɛ taa siɛnnɛ nɛ̄ bèle, bé kapiʔile kàsulugo suɔ gè. Nɛ́ míɛni, Pɔli ki ’juu Wurɔ 3.25 nī wè, Zezi wiī weli kàsulugosuɔ kakuɔrɔ dè.. Ki tɔnigɛnmɛ pi bé puu kabuunyiʔɛnɛ siin nɛ́ tílaga, ki píɛlɛgɛnmɛ pi bé puu kabuunyɛni nigbe nɛ́ tílaga. ¹⁸Muɔ bé tiɛ líɛ wè bé wi kpúɔn bè nyìʔɛnɛ tundunminɔ siin faan bɛ̀ seribɛnnɛ25.18 seribɛnnɛ: Pe ’puu nyìʔɛnɛ tundunminɔ pálì felige (wéli baa Sél 3.24). Pe céri tiɛyɛ yáà yé puu siɛnnɛ céri, yàa míɛni puu yawiʔi céri; fíkɛnyɛ ’puu pe nɛ̄. Nyakungɛngɛ finʔɛgɛ gè náʔa gè nɛ́ seribɛnnɛ ní bèle ki naamɛ gè, kiī nɛ Kulocɛliɛ kùlofɔlilɔ kácunʔɔ kɛnmɛ tìí bè. Piyè yé puu nɛ pe gbùʔɔrɔ́ʔ, pe míɛni sì yé puu nɛ pe náariʔ. tíɛlɛ bèle. Muɔ bé pe kóri kàsulugo suɔdiʔɛ ki nyuɔyɔ nɛ̄ yè, ¹⁹seribɛn wáà- puu ki yiʔɛ mɛ́ nyuɔ nɛ̄ gè, wàa- sí puu ki kàduʔu mɛ́ nyuɔ nɛ̄ gè. Muɔ bé pe kpíʔile pe- puu nigbe nɛ́ kàsulugo suɔdiʔɛ ní gè, ki nyuɔyɔ siin nɛ̄ yè. ²⁰Pe fíkɛnyɛ yi bé yɛ̀ naamɛ gè bè kàsulugo suɔdiʔɛ tɔ́n gè bèri ki wéli. Pe bé yiɛyɛ wáa yè pìye mɛ́, bé nyùyɔ cùungu yè bèri kàsulugo suɔdiʔɛ wéli gè. ²¹Muɔ bé nyakungɛngɛ siɛnrɛ kàdɛnitɛnyɛ líɛ yè bè le finʔɛgɛ laamɛ nī bè, kire kàduʔumɛ gè muɔ bé finʔɛgɛ tɔ́n gè nɛ́ yatɔngɔ ní gè gàa gī kàsulugo suɔdiʔɛ gè. ²²Kire tiʔɛ kire nī m’béri muɔ kpàlí, kàsulugo suɔdiʔɛ ki naamɛ gè, seribɛnnɛ siin sunʔɔmɔ nī bè, bàli bīɛlɛ nyakungɛngɛ finʔɛgɛ nɛ̄ gè. Kire tiʔɛ nī míɛni m’béri mi tunduro nyu dè de kanʔa Isirayɛli siɛnnɛ mɛ́ bèle.»

Búrutaʔa tabali kpíʔilegɛnmɛ bè

²³«Gàa muɔ bé ní kpíʔile gè, ma tabali kpíʔile nɛ́ akasiya tiire ní. Wi tɔnigɛnmɛ pi bé puu kabuunyiʔɛnɛ siin, wi píɛlɛgɛnmɛ pi bé puu kabuunyɛni nigbe, wi kpàʔalagɛnmɛ pi bé puu kabuunyɛni nigbe nɛ́ tílaga. ²⁴Muɔ bé wi mìɛni tɔ́n nɛ́ tiɛ cɛ̀nwɛ ní wè, bé wi nyuɔyɔ sɔ́migɔ yè bè kpíʔile bè yi tɔ́n nɛ́ tiɛ cɛ̀nwɛ ní wè bè wi màʔa bè suʔu. ²⁵Muɔ bé gbèle láà kpíʔile wi nɛ̄ bé ni kóri tabali wi nyuɔyɔ nɛ̄ yè bè wi màʔa bè suʔu. Ni píɛlɛgɛnmɛ pi bé puu kadagbege píɛlɛgɛnmɛ. Muɔ bé tiɛ cɛ̀nwɛ tíʔɛ wè bè gbèle náà tɔ́n lè bè ki màʔa bè suʔu.

²⁶«Muɔ bé tiɛ kájingele sicɛri kpíʔile bè ke kóri tabali wi gɔ̀ninɔ sicɛri sɔriyɔ nī yè, gɔ̀ninɔ bàli pe yē wi cìʔile sicɛri táanni gèle. ²⁷Ki kájingele gálì keli bé kóri tabali wi lìʔɛgɛlɛ tiɛyɛ táanni yè, nyàa yī kadagbege tiɛyɛ nī yè. Baa pe béri kàgbiʔile nii gèle bèri tabali líi wè. ²⁸Akasiya tiire muɔ bé líɛ bè kàgbiʔile gálì kpíʔile gèle, bé ke tɔ́n nɛ́ tiɛ cɛ̀nwɛ ní wè. Keli ke bé puu tabali wi còdiɛyɛ yè. ²⁹Muɔ bé tiɛ cɛ̀nwɛ líɛ wè bè yakpiʔilide kpíʔile nɛ́ wi ní, tabali wori dè: tàa bé puu tasaala, tàa bé puu tàkuuwori, tàa sí puu kàjuʔɔlɔ, taa sí puu lakuucɛngɛlɛ. Keli ní pe béri diviɛn kíri wè de ŋu bèri kakuɔrɔ kúu dè. ³⁰Búru kpɔbilɔ bálì pe ’kɛn pe ní tɛ́ngɛlɛ mi yiʔɛ mɛ́ gè, muɔ béri pe líi cɛngɛ ó cɛngɛ bèri pe tɛ́ngi baa tabali nɛ̄ wè, mi yiʔɛ mɛ́ gè25.30 Wéli baa Lev 24.5-8..»

Fètindaʔagɛlɛ tiige kpíʔilegɛnmɛ bè

³¹«Muɔ bé tiɛ cɛ̀nwɛ líɛ wè bè wi kpúɔn bè fètindaʔagɛlɛ tiige kpíʔile gè, nɛ́ ki táanmɛ nyùgo ní gè, nɛ́ ki sunʔɔmɔ tiige ní gè bè ki sìɛn céwu, nɛ́ ki nɛ̀joyo ní yè bɛ̀ tiige fiɛnrɛ tíɛlɛ, nɛ́ fiɛnrɛ ti nadanʔana nɛ́ ti wɛgɛlɛ ní gèle. Ti mìɛni bìnɛ wi bé puu nigbe nɛ́ fètindaʔagɛlɛ tiige ní gè. ³²Lèye kɔlini bé puu sunʔɔmɔ tiige nɛ̄ gè; taanri bé puu kayɔbigɔ gíì mɛ́ gè, taanri sí puu kayɔbigɔ gíì mɛ́ gè. ³³Lège ó lège, nɛ̀joyo taanri bè puu ki nɛ̄. Nɛ̀jogo ó nɛ̀jogo bé puu bɛ̀ amadi tiige fiɛnrɛ tíɛlɛ dè, yafiɛnnɛ ó yafiɛnnɛ nɛ́ ni nadaanna ní, nɛ́ ni wɛgɛlɛ ní gèle. Bɛ̀ ki bé puu lèye nyáà yi mìɛni kɔlini nɛ̄ yè. ³⁴Ki sunʔɔmɔ tiige nɛ̄ gè, nɛ̀joyo sicɛri bé puu ki nɛ̄, nyàa yi bé puu bɛ̀ amadi tiige fiɛnrɛ tíɛlɛ dè. Yi mìɛni nigbe nigbe bé puu nɛ́ nadanʔana ní nɛ́ yi wɛgɛlɛ ní gèle. ³⁵Nadanʔana ke bé puu lèye kɔlini yi suʔudiɛyɛ táanmɛ gè sunʔɔmɔ tiige nɛ̄ gè: suʔudiʔɛ pélige táanmɛ gè, nadaanna nigbe; suʔudiʔɛ siinwuʔu táanmɛ gè, nadaanna nigbe; suʔudiʔɛ taanriwuʔu táanmɛ gè, nadaanna nigbe bé puu baa. ³⁶Fíɛnrɛ nadanʔana gèle nɛ́ lèye ní yè, ti mìɛni bé pínɛ bè puu sìnbogo nɛ́ fètindaʔagɛlɛ tiige ní gè. Muɔ bé ti mìɛni kpíʔile nɛ́ tiɛ cɛ̀nwɛ ní ŋàa pe ’kpúɔn wè.

³⁷«Píra ŋáà ní wè, muɔ bé fètingele kɔlisiin kpíʔile gèle bè ke taʔa fètindaʔagɛlɛ tiige nɛ̄ gè. Muɔ bé ke tɛ́ngɛ kire ga buu keri kpìɛnmɛ cáanri piri waa yiʔɛ mɛ́ gè. ³⁸Ke fígiyɛgɛlɛ gèle nɛ́ cúnʔɔ yalegele ní gèle, ti mìɛni bé puu tiɛ cɛ̀nwɛ. ³⁹A muɔ je fètindaʔagɛlɛ tiige kpíʔile gè, nɛ́ yakpiʔilide dáà ti mìɛni ní dè, muɔ bé tiɛ cɛ̀nwɛ culolo togo nɛ́ kpɔrigɔ25.39 culolo togo nɛ́ kpɔrigɔ: Eburu siɛnrɛ nī dè, ki ’juu nɛ́ jo talan nigbe. líɛ bè ti kpíʔile.

⁴⁰«Muɔ Misa wè, ma mìɛ cò ma baara dáà kúɔ dè ma yɛli nɛ́ fìɛlɛ bálì ní bèle mi ’tìɛ muɔ nɛ̄ náʔa nyagurugo naamɛ gè25.40 Wéli baa Kakpi 7.44; Eb 8.5..»

Kòridiʔɛ kpíʔilegɛnmɛ bè

¹A Yewe ń’nɛ̀ jo26.1 Weli ’tiʔɛ gáà siɛnrɛ taʔa dè baa wī bè ti lúʔugɛnnɛ cìile lè.: «Muɔ bé Kòridiʔɛ kire tíimɛ26.1 Pe bé Kòridiʔɛ kpíʔile gè nɛ́ akasiya tiire ní bé tiɛ nyɛgɛ wè bè ti tɔ́n. Pe bé Kòridiʔɛ tɔ́n gè nɛ́ burufɛnikpoliyo sicɛri ní: péliwe wè, lɛn lagbɛnrɛ fɛ̀ni wuu; sɛnminɛ bèle, peli ’puu síkasiire, sìnbasɛngɛ nɛ́ sɛ̀nlirige káà ní. kpíʔile nɛ́ fɛ̀niwɛyɛ kiɛ ní yè. Muɔ bé fɛ̀ninɛ tìin bèle nɛ́ jèsii ní ŋàa wī gàri céri dè, nɛ́ ŋàa wī kábebe céri dè, nɛ́ ŋàa wī nyìɛwɛ kpólokpolo wè, nɛ́ lɛn lagbɛnrɛ jèsii pìniwe ní. Ma ki juu kpìɛndiinnɛ mɛ́ bèle, pe- seribɛnnɛ jènyigele sɔ́migɔ gèle pe kpíʔile fɛ̀ninɛ nɛ̄ bèle. ²Fɛ̀niwɛgɛ tɔnigɛnmɛ pi bé puu kabuunyiʔɛnɛ togo nɛ́ kataanri, ki píɛlɛgɛnmɛ pi bé puu kabuunyiʔɛnɛ sicɛri. Yi mìɛni bìnɛ wi bé puu nuwɔ. ³Pe bé fɛ̀niwɛyɛ kogunɔ líɛ bè yi jɔli dárigɛ yìi nɛ̄, yire bé puu gboli nigbe. Bɛ̀ míɛni pe bé nyìi kogunɔ kpíʔile yè. ⁴Gbuʔulo gálì nī gèle, fɛ̀niwɛgɛ ó fɛ̀niwɛgɛ sɛngɛ nɛ̄ gè, muɔ bé yapuʔɔlɔ jɔli bè tárigɛ yi nyuɔyɔ nɛ̄ yè, gàli ke bé puu gàri céri dè. ⁵Yapuʔɔlɔ ke nyuɔ ki bé puu togosiin nɛ́ kpɔrigɔ, gbuʔulo gálì siin nɛ̄ gèle, gboli ó gboli fɛ̀niwɛgɛ sɛngɛ nyuɔ nɛ̄ gè. Ke bé sìɛn nɛ́ kìye ní. ⁶Muɔ bé yatunʔɔnɔ togosiin nɛ́ kpɔrigɔ kpíʔile, tiɛ wuʔulo gèle. Muɔ bé gbuʔulo ke mìɛni siin suʔulo gèle kìye nɛ̄ nɛ́ yatunʔɔnɔ ní gèle, kire ga buu Kòridiʔɛ ki- pínɛ bè puu nigbe.

⁷«Nɛ́ míɛni, muɔ bé fɛ̀niwɛyɛ kiɛ nɛ́ nigbe kpíʔile nɛ́ síkasiire ní, bèri Kòridiʔɛ kpátaʔa tɔ́ngi gè. ⁸Fɛ̀niwɛgɛ ó fɛ̀niwɛgɛ tɔnigɛnmɛ pi bé puu kabuunyiʔɛnɛ togo nɛ́ kpɔrigɔ. Fɛ̀niwɛgɛ ó fɛ̀niwɛgɛ píɛlɛgɛnmɛ míɛni pi bé puu kabuunyiʔɛnɛ sicɛri. Fɛ̀niwɛyɛ kiɛ nɛ́ nigbe yè, yi mìɛni bìnɛ, tɔnigɛnmɛ nɛ́ yi píɛlɛgɛnmɛ, bé puu nubo. ⁹Pe bé fɛ̀niwɛyɛ kogunɔ líɛ bè yi jɔli bè tárigɛ yìi nɛ̄, yire bé puu gboli nigbe. Gboli siinwoli lè, muɔ bé fɛ̀niwɛyɛ kɔlini jɔli bè tárigɛ yìi nɛ̄. Fɛ̀niwɛgɛ kɔliniwuʔu gè, kire bé puu bèri kpátaʔa wìile tɔ́ngi lè. ¹⁰Gbuʔulo gálì nī gèle, fɛ̀niwɛgɛ ó fɛ̀niwɛgɛ sɛngɛ nɛ̄ gè, muɔ bé yapuʔɔlɔ togosiin nɛ́ kpɔrigɔ jɔli dárigɛ ki nɛ̄. ¹¹Muɔ bé yatunʔɔnɔ togosiin nɛ́ kpɔrigɔ kpíʔile, kányiɛrɛ wuʔulo. Muɔ bé gbuʔulo ke mìɛni siin suʔulo gèle kìye nɛ̄, bé kányiɛrɛ yatunʔɔnɔ líɛ gèle bè ke tùɔn yapuʔɔlɔ nɛ̄ gèle, kire ga buu gbuʔulo siin ke- pínɛ bè puu nigbe bè kpátaʔa tɔ́n gè.

¹²«A muɔ kɛ́nì ki tɔ́n gè, fɛ̀niwɛgɛ tílaga káà bé kò. Kire sɛngɛ ki bé tɔni bè tuu Kòridiʔɛ kàduʔu mɛ́ gè. ¹³Kòridiʔɛ kpátaʔa fɛ̀ninɛ pe sìtɔnimɔ tiɛyɛ nī yè, kabuunyɛni nigbe bé tɔni bè yiri kayɔbiyɔ yi mìɛni siin siin nɛ̄ yè, bè ki sɔ́migɔ dɔ́n.

¹⁴«Muɔ bé sìnbapɔlilɔ sɛ̀nyɛ líɛ yè, bè yi nyɛ́nigɛ, ma yi tíʔɛ ma kpátaʔa naamɛ tɔ́n gè. Bè ní taʔa ki nɛ̄, muɔ bé fɛ̀niwɛgɛ sɛngɛ kpíʔile gè nɛ́ sɛ̀nguʔu ní, bé ki tɔ́n naamɛ gè cígini.

¹⁵«Muɔ bé akasiya tingele kálì kpíʔile bè Kòridiʔɛ kpíʔile gè, bè ke cɔ́ri bè yérige. ¹⁶Tinnɛ ó tinnɛ tɔnigɛnmɛ ’yɛli pi- puu kabuunyiʔɛnɛ kiɛ, nɛ́ ke píɛlɛgɛnmɛ pi ’yɛli pi- puu kabuunyɛni nigbe nɛ́ tílaga. ¹⁷Ke tingele gálì ke bé puu nɛ́ fèriye siin siin ní, yi mìɛni bé yéri bè yìi sɔ́ligɔ. Ke mìɛni kpíʔilegɛnmɛ pi ’yɛli bè puu nubo. ¹⁸Muɔ bé tingele celile bè Kòridiʔɛ yérige gè. Tingele togo bé puu ki cɛngɛnyɛnifolimɛ kàliige kɔli mɛ́ gè. ¹⁹Muɔ bé walifiiwe líɛ wè bè tingele cɔ́ridiɛyɛ kpíʔile yè, nyùyɔ siin bé puu tinnɛ nigbe fèriye siin cɔ́ridiʔɛ nɛ̄ gè, nyùyɔ siin yáà bé puu tinnɛ nigbe fèriye siin cɔ́ridiʔɛ nɛ̄ gè. Nyùyɔ yi mìɛni bìnɛ wi bé puu togosiin. ²⁰Muɔ bé tingele togo kálì kpíʔile cígini kayɔbigɔ gíì nɛ̄ gè, Kòridiʔɛ ki cɛngɛnyɛnifolimɛ kàmɛgɛ kɔli mɛ́ gè. ²¹Tingele gálì ke mìɛni nigbe nigbe bé sige bè yérige nɛ́ ke walifiiwe nyùyɔ siin siin cɔ́ridiʔɛ ní gè, bà muɔ bé nyùyɔ togosiin kpíʔile. ²²Kòridiʔɛ kàduʔu mɛ́ gè gàa gī cɛngɛnyɛnijiingɔli mɛ́ gè, muɔ bé tingele kɔlini kpíʔile. ²³Muɔ bé tingele siin siin kpíʔile gàli ke bé puu bè Kòridiʔɛ gɔ̀ninɔ kàduʔu mɛ́ tuʔɔ gè bè yérige. ²⁴Muɔ bé ke tingele gálì ke siin pínɛ gèle bè cɔ́ri kìye táanni bè fìʔiwe tíʔɛ wè bè ke nyuɔyɔ siin sigi yè bè yérige naamɛ gè. Bɛ̀ ki bé puu míɛni gìli siin mɛ́ gèle gàli gīɛlɛ Kòridiʔɛ gɔ̀ninɔ tiɛyɛ siin nī yè. ²⁵Kòridiʔɛ ki kàduʔu mɛ́ tingele, ke mìɛni bìnɛ wi bé puu kataanri. Ke mìɛni bìnɛ walifiiwe nyùyɔ siin siin tiɛyɛ yi bé nyaa kiɛ nɛ́ kɔlini.

²⁶«Píra ŋáà ní wè muɔ bé kàgbiiparigɛlɛ kpíʔile nɛ́ akasiya tiire ní dè, bè ke le kàgbiiyerigele nɛ̄ gèle. Muɔ bé ke kpíʔile kogunɔ, bè le Kòridiʔɛ ki lìʔɛlɛ níì nɛ̄ lè, ²⁷bé kàli kogunɔ kpíʔile kàgbiiyerigele gílì nɛ̄ gèle lìʔɛlɛ níì nɛ̄ lè, nɛ́ míɛni kàli kogunɔ kpíʔile kàgbiiyerigele gílì nɛ̄ gèle ki kàduʔu mɛ́ gè, cɛngɛnyɛnijiinmɛ mɛ́ bè. ²⁸Kàgbiiparilɛ náà nī taanriwoli lè, lire ni bé pari bè tóri kàgbiiyerigele ke sunʔɔmɔ nī bè, bàa yiri nyuɔ gíì mɛ́ gè bèri waa gíì mɛ́ gè. ²⁹Muɔ bé tiindugugolo nɛ́ kàgbiiparigɛlɛ tɔ́n gèle nɛ́ tiɛ ní wè. Kájingele gálì muɔ bé tárigɛ tiindugugolo nɛ̄ gèle bèri kàgbiiparigɛlɛ sùurí gèle ke nī gèle, muɔ bé ke kpíʔile míɛni nɛ́ tiɛ ní. ³⁰Bà muɔ bé Kòridiʔɛ cɔ́ri gè bè yérige bè yɛli nɛ́ fìɛlɛ bálì ní mi ’tìɛ muɔ nɛ̄ náʔa nyagurugo naamɛ gè.»

Gunbɔli fɛ̀ni kpíʔilegɛnmɛ bè

³¹«Muɔ bé gunbɔli fɛ̀ni tìin wè nɛ́ jèsii ní ŋàa wī gàri céri dè, nɛ́ ŋàa wī kábebe céri dè, nɛ́ ŋàa wī nyìɛwɛ kpólokpolo wè, nɛ́ lɛn lagbɛnrɛ jèsii pìniwe ní wè. Muɔ bé ki juu kpìɛndiinnɛ mɛ́ bèle, pe- seribɛnnɛ jènyigele sɔ́migɔ kpíʔile gèle gunbɔli fɛ̀ni nɛ̄ wè. ³²Muɔ bé akasiya tiindugugolo sicɛri tɔ́n gèle nɛ́ tiɛ ní wè, bé gunbɔli fɛ̀ni tùɔn wè ke nɛ̄. Ki tiindugugolo gálì gèle, ke bé puu nɛ́ yatunʔɔnɔ ní gàli pe ’kpíʔile nɛ́ tiɛ ní wè. Tiindugugolo táanmɛ nyuɔyɔ sicɛri yi bé puu walifiiwe woyo.

³³«Muɔ bé gunbɔli fɛ̀ni tùɔn wè yatunʔɔnɔ nɛ̄ gèle.26.33 Yatunʔɔnɔ gàli wuʔu ki ’juu náʔa gè, keli ’puu bè lagbɛnrɛ fɛ̀ni gbuʔulo gálì siin cò gèle bè yérige. Kɛnmɛ bíì nɛ̄ pe yé ki tɔ́n naamɛ gè, tùɔndiʔɛlɛ ke ’puu Kòridiʔɛ tílaga sunʔɔmɔ nī, kire ga buu bè tiɛcɛ̀njɛngɛ wàlidɛngɛgɛ làrigɛ gè; kire kayɔbiyɔ sicɛri yi mìɛni tɔnigɛnmɛ pi- puu nubo. Kire tiʔɛ nī gè, gunbɔli fɛ̀ni kàduʔu mɛ́ gè, muɔ bé nyakungɛngɛ finʔɛgɛ tɛ́ngɛ gè baa. Gunbɔli fɛ̀ni wire wi bé tiɛcɛ̀ngɛ wàlidɛngɛgɛ wàli gè bè láʔa tiɛcɛ̀njɛngɛ wàlidɛngɛgɛ nɛ̄ gè26.33 Kacuɔnrilɔ kàfɔli wire yákuɔ wi yé yɛli bèri jíin tiɛcɛ̀njɛngɛ wàlidɛngɛgɛ nī gè, bè kɛ́ gunbɔli fɛ̀ni kàduʔu mɛ́ gè tɔligɔ nigbe yiɛlɛ nī lè. Kire gunbɔli fɛ̀ni ŋáà wire wi yé kɛ́nì ciɛn lɛ̀lɛ líì nī Zezi ’kùu tiiparigɛ nɛ̄ gè (wéli baa Mat 27.51; Mar 15.38). Kire yē bè ki tìɛ píra ŋáà nī wè, tɛ́ngɛfɔlilɔ pe mìɛni bé gbɛ̀ pa nɔ̀ Kulocɛliɛ nɛ̄ wè, Zezi barigɛ nī (wéli baa Eb 6.19-20; 9.3-5; 10.19-22).. ³⁴Muɔ bé kàsulugo suɔdiʔɛ líɛ gè bè nyakungɛngɛ finʔɛgɛ tɔ́n gè nɛ́ ki ní, tiɛcɛ̀njɛngɛ wàlidɛngɛgɛ nī gè. ³⁵Muɔ bé tabali26.35 Tabali ŋáà wuʔu ki ’juu náʔa gè, wi ’puu ŋàa nɛ̄ pe ’puu nɛ búru tɛ́ngi wè Yewe yiʔɛ mɛ́ gè cɛngɛ ó cɛngɛ wè (wéli baa 25.23-30). líɛ wè bè tɛ́ngɛ gunbɔli fɛ̀ni yiʔɛ mɛ́ gè, Kòridiʔɛ ki cɛngɛnyɛnifolimɛ sɔrigɔ nī gè, kàmɛgɛ kɔli mɛ́. Muɔ bé fètindaʔagɛlɛ tiige líɛ gè bè ki tɛ́ngɛ tabali wi yiʔɛ mɛ́ gè, Kòridiʔɛ ki cɛngɛnyɛnifolimɛ sɔrigɔ nī gè, kàliige kɔli mɛ́.

³⁶«Muɔ bé fɛ̀ni wáà kpíʔile nɛ́ lɛn lagbɛnrɛ jèsii pìniwe ní wè bèri kpátaʔa wìile tɔ́ngi lè. Muɔ bé wi tìin nɛ́ jèsii ní ŋàa wī gàri céri dè, nɛ́ ŋàa wī kábebe céri dè, nɛ́ ŋàa wī nyìɛwɛ kpólokpolo wè. Kire ’yɛli bè jɔli bé ki súu. ³⁷Muɔ bé akasiya tiindugugolo kogunɔ kpíʔile bé ke tɔ́n nɛ́ tiɛ ní wè bèri fɛ̀ni tùɔ́n wè ke nɛ̄. Tiindugugolo ke yatunʔɔnɔ gèle, muɔ bé ke kpíʔile nɛ́ tiɛ ní, bé tiindugugolo ke kogunɔ táanmɛ nyùyɔ tiɛyɛ kpíʔile yè nɛ́ kányiɛrɛ ní.»

Kòridiʔɛ dàligɛ ki gbùʔɔrɔdiʔɛ kpíʔilegɛnmɛ bè

¹A Yewe ń’nɛ̀ jo: «Muɔ bé sí Yewe gbùʔɔrɔdiʔɛ kpíʔile gè nɛ́ akasiya tiire ní. Ki tɔnigɛnmɛ pi bé puu kabuunyiʔɛnɛ kogunɔ, nɛ́ ki píɛlɛgɛnmɛ pi bé puu kabuunyiʔɛnɛ kogunɔ. Gbùʔɔrɔdiʔɛ ki kayɔbiyɔ sicɛri yi mìɛni bé puu nuyɔ. Ki kpàʔalagɛnmɛ pi bé puu kabuunyiʔɛnɛ taanri. ²Muɔ bé nyɛgɛlɛ kpíʔile bè tárigɛ gbùʔɔrɔdiʔɛ ki gɔ̀ninɔ tiʔɛlɛ sicɛri ke mìɛni nɛ̄, kire ga buu nyɛgɛlɛ gèle nɛ́ gbùʔɔrɔdiʔɛ ní gè, ti mìɛni- pínɛ bè puu sìnbogo. Muɔ bé ki mìɛni pínɛ bè tɔ́n nɛ́ kányiɛrɛ ní. ³Muɔ bé ki yakpiʔilide kpíʔile dè nɛ́ kányiɛrɛ ní: ma yaleye yáà kpíʔile nyàa yi béri cúnʔɔ kɔ̀ngí gè gàa nɛ̄ kaara sùnmɔ pi ’wo bè, bé ki yakɔnyɔ kpíʔile yè, nɛ́ ki sìsiɛn nyɛri tasaadurulo ní bèle, nɛ́ ki gànʔana dɛ̀ngɛlɛ ní gèle kaara wuʔulo gèle, nɛ́ ki kàsun kɔ̀nyɛrɛ ní dè. ⁴Muɔ bé kányiɛrɛ kàwiire nɛ̀gɛ kpíʔile bɛ̀ jùɔ kàwiʔile tíɛlɛ, bé kányiɛrɛ kájingele sicɛri kpíʔile ki nɛ̄ gɔ̀ninɔ sicɛri nɛ̄ bèle.⁵Muɔ bé ki timɔri dáà kóri dè ki nyuɔyɔ táanmɛ gè, kire ga buu timɔri ti ’gbùʔɔrɔdiʔɛ cò gè sunʔɔmɔ nī bè ki laamɛ nī bè, bè tìgi táanmɛ gè. ⁶Muɔ bé akasiya kàgbiʔile siin tɛn, bé ke tɔ́n nɛ́ kányiɛrɛ ní. ⁷Muɔ bé ke kàgbiʔile le gèle kájingele nī gèle; kàgbiʔile ke bé puu gbùʔɔrɔdiʔɛ ki lìʔɛgɛlɛ siin tiɛyɛ nī yè, kire ga buu pe gbɛ̀ ki líɛ. ⁸Kire gbùʔɔrɔdiʔɛ gáà ki ’kpíʔile nɛ́ tiitɛnkpɔbiyɔ ní yè, ki laamɛ pi bé puu waʔanɛ bè yɛli nɛ́ fìɛlɛ bálì ní mi ’tìɛ muɔ nɛ̄ nyagurugo naamɛ gè27.8 A siɛn ó siɛn yé pɛn Kòridiʔɛ mɛ́ gè nɛ́ kakuɔrɔ yajuʔu ní gè, kacuɔnriwɔ wi nɛ̂ cé ki ̂ sorigo kire gbùʔɔrɔdiʔɛ yafanʔa nɛ̄ gè nɛ̀ yɛ̀lí nɛ́ kɛnmɛ bíì nɛ̄ Yewe cé ki tìɛ pe nɛ wè, kire ̄ ga buu Yewe- fɔ̀li ki nɛ̄ ki- kò kàsulugosuɔ wuʔu wi mɛ́. Wéli baa Lev 1..»

Kòridiʔɛ sùlugɛnmɛ bè

⁹«Muɔ bé Kòridiʔɛ dàligɛ sùlu gè nɛ́ fɛ̀ni ní wè ŋàa pe ’tìin nɛ́ lɛn lagbɛnrɛ jèsii pìniwe ní wè. Cɛngɛnyɛnifolimɛ kàliige kɔli mɛ́ gè, fɛ̀ninɛ pe bé tìgi bè tɔni bè sa nɔ̀ fúɔ kabuunyiʔɛnɛ dabataan (100) ki kayɔbigɔ nɛ̄ gè. ¹⁰Muɔ bé kire fɛ̀ninɛ bálì tùɔn tùɔn bèle kányiɛrɛ tiindugugolo togo nɛ̄ gèle, gàli pe ’cɔ́ri nɛ̀ yérige kányiɛrɛ nyùyɔ nɛ̄ yè. Muɔ bé walifiiwe yakparigɛlɛ le gèle tiindugugolo nɛ̄ gèle nɛ́ walifiiwe yatunʔɔnɔ ní gèle, bé fɛ̀ninɛ tùɔn tùɔn bèle ke nɛ̄. ¹¹Bɛ̀ ki bé puu míɛni cɛngɛnyɛnifolimɛ kàmɛgɛ kɔli mɛ́ gè. Fɛ̀ninɛ pe tɔnigɛnmɛ pi bé puu míɛni kabuunyiʔɛnɛ dabataan (100). Muɔ bé kire fɛ̀ninɛ bálì tùɔn tùɔn bèle kányiɛrɛ tiindugugolo togo nɛ̄ gèle nɛ́ ke kányiɛrɛ táanmɛ nyùyɔ ní yè, gàli gīɛlɛ nɛ́ walifiiwe yakparigɛlɛ nɛ́ ke yatunʔɔnɔ ní gèle. ¹²Cɛngɛnyɛnijiinmɛ kɔli mɛ́ gè, fɛ̀ninɛ pe píɛlɛgɛnmɛ pi bé puu kabuunyiʔɛnɛ togosiin nɛ́ kpɔrigɔ. Ki fɛ̀ninɛ pe bé tùɔn tiindugugolo kiɛ nɛ̄ gèle, gàli pe ’cɔ́ri nɛ̀ yérige kányiɛrɛ nyùyɔ kiɛ nɛ̄ yè. ¹³Cɛngɛnyɛnifolimɛ kɔli mɛ́ gè, dàligɛ tiʔɛ ki píɛlɛgɛnmɛ pi bé puu míɛni kabuunyiʔɛnɛ togosiin nɛ́ kpɔrigɔ.

^14,15«Wìile náà nī baa dàligɛ ki jíindiʔɛ nī gè kire kɔli mɛ́ gè, fɛ̀ninɛ bé puu nàkpanʔa wìile ni kayɔbiyɔ siin nɛ̄ yè. Pe tɔnigɛnmɛ pi bé puu kabuunyiʔɛnɛ kiɛ nɛ́ kogunɔ; pe bé pe tùɔn tiindugugolo taanri nɛ̄ gèle, gàli pe ’cɔ́ri nɛ̀ yérige nyùyɔ taanri nɛ̄ yè. ¹⁶Lɛn lagbɛnrɛ fɛ̀ni ŋáà pe ’tìin nɛ́ jèsii pìniwe ní wè, ŋàa wī gàri céri dè, nɛ́ ŋàa wī kábebe céri dè, nɛ́ ŋàa wī nyìɛwɛ kpólokpolo wè, wi bé nàkpanʔa wìile tɔ́n lè. Wire ’yɛli bè jɔli bé wi súu. Wi píɛlɛgɛnmɛ pi ’yɛli pi- puu kabuunyiʔɛnɛ togo. Pe bé pe tùɔn tiindugugolo sicɛri nɛ̄ gèle, gàli pe ’cɔ́ri nɛ̀ yérige nyùyɔ sicɛri nɛ̄ yè.

¹⁷«Tiindugugolo gálì ní pe ’dàligɛ sùlu gè ke kányiɛrɛ nyùyɔ nɛ̄ yè, ke mìɛni bé suʔulo kìye nɛ̄ nɛ́ walifiiwe yakparigɛlɛ ní gèle nɛ́ ke walifiiwe yatunʔɔnɔ ní gèle. ¹⁸Dàligɛ tiʔɛ ki tɔnigɛnmɛ pi bé puu kabuunyiʔɛnɛ dabataan, nɛ́ ki píɛlɛgɛnmɛ pi bé puu kabuunyiʔɛnɛ togosiin nɛ́ kpɔrigɔ, ki láʔagɛlɛ ke mìɛni nɛ̄. Lɛn lagbɛnrɛ jèsii pìniwe fɛ̀ninɛ gunyɔ yi kpàʔalagɛnmɛ pi bé puu kabuunyiʔɛnɛ kogunɔ. Tiindugugolo ke táanmɛ nyùyɔ tiɛyɛ yi mìɛni bé puu kányiɛrɛ, ¹⁹nɛ́ míɛni ki yakpiʔilide dáà pe líi nɛ Yewe gbùʔɔrɔ baara kúu dè Kòridiʔɛ nī gè, nɛ̀ fàri ki tínganʔana nɛ̄ gèle nɛ́ dàligɛ tiʔɛ ki fɛ̀ninɛ gunyɔ tínganʔana ní gèle.»

Fètindaʔagɛlɛ tiige cògɛnmɛ bè

²⁰«Muɔ bé ki juu bè gbɛ̀ngɛ Isirayɛli siɛnnɛ mɛ́ bèle peri báan nɛ́ wolivi sùnjiilimɛ ní, bàa pe béri nii cɛngɛ ó cɛngɛ fètingele nī gèle, fètindaʔagɛlɛ tiige nɛ̄ gè. ²¹Arawɔn nɛ́ wi jaala ní bèle, peli pe béri fètingele gbòborí gèle Kpàlidiʔɛ Kpátaʔa27.21 Kpàlidiʔɛ Kpátaʔa kire yé puu Kòridiʔɛ ki míʔɛ káà. Wéli baa 25.9 kaliwɛgɛ ki táanmɛ gè. nī gè, baa gunbɔli fɛ̀ni yiʔɛ mɛ́ gè, wire ŋáà wi nyakungɛngɛ finʔɛgɛ láara gè. Pe béri ke cáanri cɛnguʔɔ gè keri nyí de kpìɛnmɛ tun bè, Yewe yiʔɛ mɛ́ gè. Dàa tire yē fànʔa kaala lɛ̀lɛ ó lɛ̀lɛ nī Isirayɛli siɛnnɛ yiʔɛ mɛ́ gè, kɛ̀ngɛlɛ ke mìɛni nī.»

Kacuɔnrilɔ burudo ti jɔligɛnmɛ bè

¹A Yewe ’ki juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ Misa mɛ́ nɛ́ jo: «Bɛ̀ Kòridiʔɛ ki ’faan nɛ̀ kúɔ gè, ma muɔ luɔ Arawɔn kɔ́ri wè nɛ́ wi jaala ní bèle: Nadabi, Abiyu, Eleyazari nɛ́ Itamari. Muɔ bé pe wàli dɛ́ngɛ piyeyɛ Isirayɛli siɛnnɛ nī bèle, kire ga buu peri kacuɔnrilɔ baara kúu dè mi mɛ́.

²«Muɔ bé burudo jɔli dè, dàa dī wàlidɛngɛrɛ dè, bè le muɔ luɔ Arawɔn nɛ̄ wè, dàa ti bé puu wi kpuɔmɔ fìɛ wè. ³Kire nɛ̄, burujɔlilɔ bálì bīɛlɛ nɛ́ kacɛ́nnɛ ní lè pe funyɔ nī yè, bàli mɛ́ mi ’sícilige kɛn gè peri ki baara kúu dè, muɔ bé ki juu pe mɛ́ kɛnmɛ bíì nɛ̄ pe bé Arawɔn burudo jɔli dè, dàa muɔ bága le wi nɛ̄ dè bè wi wàli dɛ́ngɛ kire ga buu wiri kacuɔnrilɔ baara kúu dè. ⁴Burudo tire dī dàa dè: sìndinge kpɔ̀bisìndinge kpɔ̀bi wè, efodi burubile lè, nɛ́ burugbuɔyɛligɛ gè, nɛ́ burudɔnigɔ gàa pe ’súu gè, nɛ́ ndɔ̀njɛngɛ, nɛ́ burugo màʔana. Pe bé burudo wàlidɛngɛrɛ dáà jɔli dè muɔ luɔ Arawɔn nɛ́ wi jaala mɛ́ bèle kire ga buu peri kacuɔnrilɔ baara kúu dè mi mɛ́. ⁵Pe bé ti jɔli nɛ́ tiɛ jèsii ní wè, nɛ́ ŋàa wī gàri céri dè, nɛ́ ŋàa wī kábebe céri dè, nɛ́ ŋàa wī nyìɛwɛ kpólokpolo wè, nɛ́ lɛn lagbɛnrɛ jèsii ní wè.»

Efodi kpíʔilegɛnmɛ bè

⁶«Bà ki yē, pe bé efodi burubile28.6 Wéli baa 25.7 kaliwɛgɛ ki táanmɛ gè. jɔli lè nɛ́ tiɛ jèsii ní wè, nɛ́ ŋàa wī gàri céri dè, nɛ́ ŋàa wī kábebe céri dè, nɛ́ ŋàa wī nyìɛwɛ kpólokpolo wè, nɛ́ lɛn lagbɛnrɛ jèsii pìniwe ní wè, ŋàa kpìɛndiinnɛ pe sɔ́migɔ nɛ̀ kpíʔile wè. ⁷Muɔ bé fɛ̀ni màʔaya siin jɔli, fíkɛnyɛ màʔagɛlɛ gèle, bè taʔa efodi burubile nyuɔyɔ siin nɛ̄ yè, bè ki kàduʔu nɛ́ ki yiʔɛ kpàri gè bè yérige peri ki nii fíkɛnnyuyɔ nɛ̄ yè. ⁸Efodi wi màʔana ni bé pínɛ bè suʔu wi nɛ̄, màʔana náà kpìɛndiinnɛ pe sɔ́migɔ nɛ̀ kpíʔile lè. Ni bé kpíʔile kanumɔ nɛ̄: nɛ́ tiɛ jèsii ní wè, nɛ́ jèsii ŋáà wī gàri céri dè, nɛ́ ŋàa wī kábebe céri dè, nɛ́ ŋàa wī nyìɛwɛ kpólokpolo wè nɛ́ lɛn lagbɛnrɛ jèsii pìniwe ní wè. ⁹Muɔ bé ɔnikisi kàdɛniyɛliyɛ siin líɛ yè, bè Isirayɛli jaala míɛyɛ gbógo yè bè kɔ̀n yi nɛ̄, ¹⁰míɛyɛ kɔlini kàdɛnibelige nɛ̄ gè, míɛyɛ kɔlini siinwuʔu nɛ̄ gè, bè yɛli nɛ́ pe siidaʔagɛlɛ kɛnmɛ ní bè. ¹¹Muɔ bé kàdɛnitɛnwɛ wáà yeri wi- míɛyɛ gbógo yè bè kɔ̀n kàdɛniyɛ siin nɛ̄ yè, majo bɛ̀ siɛn cî fìɛ tɛ́ngɛ yakaa nɛ̄ gè. Muɔ bé tiɛ yalebigele kálì siin kpíʔile bè kàdɛniyɛ siin le yè yi nī, ¹²bé sí yi jɔli dárigɛ efodi burubile fíkɛnyɛ màʔagɛlɛ nɛ̄ gèle. Kire kàdɛnitɛnyɛ nyáà yi bé ki yaʔa Yewe de sɔ̀ngí de taʔa nɛ́ Isirayɛli jaala ní bèle. Lɛ̀lɛ ó lɛ̀lɛ nī, a Arawɔn kɛ́nì efodi burubile le lè wi fíkɛnnyuyɔ siin nɛ̄ yè nɛ́ míɛyɛ ní yè, a wi ’kɛ́ nɛ́ yi ní Yewe yiʔɛ mɛ́ gè, kire bé puu Yewe mɛ́ sɔ̀ngidaadiʔɛ súuri. ¹³Muɔ bé tiɛ yalebigele siin kpíʔile gèle, ¹⁴bé sí tiɛ cɛ̀nwɛ nyùʔɔbigele siin tìin bɛ̀ jèsii pìniwe tíɛlɛ bé ke suʔu yalebigele nɛ̄ gèle.»

Sìndinge kpɔ̀bi kpíʔilegɛnmɛ bè

¹⁵«Muɔ bé ki juu kpìɛndiinnɛ mɛ́ bèle pe- sìndinge kpɔ̀bi28.15 Baa sìndinge kpɔ̀bi nī wè pe yé Urimi nɛ́ Tumimi le wè; keli ’puu bìgele kálì felige. A yiɛgininɛ pe ’puu nɛ caa bè Kulocɛliɛ nyɛ́ni kaala cɛ́n lè kele kálì nɛ̄, pe nɛ̂ cé kɛ́ kacuɔnrilɔ kàfɔli kúrugu wè; wi nɛ̂ ke líɛ nɛ̀ baara (wéli baa 28.30; Lev 8.8; Tɔ́r 27.21; Fàn 33.8; Sam1 14.41-42; Nɛy 7.65). sɔ́migɔ wè pe kpíʔile. Wire kpíʔilegɛnmɛ pi bé puu nubo nɛ́ efodi burubile ní lè: bé wi tìin nɛ́ tiɛ jèsii ní wè, nɛ́ jèsii ŋáà wī gàri céri dè, nɛ́ ŋàa wī kábebe céri dè, nɛ́ ŋàa wī nyìɛwɛ kpólokpolo wè, nɛ́ lɛn lagbɛnrɛ jèsii pìniwe ní wè. ¹⁶A muɔ ’sìndinge kpɔ̀bi wáa wè nɛ̀ taʔa wè, ki bé kò jifaa. Wi tɔnigɛnmɛ nɛ́ wi píɛlɛgɛnmɛ pi mìɛni bé puu nubo; wi kayɔbiyɔ yi mìɛni sicɛri yi bé puu kadaala píɛlɛgɛnmɛ nigbe. ¹⁷Muɔ bé sí tùluyo sicɛri kpíʔile lagbɛnrɛ kàdɛniyɛ28.17 Lagbɛnrɛ kàdɛniyɛ nyáà yi feliye weli sì yi sɔ́migɔ nɛ̀ cɛ́nʔ eburu siɛnrɛ nī dèʔ. Gàa we ’cɛ́n gè, kàdɛniyɛ nyáà yi tɔ̀ni nɛ̀ puu cɛ̀nyɛ yè. woyo. Tùlubelige nɛ̄ gè, muɔ bé sariduwani, nɛ́ topazi, nɛ́ ɛmɛrɔdi taʔa ki nɛ̄. ¹⁸Tùluyo siinwuʔu nɛ̄ gè, muɔ bé sikaribuli, nɛ́ safiiri, nɛ́ luluu taʔa ki nɛ̄. ¹⁹Tùluyo taanriwuʔu nɛ̄ gè, muɔ bé wopali, nɛ́ agati, nɛ́ amɛtiisi taʔa ki nɛ̄. ²⁰Tùluyo sicɛriwuʔu nɛ̄ gè, muɔ bé kirisoliti, nɛ́ ɔnikisi, nɛ́ jasipi taʔa ki nɛ̄. Yire kàdɛniyɛ nyáà yè, muɔ bé yi le tiɛ yalebigele nī gèle. ²¹Isirayɛli jaala pe míɛyɛ kiɛ nɛ́ siin yi mìɛni bé gbógo bè kɔ̀n kàdɛniyɛ nyáà yi mìɛni nigbe nigbe nɛ̄ yè, saaya tùluyo kiɛ nɛ́ siinwuʔu nɛ̄ gè, majo bɛ̀ siɛn cî fìɛ kpúɔn yakaa nɛ̄ gè.

²²«Muɔ bé tiɛ cɛ̀nwɛ nyùʔɔbigele siin cùnʔɔ bè ke tìin bɛ̀ jèsii pìniwe tíɛlɛ, bè le sìndinge kpɔ̀bi nɛ̄ wè. ²³Bà míɛni muɔ bé tiɛ fìʔile siin kpíʔile, bè pe jɔli bè tárigɛ sìndinge kpɔ̀bi wi naamɛ nyuɔyɔ siin nɛ̄ yè. ²⁴Muɔ bé tiɛ nyùʔɔbigele siin líɛ gèle bè ke sùuri tiɛ fìʔile siin bálì nī bèle, bàli bīɛlɛ sìndinge kpɔ̀bi nyuɔyɔ nɛ̄ yè. ²⁵Muɔ bé sí tiɛ nyùʔɔbigele nyuɔyɔ nyíì siin líɛ yè bè yi suʔu efodi burubile tiɛ yalebigele siin nɛ̄ gèle, gàli muɔ bé suʔu burubile ni fíkɛnyɛ màʔagɛlɛ nɛ̄ gèle, sìndinge yiʔɛ mɛ́ gè. ²⁶Muɔ bé sí ní tiɛ fìʔile siin pálì kpíʔile, bè pe jɔli dárigɛ sìndinge kpɔ̀bi wi táanmɛ nyuɔyɔ siin nɛ̄ yè, laamɛ kayɔbigɔ nɛ̄ gè, efodi burubile kɔli mɛ́ gè. ²⁷Muɔ bé sí ní tiɛ fìʔile siin pálì kpíʔile bè pe jɔli dárigɛ efodi burubile yiʔɛ mɛ́ gè fíkɛnyɛ màʔagɛlɛ táanmɛ gè, nɛ́ míɛni màʔana naamɛ gè nàa ni ’sɛ̀nnɛ màʔa gèle, efodi burubile tiɛjɔlidiɛyɛ táanni yè. ²⁸Pe béri sìndinge kpɔ̀bi fìʔile puu bèle efodi burubile fìʔile nɛ̄ bèle, nɛ́ màʔana ní lè nàa nī gàri céri dè, kire ga buu sìndinge kpɔ̀bi wi- puu suʔuwo súuri efodi màʔana nɛ̄ lè, wi fǎga gbɛ̀ jáa bè sáʔaʔ.

²⁹«Bà ki bé puu a Arawɔn kɛ́nì jíin tiɛcɛ̀ngɛ wàlidɛngɛgɛ nī gè, sìndinge kpɔ̀bi ŋáà pe tíʔi nɛ kàyuʔu kele nyu gèle, wi bé puu sìndinge nɛ̄ gè nàzɔn yiʔɛ mɛ́ gè, bà Isirayɛli jaala míɛyɛ yi bé puu mi Yewe yiʔɛ mɛ́ gè mi de sɔ̀ngí de taʔa súuri nɛ́ pe ní. ³⁰Muɔ bé Urimi nɛ́ Tumimi28.30 Urimi nɛ́ Tumimi: Wéli baa 28.15 kaliwɛgɛ ki táanmɛ gè. líɛ wè bè le sìndinge kpɔ̀bi nī wè, ŋàa yeli béri tíʔi de kàyuʔu kele nyu gèle. Bɛ̀ Urimi nɛ́ Tumimi pe bé puu Arawɔn sìndinge nɛ̄ gè nàzɔn yiʔɛ mɛ́ gè, lɛ̀lɛ ó lɛ̀lɛ a wi ’jíin tiɛcɛ̀ngɛ wàlidɛngɛgɛ nī gè mi Yewe yiʔɛ mɛ́ gè, tire bé puu wi mɛ́ baakuɔyɛrɛ bèri mi Yewe nyɛ́ni kaala cɛ́n lè kàyuʔujuuro nī dè Isirayɛliyé kɔli mɛ́ gè.

Buruzɛnrɛ ti kpíʔilegɛnmɛ wori dè

³¹«Muɔ míɛni bé burugbuɔyɛligɛ tìin gè nɛ́ jèsii ní wè ŋàa wī gàri céri dè, burugbuɔyɛligɛ gáà gī nɛ́ efodi burubile ní lè. ³²Burugbuɔyɛligɛ ki bé puu nɛ́ yétiige ní, kire ga buu nyùgo ki de jíin ki nī. Muɔ bé ki yétiige tiɛyɛ tìin yè bè ki súu màʔa, kire ga buu ki fǎga gbɛ̀ ciɛnʔ. ³³Muɔ bé burugbuɔyɛligɛ ki táanmɛ nyuɔyɔ kpíʔile yè cɛ̀nyɛ, bé yɛrɛ táà tìin bɛ̀ girenadi yasɛnrɛ tíɛlɛ dè nɛ́ jèsii ní wè ŋàa wī gàri céri dè, nɛ́ ŋàa wī kábebe céri dè, nɛ́ ŋàa wī nyìɛwɛ kpólokpolo wè. Muɔ bé ti yaʔa tiri yàala burugbuɔyɛligɛ ki táanmɛ nyuɔyɔ nɛ̄ yè. Girenadi yasɛnrɛ sunʔɔmɔ nī bè, muɔ bé tiɛ wòrigbuʔulo kpíʔile bè le baa: ³⁴tiɛ wòrigbolo láà nigbe, girenadi yasɛngɛ nigbe, tiɛ wòrigbolo láà nigbe, girenadi yasɛngɛ nigbe, fúɔ bè burugbuɔyɛligɛ ki táanmɛ nyuɔyɔ màʔa yè bè suʔu. ³⁵Arawɔn béri burugbuɔyɛligɛ nii gè bèri wi baara kúu dè. Wòrigbuʔulo ke tùnmɔ bè, pi béri lúru lɛ̀lɛ líì nī wi ’jíin tiɛcɛ̀ngɛ wàlidɛngɛgɛ nī gè mi Yewe yiʔɛ mɛ́ gè, nɛ́ lɛ̀lɛ líì nī wi bé yiri wè; kire bé ki yaʔa wi fǎga kùuʔ.

³⁶«Muɔ bé tiɛ cɛ̀nwɛ wáà kpúɔn bè wi kpɔbi bɛ̀ tiige fiɛnrɛ tíɛlɛ. Muɔ bé ki gbógo kɔ̀n ki nɛ̄: ‹Wàlidɛngɛwɛ Yewe mɛ́›, majo bɛ̀ siɛn cî fìɛ taʔa yakaa nɛ̄ gè. ³⁷Muɔ bé ki tárigɛ nɛ́ jèsii màʔana ní lè nàa nī gàri céri dè Arawɔn ndɔ̀njɛngɛ yiʔɛ mɛ́ gè, gbɛlɛ tiʔɛ nɛ̄ gè, kire ga buu ki- kò baa súuri. ³⁸Kire yakpɔbigɔ gáà ki bé puu Arawɔn gbɛlɛ nɛ̄ lè, kire ga buu Arawɔn gbɛ̀ri kolimɔ kàsulugo sùlu gè, kolimɔ báà pi bé gbɛ̀ pari nyaʔa kakuɔrɔ nɛ́ yakɔnrɔ yɛrɛ nī dè dàa ní Isirayɛli siɛnnɛ pe béri báan bè pa ti wàli dɛ́ngɛ dè. Yakpɔbigɔ gáà ki ’yɛli bè buu wi gbɛlɛ nɛ̄ lè súuri kire ga buu Yewe de fɔ̀ligi ti nɛ̄.

³⁹«Burugbuɔyɛligɛ nɛ́ ndɔ̀njɛngɛ ní gè, muɔ bé ti fɛ̀ni tìin wè nɛ́ lɛn lagbɛnrɛ jèsii ní wè. Burugo màʔana lire ’yɛli bè jɔli bé ni súu. ⁴⁰Muɔ bé burudɔniyɔ yáà jɔli Arawɔn jaala mɛ́ bèle, nɛ́ buruyo màʔagɛlɛ ní gèle, nɛ́ ndɔ̀ngɔlɔ ní gèle. Burujɛ̀nyɛ nyáà yi bé puu pe kpuɔmɔ fìɛ wè. ⁴¹Muɔ Misa wè, muɔ bé bururo dáà le dè Arawɔn nɛ̄ wè nɛ́ wi jaala ní bèle, bé siɛnnyiɛnɛgɔn sùnmɔ wo bè pe nyùyɔ nɛ̄ yè, bè pe tɛ́ngɛ pe baara nɛ̄ dè bè pe wàli dɛ́ngɛ, kire ga buu peri kacuɔnrilɔ baara kúu dè mi mɛ́. ⁴²Muɔ bé jàdigile kpíʔile, lɛn lagbɛnrɛ jèsii pìniwe wuulo, bè kɛn pe mɛ́ peri nii pe fìɛrɛ tiɛyɛ nɛ̄ yè. Pe tɔnigɛnmɛ pi bé líɛ sɛ̀nnɛ nɛ̄ gèle bè sa nɔ̀ kágunyɔ nɛ̄ yè. ⁴³Arawɔn nɛ́ wi jaala pe béri kire jàdigile nii bèle bèri jíin Kpàlidiʔɛ Kpátaʔa nī gè, nɛ́ míɛni a pe kɛ́ni sìʔɛrɛ́ nɛ waa gbùʔɔrɔdiʔɛ yafanʔa mɛ́ gè bè sa pe baara kúɔ dè tiɛcɛ̀ngɛ wàlidɛngɛgɛ nī gè, kire ga buu pe fǎga kolimɔ kpíʔile bè kùuʔ. Dàa tire yē fànʔa kaala lɛ̀lɛ ó lɛ̀lɛ nī Arawɔn mɛ́ nɛ́ wi siimɛ pi mìɛni ní bè.»

Kacuɔnrilɔ tɛ́ngɛgɛnmɛ bè

¹A Yewe ń’nɛ̀ jo29.1 Weli ’tiʔɛ gáà siɛnrɛ taʔa dè baa wī bè ti lúʔugɛnnɛ cìile lè.: «Ki n’gɛ gàa muɔ bé kpíʔile bè Arawɔn nɛ́ wi jaala wàli bèle bè tɛ́ngɛ wè29.1 Wéli baa Lev 8.2; Yir 40.12-16. kire ga buu peri kacuɔnrilɔ baara kúu dè mi mɛ́ wè.

«Muɔ bé kpɔlidiɛlɛfun nɛ̀piɛyɛlilɛ láà cò nɛ́ kpɔlidiɛlɛfun sìnbapɔlilɔ siin ní. ²Muɔ bé sí búru feliye taanri kpúɔn nɛ́ míifuɔnibɔ ní bè, nyàa yī sìnvarifun búru wè, nɛ́ sìnvarifun búru kpɔbilɔ ní bálì pe ’kpúɔn nɛ́ sùnmɔ ní bè, nɛ́ sìnvarifun ŋɔ̀minɔ ní bàli nɛ̄ pe ’sùnmɔ wo bè. ³Muɔ bé ti mìɛni pínɛ bè le danʔa nī, bè pɛn nɛ́ ti ní Yewe yiʔɛ mɛ́ gè, nɛ́ nɛ̀piɛyɛlilɛ ní lè, nɛ́ sìnbapɔlilɔ siin ní bèle.

⁴«Muɔ bé Arawɔn nɛ́ wi jaala kɔ́ri bèle bè pɛn Kpàlidiʔɛ Kpátaʔa wìile yiʔɛ mɛ́ gè, bè pa pe gbéli nɛ́ luʔɔ ní. ⁵Muɔ bé sí burudo líɛ dè bè ti le Arawɔn nɛ̄ wè: burudɔnigɔ gè, nɛ́ burugbuɔyɛligɛ gáà gī nɛ́ efodi burubile ní lè, nɛ́ sìndinge kpɔ̀bi ní wè. Muɔ bé sí efodi burubile puɔ lè ki nɛ̄ nɛ́ efodi màʔana ní lè, nàa pe ’sɔ́migɔ nɛ̀ kpíʔile lè. ⁶Muɔ bé ndɔ̀njɛngɛ tɔ́n gè wi nyùgo nɛ̄ gè, bé sí yakpɔbigɔ puɔ gè dárigɛ ndɔ̀njɛngɛ nɛ̄ gè gbɛlɛ yiʔɛ mɛ́ gè, gàa nɛ̄ ki ’sɛbɛ gè nɛ́ jo: ‹Wàlidɛngɛwɛ Yewe mɛ́›. ⁷Muɔ bé siɛnnyiɛnɛgɔn sùnmɔ líɛ bè, bè pi wo wi nyùgo nɛ̄ gè bè wi wàli bè tɛ́ngɛ. ⁸Muɔ bé Arawɔn jaala sìʔɛrɛ bèle kpɔni, bé sí burudɔniyɔ le yè pe nɛ̄. ⁹Muɔ bé Arawɔn nɛ́ wi jaala puɔ bèle nɛ́ burudɔniyɔ màʔagɛlɛ ní gèle, bé sí pe ndɔ̀ngɔlɔ tɔ́n gèle pe nɛ̄. Bà pe bé nɛ́ gbɛ̀ri kacuɔnrilɔ baara kúu dè; tire bé puu fànʔa kaala lɛ̀lɛ ó lɛ̀lɛ.

«Píra ŋáà nī wè muɔ bé pe tɛ́ngɛ kacuɔnrilɔ baara nɛ̄ dè. ¹⁰Muɔ bé nɛ̀piɛyɛlilɛ cò lè bè pɛn nɛ́ ni ní Kpàlidiʔɛ Kpátaʔa yiʔɛ mɛ́ gè, dí Arawɔn nɛ́ wi jaala pe- sí kiyɛ taʔala yè nɛ̀piɛyɛlilɛ nyùgo nɛ̄ gè. ¹¹Bà muɔ bé sí nɛ̀piɛyɛlilɛ kɔni lè mi Yewe yiʔɛ mɛ́ gè Kpàlidiʔɛ Kpátaʔa wìile nɛ̄ lè. ¹²Muɔ bé nɛ̀piɛyɛlilɛ ni sìsiɛn tuʔɔ gè bé sí muɔ kabiɛlɛ nígi lè ki nī bè taʔa gbùʔɔrɔdiʔɛ yafanʔa ki nyɛgɛlɛ sicɛri nɛ̄ gèle, bé sí sìsiɛn sɛngɛ wo gè gbùʔɔrɔdiʔɛ ki táanmɛ tiɛyɛ nī yè. ¹³Muɔ bé sùnmɔ tiɛyɛ yi mìɛni celile yè bàa pi ’laafungbuʔɔ nɛ́ laara tɔ́n dè, nɛ́ nyibɔli ní wè, nɛ́ seluʔulo siin ní gèle nɛ́ sùnmɔ ní bè bàa pi ’ke màʔa gèle. Muɔ bé ti mìɛni sórigo gbùʔɔrɔdiʔɛ nɛ̄ gè. ¹⁴Nɛ̀ ki yaʔa muɔ bé nɛ̀piɛyɛlilɛ kaapirimɛ líɛ bè, nɛ́ sɛ̀ngɛ ní gè nɛ́ ni fire ní dè, bè ti yige bùguro kàduʔu mɛ́ gè bè ti sórigo. Tire yē kapiʔile kàsulugo kaara dè.

¹⁵«Muɔ bé sìnbapɔli péliwe cò wè, dí Arawɔn nɛ́ wi jaala pe- sí kiyɛ taʔa yè wi nyùgo nɛ̄ gè. ¹⁶Bà muɔ bé wi kɔni, bé wi sìsiɛn tuʔɔ gè dí muɔ ki nyɛri nyɛri bè gbùʔɔrɔdiʔɛ màʔa gè. ¹⁷Bà muɔ bé sìnbapɔli kaara celile dè yasɛyɛ yasɛyɛ, bé wi laafungbuʔɔ nɛ́ wi laara nɛ́ wi tɔliyɔ jíge yè bè ti taʔa kaacunʔɔrɔ nɛ̄ dè nɛ́ nyùgo nɛ̄ gè, ¹⁸bé sí sìnbapɔli wi kaara ti mìɛni sórigo gbùʔɔrɔdiʔɛ nɛ̄ gè. Tire yē kakuɔrɔ kaasuʔuro mi Yewe yiʔɛ mɛ́ gè, dàa nùdaanna ni mi Yewe fungo nyígi gè, dàa kàsun ki sórigi mi Yewe yiʔɛ mɛ́ gè.

¹⁹«Muɔ bé ní sìnbapɔli siinwuu cò wè, dí Arawɔn nɛ́ wi jaala pe- sí kiyɛ taʔala yè wi nyùgo nɛ̄ gè. ²⁰Muɔ bé sìnbapɔli kɔni wè, bé wi sìsiɛn tuʔɔ gè, bè kàa taʔa Arawɔn kàliige kɔli ngbówɛgɛ nɛ̄ gè táanmɛ gè, bé ní kàa taʔa Arawɔn jaala pe kàliige kɔli ngbówɛyɛ nɛ̄ yè táanmɛ gè, bé ní kàa taʔa pe mìɛni kàliige kiyɛ kabaligbuɔlɔ nɛ̄ bèle, nɛ́ pe kàliige tɔliyɔ kabaligbuɔlɔ nɛ̄ bèle29.20 Kele gálì ke kpíʔilegɛnmɛ pire ’puu nɛ ki tìí kacuɔnrilɔ pe bé puu wàlidɛngɛlɛ péwu. Kàliige ngbóli nɛ̄ lè, kire yē pe béri Kulocɛliɛ siɛnrɛ lúru dè cɛ̀ngɛ. Kàliige kɔli kabaligbuɔ nɛ̄ wè, kire yé puu nɛ ki tìí baara dáà wi kúu nɛ́ wi kiyɛ ní yè, tire yē cìilide Kulocɛliɛ mɛ́. Kàliige tɔligɔ kabaligbuɔ nɛ̄ wè, kire ’puu wi tánʔagɛnmɛ pi ’yɛli de kpuʔɔrɔ tari Kulocɛliɛ nɛ̄.. Muɔ bé sí sìsiɛn sɛngɛ nyɛri nyɛri gè bè gbùʔɔrɔdiʔɛ màʔa gè. ²¹Muɔ bé sí sìsiɛn káà tuʔɔ gàa ki ’wo gbùʔɔrɔdiʔɛ nɛ̄ gè nɛ́ siɛnnyiɛnɛgɔn sùnmɔ ní bè, bè ki nyɛri nyɛri Arawɔn nɛ́ wi jaala nɛ̄ bèle, nɛ́ Arawɔn nɛ́ wi jaala pe burudo nɛ̄ dè. Bɛ̀ ki bé kpíʔile Arawɔn nɛ́ wi jaala ní bèle pe bé wàli bè tɛ́ngɛ, peli nɛ́ pe burudo ní dè.

²²«Muɔ bé sìnbapɔli wi sùnmɔ tiɛyɛ líɛ yè: nɛgɛ gè, nɛ́ sùnmɔ tiɛyɛ nyáà yi ’wi laafungbuʔɔ nɛ́ wi laara màʔa dè, nɛ́ nyibɔli ní wè, nɛ́ seluʔulo siin ní gèle nɛ́ ke sùnmɔ ní bè, nɛ́ míɛni kàliige ciile ní lè, nɛ́ ki cɛ́n tire yē sìnbapɔli kaara dáà dī siɛntɛngɛ kakuɔrɔ kele wori dè. ²³Nɛ́ míɛni, búru kpɔbiwɔ nigbe, nɛ́ búru nigbe ŋáà pe ’kpúɔn nɛ́ sùnmɔ ní bè, nɛ́ ŋɔ̀mi nigbe ní, muɔ bé pe kɔ̀n sìnvarifun búrulo nī bèle bàli pe ’tɛ́ngɛ danʔa nī gè Yewe yiʔɛ mɛ́ gè. ²⁴Muɔ bé ti mìɛni pínɛ bè le Arawɔn kadaʔala nī gèle nɛ́ Arawɔn jaala kadaʔala nī gèle, dí pe- sí ti mìɛni yɛ̀gɛ naamɛ Yewe yiʔɛ mɛ́ gè. ²⁵Kire kàduʔumɛ gè muɔ bé koli ti suɔ pe mɛ́, bè sa ti sórigo gbùʔɔrɔdiʔɛ nɛ̄ gè, bè taʔa kakuɔrɔ kaasuʔuro naamɛ gè, gìi ki bé tí nùdaanna ni- mi Yewe fungo nyígi gè. Tire yē kakuɔrɔ yakɔnrɔ dáà kàsun ki sórigi mi Yewe yiʔɛ mɛ́ gè.

²⁶«Muɔ bé sìnbapɔli wi dìribuu kaara líɛ dè, dàa dī Arawɔn siɛntɛngɛ kakuɔrɔ kele wori dè. Muɔ bé ti yɛ̀gɛ naamɛ Yewe yiʔɛ mɛ́ gè. Tire ti bé puu muɔ liɛlɛ lè. ²⁷Dìribuu kaara tiʔɛ gíì muɔ ’yɛ̀gɛ naamɛ gè, nɛ́ ciile ní lè nàa muɔ ’kɔ̀n nɛ̀ kɛn Yewe mɛ́ wè kpuʔɔrɔ wori dè, muɔ bé ti wàli bè tɛ́ngɛ. Tire yē dàa pe ’yɛgɛ naamɛ gè nɛ́ dàa pe ’kɔ̀n nɛ̀ kɛn kpuʔɔrɔ dè, kacuɔnrilɔ tɛ́ngɛ sìnbapɔli kaara dè, Arawɔn nɛ́ wi jaala tɛ́ngɛ wori dè. ²⁸Tire bé puu fànʔa kaala Isirayɛli siɛnnɛ mɛ́ bèle lɛ̀lɛ ó lɛ̀lɛ, nàa ni ’jo lè kaara tiɛyɛ nyáà yire yē Arawɔn nɛ́ wi jaala wori dè. Nɛ́ ki cɛ́n tire yē kpuʔɔrɔ dáà pe ’kɔ̀n nɛ̀ kɛn Yewe mɛ́ wè, bà ti bé puu pe liʔɛlɛ, peri ke kɔ̀ngí pe yanyige kaara nī dè de kanʔa Yewe mɛ́ wè.

^29,30«A Arawɔn kɛ́nì kùu wè, a wàa kɛ́nì kò pe nī kacuɔnrilɔ kàfɔli Arawɔn kàduʔumɛ gè, Arawɔn buruwalidɛngɛrɛ dáà ti bé kɛn míɛni Arawɔn jaala mɛ́ bèle, lɛ̀lɛ líì nī pe bé wàa nyíɛnɛ gɔ̀n nɛ́ sùnmɔ ní bè, bé tɛ́ngɛ wi baara nɛ̄ dè. A wi kɛ́nì jíin Kpàlidiʔɛ Kpátaʔa nī gè bèri wi baara kúu dè tiɛcɛ̀ngɛ wàlidɛngɛgɛ nī gè, wi bé bururo dáà le dè cɛnyɛ kɔlisiin sunʔɔmɔ nī bè.

³¹«Bà muɔ bé sìnbapɔli kaara líɛ dè dàa dī siɛntɛngɛ kakuɔrɔ kele wori dè, bè ti suʔɔ tiʔɛ káà nī gàa gī wàlidɛngɛgɛ gè. ³²Sìnbapɔli wi kaara dè nɛ́ búru ní wè ŋàa wī danʔa nī gè, Arawɔn nɛ́ wi jaala ní bèle, peli pe bé ti káa Kpàlidiʔɛ Kpátaʔa wìile yiʔɛ mɛ́ gè. ³³Peli yákuɔ pe bé ti káa dàa pe ’tiʔɛ nɛ̀ pe kàsulugosuɔ kele kúɔ dè, pe wàlidɛngɛlɛ lɛ̀lɛ nī lè, bɛ̀ pe ’puu nɛ pe tɛ́ngi pe baara nɛ̄ dè. Siɛn wáà wiiyɛ sì yɛli bè ti káaʔ, nɛ́ ki cɛ́n kaawalidɛngɛrɛ dī. ³⁴A tàa ’kò dè kpìɛnduu sínbinimɛ táanni bè, kaara dáà dī siɛntɛngɛ kakuɔrɔ kele wori dè kire ga laa búru wè, muɔ bé ti sɛnrɛ sórigo dè. Nɛ́ ki cɛ́n tiì yɛli pe ti káaʔ; tiī kaawalidɛngɛrɛ.

³⁵«Bà muɔ bé ki kpíʔile Arawɔn nɛ́ wi jaala mɛ́ bèle, bè yɛli nɛ́ dàa ní mi ’juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ muɔ mɛ́ dè. Muɔ bé siɛntɛngɛ kakuɔrɔ kúɔ dè cɛnyɛ kɔlisiin sunʔɔmɔ nī. ³⁶Cɛngɛ ó cɛngɛ muɔ bé nɛ̀piɛyɛlilɛ láà kpúu bè ni kpíʔile kapiʔile kàsulugo kaara bè kàsulugosuɔ kele kúɔ gèle. Bà ki bé kpíʔile muɔ bé gbùʔɔrɔdiʔɛ cìile gè, bé sí sùnmɔ wo bè ki naamɛ gè, bè ki wàli dɛ́ngɛ. ³⁷Muɔ bé kàsulugosuɔ kele gálì kúɔ gèle cɛnyɛ kɔlisiin, kire ga buu bè gbùʔɔrɔdiʔɛ wàli gè bè tɛ́ngɛ. Kire kàduʔumɛ ki bé kò gbùʔɔrɔdiʔɛ cɛ̀njɛngɛ wàlidɛngɛgɛ; a yɛgɛ ó yɛgɛ cò ki nɛ̄ kire bé kò wàlidɛngɛgɛ míɛni.»

Cɛngɛ ó cɛngɛ kakuɔrɔ kaasuʔuro dè

³⁸«Ki n’gɛ gàa muɔ béri kpínʔini gè: cɛngɛ ó cɛngɛ súuri, muɔ bé yiɛlɛ nigbe sìnbapɛngɛlɛ siin cò bè ke kpúu gbùʔɔrɔdiʔɛ yafanʔa nɛ̄ gè. ³⁹Muɔ bé sìnbapɛnnɛ láà kpúu bè ni kɔ̀n Yewe mɛ́ sínbinimɛ táanni bè, bé nìi kpúu lè cɛnguɔwuɔmɔ nī bè. ⁴⁰Nɛ́ taʔa ki nɛ̄, muɔ bé míifuɔnibɔ juubaanyɛni tílaga nigbe nyaʔami gè nɛ́ wolivi sùnjiilimɛ yakuunyɛni nigbe ní lè. Tire muɔ bé líɛ bè fàri sìnbapɛnnɛ pélile ni kaara nɛ̄ dè, bé ní diviɛn kíri wè yakuunyɛni nigbe bè wo ti nɛ̄. ⁴¹Muɔ bé sìnbapɛnnɛ siinwoli kpúu lè bè ni kɔ̀n kakuɔrɔ kaara cɛnguʔɔ táanni gè, bé ní ki kpíʔile cígini gàa muɔ ’kpíʔile sínbinimɛ táanni bè: bé ní míifuɔnibɔ nɛ́ wolivi sùnjiilimɛ yakɔngɔ kɔ̀n gè, bé ní kakuɔrɔ diviɛn wo wè ti nɛ̄. Tire yē kakuɔrɔ kaasuʔuro mi Yewe yiʔɛ mɛ́ gè, dàa nùdaanna ni ’mi Yewe fungo nyígi gè, dàa kàsun ki sórigi mi Yewe yiʔɛ mɛ́ gè. ⁴²Dàa tire yē kakuɔrɔ kaasuʔuro díì yeli béri kɔ̀ngí dè súuri mi Yewe yiʔɛ mɛ́ gè, Kpàlidiʔɛ Kpátaʔa wìile nī lè, tiʔɛ gáà nī mi nɛ yeli kpàlí bèri nyu nɛ́ muɔ ní wè. ⁴³Kire tiʔɛ nī míɛni mi béri Isirayɛli siɛnnɛ kpàlí bèle, dí mi cɛ̀nmɛ nɛ́ mi kpuɔmɔ pi sí kire tiʔɛ wàli gè bè tɛ́ngɛ29.43 Wéli baa 40.34..»

Yewe wire wī Isirayɛliyé pe Kulocɛliɛ wè

⁴⁴«ʔaan, mi Yewe m’bé Kpàlidiʔɛ Kpátaʔa wàli gè bè tɛ́ngɛ nɛ́ gbùʔɔrɔdiʔɛ ní gè, nɛ́ míɛni m’bé Arawɔn nɛ́ wi jaala wàli bèle bè tɛ́ngɛ peri kacuɔnrilɔ baara kúu dè mi mɛ́. ⁴⁵M’bé kò Isirayɛli siɛnnɛ pe sunʔɔmɔ nī, bè puu pe Kulocɛliɛ. ⁴⁶Bà pe bé ki cɛ́n mi wī Yewe, pe Kulocɛliɛ wè, ŋàa wi ’pe yige Ezipiti kùlo nī lè bè kò pe sunʔɔmɔ nī. ʔaan, je mi wī Yewe wè, pe Kulocɛliɛ wè.»

Wusuna sórigodiʔɛ kpíʔilegɛnmɛ wori dè

¹A Yewe ń’nɛ̀ jo30.1 Weli ’tiʔɛ gáà siɛnrɛ taʔa dè baa wī bè ti lúʔugɛnnɛ cìile lè.: «Muɔ bé gbùʔɔrɔdiʔɛ káà faan nɛ́ akasiya tiire ní dè bèri wusuna sórigi wè. ²Ki tɔnigɛnmɛ pi bé puu kabuunyɛni nigbe, nɛ́ ki píɛlɛgɛnmɛ pi bé puu kabuunyɛni nigbe. Sórigodiʔɛ ki kayɔbiyɔ sicɛri yi mìɛni bé puu nuyɔ. Ki kpàʔalagɛnmɛ pi bé puu kabuunyiʔɛnɛ siin. Ki nyɛgɛlɛ ke mìɛni bìnɛ bé puu nigbe nɛ́ sórigodiʔɛ ní gè. ³Muɔ bé tiɛ cɛ̀nwɛ nyɛgɛ bè ki tɔ́n ki naamɛ gè, nɛ́ ki lìʔɛgɛlɛ ní gèle, nɛ́ nyɛgɛlɛ ní gèle. Muɔ bé ki nyuɔyɔ màʔa yè bè suʔu nɛ́ tiɛ ní wè. ⁴Muɔ bé kájingele siin kpíʔile nɛ́ tiɛ ní bé ke nɔrigi ki lìʔɛgɛlɛ siin nī gèle, ki nyuɔyɔ láara yè. Kire kájingele siin gálì keli nī pe béri kàgbiʔile nii gèle bèri ki líi. ⁵Akasiya tiire muɔ bé líɛ bè kàgbiʔile gálì kpíʔile gèle, bé ke tɔ́n nɛ́ tiɛ ní wè. ⁶Ma sórigodiʔɛ tɛ́ngɛ gè gunbɔli fɛ̀ni yiʔɛ mɛ́ gè, gunbɔli fɛ̀ni ŋáà wi ’nyakungɛngɛ finʔɛgɛ nɛ́ ki kàsulugo suɔdiʔɛ làrigɛ gè, tiʔɛ gáà nī m’béri muɔ kpàlí wè.

⁷«Kire sórigodiʔɛ gáà kire nɛ̄ Arawɔn béri nùdaanna wusuna sórigi wè sínbinimɛ táanni bè, a wi jiin bèri fètingele gbòborí gèle. ⁸Nɛ́ míɛni cɛnguɔwuɔmɔ nī bè, wi béri wusuna sórigi wè a wi ’jíin bè fètingele cáan gèle. Yeli béri wusuna sórigi wè súuri Yewe yiʔɛ mɛ́ gè, kɛ̀ngɛlɛ ke mìɛni nī. ⁹Yeli sǐ ga tíi wusuna wáà wiiyɛ sórigo díɛʔ ŋàa miì tìɛ wèʔ, nɛ́ kakuɔrɔ kaasuʔuro dèʔ, nɛ́ yaliire yakɛnrɛ ní dèʔ, nɛ́ míɛni yeli sǐ ga tíi kakuɔrɔ diviɛn wo baaʔ. ¹⁰Arawɔn bé jíin tɔligɔ nigbe yiɛlɛ nī lè bè kàsulugosuɔ baara kúɔ dè, nɛ́ kapiʔile kàsulugo kaara sìsiɛn ní gè, bè ki taʔa sórigodiʔɛ nyɛgɛlɛ nɛ̄ gèle. Tɔligɔ nigbe yiɛlɛ nī lè30.10 Wéli baa Lev 16., wi bé kàsulugosuɔ baara kúɔ dè sórigodiʔɛ nɛ̄ gè, kɛ̀ngɛlɛ ke mìɛni nī. Nɛ́ ki cɛ́n ki bè kò sórigodiʔɛ cɛ̀njɛngɛ wàlidɛngɛgɛ Yewe mɛ́.»

Yewe wi ’sìi sàri yakɛngɛ wori juu dè

¹¹A Yewe ń’nɛ̀ ki juu Misa mɛ́ nɛ́ jo: ¹²«A muɔ kɛ́ni Isirayɛli siɛnnɛ tɔ́ri bèle bè pe nyuɔ cɛ́n gè, siɛn ó siɛn ’yɛli bè wi sìi sàri wali kɛn wè Yewe mɛ́ tɔ́rilɔ lɛ̀lɛ nī lè, kire ga buu wuʔɔgɔ ki fǎga tuu siɛn nɛ̄ wèʔ, tɔ́rilɔ lɛ̀lɛ nī lè. ¹³Siɛn ó siɛn pe ’tɔ́ri wè, kire siɛn wi ’yɛli bè walifiiwe walikpele tílaga kɛn, bè yɛli nɛ́ Yewe saawalidɛngɛgɛ ki wali tɔ́rigɛnmɛ ní bè, ŋàa wi yē gera30.13 Gera wori dáà ti ’juu náʔa gè, kire yé puu nɛ wali wi lúbugɛnnɛ tìí. Walifiiwe walipile tílaga wori dè, wi lúbugɛnnɛ ni bé gbɛ̀ nyaa giraminɛ kɔlini. Wéli baa Tɔ́nminɔgɛnnɛ Tìɛdiʔɛ nī gè. wi kpègele togo gèle. Wi bé walifiiwe walipile tílaga kɔ̀n gè bè kɛn mi Yewe mɛ́.

¹⁴«Siɛn ó siɛn wi ’yiʔɛlɛ togo taa nɛ́ ŋàa wi ’kàa taʔa wè, tɔ́rilɔ lɛ̀lɛ nī lè wi ’yɛli wi- kpuʔɔrɔ dáà kɔ̀n dè bè kɛn mi Yewe mɛ́. ¹⁵Walifɔli wiǐ kɛn nìʔɛgɛ bè tóri fɔ̀ngɔfɔli nɛ̄ wèʔ; fɔ̀ngɔfɔli míɛni wiǐ kɛn cíʔɛ bè tóri walifiiwe walipile tílaga nɛ̄ʔ, a pe kɛ́ni sìi sàri wali kɔ̀ngí wè nɛ kanʔa mi Yewe mɛ́ wè. ¹⁶Muɔ bé sìi sàri wali ŋáà líɛ wè Isirayɛli siɛnnɛ mɛ́ bèle bé wi tíʔɛ bè Kpàlidiʔɛ Kpátaʔa baara kúɔ dè, kire ga buu Yewe wi de sɔ̀ngí de taʔa nɛ́ Isirayɛli siɛnnɛ ní bèle, pe sìi sàri wori nɛ̄ dè.»

Yewe wi ’kányiɛrɛ tasaakpuʔɔ kpíʔilegɛnmɛ tìɛ bè

¹⁷A Yewe ’juu nɛ́ Misa ní nɛ́ jo: ¹⁸«Muɔ bé kányiɛrɛ tasaakpuʔɔ káà kpíʔile peri pìye jíri, bé ki tɛ́ngɛdiʔɛ kpíʔile gè nɛ́ kányiɛrɛ ní. Muɔ bé ki tɛ́ngɛ Kpàlidiʔɛ Kpátaʔa nɛ́ gbùʔɔrɔdiʔɛ yafanʔa sunʔɔmɔ nī bè, bé luʔɔ le ki nī. ¹⁹Arawɔn nɛ́ wi jaala pe ’yɛli pe- pe kiyɛ jíge yè nɛ́ tɔliyɔ ní yè nɛ́ kire luʔɔ ní gè. ²⁰A pe kɛ́nì je jíin Kpàlidiʔɛ Kpátaʔa nī gè, pe ’yɛli peri pìye jíri nɛ́ kire luʔɔ ní gè kire ga buu pe fǎga kùuʔ. Nɛ́ míɛni, a pe kɛ́nì je sìʔɛrɛ bè kpɔni gbùʔɔrɔdiʔɛ nɛ̄ gè bè pe baara kúɔ dè bè kakuɔrɔ kaara sórigo dè nɛ́ kàsun ní gè Yewe yiʔɛ mɛ́ gè, pe béri pìye jíri nɛ́ luʔɔ ní gè, kire ga buu pe fǎga kùuʔ. ²¹Pe bé pe kiyɛ jíge yè nɛ́ pe tɔliyɔ ní yè, kire ga buu pe fǎga kùuʔ. Tire bé puu fànʔa kaala lɛ̀lɛ ó lɛ̀lɛ Arawɔn nɛ́ wi siimɛ mɛ́ bè, kɛ̀ngɛlɛ ke mìɛni nī.»

Yewe wi ’siɛnnyiɛnɛgɔn sùnmɔ kpíʔilegɛnmɛ tìɛ bè

²²A Yewe ’juu nɛ́ Misa ní cígini nɛ́ jo: ²³«-Nùdaanna yɛrɛ táà líɛ dàa ti ’nyuɔ nɛ̀ tóri dìi nɛ̄ dè: miiri sùnmɔ culolo kɔlini; nɛ́ sinamɔni nàgɔriyɔ culolo taanri, nùdaanna woyo yè; nɛ́ kanɛli culolo taanri ní, nùdaanna wuʔu gè; ²⁴nɛ́ kase nàgɔriyɔ culolo kɔlini, bè yɛli nɛ́ Yewe saawalidɛngɛgɛ ki culolo tɔ́rigɛnmɛ ní bè30.24 Eburu sɛbɛrɛ nī dè, nùdaanna yɛrɛ dáà dè pe ’ti kíri nɛ́ ti lúbugɛnnɛ yeri lè sikile, á weli ’ki tɔ́nminɔ nɛ́ «culolo» nyuɔ ní.. Ma wolivi sùnmɔ kíri bè, gbɔngbonyiɛyɛ siin, ma pi nyaʔami ti nī. ²⁵Siɛn ŋáà wi ’nùdaanna sùnmɔ nyaʔamigɛnmɛ cɛ́n bè, wi- ti kpíʔile. Gàa kire bé puu siɛnnyiɛnɛgɔn sùnmɔ peri Yewe baacɛ̀nrɛ kúu dè nɛ́ pi ní. ²⁶Muɔ bé ki sùnmɔ báà líɛ bè, bè Kpàlidiʔɛ Kpátaʔa nyɛri nyɛri gè, nɛ́ nyakungɛngɛ finʔɛgɛ ní gè, ²⁷nɛ́ tabali ní wè nɛ́ wi yakpiʔilide ti mìɛni ní, nɛ́ fètindaʔagɛlɛ tiige nɛ́ ki yakpiʔiligele ní gèle, nɛ́ wusuna sórigodiʔɛ ní gè, ²⁸nɛ́ Yewe gbùʔɔrɔdiʔɛ yafanʔa, kakuɔrɔ kaasuʔuro wuʔu ní gè, nɛ́ ki yakpiʔilide ti mìɛni ní, nɛ́ tasaakpuʔɔ ní gè nɛ́ ki tɛ́ngɛdiʔɛ ní gè. ²⁹Muɔ bé ti wàli bè tɛ́ngɛ; ti bé puu yacɛ̀njɛnrɛ wàlidɛngɛrɛ. A yɛgɛ ó yɛgɛ ’cò ki nɛ̄, kire yɛgɛ ki bé kò wàlidɛngɛgɛ. ³⁰Muɔ bé kire siɛnnyiɛnɛgɔn sùnmɔ wo bè Arawɔn nɛ́ wi jaala nɛ̄ bèle bè pe wàli dɛ́ngɛ, kire ga buu peri kacuɔnrilɔ baara kúu dè mi mɛ́.

³¹«Muɔ bé ní ki juu Isirayɛli siɛnnɛ mɛ́ bèle bé pe yɛ: ‹Siɛnnyiɛnɛgɔn sùnmɔ báà pi bé puu wàlidɛngɛbɛ mi mɛ́ lɛ̀lɛ ó lɛ̀lɛ. ³²Siɛn sì yɛli bè pi pàa tùugi wi céri nɛ̄ dèʔ. Siɛn míɛni sì yɛli bè pi pàa kpíʔile pi- puu nubo nɛ́ pi níʔ. Pi yē wàlidɛngɛbɛ; pi ’yɛli bè kò wàlidɛngɛbɛ yeli yiʔɛ mɛ́. ³³A siɛn ki sùnmɔ páà kpíʔile nɛ́ siɛn wáà tùugi nɛ́ pi ní wè, nɛ̀ ki yaʔa kire siɛn wi wè kacuɔnriwɔ wèʔ, pe bé kire siɛn yige péwu wi siɛnnɛ sunʔɔmɔ nī bè.› »

Yewe wi ’wusuna nyaʔamigɛnmɛ tìɛ bè

³⁴A Yewe sí ki juu Misa mɛ́ nɛ́ jo: «Ma nùdaanna yɛrɛ dáà caa dè, dàa dī sitakite wè, nɛ́ ɔnikisi ní wè, nɛ́ galibunɔmi ní wè, nɛ́ wusuna cìiliwe ní wè; ma ti nyaʔami tìi nī. Ti mìɛni tɔ́nminɔgɛnmɛ pi bé puu sìnjaa. ³⁵Siɛn ŋáà wi ’nùdaanna sùnmɔ nyaʔamigɛnmɛ cɛ́n bè, wi bé ti mìɛni tíʔɛ bè wusuna kpíʔile wè, bé yasuʔɔgɔ nyaʔami ti nī. Wusuna wi bé puu wàlidɛngɛwɛ bè puu cìiliwe. ³⁶Muɔ bé wàa muʔɔrɔ bè wi kpíʔile míige bè wi taʔa nyakungɛngɛ finʔɛgɛ yiʔɛ mɛ́ gè, Kpàlidiʔɛ Kpátaʔa nī gè, baa mi cî nɛ muɔ kpàlí wè. Kire bé puu yeli nyaamɛ nɛ̄ yacɛ̀njɛngɛ wàlidɛngɛgɛ. ³⁷Yeli sì yɛli bè wusuna ŋáà wi wàa kpíʔile bèri wi sórigi yeli tíimɛ wuuʔ. Yeli béri wi tɔ́ri yawalidɛngɛgɛ gàa gī Yewe wuʔu gè. ³⁸A siɛn wi wàa kpíʔile wi tíimɛ wuu wè, nɛ wi sórigi nɛ wi nùgo suu gè, pe bé kire siɛn yige péwu wi siɛnnɛ sunʔɔmɔ nī bè.»

Yewe ’Kòridiʔɛ kpíʔilevɔlilɔ nyíɛnɛ bèle nɛ̀ kɔ̀n

¹A Yewe ń’nɛ̀ ki juu Misa mɛ́ nɛ́ jo: ²«-Ki wéli, mi nyɛ́nì Bɛtisalɛli nyíɛnɛ nɛ̀ kɔ̀n, Uri jaa wè, Uri ŋáà wī Kuri jaa wè, Zuda saʔa tùlugo nī gè. ³A mi ’wi fungo nyì gè nɛ́ mi Kulocɛliɛ Pìle ní lè, a ni ’kacɛ́nnɛ kɛn lè wi mɛ́, nɛ́ sícilige ní gè, nɛ́ baara ti mìɛni cɛ́ngoligo kɛn gè wi mɛ́, ⁴wiri jaʔa bèri baara táà cɛ́ngi bèri ti kpínʔini wi nyùgo kúrugu gè, dàa dī tiɛ wori dè, nɛ́ walifiiwe nɛ́ kányiɛrɛ wori dè; ⁵bèri lagbɛnrɛ kàdɛniyɛ tɛngi yè béri yi nii yi tiɛyɛ nī yè, bèri tiitɛngɛ baara kúu dè, bèri baara ti mìɛni felide kúu dè. ⁶Nɛ̀ taʔa ki nɛ̄, mi nyɛ́nì Woliyabi líɛ wè, Akisamaki jaa wè, Dan saʔa tùlugo nī gè, nɛ̀ wi fàri Bɛtisalɛli nɛ̄ wè. Mi ’sícilige nyɔ́gɔ gè pe mìɛni nigbe nigbe nī, bàli bīɛlɛ nɛ́ kacɛ́nnɛ ní pe funyɔ nī yè, kire ga buu pe- gbɛ̀ jáa bè yɛrɛ dáà ti mìɛni kpíʔile dè dàa mi ’juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ muɔ mɛ́ dè: ⁷Kpàlidiʔɛ Kpátaʔa gè, nɛ́ nyakungɛngɛ finʔɛgɛ ní gè nɛ́ kàsulugo suɔdiʔɛ gáà gī ki naamɛ gè, nɛ́ yakpiʔilide ti mìɛni dàa pe líi nɛ Yewe gbùʔɔrɔ baara kúu dè Kpátaʔa nī gè; ⁸nɛ́ tabali nɛ́ wi yakpiʔilide ní dè, nɛ́ tiɛ cɛ̀nwɛ fètindaʔagɛlɛ nɛ́ ke yakpiʔilide ti mìɛni ní dè, nɛ́ wusuna sórigodiʔɛ ní gè; ⁹nɛ́ Yewe gbùʔɔrɔdiʔɛ yafanʔa ní gè, kakuɔrɔ kaasuʔuro wuʔu gè, nɛ́ ki yakpiʔilide ti mìɛni ní dè, nɛ́ tasaakpuʔɔ ní gè nɛ́ ki tɛ́ngɛdiʔɛ ní gè; ¹⁰nɛ́ burudiinre ní dè dàa pe ’sɔ́migɔ nɛ̀ kpíʔile dè, dàa dī kacuɔnriwɔ Arawɔn burudo wàlidɛngɛrɛ dè, nɛ́ dàa dī wi jaala burudo dè, dàa pe béri nii bèri kacuɔnrilɔ baara kúu dè; ¹¹nɛ́ siɛnnyiɛnɛgɔn sùnmɔ ní bè, nɛ́ nùdaanna wusuna ní wè ŋàa pe béri sórigi wè mi tiɛcɛ̀ngɛ wàlidɛngɛgɛ nī gè. Baakuɔlɔ pe bé ti kpíʔile bè yɛli nɛ́ dàa ní mi ’juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ muɔ mɛ́ dè.»

Cɛndɛnigɛ kire gī Sinayii nyakungɛngɛ fìɛ wè

¹²A Yewe kɛ́nì ki juu Misa mɛ́ nɛ́ jo31.12 Koliyo 12-17 tiʔɛ nī gè, wéli baa 20.8-11; 23.12; 34.21; 35.2; Sél 2.1-3; Lev 23.3; Fàn 5.13-14.: ¹³«Ma ki juu Isirayɛli siɛnnɛ mɛ́ bèle ma pe yɛ:

«Yeli ’yɛli bè cɛndɛnigɛ wuʔu cò gè kpuʔɔ nɛ́ kányiʔɛ ní, nɛ́ ki cɛ́n kiī fìɛ mi nɛ́ yeli sunʔɔmɔ ní bè31.13 Cɛndɛnigɛ kiī nyakungɛngɛ fìɛ gàa ki ’kpíʔile Sinayii nyagurugo nɛ̄ gè, majo bɛ̀ kàsaŋɔnɔ tíɛlɛ lè nàa ni ’puu fìɛ Nɔwe nɛ́ Yewe sunʔɔmɔ nī bè (wéli baa Sél 9.13), majo bɛ̀ kɛnɛkɛnɛ wuʔu tíɛlɛ gè, gàa ki ’puu fìɛ Yewe nɛ́ Birayima sunʔɔmɔ nī bè (wéli baa Sél 17.11)., kɛ̀ngɛlɛ ke mìɛni nī, kire ga buu yeli ki cɛ́n mi Yewe wè, mi mi yeli wàlí nɛ tɛ́ngi yeli- puu mi wuulo31.13 Tiʔɛ gáà siɛnrɛ tiī nɛ ki tìí Yewe cé Isirayɛli siɛnnɛ wàli bèle nɛ̀ tɛ́ngɛ peri baara wi mɛ́, bèri wire gbùʔɔrɔ́ cɛndɛnigɛ cɛngɛ nī gè. Siɛnnɛ pe yé yɛli bè lɛ̀lɛ láà wàli bè tɛ́ngɛ cɛndɛnigɛ cɛngɛ gè, bè pínɛ buu nɛ́ Yewe ní tiɛnugo nī. Piyè cé yɛli bè kò de sɔ̀ngí baara tire wuʔu yákuɔ nɛ̄ʔ; pe ’yɛli bè pe sɔ̀ngirɔ taʔa dè Yewe nɛ̄ nɛ́ ki cɛ́n peli yē Yewe wi wuulo.. ¹⁴Yeli ’yɛli bèri tɔ́ri nɛ́ cɛndɛnigɛ ní gè gàa mi ’wàli nɛ̀ tɛ́ngɛ kiiyɛ yeli mɛ́ gè, nɛ́ ki cɛ́n kiī cɛngbuʔɔ. A siɛn ŋíì ’ki cúʔɔ gè, kire siɛn wi ’yɛli bè kpúu wī. A siɛn ’baara ó baara kúɔ kire cɛngɛ nī gè, kire siɛn wi bé yige péwu wi siɛnnɛ nī bèle. ¹⁵Cɛnyɛ kɔlini sunʔɔmɔ nī bè, yeli bé yeli baara ti mìɛni kúɔ. Kɔlisiinwuʔu nɛ̄ gè, kire yē cɛndɛnigɛ nɛ́ ní cɛnŋɔdaʔa wàlidɛngɛgɛ Yewe mɛ́ wè; yeli sǐ baara yafiɛn kúɔʔ. A siɛn ó siɛn ’baapile nigbe kúɔ kire cɛngɛ nī gè, wi ’yɛli pe- wi kpúu wī.

¹⁶«Isirayɛli siɛnnɛ pe ’yɛli pe- cɛndɛnigɛ cò gè kpuʔɔ; kɛ̀ngɛlɛ ke mìɛni siɛnnɛ béri ki kpóri. Kire yē nyakungɛngɛ lɛ̀lɛ ó lɛ̀lɛ. ¹⁷Kire bé puu fìɛ mi nɛ́ Isirayɛli siɛnnɛ ní bèle lɛ̀lɛ ó lɛ̀lɛ, nɛ́ ki cɛ́n cɛnyɛ kɔlini sunʔɔmɔ nī Yewe nyɛ́nì nyìʔɛnɛ nɛ́ dàala faan lè; cɛnyɛ kɔlisiinwuʔu nɛ̄ gè, a wi ’baara yérige dè nɛ́ ŋɔ́ nɛ̀ taa.»

¹⁸Bà Yewe ’juu nɛ̀ kúɔ nɛ́ Misa ní wè Sinayii nyagurugo nɛ̄ gè, a wi ’nyakungɛngɛ siɛnrɛ kàdɛnitɛnyɛ siin kɛn yè wi mɛ́. Yi yé puu kàdɛniyɛ siin nyàa pe yé tɛn yè, nyàa nɛ̄ Kulocɛliɛ wire tíimɛ kabiɛlɛ cé sɛbɛ yè.

NYAKUNGƐNGƐ KI ’CUʔƆ, A YEWE ’KI FUGU NƐ PE NI

(32.1–34.35)

Isirayɛliyé pe ’nɛ̀piɛyɛlilɛ faan nɛ ni sungu

¹Bà siɛnnɛ pe kɛ́nì ki nyaa Misa nɛ mɔgi nyagurugo naamɛ gè, a pe ’pìye pínɛ nɛ̀ sɛ́nì Arawɔn màʔa wè nɛ́ jo: «Yɛ̀ muɔ wè ! Ma kulocɛliɛ wáà kpíʔile32.1 kulocɛliɛ wáà kpíʔile: Isirayɛli siɛnnɛ, pe nyɛ́nì Kulocɛliɛ kajuudiɛlɛ siinwoli cúʔɔ lè (wéli baa 20.4-5), nɛ́ míɛni kajuudiɛlɛ pélile lire nī (wéli baa 20.3). ŋàa wi béri tári weli yiʔɛ mɛ́ gè ! Nɛ́ ki cɛ́n Misa ŋáà wè, wire ŋáà wi ’weli yige Ezipiti kùlo nī lè, weli sì ki cɛ́n gàa ki ’wi taa wèʔ.»

²A Arawɔn sí ki juu pe mɛ́ nɛ́ jo: «Ye- yeli ngbótogolo kɔ̀n gèle, tiɛ wuʔulo gèle, gàli gīɛlɛ yeli cɛlilɛ nɛ̄ bèle, nɛ́ yeli pórilo ní bèle, nɛ́ yeli jaala ní bèle. Yeri báan nɛ́ ti ní m’mɛ́.»

³A siɛnnɛ pe mìɛni ’pe ngbótogolo kɔ̀n gèle, tiɛ wuʔulo gèle, nɛ̀ sɛ́nì ti kɛn Arawɔn mɛ́ wè. ⁴A Arawɔn ’ti suɔ, nɛ̀ ti nyɛgɛ nɛ́ nɛ̀piɛyɛlilɛ láà faan nɛ́ ti ní.

A siɛnnɛ pe ’fali nɛ̀ jo: «Isirayɛliyé kulocɛliɛ n’ŋɛ, ŋàa wi ’weli yige Ezipiti kùlo nī lè32.4 Wéli baa 32.1 kaliwɛgɛ ki táanmɛ gè. Siɛnnɛ pe ’nyakungɛngɛ siɛnrɛ cúʔɔ dè náʔa gè (wéli baa 20.2; Kakpi 7.39-41). Pe nyɛ́nì ki kapiile náà kpíʔile lè cígini (wéli baa Kùlo1 12.28). !»

⁵Bà Arawɔn ’kire nyaa gè, a wi ’gbùʔɔrɔdiʔɛ káà faan nɛ̀piɛyɛlilɛ yiʔɛ mɛ́ gè, nɛ́ fali nɛ̀ ki juu nɛ́ jo: «Mbànʔa yē cɛngbuʔɔ weli mɛ́, we- fundaanra kpíʔile Yewe mɛ́ wè32.5 Náʔa gè, Isirayɛliyé pe ’Yewe tɔ́nminɔ wè nɛ́ nɛ̀piɛyɛlilɛ yasungo gáà ní, nɛ́ jo peli bé ki sun bè ki gbùʔɔrɔ, nɛ̀ ki yaʔa Kulocɛliɛ yé ki juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ pe mɛ́ nɛ́ jo pe fǎga yasungo káà kpíʔile bèri ki sunguʔ (wéli baa Yir 20.4-5)..»

⁶Ki kpìɛnduu gè, sínbiniwuuro nī dè, a siɛnnɛ pe ’yɛ̀ nɛ̀ kɛ́ gbùʔɔrɔdiʔɛ mɛ́ gè nɛ́ kakuɔrɔ kaasuʔuro ní dè; kire kàduʔumɛ gè a pe ’pɛn nɛ́ yanyige suro ní dè nɛ̀ pɛ́nì yajuuro kpúu dè. A pe ’tɛ́ni nɛ̀ lìi nɛ́ sunmɔ gbuɔ, nɛ́ yɛ̀ nɛ pùrɔ́ baa32.6 yɛ̀ nɛ pùrɔ́: Eburu siɛnrɛ nī dè ki bé gbɛ̀ nyaa nàguɔ nɛ́ cɛliwɛ wori ki ’juu náʔa gè. Kire kɛnmɛ nɛ̄ Pɔli ’juu nɛ̀ nɔ̀ tiʔɛ gáà ki wuʔu nɛ̄ gè (wéli baa Kor1 10.7-8)..

⁷A Yewe sí ki juu Misa mɛ́ nɛ́ jo: «Koli mari tíri fáari ! Nɛ́ ki cɛ́n muɔ siɛnnɛ bèle, pe nyɛ́nì kapiigbuʔɔ kpíʔile, siɛnnɛ bálì muɔ ’yige Ezipiti kùlo nī lè. ⁸Pe nyɛ́nì koligo wáa gè fáari gàa wuʔu mi yé juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ pe mɛ́ gè. Pe nyɛ́nì tiɛ nyɛgɛ wè nɛ̀ nɛ̀piɛyɛlilɛ faan nɛ̀ tuu nɛ̀ cúbulo, nɛ ni sungu, á pe ’ki juu nɛ́ jo: ‹Isirayɛliyé kulocɛliɛ n’ŋɛ, ŋàa wi ’weli yige Ezipiti kùlo nī lè !› »

⁹A Yewe ń’nɛ̀ ki juu Misa mɛ́ wè nɛ́ jo: «Mi nyɛ́nì siɛnnɛ bálì wéli bèle, a mi ’ki nyaa siɛnnɛ bálì pe yē cíimɛ siɛnnɛ. ¹⁰Píra ŋáà nī wè, -mi yaʔa mi- ki kpíʔile ! Mi funyɛrigbuʔɔ ki bé pe mìɛni sórigo, bà m’bé pe kpúu bè yige náʔa gè. Muɔ wè, m’bé ní muɔ kpíʔile siɛnniʔɛmɛ fɔ́li.»

¹¹A Misa sí wi Yewe Kulocɛliɛ fiɛn wè nɛ́ jo: «Gáa nɛ̄, Yewe, muɔ fungo ki ’yɛ̀ kpuʔɔ muɔ siɛnnɛ kúrugu bèle, bàli muɔ ’yige Ezipiti kùlo nī lè nɛ́ muɔ fànʔa ní gè nɛ́ muɔ ŋɔri kɔli ní gè32.11 Koliyo 11-14 tiʔɛ nī gè, wéli baa Tɔ́r 14.13-19. ? ¹²A muɔ ’kire kpíʔile mmɛ gè o, Ezipiti siɛnnɛ pe bé jo: ‹Funbinʔɛ nɛ̄ Yewe nyɛ́nì pe yige Ezipiti kùlo nī lè. Wi ’puu nɛ caa bè sa pe kpúu nyaguruyo tiɛyɛ nī yè wī bè pe cɛrigɛ yige dàala nɛ̄ lè.› -Muɔ fungo nyígi gè pe kúrugu; ma muɔ sɔ̀ngirɔ yiʔɛ dè muɔ siɛnnɛ kɔli mɛ́ gè. Kiì yɛli muɔ pe wuʔɔ mmɛ gèʔ. ¹³Sɔ̀ngi ma taa nɛ́ Birayima ní wè, nɛ́ Siaga ní wè, nɛ́ Isirayɛli ní, peli bálì bīɛlɛ muɔ baakuɔlɔ bèle; peli mɛ́ muɔ yé kàli nɛ̀ jo muɔ bé pe siimɛ niʔɛ bè bɛ̀ ŋɔgɔlɔ tíɛlɛ gàli gīɛlɛ nyìʔɛnɛ nī lè. Muɔ yé ki juu pe mɛ́ nɛ́ jo muɔ bé kùlo náà ni mìɛni kɛn lè pe pìile mɛ́ bèle, nàa wuʔu muɔ yé juu gè; pe bé ni taa kɔrigɔ lɛ̀lɛ ó lɛ̀lɛ32.13 Wéli baa Sél 17.8; 22.16-17..»

¹⁴A Yewe ’wi sɔ̀ngirɔ yiʔɛ dè; wiì fɔ̀li nɛ̀ wuʔɔgɔ taʔa wi siɛnnɛ nɛ̄ bèle nɛ̀ yɛli nɛ́ dàa ní wi yé juu dèʔ.

¹⁵A Misa ’koli nɛ̀ tìgi nyagurugo nɛ̄ gè nɛ́ nyakungɛngɛ siɛnrɛ kàdɛnitɛnyɛ siin ní yè wi kiyɛ nī yè. Yasɛbɛrɛ ti ’puu kàdɛnitɛnyɛ yi yiɛyɛ siin nɛ̄ yè, tàa kàduʔu mɛ́, tàa yiʔɛ mɛ́. ¹⁶Kàdɛnitɛnyɛ yi yé puu Kulocɛliɛ wire tíimɛ wekpiʔiliye; yasɛbɛrɛ tire yé puu Kulocɛliɛ wire tíimɛ wi yé ti sɛbɛ kàdɛnitɛnyɛ nɛ̄ yè.

¹⁷Bà Yesuwe kɛ́nì siɛnnɛ pe yékpuʔulo lúʔu gèle, a wi ’ki juu Misa mɛ́ nɛ́ jo: «Cí ! Kapiɛnnɛ yékpuʔulo yē baa bùguro nī dè díɛʔ !»

¹⁸A Misa sí jo: «ʔéʔe, fànʔataa yékpuʔulo bɛ̀ʔ, penɛjaa yékpuʔulo bɛ̀ʔ míɛni; pùrɔrɔ ŋúnuyɔ yékpuʔulo gīɛlɛ gàli mi nɛ lúru gèle.»

¹⁹Bà Misa pɛ́nì nɔ̀ pe nɛ̄ wè, a wi ’nɛ̀piɛyɛlilɛ nyaa lè nàa pe yé kpíʔile nɛ̀ yérige lè, á pe nɛ yúu nɛ ni mári lè, a Misa fungo ki ’yɛ̀ kpuʔɔ pe kúrugu, a wi ’kàdɛnitɛnyɛ wáa yè dàala nɛ̄ lè nyagurugo táanmɛ gè a yi ’jabari. ²⁰A wi ’nɛ̀piɛyɛlilɛ líɛ lè nàa pe ’kpíʔile lè nɛ̀ ni sórigo kàsun nī gè, nɛ́ ki súu míige, nɛ̀ ki míige nyɛri nyɛri gè luʔɔ naamɛ gè, nɛ́ Isirayɛli siɛnnɛ cò bèle fànʔa a pe ’ki luʔɔ gbuɔ gè.

²¹A Misa sí Arawɔn yúgo wè nɛ́ jo: «Gáa siɛnnɛ bálì pe ’kpíʔile muɔ nɛ̄, á muɔ ’pe nyɔ́gɔ kapiigbuʔɔ gáà nī gè ?»

²²A Arawɔn ’ki juu nɛ́ jo: «Fǎga muɔ fungo yɛ̀gɛ gèʔ, mi kàfɔli. Muɔ tíimɛ nyɛ́nì ki cɛ́n siɛnnɛ bálì piyē gbòboriyaʔala bèri kapiʔile kpínʔini gèle. ²³Peli tíimɛ pe ’mi yɛ: ‹-Kulocɛliɛ wáà kpíʔile ma weli kɛn, ŋàa wi béri tári weli yiʔɛ mɛ́ gè. Nɛ́ ki cɛ́n nàguɔ ŋáà wi ’weli yige Ezipiti kùlo nī lè, Misa wè, weli sì ki cɛ́n gàa ki kɛ́nì wi taa gèʔ32.23 Wéli baa Kakpi 7.40..› ²⁴A mi sí ki juu pe mɛ́ nɛ́ jo: ‹Bàli mɛ́ tiɛ wi yē wè, pe- wi kɔ̀n.› A pe ’wi kɔ̀n nɛ̀ kɛn m’mɛ́, a mi ’fali nɛ̀ wi wáa kàsun nī gè; ki sí n’gɛ, a wi ’fali nɛ̀ yiri nɛ̀piɛyɛlilɛ.»

²⁵Bà Misa ’ki nyaa siɛnnɛ pe yé kò pìyemɛ bèle, nɛ́ ki cɛ́n Arawɔn cé pe yaʔa a pe ’kò pìyemɛ fúɔ a pe ’kò wáayaʔala bèle; pe leguulo pe- sí gari pe tíʔɛ wè, ²⁶a Misa sí yéri bùguro wìile nɛ̄ lè nɛ́ yékpoli wáa lè nɛ́ jo: «Ŋáa wī Yewe wuu wè ? Wiri báan náʔa m’mɛ́ !» A Levii saʔa tùlugo wuulo pe mìɛni ’pìye pínɛ Misa táanni wè.

²⁷A wi sí pe yɛ: «Ti n’dɛ dàa Yewe, Isirayɛliyé Kulocɛliɛ, wi ’juu dè: ‹Siɛn ó siɛn ’yɛli wi- wi kapiɛngbuɔn ŋɔsii puɔ wè wi nágbɛnigɛ nɛ̄ gè. Yeri waa bùguro tiɛyɛ yi mìɛni nī yeri caa yeri mári, yéri waa saaya wìʔile ke mìɛni nɛ̄, ye- sa yeli siinyɛninɛ nɛ́ yeli nàgorilo nɛ́ yeli tɛ́ninyɛninɛ kpúu bèle !› »

²⁸A Levii siɛnnɛ pe ’ki kpíʔile gàa Misa juu gè. Kire cɛngɛ gè a pe ’nàguɔlɔ sirakiɛ nɛ́ kogunɔ (3 000) kpúu.

²⁹A Misa ’ki juu Leviiyé mɛ́ bèle nɛ́ jo: «Bɛ̀ yeli ’fɔ̀li nɛ̀ yeli jaala nɛ́ yeli siinyɛninɛ kpúu bèle, yeli nyɛ́nì yìye wàli nɛ̀ tɛ́ngɛ pàngɛ gè Yewe mɛ́ bèri wi baara kúu dè. Kire nɛ̄ wi nyɛ́nì diba taʔa wè yeli nɛ̄ pàngɛ gè.»

³⁰Ki kpìɛnduu gè, a Misa ’ki juu siɛnnɛ mɛ́ bèle nɛ́ jo: «Yeli nyɛ́nì kapiigbuʔɔ kpíʔile. Píra ŋáà nī wè m’bé tánʔa Yewe kúrugu wè, bè ki wéli dùʔɔ m’bé jáa bè yeli kapiigbuʔɔ ki kàsulugo náari gè.»

³¹A Misa ’koli nɛ̀ kɛ́ Yewe kúrugu wè, nɛ̀ sɛ́nì ki juu nɛ́ jo: «Cí, Yewe, mi nɛ muɔ fiɛn wī, siɛnnɛ bálì pe nyɛ́nì kapiigbuʔɔ kpíʔile ! Pe nyɛ́nì kulocɛliɛ wáà faan nɛ́ tiɛ ní ! ³²Bɛ̀ ki ’nyaa mmɛ gè, píra ŋáà nī wè, mi nɛ muɔ náari ma pe kapiile yaʔa lè pe nɛ̄. Á kire bɛ̀ʔ gè, ma mi míʔɛ yige gè muɔ sìi sɛbɛ nī wè ŋàa muɔ ’sɛbɛ wè32.32 Wéli baa Ŋún 69.29; Tìɛ 3.5..»

³³A Yewe sí ki juu Misa mɛ́ wè nɛ́ jo: «Siɛn ŋáà wi ’kapiile kpíʔile mi nɛ̄ wè, kire siɛn wire míʔɛ m’bé yige mi sɛbɛ nī wè. ³⁴Píra ŋáà nī wè, te waa ma sa siɛnnɛ pe yiʔɛ kíni, mari waa tiʔɛ gíì nī gàa mi ’tìɛ muɔ nɛ̄ gè. Mi nyìʔɛnɛ tundunwɔ wi béri tári muɔ yiʔɛ mɛ́. Nɛ̀ ki yaʔa muɔ ’yɛli bè ki cɛ́n cɛngɛ káà m’bága siɛnnɛ wuʔɔ bèle bè pe kpúɔn pe kapiile náà ni kɛnmɛ nɛ̄ bè.»

³⁵A Yewe pɛ́nì Isirayɛli siɛnnɛ kpúɔn bèle nɛ̀ yɛli nɛ́ gàa ní pe yé kpíʔile gè, bɛ̀ pe yé Arawɔn yɛ wi- nɛ̀piɛyɛlilɛ faan lè peli mɛ́ lè.

Yewe ’jo wire sì je pínɛ nɛ́ Isirayɛliyé ní bèleʔ

¹A Yewe ’ki juu Misa mɛ́ nɛ́ jo: «Yɛ̀ mari waa ma núgo náʔa gè, muɔ nɛ́ muɔ siɛnnɛ ní bèle bàli muɔ ’yige Ezipiti kùlo nī lè. Yeri tári yeri waa kùlo náà mɛ́ lè nàa nyuɔ mi ’kún nɛ̀ kɛn Birayima mɛ́ wè, nɛ́ Siaga nɛ́ Yakuba mɛ́ wè, nɛ́ ki juu pe mɛ́ nɛ́ jo: ‹Muɔ siimɛ pire mɛ́ mi bága kùlo náà kɛn lè.› ²M’bé mi nyìʔɛnɛ tundunwɔ tórigo wè muɔ yiʔɛ mɛ́, bé sí Kanaa siɛnnɛ cìra bèle bè yige, peli nɛ́ Amɔriyé ní bèle, nɛ́ Etiyé, nɛ́ Pereziyé, nɛ́ Eviyé nɛ́ Jebusiyé ní bèle. ³Mi nyìʔɛnɛ tundunwɔ wi bé yeli yiʔɛ kíni gè bè kɛ́ kùlo náà nī lè tiʔɛ gíì nī nɛ̀yirimɛ nɛ́ sárigɛ kiī nɛ fúu gè33.3 nɛ̀yirimɛ nɛ́ sárigɛ kiī nɛ fúu gè: Wéli baa 3.8 kaliwɛgɛ ki táanmɛ gè.. Mi wè, miǐ ga tíi puu yeli sunʔɔmɔ nī bèʔ, bè kɛ́ nɛ́ yeli níʔ, nɛ́ ki cɛ́n yeli yē cíimɛ siɛnnɛ; a mi yē nɛ́ yeli ní wè, dùʔɔ mi bága yeli kpúu koligo nɛ̄ gè.»

⁴Bà siɛnnɛ pe ’siɛngbɛnrɛ dáà lúʔu dè, a ki ’kò pe mɛ́ kayaʔa a céri ti ’kùu pe nɛ̄; wàa nigbe sì ń’nɛ̀ fɔ̀li nɛ́ wìi fériʔ. ⁵Nɛ́ ki cɛ́n, Yewe cé ki juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ Misa mɛ́ nɛ́ jo wi- ki juu Isirayɛli siɛnnɛ mɛ́ bèle wi pe yɛ: «Yeli yē cíimɛ siɛnnɛ ! A mi nɛ tári yeli sunʔɔmɔ nī bè nɛ̀ cɛ́nì lɛ̀lɛ cɛ̀ri kúɔ wè, ki bé gbɛ̀ nyaa mi bé yeli ye mìɛni kpúu péwu ! Kire nɛ̄ ye- yeli nàbuɔrɔ yɛrɛ ti mìɛni yige, bà mi bé ki wéli kɛnmɛ bíì nɛ̄ m’bé yeli nàʔa bè síɛ wè.»

⁶Kire nɛ̄ a Isirayɛli siɛnnɛ pe mìɛni ’fali nɛ̀ pe nàbuɔrɔ yɛrɛ ti mìɛni kɔ̀n pìye nɛ̄, piyè ń’nɛ̀ ti leʔ nɛ̀ ki séli baa Worɛbi nyagurugo tiʔɛ nī gè.

Misa ’kpàlidiʔɛ káà kpíʔile

⁷Misa yé dàli nɛ fɛ̀ni saʔa káà líi nɛ ki tɛ́ngi liilige bùguro nɛ̄ dè, níɛ ki ye Kpàlidiʔɛ Kpátaʔa. A ŋìi ’puu nɛ caa bè Yewe yúgo wè kaala láà nɛ̄ wè, kire siɛn wi yé yɛli bè yiri bùguro nī dè bè kɛ́ Kpàlidiʔɛ Kpátaʔa mɛ́ gè. ⁸Lɛ̀lɛ ó lɛ̀lɛ nī Misa cé gbɛ̀ni yiri nɛ waa Kpátaʔa mɛ́ gè, siɛnnɛ pe mìɛni nɛ̂ yiri nɛ̀ yéri pe fɛ̀ni saaya wìʔile nɛ̄ gèle nɛ Misa wéli wè, wi níɛ waa fúɔ bè taa wi nɛ̂ sɛ́nì jíin Kpátaʔa wìile nī lè. ⁹A wi yé sɛ́nì jíin Kpátaʔa nī gè, kàsadibagɛ gáà ki ’tɔni nɛ̀ cùungu gè, ki nɛ̂ tìgi nɛ̀ pɛ́nì yéri wìile yiʔɛ mɛ́ gè, á Yewe níɛ nyu nɛ́ Misa ní wè. ¹⁰A siɛnnɛ pe mìɛni cé gbɛ̀ni kàsadibagɛ sìtɔnigɔ nyaa gè a ki ’wìile yiʔɛ tɔ́n gè, siɛnnɛ pe mìɛni nɛ̂ yɛ̀ nɛ̀ tuu nɛ́ cúbulo pe fɛ̀ni saaya wìʔile yiʔɛ mɛ́ gè. ¹¹Yewe puu nɛ nyu nɛ́ Misa ní nyuɔ nɛ́ nyuɔ, majo bɛ̀ siɛn cî nɛ nyu nɛ́ wi nàgori ní kɛnmɛ bíì nɛ̄ wè. Kire kàduʔumɛ Misa nɛ pɛ́ni jíin bùguro nī dè, nɛ̀ ki yaʔa wi baakuɔwɔ Nuni jaa Yesuwe wè, nàgapunwɔ wè, wire sì puu nɛ laʔa baa Kpátaʔa laamɛ nī bèʔ.

¹²Cɛngɛ káà a Misa kɛ́nì ki juu Yewe mɛ́ wè nɛ́ jo: «-Ki wéli ! Muɔ nɛ ki nyu muɔ tíimɛ wè nɛ́ jo mi- siɛnnɛ yige bèle mi de waa, nɛ̀ sí ki yaʔa muɔ sì ki tìɛ mi nɛ̄ ŋàa muɔ je tun nɛ́ mi ní wèʔ. Nɛ̀ ki yaʔa muɔ tíimɛ muɔ yé jo muɔ nyɛ́nì mi cɛ́n mi míʔɛ nɛ̄ gè, nɛ́ míɛni, mi nyɛ́nì kpuʔɔrɔ taa muɔ mɛ́. ¹³A ki sí yē kányiʔɛ mi nyɛ́nì kpuʔɔrɔ taa muɔ yiʔɛ mɛ́ gè, ma sí muɔ koligo tìɛ gè mi nɛ̄, kire ga buu mi- gbɛ̀ muɔ cɛ́n bé sí de kpuʔɔrɔ tari dè súuri muɔ yiʔɛ mɛ́. Nɛ́ míɛni, ma sí ki cɛ́n kùpolo náà siɛnnɛ bèle, piyē muɔ wuulo.»

¹⁴A Yewe sí ki juu nɛ́ jo: «Mi tíimɛ m’béri tári muɔ yiʔɛ mɛ́ gè, bé ŋɔ́daala kɛn muɔ mɛ́.»

¹⁵A Misa sí wi yɛ: «A muɔ wè nɛ tári muɔ tíimɛ wèʔ nɛ́ weli ní bèle, ma fǎga weli yige náʔa gèʔ. ¹⁶Mɛni siɛnsɛnminɛ bílì pe bága ki cɛ́n mi nyɛ́nì kpuʔɔrɔ taa muɔ yiʔɛ mɛ́ gè, mi nɛ́ muɔ siɛnnɛ ní bèle ? A ki ’nyaa muɔ tíimɛ yē nɛ tári nɛ́ weli ní wè, kire ga buu ki- puu fìɛ mi nɛ́ muɔ siɛnnɛ ní bèle, siɛnsɛnminɛ pé sí ki cɛ́n muɔ wàlimɛ kpíʔile weli nɛ́ siɛnsɛnminɛ sunʔɔmɔ nī bè dàala nɛ̄ lè ?»

¹⁷A Yewe sí Misa yɛ wè: «Dàa muɔ ’péli nɛ̀ juu dè m’bé ki kpíʔile míɛni, nɛ́ ki cɛ́n muɔ nyɛ́nì kpuʔɔrɔ taa mi yiʔɛ mɛ́ gè, nɛ́ míɛni mi nyɛ́nì muɔ cɛ́n muɔ míʔɛ nɛ̄ gè.»

¹⁸A Misa sí jo: «-Ki yaʔa mi- muɔ cɛ̀nmɛ nɛ́ muɔ kpuɔmɔ nyaa bè !»

¹⁹A Yewe sí ki juu nɛ́ jo: «M’bé mi funjɛ̀ngɛ ki mìɛni yaʔa ki tóri muɔ yiʔɛ mɛ́, bé sí mi míʔɛ yeri gè muɔ mɛ́, Yewe wè; kire nɛ ki tìí ŋàa mi yē wè. M’bé kpuʔɔrɔ kɛn siɛn ŋáà mɛ́ mi je ti kɛn wè, mi míɛni bé nyinimɛ taa siɛn ŋáà nɛ̄ m’bé nyinimɛ taa wè33.19 Ki siɛnrɛ ti ’juu baa Wurɔ 9.15.. ²⁰Nɛ̀ ki yaʔa muɔ sǐ gbɛ̀ mi yiʔɛ nyaa gèʔ, nɛ́ ki cɛ́n siɛn sǐ gbɛ̀ mi yiʔɛ nyaa gè bé sí ní kò sìi nɛ̄ʔ.»

²¹A Yewe sí ń’nɛ̀ ki juu nɛ́ jo: «Tiʔɛ káà yē náʔa mi táanni, muɔ bé sa yéri baa kàdɛnigbaala naamɛ gè. ²²A mi cɛ̀nmɛ nɛ́ mi kpuɔmɔ pi kɛ́nì tóri wè, m’bé muɔ líɛ nyɔ́gɔ kàdɛnijaʔa káà sunʔɔmɔ nī, bé sí mi kadaala tíʔɛ lè bè muɔ tɔ́n fúɔ bè taa mi- pa tóri bè kúɔ. ²³Kire kàduʔumɛ gè, m’bé kɔli láʔa gè dí muɔ sí mi kàduʔu kire yákuɔ nyaa, nɛ́ ki cɛ́n siɛn sǐ gbɛ̀ mi yiʔɛ nyaa gèʔ.»

Yewe ’nyakungɛngɛ juu gè nɛ̀ fùgu

¹A Yewe wi ń’nɛ̀ ki juu Misa mɛ́ wè nɛ́ jo: «Koli ma kàdɛniyɛ yáà siin tɛn, bɛ̀ péliye tíɛlɛ yè. M’bé ní mi siɛnrɛ sɛbɛ dè yi nɛ̄ dàa ti yé kíni nɛ̀ puu péliye nɛ̄ yè, nyàa muɔ ’jabari yè. ²Mìɛ gbòbori ma yaʔa mbànʔa sínbinimɛ táanni bè. Muɔ bé tánʔa sínbiniwuuro nī dè Sinayii nyagurugo nɛ̄ gè, bà muɔ bé yéri mi yiʔɛ mɛ́ gè nyagurugo naamɛ gè. ³Siɛn sì yɛli bè tánʔa nɛ́ muɔ níʔ; siɛn sì yɛli bè cɛ nyaa míɛni nyagurugo nɛ̄ gèʔ. Kiì cɛ́nì yɛli sìnbuɔ, kire ga laa síkpuɔ, kire ga laa nùɔ cɛ nyàʔa káa nyagurugo táanni gè wīʔ.»

⁴A Misa ’kàdɛniyɛ siin tɛn yè, bɛ̀ péliye tíɛlɛ yè. Ki kpìɛnduu sínbinimɛ táanni bè, a wi ’yɛ̀ faʔa nɛ̀ sɛ́nì tánʔa Sinayii nyagurugo nɛ̄ gè, majo bɛ̀ Yewe cé ki juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ wi mɛ́ gè. Kàdɛnitɛnyɛ siin yi ’puu wi mɛ́ kiyɛ nī yè.

⁵A Yewe ’tìgi kàsadibagɛ nī gè nɛ̀ yéri baa nɛ́ Misa ní wè, nɛ́ wi tíimɛ míʔɛ yeri gè, ⁶nɛ́ tóri wi yiʔɛ mɛ́ gè, nɛ́ jo: «Yewe ! Mi yē Yewe ! Mi yē nyinidaaguugo Kulocɛliɛ níɛ kpuʔɔrɔ kanʔa siɛnnɛ mɛ́ bèle. Mi fungo kiì yɛ̀ madɛniʔ; bànguɔ dɛ́nigɛfɔli wī mi wè, nɛ́ ní kányiʔɛfɔli34.6 Koliyo 6-7 tiʔɛ nī gè, wéli baa 20.5-6; Tɔ́r 14.18; Fàn 5.9-10; 7.9-10; Ŋún 103.8.. ⁷Mi nɛ bànguɔ dɛ́nigɛ nii nɛ́ siɛnnɛ ní bèle fúɔ bè sa nɔ̀ kɛ̀ngɛlɛ sirakogunɔwoli nɛ̄ lè. Mi nɛ kolimɔ, nɛ́ tuudiɛlɛ, nɛ́ kapiile yɛri lè siɛnnɛ nɛ̄ bèle, nɛ̀ ki yaʔa mi wè tànʔa kanʔa siɛn mɛ́ʔ ŋàa wī kolimɔfɔli wèʔ; mi nɛ̂ tuufɔlilɔ pe kolimɔ tari bè pe pìile nɛ̄ bèle, fúɔ bè taa kɛ̀ngɛlɛ taanriwoli nɛ́ sicɛriwoli nɛ̄ lè.»

⁸A Misa ’fali nɛ̀ tuu nɛ̀ cúbulo nɛ̀ Yewe gbùʔɔrɔ, ⁹nɛ́ jo: «Mi Kàfɔli, a ki yē kányiʔɛ mi ’kpuʔɔrɔ taa muɔ yiʔɛ mɛ́ gè, mi nɛ muɔ fiɛn wī, mi Kàfɔli: te tári weli sunʔɔmɔ nī bè. Mi ’ki cɛ́n, siɛnnɛ bálì pe yē cíimɛ siɛnnɛ. Kire nɛ́ ki mìɛni -weli kolimɔ nɛ́ weli kapiʔile yaʔa gèle weli nɛ̄, ma weli kpíʔile muɔ kɔrigɔ.»

¹⁰A Yewe sí wi yɛ: «-Ki wéli, m’bé ní nyakungɛngɛ káà kpíʔile nɛ́ yeli ní. Siɛnnɛ pe mìɛni nyaamɛ nɛ̄, m’bé kakpoliyo kpíʔile fúɔ nyàa siɛnnɛ piyè fìɛ cɛ́nì nyaa nɛ̀ nyaa yèʔ, dàala ni mìɛni nɛ̄ lè nɛ́ kùlogolo nī gèleʔ. Siɛnnɛ bálì pe mìɛni pe ’yeli màʔa nɛ̀ suʔu bèle, pe bé ki nyaa kiī fíɛrɛwuʔu gàa mi nɛ kpínʔini nɛ́ yeli ní bèle.

¹¹«Ye- yìye cò díɛʔ gàa m’bé juu bè gbɛ̀ngɛ yeli mɛ́ pàngɛ gè. M’bé Amɔriyé cìra bèle yeli yiʔɛ mɛ́, nɛ́ Kanaa siɛnnɛ, nɛ́ Eti siɛnnɛ, nɛ́ Perezi siɛnnɛ, nɛ́ Evi siɛnnɛ, nɛ́ Jebusi siɛnnɛ ní bèle. ¹²Yeli fǎga nyakungɛngɛ kpíʔile nɛ́ kùlo náà ni siɛnnɛ ní bèle baa yeli nɛ waaʔ, kire ga laa pe fǎga puu gárigɛ yeli sunʔɔmɔ nīʔ. ¹³Yeli bé pe sundiɛyɛ kpúɔn yè cúʔɔ, bé pe kàdɛnicɔriyɔ34.13 kàdɛnicɔriyɔ: Yi ’puu nɛ kulocɛliɛ wáà tìí ŋàa wi ’puu nàguɔ wè. Yewe yé ki juu nɛ́ jo pe fǎri yi sunguʔ (wéli baa 23.24; Lev 26.1; Fàn 7.5; 12.3; 16.22). kpúɔn yè muʔɔrɔ nyàa pe ’kpíʔile pe sundiɛyɛ nī yè, bé Asɛra tiikoriyeriye34.13 Asɛra tiikoriyeriye: Yi yé puu sundiɛyɛ baa Kanaa siɛnnɛ pe ’puu nɛ pe kulocɛliɛ cuɔ sungu wè, majo náʔa Nyaʔafolilo mɛ́ bèle bà pe dàli nɛ Jamikɔrigɔ sungu wè (wéli baa Fàn 16.21; Kàyu 6.25-32; Kùlo1 14.15,23). kɔ́ligi yè bè cáan. ¹⁴Yeli wáà sì yɛli bága káguro cáan pe kulocɛliɛ wáà táanniʔ, nɛ́ ki cɛ́n mi Yewe wè, mi yē yejaʔafɔli. Yejaʔa Kulocɛliɛ wī mi wè.

¹⁵«Yeli fǎga nyakungɛngɛ kpíʔile nɛ́ kùlo náà siɛnnɛ ní bèleʔ, nɛ́ ki cɛ́n bà piyē nɛ yasunro sungu dè, pe mìɛni kò bɛ̀ nàjaacɛlilɛ tíɛlɛ bàli pe pìye kanʔa pàli mɛ́ bèle. Lɛ̀lɛ líì nī piyē nɛ yasunro sungu dè, pe bága yeli kɔ́ri yeli- pe yasunro kaara táà káa, dí yeli sí ki kpíʔile. ¹⁶Dí yeli míɛni gari pe pórilo líi bèle bèri kanʔa yeli jaala mɛ́ bèle, nɛ́ pe pórilo míɛni pe béri pe yasunro sungu dè, bɛ̀ nàjaacɛlilɛ tíɛlɛ bàli pe pìye kanʔa pàli mɛ́ bèle, bága yeli jaala kɔ́ri bèle peri ki kpínʔini bɛ̀ míɛni.

¹⁷«Yeli fǎga timɔri yasungo káà kpíʔileʔ34.17 Wéli baa 20.4-5; Lev 19.4; 26.1; Fàn 4.15-18; 5.8; 27.15..

¹⁸«Yeli ’yɛli bèri Sìnvarifun Búru Fundaanratánʔagbuɔlɔ kpínʔini lè. Cɛnyɛ kɔlisiin sunʔɔmɔ nī bè, Yaliire Puru yege nī gè, yeli béri sìnvarifun búru káa wè majo bɛ̀ mi ’ki juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ yeli mɛ́ bèle, nɛ́ ki cɛ́n Yaliire Puru yege kire nī yeli nyɛ́nì yiri Ezipiti kùlo nī lè34.18 Koliyo 18-26 tiʔɛ nī gè, wéli baa Yir 12.14-20; 23.14-19; Lev 23.6-8; Tɔ́r 28.16-25; Fàn 16.1-17..

¹⁹«Jaafɔpelile pe mìɛni yē mi wuulo, nɛ́ yajuuro ti pìpelile bálì bīɛlɛ nàguɔlɔ bèle, a ki yē nùɔ yo, sìnbuɔ yo, síkpuɔ yo34.19 Wéli baa 13.2; Tɔ́r 3.13; Luk 2.23.. ²⁰A ki pɛ́nì nyaa sèfɛngɛlɛ pìpelile bèle, yeli bé pe fɛ̀ni nɛ́ sìnbapigele ní kire ga laa nɛ́ síkapigele ní gèle, bà ki bé kpíʔile yeli bé ti fùgu bè suɔ. Á kire bɛ̀ʔ gè, yeli bé yétiige ŋáʔana gè bè kaa ti nɛ̄. A ki ’nyaa siɛnnɛ jaapelile bèle, yeli bé pe fùgu suɔ.

«Yeli sì yɛli bága pɛn mi mɛ́ nɛ́ kiyɛ ní yē waayaʔ34.20 Wéli baa 13.13; Tɔ́r 18.15..

²¹«Yeli bé baara cɛnyɛ kɔlini cégboli nī lè; kɔlisiinwuʔu nɛ̄ gè muɔ ’yɛli bè ŋɔ́ daa. A ki cɛ́nì nyaa tànyiʔɛ kɔ̀n lɛ̀lɛ nī yo, nɛ́ yaliire líɛ lɛ̀lɛ nī yo, yeli ’yɛli bè ŋɔ́ daa34.21 Wéli baa 20.8-11; 23.12; 31.12-17; 35.2; Lev 23.3; Fàn 5.13-14..

²²«Yeli ’yɛli bèri tɔ́ri nɛ́ Yaliipelide Líɛ Lɛ̀lɛ Fundaanra tánʔagbuɔlɔ34.22 Yaliipelide Líɛ Lɛ̀lɛ Fundaanra: Pe ’puu nɛ ti yeri míɛni Cégbuʔulo Fundaanra, bà pe ’puu nɛ cégbuʔulo tɔ́ri gèle, bè ki séli Torimakiyaʔa Fundaanra nɛ̄ dè bè sa nɔ̀ kɔlisiinwoli nɛ̄ lè. ní lè, bè Cégbuʔulo Fundaanra kpíʔile dè, bè yeli bíle yaliipelide kɛ́n dè. Nɛ́ míɛni yeli béri Yaliire Líɛ Lɛ̀lɛ Fundaanra tánʔagbuɔlɔ kpínʔini dè, yiɛlɛ ni kúɔmɔ mɛ́ bè. ²³Tɔliyɔ taanri yiɛlɛ nī lè, yeli nàguɔlɔ pe mìɛni ’yɛli pe- pɛn mi yiʔɛ mɛ́ gè, mi ŋáà wī Kàfɔli Yewe wè, Isirayɛliyé Kulocɛliɛ wè. ²⁴Nɛ́ ki cɛ́n m’bé kùlogolo siɛnnɛ cìra bèle bè yige yeli yiʔɛ mɛ́, bè kàa fàri yeli kùlo nɛ̄ lè. Siɛn sǐ ga tíi yɛ̀ bè yeli kùlo suɔ lè yeli mɛ́ lɛ̀lɛ líì nī yeli nɛ báan Yewe yeli Kulocɛliɛ yiʔɛ mɛ́ gè, tɔliyɔ taanri yiɛlɛ nī lèʔ.

²⁵«Yeli sì yɛli bè yajuʔu káà sìsiɛn woʔ, gàa pe ’kpúu Yewe kakuɔrɔ wuʔu gè, yakaa nɛ̄ gàa gī sìnvari ní dèʔ. Yeli sì yɛli bè Torimakiyaʔa kaara táà tɛ́ngɛ ti- suɔnʔ34.25 Wéli baa 12.10..

²⁶«Yeli ’yɛli bè yeli siiye yaliipelide líɛ dè bè pɛn nɛ́ ti ní Yewe yeli Kulocɛliɛ saʔa mɛ́ gè.

«Yeli sì yɛli bè síkapile ni yàa yírimɛ tíʔɛ bè, bè ni suʔɔʔ34.26 Wéli baa 23.19..»

²⁷A Yewe ń’nɛ̀ ki juu Misa mɛ́ nɛ́ jo: «-Siɛnrɛ dáà sɛbɛ dè. Nɛ́ ki cɛ́n nyakungɛngɛ gáà mi ’kpíʔile nɛ́ muɔ ní nɛ́ Isirayɛli siɛnnɛ ní bèle, mi ’ki kpíʔile nɛ̀ yɛli nɛ́ siɛnrɛ dáà ní dè.»

²⁸A Misa ’kò baa nɛ́ Yewe ní fúɔ nɛ̀ taa cɛnyɛ togosiin nɛ́ pìliye togosiin. Wiì lìiʔ; wi míɛni sì luʔɔ gbuɔʔ. A wi ’kajuudiʔɛlɛ kiɛ sɛbɛ gèle kàdɛnitɛnyɛ siin nɛ̄ yè, nyakungɛngɛ siɛnrɛ dè.

Misa yiʔɛ ki ’yiʔɛ nɛ nyíʔɛnɛ

²⁹Bà Misa kɛ́nì tìgi Sinayii nyagurugo nɛ̄ gè, nɛ́ nyakungɛngɛ siɛnrɛ kàdɛnitɛnyɛ siin ní yè wi kiyɛ nī yè, wiì cé ki cɛ́n wire yiʔɛ ki yé kò nɛ̀ nyíʔɛnɛʔ, lɛ̀lɛ líì nī wi ’puu nɛ nyu nɛ́ Yewe ní wèʔ.

³⁰Bà Arawɔn nɛ́ Isirayɛli siɛnnɛ pe kɛ́nì Misa nyaa wè, a pe ’ki nyaa wi yiʔɛ ki ’puu nɛ nyíʔɛnɛ, pe ’puu nɛ fìʔɛ́ bè sìʔɛrɛ bè kpɔni wi nɛ̄ʔ.

³¹A Misa sí pe yeri, a Arawɔn nɛ́ Isirayɛli tògo kàfɔlilɔ pe mìɛni ní bèle, a pe ’pɛn wi kúrugu, a wi pɛ́nì juu nɛ́ pe ní.

³²Kire kàduʔumɛ gè, a Isirayɛli siɛnnɛ pe mìɛni sìʔɛrɛ nɛ̀ kpɔni wi nɛ̄, a wi ’siɛnrɛ juu dè pe mɛ́ dàa Yewe yé juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ wi mɛ́ dè, Sinayii nyagurugo nɛ̄ gè.

³³Bà Misa ’juu nɛ̀ kúɔ nɛ́ pe ní wè, a wi ’wi yiʔɛ tɔ́n gè nɛ́ fɛ̀ni ní. ³⁴A Misa gbɛ̀ni je jíin Yewe yiʔɛ mɛ́ gè bè juu nɛ́ wi ní wè, wi nɛ̂ cé fɛ̀ni láʔa wè yiʔɛ nɛ̄ gè fúɔ bè taa wi- pa yiri. A wi cé gbɛ̀ni yiri wè, wi nɛ̂ ki juu Isirayɛli siɛnnɛ mɛ́ bèle dàa Yewe cé juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ wire mɛ́ dè.

³⁵A Isirayɛli siɛnnɛ pe gbɛ̀ni Misa yiʔɛ nyaa gè, bɛ̀ ki ’puu nɛ nyíʔɛnɛ gè, Misa nɛ̂ koli nɛ̀ fɛ̀ni tɔ́n wè wi yiʔɛ nɛ̄ gè fúɔ bè taa wi ní ga koli bè sa juu nɛ́ Yewe ní wè.

PE ’YEWE KORIDIʔƐ KPIʔILE GE

(35.1–40.38)

Yewe wi ’cɛndɛnigɛ wuʔu juu gè nɛ̀ fùgu

¹A Misa’Isirayɛliyé tògo siɛnnɛ pe mìɛni yeri nɛ̀ gbuʔulo nɛ́ ki juu pe mɛ́ nɛ́ jo: «Siɛnrɛ ti n’dɛ dàa Yewe ’juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ dè kire ga buu yeli de tári de yɛligi nɛ́ ti ní: ²Yeli bé yeli baara ti mìɛni kúɔ cɛnyɛ kɔlini sunʔɔmɔ nī, nɛ̀ ki yaʔa cɛnyɛ kɔlisiinwuʔu gè kire bé puu yeli mɛ́ cɛndɛnigɛ nɛ́ ní cɛnŋɔdaʔa wàlidɛngɛgɛ Yewe mɛ́ wè; yeli sǐ baara yafiɛn kúɔʔ. A siɛn ó siɛn ’baara kúɔ kire cɛngɛ gè, pe bé wi kpúu wī35.2 Wéli baa Yir 20.8-11; 23.12; 31.12-17; 34.21; Lev 23.3; Fàn 5.12-14.. ³Yeli sì yɛli bè kàsun le kire cɛngɛ gè yeli saʔa káà nigbe nī cɛndɛnigɛ cɛngɛ gèʔ.»

Misa ’jo Isirayɛliyé pe- kpuʔɔrɔ kɛn dè

⁴A Misa kɛ́nì ki juu Isirayɛli tògo siɛnnɛ mɛ́ bèle nɛ́ jo: «Ki n’gɛ kakpiʔiligele gálì Yewe ’juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ nɛ́ jo ye- ke kpíʔile gèle:35.4 Wéli baa 25.1-7.⁵Ye- kpuʔɔrɔ táà kɔ̀n yeli kɔliyɛrɛ nī dè ye kɛn Yewe mɛ́ wè. A ki ’yɛ̀ funjɛ̀ngɛfɔli ŋíì fungo nī gè, wi bé pɛn nɛ́ kpuʔɔrɔ ní Yewe mɛ́ wè: tiɛ wè, nɛ́ walifiiwe wè, nɛ́ kányiɛrɛ ní dè, ⁶nɛ́ jèsii ní ŋàa wī gàri céri dè, nɛ́ ŋàa wī kábebe céri dè, nɛ́ ŋàa wī nyìɛwɛ kpólokpolo wè, nɛ́ fɛ̀ninɛ bálì pe ’tìin nɛ́ lɛn lagbɛnrɛ jèsii pìniwe ní wè, nɛ́ síkasiire ní dè, ⁷nɛ́ sìnbapɔlilɔ sɛ̀nyɛ nyáà pe ’nyɛ́nigɛ yè, nɛ́ sɛ̀nguʔu ní, nɛ́ akasiya tiire ní, ⁸nɛ́ sùnmɔ ní bè bàa pe nii fètingele nī gèle, nɛ́ nùdaanna yɛrɛ táà ní dàa pe líi nɛ siɛnnyiɛnɛgɔn sùnmɔ kpínʔini bè, nɛ́ nùdaanna wusuna ní wè, ⁹nɛ́ ɔnikisi kàdɛniyɛ, nɛ́ lagbɛnrɛ kàdɛniyɛ ní nyàa pe bé líɛ bè tárigɛ efodi burubile nɛ̄ lè nɛ́ sìndinge kpɔ̀bi nɛ̄ wè.»

Misa ’ki tìɛ baara dáà pe ’yɛli pe- kúɔ dè

¹⁰«Siɛnnɛ bálì mɛ́ sícilimɛ yē wè, peri báan pe pa kele gálì kpíʔile gèle gàli ke mìɛni Yewe nyɛ́nì juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ gèle:

¹¹«Kòridiʔɛ gè nɛ́ ki kpátaʔa ní gè nɛ́ ki yatɔngɔ ní gè, nɛ́ ki yatunʔɔnɔ ní gèle, nɛ́ ki tingele ní gèle, nɛ́ ki kàgbiiparigɛlɛ ní gèle, nɛ́ ki tiindugugolo ní gèle, nɛ́ ki táanmɛ nyùyɔ ní yè, ¹²nɛ́ finʔɛgɛ ní gè nɛ́ ki kàgbiʔile gálì ní pe ki líi wè, nɛ́ kàsulugo suɔdiʔɛ ní gè, nɛ́ gunbɔli fɛ̀ni ní wè, ¹³nɛ́ tabali ní wè nɛ́ wi kàgbiʔile gálì ní pe wi líi wè nɛ́ wi yakpiʔilide ti mìɛni ní dè, nɛ́ búru feliye nyáà pe tɛ́ngi mi yiʔɛ mɛ́ gè, ¹⁴nɛ́ fètindaʔagɛlɛ tiige ní gè bèri kpìɛnmɛ cáanri bè, nɛ́ ki yakpiʔilide ní dè, nɛ́ ki fètingele ní gèle nɛ́ sùnmɔ ní bè bàa pe béri nii ke nī gèle, ¹⁵nɛ́ wusuna sórigodiʔɛ nɛ́ ki kàgbiʔile gálì ní pe ki líi gè, nɛ́ siɛnnyiɛnɛgɔn sùnmɔ ní bè nɛ́ nùdaanna wusuna ní wè, nɛ́ Kòridiʔɛ ki wìile ni fɛ̀ni ní wè, ¹⁶nɛ́ Yewe gbùʔɔrɔdiʔɛ yafanʔa ní gè, kakuɔrɔ kaasuʔuro wuʔu gè, nɛ́ ki kányiɛrɛ kàwiire nɛ̀gɛ ní wè, nɛ́ ki kàgbiʔile gálì ní pe ki líi gè nɛ́ ki yakpiʔilide ti mìɛni ní dè, nɛ́ tasaakpuʔɔ gè nɛ́ ki tɛ́ngɛdiʔɛ ní gè, ¹⁷nɛ́ Kòridiʔɛ ki dàligɛ sùlufɛninɛ ní bèle, nɛ́ pe tiindugugolo ní gèle nɛ́ ke táanmɛ nyùyɔ ní yè, nɛ́ nàkpanʔa wìile tɔ́nfɛni ní wè, ¹⁸nɛ̀ fàri Kòridiʔɛ ki tínganʔana nɛ̄ gèle, nɛ́ dàligɛ ki fɛ̀ninɛ gunyɔ tínganʔana ní gèle nɛ́ tínganʔana ke màʔagɛlɛ ní gèle, ¹⁹nɛ́ burudiinre ní dè dàa pe béri nii bèri baara kúu dè saawalidɛngɛgɛ nī gè, nɛ́ míɛni kacuɔnriwɔ Arawɔn wi burudo wàlidɛngɛrɛ ní dè nɛ́ wi jaala wori ní dè kire ga buu peri kacuɔnrilɔ baara kúu dè.»

Isirayɛliyé pe ’pe kpuʔɔrɔ kɛn dè

²⁰Kire nɛ̄ a Isirayɛli tògo siɛnnɛ pe mìɛni sí fali nɛ̀ yɛ̀ nɛ̀ yiri Misa yiʔɛ mɛ́ gè sɛni. ²¹Bìli fungo nī ki yé jíin gè bè yakaa kɛn gè, nɛ́ bàli pe ’puu funjɛ̀nyɛfɔlilɔ bèle, a peli pɛ́nì kpuʔɔrɔ táà kɔ̀n nɛ̀ kɛn Yewe mɛ́ wè bè wi Kpàlidiʔɛ Kpátaʔa kpíʔile gè, nɛ́ míɛni yɛrɛ díì pe ’puu nɛ caa bè ki baara kúɔ dè, nɛ́ dàa ní pe bé líɛ bè kacuɔnrilɔ burudo wàlidɛngɛrɛ jɔli dè.

²²Cɛlilɛ nɛ́ nàguɔlɔ ní bèle, bàli funyɔ nī ki yé jíin bè yakaa kɛn wè, a pe mìɛni ’pɛn nɛ́ pe tiɛ nàbuɔrɔ yɛrɛ ní dè: nɛ́ yatogolo ní gèle gàli pe ’tùɔn buruyo nɛ̄ yè, nɛ́ ngbótogolo ní gèle, nɛ́ fìʔile ní bèle, nɛ́ sɛmidingele ní gèle, nɛ́ tiɛ yɛrɛ felide ti míɛni. A pe ’tire yakɔnrɔ dáà ti mìɛni yɛ̀gɛ naamɛ pe kiyɛ nī yè Yewe yiʔɛ mɛ́. ²³Bàli pe mìɛni pe yé puu bè yɛrɛ dáà taa dè, a pe ’pɛn nɛ́ ti ní: jèsii ŋáà wī gàri céri dè, nɛ́ ŋàa wī kábebe céri dè, nɛ́ ŋàa wī nyìɛwɛ kpólokpolo wè, nɛ́ lɛn lagbɛnrɛ jèsii pìniwe wè, nɛ́ síkasiire ní, nɛ́ sìnbapɔlilɔ sɛ̀nyɛ nyáà pe ’nyɛ́nigɛ yè, nɛ́ sɛ̀nguʔu ní gè. ²⁴Bàli pe mìɛni pe yé puu bè gbɛ̀ walifiiwe nɛ́ kányiɛrɛ taa dè, a pe ’tàa kɔ̀n nɛ̀ kɛn Yewe mɛ́ wè kpuʔɔrɔ. Bàli sí pe yé puu bè gbɛ̀ akasiya tiire taa dè bè baara ti mìɛni kúɔ nɛ́ ti ní dè, a pe ’pɛn nɛ́ pe wori ní dè.

²⁵Cɛlilɛ bálì pe yé jèsii càanna wè macɛ́n wè, a peli pɛ́ni jèsii càanná wè nɛ́ pe kiyɛ ní yè, jèsii ŋáà wī gàri céri dè, nɛ́ ŋàa wī kábebe céri dè, nɛ́ ŋàa wī nyìɛwɛ kpólokpolo wè, nɛ́ lɛn lagbɛnrɛ jèsii ní wè. ²⁶Cɛlilɛ bálì pe mìɛni pe yé síkasiire tìin dè macɛ́n wè, a peli sɛ́ni ti tìín. ²⁷A siɛnnɛ pe yiɛgininɛ peli ’pɛn nɛ́ ɔnikisi kàdɛniyɛ ní yè, nɛ́ lagbɛnrɛ kàdɛniyɛ ní yè nyàa pe bé líɛ bè tárigɛ efodi burubile nɛ̄ lè nɛ́ sìndinge kpɔ̀bi nɛ̄ wè, ²⁸nɛ́ nùdaanna yɛrɛ ní dè nɛ́ sùnmɔ ní bè, bàa pe nii fètingele nī gèle, nɛ́ míɛni béri siɛnnyiɛnɛgɔn sùnmɔ kpínʔini bè nɛ́ wusuna ní wè.

²⁹A Isirayɛli siɛnnɛ pe mìɛni bèle, cɛlilɛ yo, nàguɔlɔ yo, bàli funyɔ nī ki ’yɛ̀ bè yakaa kɛn wè, bé Yewe baara kúɔ dè dàa wi yé juu Misa nyuɔ nī gè á wi ’ti juu siɛnnɛ mɛ́ bèle, a pe mìɛni ’pɛn nɛ́ pe kinɛdɛnigɛ yakɔnrɔ ní dè.

Misa ’Kòridiʔɛ kpíʔilevɔlilɔ tìɛ bèle

³⁰A Misa ’fali nɛ̀ ki juu Isirayɛli siɛnnɛ mɛ́ bèle nɛ́ jo: «Ye- ki wéli, Yewe nyɛ́nì Bɛtisalɛli nyíɛnɛ nɛ̀ kɔ̀n, Uri jaa wè, Uri ŋáà wī Kuri jaa wè, Zuda saʔa tùlugo nī gè. ³¹A Yewe ’wi fungo nyì gè nɛ́ wi Pìle ní lè, a Kulocɛliɛ Pìle ni ’kacɛ́nnɛ kɛn lè wi mɛ́, nɛ́ sícilige ní gè, nɛ̀ baara ti mìɛni cɛ́ngoligo kɛn gè wi mɛ́, ³²wiri jaʔa bèri baara táà cɛ́ngi bé ti kpíʔile wi nyùgo kúrugu, dàa dī tiɛ wori dè, nɛ́ walifiiwe nɛ́ kányiɛrɛ wori dè, ³³bèri lagbɛnrɛ kàdɛniyɛ tɛngi yè béri yi nii yi tiɛyɛ nī yè, bèri kátɛngbuɔnrɔ kpínʔini dè, bèri baara ti mìɛni felide kúu dè.

³⁴«Bɛtisalɛli nɛ́ Woliyabi ní wè, a Yewe ’ki nyɔ́gɔ pe fungo nī gè peri siɛnnɛ tɛnmɛ bèle, Woliyabi ŋáà wī Akisamaki jaa wè, Dan saʔa tùlugo nī gè. ³⁵A wi ’kacɛ́nnɛ kɛn lè pe mɛ́ peri baara ti mìɛni felide kúu dè: kàdɛnitɛngɛ baara dè; nɛ́ kpìɛndiinnɛ baara ní dè, peri fɛ̀ninɛ jɔli bèle de pe súu nɛ́ jèsii ní wè, jèsii ŋáà wī gàri céri dè, nɛ́ ŋàa wī kábebe céri dè, nɛ́ ŋàa wī nyìɛwɛ kpólokpolo wè, nɛ́ lɛn lagbɛnrɛ jèsii pìniwe; béri baara ti mìɛni felide sɔ́migi de dè kpínʔini, béri sɔ̀ngí bèri baara táà cɛ́ngi bé ti kpíʔile wi nyùgo kúrugu.»

¹«Bà sí ki bága kpíʔile, bàli peli pe bé baara dáà ti mìɛni kúɔ dè, bé saawalidɛngɛgɛ gbòbori gè, nɛ́ yɛrɛ dáà ti mìɛni ní dè dàa pe bé líɛ bèri Yewe gbùʔɔrɔ́ wè, ti mìɛni dáà wori Yewe nyɛ́nì juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ gè. Kire siɛnnɛ peli bīɛlɛ Bɛtisalɛli, nɛ́ Woliyabi, nɛ́ siɛnsɛnminɛ pe mìɛni ní, peli bálì mɛ́ Yewe ’kacɛ́nnɛ kɛn lè, nɛ́ sícilige ní gè, nɛ́ baara ti mìɛni cɛ́ngoligo ní gè.»

Siɛnsicilile pe ’Kòridiʔɛ baara séli dè

²A Misa ’Bɛtisalɛli nɛ́ Woliyabi yeri, nɛ́ nàguɔlɔ pe mìɛni ní bàli bīɛlɛ nɛ́ kacɛ́nnɛ ní lè, bàli funyɔ Yewe cé nyì nɛ́ baara cɛ́ngoligo ní gè pe- gbɛ̀ ki baara kúɔ dè, nɛ́ bàli funyɔ nī ki yé yɛ̀ gè. ³A peli pɛ́nì siɛnnɛ pe kpuʔɔrɔ líɛ dè Misa táanni wè, dàa Isirayɛli siɛnnɛ pe yé kɔ̀n nɛ̀ kɛn dè bè Yewe saawalidɛngɛgɛ faan gè. Cɛngɛ ó cɛngɛ sínbinimɛ táanni bè, siɛnnɛ pe níɛ báan nɛ́ kinɛdɛnigɛ yakɔnrɔ ní dè nɛ kanʔa Misa mɛ́.

⁴Nàguɔlɔ bálì pe mìɛni pe yé cìlige nɛ̀ kaala cɛ́n wè níɛ Yewe saawalidɛngɛgɛ baara kúu dè, a peli ’pe baara yaʔa dè ⁵nɛ́ pɛ́nì ki juu Misa mɛ́ nɛ́ jo: «Siɛnnɛ pe nyɛ́nì kɛn nìʔɛgɛ nɛ̀ tóri gàa nɛ̄ we ’puu nɛ caa bè baara kúɔ dè, dàa Yewe ’juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ pe mɛ́ dè.»

⁶A Misa sí fali nɛ̀ ki juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ nɛ́ siɛnnɛ tun bèle bùguro tiɛyɛ yi mìɛni nī nɛ́ jo: «Siɛn sì ń’nɛ̀ yɛli, nàguɔ yo, cɛliwɛ yo, bè ní yakaa kɔ̀n bè kɛn Yewe saawalidɛngɛgɛ ki faanna wuʔu nɛ̄ gèʔ !» A pe ’kpuʔɔrɔ yérige dè, ⁷nɛ́ ki cɛ́n dàa ní pe yé pɛn dè, ti yé niʔɛ nɛ̀ yɛli bè baara kúɔ dè. Ti yé cɛ́nì niʔɛ nɛ̀ tóri wī.

Pe ’Kòridiʔɛ kpátaʔa kpíʔile gè

⁸Siɛnsicilile bálì pe ’puu nɛ baara kúu dè, a pe ’fali nɛ̀ Kòridiʔɛ kpíʔile gè nɛ́ fɛ̀niwɛyɛ kiɛ ní yè. A pe ’fɛ̀ninɛ tìin bèle nɛ́ jèsii ní ŋàa wī gàri céri dè, nɛ́ ŋàa wī kábebe céri dè, nɛ́ ŋàa wī nyìɛwɛ kpólokpolo wè, nɛ́ lɛn lagbɛnrɛ jèsii pìniwe. A kpìɛndiinnɛ pe ’seribɛnnɛ jènyigele sɔ́migɔ gèle nɛ̀ tárigɛ fɛ̀ninɛ nɛ̄ bèle. ⁹Fɛ̀niwɛgɛ ó fɛ̀niwɛgɛ tɔnigɛnmɛ pi ’puu kabuunyiʔɛnɛ togo nɛ́ kataanri; ki píɛlɛgɛnmɛ pi ’puu kabuunyiʔɛnɛ sicɛri. Ti mìɛni bìnɛ wi ’puu nuwɔ. ¹⁰A pe ’fɛ̀niwɛyɛ kogunɔ líɛ nɛ̀ yi jɔli nɛ̀ tárigɛ yìi nɛ̄; yire ’puu gboli nigbe. Bɛ̀ míɛni pe ’nyìi kogunɔ kpíʔile yè. ¹¹Gbuʔulo gálì nī gèle, fɛ̀niwɛgɛ ó fɛ̀niwɛgɛ sɛngɛ nɛ̄ gè, a pe ’yapuʔɔlɔ jɔli nɛ̀ tárigɛ yi nɛ̄, gàli ke ’puu gàri céri wuʔulo gèle. ¹²Yapuʔɔlɔ ke nyuɔ ki ’puu togosiin nɛ́ kpɔrigɔ, gbuʔulo siin nī gèle, gboli ó gboli fɛ̀niwɛgɛ sɛngɛ nyuɔ nɛ̄ gè. A ke ’sìɛn nɛ́ kìye ní. ¹³A pe ’yatunʔɔnɔ togosiin nɛ́ kpɔrigɔ kpíʔile, tiɛ wuʔulo gèle. A pe ’gbuʔulo ke mìɛni siin suʔulo gèle kìye nɛ̄ nɛ́ yatunʔɔnɔ ní gèle, kire ga buu Kòridiʔɛ ki- pínɛ bè puu nigbe.

¹⁴A pe sí fɛ̀niwɛyɛ kiɛ nɛ́ nigbe kpíʔile nɛ́ síkasiire ní dè, nɛ̀ Kòridiʔɛ ki kpátaʔa tɔ́n gè. ¹⁵Fɛ̀niwɛgɛ ó fɛ̀niwɛgɛ tɔnigɛnmɛ pi ’puu kabuunyiʔɛnɛ togo nɛ́ kpɔrigɔ. Fɛ̀niwɛgɛ ó fɛ̀niwɛgɛ píɛlɛgɛnmɛ míɛni pi ’puu kabuunyiʔɛnɛ sicɛri. Yi mìɛni bìnɛ wi ’puu nubo. ¹⁶A pe ’fɛ̀niwɛyɛ kogunɔ líɛ nɛ̀ yi jɔli nɛ̀ tárigɛ yìi nɛ̄; yire ’puu gboli láà nigbe. Gboli siinwoli nī lè, a pe ’fɛ̀niwɛyɛ kɔlini líɛ nɛ̀ yi jɔli nɛ̀ tárigɛ yìi nɛ̄. ¹⁷Gbuʔulo gálì nī gèle, fɛ̀niwɛgɛ ó fɛ̀niwɛgɛ sɛngɛ nɛ̄ gè, a pe ’yapuʔɔlɔ togosiin nɛ́ kpɔrigɔ jɔli nɛ̀ tárigɛ yi nɛ̄. ¹⁸A pe ’yatunʔɔnɔ togosiin nɛ́ kpɔrigɔ kpíʔile, kányiɛrɛ wuʔulo gèle. A pe ’gbuʔulo ke mìɛni siin suʔulo gèle kìye nɛ̄ nɛ́ yatunʔɔnɔ ní gèle, kire ga buu kpátaʔa ki naamɛ tiɛyɛ yi mìɛni pínɛ bè puu nigbe. ¹⁹A pe sí sìnbapɔlilɔ sɛ̀nyɛ líɛ yè, nɛ̀ yi nyɛ́nigɛ, nɛ̀ kpátaʔa naamɛ tɔ́n gè. Bè ní taʔa ki nɛ̄, a pe ’fɛ̀niwɛgɛ káà kpíʔile nɛ́ sɛ̀nguʔu ní, nɛ́ ki naamɛ tɔ́n wè cígini.

Pe ’tingele kpíʔile bèri Kòridiʔɛ tɛ́ngi gè

²⁰A pe sí akasiya tingele kálì celile bè Kòridiʔɛ kpíʔile gè, nɛ̀ ke cɔ́ri nɛ̀ yérige. ²¹Tinnɛ ó tinnɛ tɔnigɛnmɛ pi ’puu kabuunyiʔɛnɛ kiɛ, ke píɛlɛgɛnmɛ ní bè kabuunyɛni nigbe nɛ́ tílaga. ²²Ke tingele gálì ke ’puu nɛ́ fèriye siin siin ní. Ke mìɛni kpíʔilegɛnmɛ pi ’puu nubo.

²³A pe ’tingele togo kpíʔile bè Kòridiʔɛ ki cɛngɛnyɛnifolimɛ kàliige kɔli mɛ́ kpíʔile gè. ²⁴A pe ’walifiiwe líɛ wè nɛ̀ tingele nyùyɔ kpíʔile yè bè ke tɛ́ngɛ tingele togo táanmɛ: nyùyɔ siin ’puu tinnɛ nigbe fèriye siin cɔ́ridiʔɛ nɛ̄ gè, nyùyɔ siin yáà ń’nɛ̀ puu tinnɛ nigbe fèriye siin cɔ́ridiʔɛ nɛ̄ gè. Táanmɛ nyùyɔ yi mìɛni bìnɛ wi ’puu togosiin. ²⁵A pe ’tingele togo kálì kpíʔile cígini kayɔbigɔ gíì nɛ̄ gè, Kòridiʔɛ ki cɛngɛnyɛnifolimɛ kàmɛgɛ kɔli mɛ́ gè. ²⁶Tingele gálì ke mìɛni nigbe nigbe ’sigi nɛ̀ yérige nɛ́ ke walifiiwe nyùyɔ siin siin cɔ́ridiʔɛ ní gè, a pe ’nyùyɔ togosiin kpíʔile yè. ²⁷Kòridiʔɛ kàduʔu mɛ́ gàa gī cɛngɛnyɛnijiingɔli mɛ́ gè, a pe ’tingele kɔlini kpíʔile gèle. ²⁸A pe ’tingele siin siin kpíʔile gàli ke ’puu bè Kòridiʔɛ gɔ̀ninɔ kàduʔu mɛ́ cò wè bè yérige. ²⁹A pe ’ke tingele gálì ke siin pínɛ gèle nɛ̀ cɔ́ri kìye táanni nɛ́ fìʔiwe tíʔɛ wè nɛ̀ ke nyuɔyɔ siin cò yè nɛ̀ yérige naamɛ gè. Bà pe yé ki kpíʔile yi mìɛni siin nɛ̄, tiɛyɛ siin nɛ̄ yè. ³⁰Kòridiʔɛ ki kàduʔu mɛ́ walifiiwe tingele ke mìɛni bìnɛ wi ’puu kataanri. Ke mìɛni bìnɛ táanmɛ nyùyɔ siin siin tiɛyɛ yi ’puu kiɛ nɛ́ kɔlini.

³¹A pe ’kàgbiiparigɛlɛ kpíʔile nɛ́ akasiya tiire ní dè, nɛ̀ ke le kàgbiiyerigele nɛ̄ gèle. A pe ’ke kpíʔile kogunɔ, nɛ̀ le Kòridiʔɛ ki kayɔbigɔ nɛ̄ gè gàa gī cɛngɛnyɛnifolimɛ lìʔɛlɛ kàmɛgɛ kɔli mɛ́ gè, ³²nɛ́ kàli kogunɔ kpíʔile kàgbiiyerigele gílì nɛ̄ gèle lìʔɛlɛ níì nɛ̄ lè, nɛ́ míɛni kàli kogunɔ kpíʔile kàgbiiyerigele gílì nɛ̄ gèle ki kàduʔu mɛ́ gè cɛngɛnyɛnijiinmɛ mɛ́ bè. ³³Kàgbiiparilɛ náà nī taanriwoli lè, a pe ’lire pari nɛ̀ tóri tingele ke sunʔɔmɔ nī bè, nɛ yiri nyuɔ gíì mɛ́ gè nɛ waa gìi mɛ́ gè. ³⁴A pe ’tiindugugolo nɛ́ kàgbiiparigɛlɛ tɔ́n gèle nɛ́ tiɛ ní. Kájingele gálì pe ’tárigɛ tiindugugolo nɛ̄ gèle nɛ́ kàgbiiparigɛlɛ sùuri gèle ke nɛ̄ gèle, a pe ’ke kpíʔile míɛni nɛ́ tiɛ ní.

Pe ’Kòridiʔɛ wìile fɛ̀ni nɛ́ gunbɔli fɛ̀ni kpíʔile wè

³⁵A pe sí gunbɔli fɛ̀ni tìin wè nɛ́ jèsii ní ŋàa wī gàri céri dè, nɛ́ ŋàa wī kábebe céri dè, nɛ́ ŋàa wī nyìɛwɛ kpólokpolo wè, nɛ́ lɛn lagbɛnrɛ jèsii pìniwe ní wè. Kpìɛndiinnɛ bèle, a pe ’seribɛnnɛ jènyigele sɔ́migɔ gèle nɛ̀ kpíʔile gunbɔli fɛ̀ni nɛ̄ wè. ³⁶A pe ’akasiya tiindugugolo sicɛri kpíʔile gèle nɛ̀ ke tɔ́n nɛ́ tiɛ ní wè, nɛ́ gunbɔli fɛ̀ni tùɔn wè ke nɛ̄. Ki tiindugugolo gálì gèle, ke ’puu nɛ́ yatunʔɔnɔ ní gàli pe ’kpíʔile nɛ́ tiɛ ní wè. A pe ’walifiiwe nyɛgɛ nɛ̀ tiindugugolo táanmɛ nyùyɔ sicɛri kpíʔile yè. ³⁷A pe ’fɛ̀ni wáà kpíʔile nɛ Kpátaʔa wìile tɔ́ngi lè. A pe ’wi tìin nɛ́ jèsii ní ŋàa wī gàri céri dè, nɛ́ ŋàa wī kábebe céri dè, nɛ́ ŋàa wī nyìɛwɛ kpólokpolo wè, nɛ́ lɛn lagbɛnrɛ jèsii pìniwe. Kire fɛ̀ni wire pe ’jɔli nɛ́ wi súu. ³⁸A pe ’akasiya tiindugugolo kogunɔ kpíʔile gèle nɛ́ ke yatunʔɔnɔ ní gèle nɛ́ fɛ̀ni tùɔn wè ke nɛ̄. Tiindugugolo ke naminimɛ nyùyɔ yè, nɛ́ ke yakparigɛlɛ ní gèle, pe yé yi tɔ́n nɛ́ tiɛ ní wè. Nɛ̀ ki yaʔa pe yé sí tiindugugolo ke táanmɛ nyùyɔ tiɛyɛ kogunɔ kpíʔile yè nɛ́ kányiɛrɛ ní.

Bɛtisalɛli wi ’nyakungɛngɛ finʔɛgɛ kpíʔile gè

¹A Bɛtisalɛli wi ’finʔɛgɛ kpíʔile gè nɛ́ akasiya tiire ní dè. Ki tɔnigɛnmɛ pi ’puu kabuunyiʔɛnɛ siin nɛ́ tílaga, ki píɛlɛgɛnmɛ pi ’puu kabuunyɛni nigbe nɛ́ tílaga, ki kpàʔalagɛnmɛ pi ’puu kabuunyɛni nigbe nɛ́ tílaga. ²A wi ’tiɛ cɛ̀nwɛ nyɛgɛ wè nɛ̀ ki tɔ́n nɛ́ wi ní, ki laamɛ nī bè nɛ́ ki kàduʔu nɛ̄ gè, nɛ́ ki nyuɔyɔ màʔa yè nɛ̀ suʔu nɛ́ tiɛ ní. ³A wi ’kájingele sicɛri kpíʔile nɛ́ tiɛ ní, nɛ̀ ke nɔrigi ki tɔliyɔ sicɛri nɛ̄ yè, siin kayɔbigɔ gíì nɛ̄ gè, nɛ́ kayɔbigɔ gíì ní gè. ⁴A wi ’akasiya kàgbiʔile sicɛri tɛn, nɛ́ tiɛ nyɛgɛ wè nɛ̀ ke tɔ́n. ⁵A wi ’kàgbiʔile le gèle kájingele nī gèle finʔɛgɛ ki gɔ̀ninɔ tiʔɛlɛ nɛ̄ gèle, kire ga buu pe- gbɛ̀ finʔɛgɛ líɛ gè.

⁶A wi sí finʔɛgɛ yatɔngɔ kpíʔile gè nɛ́ tiɛ cɛ̀nwɛ ní wè, ki- puu kàsulugo suɔdiʔɛ. Ki tɔnigɛnmɛ pi ’puu kabuunyiʔɛnɛ siin nɛ́ tílaga, ki píɛlɛgɛnmɛ pi ’puu kabuunyɛni nigbe nɛ́ tílaga. ⁷A wi ’tiɛ líɛ wè nɛ̀ wi kpúɔn, nɛ̀ nyìʔɛnɛ tundunminɔ faan bèle, bàli bīɛlɛ seribɛnnɛ bèle, nɛ́ pe kóri kàsulugo suɔdiʔɛ ki nyuɔyɔ nɛ̄ yè. ⁸Seribɛn wáà ’puu ki yiʔɛ mɛ́ nyuɔ nɛ̄ gè, wàa sí puu ki kàduʔu mɛ́ nyuɔ nɛ̄ gè. A wi ’pe kpíʔile pe- puu nigbe nɛ́ kàsulugo suɔdiʔɛ ní gè, ki nyuɔyɔ siin nɛ̄ yè. ⁹A pe ’fíkɛnyɛ yɛ̀gɛ yè naamɛ gè nɛ̀ kàsulugo suɔdiʔɛ tɔ́n gè níɛ ki wéli. A pe ’yiɛyɛ wáa yè pìye mɛ́, nɛ́ nyùyɔ cùungu yè níɛ kàsulugo suɔdiʔɛ wéli gè.

Bɛtisalɛli ’búrutaʔa tabali kpíʔile wè

¹⁰A Bɛtisalɛli wi ’tabali kpíʔile wè nɛ́ akasiya tiire ní dè. Wi tɔnigɛnmɛ pi ’puu kabuunyiʔɛnɛ siin, wi píɛlɛgɛnmɛ pi ’puu kabuunyɛni nigbe, wi kpàʔalagɛnmɛ pi ’puu kabuunyɛni nigbe nɛ́ tílaga. ¹¹A wi ’tabali wi mìɛni tɔ́n nɛ́ tiɛ cɛ̀nwɛ ní wè, nɛ́ wi nyuɔyɔ sɔ́migɔ yè nɛ̀ kpíʔile nɛ́ yi tɔ́n nɛ́ tiɛ cɛ̀nwɛ ní wè nɛ̀ wi màʔa nɛ̀ suʔu. ¹²Nɛ́ sí tabali nyuɔ kpíʔile gè nɛ̀ ki kpàʔala nɛ̀ wi màʔa nɛ̀ suʔu kadagbege píɛlɛgɛnmɛ. A wi ’tiɛ cɛ̀nwɛ tíʔɛ wè nɛ̀ ki nyuɔ siinwuʔu màʔa gè nɛ̀ suʔu. ¹³A wi ’fali nɛ̀ tiɛ kájingele sicɛri kpíʔile nɛ̀ ke kóri tabali wi gɔ̀ninɔ sicɛri tiɛyɛ nɛ̄ yè, bàli pe yē tabali wi tɔliyɔ sicɛri táanni yè. ¹⁴Ki kájingele gálì pe ’kóri tabali wi lìʔɛgɛlɛ tiɛyɛ táanni yè, nyàa yī kadagbege tiɛyɛ nī yè. Baa pe ’puu nɛ kàgbiʔile nii gèle níɛ tabali líi wè. ¹⁵A wi ’akasiya tiire líɛ nɛ̀ kàgbiʔile gálì kpíʔile gèle, nɛ́ ke tɔ́n nɛ́ tiɛ cɛ̀nwɛ ní. Keli ke ’puu tabali wi líɛdiɛyɛ yè. ¹⁶A wi ’tiɛ cɛ̀nwɛ líɛ wè nɛ̀ yakpiʔilide kpíʔile nɛ́ wi ní, tabali wori dè: tàa ’puu tasaala, nɛ́ tàkuuwori, nɛ́ kàjuʔɔlɔ, nɛ́ lakuucɛngɛlɛ ní. Keli nī pe nìɛ diviɛn kóri nɛ ŋu nɛ Yewe gbùʔɔrɔ́ wè.

Bɛtisalɛli wi ’fètindaʔagɛlɛ tiige kpíʔile gè

¹⁷A Bɛtisalɛli wi ’fètindaʔagɛlɛ tiige kpíʔile nɛ́ tiɛ cɛ̀nwɛ ní ŋáà pe ’kpúɔn wè. Fètindaʔagɛlɛ tiige ki yé kpíʔile nɛ́ tiɛ ní wè. A wi ’ki táanmɛ nyùgo kpíʔile gè, nɛ́ ki sunʔɔmɔ tiige kpíʔile gè nɛ̀ ki sìɛn céwu. A wi ’nɛ̀joyo kpíʔile yè bɛ̀ tiige fiɛnrɛ tíɛlɛ; yi mìɛni nigbe nigbe ’puu nɛ́ fiɛnrɛ ní, nɛ́ fiɛnrɛ ti nadanʔana nɛ́ ti wɛgɛlɛ ní gèle. Ti mìɛni bìnɛ wi ’puu nigbe nɛ́ fètindaʔagɛlɛ tiige ní gè.

¹⁸Lèye kɔlini ’puu sunʔɔmɔ tiige nɛ̄ gè; taanri sí puu kayɔbigɔ gíì mɛ́ gè, taanri ní kayɔbigɔ gíì mɛ́ gè. ¹⁹Lège ó lège, nɛ̀joyo taanri ’puu ki nɛ̄. Nɛ̀jogo ó nɛ̀jogo ’puu bɛ̀ amadi tiige fiɛnrɛ tíɛlɛ dè, yafiɛnnɛ ó yafiɛnnɛ nɛ́ ki nadaanna ní, nɛ́ ki wɛgɛlɛ ní gèle. Bɛ̀ ki ’puu lèye nyáà yi mìɛni kɔlini nɛ̄ yè.

²⁰Ki sunʔɔmɔ tiige nɛ̄ gè, nɛ̀joyo sicɛri ’puu ki nɛ̄, nyàa yi ’puu bɛ̀ amadi tiige fiɛnrɛ tíɛlɛ dè. Yi mìɛni nigbe nigbe ’puu nɛ́ nadanʔana ní nɛ́ yi wɛgɛlɛ ní gèle. ²¹Nadanʔana ke ’puu lèye kɔlini yi suʔudiɛyɛ táanmɛ gè sunʔɔmɔ tiige nɛ̄ gè: suʔudiʔɛ pélige táanmɛ gè, nadaanna nigbe; suʔudiʔɛ siinwuʔu táanmɛ gè, nadaanna nigbe; suʔudiʔɛ taanriwuʔu táanmɛ gè, nadaanna nigbe ’puu baa. ²²Fíɛnrɛ nadanʔana gèle nɛ́ lèye ní yè, ti mìɛni ’pínɛ nɛ̀ puu sìnbogo nɛ́ fètindaʔagɛlɛ tiige ní gè. Wi yé nyɛ́nì ti mìɛni kpíʔile nɛ́ tiɛ cɛ̀nwɛ ní ŋàa pe ’kpúɔn wè.

²³A wi sí fètingele kɔlisiin kpíʔile gèle, nɛ́ ke fígiyɛgɛlɛ ní gèle nɛ́ cúnʔɔ yalegele ní gèle. Ti mìɛni ’puu tiɛ cɛ̀nwɛ wori. ²⁴Wi yé tiɛ cɛ̀nwɛ culolo togo nɛ́ kpɔrigɔ líɛ nɛ̀ fètindaʔagɛlɛ tiige kpíʔile gè nɛ́ ki yakpiʔilide ní dè37.24 culolo togo nɛ́ kpɔrigɔ: Eburu siɛnrɛ nī dè, pe ’ki juu nɛ́ jo talan nigbe..

Bɛtisalɛli wi ’wusuna sórigodiʔɛ kpíʔile gè

²⁵A Bɛtisalɛli wi ’wusuna sórigodiʔɛ faan gè nɛ́ akasiya tiire ní dè. Ki tɔnigɛnmɛ pi ’puu kabuunyɛni nigbe, nɛ́ ki píɛlɛgɛnmɛ pi ’puu kabuunyɛni nigbe. Sórigodiʔɛ ki kayɔbiyɔ sicɛri yi mìɛni yi ’puu nuyɔ. Ki kpàʔalagɛnmɛ pi ’puu kabuunyiʔɛnɛ siin. Ki nyɛgɛlɛ ke mìɛni bìnɛ wi ’puu nigbe nɛ́ sórigodiʔɛ ní gè. ²⁶A wi ’tiɛ cɛ̀nwɛ nyɛgɛ nɛ̀ ki tɔ́n nɛ́ wi ní, ki naamɛ gè, nɛ́ ki lìʔɛgɛlɛ ní gèle, nɛ́ ki nyɛgɛlɛ ní gèle. A wi ’ki nyuɔyɔ màʔa yè nɛ̀ suʔu nɛ́ tiɛ ní wè. ²⁷A wi ’kájingele siin kpíʔile nɛ́ tiɛ ní wè nɛ́ ke nɔrigi ki lìʔɛgɛlɛ siin nī gèle, ki nyuɔyɔ láara yè. Kire kájingele siin gálì keli nī pe ’puu nɛ kàgbiʔile nii gèle bèri ki líi. ²⁸A wi ’akasiya tiire líɛ nɛ̀ kàgbiʔile gálì kpíʔile gèle, nɛ́ ke tɔ́n nɛ́ tiɛ ní wè. ²⁹A wi ’siɛnnyiɛnɛgɔn sùnmɔ kpíʔile bè bèri saawalidɛngɛgɛ baara kúu dè, nɛ́ míɛni nùdaanna wusuna cìiliwe ní wè. Siɛn ŋàa wi ’ti kpíʔilegɛnmɛ cɛ́n bè, a wi ’ti kpíʔile.

Bɛtisalɛli wi ’gbùʔɔrɔdiʔɛ yafanʔa kpíʔile gè

¹A Bɛtisalɛli wi sí Yewe gbùʔɔrɔdiʔɛ faan gè, kire gáà ki ’puu kakuɔrɔ kaasuʔuro wuʔu gè, nɛ́ akasiya tiire ní dè. Ki tɔnigɛnmɛ pi ’puu kabuunyiʔɛnɛ kogunɔ, nɛ́ ki píɛlɛgɛnmɛ pi ’puu kabuunyiʔɛnɛ kogunɔ. Gbùʔɔrɔdiʔɛ ki kayɔbiyɔ sicɛri yi mìɛni ’puu nuyɔ. Ki kpàʔalagɛnmɛ pi ’puu kabuunyiʔɛnɛ taanri. ²A wi ’nyɛgɛlɛ kpíʔile gèle nɛ̀ tárigɛ gbùʔɔrɔdiʔɛ ki gɔ̀ninɔ tiʔɛlɛ sicɛri ke mìɛni nɛ̄ gèle, kire ga buu nyɛgɛlɛ gèle nɛ́ gbùʔɔrɔdiʔɛ ní gè, ti mìɛni- pínɛ bè puu sìnbogo. A wi ’ki mìɛni pínɛ nɛ̀ tɔ́n nɛ́ kányiɛrɛ ní. ³A wi ’ki yakpiʔilide kpíʔile dè nɛ́ kányiɛrɛ ní: wi ’yaleye yáà kpíʔile bèri cúnʔɔ kɔ̀ngí gè, nɛ́ ki yakɔnyɔ kpíʔile yè, nɛ́ ki sìsiɛn nyɛri tasaadurulo ní bèle, nɛ́ ki gànʔana dɛ̀ngɛlɛ ní gèle, kaara wuʔulo gèle, nɛ́ ki kàsun kɔ̀nyɛrɛ ní dè.

⁴A wi ’kányiɛrɛ kàwiire nɛ̀gɛ kpíʔile bɛ̀ jùɔwiʔile tíɛlɛ, nɛ́ ki timɔri dáà tárigɛ dè ki nyuɔyɔ táanmɛ gè, kire ga buu timɔri ti- gbùʔɔrɔdiʔɛ cò gè sunʔɔmɔ nī bè, bè tìgi táanmɛ gè. ⁵A wi ’kájingele sicɛri kpíʔile, kányiɛrɛ kàwiire nɛ̀gɛ gɔ̀ninɔ tiʔɛlɛ sicɛri nɛ̄ gèle, bè kàgbiʔile le gèle baa. ⁶A wi ’akasiya kàgbiʔile siin tɛn gèle, nɛ́ kányiɛrɛ nyɛgɛ nɛ̀ ke tɔ́n nɛ́ ti ní. ⁷A wi ’kàgbiʔile le gèle kájingele nī gèle ki nɔgɔn tiʔɛlɛ nɛ̄ gèle. Kàgbiʔile ke ’puu ki lìʔɛgɛlɛ siin tiɛyɛ nī yè, kire ga buu pe- gbɛ̀ ki líɛ. Kire gbùʔɔrɔdiʔɛ gáà wi ’kpíʔile nɛ́ tiitɛnkpɔbiyɔ ní yè; ki laamɛ pi ’puu waʔanɛ.

⁸A wi sí tasaakpuʔɔ kpíʔile gè nɛ́ ki tɛ́ngɛdiʔɛ ní gè nɛ́ kányiɛrɛ ní dè. Cɛlilɛ gboli náà ni ’puu nɛ baara kúu dè Kpàlidiʔɛ Kpátaʔa ki wìile nɛ̄ lè, a peli míɛni ’pɛn nɛ́ kányiɛrɛ dibalele bálì ní bèle, nɛ̀ pɛ́nì pe kɛn Bɛtisalɛli mɛ́, a wi ’pe nyɛgɛ nɛ̀ tasaakpuʔɔ kpíʔile gè nɛ́ pe ní38.8 Wéli baa 30.17-21..

Bɛtisalɛli wi ’Kòridiʔɛ dàligɛ sùlu gè

⁹A Bɛtisalɛli wi sí Kòridiʔɛ dàligɛ sùlu gè nɛ́ fɛ̀ninɛ ní bèle bàli pe yé tíin nɛ́ lɛn lagbɛnrɛ jèsii pìniwe ní wè. Cɛngɛnyɛnifolimɛ kàliige kɔli mɛ́ gè, dàligɛ fɛ̀ninɛ pe yé tɔni nɛ̀ sɛ́nì nɔ̀ fúɔ kabuunyiʔɛnɛ dabataan kire kayɔbigɔ nɛ̄ gè38.9 Koliyo 9-20 wuʔu nī gè, wéli baa 27.9-19.. ¹⁰A pe ’kire fɛ̀ninɛ bálì tùɔn tùɔn bèle tiindugugolo togo nɛ̄ gèle, gàli pe ’cɔ́ri nɛ̀ yérige kányiɛrɛ táanmɛ nyùyɔ nɛ̄ yè. A pe ’walifiiwe yakparigɛlɛ le gèle tiindugugolo nɛ̄ gèle nɛ́ walifiiwe yatunʔɔnɔ ní gèle, bè fɛ̀ninɛ tùɔn tùɔn bèle ke nɛ̄. ¹¹Bɛ̀ ki ’puu míɛni cɛngɛnyɛnifolimɛ kàmɛgɛ kɔli mɛ́ gè. Dàligɛ tiʔɛ ki tɔnigɛnmɛ pi ’puu míɛni kabuunyiʔɛnɛ dabataan (100). A pe ’fɛ̀ninɛ bálì tùɔn tùɔn bèle kányiɛrɛ tiindugugolo togo nɛ̄ gèle, nɛ́ ke kányiɛrɛ táanmɛ nyùyɔ ní yè, gàli gīɛlɛ nɛ́ walifiiwe yakparigɛlɛ nɛ́ ke yatunʔɔnɔ ní gèle.

¹²Cɛngɛnyɛnijiinmɛ kɔli mɛ́ gè, dàligɛ tiʔɛ ki píɛlɛgɛnmɛ pi ’puu kabuunyiʔɛnɛ togosiin nɛ́ kpɔrigɔ. Pe yé ki fɛ̀ninɛ tùɔn bèle tiindugugolo kiɛ nɛ̄ gèle, gàli pe ’cɔ́ri nɛ̀ yérige kányiɛrɛ tiindugugolo nyùyɔ kiɛ nɛ̄ yè, gàli gīɛlɛ nɛ́ walifiiwe yakparigɛlɛ nɛ́ ke yatunʔɔnɔ ní gèle. ¹³Cɛngɛnyɛnifolimɛ kɔli mɛ́ gè, dàligɛ tiʔɛ ki píɛlɛgɛnmɛ pi ’puu míɛni kabuunyiʔɛnɛ togosiin nɛ́ kpɔrigɔ.

^14,15Wìile náà nī baa dàligɛ ki jíindiʔɛ nī gè kire kɔli mɛ́ gè, fɛ̀ninɛ pe ’puu wìile ni kayɔbiyɔ siin nɛ̄ yè. Pe tɔnigɛnmɛ pi ’puu kabuunyiʔɛnɛ kiɛ nɛ́ kogunɔ; pe ’pe tùɔn tiindugugolo taanri nɛ̄ gèle, gàli pe ’cɔ́ri nɛ̀ yérige nyùyɔ taanri nɛ̄ yè.

¹⁶Fɛ̀ninɛ bálì pe ’Kòridiʔɛ dàligɛ tiʔɛ sùlu gè, pe ’pe mìɛni tìin nɛ́ lɛn lagbɛnrɛ jèsii pìniwe ní wè. ¹⁷Tiindugugolo ke táanmɛ nyùyɔ yè, pe ’yi kpíʔile nɛ́ kányiɛrɛ ní, nɛ̀ ki yaʔa ke yakparigɛlɛ nɛ́ ke yatunʔɔnɔ ní gèle, nɛ́ míɛni ke naminimɛ nyùyɔ tiɛyɛ ní yè, pe ’yi tɔ́n nɛ́ walifiiwe ní. Dàligɛ tiindugugolo ke mìɛni gèle a pe ’ke suʔulo kìye nɛ̄ nɛ́ walifiiwe yakparigɛlɛ ní gèle.

¹⁸Nàkpanʔa wìile tɔ́nfɛni ŋáà pe ’súu nɛ́ jèsii ní wè ŋàa wī gàri céri dè, nɛ́ ŋàa wī kábebe céri dè, nɛ́ ŋàa wī nyìɛwɛ kpólokpolo wè, nɛ́ lɛn lagbɛnrɛ jèsii pìniwe ní wè, a wi ’dàligɛ wìile tɔ́n lè. Wi ’puu bɛ̀ dàligɛ ki fɛ̀ninɛ tíɛlɛ bèle: wi píɛlɛgɛnmɛ pi ’puu kabuunyiʔɛnɛ togo, nɛ́ wi kpàʔalagɛnmɛ pi ’puu kabuunyiʔɛnɛ kogunɔ. ¹⁹Wi tiindugugolo sicɛri ke táanmɛ nyùyɔ yè, pe yé yi kpíʔile nɛ́ kányiɛrɛ ní. Ke yakparigɛlɛ gèle nɛ́ ke yatunʔɔnɔ ní gèle, nɛ́ míɛni ke naminimɛ nyùyɔ yè, pe yé ti mìɛni kpíʔile nɛ́ walifiiwe ní. ²⁰Kòridiʔɛ ki tínganʔana, nɛ́ dàligɛ tiʔɛ ki fɛ̀ninɛ gunyɔ tínganʔana ní gèle, ke mìɛni ’puu kányiɛrɛ.

Pe ’lɔri ti niʔɛgɛnmɛ tɔ́ri bè

²¹Lɔri ti niʔɛgɛnmɛ pi m’bɛ, lɔri dáà pe ’líɛ nɛ̀ Kòridiʔɛ faan gè, Kòridiʔɛ gáà nī nyakungɛngɛ siɛnrɛ ti ’puu nɛ kòrí dè. Kire tɔ́rilɔ lire pe yé kpíʔile nɛ̀ yɛli nɛ́ Misa nyasiɛnrɛ ní dè. Leviiyé peli pe yé ti tɔ́ri; Itamari wi ’puu pe yiɛginiwɛ wè. Wire wi ’puu kacuɔnriwɔArawɔn jaa wè. ²²Bɛtisalɛli wè, Uri jaa wè, Uri ŋáà wī Kuri jaa wè, Zuda saʔa tùlugo nī gè, wire wi yé baara dáà ti mìɛni kúɔ dàa Yewe cé juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ Misa mɛ́ wè. ²³A Woliyabi pɛ́nì wi sáʔa, wire ŋáà wi ’puu Akisamaki jaa wè, Dan saʔa tùlugo nī gè, wire ŋáà mɛ́ baara ti kacɛ́nnɛ ni ’puu lè: kàdɛnitɛnwɛ wi ’puu, nɛ wi ’puu nɛ jaʔa nɛ baara táà cɛ́ngi bé ti kpíʔile wi nyùgo kúrugu. Wire míɛni wi yé fɛ̀ninɛ sɔ́migɔ bèle nɛ̀ súu nɛ́ sìnbasiire jèsii ní wè, ŋàa wī gàri céri dè, nɛ́ ŋàa wī kábebe céri dè, nɛ́ ŋàa wī nyìɛwɛ kpólokpolo wè, nɛ́ lɛn lagbɛnrɛ jèsii pìniwe ní wè.

²⁴Tiɛ ŋáà nyuɔ pe yé tíʔɛ nɛ̀ saawalidɛngɛgɛ baara kúɔ dè, tiɛ ŋáà pe yé yɛ̀gɛ naamɛ nɛ̀ tìɛ Yewe nɛ̄ wè kpuʔɔrɔ wuu wè, wi ’puu culolo sirakogunɔ (1 000) felige. Pe yé wi kíri nɛ̀ taʔa culo nɛ̄ wè nɛ̀ yɛli nɛ́ Yewe saawalidɛngɛgɛ culolo kɛnmɛ ní bè38.24 culolo sirakogunɔ: Eburu siɛnrɛ nī dè, pe ’ki juu nɛ́ jo: talan pígele togo nɛ́ kacɛri nɛ́ sikile pígele sirataanri nɛ́ tekɔlini nɛ́ kpɔrigɔ (730). Talan nigbe, wire nɛ̂ nyaa sikilele togotaanri (300); nɛ́ míɛni talan nigbe wire nɛ̂ nyaa culolo togo nɛ́ kpɔrigɔ. Sikile nigbe wè, wire nɛ̂ puu giraminɛ kiɛ nɛ́ nigbe nɛ́ tílaga (11,4).. ²⁵Isirayɛli tògo siɛnnɛ bálì pe yé tɔ́ri nɛ́ pe míɛyɛ sɛbɛ yè, a peli ’pɛn nɛ́ pe walifiiwe ní wè. Wire ’puu culolo sirakiɛ nɛ́ kɔlisiin nɛ́ togosiin (3 440) felige. Pe yé wi kíri nɛ̀ taʔa culo nɛ̄ wè nɛ̀ yɛli nɛ́ Yewe saawalidɛngɛgɛ culolo kɛnmɛ ní bè38.25 Koliyo 25-26 wuʔu nī gè, wéli baa 30.11-16.. ²⁶A ki ’nyaa nàguɔlɔ pe mìɛni bálì pe yé tɔ́ri á pe ’yiʔɛlɛ togo taa gèle nɛ́ bàli pe ’kàa taʔa gè, peli yé puu siɛnnɛ siramuʔɔyɔ tekɔlisiin nɛ́ kpɔrigɔ nɛ́ sirakiɛ nɛ́ kɔlisiin nɛ́ tekɔlisiin nɛ́ kpɔrigɔ (603 550). A pe mìɛni nigbe nigbe pe ’wali liʔɛlɛ kɛn gèle, a siɛn ó siɛn wuu ’niʔɛ nɛ̀ kò cɛ̀ri bè giraminɛ kogunɔ kúɔ38.26 siɛn wuu ’niʔɛ nɛ̀ kò cɛ̀ri bè giraminɛ kogunɔ kúɔ: Nyuɔ gáà ki ’tìɛ náʔa gè, eburu siɛnrɛ ti ’ki juu nɛ́ jo bɛka nigbe, ŋàa wi ’puu sikile tílaga. Wéli baa 38.24 kaliwɛgɛ ki táanmɛ gè., a wi mìɛni pɛ́nì nyaa Yewe saawalidɛngɛgɛ ki wali tɔ́rigɛnmɛ bè.

²⁷A pe ’walifiiwe culolo sirakiɛ nɛ́ kɔlisiin nɛ́ togo (3 420) líɛ wè nɛ̀ wi nyɛgɛ nɛ̀ Yewe saawalidɛngɛgɛ ki tingele táanmɛ nyùyɔ nɛ́ gunbɔli fɛ̀ni tiindugugolo táanmɛ nyùyɔ kpíʔile yè, a ti mìɛni bìnɛ wi ’nyaa tingele dabataan (100). A pe ’walifiiwe culolo togo nɛ́ kpɔrigɔ nɛ́ sicɛri felige líɛ nɛ̀ nyùgo ó nyùgo kpíʔile. ²⁸Culolo togo bálì pe yé kò bèle, a pe ’peli tíʔɛ nɛ̀ yatunʔɔnɔ nɛ́ yakparigɛlɛ kpíʔile gèle, gàli ke tiindugugolo sunʔuni gèle kìye nɛ̄ wè, nɛ́ walifiiwe sɛnwɛ nyɛgɛ wè nɛ̀ tiindugugolo naminimɛ nyùyɔ tɔ́n yè nɛ́ wi ní.

²⁹Kányiɛrɛ niʔɛgɛnmɛ báà pe ’yɛ̀gɛ naamɛ nɛ̀ tìɛ Yewe nɛ̄ wè kpuʔɔrɔ wori dè, tire ’puu culolo sirakiɛ nɛ́ siin nɛ́ togo (2 420) felige. ³⁰A pe ’tire kányiɛrɛ tíʔɛ dè nɛ̀ Kpàlidiʔɛ Kpátaʔa wìile tingele táanmɛ nyùyɔ kpíʔile yè, nɛ́ Yewe gbùʔɔrɔdiʔɛ nɛ́ ki kányiɛrɛ kàwiire nɛ̀gɛ, nɛ́ ki yakpiʔilide ti mìɛni kpíʔile, ³¹nɛ́ dàligɛ ki fɛ̀ninɛ gunyɔ tingele ke táanmɛ nyùyɔ kpíʔile yè nɛ̀ ki màʔa nɛ̀ suʔu, nɛ́ nàkpanʔa wìile tingele nyùyɔ ní yè, nɛ́ míɛni Kòridiʔɛ ki tínganʔana nɛ́ dàligɛ wuʔulo ní gèle.

Pe ’kacuɔnrilɔ kàfɔli burudo kpíʔile dè

¹A pe ’tiɛ jèsii líɛ wè, nɛ́ jèsii ŋàa wī gàri céri dè, nɛ́ ŋàa wī kábebe céri dè, nɛ́ ŋàa wī nyìɛwɛ kpólokpolo wè, bè burudiinre kpíʔile dè dàa pe béri nii bèri baara kúu dè saawalidɛngɛgɛ nī gè. A pe ’Arawɔn burudo wàlidɛngɛrɛ kpíʔile dè míɛni, majo bɛ̀ Yewe cé ki juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ Misa mɛ́ wè.

²A pe ’efodi burubile tìin lè nɛ́ tiɛ jèsii ní wè, nɛ́ jèsii ŋáà wī gàri céri dè, nɛ́ ŋàa wī kábebe céri dè, nɛ́ ŋàa wī nyìɛwɛ kpólokpolo wè, nɛ́ lɛn lagbɛnrɛ jèsii pìniwe ní wè. ³A pe ’tiɛkpeye kpúɔn yè nɛ́ yi cùnʔɔ nɛ̀ yi kpíʔile màʔabigele nɛ̀ ke tìin nɛ́ jèsii ŋíì ní wè ŋàa wī gàri céri dè, nɛ́ ŋàa wī kábebe céri dè, nɛ́ ŋàa wī nyìɛwɛ kpólokpolo wè, nɛ́ lɛn lagbɛnrɛ jèsii pìniwe ní wè, a pe ’pe baara sɔ́migɔ dè nɛ̀ kúɔ. ⁴A pe ’fíkɛnyɛ màʔagɛlɛ siin jɔli nɛ̀ tárigɛ efodi burubile naamɛ nyuɔyɔ siin nɛ̄ yè, nɛ́ ke kàduʔu mɛ́ nyuɔyɔ nɛ́ ke yiʔɛ mɛ́ nyuɔyɔ sigi yè nɛ̀ yérige peri ki nii fíkɛnnyuyɔ nɛ̄ yè.

⁵Burugbuʔɔ ki màʔana ni ’pínɛ nɛ̀ suʔu nɛ̀ puu sìnbogo nɛ́ efodi burubile ní lè. Pe yé ni kpíʔile kanumɔ nɛ̄: nɛ́ jèsii ní ŋàa wī tiɛ wè, nɛ́ ŋàa wī gàri céri dè, nɛ́ ŋàa wī kábebe céri dè, nɛ́ ŋàa wī nyìɛwɛ kpólokpolo wè nɛ́ lɛn lagbɛnrɛ jèsii pìniwe ní wè, ŋàa kpìɛndiinnɛ pe sɔ́migɔ nɛ̀ kpíʔile wè, majo bɛ̀ Yewe cé ki juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ Misa mɛ́ wè. ⁶A pe sí ɔnikisi kàdɛniyɛ líɛ yè nɛ̀ Isirayɛli jaala míɛyɛ gbógo yè nɛ̀ kɔ̀n yi nɛ̄, nɛ́ tiɛ nɛ̀joyo kpíʔile yè nɛ̀ kàdɛniyɛ le yè ke nī, ⁷nɛ̀ ke jɔli nɛ̀ tárigɛ efodi fíkɛnyɛ màʔagɛlɛ nɛ̄ gèle. Kire kàdɛnitɛnyɛ nyáà yi bé ki yaʔa Yewe de sɔ̀ngí de taʔa nɛ́ Isirayɛli jaala ní, majo bɛ̀ Yewe cé ki juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ Misa mɛ́ wè.

⁸A kpìɛndiinnɛ pe ’sìndinge kpɔ̀bi sɔ́migɔ wè nɛ̀ kpíʔile kanumɔ nɛ̄ nɛ́ efodi burubile ní lè: pe ’wi tìin nɛ́ jèsii ní ŋàa wī tiɛ wè, nɛ́ ŋàa wī gàri céri dè, nɛ́ ŋàa wī kábebe céri dè, nɛ́ ŋàa wī nyìɛwɛ kpólokpolo wè, nɛ́ lɛn lagbɛnrɛ jèsii pìniwe ní wè. ⁹A pe ’sìndinge kpɔ̀bi wáa wè nɛ̀ taʔa, a wi ’kò jifaa. Wi tɔnigɛnmɛ nɛ́ wi píɛlɛgɛnmɛ pi mìɛni ’puu nubo; wi kayɔbiyɔ yi mìɛni sicɛri ’puu kadaala nigbe. ¹⁰A pe sí tùluyo sicɛri kpíʔile lagbɛnrɛ kàdɛniyɛ woyo. Sariduwani, nɛ́ topazi, nɛ́ ɛmɛrɔdi ’puu tùlubelige nɛ̄ gè39.10 Koliyo 10-13 wuʔu nī gè, lagbɛnrɛ kàdɛniyɛ nyáà yè, yàa yiī baa, yiì fílige nɛ̀ cɛ́nʔ.. ¹¹Sikaribuli, nɛ́ safiiri, nɛ́ luluu ’puu tùluyo siinwuʔu nɛ̄ gè. ¹²Tùluyo taanriwuʔu nɛ̄ gè, wopali, nɛ́ agati, nɛ́ amɛtiisi ’puu baa. ¹³Nɛ́ tùluyo sicɛriwuʔu nɛ̄ gè, kirisoliti, nɛ́ ɔnikisi, nɛ́ jasipi ’puu baa. Yire kàdɛniyɛ nyáà yè, pe yé yi le tiɛ yalebigele nī gèle. ¹⁴Isirayɛli jaala pe míɛyɛ kiɛ nɛ́ siin yi mìɛni yé gbógo nɛ̀ kɔ̀n kàdɛniyɛ nyáà yi mìɛni nigbe nigbe nɛ̄ yè, saaya tùluyo kiɛ nɛ́ siinwuʔu nɛ̄ gè, majo bɛ̀ siɛn cî fìɛ kpúɔn yakaa nɛ̄ gè.

¹⁵A pe ’tiɛ cɛ̀nwɛ nyùʔɔbigele siin cùnʔɔ nɛ̀ ke tìin bɛ̀ jèsii pìniwe tíɛlɛ, nɛ́ le sìndinge kpɔ̀bi nɛ̄ wè. ¹⁶A pe ’tiɛ yalebigele siin kpíʔile gèle, nɛ́ tiɛ fìʔile siin ní bèle, nɛ̀ pe tárigɛ sìndinge kpɔ̀bi nyuɔyɔ siin nɛ̄ yè. ¹⁷A pe sí tiɛ nyùʔɔbigele siin líɛ gèle nɛ̀ ke sùuri tiɛ fìʔile siin bálì nī bèle, bàli bīɛlɛ sìndinge kpɔ̀bi nyuɔyɔ siin nɛ̄ yè. ¹⁸A pe sí tiɛ nyùʔɔbigele nyuɔyɔ nyíì siin líɛ yè nɛ̀ yi suʔu efodi burubile tiɛ yalebigele siin nɛ̄ gèle, gàli pe cé suʔu fíkɛnyɛ màʔagɛlɛ nɛ̄ gèle, sìndinge yiʔɛ mɛ́ gè.

¹⁹A pe sí tiɛ fìʔile siin pálì kpíʔile, nɛ̀ pe jɔli nɛ̀ tárigɛ sìndinge kpɔ̀bi wi táanmɛ nyuɔyɔ siin nɛ̄ yè, laamɛ kayɔbigɔ nɛ̄ gè, efodi burubile kɔli mɛ́ gè. ²⁰A pe sí ń’nɛ̀ tiɛ fìʔile siin pálì kpíʔile nɛ̀ pe jɔli nɛ̀ tárigɛ efodi burubile yiʔɛ mɛ́ gè fíkɛnyɛ màʔagɛlɛ táanmɛ gè, tiʔɛ gíì nī efodi màʔana ni ’suʔu lè efodi burubile nɛ̄ lè. ²¹A pe ’fali nɛ̀ sìndinge kpɔ̀bi fìʔile suʔu bèle efodi burubile fìʔile nɛ̄ bèle, nɛ́ jèsii ní wè ŋàa wī gàri céri dè, kire ga buu sìndinge kpɔ̀bi wi- puu suʔuwo súuri efodi màʔana nɛ̄ lè, wi fǎga gbɛ̀ jáa bè sáʔaʔ, majo bɛ̀ Yewe cé ki juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ Misa mɛ́ wè.

²²Burugbuɔyɛligɛ gáà nɛ̄ pe ’efodi burubile taʔa lè, ki mìɛni ’puu tìinge nɛ́ jèsii ní wè ŋàa wī gàri céri dè. ²³Burugbuɔyɛligɛ ki ’puu nɛ́ yétiige ní, kire ga buu nyùgo ki de jíin ki nī. A pe ’ki yétiige tiɛyɛ tìin yè nɛ̀ ki súu nɛ̀ màʔa, kire ga buu ki fǎga gbɛ̀ ciɛnʔ. ²⁴A pe ’burugbuɔyɛligɛ ki táanmɛ nyuɔyɔ kpíʔile yè cɛ̀nyɛ, nɛ́ yɛrɛ táà tìin bɛ̀ girenadi yasɛnrɛ tíɛlɛ dè, nɛ́ jèsii ní wè ŋàa wī gàri céri dè, nɛ́ ŋàa wī kábebe céri dè, nɛ́ ŋàa wī nyìɛwɛ kpólokpolo wè, nɛ́ lɛn lagbɛnrɛ jèsii pìniwe ní wè. ²⁵Girenadi yasɛnrɛ sunʔɔmɔ nī bè, a pe ’tiɛ cɛ̀nwɛ wòrigbuʔulo kpíʔile nɛ̀ le baa ki táanmɛ nyuɔyɔ nɛ̄ yè nɛ́ yi màʔa nɛ̀ suʔu: ²⁶wòrigbolo nigbe, girenadi yasɛngɛ nigbe, wòrigbolo nigbe, girenadi yasɛngɛ nigbe, fúɔ nɛ̀ wi baarakuɔ burugbuɔyɛligɛ ki táanmɛ nyuɔyɔ màʔa yè nɛ̀ suʔu, majo bɛ̀ Yewe cé ki juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ Misa mɛ́ wè.

²⁷Arawɔn nɛ́ wi jaala burudɔniyɔ yè, a pe ’yi fɛ̀ni tìin wè nɛ́ lɛn lagbɛnrɛ jèsii ní wè, ²⁸nɛ́ ndɔ̀njɛngɛ ní gè nɛ́ lɛn lagbɛnrɛ jèsii ní wè, nɛ́ ndɔ̀ngɔlɔ ní gèle nɛ́ lɛn lagbɛnrɛ jèsii ní wè, nɛ́ sí jàdigile kpíʔile, lɛn lagbɛnrɛ jèsii pìniwe wuulo bèle. ²⁹A pe sí buruyo màʔagɛlɛ kpíʔile gèle nɛ́ lɛn lagbɛnrɛ jèsii pìniwe ní míɛni, nɛ́ jèsii ní ŋàa wī gàri céri dè, nɛ́ ŋàa wī kábebe céri dè, nɛ́ ŋàa wī nyìɛwɛ kpólokpolo wè, nɛ̀ ke jɔli nɛ̀ ke súu, majo bɛ̀ Yewe cé ki juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ Misa mɛ́ wè.

³⁰A pe ’tiɛ cɛ̀nwɛ wáà kpúɔn nɛ̀ kpɔbi bɛ̀ tiige fiɛnrɛ tíɛlɛ nɛ̀ ndɔ̀njɛngɛ wàlidɛngɛgɛ kpíʔile gè, nɛ́ ki sɛbɛ tiɛ nɛ̄ wè kɛnmɛ bíì nɛ̄ pe ’ki sɛbɛ fìɛ nɛ̄ wè: «Wàlidɛngɛgɛ Yewe mɛ́». ³¹A pe sí gàri céri jèsii màʔana tíʔɛ lè nɛ̀ yakpɔbigɔ puɔ gè ndɔ̀njɛngɛ nɛ̄ gè gbɛlɛ yiʔɛ mɛ́ gè, majo bɛ̀ Yewe cé ki juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ Misa mɛ́ wè.

Kòridiʔɛ baara ti ’kúɔ

³²Bà sí ki kpíʔile a Kòridiʔɛ gè, Kpàlidiʔɛ Kpátaʔa gè, a ki baara ti ’kúɔ. A Isirayɛli siɛnnɛ pe ’ti mìɛni kúɔ nɛ̀ yɛli nɛ́ gàa ní Yewe cé juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ Misa mɛ́ wè. ³³A pe ’pɛn nɛ́ Kòridiʔɛ ní gè nɛ̀ pɛ́nì ki kɛn Misa mɛ́ wè, kpátaʔa gè nɛ́ ki yakpiʔilide ti mìɛni ní dè, nɛ́ ki yatunʔɔnɔ ní gèle, nɛ́ ki tingele ní gèle, nɛ́ ki kàgbiiparigɛlɛ ní gèle, nɛ́ kpátaʔa ki tiindugugolo ní gèle, nɛ́ ki táanmɛ nyùyɔ ní yè; ³⁴nɛ́ kpátaʔa yatɔngɔ ní gè gàa pe ’kpíʔile nɛ́ sìnbapɔlilɔ sɛ̀nyɛ ní yè nyàa pe ’nyɛ́nigɛ yè, nɛ́ sɛ̀nguʔu yatɔngɔ ní gè, nɛ́ gunbɔli fɛ̀ni ní wè; ³⁵nɛ́ nyakungɛngɛ finʔɛgɛ ní gè nɛ́ ki kàgbiʔile gálì ní pe ki líi gè, nɛ́ kàsulugo suɔdiʔɛ ní gè; ³⁶nɛ́ tabali nɛ́ wi yakpiʔilide ti mìɛni ní dè, nɛ́ búru feliye nyáà pe tɛ́ngi Yewe yiʔɛ mɛ́ gè; ³⁷nɛ́ tiɛ cɛ̀nwɛ fètindaʔagɛlɛ tiige nɛ́ ke fètingele ní gèle gàli pe ’gbòbori nɛ̀ tɛ́ngɛ gèle, nɛ́ ke yakpiʔilide ti mìɛni ní dè, nɛ́ sùnmɔ ní bè bàa pe béri nii ke nī gèle; ³⁸nɛ́ tiɛ cɛ̀nwɛ wusuna sórigodiʔɛ ní gè, nɛ́ siɛnnyiɛnɛgɔn sùnmɔ nɛ́ nùdaanna wusuna; nɛ́ Kpátaʔa wìile fɛ̀ni ní wè; ³⁹nɛ́ Yewe gbùʔɔrɔdiʔɛ gáà pe ’kpíʔile nɛ́ kányiɛrɛ ní dè nɛ́ ki kányiɛrɛ kàwiire nɛ̀gɛ ní wè, nɛ́ ki kàgbiʔile gálì ní pe ki líi gè nɛ́ ki yakpiʔilide ti mìɛni ní dè; tasaakpuʔɔ nɛ́ ki tɛ́ngɛdiʔɛ ní gè; ⁴⁰nɛ́ Kòridiʔɛ ki dàligɛ sùlufɛninɛ ní bèle, nɛ́ ki tiindugugolo ní gèle, nɛ́ ki táanmɛ nyùyɔ ní yè; nɛ́ nàkpanʔa wìile tɔ́nfɛni ní wè, nɛ́ wi màʔagɛlɛ ní gèle, nɛ́ wi tínganʔana ní gèle; nɛ́ yakpiʔilide ti mìɛni dáà pe líi nɛ Yewe gbùʔɔrɔ baara kúu dè Kòridiʔɛ nī gè, gàa pe ’ye míɛni Kpàlidiʔɛ Kpátaʔa gè; ⁴¹nɛ́ burudiinre ní dè dàa pe béri nii bèri baara kúu dè tiɛcɛ̀ngɛ wàlidɛngɛgɛ nī gè, nɛ́ míɛni kacuɔnriwɔ Arawɔn wi buruwalidɛngɛrɛ ní dè, nɛ́ wi jaala wori ní dè kire ga buu peri kacuɔnrilɔ baara kúu dè.

⁴²A Isirayɛli siɛnnɛ pe ’baara ti mìɛni kúɔ nɛ̀ yɛli nɛ́ gàa ní Yewe cé juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ Misa mɛ́ wè. ⁴³Bà Misa ’ki nyaa a pe ’baara ti mìɛni kúɔ a ti ’nyuɔ dè, a wi ’ki nyaa pe cé ti mìɛni kúɔ nɛ̀ yɛli nɛ́ dàa ní Yewe cé juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ dè. A Misa wi ’diba kpíʔile wè pe mɛ́.

Yewe ’jo pe- wire Kòridiʔɛ yérige gè

¹A Yewe sí ń’nɛ̀ ki juu Misa mɛ́ nɛ́ jo: ²«Yebelige ki cɛnbelige nɛ̄ gè40.2 Torimakiyaʔa Fundaanra dáà pe ’kpíʔile Ezipiti kùlo nī lè nɛ́ kɛ́nì yiri wè, ki yiɛkparilɛ lire ni ’puu yebelige ki cɛnbelige wuʔu gáà ki ’juu náʔa gè (wéli baa 40.17; 12.2,6)., muɔ ’yɛli bè mi Kòridiʔɛ cɔ́ri gè bè yérige, kire gáà gī mi Kpàlidiʔɛ Kpátaʔa gè. ³Muɔ bé nyakungɛngɛ finʔɛgɛ tɛ́ngɛ gè gunbɔli fɛ̀ni kàduʔu mɛ́ gè, baa siɛn sǐ gbɛ̀ nyaa wèʔ. ⁴Muɔ bé tabali líɛ wè bè tɛ́ngɛ bé sí yɛrɛ taʔa dè wi nɛ̄ dàa ti ’yɛli bè puu wi nɛ̄ dè. Muɔ bé fètindaʔagɛlɛ tiige líɛ gè bè nyɔ́gɔ baa, bé sí fètingele líɛ gèle bè taʔa ki nɛ̄. ⁵Muɔ bé wusuna sórigodiʔɛ líɛ gè, tiɛ cɛ̀nwɛ wuʔu gè, bè ki tɛ́ngɛ nyakungɛngɛ finʔɛgɛ yiʔɛ mɛ́ gè; muɔ míɛni bé Kòridiʔɛ ki wìile tɔ́n lè nɛ́ fɛ̀ni ní wè.

⁶«Muɔ bé Yewe gbùʔɔrɔdiʔɛ yafanʔa líɛ gè, kakuɔrɔ kaasuʔuro wuʔu gè, bè ki tɛ́ngɛ Kòridiʔɛ wìile yiʔɛ mɛ́ gè, Kpàlidiʔɛ Kpátaʔa woli lè. ⁷Muɔ bé tasaakpuʔɔ tɛ́ngɛ gè Kpàlidiʔɛ Kpátaʔa nɛ́ Yewe gbùʔɔrɔdiʔɛ yafanʔa sunʔɔmɔ nī bè, bé sí luʔɔ le ki nī. ⁸Muɔ ’yɛli bè mi Kòridiʔɛ dàligɛ sùlu gè, bé sí nàkpanʔa wìile tɔ́nfɛni tɔ́n wè ki wìile nɛ̄ lè.

⁹«Muɔ bé siɛnnyiɛnɛgɔn sùnmɔ líɛ bè, bè Kòridiʔɛ nyɛri nyɛri gè nɛ́ yɛrɛ ti mìɛni nɛ̄ dàa dī ki nī gè. Bà muɔ bé ki wàli dɛ́ngɛ, nɛ́ ki yakpiʔilide ti mìɛni ní dè; bà ti bé kò wàlidɛngɛrɛ m’mɛ́. ¹⁰Yewe gbùʔɔrɔdiʔɛ yafanʔa gè, kakuɔrɔ kaasuʔuro wuʔu gè, muɔ bé siɛnnyiɛnɛgɔn sùnmɔ líɛ bè, bè ki nyɛri nyɛri gè nɛ́ ki yakpiʔilide ti mìɛni ní, bà gbùʔɔrɔdiʔɛ ki bé sí kò yacɛ̀njɛngɛ wàlidɛngɛgɛ m’mɛ́. ¹¹Bà míɛni tasaakpuʔɔ nɛ́ ki tɛ́ngɛdiʔɛ ní gè, muɔ bé ki nyɛri nyɛri bè ki wàli dɛ́ngɛ m’mɛ́.

¹²«Muɔ bé Arawɔn kɔ́ri wè, wire nɛ́ wi jaala ní bèle, bè pa pe yérige Kpàlidiʔɛ Kpátaʔa wìile nɛ̄ lè. Ma pe gbéli nɛ́ luʔɔ ní gè. ¹³Muɔ bé buruwalidɛngɛrɛ le dè Arawɔn nɛ̄ wè, bé siɛnnyiɛnɛgɔn sùnmɔ wo bè wi nɛ̄ bè wi wàli dɛ́ngɛ kire ga buu wiri kacuɔnrilɔ baara kúu dè. ¹⁴Muɔ bé wi jaala míɛni kɔ́ri bèle, bè burudɔniyɔ le yè pe nɛ̄. ¹⁵Muɔ bé siɛnnyiɛnɛgɔn sùnmɔ wo bè pe nɛ̄, bè pe wàli dɛ́ngɛ bɛ̀ muɔ ’ki kpíʔile pe tuu nɛ̄ wè, kire ga buu peri kacuɔnrilɔ baara kúu dè. Sùnmɔ wolo pi bé ki yaʔa pe- puu wàlidɛngɛlɛ bèri kacuɔnrilɔ baara kúu dè, peli nɛ́ pe siimɛ ní bè, lɛ̀lɛ ó lɛ̀lɛ.»

Misa wi ’Kpàlidiʔɛ Kpátaʔa yérige gè

¹⁶A Misa ’ki kpíʔile dàa ti mìɛni Yewe yé juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ wi mɛ́ dè. Bɛ̀ ki ’puu a wi ’ti mìɛni kpíʔile.

¹⁷Bà ki ’kpíʔile, yebelige ki cɛnbelige nɛ̄ gè, yiɛlɛ nigbe tórilo kàduʔumɛ gè bà pe yé yiri Ezipiti kùlo nī lè, a Misa ’Kulocɛliɛ Kòridiʔɛ kpíʔile gè nɛ̀ yérige céwu.

¹⁸A Misa wi ’tí a siɛnnɛ pe ’Kòridiʔɛ yɛ̀gɛ nɛ̀ yérige gè. A pe ’nyùyɔ cɔ́ri yè40.18 pe ’nyùyɔ cɔ́ri yè: Eburu siɛnrɛ ti ’ki juu nɛ́ jo: wi ’nyùyɔ cɔ́ri yè, nɛ̀ ki yaʔa Misa wire ’puu nɛ siɛnnɛ tí bèle baara ti kɛnmɛ nɛ̄ bè. Kire nɛ̄ weli ’nyasiɛnkɛnigɛ gáà fàri gè baa: A Misa wi ’tí a siɛnnɛ pe- Kòridiʔɛ yɛ̀gɛ gè. Bɛ̀ ki yē míɛni koliyo 19 nī wè. Eburu siɛnrɛ ti ’ki juu nɛ́ jo: A wi ’kpátaʔa ki naamɛ fɛ̀ni yɛ́ligɛ wè. nɛ̀ yérige, nɛ́ tingele cɔ́ri gèle yi nɛ̄, nɛ́ kàgbiiparigɛlɛ pari gèle ke nɛ̄, nɛ́ tiindugugolo cɔ́ri gèle nɛ̀ yérige. ¹⁹A pe ’kpátaʔa ki naamɛ fɛ̀ni yɛ́ligɛ wè Kòridiʔɛ ki naamɛ gè, nɛ́ ki yatɔngɔ líɛ gè nɛ̀ tɔ́n fɛ̀ni péliwe nɛ̄ wè naamɛ gè, nɛ̀ yɛli nɛ́ gàa ní Yewe cé juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ Misa mɛ́ wè.

²⁰A Misa ’fali nɛ̀ nyakungɛngɛ siɛnrɛ kàdɛnitɛnyɛ líɛ yè nɛ̀ le finʔɛgɛ ki laamɛ nī bè, nɛ́ kàgbiʔile líɛ gèle nɛ̀ le finʔɛgɛ ki kájingele nī gèle, nɛ́ fali nɛ̀ kàsulugo suɔdiʔɛ taʔa gè ki naamɛ gè. ²¹A wi ’finʔɛgɛ líɛ gè nɛ̀ le Kòridiʔɛ nī gè, nɛ́ gunbɔli fɛ̀ni tùɔn wè nɛ̀ ki tɔ́n kire ga buu nyakungɛngɛ finʔɛgɛ ki- làri, nɛ̀ yɛli nɛ́ gàa ní Yewe cé juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ Misa mɛ́ wè.

²²A wi ’tabali líɛ wè nɛ̀ tɛ́ngɛ Kpàlidiʔɛ Kpátaʔa nī gè, gunbɔli fɛ̀ni yiʔɛ mɛ́ gè, Kòridiʔɛ ki cɛngɛnyɛnifolimɛ kàmɛgɛ kɔli mɛ́ gè. ²³A wi ’búru feliye líɛ yè nɛ̀ yi sɔ́migɔ nɛ̀ taanni, búru feliye nyáà yī tɛ́ngɛyɛ danʔa nī gè Yewe yiʔɛ mɛ́ gè, nɛ̀ yɛli nɛ́ gàa ní Yewe cé juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ Misa mɛ́ wè.

²⁴A wi ’fètindaʔagɛlɛ tiige líɛ gè nɛ̀ tɛ́ngɛ Kpàlidiʔɛ Kpátaʔa nī gè, Kòridiʔɛ ki cɛngɛnyɛnifolimɛ kàliige kɔli mɛ́ gè, tabali yiʔɛ mɛ́ gè. ²⁵A wi ’fètingele líɛ gèle nɛ̀ taʔa ki nɛ̄ Yewe yiʔɛ mɛ́ gè, nɛ̀ yɛli nɛ́ gàa ní Yewe cé juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ Misa mɛ́ wè.

²⁶A wi ’tiɛ cɛ̀nwɛ wusuna sórigodiʔɛ líɛ gè nɛ̀ tɛ́ngɛ Kpàlidiʔɛ Kpátaʔa nī gè, gunbɔli fɛ̀ni yiʔɛ mɛ́ gè. ²⁷Kire tiʔɛ nī gè, a wi ’nùdaanna wusuna sórigo wè baa, nɛ̀ yɛli nɛ́ gàa ní Yewe cé juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ Misa mɛ́ wè.

²⁸A wi ’Kòridiʔɛ ki wìile fɛ̀ni tùɔn wè wìile nɛ̄ lè. ²⁹A wi ’Yewe gbùʔɔrɔdiʔɛ yafanʔa líɛ gè, kakuɔrɔ kaasuʔuro wuʔu gè, nɛ̀ tɛ́ngɛ kpànʔanɛ Kòridiʔɛ wìile yiʔɛ mɛ́ gè, Kpàlidiʔɛ Kpátaʔa woli lè. Kire tiʔɛ nī gè a wi ’kakuɔrɔ kaasuʔuro nɛ́ yaliire yakɛnrɛ kɔ̀n dè baa, nɛ̀ yɛli nɛ́ gàa ní Yewe cé juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ Misa mɛ́ wè.

³⁰A wi ’tasaakpuʔɔ tɛ́ngɛ gè Kpàlidiʔɛ Kpátaʔa nɛ́ Yewe gbùʔɔrɔdiʔɛ yafanʔa sunʔɔmɔ nī bè, nɛ́ luʔɔ le ki nī peri pìye jíri. ³¹Misa nɛ́ Arawɔn nɛ́ Arawɔn jaala ní bèle, peli ’puu nɛ luʔɔ gáà kóri gè nɛ̀ pe kiyɛ nɛ́ pe tɔliyɔ jíri yè. ³²Bà pe ’puu nɛ pìye jíri lɛ̀lɛ ó lɛ̀lɛ a pe yé je jíin Kpàlidiʔɛ Kpátaʔa nī gè, kire ga laa a pe yé je sìʔɛrɛ kpɔni Yewe gbùʔɔrɔdiʔɛ yafanʔa nɛ̄ gè, nɛ̀ yɛli nɛ́ gàa ní Yewe cé juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ Misa mɛ́ wè.

³³A pe ’Kòridiʔɛ nɛ́ Yewe gbùʔɔrɔdiʔɛ yafanʔa màʔa gè nɛ́ suʔu nɛ́ fɛ̀ninɛ gunyɔ ní yè, nɛ́ wìile tɔ́n lè nɛ́ nàkpanʔa wìile tɔ́nfɛni ní wè. Bà ki ’kpíʔile a Misa wi ’baara ti mìɛni kúɔ.

Yewe cɛ̀nmɛ nɛ́ wi kpuɔmɔ pi ’Kòridiʔɛ nyì gè

³⁴A kàsadibagɛ ki ’Kpàlidiʔɛ Kpátaʔa tɔ́n gè, a Yewe cɛ̀nmɛ nɛ́ wi kpuɔmɔ40.34 Yewe cɛ̀nmɛ nɛ́ wi kpuɔmɔ: Wéli baa Kùlo1 8.10-11; Eza 6.3; Ezek 43.4-5; Tìɛ 15.8. pi ’Kòridiʔɛ nyì gè. ³⁵A ki ’nyaa Misa sì cî ní gbɛ̀ jíin baa Kpàlidiʔɛ Kpátaʔa nī gèʔ, nɛ́ ki cɛ́n kàsadibagɛ ki cé tiʔɛ ki mìɛni tɔ́n, a Yewe cɛ̀nmɛ nɛ́ wi kpuɔmɔ pi ’Kòridiʔɛ le gè a ki ’nyì.

³⁶Nɛ̀ líɛ kire lɛ̀lɛ nī lè, a kàsadibagɛ ki gbɛ̀nɛ yɛ̀ Kòridiʔɛ naamɛ gè, Isirayɛli siɛnnɛ pe nɛ̂ yɛ̀ nɛ̀ koligo líɛ gè nɛ waa, pe tánʔagɛlɛ ke mìɛni nɛ̄. ³⁷A ki ’nyaa kàsadibagɛ kiì cé yɛ̀ gèʔ, Isirayɛli siɛnnɛ pe nɛ̌ kɛ́ʔ. Pe nìɛ ki cɛngɛ siri gè, cɛngɛ gíì ki bága yɛ̀ naamɛ gè, pe- sí nɛ́ yɛ̀ de waa wè. ³⁸Nɛ́ ki cɛ́n Yewe kàsadibagɛ gè, ki ’puu Kòridiʔɛ nɛ̄ gè cɛnvugo nɛ̄ gè; a ki yē pìlige nī gè, kàsun nɛ ’puu nɛ nyí kàsadibagɛ nī gè. Bà ki ’puu Isirayɛli siɛnnɛ pe mìɛni nìɛ ki nyaʔa pe tánʔagɛlɛ ke mìɛni nī lɛ̀lɛ ó lɛ̀lɛ.