Tesalonikiyé péliwe

Sɛbɛ péliwe ŋáà Pɔli ’tórigo Tesalonikiyé mɛ́ bèle

Tesalonikiyé péliwe

Sɛbɛ wi tìɛdiʔɛ gè

Zezi tundunwɔ ŋáà pe ye Pɔli wè, wi ’puu Korɛnti kàʔa mɛ́ nɛ́ sɛbɛ ŋáà tórigo wè Tesaloniki wuulo mɛ́ bèle. Pɔli wi kárilɛ siinwoli nɛ̄ lè, bà wi cé sɛ́nì Kataanna Siɛnrɛ jáari dè baa ki kàʔa nī gè, a siɛnnɛ pálì ’taa nɛ̀ tɛ́ngɛ Kulocɛliɛ siɛnrɛ nɛ̄ dè, a Pɔli wi ’pe tɛnmɛ nɛ̀ taa cégbuʔulo taanri. A ki pɛ́nì nyaa a Zuufulo pálì kɛ́nì kàsii yɛ̀gɛ Pɔli kúrugu wè, a wi sí ŋàʔana nɛ̀ yiri kàʔa nī gè (wéli baa Kakpi 17.5-10). Wi cé tóri kàaya sáa nī: pe kàa ye Bere, nɛ kàa ye Atɛni, nɛ kàa ye Korɛnti.

Bà wi ’puu Atɛni kàʔa mɛ́ gè, a wi ’Timote tun wè baa Tesaloniki wuulo mɛ́ bèle, tɛ́ngɛfɔlilɔ bèle. Bà Timote wi kɛ́nì koli nɛ̀ kɛ́ nɛ́ sɛ́nì tɛ́ngɛfɔlilɔ pe wori juu dè nɛ̀ tìɛ Pɔli nɛ̄ wè, a ki ’fundaanra nyɔ́gɔ wi nī bɛ̀ ki ’nyaa pe cé tɛ́ngɛlɛ cò lè wè. Nɛ̀ sí ki taa wuʔɔgɔ ’puu pe nɛ̄. Kire kɛnmɛ nɛ̄ a Pɔli wi sí siɛnrɛ dáà sɛbɛ dè nɛ̀ tórigo pe mɛ́, bè pe nàzɔnnɔ lìri bèle.

A wi ’siɛnnugoro kɛn pe yúgogolo gálì pe cé wáa wi mɛ́ gèle. Ki ’nyaa siɛnnɛ pálì ’puu nɛ ki sɔ̀ngí nɛ̀ jo Kirisi pɛn lɛ̀lɛ ni ’nɔ̀ nɛ̀ kúɔ wī, dí a wi ’pɛn wè, tɛ́ngɛfɔlilɔ bílì pe ’kùu bèle, peli sǐ kɛ́ nɛ́ wi níʔ. A Pɔli wi ’ki juu pe mɛ́ dí a Kirisi wi kɛ́nì pɛn wè, tɛ́ngɛfɔlilɔ bílì pe ’kùu bèle, nɛ́ bìli pe tíin sìi nɛ̄ wè, pe mìɛni bé kɛ́ nɛ́ Zezi ní wè (wéli baa 4.16; 5.10). Kire nɛ̄, tɛ́ngɛfɔlilɔ pe- pe nàzɔnnɔ lìri bèle, pé sí ki kpàri pe- cò bà piyē nɛ wuʔɔ wè, pe- lèbaanna le peri baara náʔa nɛ́ Zezi wi ga pɛn wè (wéli baa 5.14,16).

Sɛbɛ wi nyùgboliyo yè

Pɔli wi ’Kulocɛliɛ síɛri wè Tesaloniki tɛ́ngɛfɔlilɔ pe wori nɛ̄ dè (1–3)

Tɛ́ngɛfɔlilɔ pe ’yɛli peri tári gìi Kulocɛliɛ wi ’juu gè (4.1-12)

Kàfɔli Zezi wi pɛnnɛ wori dè (4.13–5.11)

Tɛ́ngɛfɔlilɔ pe baara dè (5.12-22)

Pɔli wi juu nɛ̀ pe yɛri nɛ́ sí pe síɛri (5.23-28)

Síɛrilɛ

¹Mi Pɔli wè, nɛ́ Silasi ní wè, nɛ́ Timote ní wè, weli ’sɛbɛ ŋáà tórigo wè yeli mɛ́ tɛ́ngɛfɔlilɔ gboli náà nī baa Tesaloniki kàʔa mɛ́ gè, yeli bálì bīɛlɛ pínɛnyɛnigɛ nɛ̄ nɛ́ weli Tuu Kulocɛliɛ ní wè nɛ́ Kàfɔli Zezi Kirisi ní wè. Kpuʔɔrɔ nɛ́ yanyige ki- puu yeli nɛ̄.

Tesaloniki wuulo tɛ́ngɛlɛ wori ti ’Pɔli dɛ́ni wè

²Weli nɛ Kulocɛliɛ síɛri wè lɛ̀lɛ ó lɛ̀lɛ yeli ye mìɛni kɛnmɛ nɛ̄ bè. Lɛ̀lɛ ó lɛ̀lɛ a weli gbɛ́nɛ̀ je náari wè, weli nàa sɔ̀ngi nɛ tari nɛ́ yeli ní. ³Tɛ́ngɛlɛ kakpiʔiligele gálì yeli nɛ kúu gèle, nɛ́ baara dáà yeli ’kúɔ dɛ́nigɛ kɛnmɛ nɛ̄ bè, nɛ̀ pínɛ bɛ̀ yeli ’lèbaanna le nɛ̀ yeli sɔ̀ngirɔ taʔa dè kpuʔɔ Kàfɔli Zezi Kirisi nɛ̄ wè, weli nɛ sɔ̀ngí nɛ tari nɛ́ kire gáà ki mìɛni ní gè lɛ̀lɛ ó lɛ̀lɛ weli Tuu Kulocɛliɛ yiʔɛ mɛ́ gè.

⁴Siinyɛninɛ, weli ’ki cɛ́n yeli woli ni ’Kulocɛliɛ dɛ́ni wè, a wi ’yeli nyíɛnɛ nɛ̀ kɔ̀n1.4 Wéli baa Eza 65.9,22; Luk 18.7; Wurɔ 8.33; 11.7,28; Piɛ1 1.2; Piɛ2 1.10.. ⁵Nɛ́ ki cɛ́n Kataanna Siɛnrɛ dáà weli ’juu yeli mɛ́ dè, ti wè nyuɔ nī yákuɔ wīʔ. Ki ’nyaa Kulocɛliɛ Pìle lire fànʔa ní weli ’ti juu, weli sì ti juu nɛ́ káaliyɛ níʔ. Yeli tíimɛ nyɛ́nì ki cɛ́n mɛni weli ’puu yeli sunʔɔmɔ nī bè. Kire gáà ki mìɛni gè, yeli nyuɔmɔ weli ’puu nɛ caa. ⁶Yeli míɛni bèle yeli ’yìye kpíʔile bɛ̀ weli tíɛlɛ, nɛ́ bɛ̀ Kàfɔli tíɛlɛ wè. Ki ’nyaa yeli ’Kataanna Siɛnrɛ cò dè wuʔɔyɔ sunʔɔmɔ nī bè kátii, nɛ́ sí nɛ fundaanra kpínʔini Kulocɛliɛ Pìle lire fànʔa nɛ̄ gè. ⁷A kire ’ki kɛn a yeli ’kò fìɛ cɛ̀nwɛ tɛ́ngɛfɔlilɔ pe mìɛni mɛ́ bèle Maseduwani tɛ́nimɛ nī bè nɛ́ Akayi tɛ́nimɛ ní bè.

⁸Nɛ́ ki cɛ́n, bɛ̀ Kàfɔli wi siɛnrɛ ti ’kɔ́n baa yeli tiʔɛ nī gè, kiì kò majo Maseduwani nɛ́ Akayi yákuɔ nī ti sɛ́nì juuʔ. Nɛ̀ sí ki taa yeli bèle, piyē nɛ yeli tɛ́ngɛlɛ ni wori nyu dè tiɛrɛ ti mìɛni nī, bɛ̀ yeli ’tɛ́ngɛ Kulocɛliɛ nɛ̄ wè. Kire nɛ̄ nyùgo ní wè ki nɛ̄ʔ weli ní de yakaa nyu cíginiʔ. ⁹Ki ’nyaa piyē nɛ ki nyu peli tíimɛ bèle, mɛni yeli ’weli cò bɛ̀ weli cé kɛ́ baa yeli tiʔɛ nī gè, nɛ́ bɛ̀ yeli ’láʔa yeli yasunro nɛ̄ dè nɛ́ yìye taʔa Kulocɛliɛ wewiiwe nɛ̄ wè, wire ŋáà wī Kulocɛliɛ kányiʔɛ wuu wè. ¹⁰Yeli nɛ wi Jaa siri wè, ŋàa wi je ga kɔ́n baa nyìʔɛnɛ nī lè. Kulocɛliɛ wi ’Zezi nyɛ́ wè nɛ̀ yige kúbilo sunʔɔmɔ nī bè, wire ŋáà wi ’weli suɔ Kulocɛliɛ funyɛrigɛ mɛ́ gè, gàa ki báan gè1.10 Wéli baa 5.9; Zan 5.24; Wurɔ 1.18..

Baara díì Pɔli wi ’kúɔ Tesaloniki kàʔa nī gè

¹Siinyɛninɛ, yeli tíimɛ yeli nyɛ́nì ki cɛ́n weli kárilɛ lè baa yeli mɛ́ bèle, kiì nyaa waʔanɛ wīʔ. ²Majo bɛ̀ yeli ki ’cɛ́n gè, pe ’weli wuʔɔ, nɛ̀ weli tiʔɛlɛ Filipi kaʔa nī gè2.2 Wéli baa Kakpi 16.19-24.. Kire nɛ́ ki mìɛni ní a Kulocɛliɛ wi ’lèbaanna nyɔ́gɔ weli nī, a weli ’wi Kataanna Siɛnrɛ jáari dè, nɛ ní cáanra nɛ̄ dè kátii.

³Nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, weli yɛrimɛ bè, pùunnimɔ wè ki siɛnrɛ nī dèʔ, sɔ̀ngibiire wè ti nīʔ, fáannigɛ wè ti nīʔ. ⁴Gìi ki ’cɛ́n gè, Kulocɛliɛ wi ’weli siʔɛ nɛ̀ wéli, nɛ̀ ki nyaa weli bé gbɛ̀ ki baara kúɔ dè. A wi ’weli tɛ́ngɛ weli de wi Kataanna Siɛnrɛ jáari dè. Kire nɛ̄ weli nɛ ti nyu. Weli wè ti kúu bè siɛnnɛ dɛ́ni wīʔ, Kulocɛliɛ weli nɛ caa ki- dɛ́ni, wire ŋáà wi ’weli funyɔ yi laamɛ cɛ́n bè. ⁵Weli sì kɛ́nì siɛnrɛ táà fáala juu nɛ̀ siɛn fáanniʔ. Bɛ̀ yeli tíimɛ ’ki cɛ́n gè, ki sɔ̀ngirɔ tiì kɛ́nì jíin weli nīʔ bè yakaa taa jànvaa nɛ̄ʔ, Kulocɛliɛ wire wi ’ki cɛ́n nɛ́ weli ní.

⁶Weli sì kɛ́nì kpuʔɔrɔ caa siɛnnɛ mɛ́ʔ, weli sì ti caa yeli mɛ́ʔ, weli sì ti caa pàli mɛ́ʔ. ⁷Nɛ̀ sí ki taa bɛ̀ weli yē Kirisi wi tundunminɔ bèle, weli cî gbɛ̀ jo yeri kire kpínʔini weli mɛ́. Weli yé cɛ́nì puu nɛ́ funyige ní yeli sunʔɔmɔ nī bè majo bɛ̀ pìile yàa cî nɛ wi pìile gbiʔɛlɛ bèle kɛnmɛ bíì nɛ̄ bè. ⁸Bɛ̀ yeli ’weli dɛ́ni kpuʔɔ weli funyɔ nī yè, weli sì puu nɛ caa bè ki yérige Kulocɛliɛ Kataanna Siɛnrɛ ti juʔu kire yákuɔ nɛ̄ yeli mɛ́ʔ. Weli cé yeri ki nɛ̄ bè cɛ weli sìi kɛn wè yeli kɛnmɛ nɛ̄ bè. Nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, yeli woli ni cé kpúʔɔ weli mɛ́ bɛ̀ ki caa mmɛ. ⁹Kiī cɛ́ngɛ, siinyɛninɛ, yeli nɛ sɔ̀ngí nɛ tari nɛ́ weli baara ní dè, nɛ́ weli fùrɔgɔ ní gè. Weli ’puu nɛ baara pìlige nɛ́ cɛnvugo, gìi ki bé tí weli tugoro ti fǎga puu yeli wáà nɛ̄ʔ, nɛ́ sí puu nɛ Kulocɛliɛ Kataanna Siɛnrɛ nyu dè yeli mɛ́.

¹⁰Yeli bèle, yeli bé gbɛ̀ ki juu yeli bálì bīɛlɛ tɛ́ngɛfɔlilɔ bèle, Kulocɛliɛ míɛni wi ’ki cɛ́n nɛ̀ pínɛ, mɛni weli ’puu nɛ sínmɛ koligo tári gè níɛ kele kúu gèle ke kúɔgɛnmɛ nɛ̄ bè kolimɔ fùn nɛ́ yeli ní bèle. ¹¹Yeli ’ki cɛ́n weli ’puu nɛ́ yeli ye mìɛni nigbe nigbe ní bèle majo mɛni tuufɔli sî puu nɛ́ wi pìile ní bèle. ¹²Weli ’puu nɛ nyu nɛ yeli yɛrigi, nɛ yeli nàzɔnnɔ tɛ́ngi bèle, níɛ ki nyu nɛ gbɛ̀ngí yeli mɛ́ yeri tári yeri yɛligi mɛni Kulocɛliɛ wiī nɛ ki caa gè. Wire wi ’yeli yéri ye- puu nɛ́ wire ní wi kùlofɔligɔ nī gè, nɛ́ ki kpuɔmɔ nī bè.

¹³Kire kɛnmɛ nɛ̄ weli míɛni bèle weli nɛ Kulocɛliɛ síɛri wè sìnvurɔ nī, nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, Kulocɛliɛ nyasiɛnrɛ dáà yeli ’lúʔu weli mɛ́ dè, yeli ’fɔ̀li ti nɛ̄. Yeli sì ti tɔ́ri siɛnnɛ siɛnjuuro tíɛlɛʔ, yeli ’ti tɔ́ri Kulocɛliɛ kányiʔɛ siɛnrɛ tíimɛ. Kire siɛnrɛ tire míɛni ti nyɛ́ni baara yeli funyɔ nī yè, yeli bálì bīɛlɛ tɛ́ngɛfɔlilɔ bèle.

¹⁴Siinyɛninɛ, yeli ’tɔ̀ni nɛ̀ yeli kele kúɔ gèle bɛ̀ Kulocɛliɛ tɛ́ngɛfɔlilɔ gbuʔulo kɛnmɛ tíɛlɛ bè, gàli gīɛlɛ Zezi Kirisi nī wè baa Zude kùlo nī lè. Ki ’nyaa yeli nyɛ́nì wuʔɔgɔ suɔ yeli kùnunɔ wuulo pe kiyɛ nī yè, majo mɛni ki tɛ́ngɛfɔlilɔ gbuʔulo ke ’wuʔɔgɔ suɔ Zuufulo pe kiyɛ nī yè. ¹⁵Peli pe ’Kàfɔli Zezi kpúu wè nɛ́ Kulocɛliɛ siɛnjuulo ní bèle, nɛ́ sí wuʔɔgɔ taʔa weli nɛ̄ kátii. Pe kɛnmɛ piì Kulocɛliɛ dɛ́niʔ, siɛnnɛ pe mìɛni yē pe leguulo. ¹⁶Piyē nɛ weli cɔ̀rí we fǎri Kataanna Siɛnrɛ nyu dè kùlogolo kálì siɛnnɛ mɛ́ʔ, dí pe sí suɔ wèʔ. Kàa cɛ ki fàrí nɛ waa pe kapiʔile nɛ̄ gèle, a Kulocɛliɛ fungo ki sí yɛ̀ pe kúrugu.

Pɔli wiī nɛ ki caa bè kɛ́ baa Tesalonikiyé mɛ́ bèle

¹⁷Ki sí nyaa, siinyɛninɛ, yeli nɛ́ weli ní bèle, we ’láʔala wìye nɛ̄ we nyaʔa nɛ̄ gè, lɛ̀lɛ láà cɛ̀ri yákuɔ wī; funyɔ nī yè wiyè láʔala wìye nɛ̄ʔ. Yeli nyaa láa ki tɔ̀ni yē weli nɛ̄ kpuʔɔ. ¹⁸Kire kɛnmɛ nɛ̄ weli nɛ caa bè kɛ́ baa yeli tiʔɛ nī gè. Mi tíimɛ wè, mi Pɔli wè, ki ’tɔliyɔ nyuɔ kúɔ, mi ’puu nɛ ki caa bè kɛ́ baa yeli mɛ́; Setɛni wiì sí fɔ̀li ki nɛ̄ʔ.

¹⁹Á kire ’laa wè, yeli túʔu bɛ̀ʔ weli sɔ̀ngirɔ taʔadiʔɛ gè, nɛ́ weli fundaanra taadiʔɛ gè, nɛ́ weli kpuʔɔrɔ ndɔ̀ngɔ gè2.19 kpuʔɔrɔ ndɔ̀ngɔ: Wéli baa Tìɛ 2.10. we Kàfɔli Zezi Kirisi yiʔɛ mɛ́ gè, a wi kɛ́nì pɛn wè2.19 Wéli baa Mat 24.15-25; Kor1 15.23; Tes1 3.13; 5.23; Tes2 1.7. ? ²⁰Ki ’nyaa yeli bīɛlɛ weli kpuʔɔrɔ ti nyùgo gè nɛ́ weli fundaanra ti taadiʔɛ gè.

¹Bɛ̀ sí weli sì cé ń’nɛ̀ je gbɛ̀ jáa bè ki kpàri bè cò wèʔ, a weli ’ki nyaa ki ’pɔ́ri weli yákuɔlɔ we- kò baa Atɛni kàʔa mɛ́ gè. ²A we sí Timote tun wè baa yeli mɛ́, weli siinyɛni wè, ŋìi wi nyɛ́ni pínɛ nɛ baara nɛ́ Kulocɛliɛ ní wè bè KirisiKataanna Siɛnrɛ jáari dè. Timote wi sa juu wi- ŋɔri nyɔ́gɔ yeli nī tɛ́ngɛlɛ nī lè, ³gìi ki bé tí yeli wáà fáala fǎga wìi yaʔa bè kɛn ki wuʔɔyɔ nyáà mɛ́ yèʔ. Á kire ’laa wè, yeli tíimɛ ’ki cɛ́n tire kiyɛ nī wiyē bile. ⁴Kire sí weli ’puu nɛ nyu yeli mɛ́ bà weli ’puu baa nɛ́ yeli ní bèle, nɛ́ yeli sɔ̀mi dí wuʔɔgɔ bé weli taa wè. Bɛ̀ sí ki kɛ́nì kpíʔile, yeli ’tire cɛ́n nɛ̀ kúɔ. ⁵Kire kɛnmɛ nɛ̄, bɛ̀ mi sì kɛ́nì je gbɛ̀ ki kpàri bè cò wèʔ, a mi sí tunduro tórigo bè kàa cɛ́n yeli tɛ́ngɛlɛ ni wori nī dè. Ki ’nyaa kiī nɛ fíɛrɛ cògí mi nɛ̄, Setɛni wi fǎga puuwelige cáan yeli nɛ̄ʔ yeli ga yiri tɛ́ngɛlɛ nī lèʔ, dí weli baara ti sí yiri waʔanɛʔ.

⁶Timote wi sí kɔ́n baa yeli tiʔɛ nī gè nɛ̀ pɛn; wi pɛ́nì siɛntaanra juu weli mɛ́ yeli tɛ́ngɛlɛ ni wori nɛ̄ dè nɛ́ yeli dɛ́nigɛ ní gè. Nɛ̀ pínɛ wi ’ki juu mɛni weli ’yeli dɛ́ni wè, nɛ́ bɛ̀ yeli nɛ sɔ̀ngí nɛ tari nɛ́ weli kacɛ̀ngɛ ní gè lɛ̀gɛlɛ ke mìɛni nī wè, dí weli nyaa láa kiī yeli nɛ̄ majo bɛ̀ yeli wuʔu kiī náʔa weli nɛ̄ nɛ̀ pínɛ wè. ⁷Kire kɛnmɛ nɛ̄ siinyɛninɛ, a ki nɛ́ cɛ́nì nyaa weli yē nɛ wuʔɔ yo, ki wuʔɔyɔ nyáà yi mìɛni nī yè weli funyɔ yiī tɛ́niyɛ tiɛnugo nī yeli tɛ́ngɛlɛ lire kɛnmɛ nɛ̄. ⁸Ki ’nyaa weli yē sìi nɛ̄ bɛ̀ ki yē ŋɔ̀ wè, nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, yeli ’yéri nɛ̀ lìri Kàfɔli pínɛnyɛnigɛ nī gè.

⁹Fundaanra yē weli nī kpuʔɔ yeli kɛnmɛ nɛ̄ bè, weli sì ń’nɛ̀ cɛ́nì ki cɛ́n mɛni weli ’yɛli bèri Kulocɛliɛ síɛri wè de síi wèʔ. ¹⁰Pìlige nɛ́ cɛnvugo, weli nɛ wi náari kpuʔɔ wi- ki kpíʔile weli gbɛ̀ jáa bè yeli nyaa yiɛyɛ nī yè, a ki yē yakaa ’laa yeli tɛ́ngɛlɛ nī lè bé sí yeli tɛnmɛ ki nɛ̄3.10 Ki ’nyaa Pɔli wi cé kɛ́nì parigɛ nɛ̀ yiri Tesaloniki kàʔa nī gè, wiì taa nɛ̀ tɛ́ngɛfɔlilɔ tɛnmɛ bèle tɛ́ngɛlɛ ni siɛntiɛyɛ péliye nɛ̄ yèʔ (wéli baa Kakpi 17.10-11)..

¹¹Kulocɛliɛ wire tíimɛ wè, wire ŋáà wī weli Tuu wè, nɛ́ weli Kàfɔli Zezi ní wè, pe- koligo múgu gè weli mɛ́, weli gbɛ̀ kɛ́ baa yeli mɛ́. ¹²Kàfɔli wi- ki kpíʔile dɛ́nigɛ gáà gī yeli mɛ́ nɛ́ yìye ní bèle, nɛ́ siɛnnɛ pe mìɛni ní nɛ̀ pínɛ wè, ki dɛ́nigɛ ki de kpóri de waa yiʔɛmɛ, majo bɛ̀ yeli ’weli dɛ́ni bèle. ¹³Gìi ki bé tí yeli nàzɔnnɔ pe- lìri, ye- puu dìgire fùn, yeri tári cìilile weli Tuu Kulocɛliɛ wi yiʔɛ mɛ́ gè, cɛngɛ gíì weli Kàfɔli Zezi wi kɛ́ni báan nɛ́ wi wuulo pe mìɛni ní bèle. [Ki- taa ki puu bɛ̀].

Tánʔagɛnmɛ bíì pi ’Kulocɛliɛ dɛ́ni wè

¹Gìi sí ki ’kò gè siinyɛninɛ, weli nɛ ki caa yeli mɛ́, weli cɛni yeli fiɛn wī Kàfɔli Zezi wire kɛnmɛ nɛ̄ bè: kɛnmɛ bíì nɛ̄ weli ’yeli tìɛ yeri tári bé sí Kulocɛliɛ dɛ́ni wè, yeri tári kire kɛnmɛ pire nɛ̄, ye cɛ yiʔɛ le wī ! ²Yeli tíimɛ nyɛ́nì ki cɛ́n kele gílì weli ’juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ yeli mɛ́ gèle Kàfɔli Zezi míʔɛ nɛ̄ gè. ³Ki ’nyaa gìi Kulocɛliɛ wi caa gè, ye- yìye wàli ye tɛ́ngɛ wire mɛ́, yé láʔa kanuʔɔrɔ kele nɛ̄ gèle4.3 Wéli baa Lev 19.2; Wurɔ 6.19; Efɛ 1.4; Tes1 5.23; Eb 10.10; Piɛ1 1.16.. ⁴Ki ’yɛli siɛn ó siɛn yeli nī bèle, wi- wìi cògɛnmɛ cɛ́n céri kele nī gèle, wi- puu cìilimɛ nī dí ki sí kpuʔɔrɔ taʔa wi nɛ̄. ⁵Siɛn fǎga de céri kanɛdanʔana kele kúuʔ, majo bɛ̀ sìndɛngɛlɛ tíɛlɛ bèle, peli bálì piyè Kulocɛliɛ cɛ́n wèʔ. ⁶Wàa fǎga ki líɛ bè tórigoʔ bè tuu wi siinyɛni mɛ́ kaala láà nīʔ, á kire ’laa wè Kàfɔli wiī nɛ ki fuʔɔ tɔ́ngi gè ki kele gálì ke mìɛni nī gèle, majo bɛ̀ weli ’kíni nɛ̀ ki juu yeli mɛ́ nɛ̀ yeli sɔ̀mi wè.

⁷Kulocɛliɛ wiì weli yeri we- puu karimɛ nī wīʔ, ʔéʔe, wi ’weli yeri we- puu cìilimɛ nī wī. ⁸Kire nɛ̄, siɛn ó siɛn wi ’siɛnrɛ dáà cíi dè, siɛn bɛ̀ʔ wi ’cíiʔ, ki ’nyaa Kulocɛliɛ wire siɛn wi ’cíi, Kulocɛliɛ ŋáà wi ’wi Tiɛlɛfun Pìle kɛn lè yeli mɛ́ lè.

⁹Gìi sí ki ’dɛ́nigɛ kɛnmɛ kúɔ bè siinyɛninɛ sunʔɔmɔ nī bè, yeli màakuu ní wè tíin ki nɛ̄ʔ wàa ní yakaa juu yeli mɛ́ kire wori nɛ̄ dèʔ, nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, yeli tíimɛ bèle, yeli nyɛ́nì tɛnmɛnɛ taa Kulocɛliɛ mɛ́ wè dɛ́nigɛ wori nɛ̄ dè, ye- yìye dɛ́ni wè. ¹⁰Kire cɛ yeli nɛ kpínʔini nɛ́ siinyɛninɛ pe mìɛni ní bèle Maseduwani kùlo ni mìɛni nī lè. Nɛ siinyɛninɛ, weli nɛ yeli fiɛn, ye- kàa fàri ki nɛ̄. ¹¹Ye sí ní de yìye cìʔilé yeri yeli sìi tári wè yanyige nɛ̄ nɛ́ yìye ní, yeri yeli tíimɛ kele cuɔnri gèle, ye- kiyɛ le kakuɔlɔ láà nī yeri baara nɛ́ yeli tíimɛ kiyɛ ní yè, majo mɛni weli ’ki juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ yeli mɛ́ bèle. ¹²Gìi ki bé tí yeli tánʔagɛnmɛ pi- puu cɛ̀nbɛ kpànʔa wuulo mɛ́ bèle, dí yeli fǎga puu tugoro siɛn mɛ́ʔ.

Kàfɔli wi pɛn wori dè

¹³Siinyɛninɛ, gìi ki ’kúbilo wori kúɔ dè, weli wè caa ti ’puu yeli dìire nīʔ, yeli de ki yáa bɛ̀ bìli tíɛlɛ bèleʔ, bàli bīɛlɛ sɔ̀ngirɔ taʔadiʔɛ wè pe mɛ́ bèleʔ. ¹⁴Bɛ̀ ki ’nyaa weli ’tɛ́ngɛ ki nɛ̄ nɛ̀ ki cɛ́n dí Zezi wi ’kùu nɛ́ koli nɛ̀ nyɛ́ wè, we- tɛ́ngɛ ki nɛ̄ míɛni bìli pe ’kùu bèle, Kulocɛliɛ wi bága pe nyɛ́ bè yige míɛni nɛ́ Zezi ní wè Zezi wire fànʔa nɛ̄ gè. ¹⁵Ye- nyaa, weli bé ti juu yeli mɛ́, Kàfɔli wire nyasiɛnrɛ dī: Ki ’nyaa weli bálì we bága de tíin wiile Kàfɔli wi pɛnjɛngɛ gè, weli sǐ kíni bìli pe yiʔɛ nɛ̄ʔ, bàli pe ’kùu bèleʔ. ¹⁶Ki ’nyaa Kàfɔli wire tíimɛ wè, a ki kɛ́nì juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ yékpogbuɔlɔ nī lè, nɛ́ nyìʔɛnɛ tundunminɔ kàfɔli wi kòkuulo ní lè, nɛ́ Kulocɛliɛ kàkpanʔa ní gè, Kàfɔli wi bé kɔ́n baa nyìʔɛnɛ nī lè bè tìgi. Kire lɛ̀lɛ nī lè, kúbilo bálì bīɛlɛ tɛ́ngɛfɔlilɔ Zezi Kirisi wuulo bèle, peli bé kíni bè nyɛ́ bè yiri. ¹⁷Kire kàduʔumɛ gè, weli sɛnminɛ bálì we bága de tíin bile wiile bèle, Kulocɛliɛ wi bé weli pínɛ bè líɛ nɛ́ pe ní, bè yɛ̀ kàsadibarɛ nī dè, we- kɛ́ Kàfɔli wi kpàlidiʔɛ nī gè baa nyìʔɛnɛ nī lè4.17 nyìʔɛnɛ nī lè: Girɛki siɛnrɛ nī dè, ki ’jo: «káfaligɛ nī gè».; bɛ̀ weli bé puu nɛ́ Kàfɔli ní wè súuri4.17 Wéli baa Zan 12.26; 17.24; Filip 1.23; Kor1 15.51-52.. ¹⁸Kire nɛ̄, yeri nyu yeri nàzɔnnɔ lìrí bèle ye mìɛni nigbe nigbe bèle nɛ́ nyasiɛnrɛ dáà ní dè.

¹Nɛ siinyɛninɛ, gìi sí kire lɛ̀lɛ ni kɛnmɛ kúɔ bè nɛ́ sunʔɔmɔ bíì nī ki kele ke bága kpíʔile gèle, kire wuʔu ki wè gbɛ̀ligɛ yeli mɛ́ʔ we- yakaa juu ki wori nɛ̄ dèʔ. ²Nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, yeli tíimɛ nyɛ́nì ki sɔ́migɔ nɛ̀ cɛ́n cɛ̀ngɛ, nɛ̀ ki cɛ́n Kàfɔli wi cɛngɛ ki bága puu majo bɛ̀ kàyuuwo sî kɛ́nì fuu nɛ̀ pɛn pìlige nī gè5.2 Wéli baa Mat 24.43; Luk 12.39; Piɛ2 3.10.. ³A siɛnnɛ pe kɛ́ni ki nyu lɛ̀lɛ níì nī nɛ́ jo: «Wiyē yanyige nɛ̄, fíɛrɛ wè baaʔ !», kire lɛ̀lɛ nī lè, cúʔɔgbuɔmɔ páà bé fuu bè pe taa majo bɛ̀ cesiiwe liyɛyaara ti sî puu wè, bè pe cúʔɔ bè láʔa; piyè sí je jáa bè fɛ̀ bè suɔ wī díɛ !

⁴Yeli bèle, siinyɛninɛ, yeli sí wè yebilige nīʔ, ki- nyaa ki cɛngɛ ki ga yeli fuu bɛ̀ kàyuuwo tíɛlɛʔ. ⁵Ki ’nyaa yeli ye mìɛni bèle, yeli yē cɛngɛ wuulo nɛ́ ní kpìɛnmɛ pìile. Weli wè yebilige nīʔ, bèri tári yebilige nīʔ. ⁶A ki sí yē bɛ̀ gè, ye fǎga tí weri ŋɔ́niʔ bɛ̀ sɛnminɛ tíɛlɛ bèleʔ; gìi ki ’pɔ́ri gè, ye- tí we puu nyɛminɛ, we gbòbori we yaʔa5.6 Wéli baa Mat 24.42-44; 25.1-12; Mar 13.33-37; Luk 21.36; Piɛ1 5.8..

⁷Bìli pe nyɛ́ni ŋɔ́ni bèle, pìlige nī pe sî nɛ ŋɔ́ni; bìli míɛni pe nyɛ́ni gbun nɛ tun bèle, pìlige nī pe sî nɛ gbun nɛ tun. ⁸Weli bálì sí bīɛlɛ cɛngɛ wuulo bèle, ye tí we- puu gbòboriyaʔala, we- tɛ́ngɛlɛ le lè wìye nɛ̄ nɛ́ dɛ́nigɛ ní gè bɛ̀ timɔzigeyɛgɛ tíɛlɛ, wé sí kapiɛngbuɔn ndɔ̀ngɔ tɔ́n gè nyùgo nī gè, dí suɔlɔ sɔ̀ngirɔ taʔadiʔɛ ki sí puu we mɛ́ bɛ̀ kapiɛngbuɔn ndɔ̀ngɔ tíɛlɛ5.8 Wéli baa Eza 59.17; Efɛ 6.11-17.. ⁹Nɛ́ ki cɛ́n Kulocɛliɛ wiì weli líɛ wi funyɛrigɛ ki- puu weli kúrugu wīʔ; ʔéʔe, wi ’weli líɛ we- suɔlɔ taa lè weli Kàfɔli Zezi Kirisi wire fànʔa nɛ̄ wī, ¹⁰wire ŋáà wi ’kùu weli kɛnmɛ nɛ̄ bè dí weli sí pínɛ bè puu wiile nɛ́ wi ní wè, a weli yē wiile yo, a weli yē kùulo yo. ¹¹Kire kɛnmɛ nɛ̄, yeri yìye gbiʔɛlɛ ye mìɛni nigbe nigbe bèle, yeri ŋɔri nyɔ́gi yìye nī, majo bɛ̀ yeli nɛ ki kpínʔini nɛ kúu gè.

Pɔli síɛrilɛ lè nɛ́ wi siɛnsɛnrɛ dè

¹²Siinyɛninɛ, weli nɛ ki caa yeli mɛ́, bìli pe nyɛ́ni baara yeli sunʔɔmɔ nī bè, níɛ yeli tìí Kàfɔli wi koligo nɛ̄ gè, nɛ nyu nɛ yeli yɛrigi wè, yeri pe kpóri. ¹³Nɛ̀ pínɛ yeri kpuʔɔrɔ tari pe nɛ̄, ye- pe woli yaʔa lè ni- yeli dɛ́ni pe baara tire kɛnmɛ nɛ̄ bè. Ye- puu yanyige nɛ̄ nɛ́ yìye ní.

¹⁴Siinyɛninɛ, weli nɛ yeli fiɛn wī, bìli bīɛlɛ sàliyɛfɔlilɔ bèle, yeri nyu de tìí pe nɛ̄. Bìli bīɛlɛ céri ti ’kùu pe nɛ̄ bèle, yeri nyu yeri ŋɔri nyɔ́gi pe nī. Bìli fànʔa ki ’cɛ́ri gè, yeri pe tuʔɔlɔ, ye- puu funnyige ní siɛnnɛ pe mìɛni kúrugu bèle.

¹⁵Ye- yìye cò, siɛn fǎga kapiʔi tíʔɛ bè kapiʔi fuʔɔ tɔ́n wàa mɛ́ʔ. Gìi ki ’pɔ́ri gè, yeri cɛ̀ngɛ kire caa súuri, ye puu yeri kacɛ̀ngɛ kire caa ki- puu yeli sunʔɔmɔ nī, nɛ̀ pínɛ yeri ki caa nɛ́ siɛnnɛ pe mìɛni ní.

¹⁶Ye- puu fundaanra nɛ̄ lɛ̀gɛlɛ ke mìɛni nī. ¹⁷Yeri náari súuri. ¹⁸Kele ke mìɛni nī gèle yeri Kulocɛliɛ síɛri wè, kire gáà kire Kulocɛliɛ wiī nɛ caa yeli mɛ́ bɛ̀ yeli yē Zezi Kirisi wuulo bèle.

¹⁹Ye fǎga de Kulocɛliɛ Pìle kàsun fíri gèʔ. ²⁰Kele gílì ke ’juuKulocɛliɛ siɛnjuulo siɛnrɛ nī dè, ye fǎga de ti cùɔnnɔ́ʔ. ²¹Gìi sí ki ’pɔ́ri gè, yeri kele ke mìɛni siʔɛ, ye ke cɛ́n, a gìi yē cɛ̀ngɛ gè, ye- kire cò. ²²Sìpiire felide ti mìɛni dè, ye- yìye cò ti nɛ̄.

²³Kulocɛliɛ wè, wire ŋáà wī yanyige kàfɔli wè, wire tíimɛ wè wi- yeli kpíʔile ye- puu wàlidɛngɛlɛ Kulocɛliɛ mɛ́ wè, dí yeli pìle ni mìɛni lè, nɛ́ yeli fungo ní gè, nɛ́ yeli cetinnɛ ní lè, ti- puu tiɛlɛ fùn, ti- gbòbori ti yaʔa cɛngɛ gíì weli Kàfɔli Zezi Kirisi wi kɛ́nì pɛn wè. ²⁴Ŋàa wi ’yeli yeri wè, wiī tɛ́ngɛmɛ siɛn, wi bé sí ki kpíʔile wī.

²⁵Siinyɛninɛ, yeri náari weli mɛ́ de pínɛ.

²⁶Ye- weli siinyɛninɛ pe mìɛni síɛri baa, ye pe suɔn nɛ́ siinyɛnigɛ dɛ́nigɛ ní.

²⁷Mi nɛ yeli fiɛn wī, weli Kàfɔli wire kɛnmɛ nɛ̄ bè, ye- sɛbɛ ŋáà wi siɛnrɛ kàla dè ye tìɛ siinyɛninɛ pe mìɛni nɛ̄.

²⁸Weli Kàfɔli Zezi Kirisi wi kpuʔɔrɔ ti- puu nɛ́ yeli ní.