Sɛbɛ péliwe ŋáà Piɛri ’sɛbɛ wè

Piɛri péliwe

Sɛbɛ wi tìɛdiʔɛ gè

Piɛri sɛbɛ péliwe wè, Piɛri wi ’wi tórigo tɛ́ngɛfɔlilɔ mɛ́ bàli pe yé wáligi nɛ̀ tɛ́ni nɛ̀ màʔa bèle tɛ́nimɛ tiɛyɛ yáà kogunɔ nī, tiʔɛ gáà pe yeri píra ŋáà nī wè Turikii kùlo lè. Wi ’puu nɛ caa bèri lèbaanna nyɔ́gi pe nī peri waa yiʔɛmɛ tɛ́ngɛlɛ nī lè.

Piɛri wi ’puu nɛ́ Zezi pìtɛnmɛnɛ kiɛ nɛ́ siin ní bèle, bàli pe yé taʔa Zezi nɛ̄ wè yiʔɛlɛ taanri nī gèle. Wi cé sɛbɛ ŋáà tórigo wè tɛ́ngɛfɔlilɔ mɛ́ bèle bàli pe ’puu nɛ wuʔɔ bèle pe tɛ́ngɛlɛ wuʔu nɛ̄ gè Zezi Kirisi nī wè. Pàli ’puu Zuufulo. Piɛri ’puu nɛ nyu peli mɛ́ tɛnmɛnɛ náà ni ’puu nɛ yigi Nyakungɛngɛ Liʔɛ siɛnrɛ nī dè (wéli baa 3.6,20). Tɛ́ngɛfɔlilɔ pálì ’puu kùlogolo kálì kiyeyɛ wuulo (wéli baa 2.10). Píra ŋáà nī wè pe ’pínɛ nɛ̀ kò Kulocɛliɛ wuulo (wéli baa 2.9).

Piɛri ’puu nɛ tɛ́ngɛfɔlilɔ tɛnmɛ bèle nɛ́ jo pe ’yɛli bè pìye gbòbori yaʔa bè wuʔɔyɔ sige yè pe tɛ́ngɛlɛ wuʔu nɛ̄ gè. Pe ’yɛli bè kire wuʔɔyɔ kpàri yè bè cò, nɛ́ ki cɛ́n pe nyɛ́nì sɔ̀ngirɔ taʔadiʔɛ taa gàa ki ’nyuɔ gè nɛ́ sìi kɛn pe mɛ́ (wéli baa 1.3,13,21; 3.15). Zezi wi yé wuʔɔyɔ taa, nɛ̀ ki yaʔa wiì kapiʔi tíʔɛ nɛ̀ kapiʔi fuʔɔ tɔ́n gèʔ, a wi ’wi sɔ̀ngirɔ taʔa dè Kulocɛliɛ nɛ̄ (wéli baa 2.23). Kire yē tɛnmɛnɛ wi wuulo mɛ́ bèle (wéli baa 4.12-19).

Sɛbɛ wiī nɛ nyu nɛ tìí míɛni bàli nɛ̄ siɛnnɛ pe wè nɛ tɔ́ri nɛ́ pe ní bèleʔ (wéli baa 2.18–3.6). Tire nɛ nyu baakuɔlɔ wuʔu nɛ̄ gè nɛ́ cɛlilɛ wuʔu ní gè. Peli tánʔagɛnmɛ pi bé gbɛ̀ ki yaʔa baakuɔlɔ kàfɔlilɔ nɛ́ cɛlilɛ pɔlilɔ bálì piyè tɛ́ngɛ bèleʔ, pe- Zezi cɛ́n wè. Gboli nī lè, dɛ́nigɛ nɛ́ kpuʔɔrɔ ní dè ti béri koligo tìí gè (wéli baa 1.22–2.3; 5.1-7). A sìndɛngɛlɛ pe ’kire tánʔagɛnjɛ̀nmɛ nyaa bè, pe bé ki nyaa peli sǐ gbɛ̀ jáa bè yakaa juu bè taʔa tɛ́ngɛfɔlilɔ nɛ̄ bèleʔ.

Kire tɛnmɛgɛlɛ gálì ke mìɛni nɛ nyu weli mɛ́ kɛnmɛ bíì nɛ̄ weli ’yɛli bèri weli sìi tári wè duniya nī wè, ŋàa wiì Zezi cɛ́n wèʔ, bè ki tìɛ weli kakpiʔiligele nī gèle nɛ́ weli siɛnrɛ ní dè dí Zezi Kataanna Siɛnrɛ tiī kányiʔɛ (wéli baa 3.15).

Sɛbɛ wi nyùgboliyo yè

Síɛrilɛ lè (1.1-2)

Weli nɛ Kulocɛliɛ gbùʔɔrɔ́ wè suɔlɔ wuʔu nɛ̄ gè (1.3-12)

Tɛ́ngɛfɔlilɔ piyē wàlidɛngɛlɛ Kulocɛliɛ mɛ́ (1.13–2.10)

Tɛ́ngɛfɔlilɔ pe tánʔagɛnmɛ bè wuʔɔgɔ lɛ̀lɛ nī lè (2.11–4.19)

Kajuʔulo tɛ́ngɛfɔlilɔ gboli liɛlɛ mɛ́ nɛ́ tɛ́ngɛfɔlilɔ ní bèle (5.1-11)

Siɛnsɛnrɛ dè (5.12-14)

1

Síɛrilɛ lè

1Mi Piɛri wè, Zezi Kirisi tundunwɔ wè, mi nyɛ́nì sɛbɛ ŋáà tórigo wè yeli mɛ́ yeli bálì Kulocɛliɛ ’nyíɛnɛ nɛ̀ kɔ̀n bèle, yeli bálì bīɛlɛ tɛ́ninɛ tiɛyɛ yáà nī nɛ́ ní nabɔnminɔ bèle, baa Pɔnti tɛ́nimɛ nī bè, nɛ́ Galasi tɛ́nimɛ ní bè, nɛ́ Kapadɔsi tɛ́nimɛ, nɛ́ Azii tɛ́nimɛ, nɛ́ Biitinii tɛ́nimɛ nī bè1.1 Tɛ́nimɛ tiɛyɛ kogunɔ yè, yi yé puu Wurɔmi fànʔa laara gè. Kire tiɛyɛ yire yī baa tiʔɛ gáà nī piyē nɛ yeri Turikii kùlo lè píra ŋáà nī wè.. 2Weli Tuu Kulocɛliɛ wi ’yeli nyíɛnɛ nɛ̀ kɔ̀n nɛ̀ yɛli nɛ́ wi kele gálì ní wi yé tɛ́ngɛ nɛ̀ yaʔa faʔa gè1.2 Wéli baa 1.20; Wurɔ 8.29.. Nɛ́ míɛni Kulocɛliɛ Pìle ni nyɛ́nì yeli wàli nɛ̀ tɛ́ngɛ yeli de lúru Zezi Kirisi mɛ́ wè dí wi sìsiɛn ki nyɛrinyɛrilɛ ni- yeli cìile1.2 Sìsiɛn nyɛrinyɛrilɛ lè, lire ni ’puu nyakungɛngɛ wuʔu gè nɛ́ kacuɔnrilɔ wàlidɛngɛlɛ wuʔu gè (wéli baa Yir 24.1-11; 29.21; Lev 16.14-15). Zezi sìsiɛn ki yé nyɛri nyɛri weli kɛnmɛ nɛ̄ weli suɔlɔ wuʔu nɛ̄ gè (wéli baa Eb 12.24)..

Kulocɛliɛ wi- kpuʔɔrɔ nɛ́ yanyige kɛn gè yeli mɛ́ nìʔɛgɛ.

Weli nɛ Kulocɛliɛ gbùʔɔrɔ́ wè suɔlɔ wuʔu nɛ̄ gè

3Weri Kulocɛliɛ gbùʔɔrɔ́ wè, weli Kàfɔli Zezi Kirisi wi Tuu wè ! Wi nyinimɛ pi ’kpúʔɔ weli kɔli mɛ́ gè, a wi ’sìi fɔnwɔ kɛn wè weli mɛ́ Zezi Kirisi wi nyɛ́yirile kɛnmɛ nɛ̄ bè kúbilo sunʔɔmɔ nī bè. Kire sìi nī wè, weli nyɛ́nì sɔ̀ngirɔ taʔadiʔɛ kányiʔɛ taa, sɔ̀ngirɔ taʔadiʔɛ wiʔi1.3 Siɛnnɛ pálì nɛ̂ tiʔɛ gáà siɛnrɛ yiʔɛ dè nɛ̀ jo: sɔ̀ngirɔ taʔadiʔɛ gáà ki sìi kanʔa wè.4gáà ki yē kɔrigɔ gáà wi nyɛ́nì gbòbori nɛ̀ yaʔa weli mɛ́ gè. Kire kɔrigɔ kiǐ gbɛ̀ cúʔɔ bè nyaaʔ, nɛ́ míɛni kiǐ gbɛ̀ núʔɔ gèʔ; ki cɛ̀nmɛ piǐ gbɛ̀ kúɔ bè nyaaʔ. Kire kɔrigɔ kiī baa tɛ́ngɛgɛ yeli mɛ́ nyìʔɛnɛ nī lè. 5Kulocɛliɛ nɛ yeli wéli nɛ́ wi fànʔa ní gè bɛ̀ yeli ’tɛ́ngɛ wi nɛ̄ wè, kire ga buu yeli gbɛ̀ suɔlɔ taa lè nàa wi ’gbòbori nɛ̀ yaʔa lè bè ba ni tìɛ làzɛnnɛ nī lè.

6Ki sí n’gɛ gàa nɛ̄ yeli nɛ fundaanra kpínʔini dè, a ki sí cɛ́nì nyaa yeli ’yɛli bè funbiɛnrɛ taa lɛ̀lɛ náà cɛ̀ri nī lè kagbɛnyɛ feliye nìʔɛyɛ nɛ̄ yè. 7Pe nɛ̂ tiɛ le wè kàsun nī gè bè wi nyɛgɛ wi- cìile, nɛ̀ ki yaʔa tiɛ wè, wiī yakaa gáà ki bé gbɛ̀ cúʔɔ gè. Bɛ̀ míɛni ki yē yeli tɛ́ngɛlɛ mɛ́ lè, nàa nī lagbɛnrɛ yɛgɛ nɛ̀ tóri tiɛ nɛ̄ wè. Lire míɛni ’yɛli bè siʔɛwelige taa bè ki cɛ́n a ki yē ni ’nyuɔ lè. A ni ’sɔ́migɔ nɛ̀ nìre wáa lè, yeli bága gbùʔɔrilɔ nɛ́ kpuɔmɔ nɛ́ kpuʔɔrɔ taa a Zezi Kirisi kɛ́nì wìi tìɛ wè. 8Yeli sì fìɛ Zezi nyaa wèʔ, nɛ̀ ki yaʔa wi ’yeli dɛ́ni. Yeli wè nɛ wi nyaʔa píra ŋáà nī wèʔ, nɛ̀ ki yaʔa yeli ’tɛ́ngɛ wi nɛ̄. Kire kɛnmɛ nɛ̄ fundaangbuɔrɔ ti ’yeli nyì, fundaanra dáà ti kpuɔmɔ pi ’niʔɛ bè, nɛ̀ pínɛ ti ’kpúʔɔ nɛ̀ tóri fúɔ tiǐ cɛ gbɛ̀ juu nyuɔ nīʔ. 9Nɛ́ ki cɛ́n yeli nyɛ́nì yeli tɛ́ngɛlɛ tɔ̀ni taa wè, ŋàa wī suɔlɔ lè.

10Kire suɔlɔ náà wuʔu nɛ̄ gè, Kulocɛliɛ siɛnjuulo pe yé caala sɔ́migɔ nɛ̀ kpíʔile, a pe ’suɔlɔ wuʔu juu gè. Nɛ́ míɛni pe yé juu kpuʔɔrɔ wori nɛ̄ dè dàa Kulocɛliɛ bága kɛn yeli mɛ́ dè. 11Pe ’puu nɛ ki caa bè ki cɛ́n lɛ̀lɛ líì nī nɛ́ kele gílì ní ke bága kpíʔile gèle, nɛ̀ yɛli nɛ́ gàa ní Kirisi Pìle ni cé tìɛ pe nɛ̄ wè. Nɛ́ ki cɛ́n Kirisi Pìle ni cé puu pe nī nɛ ki nyu nɛ yɛri wuʔɔyɔ nyáà Kirisi wi bé ba taa yè, nɛ́ kpuɔmɔ báà wi bága taa kire kàduʔumɛ gè. 12Kulocɛliɛ ’puu nɛ ki tìí pe nɛ̄ nɛ́ jo kire siɛnrɛ dáà dè tiì puu peli woriʔ, fúɔ yeli wori. Píra ŋáà nī wè, bàli pe Kataanna Siɛnrɛ nyu dè yeli mɛ́ wè, pe ’ki kele gálì juu gèle nɛ̀ kúɔ yeli mɛ́ Kulocɛliɛ Pìle ni fànʔa nɛ̄ gè, nàa Kulocɛliɛ ’tìrige a ni ’kɔ́n nyìʔɛnɛ nī lè. Kele kálì gīɛlɛ nyìʔɛnɛ tundunminɔ tíimɛ pe caa bè ke cɛ́n.

Tɛ́ngɛfɔlilɔ piyē wàlidɛngɛlɛ Kulocɛliɛ mɛ́

13Kire nɛ̄ ye- yeli sɔ̀ngirɔ gbòbori dè ye yaʔa, ye sí kò nyɛminɛ. Ye- yeli sɔ̀ngirɔ taʔa dè kpuʔɔrɔ nɛ̄ dè dàa ti bága kɛn yeli mɛ́ dè a Zezi Kirisi kɛ́nì wìi tìɛ wè. 14Majo bɛ̀ pìile tíɛlɛ bàli pe lúru bèle, ye fǎga ní ki yaʔa céri kanɛdanʔana keri yeli kàrigíʔ, gàli ke ’puu yeli nɛ̄ faʔa gè, lɛ̀lɛ níì nī yeli sì cé fìɛ Kataanna Siɛnrɛ cɛ́n dèʔ. 15Gìi sí gī baa gè, yeli míɛni ’yɛli bè kò tiɛlɛ fùn yeli tánʔagɛnmɛ pi mìɛni nī bè, nɛ̀ yɛli nɛ́ Kulocɛliɛ wi tiɛlɛfun kɛnmɛ ní bè, wire ŋáà wi ’yeli yeri wè. 16Nɛ́ ki cɛ́n ki nyɛ́nì sɛbɛ nɛ́ jo:

Yeli ’yɛli bè puu tiɛlɛ fùn,

nɛ́ ki cɛ́n mi yē tiɛlɛ fùn1.16 Lev 19.2 tire ti ’juu náʔa gè..

17Yeli nɛ Kulocɛliɛ náari wè níɛ wi yeri yeli Tuu, wire ŋáà wiī nɛ siɛn ó siɛn kàyuʔu nyu gè; wi wè wàa yigi wàa nīʔ. Kire nɛ̄, lɛ̀lɛ náà ni ’kò yeli mɛ́ dàala nɛ̄ lè, yeri yeli sìi tári wè yeri ki tìí yeli nɛ fìʔɛ́ Kulocɛliɛ nɛ̄ wè.

18Yeli sìi tánʔagɛnmɛ báà yeli taa yeli tobilo mɛ́ bèle, pire yé puu tɔ̀ni fùn. Nɛ̀ sí ki yaʔa yeli nyɛ́nì ki cɛ́n, Kulocɛliɛ ’yeli fùgu nɛ̀ suɔ lagbɛnrɛ nɛ̄ tire ti mìɛni mɛ́. Kire sì cé kpíʔile nɛ̀ yɛli nɛ́ yɛrɛ dáà ní ti bé gbɛ̀ cúʔɔ dèʔ, majo wali kire ga laa tiɛʔ. 19Wi ’yeli suɔ lagbɛnrɛ nɛ̄ nɛ́ Kirisi sìsiɛn ní wī, wire ŋáà wi ’puu bɛ̀ kakuɔrɔ sìnbapile tíɛlɛ lè, cìiliwe nɛ́ ní kpɔlidiɛlɛ fùn1.19 A pe yé je sìnbapile kɛn Kulocɛliɛ mɛ́ kakuɔrɔ woli lè, ni yé yɛli ni- puu cìilile bé sí puu kpɔlidiɛlɛ fùn (wéli baa Yir 12.5; Kor1 5.7). Andire wi ’puu baa lɛ̀lɛ líì nī Zan Batiisi wi ’Zezi yeri wè Kulocɛliɛ Sìnbapile lè, a wire ’wi siinyɛni Piɛri yeri wè nɛ̀ pɛn Zezi kúrugu wè (wéli baa Zan 1.35-42.). 20Bè ki yaʔa duniya wiì cé fìɛ faan wèʔ, Kulocɛliɛ cé wi nyíɛnɛ nɛ̀ kɔ̀n kire baara nɛ̄ dè. Làzɛnnɛ náà nī lè, a wi ’ki yaʔa yeli ’wi cɛ́n yeli nyuɔmɔ wuʔu nɛ̄ gè.

21Kirisi wire wi ’ki yaʔa a yeli ’tɛ́ngɛ Kulocɛliɛ nɛ̄ wè, wire ŋáà wi ’Kirisi nyɛ́ wè nɛ̀ yige kúbilo nī bèle nɛ́ kpuɔmɔ kɛn bè wi mɛ́ wè, kire ga buu yeri yeli tɛ́ngɛlɛ nɛ́ yeli sɔ̀ngirɔ tari dè Kulocɛliɛ nɛ̄ wè.

22Yeli nyɛ́nì yeli funyɔ cìile yè bà yeli ’kányiʔɛ siɛnrɛ lúʔu dè, kire ga buu ye- yìye sɔ́migɔ yè dɛ́ni kányiʔɛ ní, bɛ̀ yeli yē tɛ́ngɛfɔlilɔ narigɛ gè. Kire nɛ̄ ye mìɛni nigbe nigbe ye- yìye dɛ́ni kpuʔɔ, nɛ́ yeli funjiiliye yi mìɛni ní. 23Nɛ́ ki cɛ́n yeli nyɛ́nì sìi fɔnwɔ taa wè, sìi ŋáà wi ’kɔ́n yatanʔara mɛ́ dè dàa tiǐ gbɛ̀ cúʔɔ dèʔ, wi wè bɛ̀ yatanʔara tíɛlɛ dàa ti córi dèʔ. Yeli ’kire sìi taa wè Kulocɛliɛ siɛnrɛ kɛnmɛ nɛ̄ bè, dàa dī wiire níɛ mɔgi súuri dè. 24Nɛ́ ki cɛ́n ki nyɛ́nì sɛbɛ nɛ́ jo:

Lewiile pe mìɛni yē bɛ̀ nyàʔa tíɛlɛ,

pe cɛ̀nmɛ pi mìɛni yē bɛ̀ nyàʔa fiɛnrɛ tíɛlɛ;

nyàʔa ki nɛ̂ waʔa, ki fiɛnrɛ ti nɛ̂ tuu.

25Nɛ̀ ki yaʔa Kàfɔli wi siɛnrɛ tire nɛ mɔgi súuri1.25 Eza 40.6-8 tire ti ’juu náʔa gè..

Kire siɛnrɛ tire dī Kataanna Siɛnrɛ dè dàa pe ’juu yeli mɛ́ dè.

2

1Kire nɛ̄ funbinʔɛ gè, nɛ́ káfinɛrɛ ní dè, nɛ́ jànvaa funyɔ ní yè, nɛ́ nyabiɛnnɛ ní lè, nɛ́ siɛn sànʔaga ní gè, ye- tire ti mìɛni yaʔa dè. 2Bɛ̀ yírimɛ láa cî pìfinʔɛ taa gè kɛnmɛ bíì nɛ̄ bè, ye- Kulocɛliɛ siɛnrɛ láa yaʔa gè ki de yeli taʔa bɛ̀ yírimɛ tíɛlɛ bàa pi ’cìile bè, kire ga buu yeli de liʔi bè suɔlɔ sɔ́migɔ lè bè taa, 3a ki yē yeli nyɛ́nì ki laala nɛ̀ ki cɛ́n kɛnmɛ bíì nɛ̄ Kàfɔli wi ’nyuɔ wè2.3 Wéli baa Ŋún 34.9..

Tɛ́ngɛfɔlilɔ piyē Kulocɛliɛ Gbùʔɔrɔsaʔa

4Kàfɔli wire wī sìndɛnigɛ wowiʔi gáà siɛnnɛ pe ’wáa gè, nɛ̀ ki yaʔa Kulocɛliɛ wi ’ki nyíɛnɛ nɛ̀ kɔ̀n; kiī lagbɛnrɛ wuʔu wi mɛ́. Kire nɛ̄, bɛ̀ yeli nɛ sìʔɛrɛ́ nɛ kpɔni Kàfɔli nɛ̄ wè, 5yeli ye mìɛni yē kàdɛniyɛ wowiiye nyáà Kulocɛliɛ wiī nɛ líi nɛ wi PìleGbùʔɔrɔsaʔa2.5 Wéli baa Kor1 3.16; Efɛ 2.19-22. faanri gè. Nɛ̀ taʔa ki nɛ̄, yeli yē wi kacuɔnrilɔ wàlidɛngɛlɛ nɛ kakuɔrɔ yakɔnrɔ kanʔa wi mɛ́, pìle kɔli mɛ́ gè, kakuɔrɔ dáà nɛ̄ wi nɛ̂ fɔ̀li dè, Zezi Kirisi kɛnmɛ nɛ̄ bè. 6Nɛ́ ki cɛ́n ki nyɛ́nì sɛbɛ Kulocɛliɛ siɛnsɛbɛrɛ nī dè nɛ́ jo:

Ki n’gɛ, baa Siyɔn kàʔa nī gè,

mi nɛ sìndɛnipelige tɛ́ngi gè

kàluulo nī lè,

gàa ki ’saʔa cò gè

nɛ̀ yérige gè,

sìndɛnigɛ gáà mi ’nyíɛnɛ nɛ̀ kɔ̀n,

lagbɛnrɛ wuʔu gè.

Siɛn ŋáà wi ’tɛ́ngɛ

kire sìndɛnigɛ nɛ̄ gè,

kire gáà gī Kirisi wè,

fìɛrɛ sǐ wi taa púloʔ2.6 Eza 28.16 tire ti ’juu náʔa gè nɛ̀ yɛli nɛ́ girɛki siɛnliɛrɛ ní dè..

7Kire nɛ̄, wiī lagbɛnrɛ wuu yeli mɛ́, yeli bálì ye ’tɛ́ngɛ wi nɛ̄ bèle. Nɛ̀ ki yaʔa, bàli piyè tɛ́ngɛ wi nɛ̄ bèleʔ,

Sìndɛnigɛ gíì saafaanna

pe cé wáa gè,

kire ki kɛ́nì kò saʔa kàluulo

kàdɛnipelige gè,

gàa ki ’saʔa cò gè

nɛ̀ yérige gè2.7 Ŋún 118.22 tire ti ’juu náʔa gè. Wéli baa Eza 28.16; Zaka 3.9; 4.10; Mat 21.42; Mar 12.10; Kakpi 4.11. Isirayɛliyé mɛ́ bèle, ki sìndɛnigɛ gáà ki nɛ̂ puu majo mɛni gèdinnɛ ni sî saʔa cò gè nɛ̀ yérige gè..

8Nɛ́ míɛni ki ’juu tiʔɛ káà nī nɛ́ jo:

Sìndɛnigɛ káà gī gàa nɛ̄ piyē nɛ

kúrugu gè,

sìndɛnigɛ káà gī gàa nɛ̄ piyē nɛ

láʔala nɛ tun bèle2.8 Eza 8.14 tire ti ’juu náʔa gè..

Siɛnnɛ piyē nɛ kúrugu nɛ tun nɛ́ ki cɛ́n piyè lúʔu Kulocɛliɛ siɛnrɛ mɛ́ dèʔ; kire sí Kulocɛliɛ yé nyíɛnɛ nɛ̀ kɔ̀n pe mɛ́.

9Nɛ̀ ki yaʔa yeli bèle, yeli yē siɛnfelige gáà Kulocɛliɛ wi ’nyíɛnɛ nɛ̀ kɔ̀n gè, nɛ́ ní Kùlofɔli wi kacuɔnrilɔ bèle, nɛ́ ní kùlo láà wuulo wàlidɛngɛlɛ wi mɛ́, nɛ́ ní Kulocɛliɛ wi wuulo. Wi ’yeli yeri nɛ̀ yige yebilige nī gè ye- puu kpìɛnmɛ nī bè bàa pi ’nyuɔ nɛ̀ tóri bè, kire ga buu yeli de wi kakpoliyo nyu yè2.9 Wéli baa Yir 19.5-6; Eza 43.20-21.. 10Faʔa gè yeli sì cé puu wi siɛnfeligeʔ, nɛ̀ ki yaʔa píra ŋáà nī wè, yeli yē Kulocɛliɛ wi siɛnfelige. Faʔa gè Kulocɛliɛ wiì cé nyinimɛ taa yeli nɛ̄ʔ, píra ŋáà nī wè wi sí nyɛ́nì nyinimɛ taa yeli nɛ̄2.10 Wéli baa Oze 1.6,9; 2.1,25..

Tánʔagɛnmɛ báà pi ’nyuɔ bè duniya siɛnnɛ sunʔɔmɔ nī bè

11Nɛ siinyɛninɛ, yeli yē nabɔnminɔ tɛ́ninɛ dàala nɛ̄ lè nɛ́ ní nabɔnnyaarilɛ. Kire nɛ̄ mi nɛ yeli fiɛn wī, ye- yìye cò céri kanɛdanʔana nɛ̄ gèle gàli ke túngu nɛ́ yeli pìle ní lè. 12Ye- yeli tánʔagɛnmɛ yaʔa bè pi- nyuɔ sìndɛngɛlɛ sunʔɔmɔ nī bè, kire ga buu a piyē nɛ tíri yeli nɛ̄ wè nɛ́ jo yeli nɛ kapiʔile kpínʔini wè, peli tíimɛ bága ba yeli kacɛ̀ngbiʔiligele nyaa gèle béri Kulocɛliɛ ’kpóri wè wi pɛnjɛngɛ nī gè.

13Kàfɔli kpúʔɔ wè, yeri fànʔafɔlilɔ pe mìɛni kpóri, a ki yē kùlofɔli wè, wire ŋáà mɛ́ kàfɔligɔ ki mìɛni ki yē gè, 14kire ga laa siɛnkpolilo bèle, peli bálì wi nyɛ́nì tɛ́ngɛ pe- kàyuʔu nyu kapiigbiʔilile nɛ̄ bèle béri kpuʔɔrɔ tari dè kacɛ̀ngbiʔilile nɛ̄ bèle.

15Nɛ́ ki cɛ́n Kulocɛliɛ nyɛ́ni kaala nī, a yeli nɛ kacɛ̀ngɛ kpínʔini gè yeli bé gbɛ̀ lelabiliyɛ yi kanaasinjɛ́nnɛ siɛnrɛ kúɔ dè. 16Yeri tári siɛnnɛ bálì tíɛlɛ pe yē pìyemɛ bèle, nɛ̀ sí ki yaʔa yeli fǎga kire kpíʔile tànʔa taadiʔɛ majo yeli bé gbɛ̀ri kapiʔile kpínʔini wīʔ, bɛ̀ yeli yē Kulocɛliɛ sùkulolo bèle. 17Yeri kpuʔɔrɔ tari siɛnnɛ pe mìɛni nɛ̄. Ye- yeli siinyɛninɛ tɛ́ngɛfɔlilɔ woli yaʔa lè ni- kpúʔɔ yeli mɛ́. Yeri fìʔɛ́ Kulocɛliɛ nɛ̄ wè. Yeri kpuʔɔrɔ tari kùlofɔli nɛ̄ wè.

18Yeli bálì bīɛlɛ baakuɔlɔ2.18 Girɛki nyasiɛnkaanna náà niī nɛ nyu saʔa baakuɔlɔ wuʔu nɛ̄; sùkulolo pálì pe ’puu. bèle, yeri yìye cɛ́rigi yeli kàfɔlilɔ mɛ́ bèle nɛ́ kpuʔɔrɔ ti mìɛni ní dàa ti ’yɛli pe nɛ̄ dè. Kiì yɛli yeli ki kpíʔile bàli mɛ́ pe funyɔ yi ’nyuɔ nɛ́ nyígi yè yákuɔ wèʔ, ye- ki kpíʔile míɛni bàli mɛ́ pe funyɔ yi ’gbɛ̀n yè. 19Nɛ́ ki cɛ́n kire nyɛ́nì nyuɔ Kulocɛliɛ yiʔɛ mɛ́ gè a siɛn nɛ kpàricogo kpínʔini wuʔɔyɔ lɛ̀lɛ nī lè bɛ̀ wi lúru Kulocɛliɛ mɛ́ wè, nɛ̀ ki yaʔa wiì yakaa kpíʔile gàa ki ’yɛli nɛ́ wuʔɔgɔ ní gèʔ. 20Nɛ̀ sí ki taa kpuʔɔrɔ díi dī baa a yeli nɛ wuʔɔ bɛ̀ yeli ’kapiile kpíʔile lé ? A ki sí yē yeli nɛ kacɛ̀ngɛ kpínʔini gè nɛ̀ ki yaʔa yeli nɛ wuʔɔyɔ tari yè níɛ yi kpàri nɛ cògí yè, kire nyɛ́nì nyuɔ Kulocɛliɛ yiʔɛ mɛ́ gè. 21Kire wuʔu nɛ̄ Kulocɛliɛ yé yeli yeri, nɛ́ ki cɛ́n Kirisi míɛni nyɛ́nì wuʔɔ yeli wuʔu nɛ̄ gè. Wi sí nyɛ́nì koligo tìɛ gè yeli nɛ̄ kire ga buu yeli- taʔa wi tùluyo nɛ̄ yè. 22Wiì kapiile yafiɛn kpíʔileʔ; káfinɛrɛ sì kɛ́nì yiri nɛ̀ nyaa wi nyuɔ nī gèʔ2.22 Wéli baa Eza 53.9.. 23Bà pe ’wi tiʔɛlɛ wè, wiì cɛ́nì tiʔɛlilɛ núgo lè pe mɛ́ʔ. Bà pe ’wi wuʔɔ wè, wiì siɛnpiire juu pe mɛ́ʔ, a wi ’wìi yaʔa Kulocɛliɛ kiyɛ nī, ŋàa wiī nɛ kàyuʔu nyu gè nɛ́ sínmɛ ní bè. 24Wi ’weli kapiʔile tugo gèle wi céri nī dè tiiparigɛ nɛ̄ gè, kire ga buu weli- kùu kapiile kɔli mɛ́ gè bé sí puu sìi nɛ̄ sínmɛ kɔli mɛ́ gè. Wi kpúɔnluɔlɔ lire kɛnmɛ nɛ̄ yeli nyɛ́nì puʔɔ2.24 Wéli baa Eza 53.5..

25Nɛ́ ki cɛ́n yeli cé puu bɛ̀ sìnbaara tíɛlɛ dàa ti ’pùunni dè2.25 Wéli baa Eza 53.6., nɛ̀ ki yaʔa píra ŋáà nī wè yeli nyɛ́nì koli nɛ̀ pɛn yeli nàʔavɔli kúrugu wè, ŋàa wi yeli wéli wè.

3

1Yeli bèle cɛlilɛ bèle, kire kanumɔ nɛ̄ bè, yeri yìye cɛ́rigi yeli pɔlilɔ mɛ́ bèle, kire ga buu a pàli cɛ́nì cíi, piyè tɛ́ngɛ Kulocɛliɛ siɛnrɛ nɛ̄ dèʔ, pe- gbɛ̀ fɔ̀li bè tɛ́ngɛ pe cɛlilɛ tánʔagɛnmɛ pire kɛnmɛ nɛ̄ bè, siɛnrɛ fùn, 2a pe ’ki nyaa yeli tánʔagɛnmɛ piī cìilibe nɛ́ ní fíɛrɛ ní Kulocɛliɛ kɔli mɛ́ gè.

3Ye fǎga de céri cɛ̀nmɛ pire yákuɔ caaʔ, majo gàa gī bè nzìire tíin dè lagbɛnrɛ nɛ̄, á kire ’laa bèri tiɛ yɛrɛ nii dè, á kire bɛ̀ʔ lagbɛnrɛ burudo. 4ʔéʔe, yeri fungo cɛ̀nmɛ pire caa, bàa piǐ gbɛ̀ cúʔɔ bèʔ, bàa pi yē funjɛ̀ngɛ nɛ́ funnyige gè. Tire dáà dī lagbɛnrɛ wori dè Kulocɛliɛ yiʔɛ mɛ́ gè. 5Kire cɛ̀nmɛ báà pire pi ’puu faʔa faʔa cɛlilɛ mɛ́ bèle, bàli pe ’puu wàlidɛngɛlɛ Kulocɛliɛ mɛ́ wè nɛ́ pe sɔ̀ngirɔ taʔa dè wi nɛ̄ wè. Pe yé pìye cɛ́rigɛ pe pɔlilɔ mɛ́ bèle, 6bɛ̀ Sara tíɛlɛ wè, wire ŋáà wi yé ki kpíʔile gàa Birayima yé juu gè, bà wi kɛ́nì wi yeri «mi kàfɔli3.6 Wéli baa Sél 18.12.». Yeli nyɛ́nì kò wi pìile a yeli nɛ kacɛ̀ngɛ kpínʔini gè, fíɛrɛ fùnʔ.

7Yeli labɔlilɔ bèle, kire kanumɔ nɛ̄ yeri pínɛ de tári nɛ́ yeli cɛlilɛ ní bèle nɛ́ funduuyo ní; yeli ’ki cɛ́n cɛliwɛ fànʔa ki ’cɛ́ri nàguɔ wuʔu nɛ̄ gè. Yeri yeli cɛlilɛ kpóri bèle, nɛ́ ki cɛ́n pe bága wúɔ bè bànguɔ sìi taa wè kɔrigɔ nɛ́ yeli ní, Kulocɛliɛ kpuʔɔrɔ kɛnmɛ nɛ̄ bè. Yeri ki kpínʔini bɛ̀, kire ga buu yakaa fǎga yeli náariyɛ yérige yèʔ.

Tɛ́ngɛfɔlilɔ pe bé gbɛ̀ wuʔɔyɔ taa pe sínnɛ kɛnmɛ nɛ̄ bè

8Bɛ̀ sí ki yē gè, yeri nyu yeri lúru yìye mɛ́, yeli ye mìɛni bèle. Yeri nyinimɛ taʔa yìye nɛ̄ yeli wuʔɔyɔ lɛ̀lɛ nī lè. Ye- wìyedɛnigɛ yaʔa gè ki- yeli nyì nɛ́ nyinidaaguugo ní gè, yeri yìye cɛ́rigi. 9Ye fǎga kapiʔi tíʔɛ bè kapiʔi fuʔɔ tɔ́n gèʔ. Ye fǎga tiʔɛlilɛ tiʔɛ bè tiʔɛlilɛ fuʔɔ tɔ́n gèʔ. Kire sìndiʔɛ nī gè, yeri diba siɛnrɛ siɛnnugoro kanʔa dè ki siɛnnɛ mɛ́ bèle. Nɛ́ ki cɛ́n kire wuʔu nɛ̄ Kulocɛliɛ ’yeli yeri kire ga buu yeli- diba taa wè yeli tíimɛ bèle. 10Nɛ́ ki cɛ́n ki ’juu siɛnsɛbɛrɛ nī dè nɛ́ jo:

A ŋìi nɛ caa sìi wi ’wi dɛ́ni wè,

bè yacɛ̀nrɛ nyaa wi sìi cɛnyɛ nī yè,

wi- wi nyinɛ cò lè kapiʔi nɛ̄ gè,

wi- wi nyasɛnyɛ cò yè

káfinɛrɛ siɛnrɛ nɛ̄ dè.

11Wi- láʔa kapiʔi nɛ̄ gè,

wiri kacɛ̀ngɛ kpínʔini,

wiri yanyige caa gè, wi- ki cìra wi cò.

12Kàfɔli wi nyapigele kiyē siɛnsinminɛ nɛ̄ bèle,

wi ngbúʔulo kiyē múgugolo bè lúʔu a piyē nɛ náari wi mɛ́ wè.

Nɛ̀ ki yaʔa Kàfɔli wiī nɛ túngu nɛ́ kapiigbiʔilile ní bèle3.12 Wéli baa Ŋún 34.13-17..

13A yeli nɛ ki caa nɛ́ lèbaanna ní bèri kacɛ̀ngɛ kpínʔini gè, ŋáa wi bé kapiʔi kpíʔile yeli nɛ̄ ? 14A ki sí cɛ́nì nyaa wuʔɔgɔ ’nɔ̀ yeli nɛ̄ wè, bɛ̀ yeli nɛ kasingele kpínʔini gèle, yeli wuʔu kiī tànʔa. Ye fǎri fìʔɛ́ siɛnnɛ nɛ̄ bèleʔ, yeli funyɔ yi fǎri nyaʔamiʔ. 15Nɛ̀ ki yaʔa ye- Kirisi kpúʔɔ wè yeli funyɔ nī yè; wi yē yeli Kàfɔli. Ye- puu gbòboriyaʔala bè siɛnnugoro kɛn dè wàa mɛ́ a wi ’yeli yúgo wè, nɛ́ jo gáa nɛ̄ sɔ̀ngirɔ taʔadiʔɛ gáà kiī yeli mɛ́ wè3.15 Wéli baa Eza 29.23; Mat 6.9; Kol 4.6; Tim2 2.25.. 16Ye sí siɛnnugoro kɛn dè nɛ́ funnyige ní nɛ́ kpuʔɔrɔ ní. Ki ’yɛli yeli funyɔ yi- kò fìiye Kulocɛliɛ yiʔɛ mɛ́ gè. Bɛ̀ ki bé puu a siɛnnɛ kɛ́nì yeli tánʔagɛnmɛ nyaa bè, bàa pi ’nyuɔ bè bɛ̀ yeli yē pínɛnɛ nɛ́ Zezi Kirisi ní wè, a piyē nɛ yeli míʔɛ córi gè, kire siɛnnɛ bálì bèle, fìɛrɛ ti bé tɔ́n pe nɛ̄. 17A ki yē Kulocɛliɛ nyɛ́ni kaala lè, ki ’pɔ́ri yeli de wuʔɔ kacɛ̀ngbiʔilige nī gè, sɛ́ni yeli de wuʔɔ kapiigbiʔilige nī gè.

18Nɛ́ ki cɛ́n Kirisi wire tíimɛ nyɛ́nì wuʔɔ tɔligɔ nigbe péʔ siɛnnɛ pe kapiʔile kɛnmɛ nɛ̄ bè. Wire ŋáà wi ’puu sínwɛ wè, a wi ’kùu siɛnnɛ sìnzinmɛ sìndiʔɛ nī, kire ga buu wi- yeli kɔ́ri bè pɛn Kulocɛliɛ mɛ́ wè. Pe ’wi kpúu céri nɛ̄ dè, a Kulocɛliɛ Pìle ni sí wi nyɛ́ a wi ’kò sìi nɛ̄. 19Lire fànʔa ní a wi sɛ́nì Kulocɛliɛ siɛnrɛ juu dè kúbilo mɛ́ bèle kusiʔi kasuu nī wè. 20Kire kúbilo pe yé puu bàli pe ’sìnluʔumɔ kpíʔile Kulocɛliɛ mɛ́ wè, lɛ̀lɛ líì nī Kulocɛliɛ wi yé fungo nyígi gè á Nɔwekɔ́rikpuʔɔ kpínʔini gè. Kire cé nyaa siɛnnɛ kataanri yákuɔ, bàli pe cé jíin kɔ́rikpuʔɔ nī gè, a kire ’pe suɔ kàsakpiile luʔɔ mɛ́ gè.

21Luʔɔ gáà ki yé puu fìɛ nɛ batɛmi kɛnmɛ tìí bè. Batɛmi wi wè nɛ céri núʔɔmɔ láʔala bèʔ, nɛ̀ ki yaʔa wiī nɛ ki tìí siɛn wi ’wìi kɛn nɛ̀ láʔa Kulocɛliɛ mɛ́ nɛ́ funviige ní. Bɛ̀ Zezi Kirisi ’nyɛ́ nɛ̀ yiri wè, batɛmi wi ’kò píra ŋáà nī wè, kaala láà nàa ni ki tìí Kulocɛliɛ nyɛ́nì weli suɔ wè. 22Zezi Kirisi wire wè, wi ’kɛ́ nyìʔɛnɛ nī, baa wi yē tɛ́niwɛ Kulocɛliɛ kàliige mɛ́ gè. Nyìʔɛnɛ tundunminɔ, nɛ́ kàfɔligɔ feliye, nɛ́ fànʔafɔligɔ feliye ní yè, yire yi mìɛni yē wi fànʔa láara gè.

4

1Kire nɛ̄, bɛ̀ Kirisi wi ’wuʔɔ wi céri nī dè, kire sɔ̀nginuro ti- puu yeli mɛ́ bè yeli gbòbori bè yaʔa cáanra wuʔu nɛ̄ gè. Nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, ŋàa wi ’wuʔɔ wi céri nī dè, wi ’kúɔ nɛ́ kapiile ní lè. 2Bɛ̀ sí ki yē gè, yeli sìisɛnwɛ nī wè dàala nɛ̄ lè, yeli ’yɛli bè Kulocɛliɛ wi nyɛ́ni kaala fori lè; kire wè bèri siɛnnɛ kanɛdanʔana kpínʔini wīʔ. 3Yeli nyɛ́nì lɛ̀lɛ sáamɛ líɛ nɛ sìndɛngɛlɛ nyɛ́ni kele kpínʔini gèle, nɛ kanyaʔamirɛ kpínʔini dè yeli sìi nī wè, nɛ́ céri kanɛdanʔana ní gèle, nɛ́ sungbuɔdinre ní dè, nɛ́ kò nɛ waa kakolido kpíʔilediɛyɛ ní yè, nɛ́ sungbuɔdiɛyɛ ní yè, níɛ tètii kele kpínʔini gèle yasunro tiɛyɛ nī yè.

4Píra ŋáà nī wè, kire siɛnnɛ bálì bèle, ki nɛ̂ puu pe mɛ́ funwuɔrɔ a pe ’ki nyaa yeli wè nɛ ŋàʔaná nɛ jiin pe kanuʔɔniʔɛrɛ nī dèʔ. Kire nɛ̄ pe nìɛ yeli teri. 5Nɛ̀ ki yaʔa Kulocɛliɛ bága pe yúgo nɛ́ ti ní, wire ŋáà wi ’gbòbori nɛ̀ yaʔa bè kàyuʔu juu gè siɛnwiile nɛ̄ bèle nɛ́ kúbilo ní bèle. 6Kire kɛnmɛ nɛ̄ Kataanna Siɛnrɛ ti yé juu siɛnnɛ bálì mɛ́ bèle sɛ́ni pe ’kùu wè. A ki cɛ́nì nyaa siɛnnɛ pe ’kàyuʔu juu pe nɛ̄ céri kɔli mɛ́ gè, pe bé kò sìi nɛ̄ Kulocɛliɛ yiʔɛ mɛ́ gè wi Pìle kɛnmɛ nɛ̄ bè.

7Yɛrɛ ti mìɛni kúɔlɛlɛ niī nɛ sìʔɛrɛ́ nɛ nɔ̀gí. Kire kɛnmɛ nɛ̄, yeri yìye ciʔige, ye- puu nyɛminɛ kire ga buu yeli gbɛ̀ri náari. 8Tire dáà ti mìɛni nī dè, ye- yìye dɛ́ni kpuʔɔ, nɛ́ ki cɛ́n dɛ́nigɛ kiī nɛ kapiiniʔɛgɛlɛ kúu4.8 Wéli baa Kàs 10.12.. 9Ye- fɔ̀li yeri yeli siinyɛninɛ tìrigí bèle yeli saaya nī yè, kúnʔɔrilɔ fùn. 10Kulocɛliɛ nyɛ́nì liʔɛlɛ kɛn yeli mɛ́, siɛn ó siɛn nɛ́ wi liɛlɛ. Kire nɛ̄ siɛn ó siɛn wi ’yɛli bèri baara nɛ́ wi liɛlɛ ní lè bèri bìli pe màakuu nyuʔɔ wè, kire ga buu yakɛnyɛ nyáà yeli ’taa Kulocɛliɛ mɛ́ wè, nyàa feliye yi ’niʔɛ yè, ye- yi cò cɛ̀ngɛ. 11A ŋìi yē nɛ Kulocɛliɛ kele nyu gèle tɛ́ngɛfɔlilɔ gboli nī lè, wi de ki kpínʔini bèri Kulocɛliɛ siɛnrɛ nyu dè de cìilé. A ŋìi liɛlɛ yē bèri kele kúu gèle, wiri ke kúu nɛ́ ŋɔri dáà ní Kulocɛliɛ wi ’kɛn wi mɛ́ dè. Ki ’yɛli ti mìɛni de kpínʔini bè kpuʔɔrɔ taʔa Kulocɛliɛ nɛ̄, Zezi Kirisi wire kɛnmɛ nɛ̄, wire ŋáà nɛ̄ kpuʔɔrɔ ti ’yɛli nɛ́ fànʔa ní gè lɛ̀lɛ ó lɛ̀lɛ nī lè. Ki- taa ki puu bɛ̀ !

Yeri fundaanra kpínʔini a yeli nɛ wuʔɔ Kirisi wuʔu nɛ̄ gè

12Nɛ siinyɛninɛ, kiì yɛli ki- puu funwuɔrɔ yeli mɛ́ʔ bà puuwelige kiī yeli nɛ̄ lɛ̀lɛ náà nī lè gàa ki yē kàsunkpuʔɔ tíɛlɛ gèʔ, majo kaala láà nī nàa niì yɛli lèʔ. 13Gìi ki ’yɛli gè, yeri fundaanra kpínʔini bɛ̀ yeli nɛ liɛlɛ líi Kirisi wuʔɔgɔ nī gè; kire yē yeli bága de muguri kpuʔɔ lɛ̀lɛ líì nī Kirisi kɛ́nì wi kpuɔmɔ tìɛ bè. 14A siɛnnɛ piyē nɛ yeli teri wè bɛ̀ yeli yē Kirisi wuulo bèle, yeli wuʔu kiī tànʔa, nɛ́ ki cɛ́n Kulocɛliɛ Pìle lè, nɛ́ wi kpuɔmɔ ní bè, lire yē tɛ́ninɛ yeli nī.

15Kire nɛ̄, siɛn sì yɛli bèri wuʔɔ yeli sunʔɔmɔ nī bè siɛnkpuʔu kɛnmɛ nɛ̄ʔ, á kire bɛ̀ʔ kàyuugo kɛnmɛ nɛ̄ʔ, kire ga laa kapiigbiʔilige kɛnmɛ nɛ̄ʔ, kire ga laa ŋàa wi wìi nyɔ́gi wàa kele nī gèleʔ. 16Nɛ̀ ki yaʔa a siɛn wáà nɛ wuʔɔ bɛ̀ wi yē Kirisi wuu wè, wi fǎga dè fìɛrɛ taʔaʔ. Wi cɛri Kulocɛliɛ kpóri wī, bɛ̀ ’Kirisi míʔɛ kiī wire nɛ̄ gè.

17Gìi sí gī baa gè, kàyuʔujuu lɛ̀lɛ niī nɛ nɔ̀gí; Kulocɛliɛ narigɛ wuulo peli nɛ̄ ki ’séli. A ki sí nyaa ki ’séli weli nɛ̄ gè, gíi sí ki bága puu bìli wuʔu gè bàli pe ’cíi piyè tɛ́ngɛ Kulocɛliɛ wi Kataanna Siɛnrɛ nɛ̄ dèʔ ?

18Kulocɛliɛ siɛnsɛbɛrɛ ti ’ki juu tiʔɛ káà nī nɛ́ jo: A ki sí yē siɛnsinminɛ peli suɔgɛnmɛ pi ’gbɛ̀n bè, gíi sí ki bága nɔ̀ bàli nɛ̄ pe wè fìʔɛ́ Kulocɛliɛ nɛ̄ wèʔ, nɛ́ kapiigbiʔilile ní bèle4.18 Kàs 11.31 tire ti ’juu náʔa gè nɛ̀ yɛli nɛ́ girɛki siɛnliɛrɛ ní dè. ?

19Kire nɛ̄, a ki yē pàli nɛ wuʔɔ nɛ̀ yɛli nɛ́ Kulocɛliɛ nyɛ́ni kaala ní lè, pe- pìye gbòbori pe yaʔa duniya Faanfɔli wire kiyɛ nī yè, wire ŋáà wi ’yɛli nɛ́ tɛ́ngɛlɛ ní lè, peri waa yiʔɛmɛ peri kacɛ̀ngɛ kpínʔini gè.

5

Kajuʔulo tɛ́ngɛfɔlilɔ gboli ni siɛnliɛlɛ mɛ́ bèle

1Mi nɛ nyu siɛnliɛlɛ mɛ́ bèle tɛ́ngɛfɔlilɔ gboli nī lè, mi ŋáà wī liɛwɛ pe tíɛlɛ wè nɛ́ ní Kirisi wuʔɔyɔ yi nyaafɔli wè. Mi míɛni m’bága liɛlɛ taa kpuɔmɔ nī bè bàa Kulocɛliɛ bága ba tìɛ bè. Píra ŋáà nī wè, mi nɛ liɛlɛ náari bèle bàli bīɛlɛ yeli sunʔɔmɔ nī bè:

2Tɛ́ngɛfɔlilɔ tògo gáà Kulocɛliɛ ’kɛn yeli mɛ́ gè, yeli de ki nári gè. Yeri ki wéli, kiì nyaa majo fànʔa baara dīʔ; funjɛ̀ngɛ wori dī, kɛnmɛ bíì nɛ̄ ki ’Kulocɛliɛ dɛ́ni wè. Yeri ki kpínʔini ki fǎga buu majo wali caagoligo gīʔ, nɛ̀ ki yaʔa ki ’yɛli ki- puu majo ki láa yē yeli nɛ̄ wī. 3Bàli Kulocɛliɛ ’kɛn yeli mɛ́ yeli de pe nári bèle, ye fǎri ki kpínʔini kàfɔlilɔ pálì tíɛlɛ bàli pe ’gbɛ̀n bèleʔ. Yeli tánʔagɛnmɛ pi ’yɛli bè puu fìɛ cɛ̀nwɛ, ŋàa tɛ́ngɛfɔlilɔ pe béri tɛnmɛ wè. 4A nàʔavɔlilɔ Kàfɔli wi kɛ́nì wìi tìɛ wè, yeli bága kpuɔmɔ ndɔ̀ngɔ5.4 Kpuɔmɔ ndɔ̀ngɔ gè, a ŋìi cé kàsɛnigɛ fɛ̀ gè nɛ̀ sɛ́nì yiri péliwe wè, pe nɛ̂ ki kɛn wi mɛ́. taa gè, gàa cɛ̀nmɛ piǐ gbɛ̀ kúɔ bèʔ.

5Bɛ̀ míɛni ki yē, yeli nàgapunminɔ bèle, ye- yìye cɛ́rigɛ liɛlɛ mɛ́ bèle. Ye mìɛni bèle, yeri yìye cɛ́rigi yìye mɛ́, nɛ́ ki cɛ́n Kulocɛliɛ siɛnsɛbɛrɛ ti ’ki juu nɛ́ jo:

Bìli pe pìye nyíɛnɛ bèle, Kulocɛliɛ wiī nɛ túngu nɛ́ pe ní.

Bìli sí pe pìye cɛ́rigi bèle, Kulocɛliɛ wi nɛ̂ wi kpuʔɔrɔ kɛn dè pe mɛ́5.5 Kàs 3.34 tire ti ’juu náʔa gè. Wéli baa Zak 4.6..

6Bɛ̀ sí ki yē gè, yeri yìye cɛ́rigi Kulocɛliɛ fànʔa kɔli láara gè, kire ga buu wi- yeli yɛ̀gɛ wi nyɛ́ni lɛ̀lɛ nī lè. 7Ye- yeli kasɔngigɔlɔ ke mìɛni taʔa wi nɛ̄5.7 Wéli baa Ŋún 55.23., nɛ́ ki cɛ́n yeli woli ni ’kpúʔɔ wi mɛ́.

8Ki ’yɛli ye- yìye cògɛnmɛ cɛ́n, ye- puu nyɛminɛ. Nɛ́ ki cɛ́n yeli leguu wè gbòdolilo kàfɔli wè, wiī nɛ cuulo nɛ mári yeli táanni bɛ̀ jàri tíɛlɛ ŋàa fungo cî taa wè; wi nìɛ wàa caa bè wi káa. 9Yeri cáanri nɛ́ wi ní, ye- nìre wáa tɛ́ngɛlɛ nī lè, nɛ́ ki cɛ́n yeli siinyɛninɛ tɛ́ngɛfɔlilɔ bèle duniya nī wè, piyē nɛ wuʔɔ bɛ̀ yeli tíɛlɛ. 10Bà yeli ’wuʔɔ lɛ̀lɛ láà cɛ̀ri nī wè, Kulocɛliɛ ŋáà wī kacɛ̀ngɛ ki mìɛni fɔ́li wè, wire ŋáà wi ’yeli yeri wi kúɔmɔfun kpuɔmɔ nī bè, bɛ̀ yeli yē pínɛnɛ nɛ́ Zezi Kirisi ní wè, wire tíimɛ wi bé yeli yɛ̀gɛ bè yérige, bè yeli cò, bè yeli kpíʔile ŋɔrifɔlilɔ, yeli sǐ gbɛ̀ tuuʔ. 11Wire mɛ́ fànʔa ki yē lɛ̀lɛ ó lɛ̀lɛ nī. Ki- taa ki puu bɛ̀ !

Siɛnsɛnrɛ dè

12Silivɛn5.12 Pàli nɛ siɛnrɛ dáà yiʔɛ dè nɛ jo dí Silivɛn míʔɛ ki bé gbɛ̀ nyaa Silasi wī, wire ŋáà wi ’puu nɛ nyaari nɛ́ Pɔli ní tánʔana nɛ̄ (wéli baa Kakpi 13–15). wi ’mi sáʔa, a mi ’nyasiɛnkɛniyɛ nyáà sɛbɛ yè bè tórigo yeli mɛ́, wire ŋáà wī mi siinyɛni wè, tɛ́ngɛmɛ siɛn wè. Mi ’sɛbɛ ŋáà sɛbɛ wè bè lèbaanna nyɔ́gɔ yeli nī, bè ki fílige yeli mɛ́ dí kpuʔɔrɔ dáà Kulocɛliɛ ’kɛn yeli mɛ́ dè, kányiʔɛ wori dī.

13Tɛ́ngɛfɔlilɔ gboli náà nī náʔa Babilɔni kàʔa5.13 Babilɔni kàʔa: Pàli nɛ sɔ̀ngí kiī nɛ nyu Wurɔmi kàʔa wuʔu nɛ̄. Wéli baa Tìɛ 14.8; 16.19; 17.5; 18.2,10,21. nī gè, nàa Kulocɛliɛ ’nyíɛnɛ nɛ̀ kɔ̀n lè majo bɛ̀ wi ’yeli nyíɛnɛ nɛ̀ kɔ̀n wè, piyē nɛ yeli síɛri. Mariki5.13 Mariki wire wi ’puu Barinabasi nàapile, wire wi ’Mariki Sɛbɛ kpíʔile wè. Wéli baa Kakpi 12.12,25; 15.37-39; Kol 4.10; Filɛ 24. míɛni nɛ yeli síɛri, wire ŋáà wī mi jaa wè tɛ́ngɛlɛ nī lè. 14Ye- yìye síɛri ye yìye gàangbuʔulo suɔn suɔn gèle yìye nɛ̄ nɛ́ dɛ́nigɛ funyɔ ní.

Yanyige ki- puu yeli ye mìɛni nɛ̄, yeli bálì bīɛlɛ pínɛnɛ nɛ́ Kirisi ní wè !