Tesalonikiyé siinwuu

Sɛbɛ siinwuu ŋáà Pɔli ’tórigo Tesalonikiyé mɛ́ bèle

Tesalonikiyé siinwuu

Sɛbɛ wi tìɛdiʔɛ gè

Tesalonikiyé sɛbɛ siinwuu wè nɛ́ sɛbɛ péliwe ní wè, pe siɛnrɛ tiī nɛ waa nuro. Pɔli wi ’puu Korɛnti kàʔa mɛ́ nɛ́ wi sɛbɛ, yiɛlɛ togosiin nɛ́ kpɔrigɔ Zezi siile kàduʔumɛ gè. Kiī majo Pɔli wi cé siɛnrɛ lúʔu tɛ́ngɛfɔlilɔ pe tánʔagɛnmɛ nɛ̄ bè (wéli baa 2.1-13; 3.11), kire nɛ̄ a wi sí sɛbɛ siinwuu ŋáà sɛbɛ wè nɛ̀ tórigo pe mɛ́.

Dàa wi cé lúʔu pe wori nɛ̄ dè, tàanra ’puu baa, sìpiɛnrɛ míɛni ’puu baa. Tàanra tiʔɛ gè, ki ’nyaa bà pe ’puu nɛ wuʔɔ tɛ́ngɛlɛ kɛnmɛ nɛ̄ bè, kire nɛ́ ki mìɛni ní pe cé tɛ́ngɛlɛ cò lè kpuʔɔ, nɛ̀ kò Kirisi koligo nī gè. Sìpiimɛ wori dè, tire ’nyaa wuʔɔgɔ gáà ki ’puu tɛ́ngɛfɔlilɔ nɛ̄ bèle, kiì cé kúɔʔ; a kire sí ki ’kɛn a tɛ́ngɛfɔlilɔ pe yɛ̀ nɛ faʔara kele kúu, kire ’nyaa kolimɔ kakpiʔiligele nɛ́ sàliyɛ (wéli baa 3.1-12). Nɛ̀ pínɛ káfinɛrɛ tɛnmɛnɛ ’puu baa pe sunʔɔmɔ nī bè Zezi pɛnjɛngɛ wori nɛ̄ dè.

A Pɔli wi sí tɛnmɛnɛ kɛn pe mɛ́ nɛ́ pe yɛ dí ki ’kàri fànʔa wī, kele kálì bága kíni bè kpíʔile, dí Zezi pɛnjɛngɛ ki nɛ́ béli nɔ̀ gè: siɛnnɛ pe kpuɔmɔ bága Kulocɛliɛ koligo cíi gè, bé sí taʔa Sìpiiwe nɛ̄ wè, wire wī Setɛni wè nɛ́ cúʔɔgoligo gè.

Kire nɛ̄ a Pɔli wi sí pe tɛnmɛ nɛ́ pe yɛ peri pe sìi tári wè pe pìye wàli pe tɛ́ngɛ Kulocɛliɛ mɛ́ wè, peri kacɛ̀ngɛlɛ kpínʔini.

Sɛbɛ wi nyùgboliyo yè

Síɛrigɛ nɛ́ náarigɛ (1.1-12)

Kàfɔli Zezi pɛn wori dè (2.1-12)

Tɛ́ngɛfɔlilɔ pe ’yɛli pe- lèbaanna le Zezi kodanʔara nī dè (2.13–3.5)

Tɛ́ngɛfɔlilɔ peri baara peli tíimɛ bèle peri pe màakuu nyuʔɔ wè (3.6-15)

Pɔli wi ’Kulocɛliɛ diba náari wè tɛ́ngɛfɔlilɔ kɛnmɛ nɛ̄ bè (3.16-18)

Síɛrilɛ

¹Mi Pɔli wè, nɛ́ Silasi ní wè, nɛ́ Timote ní wè, weli ’sɛbɛ ŋáà tórigo wè yeli mɛ́ tɛ́ngɛfɔlilɔ gboli náà nī baa Tesaloniki kàʔa mɛ́ gè, yeli bálì bīɛlɛ pínɛnyɛnigɛ nɛ̄ nɛ́ weli Tuu Kulocɛliɛ ní wè, nɛ́ Kàfɔli Zezi Kirisi ní wè. ²Weli Tuu Kulocɛliɛ wè nɛ́ Kàfɔli Zezi Kirisi ní wè, pe- kpuʔɔrɔ nɛ́ yanyige taʔa ye nɛ̄.

Zezi Kirisi pɛnjɛngɛ wori dè

³Kiī pɔ́rigɔ siinyɛninɛ, weli de barigɛ kanʔa Kulocɛliɛ mɛ́ wè lɛ̀gɛlɛ ke mìɛni nī yeli kɛnmɛ nɛ̄ bè. Bɛ̀ míɛni ki ’yɛli bè puu, nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, kàa nɛ fàrí nɛ waa yeli tɛ́ngɛlɛ nɛ̄ lè kpuʔɔ, a yeli dɛ́nigɛ míɛni ki ’kpúʔɔ ye sunʔɔmɔ nī bè.

⁴A kire sí weli kɛn weli nìɛ nyu nɛ fíkɛnyɛ wúʔuro yeli wori nɛ̄ dè Kulocɛliɛ tɛ́ngɛfɔlilɔ gbuʔulo nī gèle, bɛ̀ ki ’nyaa yeli ’jáa nɛ̀ ki kpàri nɛ̀ cò nɛ́ tɛ́ngɛlɛ cò lè kpuʔɔ yeli wuʔɔyɔ yi mìɛni nī yè nɛ́ fùrɔgɔ gíì pe tari yeli nɛ̄ gè. ⁵Kire gáà kire ki nyɛ́ni ki tìí mɛni Kulocɛliɛ kàyuʔu kiī sìnʔɛ gè, kire ki bé tí Kulocɛliɛ wi- ki tɔ́ri yeli ’nyuɔ nɛ̀ yɛli bè jíin baa wi Kùlofɔligɔ nī gè, nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, bɛ̀ yeli nɛ wuʔɔ wè.

⁶Nɛ́ ki cɛ́n Kulocɛliɛ wi ’sín; bìli pe yeli wuʔɔ bèle, wi bé ki fuʔɔ tɔ́n gè pe mɛ́. ⁷Nɛ̀ pínɛ yeli bálì ye nyɛ́ni wuʔɔ bèle, Kulocɛliɛ wi bé ŋɔ́daala kɛn yeli mɛ́ bè fàri weli nɛ̄. Ki bága kpíʔile lɛ̀lɛ níì nī Kàfɔli Zezi wi bága wìi tìɛ, bé kɔ́n baa nyìʔɛnɛ nī lè nɛ́ nyìʔɛnɛ tundunminɔ ní bèle wi wuulo bèle; piyē nɛ́ fànʔa ní. ⁸Wi bága de báan kàsunnyige nī; bìli piyè Kulocɛliɛ cɛ́n wèʔ, nɛ́ bìli pe ’cíi pe wè lúru we Kàfɔli Zezi wi Kataanna Siɛnrɛ mɛ́ dèʔ, wi bé pa wi fuʔɔ tɔ́n gè pe mɛ́. ⁹Peli bálì bèle, wuʔɔgɔ bé tuu pe nɛ̄, wuʔɔgɔ gáà kiǐ je ga kúɔ bè nyaa gèʔ; pe bé líili Kàfɔli nɛ̄ wè, piyě wi fànʔa ki kpuɔmɔ nyaa bèʔ. ¹⁰Cɛngɛ gíì wi kɛ́nì pɛn wè, kire cɛngɛ gè, wi wuulo bèle, nɛ́ bìli pe ’tɛ́ngɛ wi nɛ̄ wè, pe bé kpuʔɔrɔ taʔa wi nɛ̄, béri wi wéli de cúru wi nɛ̄. Yeli míɛni bèle yeli bága puu baa, bɛ̀ yeli ’tɛ́ngɛ weli wojuuro nɛ̄ dè.

¹¹Kire kɛnmɛ nɛ̄ weli nɛ náari súuri yeli mɛ́, gìi ki bé tí Kulocɛliɛ wi- yeli nyaa yeli nyɛ́nì yɛli nɛ́ wire yerile ní lè. Weli nɛ náari nɛ pínɛ gìi ki bé tí a kacɛ̀ngɛ kaala níì ’yeli dɛ́ni, yeli nɛ caa bè ni kpíʔile lè, wi fànʔa ki- tí yeli gbɛ̀ ni kpíʔile. Nɛ̀ pínɛ a kaala níì yē tɛ́ngɛlɛ kakpiʔile lè, ye- jáa ye ni kpíʔile. ¹²A kire ’kpíʔile gè, kpuʔɔrɔ bé taʔa we Kàfɔli Zezi Kirisi wi míʔɛ nɛ̄ gè yeli sunʔɔmɔ nī bè, dí wire míɛni wi- sí ki kpuʔɔrɔ taʔa dè yeli nɛ̄; ki bé kpíʔile weli Kulocɛliɛ wire fànʔa nɛ̄, nɛ́ Kàfɔli Zezi Kirisi ní wè1.12 Wéli baa Eza 24.15; 66.5; Zan 17.22,24..

Gìi ki bága tóri sɛ́ni Kàfɔli wi pɛnjɛngɛ ki- nɔ̀ wè

¹Nɛ siinyɛninɛ, weli nɛ yeli fiɛn wī, ye fǎga tí yeli funyɔ yi de curugu yeli nī fáari fáariʔ Kàfɔli Zezi Kirisi wi pɛnjɛngɛ wori nɛ̄ dèʔ, nɛ́ bɛ̀ weli bága sa pínɛ buu nɛ́ wi ní wèʔ. ²Nɛ̀ pínɛ ye fǎga de fìʔɛ́ʔ majo dùʔɔ Kàfɔli wi pɛnjɛngɛ ki ’nɔ̀ nɛ̀ kúɔ wīʔ, a ki nɛ́ cɛ́nì nyaa wàa wi ’jo wire ’ti nyaa nɛ́ ti juu yo, á kire ’laa tɛnmɛnɛ láà yo, a kire ’laa siɛnrɛ táà pe ’sɛbɛ ti ní bɛ̀ weli wori tíɛlɛ dè, nɛ́ jo Zezi pɛnjɛngɛ ki ’nɔ̀ wè.

³Ye fǎga tí siɛn- yeli fáanni bè yeli pùunni kɛnmɛ páà fáala nɛ̄ʔ. Ki ’nyaa náʔanɛ kire cɛngɛ ki- nɔ̀ gè, siɛnnɛ pe bé kíni bè cíi Kulocɛliɛ nɛ̄ wè. Píra ŋáà nī wè, ŋàa pe ye Sìpiiwe wè, dí wire sí yiri, wire wī wi woli ni ’cúʔɔ nɛ̀ kúɔ wè. ⁴Wire wī leguuwo wè. Wi béri wìi nyíɛnɛ bé jo wire ’tóri yɛrɛ ti mìɛni nɛ̄ dè. Nɛ̀ pínɛ wi béri kìí nɛ́ yɛgɛ ó yɛgɛ gáà pe ye kulocɛliɛ wè, nɛ́ dàa pe gbùʔɔrɔ́ dè. Wi bága cɛ kɛ́ bè sa tɛ́ni Kulocɛliɛ Gbùʔɔrɔsaʔa nī gè bèri wìi kpínʔini wire wī Kulocɛliɛ wè2.4 Wéli baa Eza 14.12-14; Ezek 28.2..

⁵Yeli wè sɔ̀ngí nɛ tari léʔ, bɛ̀ mi ’puu nɛ tíin baa nɛ́ yeli ní wè, mi ’puu nɛ ki siɛnrɛ dáà nyu dè yeli mɛ́ lé ? ⁶Nɛ̀ pínɛ, yeli nyɛ́nì ki cɛ́n píra ŋáà nī wè, ŋàa wi ’leguuwo cò wè nɛ̀ yérige wè, dí wi sí ga yiri wi yiri lɛ̀lɛ lire tíimɛ nī wè. ⁷Ye- nyaa, kapiile niī nɛ kpínʔini nɛ kúu làrimɛ nī wī. Ŋàa sí wi ’leguuwo cò wè nɛ̀ yérige wè, wi bé wi cò bè yérige fúɔ bè taa wi ga pa wi yaʔa wìimɛ. ⁸Píra ŋáà nī wè, siɛn ŋáà pe ye Sìpiiwe wè, dí wire sí nɛ́ péli bè yiri. Nɛ̀ sí ki taa Kàfɔli Zezi wi bé wi kpúu bè yige baa nɛ́ wi nyuɔ káfaligɛ ní gè, bè wi cɛrigɛ bè yige baa péwu nɛ́ wi pɛnnɛ ni kpìɛnmɛ ní bè. ⁹Kire Sìpiiwe ŋáà wè, wi pɛnnɛ ni bága puu nɛ́ Setɛni fànʔa ní, wi béri kakpoliyo feliye yi mìɛni kpínʔini, de fìɛlɛ kakpoliyo kpínʔini, nɛ́ jànvaa kanyuʔɔnigɔlɔ ní. ¹⁰Nɛ̀ pínɛ, bìli pe waa pe pùunni koligo nī gè, wi béri jànvaa feliye tíʔi de pe fáanni; nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, peli bálì bèle, piyè fɔ̀li a kányiʔɛ ki ’pe dɛ́niʔ, dí pe sí suɔ wèʔ.

¹¹Kire nɛ̄ a Kulocɛliɛ wi sí fáannigɛ tórigo pe mɛ́ kpuʔɔ, gìi ki bé tí pe- tɛ́ngɛ káfinɛrɛ nɛ̄ dè. ¹²Kire tiʔɛ gáà nī gè, bìli piyè fɔ̀li nɛ̀ tɛ́ngɛ kányiʔɛ nɛ̄ gèʔ, á kapiʔi kpíʔilige ki ’pe dɛ́ni wè, kàyuʔu bé juu kire siɛnnɛ nɛ̄ bèle.

Kulocɛliɛ ’yeli nyíɛnɛ nɛ̀ kɔ̀n ye- suɔlɔ taa

¹³Siinyɛninɛ, yeli bálì bīɛlɛ ye ’Kàfɔli dɛ́ni wè, weli ’tɔ̀ni nɛ̀ yɛli bèri Kulocɛliɛ síɛri wè lɛ̀gɛlɛ ke mìɛni nī yeli kɛnmɛ nɛ̄ bè. Nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, Kulocɛliɛ wi ’yeli nyíɛnɛ nɛ̀ kɔ̀n siɛnpelile bèle, nɛ̀ yeli suɔ wi Pìle lire fànʔa nɛ̄ gè, lire ni ’yeli wàli nɛ̀ tɛ́ngɛ ye- puu wi wuulo bèle, nɛ́ bɛ̀ yeli ’tɛ́ngɛ kányiʔɛ nɛ̄ gè. ¹⁴Bɛ̀ sí ki tɔ̀ni yē, Kulocɛliɛ wi ’yeli yeri ye- puu bɛ̀ kire kɛnmɛ nɛ̄ bè. Wi ’ki kpíʔile nɛ́ Kataanna Siɛnrɛ dáà weli ’jáari dè, tire fànʔa nɛ̄, gìi ki bé tí ye- yeli liɛlɛ taa lè weli Kàfɔli Zezi Kirisi wi kpuɔmɔ nī bè.

¹⁵Kire kɛnmɛ nɛ̄, siinyɛninɛ, ye- gbɛ̀nmɛ le ye kò tɛ́ngɛlɛ nī lè. Kele gílì nɛ̄ weli ’yeli tɛnmɛ weli nyasiɛnrɛ nī dè, nɛ́ dìi weli ’juu sɛbɛlɛ nī bèle, ye- ti cò cɛ̀ngɛ. ¹⁶Weli Kàfɔli Zezi Kirisi wire tíimɛ wè, nɛ́ weli Tuu Kulocɛliɛ ní wè, wire ŋáà wī weli woli ni ’wi dɛ́ni wè, nɛ̀ pínɛ wi ’nàzorido nyɔ́gɔ weli nī bànguɔ wori dè, nɛ́ sɔ̀ngirɔ taʔadiʔɛ cɛ̀ngɛ kɛn weli mɛ́ wi kpuʔɔrɔ tire kɛnmɛ nɛ̄ bè, ¹⁷wi- yeli funyɔ nyígi yè, wí sí ŋɔri nyɔ́gɔ yeli nī yeri kacɛ̀ngɛlɛ kpínʔini yeli nyasiɛnrɛ nī dè nɛ́ yeli kakpiʔiligele ke mìɛni nī gèle.

Pɔli wi ’jo tɛ́ngɛfɔlilɔ peri náari peli mɛ́

¹Siinyɛninɛ, gìi ki ’kò gè, yeri náari weli mɛ́ gìi ki bé tí Kàfɔli wi siɛnrɛ ti de waa yiʔɛmɛ dí kpuʔɔrɔ sí de tari ti nɛ̄, majo mɛni ki ’puu baa yeli tiʔɛ nī gè, ²gìi ki bé tí weli suɔ siɛnkolilo nɛ́ siɛnpiile mɛ́ bèle. Nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, pe mìɛni bɛ̀ʔ pe ’tɛ́ngɛʔ. ³Gìi ki ’cɛ́n gè, Kàfɔli wire yē tɛ́ngɛmɛ siɛn. Wire wi bé ŋɔri nyɔ́gɔ yeli nī, bé sí de yeli suu Sìpiiwe mɛ́ wè.

⁴Weli ’tɛ́ngɛ ki nɛ̄ Kàfɔli wire kɛnmɛ nɛ̄ bè, dí gìi weli nɛ caa yeli mɛ́ bèle, kire yeli nɛ kpínʔini, nɛ̀ pínɛ kire yeli bé kò de kpínʔini. ⁵Kàfɔli wi- yeli funyɔ yiʔɛ yè Kulocɛliɛ dɛ́nigɛ kɔli mɛ́, ye- puu nɛ́ kpàricogo ní míɛni bɛ̀ Kirisi tíɛlɛ wè.

Tɛ́ngɛfɔlilɔ pe ’yɛli peri baara

⁶Siinyɛninɛ, weli nɛ yeli fiɛn wī, weli Kàfɔli Zezi Kirisi wire míʔɛ nɛ̄ gè: ye yìye cò siinyɛni ó siinyɛni ŋáà wi nyaari nɛ mári kakuɔlɔ fùn wè, nɛ́ kò wi wè nɛ tári mɛni pe ’dàli nɛ̀ weli nyaa weli nɛ ki kpínʔini gèʔ. ⁷Yeli tíimɛ ’ki cɛ́n mɛni yeli ’yɛli bèri weli nyadanʔagɛlɛ líi gèle, nɛ́ ki cɛ́n weli sì puu nɛ nyaari nɛ mári yeli sunʔɔmɔ nī bè kakuɔlɔ fùnʔ. ⁸Nɛ̀ pínɛ weli sì kɛ́nì wàa suro lìi waʔanɛʔ. Gìi ki ’cɛ́n gè, weli ’puu nɛ baara nɛ kárifugo ŋu pìlige nɛ́ cɛnvugo, gìi ki bé tí weli fǎga puu tugoro yeli wáà nɛ̄ʔ. ⁹Weli cî gbɛ̀ weli tugoro yaʔa dè yeli nɛ̄, nɛ̀ sí ki taa weli sì kire kpíʔileʔ. Ki ’nyaa weli ’puu nɛ caa bè ki kpíʔile bè tìɛ yeli nɛ̄ wī, yeri ki kpínʔini bɛ̀ weli tíɛlɛ. ¹⁰Kire nɛ̄, lɛ̀lɛ níì nī weli ’puu baa yeli tiʔɛ nī gè, weli ’puu nɛ ki nyu nɛ gbɛ̀ngí yeli mɛ́, dí a siɛn ŋíì wè caa bèri baara wèʔ, wi míɛni wi fǎri líiʔ.

¹¹Weli sí yē nɛ lúru dí pàli yē baa yeli nī, pe wè tári sìɛnnɛʔ, pe wè baara kúuʔ, macɛn bèri pe nyuɔyɔ nii yè de mári pàli kele nī. ¹²Kire siɛnnɛ bálì pe felile bèle, weli bé ti juu bè gbɛ̀ngɛ pe mɛ́, bé ní pe fiɛn Kàfɔli Zezi Kirisi wire kɛnmɛ nɛ̄ bè, pe- yiɛyɛ cùungu, pé sí de baara peri pe tíimɛ kárifugo suro líi.

¹³Gìi sí ki ’yeli kúɔ bèle, siinyɛninɛ, ye fǎga jo yeli ’fùrɔ kacɛ̀ngɛ kpíʔilige nɛ̄ gèʔ. ¹⁴A siɛn ŋíì sí cíi wi wè tári weli siɛnrɛ nɛ̄ dèʔ, dàa weli ’sɛbɛ nɛ̀ tórigo dè, ye- kire siɛn wéli wè ye cɛ́n, ye fǎri nyaʔami wi nīʔ, gìi ki bé tí fìɛrɛ- tɔ́n wi nɛ̄. ¹⁵Ye fǎga sí de wi tɔ́ri bɛ̀ yeli leguuwo tíɛlɛʔ. Gìi ki ’pɔ́ri gè, yeri nyu yeri tìí wi nɛ̄ bɛ̀ yeli siinyɛni tíɛlɛ.

Siɛnsɛnrɛ dè

¹⁶Kàfɔli wire ŋáà wī yanyige ki nyùgofɔli wè, wire tíimɛ wi- yanyige kɛn gè yeli mɛ́ lɛ̀gɛlɛ ke mìɛni nī kɛnmɛ pi mìɛni felige nɛ̄. Kàfɔli wi- puu nɛ́ yeli ye mìɛni ní bèle. ¹⁷Síɛrilɛ náà lè, mi mi ’ti sɛbɛ nɛ́ mi kɔli ní, mi Pɔli wè. Kire gī mi fìɛ wè, bɛ̀ mi nɛ sɛbɛ kire kɛnmɛ nɛ̄ bè. ¹⁸We Kàfɔli Zezi Kirisi wi kpuʔɔrɔ ti- puu nɛ́ yeli ye mìɛni ní bèle.