Sɛbɛ ŋáà Pɔli ’tórigo Efɛziyé mɛ́ bèle
Efɛziyé
Sɛbɛ wi tìɛdiʔɛ gè
Kàfɔli Zezi wi tundunwɔ ŋáà pe ’puu nɛ ye Pɔli wè, wire wi ’siɛnrɛ dáà sɛbɛ dè nɛ̀ tórigo Efɛzi kàʔa wuulo mɛ́ bèle bàli bīɛlɛ Zezi Kirisi koligo nī gè. Wi ’puu kasuu nī Wurɔmi kàʔa mɛ́ nɛ́ ti sɛbɛ. Efɛzi kàʔa gè Azii tɛ́nimɛ kàkpuʔɔ káà ki ’puu.
Pɔli wi tánʔana taanriwoli nɛ̄ lè Kataanna Siɛnrɛ ti jáaridiʔɛ nī gè, wi cé sɛ́nì mɔgɔ baa Efɛzi kàʔa mɛ́ gè nɛ̀ yiʔɛlɛ taanri kúɔ baa, a siɛnnɛ nìʔɛnɛ ’fɔ̀li nɛ̀ tɛ́ngɛ Kataanna Siɛnrɛ nɛ̄ dè, nɛ̀ pìye kɛn Zezi Kirisi mɛ́ wè. Sɛbɛ ŋáà wiì cé tórigo Efɛzi kàʔa wuulo yákuɔ mɛ́ wīʔ, ki ’nyaa tɛ́ngɛfɔlilɔ gbuʔulo gílì ke ’puu baa ki tɛ́nimɛ nī bè, peli pe mìɛni wori dī.
Sɛbɛ wi siɛnrɛ nī dè, Pɔli wi ’náarigɛ kpíʔile tɛ́ngɛfɔlilɔ mɛ́ bèle gìi ki bé tí kàa de taʔala de waa pe kacɛ́nnɛ nɛ̄ lè Kataanna Siɛnrɛ ti kɔli mɛ́ gè. Wi ’ki juu pe mɛ́ pe- pìye gbòbori pe yaʔa tɛ́ngɛlɛ cáanra ti kɛnmɛ nɛ̄ bè. Kulocɛliɛ wire wi bé pe sáʔa nɛ́ wi fànʔa ní gè ki cáanra dáà nɛ̄ dè (wéli baa 6.12). Wi ’juu nɛ̀ le tɛ́ngɛfɔlilɔ nī bèle, peri tári de yɛligi nɛ́ Kulocɛliɛ nyɛ́ni kaala ní lè, peri kpuʔɔrɔ tari pìye nɛ̄, pe- wìyedɛnigɛ yaʔa ki- puu pe sunʔɔmɔ nī.
Efɛziyé sɛbɛ wi siɛnrɛ ti ’Kolɔsiyé sɛbɛ wori líɛ dè tiɛyɛ nìʔɛyɛ nī. Tàa dɛ: náarigɛ gáà Pɔli wi cé kpíʔile nɛ́ jo Kulocɛliɛ wi- kacɛ́nnɛ kɛn tɛ́ngɛfɔlilɔ mɛ́ bèle nɛ́ laaduumɔ sɔ̀ngirɔ ní wi Pìle lire fànʔa nɛ̄ gè (wéli baa 1.17), ki siɛnrɛ tiī baa Kol 1.9. Nɛ̀ pínɛ bɛ̀ wi ’jo Zezi wire wī tɛ́ngɛfɔlilɔ gboli ni nyùgo gè (wéli baa 1.22; 4.15), ki siɛnnuro tiī baa Kol 1.18. Nyɛ́yirile wori dè bè puu cefɔnrɔ ní bɛ̀ Zezi wori tíɛlɛ dè (wéli baa 2.6), ki siɛnrɛ tiī baa Kol 2.13.
Sɛbɛ wi nyùgboliyo yè
Síɛrilɛ (1.1-2)
Zezi Kirisi mɛ́ suɔlɔ ni yē (1.3–3.20)
Tɛ́ngɛfɔlilɔ pe sìi fɔnwɔ tánʔagɛnmɛ bè (4.1–6.24)
1Síɛrilɛ
1Pɔli ŋáà wī Zezi Kirisi tundunwɔ wè nɛ̀ yɛli nɛ́ Kulocɛliɛ nyɛ́ni kaala ní lè, wire wi ’siɛnrɛ dáà sɛbɛ dè nɛ̀ tórigo Kulocɛliɛ wuulo mɛ́ bèle, bàli bīɛlɛ baa Efɛzi kàʔa mɛ́ gè nɛ́ tɛ́ngɛ Zezi Kirisi nɛ̄ wè. 2Kulocɛliɛ wè weli Tuu wè, nɛ́ Kàfɔli Zezi Kirisi ní wè, pe- kpuʔɔrɔ nɛ́ yanyige kɛn ye mɛ́.
Kpuʔɔrɔ dáà weli bé gbɛ̀ taa Zezi Kirisi mɛ́ wè
3Kpuʔɔrɔ ti ’yɛli Kulocɛliɛ nɛ̄, weli Kàfɔli Zezi Kirisi wi Tuu wè. Wire wi ’kpuʔɔrɔ taʔa weli nɛ̄ kɛnmɛ pi mìɛni feliye nɛ̄, gìi ki ’pìle kɛnmɛ kúɔ bè nyìʔɛnɛkaʔa kele koligo nī gè bɛ̀ wiyē pínɛnɛ nɛ́ Kirisi ní wè. 4Ki ’nyaa wi cé weli nyíɛnɛ nɛ̀ kɔ̀n nɛ̀ yaʔa we- puu pínɛnɛ nɛ́ Kirisi ní wè nɛ̀ ki yaʔa duniya wiì cé fìɛ faanʔ, we- puu we nyuɔ wire yiʔɛ mɛ́ gè, wé sí puu tiɛlɛ fùn, dɛ́nigɛ nī gè. 5Kulocɛliɛ wi cé kíni nɛ̀ ki yɛ̀gɛ bè weli líɛ bè weli kpíʔile wi pìile nɛ̀ yɛli nɛ́ gàa Zezi Kirisi wi ’kpíʔile gè. Wi ’kire kpíʔile nɛ̀ yɛli nɛ́ wi nyɛ́ni kaala ní lè, nàa ni ’wi dɛ́ni lè, 6gìi ki bé tí weli de wi síɛri de kpuʔɔrɔ tari wi nɛ̄ wi kpuʔɔrɔ tire kɛnmɛ nɛ̄ bè weli kɔli mɛ́ gè. Wi Jaa wire fànʔa nɛ̄ wi ’kire kacɛ̀ngɛ kpíʔile gè weli mɛ́ waʔanɛ, wi Jaa ŋáà wi ’wi dɛ́ni kacɛ́nmɛ fùn wè.
7Wire sìsiɛn fànʔa nɛ̄ gè, a weli ’suɔ nɛ̀ yiri ki nī, a weli kapiʔile ke ’láʔa. Kire ’kpíʔile nɛ̀ yɛli nɛ́ Kulocɛliɛ wi kpuʔɔrɔ ní dè. 8Wi ’ki kpíʔile weli mɛ́ kpuʔɔ nɛ̀ sícilimɛ nɛ́ kacɛ́nnɛ feliye yi mìɛni kɛn weli mɛ́. 9Wi ’tí a weli ’wi nyɛ́ni kaala kalarilɛ cɛ́n lè. Wi kacɛ̀ngɛ kire kɛnmɛ nɛ̄ bè, wi cé kíni nɛ̀ ni sɔ̀ngi nɛ̀ yaʔa bága ni kpíʔile Zezi Kirisi wire fànʔa nɛ̄. 10Ki ’nyaa a ki lɛ̀lɛ ni kɛ́nì nɔ̀ lè, wi bé yɛrɛ ti mìɛni pínɛ bè ti le Kirisi kiyɛ nī, dìi dī baa nyìʔɛnɛ nī lè, nɛ́ dàa dī náʔa dàala nɛ̄ lè.
11Nɛ̀ pínɛ Kulocɛliɛ wi cé weli nyíɛnɛ nɛ̀ kɔ̀n nɛ̀ yaʔa we- puu pínɛnɛ nɛ́ Zezi Kirisi ní wè, nɛ̀ yɛli nɛ́ kele gílì wi cé tɔ́nminɔ nɛ̀ yaʔa gèle. Ki ’nyaa wiī nɛ kele ke mìɛni kúu nɛ̀ yɛli nɛ́ wi nyɛ́ni kaala ní lè, 12gìi ki bé tí weli bálì bīɛlɛ pélile bèle nɛ́ weli sɔ̀ngirɔ taʔa dè Kirisi nɛ̄ wè, we- puu bàli pe nyɛ́ni wi kpuɔmɔ kpóri bè.
13Nɛ̀ pínɛ Kirisi wire nī yeli míɛni bèle, yeli ’kányiʔɛ ki siɛnrɛ lúʔu dè, Kataanna Siɛnrɛ dè dàa ti ’suɔlɔ kɛn lè yeli mɛ́ bèle, a yeli ’tɛ́ngɛ wi nɛ̄. A Kulocɛliɛ wi sí wi Pìle kɛn lè yeli mɛ́, nɛ̀ fìɛ tɛ́ngɛ yeli nɛ̄, Pìle nàa wori nɛ̄ wi cé nyuɔ kún nɛ̀ kɛn wè. 14Kulocɛliɛ Pìle lire sí yē weli mɛ́ gìi Kulocɛliɛ wi ’sàri nɛ̀ yaʔa weli kɔrigɔ ki wori nɛ̄ dè, bè weli suɔ bè yige ki nī bè láʔa wè, weli bálì bīɛlɛ wi wuulo bèle, gìi ki bé tí weri wi gbùʔɔrɔ́ wi kpuɔmɔ wori nɛ̄ dè.
Pɔli náarigɛ gè
15Kire kɛnmɛ nɛ̄ bà mi ’yeli tɛ́ngɛlɛ ni wori lúʔu dè Kàfɔli Zezi nī wè, nɛ́ yeli dɛ́nigɛ wori ní dè Kulocɛliɛ wuulo pe mìɛni kɔli mɛ́ gè, 16mi nɛ̌ fìʔɛʔ bè barigɛ kɛn Kulocɛliɛ mɛ́ wè yeli wori nɛ̄ dèʔ, a mi gbɛ́nɛ̀ yeli wori sɔ̀ngi dè lɛ̀lɛ ó lɛ̀lɛ mi náariyɛ nī yè, 17gìi ki bé tí we Kàfɔli Zezi Kirisi wi Kulocɛliɛ wè, wire ŋáà wī kpuɔmɔ Tuu wè, wi- sícilimɛ Pìle kɛn lè yeli mɛ́, ni- wi tìɛ yeli nɛ̄ bé sí tí ye- wi cɛ́n. 18Kulocɛliɛ wi- yeli sìnjilige múgu gè, ye- ki cɛ́n sɔ̀ngirɔ taʔadiʔɛ gíì gī baa Kulocɛliɛ wi kayerile nī lè, yé ki cɛ́n ye pínɛ wi kɔrigɔ ki kpuʔɔrɔ tiī nìʔɛrɛ nɛ̀ fàri lɔri cɛ̀nrɛ nɛ̄ wi wuulo mɛ́ bèle. 19Yé sí ki cɛ́n ye pínɛ fànʔa gíì gī wi mɛ́ weli wuʔu gè, weli bálì bīɛlɛ tɛ́ngɛfɔlilɔ bèle; ki fànʔa ki ’kpúʔɔ nɛ̀ fáala. Kire fànʔa kire tíimɛ wi ’tìɛ, nɛ̀ ki kpíʔile nɛ́ ŋɔri ní 20lɛ̀lɛ níì nī wi ’Kirisi nyɛ́ wè nɛ̀ yige kúbilo nī bèle, nɛ́ tí a wi ’tɛ́ni wi kàliige mɛ́ gè1.20 Wéli baa Ŋún 110.1. baa nyìʔɛnɛ nī lè. 21Wiī ti mìɛni naamɛ: kàfɔligɔ feliye yi mìɛni yè, fànʔa feliye yi mìɛni yè, ŋɔri feliye yi mìɛni yè, nɛ́ kùlofɔligɔ feliye yi mìɛni ní yè. Nɛ̀ fàri míʔɛ ó míʔɛ gáà ki bé gbɛ̀ yeri gè, ki fǎga cɛ yéri náʔa yákuɔ nɛ̄ʔ, nɛ̀ pínɛ duniya ŋáà wi báan nɛ tíin wè. 22Kulocɛliɛ wi ’kele ke mìɛni tìrige Kirisi wi tɔliyɔ láara yè1.22 Wéli baa Ŋún 8.7., nɛ́ sí wi kpíʔile wi- puu Kàfɔli kele ke mìɛni nyùgo nɛ̄ tɛ́ngɛfɔlilɔ gboli nī lè. 23Tɛ́ngɛfɔlilɔ gboli lire sí nī wi cetinnɛ lè, lire nī Kirisi wi yē kɛnmɛ pi mìɛni felige nɛ̄, wire ŋáà wi ’duniya wi mìɛni nyì wè.
2Bè yiri kùu nī wè bè sa jíin sìi nī wè
1Ki ’nyaa yeli ’puu kúbilo yeli kakolido nɛ́ yeli kapiʔile kiyɛ nī yè wī. 2Bɛ̀ yeli ’puu nɛ yeli sìi tári wè kire kɛnmɛ nɛ̄ bè, duniya ŋáà siɛnnɛ pe tánʔagɛnmɛ nɛ̄ bè. Yeli ’puu nɛ lúru yebilige wuulo fàanya yi kàfɔli nɛ̄ wè, kire pìle náà lire ni nyɛ́ni siɛnsinluʔulo pe sìi kàrigí wè ŋɔ̀ wè. 3Weli we mìɛni bèle, bɛ̀ weli ’puu nɛ̀ pínɛ pe tíɛlɛ. Weli ’puu nɛ weli sìi tári wè nɛ weli ladaanma kele kúu gèle. A gìi cé weli dɛ́ni weli cetinnɛ kɔli mɛ́ gè nɛ́ weli sɔ̀ngirɔ nī dè, kire weli ’puu nɛ kpínʔini. A kire sí ki kɛn, nɛ̀ yɛli nɛ́ weli kɛnmɛ ní bè, kàyuʔu gáà Kulocɛliɛ wi je ga juu bìli nɛ̄ bèle, kire ki cé yɛli nɛ́ weli ní nɛ̀ pínɛ.
4Nɛ̀ sí ki taa Kulocɛliɛ nyinimɛ piī kpuɔbɔ, weli woli ni ’wi dɛ́ni kpuʔɔ. 5Kire nɛ̄, bɛ̀ ki ’nyaa weli cé puu kúbilo weli kakolido ti kɛnmɛ nɛ̄ bè, a wi ’weli kpíʔile a weli ’wúɔ nɛ̀ kò sìi nɛ̄ nɛ́ Kirisi ní wè. Kulocɛliɛ kpuʔɔrɔ tire ti ’tí a yeli ’suɔ. 6Nɛ́ míɛni, wi ’weli nyɛ́ nɛ̀ yige, nɛ̀ weli pínɛ nɛ̀ tɛ́ngɛ nɛ́ Zezi Kirisi ní wè baa nyìʔɛnɛkaʔa nī gè. 7Wi ’kire kpíʔile we- ki cɛ́n yiʔɛlɛ gílì ke báan nɛ tíin gèle, wire kpuʔɔrɔ dáà wire ’kpíʔile weli mɛ́ Zezi Kirisi kɛnmɛ nɛ̄ bè, lɔri cɛ̀nrɛ yē baa nìʔɛrɛ ki kpuʔɔrɔ dáà nī dè. 8Ki ’nyaa Kulocɛliɛ kacɛ̀ngɛ kire nyúmɔ nī yeli nyɛ́nì suɔ, tɛ́ngɛlɛ kɛnmɛ nɛ̄ bè. Kiì sí kò majo yeli nī ki ’yɛ̀ʔ, Kulocɛliɛ yakɛngɛ gī. 9Kakpiʔiligele bɛ̀ʔ ke ’pɛn nɛ́ kire níʔ, gìi ki bé tí siɛn fǎri wìi nyíɛnɛʔ.
10Ki ’nyaa Kulocɛliɛ wi yafaanra dī weli bèle; wi ’weli faan we- puu pínɛnɛ nɛ́ Zezi Kirisi ní wè wéri kacɛ̀ngɛlɛ kpínʔini. Kulocɛliɛ wire wi ’ke kpíʔile nɛ̀ yaʔa gìi ki bé tí weri ke kpínʔini.
Tɛ́ngɛfɔlilɔ pe mìɛni ’kò nigbe
11Ye- sɔ̀ngi ye taa, faʔa kɛnmɛ nɛ̄ bè, kùlogolo kálì wuulo bīɛlɛ yeli ’puu; bìli pe pìye yeri kɛnɛkɛnɛfɔlilɔ bèle, pe ’puu nɛ yeli tɔ́ri siɛnnɛ bálì tíɛlɛ piyè kɛnɛkɛnɛ wèʔ, nɛ̀ sí ki taa peli kɛnɛkɛnɛ ŋáà wè, wire yē siɛn kɔli kakpiʔilile yákuɔ wī. 12Ki ’nyaa kire lɛ̀lɛ náà nī lè yeli ’puu Kirisi fùn nɛ ní nabɔnminɔ, yeli sì ’puu nɛ tɔ́ri nɛ nii baa Isirayɛli wuulo nī bèleʔ. Nɛ̀ pínɛ bɛ̀ Kulocɛliɛ wi cé nyuɔ kún nɛ̀ kɛn tɔliyɔ nìʔɛyɛ wè, nɛ́ nyuɔ fɛ̀ni wè, yeli liɛlɛ sì cé puu baa ti nīʔ. Sɔ̀ngirɔ taʔadiʔɛ sì ’puu yeli mɛ́ʔ, nɛ̀ pínɛ yeli sì cé Kulocɛliɛ cɛ́n duniya nī wèʔ. 13Nɛ̀ sí ki taa píra ŋáà nī wè, bɛ̀ yeli yē Zezi Kirisi wuulo bèle, yeli bálì ye ’puu liilile bèle, a yeli ’sìʔɛrɛ nɛ̀ kpɔni Kulocɛliɛ nɛ̄ wè, Kirisi wire sìsiɛn fànʔa nɛ̄ gè.
14Nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, wire wi ’weli kɛn nɛ́ yanyige ní2.14 Wéli baa Mis 5.4. gè, wire wi ’Zuufulo pínɛ bèle peli nɛ́ bìli pe wè Zuufulo bèleʔ, a pe ’kò nigbe. Gungo gíì ki cé pe wáligi bèle nɛ́ leguuro nyɔ́gɔ dè pe sunʔɔmɔ nī bè, a wi ’ki jaa nɛ̀ yige baa, kire ’taa bà wi ’wìi kɛn a pe ’wi kpúu wè. 15Wi ’Misa Fànʔa Siɛnrɛ jáa dè nɛ́ ti kajuudiʔɛlɛ ní gèle, a kire ’tí a wi ’siɛnfeliye yi siin kpíʔile yè a yi ’kò nigbe nɛ̀ kò siɛnfelige fɔngɔ nɛ́ wire ní, nɛ̀ yanyige nyɔ́gɔ gè. 16Wi kùu wire kɛnmɛ nɛ̄ bè tiiparigɛ nɛ̄ gè, a wi ’pe siin juu bèle nɛ̀ taʔala pìye nɛ̄ peli nɛ́ Kulocɛliɛ ní wè, a pe ’kò cetinnɛ nigbe, nɛ̀ leguuro kpúu dè nɛ̀ yige pe sunʔɔmɔ nī bè wire tíimɛ wè. 17Nɛ̀ pínɛ Zezi Kirisi wi ’pɛn nɛ̀ pɛ́nì yanyige wori jáari dè yeli mɛ́, yeli bálì ye ’puu liilile bèle, nɛ́ yeli bálì bīɛlɛ bile túɔn nɛ̀ pínɛ wè2.17 Wéli baa Eza 57.19.. 18Ki ’nyaa wire kɛnmɛ nɛ̄ weli we mìɛni bèle, weli bálì bīɛlɛ Zuufulo bèle nɛ́ bìli pe wè Zuufulo bèleʔ, a weli ’jáa nɛ̀ jíindiʔɛ taa bè gbɛ̀ nɔ̀ Tuufɔli nɛ̄ wè, Kulocɛliɛ Pìle lire nigbe nyúmɔ nī bè.
19Kire kɛnmɛ nɛ̄, yeli ní wè tíin nabɔnminɔʔ, bé nɛ́ ga jo yeli yē kayɔbigɔ káà kìiyɛ wuulo wīʔ. Ki ’nyaa, yeli nɛ́ Kulocɛliɛ wuulo ní bèle ye ’kò bɛ̀ kùnunɔ wuulo tíɛlɛ wī, níɛ ní Kulocɛliɛ narigɛ wuulo nɛ̀ pínɛ. 20Yeli yē faanna saʔa ki kàkpuɔn nɛ̄ wè, kàkpuɔn ŋáà Zezi tundunminɔ nɛ́ Kulocɛliɛ Siɛnjuulo pe ’túgu wè2.20 Wéli baa Tìɛ 21.14.; Zezi Kirisi wè, wire sí wī saʔa ki kàluulo kàdɛnipelige gè2.20 Wéli baa Mat 21.42; Mar 12.10; Luk 20.17.. 21Wire fànʔa nɛ̄ saʔa ki mìɛni ’yéri nɛ̀ nyuɔ cɛ̀ngɛ, nɛ̀ kò gbùʔɔrɔsaʔa wàlidɛngɛgɛ Kàfɔli mɛ́ wè. 22Yeli míɛni bèle, wire nī yeli yē faanna nɛ̀ fàri wi nɛ̄, nɛ̀ kò kòridiʔɛ Kulocɛliɛ mɛ́ wè wi Pìle lire fànʔa nɛ̄ gè.
3Kataanna Siɛnrɛ ti kɛnmɛ pi ’yiri kpànʔanɛ
1Kire kɛnmɛ nɛ̄, mi Pɔli wè, mi yē náʔa kasuu nī wè Zezi Kirisi wire kɛnmɛ nɛ̄ bè, bɛ̀ mi nɛ Kataanna Siɛnrɛ jáari dè kùlogolo kálì siɛnnɛ mɛ́ bèle. 2Mi ’tɛ́ngɛ ki nɛ̄ yeli ’kàa lúʔu ki nī mɛni Kulocɛliɛ wi ’wi kacɛ̀ngɛ tìɛ gè mi nɛ̄ nɛ́ tugoro dáà kɛn dè mi mɛ́ tunduro yeli mɛ́. 3Ki ’nyaa kaala láà Kulocɛliɛ wi ’tìɛ mi nɛ̄, mi- wire kalarilɛ cɛ́n lè, majo bɛ̀ dàa cɛ̀ri tíɛlɛ mi ’sɛbɛ dè. 4A yeli nɛ ti wéli dè, yeli bé ki ’nyaa gìi mi ’cɛ́n Kirisi wi kalarilɛ wori nī dè.
5Lɛ̀gɛlɛ gílì ke ’tóri faʔa gè, Kulocɛliɛ wiì cé ki kalarigɛlɛ tìɛ gèle siɛnnɛ nɛ̄ bèleʔ. Bɛ̀ sí ki yē ŋɔ̀ wè, wi ’ke tìɛ wi tundunminɔ nɛ̄ bèle nɛ́ wi siɛnjuulo ní bèle bàli wi ’wàli nɛ̀ tɛ́ngɛ nɛ̀ pe cáan wi baara nɛ̄ dè wi Pìle lire fànʔa nɛ̄ gè. 6Ki kalarilɛ n’nɛ: Kataanna Siɛnrɛ tire fànʔa nɛ̄ gè, kùlogolo kálì siɛnnɛ piyē nɛ tɔ́ri nɛ nii baa nɛ́ Zuufulo ní bèle yacɛ̀nrɛ dáà Kulocɛliɛ wiī nɛ gbòborí nɛ yɛri wi wuulo mɛ́ bèle. Peli bálì bèle cetinnɛ nunɔ wuulo bīɛlɛ; Kataanna Siɛnrɛ ti fànʔa nɛ̄ gè peli liɛlɛ yē baa nɛ̀ pínɛ nyafɛnigɛ gáà Kulocɛliɛ wi ’kpíʔile bɛ̀ wiyē pínɛnɛ nɛ́ Zezi Kirisi ní wè.
7Nɛ̀ yɛli nɛ́ Kulocɛliɛ wi kpuʔɔrɔ yakɛngɛ ní gè, wi ’wi fànʔa tìɛ gè nɛ̀ ki kpíʔile mi mɛ́, a mi ’kò Kataanna Siɛnrɛ ti baakuɔwɔ. 8Mi ŋáà mi ’cɛ́ri Kulocɛliɛ wuulo pe mìɛni nī bèle, a wi ’ki kpuʔɔrɔ dáà kpíʔile dè mi mɛ́, mi sari ki jáari kùlogolo kálì siɛnnɛ mɛ́ bèle bɛ̀ Kirisi wiī nɛ́ lɔri ní siɛn sǐ gbɛ̀ ki cɛ́n bè kúɔ wèʔ. 9Nɛ̀ pínɛ, mi ’yɛli bè ti juu bè cìile pe mìɛni mɛ́, mɛni Kulocɛliɛ wi sî wi kalarilɛ kakpiʔilile fori lè. Wire ŋáà wi ’yɛrɛ ti mìɛni faan dè, a wi ’ki kaala náà làrigɛ lè fúɔ nɛ̀ pɛ́nì taa a ki ’mɔgɔ, 10gìi ki bé tí Kàfɔli wi wuulo gboli lire kɛnmɛ nɛ̄ bè, kàfɔligɔ feliye yè nɛ́ fànʔafɔligɔ feliye nyáà yī baa nyìʔɛnɛ nī lè, ti- ki cɛ́n Kulocɛliɛ sícilimɛ koliyo yiī nìʔɛyɛ kátii. 11A kire ’kpíʔile nɛ̀ yɛli nɛ́ kaala náà Kulocɛliɛ wi cé tíi nɛ̀ yɛ̀gɛ baa faʔa faʔa gè, nɛ́ kɛ́nì ni kpíʔile we Kàfɔli Zezi Kirisi wire fànʔa nɛ̄ gè. 12Bɛ̀ weli yē pínɛnɛ nɛ́ Zezi Kirisi ní wè nɛ́ tɛ́ngɛ wi nɛ̄ wè, fíɛrɛ wè weli nīʔ, weli bé gbɛ̀ jáa bè nɔ̀ Kulocɛliɛ nɛ̄ wè3.12 Wéli baa 2.18; Wurɔ 5.2; Eb 4.16; 10.19; Piɛ1 3.18.. 13Kire kɛnmɛ nɛ̄, ye fǎga ki yaʔa mi wuʔɔyɔ yi de céri kpúu dè yeli nɛ̄ʔ, bɛ̀ mi nɛ wuʔɔ yeli kɛnmɛ nɛ̄ bè. Kire ki mìɛni yē bè ki tìɛ kpuɔmɔ bíì nī yeli bága puu bè.
Pɔli náarigɛ nyùgo kire gī Zezi dɛ́nigɛ wori dè
14Kire kɛnmɛ nɛ̄ mi nɛ káguro cáanri Tuufɔli wi yiʔɛ mɛ́ gè. 15Wire wī nyìʔɛnɛ nariyɛ nɛ́ dàala nariyɛ yi mìɛni Tuu wè3.15 yi mìɛni Tuu wè:Girɛki siɛnrɛ nī dè, ti ’jo: wire nī yi mìɛni míɛyɛ yiī nɛ kɔ́ngi.. 16Mi nɛ wi náari nɛ̀ yɛli nɛ́ wi kpuɔmɔ ní bè bɛ̀ pi ’niʔɛ bè, gìi ki bé tí wi Pìle lire fànʔa nɛ̄ gè, wi- ŋɔri kɛn yeli mɛ́ yeli funyɔ nī yè. 17Tɛ́ngɛlɛ fànʔa nɛ̄ gè, Kirisi wi- tɛ́nidiʔɛ kɔ̀n yeli funyɔ nī yè, ye- sɔ́migɔ ye yéri ye nìre wáa dɛ́nigɛ nī gè, 18gìi ki bé tí yeli gbɛ̀ jáa bè ki cɛ́n bè fàri Kulocɛliɛ wuulo pe mìɛni nɛ̄ bèle mɛni Kirisi dɛ́nigɛ ki ’kpúʔɔ3.18 kpúʔɔ: Girɛki siɛnrɛ nī dè ti ’jo: píɛligɛ. gè, nɛ́ tɔni gè, nɛ́ kpàʔala gè, nɛ́ ní sícuugo gè. 19Kire dɛ́nigɛ gáà gè, ki ’kpúʔɔ nɛ̀ fáala kiǐ gbɛ̀ cɛ́n bè kúɔʔ, dí yeli sí nyì Kulocɛliɛ kɛnmɛ pi mìɛni nɛ̄ bè.
20Kulocɛliɛ ŋáà wi bé gbɛ̀ kele ke mìɛni kpíʔile gèle, bè cɛ tóri bè fáala gìi weli bé gbɛ̀ náari wi mɛ́ gè, nɛ́ gìi weli bé gbɛ̀ sɔ̀ngi gè, nɛ̀ yɛli nɛ́ fànʔa gáà ki nyɛ́ni baara weli nī bèle, 21kpuʔɔrɔ ti ’yɛli Kulocɛliɛ nɛ̄ wè súuri lɛ̀gɛlɛ ke mìɛni nī tɛ́ngɛfɔlilɔ gboli nī lè lire náà nī pínɛnyɛnigɛ nɛ̄ nɛ́ Zezi Kirisi ní wè ! Ki- taa ki puu bɛ̀ !
4Tɛ́ngɛfɔlilɔ pe mìɛni piyē cetinnɛ nigbe
1Kire nɛ̄, mi nɛ yeli fiɛn wī, mi ŋáà wī kasuulewe wè Kàfɔli wi kɛnmɛ nɛ̄ bè, yeri tári yeri yɛligi nɛ́ kayerile ní lè nàa nɛ̄ Kulocɛliɛ wi ’yeli yeri bèle. 2Yeri yìye cɛ́rigi feliye yi mìɛni, ye- puu funnyigefɔlilɔ, ye puu nɛ́ kpàricogo ní, yeri yìye kpàrí yeri cògí ye mìɛni nigbe nigbe bèle wìyedɛnigɛ nī gè. 3Bɛ̀ Kulocɛliɛ Pìle ni ’yeli kpíʔile a yeli ’bìɛ wè, yeri ki cìrá ki pínɛnyɛnigɛ gáà ki- kò yeli sunʔɔmɔ nī nɛ́ yanyige gáà ní ki ’yeli puɔ yìye nɛ̄ bèle. 4Cetinnɛ niī nigbe, Kulocɛliɛ Pìle niī nigbe nɛ̀ pínɛ. Bɛ̀ míɛni ki yē, Kulocɛliɛ wi ’yeli yeri nɛ̀ nyɔ́gɔ sɔ̀ngirɔ taʔadiʔɛ nigbe nī wī. 5Kàfɔli wiī nigbe, tɛ́ngɛlɛ niī nigbe, batɛmi wiī nigbe, 6Kulocɛliɛ wiī nigbe nɛ ní siɛnnɛ pe mìɛni Tuu, wire wī pe mìɛni Kàfɔli wè, níɛ baara nɛ́ pe mìɛni ní, nɛ́ ní pe mìɛni nī bèle.
7Nɛ̀ sí ki taa we mìɛni nigbe nigbe bèle, we ’kpuʔɔrɔ taa nɛ̀ yɛli nɛ́ Kirisi wi yakɛngɛ ní gè. 8Kire nɛ̄ Kulocɛliɛ siɛnsɛbɛrɛ ti ’ki juu nɛ́ jo4.8 Kire nɛ̄ Kulocɛliɛ siɛnsɛbɛrɛ ti ’ki juu nɛ́ jo:Girɛki siɛnrɛ nī dè ti ’jo: Kire nɛ̄ ki ’jo.:
Bà wi ’yɛ̀ baa naamɛ gè, a wi ’nìʔɛnɛ jáa nɛ̀ pe cò nɛ̀ kɛ́,
nɛ́ sí kpuʔɔrɔ kpíʔile siɛnnɛ mɛ́ bèle4.8 Ŋún 68.19 tire ti ’juu náʔa..
9A ki sí jo wi ’yɛ̀ naamɛ gè, kire kɔri wire ’jo gáa wī, a ki ’laa kiì nyaaʔ wi cé kíni nɛ̀ tìgi náʔa táanmɛ gè dàala nɛ̄ lè ? 10Ŋàa wi ’tìgi wè, wire míɛni wī wi ’yɛ̀ nɛ̀ kɛ́ naamɛ gè nɛ̀ tóri nyìʔɛnɛ tiɛliiliye yi mìɛni nɛ̄ yè, a kire tí a wi ’duniya powo wi mìɛni nyì ! 11Nɛ̀ pínɛ wire wi ’pàli kpíʔile Zezi tundunminɔ, nɛ̀ pàli kpíʔile Kulocɛliɛ siɛnjuulo, nɛ̀ pàli kpíʔile Kataanna Siɛnrɛ jáarifɔlilɔ, nɛ̀ pàli kpíʔile tɛ́ngɛfɔlilɔ gbuʔulo nàʔavɔlilɔ, nɛ̀ pàli kpíʔile tɛnmɛfɔlilɔ. 12Wi ’kire gáà kpíʔile gè gìi ki bé tí pe- Kulocɛliɛ wuulo gbòbori bèle pe yaʔa Kulocɛliɛ baara ti kɛnmɛ nɛ̄ bè, dí Kirisi wi cetinnɛ ni sí ŋɔri taa, 13fúɔ bè taa weli we mìɛni we- pa we sɔ̀ngirɔ pínɛ dè nigbe tɛ́ngɛlɛ nī lè, nɛ́ Kulocɛliɛ Jaa wi cɛ́nnɛ nī lè, we- liɛ we lìri, we- nɔ̀ Kirisi larigɛ nī gè bɛ̀ wire ’fori nɛ̀ paʔa wè. 14A kire ’kpíʔile gè, weli sǐ ní puu bɛ̀ pìile tíɛlɛʔ, bèri wáa de yiʔi de mári majo bɛ̀ lakuruyo cî nɛ fílagi yèʔ, siɛnnɛ pe káfinɛrɛ tɛnmɛgɛlɛ feliye yi mìɛni yi de we líi de we yiʔi de máriʔ. Ki siɛnnɛ felile pe ’cìlige, pe ’kpìlikpili cɛ́n wè bè siɛn fáanni bè pùunni.
15Nɛ̀ sí ki taa a weli nɛ kányiʔɛ nyu gè siɛnnɛ mɛ́ bèle nɛ́ wìyedɛnigɛ ní gè, weli béri liʔi de waa yiʔɛmɛ kele ke mìɛni nī gèle bè puu pínɛnɛ nɛ́ Kirisi ní wè. Wire wī tɛ́ngɛfɔlilɔ gboli ni nyùgo gè. 16Wire kɛnmɛ nɛ̄ cetinnɛ ni mìɛni ni nyɛ́nì suʔulo nɛ̀ pínɛ nɛ̀ nìi cò suʔudiɛyɛ yi mìɛni nī yè, níɛ pínɛ nɛ kele kúu gèle, gìi ó gìi nɛ̀ yɛli nɛ́ ki ŋɔri kɛnmɛ ní bè. Kire kɛnmɛ báà nɛ̄ bè, cetinnɛ ni mìɛni ni béri liʔi de waa yiʔɛmɛ wìyedɛnigɛ nī gè.
Tɛ́ngɛfɔlilɔ pe tánʔagɛnnɛ fɔnnɔ lè
17Kire kɛnmɛ nɛ̄, gìi m’bé juu bè gbɛ̀ngɛ Kàfɔli wi míʔɛ nɛ̄ gè, n’gɛ: ye fǎga ní de yeli sìi tári wèʔ majo mɛni sìndɛngɛlɛ piyē nɛ tári wèʔ, nɛ́ pe sɔ̀ngiwaara ní dèʔ. 18Piyē yebilige nī pe sɔ̀ngirɔ ti kiyɛ nī yè; sìi ŋáà Kulocɛliɛ wiī nɛ kanʔa wè, pe liɛlɛ wè baa wi nīʔ pe katiire tire kɛnmɛ nɛ̄ bè nɛ́ pe fungbɛnyɛ ní yè. 19Pe ’kò fìɛrɛ fùn, nɛ̀ pìye kɛn kanuʔɔrɔ kele mɛ́ gèle, nɛ karimɛ baara felide ti mìɛni kúu dè, pe wè tíngi ti nɛ̄ʔ.
20Yeli sí bèle, kire tɛnmɛnɛ lire bɛ̀ʔ yeli ’taa Kirisi wori nī dèʔ. 21Kiī cɛ́ngɛ, yeli ’wi wori lúʔu dè, nɛ̀ pínɛ yeli ’tɛnmɛnɛ taa wi wori nɛ̄ dè nɛ̀ yɛli nɛ́ kányiʔɛ ní gè Zezi nī wè. 22Kire nɛ̄ ye- láʔa yeli kaliɛmɛ kakpiʔiligele nɛ̄ gèle, tire ti nyɛ́ni pínɛ nɛ tári céri kanɛdanʔana nɛ̀ siɛn pùunni wè. 23Ye- tí yeli funyɔ yè nɛ́ yeli funzɔngirɔ ní dè, ti- yiʔɛ ti kò fɔnrɔ, 24yé sí kpíʔilegɛnvɔnmɔ4.24 yé sí kpíʔilegɛnvɔnmɔ líɛ:Girɛki siɛnrɛ nī dè, ti ’jo: yé sí siɛnfɔnwɔ le wè yìye nɛ̄. Kire ’jo Kulocɛliɛ wi ’weli kpíʔile a we ’kò siɛnfɔnminɔ. líɛ, kire ki ’yɛli nɛ́ Kulocɛliɛ kɛnmɛ ní bè. Siɛn wi de tári sínmɛ koligo nī gè, nɛ́ cìilimɛ nī bè kányiʔɛ wobo bè.
25Kire nɛ̄, ye- láʔa káfinɛrɛ nɛ̄ dè. Yeri kányiʔɛ nyu yìye mɛ́ ye mìɛni bèle4.25 Wéli baa Zaka 8.16., nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, we mìɛni wiyē we yaliiye wī. 26A yeli funyɔ yi ’yɛ̀, ye fǎga kapiile kpíʔileʔ4.26 Ŋún 4.5 tire ti ’juu náʔa gè nɛ̀ yɛli nɛ́ girɛki siɛnliɛrɛ ní dè.. Cɛngɛ kiì yɛli bè jíin bè yeli funyɔ yaʔa yè yi de tíin yɛ̀riyɛʔ. 27Ye fǎga larigɛ yaʔa gbòdolilo kàfɔli mɛ́ wè púloʔ !
28Siɛn ŋíì wi nyɛ́ni yúu wè, siɛn wi- kàyuugo yaʔa gè. Gìi ki ’pɔ́ri gè, siɛn wi- yiʔɛ le wiri baara wire tíimɛ wè nɛ́ wi kiyɛ ní yè, gìi ki bé tí wi yakaa taa wi- gbɛ̀ wàa kɛn ŋàa nɛ̄ ki màakuu yē wè. 29Siɛncuʔɔrɔ táà fáala fǎga de yigi yeli nyuɔyɔ nī yèʔ; gìi ki ’pɔ́ri gè, siɛnrɛ díì dī cɛ̀nrɛ dè bè gbɛ̀ jáa bè siɛn sáʔa bè wi woli nyuɔ lè, bé sí kpuʔɔrɔ taʔa siɛnrɛ ti lúʔufɔlilɔ nɛ̄ bèle, yeri tire nyu.
30Nɛ̀ pínɛ, ye fǎga de laamɛ pinʔɛ Kulocɛliɛ Tiɛlɛfun Pìle nī lèʔ; lire nī Kulocɛliɛ fìɛ wè, fìɛ ŋáà wi ’tɛ́ngɛ yeli nɛ̄ bèle níɛ yeli suɔjɛngɛ siri gè. 31Funbiɛnrɛ dè, nɛ́ fundanʔanigɛ ní gè, nɛ́ funyɛrigɛ ní gè, nɛ́ bèri nyu de kpɛ̀ní wè, nɛ́ míɛcuʔɔgɔ siɛnrɛ ní dè, tire dáà ti mìɛni dè nɛ́ sìpiire felide ti mìɛni ní dè, ye- ti yaʔa4.31 ye- ti yaʔa:Girɛki siɛnrɛ nī dè, ti ’jo: ye- ti kɔ̀n ye wáa. ! 32Ye- puu yeri kacɛ̀ngɛ kpínʔini yìye nɛ̄, yeri nyinimɛ tari yìye nɛ̄, yeri ki yɛri yìye nɛ̄, majo mɛni Kulocɛliɛ wi ’ki yaʔa yeli nɛ̄ bèle Kirisi kɛnmɛ nɛ̄ bè.
5Tɛ́ngɛfɔlilɔ pe ’yɛli peri tari kpìɛnmɛ nɛ̄
1Ye sí puu yeri yeli kakpiʔiligele kpínʔini gèle bɛ̀ Kulocɛliɛ tíɛlɛ wè, bɛ̀ yeli yē wi pìdɛninɛ bèle. 2Yeri tári dɛ́nigɛ nī gè majo mɛni weli ’Kirisi dɛ́ni wè, á wi ’wìi kɛn Kulocɛliɛ mɛ́ wè kakuɔrɔ yakɛngɛ nùdaanna wuʔu5.2 Wéli baa Yir 29.18; Lev 9.12. weli kɛnmɛ nɛ̄ bè.
3Kire nɛ̄, gìi ki ’kanuʔɔrɔ kúɔ dè, nɛ́ núʔɔmɔ kakpiʔiligele feliye yi mìɛni ní yè, nɛ́ fungbuʔɔ ní gè, ye fǎga tí tire tàa fáala gá nyaa yeli sunʔɔmɔ nī bèʔ, nɛ̀ yɛli nɛ́ gìi ki ’Kulocɛliɛ wuulo kɛnmɛ kúɔ bè. 4Nɛ̀ pínɛ, fìɛrɛfun siɛnjuuro dè, nɛ́ ledobilo siɛnrɛ ní dè, nɛ́ siɛnkarirɛ ní dè dàa tiì yɛli juʔu nɛ̄ gèʔ, ti fǎri yigi yeli nyuɔyɔ nī yèʔ. Gìi ki ’pɔ́ri gè, yeri Kulocɛliɛ síɛri wè. 5Á kire ’laa wè, ye- ki sɔ́migɔ ye lúʔu cɛ̀ngɛ: kanuʔɔrɔfɔli wáà fáala, á kire ’laa siɛnkariwɛ, á kire ’laa fungbuʔɔfɔli; kire siɛn wiī nuwɔ nɛ́ ŋàa ní wi yasunro sungu dè. Pe wàa fáala sì je ga kɔrigɔ taa baa Kirisi wi kùlofɔligɔ nī gèʔ wire nɛ́ Kulocɛliɛ ní wèʔ.
6Ye fǎga tí siɛn yeli fáanni nɛ́ nyatanʔa siɛnjuuro níʔ. Ye- ki cɛ́n tire dáà tire ti nyɛ́ni báan nɛ́ Kulocɛliɛ funyɛrigɛ ní gè siɛnsinluʔulo kúrugu bèle. 7Kire nɛ̄, ye fǎri nyaʔami ki siɛnnɛ bálì nī bèleʔ. 8Kiī cɛ́ngɛ, lɛ̀lɛ láà ’puu baa, yeli ’puu yebilige nī; nɛ̀ sí ki taa píra ŋáà nī wè, yeli yē kpìɛnmɛ nī bɛ̀ yeli yē fàrilɛ nɛ́ Kàfɔli ní wè. Yeri tári bɛ̀ kpìɛnmɛ pìile tíɛlɛ. 9Nɛ́ ki cɛ́n bìli bīɛlɛ kpìɛnmɛ nī bè, peli nàa kacɛ̀ngɛ, nɛ́ sínmɛ, nɛ́ kányiʔɛ koligo tári. 10Yeri ki caa ye- ki cɛ́n gìi ki ’Kàfɔli dɛ́ni wè. 11Ye fǎri nyaʔami pe nīʔ, bàli pe kanyaʔamirɛ kúu dèʔ, tɔ̀nifun wori dè, yebilige wori dè. Ye- cɛ yeri ti nyu de yigi kpànʔanɛ wī. 12Ki ’nyaa pe kakpiʔiligele gálì pe kpínʔini làrimɛ nī bè, tiī fìɛrɛ wori bè ti juu dè. 13Nɛ̀ sí ki taa kele gílì ke mìɛni gīɛlɛ ke sî yiri kpìɛnmɛ nɛ̄ bè, ke kɛnmɛ pi nɛ̂ yiri kpànʔanɛ. 14Nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, a kaala ó kaala ’yiri kpànʔanɛ gè, ni nɛ̂ kò kpìɛnmɛ. Kire nɛ̄ pe sî ki juu níɛ̀ jo:
Yɛ̀, muɔ ŋáà ma ŋɔ́ni wè !
Nyɛ́ ma yiri kúbilo nī bèle,
bɛ̀ Kirisi wè,
Kulocɛliɛ Siɛnnyiɛnɛgɔnwɔ wè,
wi bé kpìɛnmɛ cáan muɔ nɛ̄5.14 Wéli baa Eza 26.19; 51.17; 52.1; 60.1..
15Ye sí de ciʔige yeli tánʔagɛnmɛ nɛ̄ bè díɛʔ ! Ye fǎga puu bɛ̀ sìnjiligefunfɔlilɔ tíɛlɛʔ, ye- puu bɛ̀ siɛnsicilile tíɛlɛ. 16Ye- lɛ̀lɛ ni cògɛnmɛ cɛ́n, á kire ’laa wè, pàngɛ cɛnyɛ nyáà nī we yē ŋɔ̀ wè, yi wè cɛ̀nyɛʔ.
Weri weli sìi tári wè Kulocɛliɛ Pìle tánʔagɛnmɛ nɛ̄ bè
17Kire kɛnmɛ nɛ̄, ye fǎga yìye yaʔa bè puu ledoroʔ; gìi ki ’pɔ́ri gè, ye- puu ye kaala yiʔɛ cɛ́n ye ki cɛ́n gìi gī Kàfɔli wi nyɛ́ni kaala lè.
18Ye fǎri sunmɔ gbun de tunʔ; sunmɔ piī nɛ siɛn nii kanyaʔamirɛ nī. Gìi ki ’pɔ́ri gè, ye- puu ye nyì Kulocɛliɛ Pìle lire nɛ̄. 19Yeri lèbaanna nyɔ́gi yìye nī nɛ́ ŋúnudaanya ní, nɛ̀ pínɛ yeri Kulocɛliɛ gbùʔɔrigɔ ŋúnuyɔ ŋú yìye mɛ́, nɛ́ ŋúnudo dáà Kulocɛliɛ Pìle ni sî sɔ̀ngi nɛ̀ tìrige siɛn mɛ́ wè fungo nī gè. Yeri ŋú yeri Kàfɔli gbùʔɔrɔ́ wè nɛ́ yeli fungo ki mìɛni ní. 20Yeri síɛrigɛ kanʔa Kulocɛliɛ mɛ́ wè, weli Tuu wè, lɛ̀gɛlɛ ke mìɛni nī, kele ke mìɛni nɛ̄ gèle, we Kàfɔli Zezi Kirisi wire míʔɛ nɛ̄ gè.
21Yeri yìye cɛ́rigi yìye mɛ́ Kirisi wire yiʔɛ fíɛrɛ nɛ̄ dè. 22Cɛlilɛ, yeri yìye cɛ́rigi yeli pɔlilɔ mɛ́ bèle, majo Kàfɔli wire mɛ́ yeli nɛ ki kpínʔini. 23Ki ’nyaa labɔli wire wī cɛliwɛ wi nyùgo gè, majo bɛ̀ Kirisi wiī tɛ́ngɛfɔlilɔ gboli ni nyùgo gè, lire náà nī wi cetinnɛ lè. Wire wī ki gboli ni suɔfɔli wè. 24Bɛ̀ sí tɛ́ngɛfɔlilɔ gboli wuulo pe ’pìye cɛ́rigɛ Kirisi mɛ́ wè, cɛlilɛ bèle, peri pìye cɛ́rigi bɛ̀ kire felige pe pɔlilɔ mɛ́ bèle kele ke mìɛni nī gèle.
25Yeli bèle labɔlilɔ bèle, ye- tí yeli cɛlilɛ pe- yeli dɛ́ni majo bɛ̀ tɛ́ngɛfɔlilɔ gboli ni ’Kirisi dɛ́ni wè, á wi ’wìi kɛn pe kɛnmɛ nɛ̄ bè. 26Wi ’kire kpíʔile nɛ̀ pe jíge nɛ̀ mùnu nɛ́ luʔɔ ní Kataanna Siɛnrɛ tire fànʔa nɛ̄ gè, bè tɛ́ngɛfɔlilɔ gboli wàli lè bè tɛ́ngɛ Kulocɛliɛ mɛ́. 27Gìi ki bé tí wi- tɛ́ngɛfɔlilɔ gboli yige lè ni- yéri wire yiʔɛ mɛ́ gè nɛ́ kpuɔmɔ ní, tiɛlɛ fǎga puu ni nɛ̄ʔ, á kire ’laa ni fǎga puu fɛ́ninɛʔ, bé nɛ́ ga jo kire kàa feligeʔ, fúɔ macɛn ki gboli ni- puu wàlidɛngɛlɛ niiyɛ Kulocɛliɛ mɛ́ tiɛlɛ fùn.
28Kire tiʔɛ gáà nī gè, labɔlilɔ pe ’yɛli bè tí pe cɛlilɛ pe ’pe dɛ́ni majo peli tíimɛ cetinnɛ lire nī. A siɛn ŋíì cuɔ ’wi dɛ́ni wè, siɛn wire wi ’wìi dɛ́ni. 29Siɛn céri fìɛ wi biɛn nɛ̀ nyaaʔ; gìi cɛ gī baa gè, siɛn wi nàa ti kanʔa ti nìɛ líi, nɛ ti gbòborí majo mɛni Kirisi wiī nɛ tɛ́ngɛfɔlilɔ gboli kpínʔini lè. 30Ki ’nyaa weli yē wi cetinnɛ ni yaliiye wī. 31Kire nɛ̄, a nàguɔ ’cɛliwɛ líɛ wè, wi bé láʔa wi tuu nɛ́ wi yàa nɛ̄ wè, bé sí wìi puɔ wi cuɔ nɛ̄ wè; pe siin pe bé kò cetinnɛ nigbe5.31 Sél 2.24 tire ti ’juu náʔa. Wéli baa míɛni Mar 10.7. . 32Siɛnlaridɛ yē baa siɛnrɛ dáà nī dè, ti kɔri wiī kpuɔwɔ. Mi wè, pínɛnyɛnigɛ gáà gī baa Kirisi nɛ́ tɛ́ngɛfɔlilɔ gboli ni sunʔɔmɔ nī bè kire mi nɛ pun.
33Gìi sí gī baa gè, ye mìɛni nigbe nigbe bèle, nàguɔ ó nàguɔ, wi- wi cuɔ woli yaʔa lè ni- wi dɛ́ni bɛ̀ wire tíimɛ wi ’wìi dɛ́ni wè, dí cɛliwɛ míɛni wè, wi sí de wi pɔli kpóri wè.
6Pìile bèle nɛ́ pe siivɔlilɔ wori dè
1Pìile, yeri lúru yeli siivɔlilɔ nɛ̄ bèle bɛ̀ Kàfɔli wi ki caa gè, nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, kire ki ’yɛli gè. 2Te muɔ tuu nɛ́ muɔ yàa kpóri wè. Kire gī kajuudiɛlɛ pélile náà nɛ̄ nyafɛnigɛ siɛnrɛ sí juu nɛ̀ taʔa baa wè, nyafɛnigɛ ki siɛnrɛ tire dī dàa dè: 3Muɔ bé yanyige taa, nɛ̀ pínɛ muɔ bé sìi taa bile duniya nī wè6.3 Yir 20.12; Fàn 5.16 tire ti ’juu náʔa gè..
4Yeli bèle tuufɔlilɔ míɛni bèle, ye fǎri yeli pìile pe funyɔ córi yèʔ. Gìi ki ’pɔ́ri gè, yeri pe gbún yeri nyu de tìí pe nɛ̄ nɛ̀ yɛli nɛ́ Kàfɔli wi koligo ní gè.
Sùkulolo kɛnmɛ bè nɛ́ pe kàfɔlilɔ ní bèle
5Yeli bèle sùkulolo bèle6.5 Kire lɛ̀lɛ náà nī lè, sùkulolo ’puu baa nìʔɛnɛ kàʔa nī gè, nɛ́ tɛ́ngɛfɔlilɔ gboli ní lè., yeri lúru yeli kàfɔlilɔ nɛ̄ bèle náʔa dàala nɛ̄ lè, yeri pe fìʔɛ́ yeri pe kpóri, ye puu nɛ́ funviige ní majo Kirisi mɛ́ yeli nɛ ki kpínʔini. 6Ye fǎga de ki kpínʔini pe nyapigele nyaamɛ nɛ̄ʔ, ki- pe dɛ́niʔ. Gìi ki ’pɔ́ri gè, ye- puu bɛ̀ Kirisi sùkulolo tíɛlɛ, yeri Kulocɛliɛ nyɛ́ni kaala kúu lè nɛ́ yeli fungo ki mìɛni ní gè. 7Yeri baara nɛ́ yeli fungo ki mìɛni ní, ki- puu majo Kàfɔli wire mɛ́ yeli nɛ ti kúu, ki fǎga nyaa siɛnnɛ mɛ́ʔ. 8Nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, ye- ki cɛ́n a siɛn ó siɛn nɛ kacɛ̀ngɛ kpínʔini, kire sàri wire siɛn wi bága taa Kàfɔli mɛ́ wè; a siɛn wi nɛ́ yē sùkulowo yo, à kire bɛ à wi yē wìimɛ wè.
9Yeli míɛni bèle, sùkulolo pe kàfɔlilɔ bèle, yeri ki felige kpínʔini gè pe mɛ́. Ye fǎga ki gbɛ̀n bè tóri nɛ́ pe níʔ de pe fígiriʔ. Ye- ki cɛ́n, peli nɛ́ yeli ní bèle, ye Kàfɔli wiī baa nyìʔɛnɛ nī. Wi sí wè nɛ ki cuɔnriʔ díɛʔ !
Tɛ́ngɛfɔlilɔ pe kapiɛngbuɔn yɛrɛ dè
10Dìi ti ’kò sɛnrɛ dè, ye- ŋɔri le yìye nī bɛ̀ ki ’nyaa yeli yē pínɛnyɛnigɛ nɛ̄ nɛ́ Kàfɔli ní wè; wi fànʔa kiī kpuʔɔ. 11Ye- Kulocɛliɛ kapiɛngbuɔn yɛrɛ ti mìɛni le yìye nɛ̄, gìi ki bé tí yeli gbɛ̀ yéri bè cefinnɛ wáa bè gbòdolilo kàfɔli sìnjiligele kakpiʔiligele sige gèle. 12Ki ’nyaa, cáanra dáà nɛ̄ we yē dè, céri kàsii bɛ̀ʔ. Ki ’nyaa kàfɔligɔ feliye yè nɛ́ fànʔafɔligɔ feliye yè, dàa dī duniya yebilige wuulo wori dè, Setɛni yapiire dè baa nyìʔɛnɛ tiɛyɛ nī yè, tire ní wiyē nɛ túngu.
13Kire nɛ̄, ye- Kulocɛliɛ kapiɛngbuɔn yɛrɛ líɛ dè ye le yìye nɛ̄, gìi ki bé tí yeli gbɛ̀ jáa bè yéri bè cefinnɛ wáa bè cɛnbiʔi sige gè, ki- puu majo yeli nyɛ́ni kɛnmɛ pi mìɛni kpíʔile nɛ̀ ŋɔri taa nɛ̀ yéri. 14Ye- sí yɛ̀ ye yéri: ye- kányiʔɛ puɔ gè yìye nɛ̄ bɛ̀ jàdigi màʔana tíɛlɛ sɛ̀nnɛ nī gèle, yé sí sínmɛ le bè yìye nɛ̄ bɛ̀ timɔzigeyɛgɛ tíɛlɛ gàa pe sî le sìndinge nɛ̄ gè. 15Ye- tɔriyɔ le ye puu gbòboriyaʔala Kataanna Siɛnrɛ ti jáarigɛ kɛnmɛ nɛ̄ bè yanyige wori dè. 16Kire gáà ki mìɛni nī gè, ye- tɛ́ngɛlɛ cò lè ni- puu timɔzigeyɛgɛ. Lire ni bé tí yeli gbɛ̀ jáa bè Sìpiiwe wi kàsun ŋaaya yi mìɛni fígi yè. 17Nɛ̀ pínɛ, suɔlɔ náà yeli ’taa Kulocɛliɛ mɛ́ wè, ye- ni tɔ́n timɔri ndɔ̀ngɔ, yé sí Kulocɛliɛ Pìle ŋɔsii le wè yìye kúrugu, kire kɔri wi ’jo Kulocɛliɛ siɛnrɛ dè.
18Yeri náariyɛ feliye yi mìɛni kpínʔini yeri Kulocɛliɛ fiɛn wè kele ke mìɛni nī, Kulocɛliɛ Pìle lire fànʔa nɛ̄ gè. Ye- puu nyɛminɛ yeri ciʔige cɛ̀ngɛ, yeri Kulocɛliɛ náari wè wi wuulo pe mìɛni mɛ́. 19Yeri náari mi míɛni mɛ́, gìi ki bé tí a mi ’mi nyuɔ múgu gè lɛ̀lɛ ó lɛ̀lɛ wè, ki ’nyaa mi gbɛ̀ jáa de Kataanna Siɛnrɛ ti kalarigɛlɛ nyu gèle de láʔala nɛ́ nàzorido ní. 20Kire kɛnmɛ nɛ̄ mi yē tundunwɔ nɛ́ ní puɔwɔ nɛ̀gɛjɔliyɔ nī yè. Ye sí de náari m’mɛ́ gìi ki bé tí mi de Kataanna Siɛnrɛ jáari dè nɛ́ nàzorido ní majo mɛni mi ’yɛli bèri ki nyu gè.
Síɛrilɛ sɛnnɛ lè
21We siinyɛni Tisiiki wè, wire ŋáà wi ’weli dɛ́ni wè nɛ́ ní baakuɔwɔ ŋáà nɛ̄ siɛn bé gbɛ̀ tɛ́ngɛ Kàfɔli nī wè, wire bé sa ti mìɛni yiʔɛ juu bè tìɛ yeli nɛ̄, ye- ki cɛ́n gìi gī náʔa mi nɛ̄ gè. 22Mi ’kɔ̀rirɔ nɛ̀ wi tun baa yeli mɛ́ wī, gìi ki bé tí ye- kàa cɛ́n weli wori nī dè, wí sí yeli nàzɔnnɔ tɛ́ngɛ bèle.
23Weli Tuu Kulocɛliɛ wè nɛ́ Kàfɔli Zezi Kirisi ní wè, wi- yanyige kɛn weli siinyɛninɛ mɛ́ bèle nɛ́ wìyedɛnigɛ ní, bè fàri tɛ́ngɛlɛ nɛ̄ lè. 24Bìli bīɛlɛ we Kàfɔli Zezi Kirisi wi ’pe dɛ́ni bànguɔ dɛ́nigɛ ní gè, kpuʔɔrɔ ti- puu pe nɛ̄ pe mìɛni bèle.