Korɛntiyé péliwe

Sɛbɛ péliwe ŋáà Pɔli ’tórigo Korɛntiyé mɛ́ bèle

Korɛntiyé péliwe

Sɛbɛ wi tìɛdiʔɛ gè

Zezi Kirisi tundunwɔ ŋáà pe ye Pɔli wè, wire wi ’Korɛntiyé Sɛbɛ sɛbɛ wè. Bà Pɔli wi cé kɛ́ wi tánʔana siinwoli nɛ̄ lè Korɛnti kàʔa mɛ́ gè Kataanna Siɛnrɛ ti jáarigɛ nɛ̄ gè, a wi sɛ́nì yiɛlɛ nigbe nɛ́ yeye kɔlini kúɔ baa ki kàʔa nī gè (wéli baa Kakpi 18.11). Wi cé tɛ́ngɛfɔlilɔ gboli láà tɛ́ngɛ baa Korɛnti kàʔa nī gè; ki tɛ́ngɛfɔlilɔ bèle, pe ’puu nyaʔamibɛlɛ pìye nī wī.

Bà sí Pɔli wi cé kɛ́nì yiri baa Korɛnti kàʔa nī gè nɛ́ koli nɛ̀ kɛ́ wè, siɛnnɛ pe ’puu nɛ báan nɛ ki nyu wi mɛ́ dí Korɛnti tɛ́ngɛfɔlilɔ pe tánʔagɛnmɛ pi wè cɛ̀nbɛʔ. A wi sí sɛbɛ tórigo pe mɛ́ nɛ̀ ki kele cuɔnri gèle, nɛ́ sí wi siɛnnugoro kɛn dè nɛ̀ pe yúgoyo kɔ̀n yè.

Sɛbɛ wi nyùgboliyo yè

Síɛrilɛ nɛ́ náarigɛ (1.1-9)

Tɛ́ngɛfɔlilɔ pe- kàsii yaʔa wè (1.10–4.21)

Tɛ́ngɛfɔlilɔ pe- kanuʔɔrɔ yige dè pe sunʔɔmɔ nī bè (5)

Tɛ́ngɛfɔlilɔ pe fǎri waa nɛ́ pe kàyuuyo ní yè duniya wuulo kúruguʔ (6.1-11)

Mɛni tɛ́ngɛfɔli wi ’yɛli bèri wi cetinnɛ cògí lè de síi wè (6.12-20)

Cepɔrigɔ wori dè (7)

Yasunro kaara wori dè nɛ́ mɛni tɛ́ngɛfɔlilɔ pe ’yɛli bèri pìye ciʔige sìndɛngɛlɛ tɛnmɛgɛlɛ nɛ̄ gèle pe sunʔɔmɔ nī bè (8.1–11.1)

Tɛ́ngɛfɔlilɔ gbuʔulo wori dè nɛ́ Kàfɔli lìile wori dè (11.2-34)

Kulocɛliɛ Pìle yakɛnrɛ dè (12–14)

Kúbilo nyɛ́yirile wori dè (15)

Pɔli wi ’wi siɛnrɛ juu dè, nɛ́ síɛrilɛ tórigo pe mɛ́ (16).

Pɔli nɛ́ Sɔsitɛni síɛrilɛ lè

¹Mi Pɔli wè, nɛ̀ yɛli nɛ́ Kulocɛliɛ nyɛ́ni kaala ní lè, Kulocɛliɛ wi ’mi yeri mi- puu Zezi Kirisitundunwɔ. Mi nɛ́ we siinyɛni Sɔsitɛni ní wè, ²weli ’siɛnrɛ dáà sɛbɛ dè bè tórigo tɛ́ngɛfɔlilɔ gboli mɛ́ lè Kulocɛliɛ woli lè, nàa nī baa Korɛnti kàʔa mɛ́ gè, peli bálì bīɛlɛ wàlidɛngɛlɛ Zezi Kirisi wuulo bèle, á piyē nɛ pe ye Kulocɛliɛ wuulo bèle, nɛ̀ fàri siɛnnɛ bílì pe mìɛni bīɛlɛ pe nyɛ́ni weli Kàfɔli Zezi Kirisi wi míʔɛ yeri gè tiʔɛ ó tiʔɛ nī wè. Wiī pe Kàfɔli nɛ ní weli Kàfɔli nɛ̀ pínɛ. ³Weli Tuu Kulocɛliɛ nɛ́ Kàfɔli Zezi Kirisi kpuʔɔrɔ nɛ́ wi yanyige ki- puu yeli nɛ̄.

Pɔli wi ’Kulocɛliɛ síɛri wè Korɛntiyé wuʔu nɛ̄ gè

⁴Mi nɛ Kulocɛliɛ síɛri wè súuri yeli wuʔu nɛ̄ gè, Kulocɛliɛ kpuʔɔrɔ dáà yeli ’taa Zezi Kirisi nyúmɔ nī bè. ⁵Ki ’nyaa Zezi Kirisi wire kɛnmɛ nɛ̄ bè, yeli ’yɛrɛ felide ti mìɛni taa dè, gìi cɛ ki ’siɛnrɛ ti mìɛni kúɔ nɛ́ kacɛ́nnɛ ni mìɛni ní lè. ⁶Nɛ́ ki cɛ́n kele gílì weli ’juu Kirisi wori nɛ̄ dè, ki siɛnrɛ ti ’tɛ́nidiʔɛ kɔ̀n yeli funyɔ nī yè. ⁷A kire ’ki kɛn Kulocɛliɛ yakɛngɛ káà fáala sì yeli laaʔ, yeli bálì ye nyɛ́ni weli Kàfɔli Zezi Kirisi wi lɛ̀lɛ siri lè, lɛ̀lɛ níì nī wi bága pa wìi tìɛ wè. ⁸Wire míɛni wi bága ŋɔri nyɔ́gɔ yeli nī fúɔ bè sa nɔ̀ ki kúɔmɔ nɛ̄ bè, ye- puu tiɛlɛ fùn weli Kàfɔli Zezi Kirisi wi pɛnjɛngɛ gè. ⁹Kulocɛliɛ wiī baa wi nyayerigele nī gèle, wire ŋáà wi ’weli yeri we- puu pínɛnyɛnigɛ nɛ̄ nɛ́ wi Jaa Zezi Kirisi ní wè, weli Kàfɔli wè.

Wàlimɛ yē Korɛnti tɛ́ngɛfɔlilɔ sunʔɔmɔ nī bè

¹⁰Nɛ siinyɛninɛ, mi sí nɛ yeli fiɛn wī, weli Kàfɔli Zezi Kirisi wire míʔɛ ki kɛnmɛ nɛ̄ bè: Ye- tí siɛnrɛ ti- puu ye mìɛni mɛ́ nuro, ye fǎga tí wàlimɛ jíin yeli sunʔɔmɔ nī bèʔ, yeri nyu yeri lúru yìye mɛ́ cɛngɛ, sɔ̀ngirɔ ti- puu ye mɛ́ nuro. ¹¹Nɛ siinyɛninɛ, dìi mi ’lúʔu Kulowe saʔa wuulo mɛ́ bèle yeli kɔli mɛ́ gè, pe ’jo kàsii yē baa yeli sunʔɔmɔ nī bè. ¹²Mi siɛnrɛ ti kɔri wi n’ŋɛ: wàa nɛ̂ jo: «Mi wè, Pɔli ní mi yē,» ŋìi nɛ̂ jo: «Apolɔsi ní mi yē,» ŋìi nɛ̂ jo: «Sefasi ní mi yē,» ŋìi nɛ̂ jo: «Kirisi ní mi yē.»

¹³Kirisi wiī tílawa lé ? Pɔli wire lé pe ’kóri tiiparigɛ nɛ̄ gè yeli kɛnmɛ nɛ̄ bè ? Á kire ’laa, Pɔli míʔɛ nɛ̄ lé yeli ’batɛmi kpíʔile wè ? ¹⁴Mi nɛ Kulocɛliɛ síɛri wè bɛ̀ mi sì yeli wáà batiize wèʔ, nɛ̀ yiri Kirisipusi nɛ́ Gayusi peli yákuɔ nī. ¹⁵Ki fǎa ga nyaa yeli wáà ga ki juu bé jo mi míʔɛ nɛ̄ yeli nyɛ́nì batɛmi kpíʔile wèʔ. ¹⁶ʔaan, je mi mi ’Sitefanasi saʔa wuulo batiize bèle ! Sɛnminɛ bèle, mi sì cɛ́nʔ ga mi ń’nɛ̀ wàa batiizeʔ. ¹⁷Kirisi wiì mi tun mi de siɛnnɛ batiize wīʔ; ʔéʔe, wi ’mi tun mi de Kataanna Siɛnrɛ jáari dè wī. Mi sì wè ti nyu nɛ́ sìnjiligele siɛnjuuro ní wīʔ, kire ga buu Kirisi tiiparigɛ ki wori ti fǎga puu nyùgo fùnʔ.

Zezi Kirisi wire wī Kulocɛliɛ fànʔa gè nɛ́ wi sìnjilige gè

¹⁸Ki ’nyaa tiiparigɛ siɛnjaarirɛ siɛnrɛ tiī bɛ̀ kàalafɔlilɔ siɛnrɛ tíɛlɛ bìli mɛ́ pe waa cúʔɔgoligo nī gè, nɛ̀ sí ki taa weli bálì we ’suɔlɔ taa lè, tiī weli mɛ́ Kulocɛliɛ fànʔa wī. ¹⁹Kire nɛ̄ Kulocɛliɛ siɛnsɛbɛrɛ ti ’ki juu nɛ́ jo:

M’bága kacɛ́nminɛ pe kacɛ́nnɛ cúʔɔ lè,

bé sí sícilile pe sícilige tɔ́n gè1.19 Eza 29.14 tire ti ’juu náʔa gè..

²⁰Siɛn síciliwe wire yē sé ? Fànʔa Siɛnrɛ sɛbɛcɛ́nwɛ wiī sé ? Ŋàa wi jáa bèri kele kìí gèle bile duniya nī wè, wiī sé ? Duniya ŋáà wi sícilige kiī sé ? Kulocɛliɛ wiì kàala yɛ̀gɛ ki nī lé ? ²¹Bɛ̀ sí ki ’nyaa duniya wuulo bèle nɛ́ pe sìnjilige ki mìɛni ní gè, piyè Kulocɛliɛ cɛ́n wèʔ wi sìnjilige kakpiʔiligele nī gèle wè, a ki sí Kulocɛliɛ dɛ́ni wè wi- tɛ́ngɛfɔlilɔ suɔ bèle wi siɛnrɛ tire kɛnmɛ nɛ̄ bè, dàa pe ’jo tiī kàalafɔlilɔ siɛnrɛ dè. ²²Ki ’nyaa, Zuufulo pe ’jo macɛn peli ’yɛli bè fìɛlɛ nyaa, a Girɛki wuulo ’jo sìnjilige wori peli ’cɛ́n. ²³Weli bèle, Kulocɛliɛ Siɛnnyiɛnɛgɔnwɔ ŋáà pe ’kóri tiiparigɛ nɛ̄ gè, wire Kataanna wori tire weli nɛ jáari; tiī kúrugodiɛlɛ Zuufulo mɛ́ bèle, nɛ́ sí ní kàalafɔlilɔ siɛnrɛ kùlogolo kálì siɛnnɛ mɛ́ bèle. ²⁴Nɛ̀ sí ki taa bìli Kulocɛliɛ wi ’yeri bèle, Zuufulo yo, Girɛki wuulo yo, peli mɛ́ bèle, Kirisi wire wī Kulocɛliɛ fànʔa gè nɛ́ Kulocɛliɛ sícilige gè. ²⁵Nɛ́ ki cɛ́n Kulocɛliɛ kàala ke ’cìlige nɛ̀ tóri siɛnnɛ sícilige nɛ̄ gè, nɛ̀ pínɛ Kulocɛliɛ ŋɔrifun kɛnmɛ piī nɛ́ ŋɔri ní nɛ̀ tóri siɛnnɛ ŋɔri nɛ̄ dè.

²⁶Nɛ siinyɛninɛ, ye- sɔ̀ngi ye taa nɛ́ Kulocɛliɛ kayerile ní lè bɛ̀ wi ’yeli yeri bèle. Ye- ki cɛ́n, nɛ̀ yɛli nɛ́ siɛnnɛ kɛnmɛ ní bè, siɛnsicilile pe wè nìʔɛnɛʔ, fànʔafɔlilɔ pe wè nìʔɛnɛʔ, míɛyɛfɔlilɔ pe wè sáaʔ. ²⁷Nɛ̀ sí ki taa bìli siɛnnɛ pe sɔ̀ngí piyē ledomɔfɔlilɔ duniya nī wè, Kulocɛliɛ wi ’pe nyíɛnɛ nɛ̀ kɔ̀n nɛ̀ fìɛrɛ tɔ́n siɛnsicilile nɛ̄ bèle. Bìli sí bīɛlɛ ŋɔrifunfɔlilɔ duniya nī wè, a wi ’pe nyíɛnɛ nɛ̀ kɔ̀n nɛ̀ fìɛrɛ tɔ́n ŋɔrifɔlilɔ nɛ̄ bèle. ²⁸Nɛ̀ pínɛ gìi ní pe wè tɔ́ri duniya nī wèʔ, nɛ́ gìi siɛnnɛ piyē nɛ cúɔnnɔ duniya nī wè, nɛ́ yɛgɛ gíì pe wè tɔ́ri yafiɛn wèʔ, a Kulocɛliɛ wi ’ti líɛ nɛ̀ dìi cúʔɔ dè, dàa ní duniya wuulo piyē nɛ tɔ́ri dè. ²⁹Kire ki ’tí siɛn wáà fáala sǐ gbɛ̀ nàgbuʔɔrɔ kpíʔile Kulocɛliɛ yiʔɛ mɛ́ gèʔ. ³⁰Kulocɛliɛ wire fànʔa nɛ̄ yeli yē pínɛnɛ nɛ́ Zezi Kirisi ní wè, Zezi wire sí wi pɛ́nì kò weli sìnjilige gè, gàa ki ’kɔ́n Kulocɛliɛ mɛ́ wè, nɛ́ weli kpíʔile a weli ’kò sínminɛ, nɛ ní wàlidɛngɛlɛ Kulocɛliɛ mɛ́ wè, nɛ̀ weli suɔ nɛ̀ yige ki nī. ³¹Kire nɛ̄: «A siɛn ŋíì je de nàgbuʔɔrɔ kpínʔini, wiri ti kpínʔini bɛ̀ wire yē nɛ́ Kàfɔli ní wè1.31 Wéli baa Zer 9.24..» Bɛ̀ ti ’juu baa Kulocɛliɛ siɛnsɛbɛrɛ nī dè.

Pɔli siɛnrɛ ti nyùgo gè Zezi Kirisi ŋáà pe ’kóri wè

¹Nɛ siinyɛninɛ, bà mi ’kɛ́ baa yeli tiʔɛ nī gè nɛ̀ sɛ́nì Kulocɛliɛ kalarilɛ wori juu dè yeli mɛ́ wè, mi sì ki tìɛ mi ’juu macɛ́n nɛ̀ tóri sɛnminɛ nɛ̄ bèle wīʔ, bé nɛ́ cɛ jo bè juu bè mi sícilimɛ tìɛ bè wīʔ. ²Bè tɔ̀ni bè ki juu gè, mi sì kɛ́nì ki sɔ̀ngi bè yakaa caa bè cɛ́n yeli wáà wori nīʔ, ga laa Zezi Kirisi wire wori bɛ̀ʔ dèʔ, wire ŋáà pe ’kóri tiiparigɛ nɛ̄ gè. ³Nɛ̀ pínɛ mi wè, mi ’kɛ́ baa yeli tiʔɛ nī gè nɛ ní ŋɔri fùn, nɛ fìʔɛ́, nɛ fún nɛ yàʔará. ⁴Mi siɛnrɛ dè nɛ́ gìi mi ’puu nɛ nyu nɛ ki jáari gè, tiì ’puu mi tíimɛ sìnjilige siɛnrɛʔ, dàa pe sî nɛ nyu bè siɛn nyùgo yiʔɛ gèʔ; ki ’nyaa mi ’puu nɛ ti nyu nɛ tìí nɛ́ Kulocɛliɛ Pìle lire fànʔa ní wī. ⁵Gìi ki bé tí yeli fǎga yeli tɛ́ngɛlɛ taʔa lè siɛnnɛ sícilimɛ pire nɛ̄ʔ, ye- ni taʔa Kulocɛliɛ fànʔa kire nɛ̄.

Kirisi sɔ̀ngirɔ tiī weli nī

⁶Nɛ̀ sí ki taa bìli pe ’liɛ nɛ̀ láʔa tɛ́ngɛlɛ nī lè, weli nɛ nyu nɛ́ peli ní sícilimɛ siɛnrɛ nī, duniya ŋáà wi sícilimɛ pire bɛ̀ʔ, duniya ŋáà wi kàfɔlilɔ sícilimɛ bɛ̀ʔ nɛ̀ pínɛʔ peli bálì pe waa cúʔɔgoligo nī gèʔ. ⁷ʔéʔe, ki ’nyaa Kulocɛliɛ sícilimɛ pire ní weli nɛ nyu; piī kafɔnnɔ nɛ́ ní làribɛ. Kulocɛliɛ wi cé tíi nɛ̀ pi wori juu dè nɛ̀ yaʔa duniya sélimɛ nɛ̄ bè, nɛ́ jo wire bé weli nyɔ́gɔ kpuɔmɔ nī bè. ⁸Yirile náà ni kpolilo bèle, piyè kire cɛ́nʔ. A ki yē pe cé ki cɛ́n wè, piyè cî kpuɔmɔ pi Kàfɔli kóri wè tiiparigɛ nɛ̄ gèʔ. ⁹Nɛ̀ sí ki taa, ti ’yɛli baa, dàa Kulocɛliɛ siɛnsɛbɛrɛ ti ’juu dè, ti ’jo:

Gìi nyapile sì nyaa lèʔ,

nɛ́ gìi ngbóli sì lúʔu lèʔ,

gìi kiì sɔ̀ngi nɛ̀ tìgi siɛn fungo nī gèʔ,

kire Kulocɛliɛ wi ’gbòbori

nɛ̀ yaʔa bìli mɛ́

wire woli ni ’pe dɛ́ni wè2.9 Wéli baa Eza 64.3..

¹⁰Nɛ̀ sí ki taa weli bèle, Kulocɛliɛ wi ’ki kalarilɛ tìɛ lè weli nɛ̄ wi Pìle lire fànʔa nɛ̄ gè. Ki ’nyaa wi Pìle niī nɛ kele ke mìɛni laamɛ pii bè, nɛ̀ Kulocɛliɛ fungo laamɛ pínɛ bè. ¹¹Á kire ’laa wè, ŋáasiɛn wī bile siɛnnɛ nī bèle, ŋàa wi ’ki cɛ́n gàa gī baa siɛn fungo nī gè, ga laa siɛn wi pìle lire bɛ̀ʔ lè ? Bɛ̀ sí ki yē nɛ̀ pínɛ, Kulocɛliɛ kele gèle, siɛn sì ke cɛ́nʔ, nɛ̀ yiri Kulocɛliɛ Pìle lire nīʔ.

¹²Nɛ̀ sí ki taa weli bèle, duniya wi pìle lire bɛ̀ʔ weli mɛ́ʔ. Ki ’nyaa Pìle náà ni ’kɔ́n Kulocɛliɛ mɛ́ wè, lire nī weli mɛ́, gìi ki bé tí kpuʔɔrɔ díì ti ’kɔ́n Kulocɛliɛ mɛ́ wè, á wi ’ti kɛn weli mɛ́ waʔanɛ wè, we- ti cɛ́n. ¹³Kire kɛnmɛ nɛ̄ weli míɛni bèle, weli wè nɛ ti nyu nɛ́ siɛnnɛ sìnjilige siɛnrɛ níʔ. ʔéʔe, ki ’nyaa gìi nɛ̄ Kulocɛliɛ Pìle niī nɛ we tɛnmɛ lè, bìli mɛ́ wi Pìle ni yē lè, weli nɛ pe tɛnmɛ nɛ̀ yɛli nɛ́ wi Pìle siɛnrɛ ti juugɛnmɛ ní. ¹⁴Siɛn ŋáà wiì Kulocɛliɛ cɛ́n wèʔ, wi wè gbɛ̀nɛ Kulocɛliɛ Pìle kele cɛ́ngi gèleʔ. Wi nɛ̂ ti nyaa bɛ̀ kàalafɔlilɔ kele tíɛlɛ. Kire nɛ̄ wi nɛ̌ gbɛ̀ jáa bè ti còʔ. Nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, siɛn ’yɛli bè puu nɛ́ Kulocɛliɛ Pìle sɔ̀ngirɔ ní wī, bé nɛ́ gbɛ̀ ti kacɛ́nmɛ cɛ́n bè. ¹⁵Siɛn ŋáà sí wī nɛ́ Kulocɛliɛ Pìle sɔ̀ngirɔ ní dè, wi ’kele ke mìɛni kacɛ́nmɛ cɛ́n bè. Wire wè, siɛn sí wè gbɛ̀nɛ wire kɛnmɛ cɛ́ngi bèʔ. ¹⁶A kire ’laa wè,

ŋáasiɛn wi ’jo wire nyɛ́nì Kàfɔli wi sɔ̀ngirɔ cɛ́n dè,

bè juu bè wi tìɛ wè2.16 Eza 40.13 tire ti ’juu náʔa nɛ̀ yɛli nɛ́ girɛki siɛnliɛrɛ ní dè. ?

Nɛ̀ sí ki taa weli bèle, Kirisi sɔ̀ngirɔ tiī weli nī.

Korɛnti tɛ́ngɛfɔlilɔ piyē nɛ tíin bɛ̀ pìyirile tíɛlɛ

¹Nɛ siinyɛninɛ, gìi ki ’mi kúɔ wè, mi sì jáa nɛ̀ mi siɛnrɛ juu dè yeli mɛ́ majo yeli yē Kulocɛliɛ Pìle siɛnnɛ wīʔ. Ki ’nyaa mi ’ti juu yeli mɛ́ bɛ̀ yeli yē nɛ tári yeli céri kanɛdanʔana koliyo nī yè. ʔéʔe, mi ’ti juu yeli mɛ́ bɛ̀ pìyirile tíɛlɛ Kirisi koligo nī gè wī. ²Nɛ̀yirimɛ mi ’kɛn yeli mɛ́ a yeli ’gbuɔ, suro bɛ̀ʔ. Á kire ’laa yeli sǐ gbɛ̀ ti lìiʔ. Bɛ̀ ki cɛ́ni tíin ŋɔ̀ wè, yeli sǐ gbɛ̀ ti lìiʔ. ³Ki ’nyaa yeli céri kanɛdanʔana keli yeli nɛ kúu nɛ tíin. Bɛ̀ nyabiɛnnɛ nɛ́ kàsii yē baa yeli sunʔɔmɔ nī bè, céri kanɛdanʔana bɛ̀ʔ lé kire gè ? Yeli wè ki tìí yeli yē bɛ̀ duniya wuulo tíɛlɛ bèle wī lé ? ⁴Á kire ’laa wè, bɛ̀ wàa cî kɛ́nì jo: «Mi wè, Pɔli ní mi yē», ŋìi nɛ̂ jo: «Mi wè, Apolɔsi ní mi yē». Kire tiʔɛ gáà nī gè wàlimɛ yē baa lé yeli nɛ́ siɛnsɛnminɛ ní bèle ? ⁵Apolɔsi wire cé kɛ́nì puu ŋáasiɛn ? Pɔli wire cé puu ŋáasiɛn ? Piyē baakuɔlɔ wī, nɛ̀ pínɛ pe mìɛni nigbe nigbe pe ’pe baara kúɔ dè nɛ̀ yɛli nɛ́ dìi Kàfɔli wi ’kɛn pe mɛ́ dè, á yeli sí tɛ́ngɛ Zezi nɛ̄ wè peli nyúmɔ nī. ⁶Mi wè, mi ’tiige cɔ́ri gè, a Apolɔsi wi ’ki fuɔn. Kulocɛliɛ sí wi nyɛ́ni ki kpínʔini ki liʔi. ⁷Kire kɛnmɛ nɛ̄, ŋàa wi ’ki cɔ́ri gè, wire wè yakaaʔ, nɛ̀ pínɛ ŋàa wi ’ki fuɔn gè, wire bɛ̀ʔ. Ki ’nyaa Kulocɛliɛ wire ŋáà wi ’ki kpíʔile gè, wire wī kayugofɔli wè. ⁸Ŋàa wi ’tiige cɔ́ri gè, nɛ́ ŋàa wi nyɛ́ni ki fuɔnri gè, yanugo kire nɛ̄ pe yē. Pe mìɛni nigbe nigbe pe bé sí ga pe sàri taa wè bè yɛli nɛ́ pe baara kúɔgɛnmɛ ní bè. ⁹Ki ’nyaa weli nɛ pínɛ nɛ baara nɛ́ Kulocɛliɛ ní wè wī. Yeli bīɛlɛ Kulocɛliɛ siʔi gè, nɛ́ yɛgɛ gáà wiī nɛ faanri gè.

¹⁰Nɛ̀ yɛli nɛ́ kpuʔɔrɔ díì Kulocɛliɛ wi ’kpíʔile m’mɛ́ dè, mi nyɛ́nì saʔa ki kàkpuɔn kɛ́n wè majo bɛ̀ saafaansiciliwe cî ki kpíʔile gè. A wàa míɛni ’pɛn nɛ̀ pɛ́ni ki suʔu. Siɛn ó siɛn wi sí de ciʔige mɛni wiī nɛ faanri nɛ taʔala baa wè díɛ ! ¹¹Nɛ́ ki cɛ́n siɛn sǐ ní gbɛ̀ kàkpuɔn wáà wiiyɛ yɛ̀gɛ cíginiʔ ŋàa táanni wi ’yɛ̀gɛ nɛ̀ kúɔ wèʔ, kire ’jo Zezi Kirisi wè. ¹²A siɛn sí faan kàkpuɔn ŋáà nɛ̄ wè nɛ́ tiɛ ní, á kire ’laa nɛ́ wali ní, nɛ́ lagbɛnrɛ sìndɛnidɛ ní, nɛ́ tiire ní, á kire ’laa nɛ́ nyàsige ní, á kire bɛ̀ʔ nɛ́ tùɔnrɔ ní, ¹³siɛn ó siɛn baara ti bága yiri kpànʔanɛ, ti bága cɛ́n. Nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, kàyuʔujuujɛngɛ gè, ti bé yiri kpànʔanɛ wálilɛ. Ki ’nyaa kàsun ki bé ti kányiʔɛ tìɛ gè. Nɛ́ ki cɛ́n a baara díì yē felige ó felige nɛ̄, kàsun ki bé ti felige tìɛ gè. ¹⁴A siɛn ŋíì baara ’yéri nɛ̀ kò baa dè, kire siɛn wi bé sàri taa. ¹⁵A ŋìi baara sí súʔu nɛ̀ tuu dè, kire siɛn wi bé yɛ̀ waʔanɛ. Siɛn wi bé tɔ̀ni bè suɔ yoʔ, ki bé sí puu majo wi ’sùuri kàsun nī wī.

¹⁶Yeli sì ki cɛ́n lé yeli yē Kulocɛliɛ gbùʔɔrɔsaʔa wī lé, nɛ̀ pínɛ Kulocɛliɛ Pìle niī yeli nī kòrilo lé ? ¹⁷A siɛn ŋíì ’Kulocɛliɛ gbùʔɔrɔsaʔa cúʔɔ gè, Kulocɛliɛ bé siɛn wi woli cúʔɔ lè. Nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, Kulocɛliɛ gbùʔɔrɔsaʔa kiī tiɛwalidɛngɛgɛ wī, kire sí gī yeli bèle.

¹⁸Siɛn fǎri wìi fáanniʔ. A ŋìi nɛ wìi sɔ̀ngí wire yē síciliwe yeli nī bèle nɛ̀ yɛli nɛ́ duniya ŋáà wi kɛnmɛ ní bè, siɛn wi- wìi kpíʔile leyiʔɛgɛ. Kire ki bé tí wi bé nɛ́ péli kò síciliwe. ¹⁹Ki ’nyaa duniya ŋáà wi sìnjilige gè, kàala gīɛlɛ Kulocɛliɛ yiʔɛ mɛ́ gè, nɛ́ ki cɛ́n Kulocɛliɛ siɛnsɛbɛrɛ ti ’jo:

Wi nɛ̂ sìnjiligefɔlilɔ taa bèle

nɛ̀ cò pe sìnjilige nī gè3.19 Wéli baa Zɔbi 5.13..

²⁰A ti ń’nɛ̀ jo:

Kàfɔli wi ’siɛnsicilile

pe funzɔngirɔ cɛ́n dè,

nɛ̀ ki cɛ́n tiī wíra wī3.20 Ŋún 94.11 tire ti ’juu náʔa gè..

²¹Kire nɛ̄, siɛn fǎga de nàgbuʔɔrɔ kpínʔini bé wi sɔ̀ngirɔ taʔa dè siɛnnɛ nɛ̄ʔ, nɛ́ ki cɛ́n kele ke mìɛni kiyē yeli kiyɛ nī wī. ²²Ma ’jo Pɔli yo, ma ’jo Apolɔsi yo, ma nɛ́ jo Sefasi yo, á kire bɛ̀ʔ duniya wè yo, sìi wè yo, kùu wè yo, á kire ’laa pàngɛ ŋáà wè yo, mbànʔa ŋáà wi báan wè yo: ti mìɛni yē yeli wori. ²³Yeli sí yē Kirisi wuulo; Kirisi wire sí ní Kulocɛliɛ wuu.

Kulocɛliɛ wire nigbe wī kàyuʔujuuwo wè

¹Kire nɛ̄, siɛnnɛ pe ’yɛli peri weli tɔ́ri Kirisi baakuɔlɔ, á Kulocɛliɛ wi ’wi kalarigɛlɛ kɛn gèle weri ke nyu de tìí. ²Gìi sí pe caa gè, siɛn ŋáà mɛ́ pe ’kele kɛn gèle, siɛn wi- puu tɛ́ngɛmɛ siɛn. ³Mi wè, kiì mi líɛ yafiɛn mɛ́ʔ, a ki yē yeli ye je mi kɛnmɛ siʔɛ bè bè wéli wèʔ, á kire ’laa siɛnwarilɛ pálì bèleʔ. Mi tíimɛ wè, mi wè káala mìɛ nɛ̄ʔ. ⁴A ki ’tɔ̀ni nɛ̀ yéri kire nɛ̄ gè, mi fungo ki wè mi túngu kaala láà fáala nīʔ. Nɛ̀ sí ki taa, kire bɛ̀ʔ ki ’mi juu nɛ̀ yige kaala nī díɛʔ. Ki ’nyaa Kàfɔli wire wi bé gbɛ̀ kàyuʔu juu gè. ⁵Kire nɛ̄, ye fǎri yakaa nyu de celile siɛn wori nɛ̄ʔ, lɛ̀lɛ ni de tíin niì fìɛ nɔ̀ wèʔ. Ye- ki yaʔa fúɔ Kàfɔli wi ga pɛn. Kele gálì gīɛlɛ baa puɔdɔngɔlɔ gèle, wire wi bé pa ke yige kpìɛnmɛ nɛ̄, bé sí siɛnnɛ pe funyɔ kasɔngigɔlɔ yige gèle kpànʔanɛ wálilɛ gàli gīɛlɛ baa yebilige nī gè. Kire cɛngɛ gè, siɛn ó siɛn wi bé wi kpuʔɔrɔ taa dè Kulocɛliɛ mɛ́ wè.

⁶Nɛ siinyɛninɛ, kire nɛ̄ mi ’siɛnrɛ dáà juu dè, bè ti tɔ́nminɔ nɛ́ weli sìi ní wè, mi nɛ́ Apolɔsi ní wè. Gìi ki bé tí ye fǎga ki líɛ bè tórigo gìi ki ’sɛbɛ baa Kulocɛliɛ siɛnrɛ nī dèʔ. Ye fǎga wàa líɛ bè wire kpúʔɔ bè tóri bìli nɛ̄ bèleʔ, bé sí de yìye nyíɛnɛ bèri wàa cúɔnnɔʔ. ⁷A kire ’laa wè, ŋáasiɛn wi kɛ́nì jo muɔ ’pɔ́ri bìli nɛ̄ bèle ? Gáa gī muɔ mɛ́ ga laa piyè muɔ kɛn wīʔ ? A ki sí yē pe ’muɔ kɛn wī wè, gáa nɛ̄ muɔ nɛ mìɛ nyíɛnɛ, ma cɛ jo dùʔɔ wàa bɛ̀ʔ wi ’muɔ kɛnʔ ?

⁸Bɛ̀ ki yē ŋɔ̀ wè, yeli ’yɛrɛ taa dè nɛ̀ tín ti nɛ̄, yeli yē lɔrifɔlilɔ. Yeli ’kùlofɔligɔ taa gè nɛ̀ kúɔ nɛ́ weli yaʔa. ʔé, a ki sí yē yeli tɔ̀ni yē kùlofɔlilɔ bèle, weli míɛni bèle we- puu kùlofɔligɔ nɛ̄ gè nɛ́ yeli ní ! ⁹Á kire ’laa wè, mi ’ki nyaa majo weli bálì bīɛlɛ tundunminɔ bèle, Kulocɛliɛ wi ’weli wáa nɛ̀ yaʔa weli yē kàdotɔnminɔ, nɛ́ ní còjaanna kùu mɛ́ wè. Ki ’nyaa weli ’kò duniya nī wè nyìʔɛnɛ tundunminɔ mɛ́ bèle nɛ́ siɛnnɛ ní bèle yawelige, pe weli wéli. ¹⁰Weli yē kàalafɔlilɔ Kirisi wire kɛnmɛ nɛ̄ bè, yeli sí yē sícilile bɛ̀ yeli yē kòrilo nɛ́ Kirisi ní wè. Weli yē ŋɔri fùn, yeli sí yē nɛ́ ŋɔri ní. Piyē nɛ kpuʔɔrɔ tari yeli nɛ̄, weli bèle, wàa sí wè tɔ́ri nɛ́ weli níʔ. ¹¹Bɛ̀ ki yē ŋɔ̀ wè, fungo yē weli nɛ̄, luʔɔwuʔɔ yē weli nɛ̄, weli yē bururo fùn, piyē nɛ weli kpúɔn nɛ́ sápile ní, kòridiʔɛ wè weli mɛ́ʔ. ¹²Weli yē nɛ wuʔɔ níɛ baara weli tíimɛ bèle. A pe ’weli tiʔɛlɛ, weli nɛ̂ diba kpíʔile pe mɛ́. A pe weli wuʔɔ, weli nɛ̂ ki kpàri nɛ̀ cò. ¹³Piyē nɛ weli míʔɛ córi gè, weli nɛ siɛntaanra nyu pe mɛ́. Weli ’kò bɛ̀ kànyaʔara tíɛlɛ duniya nī wè, weli ’yē pe mìɛni mɛ́ bɛ̀ kari wáadiʔɛ tíɛlɛ fúɔ nɛ̀ pɛ́nì taa ŋɔ̀ wè.

¹⁴Mi wè nɛ siɛnrɛ dáà sɛbɛ dè bè fìɛrɛ tɔ́n yeli nɛ̄ wīʔ. Ki ’nyaa bɛ̀ yeli yē mi pìile bèle, á yeli woli ni ’mi dɛ́ni wè, kire nɛ̄ mi je juu bè tìɛ yeli nɛ̄. ¹⁵A yeli nɛ́ cɛ́nì tɛnmɛfɔlilɔ taa a pe ’niʔɛ nɛ̀ nyuɔ kúɔ yeli kodanʔara nī dè nɛ́ Kirisi ní wè, yeli tuu wiī nigbe ! Nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, mi wī yeli tuu wè Zezi Kirisi koligo nī gè, Kataanna Siɛnrɛ jáarigɛ kire fànʔa nɛ̄ gè. ¹⁶Mi nɛ ye fiɛn wī, yeri mi nyadanʔagɛlɛ tári gèle. ¹⁷Kire kɛnmɛ nɛ̄ mi ’Timote tórigo wè baa yeli mɛ́. Wire wī mi jaa wè, ŋàa wi ’mi dɛ́ni wè, wiī tɛ́ngɛmɛ siɛn nɛ̀ pínɛ Kàfɔli wi koligo nī gè. Wi bé yeli sɔ̀ngi bè taa nɛ́ mi sìi tánʔagɛnmɛ ní bè Zezi Kirisi kɔli mɛ́ gè, majo mɛni mi nɛ ki nyu nɛ siɛnnɛ tɛnmɛ bèle tɛ́ngɛfɔlilɔ gbuʔulo ke mìɛni nī gèle, a mi gbɛ̀nɛ kɛ́ tiʔɛ ó tiʔɛ nī wè.

¹⁸Pàli ’puu nɛ ki sɔ̀ngí nɛ̀ jo dùʔɔ miì ga kɛ́ baa yeli mɛ́ wīʔ, a pe ’yɛ̀ nɛ pìye nyíɛnɛ. ¹⁹Nɛ̀ sí ki taa, a Kulocɛliɛ ’fɔ̀li wè, ki ’kò cɛ̀ m’bé kɛ́ baa yeli mɛ́. Bìli pe nyɛ́ni nàgbuʔɔrɔ siɛnrɛ nyu dè, tire kɛnmɛ nɛ̄ bɛ̀ʔ mi nɛ waaʔ. A ki yē fànʔa yē pe mɛ́, bà m’bé ki cɛ́n. ²⁰Nɛ́ ki cɛ́n Kulocɛliɛ Kùlofɔligɔ ki wè siɛnjuuro yakuɔ wīʔ, kiī nɛ́ fànʔa ní wī. ²¹Gíi ki ’pɔ́ri yeli mɛ́ ? Mi gari waa yeli tiʔɛ nī gè nɛ́ sɔ̀migɔ ní lé, dí mi gari waa nɛ́ wìyedɛnigɛ fungo ní, nɛ́ funnyige ní ?

Korɛnti tɛ́ngɛfɔlilɔ piyē nɛ cúʔɔmɔ kele kúu

¹Piyē nɛ yeli wori nyu dè nɛ́ jo kanuʔɔrɔ táà yē nɛ kpínʔini yeli sunʔɔmɔ nī bè, ki kanuʔɔrɔ ti felide cɛ wè kpínʔini sìndɛngɛlɛ sunʔɔmɔ nī bèʔ. Ki ’nyaa yeli nī bèle, fúɔ wàa nɛ̂ cɛ́nì wi tuu cuɔ taa. ²Ŋàa wi ’ki baara dáà kúɔ dè, ki nɛ̌ cɛ laamɛ cúʔɔ yeli nīʔ ye wi yige yeli sunʔɔmɔ nī bèʔ. Yeli nàa nàyelige siɛnrɛ nyu. ³Mi wè, mi tɔ̀ni wè baa yeli sunʔɔmɔ nī bèʔ, funzɔngirɔ nī dè mi sí yē baa. Mi nyɛ́nì kàyuʔu juu nɛ̀ kúɔ kire siɛn nɛ̄ wè majo mi yē baa nɛ́ ye ní wī, ŋàa wi ’ki baara dáà kúɔ dè. ⁴A ye kɛ́nì yìye pínɛ bèle weli Kàfɔli Zezi wire míʔɛ nɛ̄ gè, mi sɔ̀ngirɔ tiī baa yeli nɛ̄, nɛ́ weli Kàfɔli Zezi Kirisi wire fànʔa nɛ̄ gè. ⁵We- kire siɛn feliwe kɛn wè Setɛni mɛ́, gìi ki bé tí siɛn wi céri kanɛdanʔana fànʔa ki- cúʔɔ dí wi pìle ni sí suɔ Kàfɔli wi pɛnjɛngɛ gè.

⁶Kiì yɛliʔ, bà yeli nɛ yìye nyíɛnɛ wèʔ. Yeli sì cɛ́n léʔ sìnvari cɛ̀ri ti nɛ̂ míidunʔɔmɔ pi mìɛni yɛ̀gɛ bè lé ? ⁷Ye- yìye cìile ye- sìnvari liɛrɛ yige dè yìye nī, ye kò míidunʔɔmɔ fɔnbɔ, bɛ̀ yeli yē sìnvari fùn wè. Nɛ́ ki cɛ́n weli Torimakiyaʔa sìnbuɔ wi cé kpúu nɛ̀ kúɔ, wire wī Kirisi wè. ⁸Kire nɛ̄ ye tí weri Torimakiyaʔa Fundaanra pùrɔ́ dè sìnvari liɛrɛ fùn. Nɛ́ ki cɛ́n sìnvari liɛrɛ dáà tire dī sìpiire dè nɛ́ cúʔɔmɔ kele ní gèle. Ye sí tí weri Torimakiyaʔa Fundaanra pùrɔ́ dè nɛ́ sìnvarifun búru ní, kire gī funjiilige gè nɛ́ kányiʔɛ gè.

⁹Mi cé kíni nɛ̀ ki sɛbɛ nɛ̀ tórigo yeli mɛ́ dí ye fǎga de nyaʔami nɛ́ siɛnnɛ bálì ní5.9 Wéli baa Tes2 3.14. pe nyɛ́ni cɛlilɛ caa, á kire ’laa nɛ nàguɔlɔ caa fáala fáala wèʔ. ¹⁰Pe mìɛni peli sí bɛ̀ʔ mi jo ye fǎri nyaʔami pe nī bèleʔ: bàli pe cɛlilɛ caa á kire ’laa bàli pe nàguɔlɔ caa fáala fáala duniya ŋáà nī wèʔ, nɛ̀ pínɛ fungboliyofɔlilɔ bèle, nɛ́ kàyuulo ní bèle, nɛ́ yasunzunminɔ ní bèle. Á kire ’laa wè, kiì sí nyaa yeli ’yɛli bè yiri duniya wire nī wè wīʔ lé ? ¹¹Gìi gī baa gè, mi ’yeli yɛ: A siɛn ’jo wire yē yeli siinyɛni tɛ́ngɛlɛ nī lè, nɛ́ sí nɛ cɛlilɛ caa á kire ’laa nɛ nàguɔlɔ caa fáala fáala wè, á kire ’laa fungbuʔɔfɔli, á kire bɛ̀ʔ nɛ ní yasunzunwɔ, nɛ́ ŋàa wī tiʔɛlilɛ ni ’wi dɛ́ni wè, sungbuɔwɔ wè, kàyuuwo wè, kire siɛn feliwe wè, ye fǎga cɛri líi nɛ́ wi níʔ.

¹²Nɛ́ ki cɛ́n mi wori tire yē díi, dí mi gari kpànʔa wuulo5.12 kpànʔa wuulo: Koliyo 12 nɛ́ 13 tiʔɛ nī gè bìli pe wè tɛ́ngɛfɔlilɔ bèleʔ, peli Pɔli wiī nɛ pun. kàyuʔu nyu ? Mi ’jo dùʔɔ laamɛ wuulo5.12 laamɛ wuulo: Bàli bīɛlɛ tɛ́ngɛfɔlilɔ bèle, peli Pɔli wiī nɛ pun. peli kàyuʔu yeli ’yɛli bèri nyu lé ? ¹³Bìli bīɛlɛ kpànʔa wuulo bèle, Kulocɛliɛ wi bága peli kàyuʔu juu gè. Siɛnpiiwe wè, ye- wire yige yeli sunʔɔmɔ nī bè.

Tɛ́ngɛfɔlilɔ piyē nɛ pìye yeri sìndɛngɛlɛ kàyuʔujuudiɛyɛ nī

¹Yeli nī bèle, a siɛnrɛ gbɛ́nɛ̀ jíin yeli nɛ́ wàa sunʔɔmɔ nī bè, mɛni nɛ̀ síɛ siɛn wi nɛ̂ kɛ́ nɛ́ kàyuʔu ní gè sìndɛngɛlɛ mɛ́, níɛ̀ tɛ́ngɛfɔlilɔ peli yaʔa baa wè ? ²Yeli sì cɛ́nʔ lé tɛ́ngɛfɔlilɔ peli pe bága duniya wi kàyuʔu juu gè lé ? A ki sí yē yeli ye je ga duniya wi kàyuʔu juu gè, á kayirigele kàyuʔujuʔu kire sí yeli jáa lé ? ³Yeli sì ki cɛ́nʔ lé weli we bága nyìʔɛnɛ tundunminɔ pe kàyuʔu juu gè lé, bé nɛ́ cɛ ga jo duniya ŋáà wi kele gèle ? ⁴A ki sí nyaa bà kàyuʔu sî yɛ̀ baa yeli mɛ́ bèle, bàli bīɛlɛ pe liɛlɛ wè baa tɛ́ngɛfɔlilɔ gboli nī lèʔ, peli mɛ́ yeli nɛ̂ ki siɛnrɛ kɛn dè lé pe- kàyuʔu juu gè ? ⁵Ki ’kò yeli nɛ̄ fìɛrɛ, a ki yē siɛn sì gbɛ̀nɛ jáa nɛ̀ taa baa yeli nī bèleʔ, ŋàa wi ’kaala yiʔɛ cɛ́n, bè gbɛ̀ kàyuʔu ki siɛnrɛ ceri dè siinyɛninɛ pe sunʔɔmɔ nī bè. ⁶Ki cɛ́nì nyaa fúɔ tɛ́ngɛfɔli wáà nɛ̂ wi tɛ́ngɛfɔnyɛni yeri wè kàyuʔujuudiʔɛ nī sìndɛngɛlɛ mɛ́.

⁷Ki cɛ́nì jáa nɛ̀ láʔa yeli nɛ̄ wī, bɛ̀ ki ’nyaa yeli nɛ yìye yeri kàyuuyo juudiɛyɛ nī yè. Gáa nɛ̄ yeli sǐ cɛ gbɛ̀ jáa bè yeli tànʔa káà yaʔa cɛ̀ri wè ? Yeli yē mɛni wī, yeli cɛ wè caa yeli yalaa fáala pùunni wèʔ ? ⁸Gìi cɛ yeli nɛ kpínʔini gè, yeli nɛ kolimɔ kpínʔini, nɛ̀ pínɛ yeli nɛ pàli yɛrɛ fùʔuró nɛ suu, á ki ń’nɛ̀ nyaa yeli siinyɛninɛ nɛ̄ yeli nɛ kire kpínʔini !

Siɛnkolilo piyè je ga Kulocɛliɛ taa wèʔ

⁹Yeli sì ki cɛ́n siɛnkolilo piyè je ga Kulocɛliɛ Kùlofɔligɔ kɔrigɔ lìi gèʔ lé ? Ye fǎga cɛri yìye fáanni tire nɛ̄ dèʔ: bàli pe cɛlilɛ caa fáala fáala bèle, nɛ́ yasunzunminɔ ní bèle, nɛ́ ceyuulo bèle, nɛ́ nàguɔlɔ bálì pe sî nɛ sìnɛ́ nɛ́ nàguɔlɔ pálì ní bèle, ¹⁰nɛ́ kàyuulo ní bèle, nɛ́ nyabiɛnnɛfɔlilɔ ní bèle, nɛ́ sungbuɔlɔ ní bèle, nɛ́ siɛnjuucuʔɔrɔfɔlilɔ ní bèle, nɛ́ bìli pe sî yɛgɛ nùʔɔrɔ nɛ̀ suɔ siɛn mɛ́ wè, piyè je ga Kulocɛliɛ Kùlofɔligɔ kɔrigɔ lìi gèʔ. ¹¹Kire kɛnmɛ báà pire nɛ̄ yeli pálì cé puu. Nɛ̀ sí ki taa tire ’jíge nɛ̀ láʔa yeli nɛ̄, a yeli ’cìile Kulocɛliɛ yiʔɛ mɛ́ gè nɛ̀ kò kolimɔ fùn Kàfɔli Zezi Kirisi wi míʔɛ kire fànʔa nɛ̄ gè, nɛ́ weli Kulocɛliɛ wi Pìle lire fànʔa nɛ̄ gè nɛ̀ pínɛ.

Yeri kpuʔɔrɔ tari Kulocɛliɛ nɛ̄ nɛ́ yeli cetinnɛ ní lè

¹²Yeli nɛ̂ ki juu níɛ̀ jo: «Siɛn bé gbɛ̀ri kele ke mìɛni kpínʔini.» Nɛ̀ sí ki taa kele ke mìɛni wè kanyuɔnɔ wuʔuloʔ. Yeli bé gbɛ̀ tire juu bé jo: «Siɛn bé gbɛ̀ri kele ke mìɛni kpínʔini.» Miǐ sí mìɛ yaʔa bè kò yakaa sùkulowoʔ. ¹³Yaliire tire ’kpíʔile liyɛ kɛnmɛ nɛ̄, a liyɛ yi ’kpíʔile yaliire kɛnmɛ nɛ̄. Nɛ̀ sí ki taa Kulocɛliɛ wire wi bága tire dáà ti mìɛni cúʔɔ dè. Kire nɛ̄ siɛn wi cetinnɛ lè, wiì yɛli bèri kanuʔɔrɔ kele kúu nɛ́ ni níʔ. Cetinnɛ niī Kàfɔli wire woli wī, nɛ̀ pínɛ wire wī cetinnɛ ni Kàfɔli wè. ¹⁴Bɛ̀ sí Kulocɛliɛ wi ’Kàfɔli nyɛ́ wè nɛ̀ yige kùu nī wè, weli míɛni bèle, wi bága weli nyɛ́ bè yige nɛ́ wi fànʔa ní gè. ¹⁵Yeli sì ki cɛ́n lé yeli cetinnɛ niī Kirisi wi yaliiye wī lé ? Mi sí ga Kirisi wi yaliiye líɛ yè mi yi kpíʔile nàjaacuɔ yaliiye lé ? Kulocɛliɛ- we suɔ kire mɛ́. ¹⁶A kire ’laa, yeli sì cɛ́n léʔ siɛn ŋíì wi ’sínɛ6.16 sínɛ: Girɛki siɛnrɛ nī dè ti ’jo «fàri», á kire ’laa «tári». nɛ́ nàjaacuɔ ní wè, wi ’kò cetinnɛ nigbe nɛ́ wi ní wī lé ? Nɛ́ ki cɛ́n Kulocɛliɛ siɛnsɛbɛrɛ ti ’ki juu nɛ́ jo «pe siin pe bé kò cetinnɛ nigbe6.16 Wéli baa Sél 2.24..» ¹⁷Nɛ̀ sí ki taa a siɛn ŋíì ’wìi taʔa Kàfɔli nɛ̄ wè, wi pìle ni nɛ̂ pínɛ nɛ̀ kò nigbe nɛ́ Kàfɔli ní wè.

¹⁸Yeri fé kanuʔɔrɔ nɛ̄ dè. Kapiile ó kapiile náà siɛn sî kpíʔile lè, lire nɛ̌ nɔ̀ cetinnɛ nɛ̄ lèʔ. A siɛn ŋíì sí nɛ kanuʔɔrɔ kúu dè, wiī nɛ kapiile kpínʔini wi tíimɛ cetinnɛ nɛ̄ lè wī. ¹⁹Á kire ’laa, yeli sì ki cɛ́n lé yeli cetinnɛ niī Kulocɛliɛ Pìle ni gbùʔɔrɔsaʔa wī lé ? Yeli ’ni taa Kulocɛliɛ mɛ́ wè; yeli wè yìye wuulo wī díɛʔ. ²⁰Nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, Kulocɛliɛ wi ’yeli suɔ lagbɛnrɛ nɛ̄ wī. Kire nɛ̄, ye sí de kpuʔɔrɔ tari Kulocɛliɛ nɛ̄ wè nɛ́ yeli cetinnɛ ní lè.

Pɔli wi ’siɛnrɛ juu cepɔrigɔ wori nɛ̄ dè

¹Píra ŋáà nī wè, gìi ki ’yeli sɛbɛ wi siɛnrɛ kúɔ dè, ŋàa yeli ’tórigo mi mɛ́ wè, m’bé jo ki ’pɔ́ri nàguɔ mɛ́ wi fǎga nɔ̀ cɛliwɛ nɛ̄ʔ. ²Bà sí we wè nɛ kanuʔɔrɔ caa dèʔ, ki ’pɔ́ri nàguɔ ó nàguɔ wi- puu nɛ́ wi cuɔ wire ní, cɛliwɛ ó cɛliwɛ wi- puu nɛ́ wi tíimɛ pɔli ní. ³Gìi nàguɔ wi ’yɛli bèri kanʔa wi cuɔ mɛ́ wè, wiri ki kanʔa wi mɛ́; cɛliwɛ míɛni wè, wiri ki felige kpínʔini gè wi pɔli mɛ́ wè. ⁴Cɛliwɛ wiǐ gbɛ̀ri kàfɔligɔ tári wi cetinnɛ nɛ̄ lèʔ, fúɔ macɛn wi pɔli wire; bà ki yē nɛ̀ pínɛ, nàguɔ wiǐ gbɛ̀ri kàfɔligɔ tári wi cetinnɛ nɛ̄ lèʔ, fúɔ macɛn wi cuɔ wire. ⁵Ye fǎri cìʔí yìye nɛ̄ʔ, fúɔ macɛn a ki ’nyaa ye ’bìɛ ti nɛ̄ wī bè lɛ̀lɛ láà kúɔ, bé sí taa bè yìye kɛn náarigɛ mɛ́ gè. Kire kàduʔumɛ gè ye- koli ye pínɛ ye puu, gìi ki bé tí Setɛni wi fǎga ki larigɛ taa gè bè yeli le puuwelige nīʔ, bà yeli sǐ gbɛ̀ jáa bè yìye kpàri bè cò wèʔ. ⁶Dàa mi nɛ nyu dàa dè, mi ye fiɛn wī, cɔ̀rimɔ wori bɛ̀ʔ. ⁷Mi nɛ ki caa siɛnnɛ pe mìɛni pe cé puu mi tíɛlɛ. Gìi sí ki ’cɛ́n gè, we mìɛni nigbe nigbe we ’we liʔɛlɛ taa gèle Kulocɛliɛ mɛ́; wi nɛ̂ wàa kɛn nɛ́ yakaa ní, níɛ̀ wàa kɛn nɛ́ yakaa kiiyɛ níʔ.

⁸A mi sí jo: bìli piyè cepɔrigɔ kpíʔile gèʔ, nɛ́ lakicɛlilɛ ní bèle, ki ’pɔ́ri pe cé pìye yaʔa pe- kò mi tíɛlɛ. ⁹A ki sí yē kpàricogo wè pe nī wèʔ, pe- cepɔrigɔ kpíʔile gè. A kire ’laa wè, ki ’pɔ́ri siɛn wi- cepɔrigɔ kpíʔile gè, sɛ́ni wiri yaʔala ki láa nɛ̄ gè.

¹⁰Bìli sí pe ’cepɔrigɔ kpíʔile gè, m’bé ki juu bè gbɛ̀ngɛ; mi cɛ bɛ̀ʔ, Kàfɔli wire kajuulo nī: cɛliwɛ wi fǎga yiri wi nàgaʔa nī gèʔ. ¹¹A ki sí nyaa wi ’wi pɔli cíi wè, wi- sí kò nàguɔ fùn, á kire ’laa wi- koli wi sa bìɛ nɛ́ wi pɔli ní wè. Nàguɔ míɛni wi fǎga wi cuɔ yaʔa wèʔ.

¹²Sɛnminɛ bèle, n’dɛ dàa m’bé juu mi tíimɛ wè, Kàfɔli wire bɛ̀ʔ wi ’jo bɛ̀ʔ: A cɛliwɛ wáà yē tɛ́ngɛfɔli wáa mɛ́, á ki sí nyaa ki cuɔ wi wè tɛ́ngɛfɔli wèʔ, a wiī ki mɛ́ bè tɛ́ni ki nàgaʔa nɛ̄ gè, nàguɔ wi fǎga wi yaʔaʔ. ¹³Nɛ̀ pínɛ a cɛliwɛ wáà yē tɛ́ngɛfɔli, nɛ́ sí ní nàgaʔa nɛ̄ wè, a ki ’nyaa nàguɔ wi wè tɛ́ngɛfɔli wèʔ, nɛ́ sí nɛ ki caa bè kò nɛ́ siinyɛjuɔ ní wè, cɛliwɛ wi fǎga wi cíiʔ. ¹⁴Ki ’nyaa a labɔli wi wè tɛ́ngɛfɔli wèʔ, wi nɛ̂ sìʔɛrɛ nɛ̀ kpɔni Kulocɛliɛ nɛ̄ wè wi cuɔ wire nyúmɔ nī bè. Nɛ̀ pínɛ cɛliwɛ ŋíì wi wè tɛ́ngɛfɔli wèʔ, wi nɛ̂ sìʔɛrɛ nɛ̀ kpɔni Kulocɛliɛ nɛ̄ wè siinyɛni wire nyúmɔ nī bè. Á kire ’laa wè, yeli pìile pe bé puu fuɔnrɔ nī, nɛ̀ sí ki taa pe ’kò Kulocɛliɛ wuulo.

¹⁵A ŋìi wè tɛ́ngɛfɔliʔ nɛ́ sí jo wi bé yiri nàgaʔa nī gè, ye- wi yaʔa wiri waa. A kiī kire felige gè, siinyɛni ŋáà wī tɛ́ngɛfɔli wè, nàguɔ yo, cɛliwɛ yo, wi ’kò wìimɛ, cɔ̀rimɔ wè wi nɛ̄ kire tiɛlɛ nī lèʔ. Nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, Kulocɛliɛ wi ’yeli líɛ ye puu yanyige nɛ̄ wī. ¹⁶Á kire ’laa, muɔ cɛliwɛ wè, gíi muɔ ’cɛ́n tire nī, a ki yē muɔ ma bága muɔ pɔli kɛn wè wi- suɔ wè ? Nɛ̀ pínɛ, muɔ nàguɔ wè, gíi muɔ ’cɛ́n tire nī, a ki yē muɔ bága muɔ cuɔ kɛn wè wi- suɔ wè ?

Ma puu kɛnmɛ bíì nɛ̄ Kulocɛliɛ wi ’muɔ yeri wè

¹⁷Nɛ̀ kire tiɛlɛ lire yige baa wè, siɛn ó siɛn wi- puu wi yɛli nɛ́ gìi ní Kàfɔli wi ’kɛn wi mɛ́ wi liɛlɛ lè, nɛ̀ pínɛ siɛn ó siɛn wiri tári de yɛligi mɛni wi ’kíni nɛ̀ puu á Kulocɛliɛ wi ’wi yeri wè. Dàa tire mi nɛ nyu nɛ tìí tɛ́ngɛfɔlilɔ gbuʔulo ke mìɛni nɛ̄ gèle. ¹⁸A ŋìi ’puu kɛnɛkɛnɛwɛ lɛ̀lɛ níì nī Kulocɛliɛ wi ’wi yeri wè, siɛn wi fǎga de wi kɛnɛkɛnɛ làrigí wèʔ. A ŋìi sì cé kɛnɛkɛnɛ kpíʔile wè lɛ̀lɛ níì nī Kulocɛliɛ wi ’wi yeri wè, siɛn wi fǎga jo wi bé kɛnɛkɛnɛ kpíʔileʔ. ¹⁹Kɛnɛkɛnɛ wi wè yafiɛnʔ, nɛ̀ pínɛ bè puu ma fǎga kɛnɛkɛnɛ wèʔ, kire wè yakaaʔ; gìi ki ’pɔ́ri gè, mari Kulocɛliɛ kajuʔulo tári gèle. ²⁰Siɛn ó siɛn, bɛ̀ wiī kɛnmɛ bíì nɛ̄ á Kulocɛliɛ wi ’wi yeri wè, wi- kò kire kɛnmɛ nɛ̄ bè.

²¹Muɔ ’puu sùkulowo á Kulocɛliɛ wi ’muɔ yeri lé ? Ma fǎri muɔ sùkulomɔ wuʔu kire yáaʔ. A ki sí yē ki bé gbɛ̀ kpíʔile dí muɔ kò mìɛmɛ wè, ki ’pɔ́ri ma ki kpíʔile. ²²Ki ’nyaa muɔ siɛn ŋáà ma ’puu sùkulowo wè, á Kulocɛliɛ wi ’muɔ yeri nɛ̀ pɛn Kàfɔli mɛ́ wè, muɔ ’kò mìɛmɛ Kàfɔli wuu. Nɛ̀ pínɛ, muɔ siɛn ŋáà wī mìɛmɛ wè, á Kulocɛliɛ wi ’muɔ yeri wè, muɔ ’kò Kirisi sùkulowo wī. ²³Kulocɛliɛ wi ’yeli suɔ lagbɛnrɛ nɛ̄ wī, ye fǎga kò siɛnnɛ sùkuloloʔ. ²⁴Siinyɛninɛ, felige gíì nɛ̄ siɛn ó siɛn cé puu á Kulocɛliɛ wi ’wi yeri wè, siɛn wi- kò kire kɛnmɛ nɛ̄ bè Kulocɛliɛ yiʔɛ mɛ́ gè.

Ma ’pɔri yo miɛ̀ pɔri yoʔ kò baa muɔ kɛnmɛ nɛ̄ bè

²⁵Gìi sí ki ’sinborilo wori kúɔ dè bàli piyè nàguɔlɔ kele cɛ́n wèʔ, Kàfɔli wi kajuulo wè mi mɛ́ kire tiɛlɛ nɛ̄ lèʔ. M’bé sí mi sɔ̀ngirɔ kɛn dè bè yɛli nɛ́ bɛ̀ Kàfɔli wi ’nyinimɛ taa mi nɛ̄ wè, nɛ́ mi kpíʔile mi yē tɛ́ngɛmɛ siɛn wè. ²⁶Kire nɛ̄, mi nɛ sɔ̀ngí ki ’pɔ́ri siɛn wi- kò kɛnmɛ bíì nɛ̄ wi yē wè, nɛ́ ki cɛ́n lɛ̀lɛ náà nī we yē lè, niī gbɛ̀lilɛ. ²⁷A ki yē muɔ yē cɛliwɛfɔli, ma fǎga jo muɔ bé wi yaʔaʔ. A muɔ wè cɛliwɛfɔli wèʔ, ma fǎga de ki caa bè cɛliwɛ líɛʔ. ²⁸A ki sí yē muɔ ’cɛliwɛ pɔri wè, kapiʔi bɛ̀ʔ kire gèʔ. Nɛ̀ pínɛ sinboriwo ŋáà wiì nàguɔlɔ kele cɛ́n wèʔ, a wi ’tɛ́ni nàgaʔa nɛ̄, kapiʔi bɛ̀ʔ kire gèʔ. Peli bálì sí pe ’cepɔrigɔ kpíʔile gè, ki fùrɔgɔ kiī kpuʔɔ díɛ ! Kire tiɛlɛ lire mɛ́ mi nɛ caa bè yeli suɔ.

²⁹A mi sí jo, nɛ siinyɛninɛ, lɛ̀lɛ niì ń’nɛ̀ kò sáaʔ. Bɛ̀ ki yē gè, bìli bīɛlɛ cɛlilɛfɔlilɔ bèle, pe- puu majo cɛlilɛ wè pe mɛ́ʔ. ³⁰Bìli pe nyɛni bèle, ki- puu majo pe wè nyɛni wīʔ. Bìli sí pe tíʔɛ bèle, ki- puu majo pe wè tíʔɛʔ; bìli pe yɛrɛ taʔa nɛ suu bèle, pe- puu majo yakaa wè pe mɛ́ʔ. ³¹Bìli pe ’dànʔami duniya nī wè, ki- puu majo piyè yakaa taaʔ, nɛ́ ki cɛ́n duniya ŋáà wi tòrí wī.

³²Mi sí wè nɛ caa ye- yeli sɔ̀ngirɔ yaʔa dè ti de curuguʔ. Siɛn ŋíì wī sìnbɔri nī wè, Kàfɔli wi kele keli nɛ̄ kire siɛn wi nàa sɔ̀ngí; gìi wire ’yɛli bèri kpínʔini dí ki sí Kàfɔli dɛ́ni wè. ³³Nɛ̀ sí ki taa ŋàa wi ’cɛliwɛ líɛ wè, duniya kele mɛ́ wire sɔ̀ngirɔ ti nàa waa, gìi wire ’yɛli bèri kpínʔini dí ki sí wire cuɔ dɛ́ni wè. ³⁴Kire nɛ̄ wi sɔ̀ngirɔ ti nɛ̂ puu kàbiɛmiɛ. Bɛ̀ sí ki yē kire kɛnmɛ nɛ̄ bè, cɛliwɛ ŋáà wi wè nàgaʔa nɛ̄ gèʔ, nɛ́ ŋàa ní wiì nàguɔlɔ kele cɛ́n wèʔ, peli nàa sɔ̀ngí Kàfɔli wire kele nɛ̄ gèle, gìi ki bé tí peli cetinnɛ lè nɛ́ peli funzɔngirɔ ti- puu cɛ̀nrɛ bè puu Kàfɔli wire wori. Cɛliwɛ ŋíì sí wī nàgaʔa nɛ̄ gè, wire sɔ̀ngirɔ ti nàa waa duniya kele kúrugu, gìi wire ’yɛli bèri kpínʔini dí ki sí wire pɔli dɛ́ni wè.

³⁵Mi nɛ tire dáà nyu dè yeli nyuɔmɔ nɛ̄ wī, kiì nyaa majo mi je yeli le cɔ̀rimɔ nī wīʔ. Mi sí nɛ ki caa ye- ki cɛ́n gìi ki ’pɔ́ri gè, yé sí yìye kɛn ye láʔa Kàfɔli baara mɛ́ dè, yakaa fǎri yeli píle de yiʔi de máriʔ.

³⁶A siɛn ŋíì sí ki nyaa wire kɔni7.36 Girɛki siɛnrɛ nī dè, ti ’jo sinboriwo á kire ’laa cɛliwɛ ŋáà wi tíin wiì fìɛ nàguɔlɔ kele cɛ́n wèʔ. wi láa kiī wire nɛ̄ kpuʔɔ nɛ̀ tóri wè, wire sǐ gbɛ̀ ki kpàri bè cò wè, wi- cepɔrigɔ kpíʔile gè, kapiʔi bɛ̀ʔ kire gèʔ. ³⁷Ki siɛn wi bé gbɛ̀ ki yɛ̀gɛ wi fungo nī gè bè kò wi fǎga cepɔrigɔ kpíʔile gèʔ, nɛ̀ pínɛ wire fǎga sínɛ nɛ́ wire kɔni ní wèʔ. A wi ’kire nyíɛnɛ nɛ̀ kɔ̀n wi fungo nī gè, wàa bɛ̀ʔ wi ’wi cɔ̀ri wèʔ, nɛ̀ pínɛ a wi ’jáa nɛ̀ wìi cò wè, kiī cɛ̀ngɛ. ³⁸Kire nɛ̄, ye- ki cɛ́n, siɛn ŋíì wi ’wi kɔni pɔri wè, wi ’ki kpíʔile a ki ’yɛli, nɛ̀ pínɛ ŋìi wi ’kò sìnbɔri nī wè, kire ń’nɛ̀ pɔ́ri ti mìɛni nɛ̄.

³⁹Bè labɔli yaʔa wè wiri tíin sìi nɛ̄ wè, a ki nɛ́ mɔgɔ felige ó felige, wire nàgaʔa tɛ́nigɛ nɛ̄ cɛliwɛ wi yē. A nàguɔ wi sí kùu wè, wi ’kò wìimɛ. A ki ’wi dɛ́ni wi bé gbɛ̀ kò nàguɔ wáà mɛ́ ŋìi wi ’wi dɛ́ni wè. Ki- sí nyaa nàguɔ wi- puu tɛ́ngɛfɔli. ⁴⁰A wi sí kò baa wi kɛnmɛ nɛ̄ bè, mi nɛ sɔ̀ngí kire yanyige kire bé kpúʔɔ wi mɛ́ bè tóri. Mi ’tɛ́ngɛ ki nɛ̄, mi míɛni wè, Kulocɛliɛ Pìle niī mi mɛ́ nɛ̀ pínɛ.

Yasungo kaara wori dè

¹Gìi ki ’yasungo kaara wori kúɔ dè, we mìɛni we ’kàa cɛ́n ti nī. Kacɛ́nnɛ niī nɛ nàgbuʔɔrɔ nyɔ́gi siɛn nī, nɛ̀ sí ki taa wìyedɛnigɛ ki nɛ̂ ŋɔri nyɔ́gɔ siɛn wi tɛ́ngɛlɛ nī lè. ²A siɛn nɛ wìi sɔ̀ngí wire ’yakaa cɛ́n wè, wiī nɛ tíin wiī fìɛ cɛ́n nɛ̀ nɔ̀ baa wi ’yɛli bè nɔ̀ wèʔ. ³A Kulocɛliɛ sí siɛn ŋíì dɛ́ni wè, Kulocɛliɛ wi nɛ̂ kire siɛn cɛ́n wè.

⁴Gìi sí ki ’yasunro kaara wori kúɔ dè, weli ’ki cɛ́n yakaa wè bile duniya nī wè peri ki sunguʔ. Nɛ̀ pínɛ yasunro ti wè yafiɛnʔ, nɛ̀ yiri Kulocɛliɛ wire nigbe nīʔ. ⁵A ki nɛ́ cɛ́nì nyaa pàli mɛ́ bèle yɛrɛ táà yē baa nyìʔɛnɛ nī lè pe ti ye kulocɛlɛlɛ yo, tàa ní náʔa dàala nɛ̄ lè, ti sí tɔ̀ni yē nìʔɛrɛ, nɛ́ kàfɔlilɔ ní nìʔɛbɛlɛ. ⁶Weli mɛ́ bèle, Kulocɛliɛ wiī nigbe, wire wī Tuufɔli wè. Wire nī yɛrɛ ti mìɛni ti ’kɔ́n, nɛ̀ pínɛ weli yē bile wire kɛnmɛ nɛ̄ wī. Kàfɔli wiī nigbe nɛ̀ pínɛ, wire wī Zezi Kirisi wè. Wire nī yɛrɛ ti mìɛni ti ’yiri, wire fànʔa nɛ̄ weli yē sìi nɛ̄.

⁷Kire kacɛ́nnɛ náà ni wè siɛnnɛ pe mìɛni mɛ́ʔ. Pàli cɛ yē baa, fúɔ nɛ̀ pɛ́nì nɔ̀ ŋɔ̀ wè, bɛ̀ peli ’dàli yasunro nɛ̄ dè, pe nìɛ yasunro kaara káa dè níɛ̀ nɛ ki sɔ̀ngí yasunro mɛ́ pe ’ki kaara kpúu dè. Bɛ̀ sí pe tɛ́ngɛlɛ ni ’cɛ́ri lè, pe nɛ̂ ki nyaa peli ’núʔɔ Kulocɛliɛ yiʔɛ mɛ́ gè. ⁸Yaliire bɛ̀ʔ ti nyɛ́ni we sìʔɛrɛ́ nɛ kpɔni Kulocɛliɛ nɛ̄ wèʔ, nɛ̀ pínɛ bè kòri ti sìnlii nī wè, kire wè kàa yigi weli nīʔ. A weli sí ń’nɛ̀ ti lìi dè, kire wè kàa tari we nɛ̄ʔ.

⁹Ye sí de yìye ciʔige, ye fǎga tí bɛ̀ yeli yē yìyemɛ wè, yeli ga wàa kɛn wi- tuu bìli fànʔa ki ’cɛ́ri gèʔ. ¹⁰Á kire ’laa wè, muɔ ŋáà ma ’kaala yiʔɛ cɛ́n wè, a wàa ’muɔ nyaa yasungo saʔa nī tɛ́niwɛ muɔ nɛ líi wè, wire ŋáà tɛ́ngɛlɛ ni ’cɛ́ri lè, wiǐ ki nyaaʔ wire béri yasunro kaara káa dè lé ? ¹¹Kire tiʔɛ gáà nī gè, ŋàa tɛ́ngɛlɛ ni ’cɛ́ri lè, muɔ kacɛ́nnɛ ni bé wi kɛn wi- pùunni. Nɛ̀ sí ki taa Kirisi wi ’kùu ki siinyɛni ŋáà wi kɛnmɛ nɛ̄. ¹²A yeli sí nɛ kire kapiile kpínʔini lè yeli siinyɛninɛ nɛ̄ bèle, nɛ pe funyɔ córi yè bɛ̀ pe funzɔngirɔ ti fànʔa ki ’cɛ́ri gè, ye- ki cɛ́n Kirisi wire nɛ̄ yeli nɛ kapiile kpínʔini lè. ¹³Kire nɛ̄, a yaliire díì bé gbɛ̀ kpíʔile kaala bé mi siinyɛni wáà kɛn wi- kúrugo bè tuu wè, mi sì ní ga tíi bé kaara káaʔ, kire ga buu mi fǎga mi siinyɛni kɛn wè wi- kúrugo bè tuuʔ.

Zezi tundunminɔ pe baara dè nɛ́ gìi ki ’yɛli nɛ́ pe ní gè

¹Je mi yē mìɛmɛ kìɛ ! Mi yē Zezi tundunwɔ nɛ̀ pínɛ ! Je mi ’weli Kàfɔli Zezi nyaa wè ! Baara dáà mi ’kúɔ Kàfɔli mɛ́ wè, yeli túʔu bɛ̀ʔ ki baara ti tɔ̀ni wè ? ²A ki cɛ yē pàli wè mi nyaʔa Zezi tundunwɔ wè, yeli mɛ́ bèle, mi yē Zezi tundunwɔ. Ki ’nyaa yeli bálì bīɛlɛ pínɛnɛ nɛ́ Kàfɔli ní wè, yeli bīɛlɛ mi fìɛ wè, ŋàa wi nyɛ́ni ki tìí mi yē Zezi tundunwɔ wè.

³Bìli pe nyɛ́ni nyu nɛ tari mi nɛ̄ bèle, siɛnrɛ yē náʔa m’mɛ́ gìi m’bé gbɛ̀ juu bè mìɛ yige wè: ⁴Yeli ’jo lé weli sì yɛli bèri líi béri gbunʔ wī lé ? ⁵Weli sì yɛliʔ lé bè tɛ́ngɛfɔcuɔ wáà líɛ wi- puu weli cuɔʔ lé, majo mɛni Zezi tundunminɔ bílì pe ki kpínʔini gè, peli nɛ́ Kàfɔli wi siinyɛninɛ ní bèle, nɛ́ Sefasi ní wè lé ? ⁶Nɛ̀ pínɛ, mi nɛ́ Barinabasi ní wè, weli yákuɔ bīɛlɛ lé we ’yɛli bèri baara de weli nyalii caa wè ?

⁷Ŋáasiɛn wi bé jo wire sɛ́nì silasiire kúɔ dè nɛ́ silasiire tugoro líɛ dè wire tíimɛ wè ? Nɛ̀ pínɛ, ŋáasiɛn wi bé gbɛ̀ ki juu bé jo a wire gbɛ́nɛ̀ ɛrɛzɛn fáli wè, wire nɛ̂ kò wi yasɛnrɛ luʔɔ ki sìngbuɔ nī wè ? Á kire ’laa, ŋáasiɛn wi ’jo wire nìɛ yajuuro nári dè, níɛ̀ kò yajuuro ti nɛ̀yirimɛ sìngbuɔ nī wè ?

⁸Dùʔɔ dàa sí mi nɛ nyu dàa dè, siɛnnɛ wori bɛ̀ʔ; á kire ’laa, dùʔɔ Misa Fànʔa Siɛnrɛ ti wè nyu nɛ nɔ̀gí ti nɛ̄ʔ ? ⁹Gìi ki ’cɛ́n gè, Misa Fànʔa Siɛnrɛ nī dè, ki ’sɛbɛ baa nɛ́ jo: Muɔ sì yɛli bè jùɔ puɔ nùɔ wi nyuɔ nɛ̄ gèʔ a wiī nɛ yaliire sɛ̀ngí dèʔ9.9 Fàn 25.4 tire ti ‘juu náʔa gè.. Yeli ’jo nìɛyɛ yire fuunmɔ Kulocɛliɛ wiī nɛ tùʔɔ́ lé9.9 Kire tiʔɛ wuulo mɛ́ bèle, pe nìɛ nìɛyɛ tíʔi yè nɛ bíle sɛ̀ngí wè. Fàn 25.4 tire ti ‘juu náʔa gè. ? ¹⁰Á kire bɛ̀ʔ, weli kɛnmɛ nɛ̄ lé wi ’ki juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ ? ʔaan, ki ’sɛbɛ weli kɛnmɛ nɛ̄ bè nɛ́ jo: Tàfaliwɛ wi nɛ̂ wi sɔ̀ngirɔ taʔa dè gìi wire bága taa wire yafalidɛ nī dè, nɛ̀ pínɛ ŋàa wi yaliire sɛ̀ngí dè, wi nɛ̂ wi sɔ̀ngirɔ taʔa dè gìi wire bága taa gè. ¹¹Bà sí weli ’Kulocɛliɛ Pìlekpuʔɔrɔ kɛn dè yeli mɛ́ dè, a weli ’yeli kɔliyɛrɛ táà taa dè, kire bé nyaa lé weli ’ki líɛ nɛ̀ tórigo wī lé ?

¹²Pàli pìyeyɛ nɛ yeli kɔliyɛrɛ tari de nɛ líi, á weli bèle do, weli sì yɛliʔ bè ti taa bè tóri peli nɛ̄ lé ? Nɛ̀ sí ki taa weli sì kire kpíʔileʔ. Weli ’ki mìɛni kpàri nɛ̀ cò, gìi ki bé tí weli fǎga kpíʔile kaalaʔ béri Kirisi wi Kataanna Siɛnrɛ yérigi dèʔ.

¹³Yeli sì ki cɛ́nʔ lé bìli pe nyɛ́ni Kulocɛliɛ Gbùʔɔrɔsaʔa ki kakuʔɔlɔ kúu gèle, Gbùʔɔrɔsaʔa kire nī piyē nɛ pe nyalii tari wè lé ? Nɛ̀ pínɛ, bìli pe nyɛ́ni Kulocɛliɛ gbùʔɔrɔdiʔɛ kakuɔrɔ kúu dè, pe nìɛ pe liʔɛlɛ tari gèle baa Kulocɛliɛ gbùʔɔrɔdiʔɛ kakuɔrɔ nī dè. ¹⁴Bɛ̀ míɛni ki yē nɛ̀ pínɛ, Kàfɔli wi ’ki juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ bìli mɛ́ pe nyɛ́ni Kataanna Siɛnrɛ jáari dè, peri pe nyalii tari wè Kataanna Siɛnrɛ ti baara koligo nī gè.

¹⁵Nɛ̀ sí ki taa mi wè, mi sì kire káà fáala tɔ́riʔ. Mi sí wè nɛ siɛnrɛ dáà sɛbɛ dèʔ bè jo ye- ki kpíʔile mi mɛ́ wīʔ. Sɛ́ni wàa kire nàgbuʔɔrɔ tiɛlɛ náà suɔ lè mi mɛ́ wè, mi cɛ kùu, kire kaala ’pɔ́ri mi mɛ́. ¹⁶A mi nɛ Kataanna Siɛnrɛ jáari dè, kire sì nyaa mi fali de nìɛ nyíɛnɛ nɛ́ tire níʔ; ki cɛ yē fànʔa kaala mi mɛ́ wī. Á kire ’laa, je yawuʔɔ bé mi taa, a mi wè Kataanna Siɛnrɛ jáari dè wèʔ ! ¹⁷A ki yē mi ’puu nɛ ki baara kúu dè ti ní mi nyɛ́ni wori dè, bɛ̀ m’bé ti sàri taa wè. A mi sí nɛ cɛ́ni ti kúu ti wè mi nyɛ́ni wori yoʔ, ki baara tiī mi nɛ̄ taʔara wī. ¹⁸Mi sàri wire sí wī ŋíi wè ? Wire wī mi de Kataanna Siɛnrɛ jáari dè waʔanɛ. Mi sì kɛ́nì ki caa pe- ki baara ti sàri kɛn wè mi mɛ́ʔ.

¹⁹Ki ’nyaa mi yē mìɛmɛ siɛnnɛ pe mìɛni yiʔɛ mɛ́ gè, nɛ̀ sí ki taa mi ’mìɛ kpíʔile sùkulowo pe mìɛni mɛ́ bèle, gìi ki bé tí mi- gbɛ̀ pàli nìʔɛnɛ yeri bè pɛn Kirisi mɛ́ wè. ²⁰Mi ’mìɛ kpíʔile bɛ̀ Zuufuwo tíɛlɛ bà mi ’puu nɛ́ Zuufulo ní bèle, gìi ki bé tí mi- Zuufulo taa bèle. Bìli pe ’pìye cáan Misa Fànʔa Siɛnrɛ láara dè, a mi ’mìɛ kpíʔile kire felige siɛn wáà nɛ̀ pínɛ, gìi ki bé tí mi- pe yeri bè pɛn Kirisi mɛ́ wè, nɛ̀ sí ki taa mi wè Fànʔa Siɛnrɛ láara dèʔ. ²¹Bìli bīɛlɛ piyè kàa cɛ́n Fànʔa Siɛnrɛ ti wori nī dèʔ, a mi ’mìɛ kpíʔile majo mi sì Fànʔa Siɛnrɛ cɛ́n dè wīʔ; gìi ki bé tí bìli piyè kàa cɛ́n Fànʔa Siɛnrɛ nī dèʔ, mi- pe yeri bè pɛn Kirisi mɛ́ wè. Kiì sí kò majo mi sì Kulocɛliɛ fànʔa siɛnrɛ cɛ́n dè wīʔ. Ki ’nyaa mi cɛ yē Kirisi fànʔa láara gè wī. ²²Bìli bīɛlɛ ŋɔri fùn bèle, a mi ’mìɛ kpíʔile ŋɔrifunfɔli pe mɛ́, gìi ki bé tí mi- ŋɔrifunfɔlilɔ yeri bèle bè pɛn Kirisi mɛ́. Mi ’mìɛ yaʔa nɛ̀ kò feliye yi mìɛni siɛnnɛ pe mìɛni mɛ́ bèle, gìi ki bé tí mi- pàli suɔ kɛnmɛ pi mìɛni feliye nɛ̄. ²³Mi nɛ kire ki mìɛni kpínʔini gè Kataanna Siɛnrɛ tire kɛnmɛ nɛ̄, gìi ki bé tí mi- mi liɛlɛ taa lè ti nī.

²⁴Yeli sì ki cɛ́n léʔ, kádii bìli pe sî puu baa dàligɛ nɛ̄ gè kàsɛnivɛbilɛ bèle, pe mìɛni pe nàa fé, nɛ̀ sí ki taa wàa nigbe wi nɛ̂ kɛ́nì kàfali taa wè ? Yeli míɛni bèle, yeri fé ye- yeli wuu taa wè. ²⁵Siɛn ó siɛn ŋáà sí wi nyɛ́ni cáanra cáanri bè ki taa wè, wi nɛ̂ céri fùrɔgɔ ki mìɛni sori gè. Kire siɛnnɛ bálì pe nɛ̂ sí nɛ kire kpínʔini bága kpuʔɔrɔ ndɔ̀ngɔ taa, gàa ki bága cúʔɔ gè. Weli wuʔu kire sì sí je ga cúʔɔ bè nyaa wīʔ. ²⁶Mi wè, mi nɛ fé, mi sí wè nɛ fé waʔanɛ wī díɛʔ ! Mi wè mi cáanra cáanri dè nɛ mi kaguruyo kpúɔnri yè nɛ wáari waʔanɛ wīʔ. ²⁷Ki ’nyaa mi nɛ mi céri cɔ̀rí dè kpuʔɔ, nɛ̀ jáa mìɛ nɛ̄, ki fǎa gá nyaa mi ŋáà mi ’Kataanna Siɛnrɛ juu dè pàli mɛ́ bèle, ki- nyaa miì paʔa nɛ̀ yiriʔ.

Ye- yìye cò yasunro nɛ̄ dè

¹Nɛ siinyɛninɛ, bɛ̀ ki ’juu nɛ́ jo dí weli tobilo pe mìɛni pe ’puu baa kàsadibagɛ láara gè, mi wè caa yeli- puu tire sìnjɛ́n nīʔ. Nɛ̀ pínɛ, pe mìɛni pe cé tánʔa nɛ̀ sùuri kuʔɔjii nī wè10.1 pe puu baa kàsadibagɛ láara:Wéli baa Yir 13.21-22. tánʔa nɛ̀ sùuri kuʔɔjii nī wè: Wéli baa 14.13-31.. ²Pe mìɛni pe cé batɛmi kpíʔile wè nɛ́ Misa ní wè kàsadibagɛ nī gè nɛ́ kuʔɔjii nī wè. ³Pe mìɛni pe cé sunuro lìi dè dàa Kulocɛliɛ cé kɛn dè10.3 Wéli baa Yir 17.6., ⁴nɛ̀ pínɛ nɛ̀ yagbuɔnugo gbuɔ gè pe mìɛni bèle, Kulocɛliɛ wuʔu gè gàa ki ’puu nɛ yigi sìndɛnigɛ nī gè, sìndɛnigɛ gáà ki cé taʔa pe nɛ̄ bèle10.4 Náʔa gè, Pɔli siɛnrɛ tiī nɛ waa nuro nɛ́ Kulocɛliɛ siɛnrɛ sɛbɛcɛ́nminɛ pe tɛnmɛnɛ ní lè, dàa pe ’juu sìndɛnigbaala wori nɛ̄ dè, nàa siɛnrɛ dī baa Yir 20.8 tiʔɛ nī gè. Kire sìndɛnigbaala lire ni ’puu nɛ waa nɛ́ Isirayɛli pìile ní bèle pe tánʔana nɛ̄ lè waama kùlo nī lè. Luʔɔ ki ’puu nɛ yigi sìndɛnigbaala nī lè, wéli baa Yir 17.5-6; Tɔ́r 20.7-11; Ŋún 78.15.. Kire sìndɛnigɛ kire ki ’puu Kirisi wè. ⁵Nɛ̀ sí ki taa pe kpuɔmɔ sì cé Kulocɛliɛ dɛ́ni wèʔ pe kakpiʔiligele keli kɛnmɛ nɛ̄ bè. Kire nɛ̄ pe cé kùu nɛ̀ yɛ́ligɛ nɛ̀ màʔa waama kùlo nī lè.

⁶A tire dáà ti ’kò weli mɛ́ fìɛlɛ gìi ki bé tí sɔ̀ngibiire fǎga de yɛ̀gí weli funyɔ nī yè bɛ̀ pe tíɛlɛʔ, sɔ̀ngibiire dáà ti ’puu pe nī bèle. ⁷Ye fǎga kò yasunzunminɔ bɛ̀ pe pàli tíɛlɛʔ, majo bɛ̀ ki ’sɛbɛ gè, nɛ́ jo:

Kùlo ni siɛnnɛ pe ’tɛ́ni nɛ̀ lìi, nɛ̀ gbuɔ,

nɛ́ kúɔ nɛ́ yɛ̀ nɛ pe ladaanma pùrɔrɔ pùrɔ́ dè10.7 Yir 32.6 tire ti ’juu náʔa gè..

⁸Ye fǎga de kanuʔɔrɔ kpínʔiniʔ majo bɛ̀ pe pàli cé ki kpíʔile gèʔ. Á siɛnnɛ siramuʔɔyɔ kogunɔ sirakiɛ nɛ́ kogunɔ (23 000) ’pínɛ nɛ̀ kùu cɛnnugo gè. ⁹Ye fǎga tí béri Kirisi wi nyuɔ caaʔ, majo bɛ̀ pe pàli cé Kulocɛliɛ nyuɔ caa gè, á wɔ̀burɔ ti ’pe nɔgi nɛ̀ kpúu bèle10.9 Wéli baa Tɔ́r 21.5-6.. ¹⁰Ye fǎri nyu de kúnʔɔriʔ, kire kúnʔɔrilɔ lire pe pàli ’puu nɛ kúnʔɔri, á kùu tundunwɔ wi ’pe cúʔɔ bèle10.10 Wéli baa Tɔ́r 14.2,36; 17.6-15. .

¹¹Ki sí nyaa kire kele gálì ke cé pe taa, a pe ’ti sɛbɛ gìi ki bé tí ki- puu weli mɛ́ tɛnmɛnɛ, weli bálì bīɛlɛ lɛ̀lɛ ni kúɔmɔ nī bè. ¹²Kire nɛ̄, ŋìi wi ki sɔ̀ngí wire yē yériwe wè, siɛn wi de ciʔige wi fǎga tuuʔ.

¹³Puuwelige káà sì je yeli taaʔ, nɛ̀ yiri gàa ki nɔ̀gí siɛnnɛ nɛ̄ bèleʔ. Kulocɛliɛ wi sí yē baa wi nyayerigele nī gèle. Wiǐ gá tí puuwelige káà yeli taaʔ gìi nɛ̄ yeli sǐ gbɛ̀ jáa gèʔ. Gìi ki ’cɛ́n gè, a puuwelige ki ’pɛn gè, Kulocɛliɛ wi bé yeli yiridiʔɛ kɛn gè, gìi ki bé tí ye gbɛ̀ ki kpàri bè cò.

Tɛ́ngɛfɔlilɔ pe- pìye cò yasunro kaara nɛ̄ dè

¹⁴Kire nɛ̄, nɛ siinyɛninɛ, yeri fé yasunro sungo nɛ̄ gè ! ¹⁵Mi nɛ nyu nɛ́ yeli ní nɛ yeli tɔ́ri bɛ̀ siɛnsicilile tíɛlɛ wī. Ye- mi siɛnrɛ sɔ̀ngi dè wêli.

¹⁶Bà we sî je Kàfɔli lìile lìi lè, níɛ̀ barigɛ kɛn Kulocɛliɛ mɛ́ wè kpuʔɔrɔ yagbuʔɔ ki wori nɛ̄ dè, pínɛnyɛnigɛ gáà Kirisi sìsiɛn kiī nɛ kanʔa we mɛ́ gè, kire bɛ̀ʔ lé ? Nɛ̀ pínɛ bɛ̀ we sî búru ceri wè nɛ̀ káa wè, pínɛnyɛnigɛ gáà Kirisi céri tiī nɛ kanʔa we mɛ́ dè, kire bɛ̀ʔ lé ? ¹⁷Bà sí búru wiī nigbe wè, wiyē cetinnɛ nigbe wī, nɛ́ sí ní nìʔɛnɛ. Ki ’nyaa we mìɛni wiyē nɛ we liɛlɛ tari lè búru ŋáà nigbe nī wè. ¹⁸Ye- Isirayɛli pìile kɛnmɛ sɔ̀ngi bè: bìli pe nyɛ́ni gbùʔɔrɔdiʔɛ ki kakuɔrɔ kaara káa dè, je pe nɛ̂ puu pínɛnyɛnigɛ nɛ̄ nɛ́ Kulocɛliɛ ní wè wī.

¹⁹Dàa sí mi nɛ nyu dàa dè, tire kɔri wi ’jo gáa wī ? Kire ’jo lé yasungo kaara tiī yakaa wī lé ? Á kire ’laa yasungo gè, kakpuʔɔ gī lé ? ²⁰ʔéʔe díɛ ! Bà ki ’nyaa yɛrɛ dáà pe sî kɔ̀n kakuɔrɔ dè, gbòdolilo mɛ́ pe sî ti kɔ̀n, Kulocɛliɛ mɛ́ bɛ̀ʔ pe sî ti kɔ̀nʔ. Kire nɛ̄ mi wè caa yeri yìye nyaʔami nɛ́ gbòdolilo ní bèleʔ. ²¹Yeli sǐ gbɛ̀ri Kàfɔli wi yagbuʔɔ gbun gèʔ, bé sí ní de gbòdolilo yagbuʔɔ gbun gèʔ. Kiǐ gbɛ̀ kpíʔileʔ, yeli de Kàfɔli wi lìile líi lèʔ, bé sí ní de wúu de líi nɛ́ gbòdolilo ní bèleʔ. ²²Dùʔɔ weli sí nɛ ki caa bè Kàfɔli wi yejaʔa yɛ̀gɛ gè wī lé ? Weli fànʔa ki cé kɛ́nì kpúʔɔ nɛ̀ tóri wi wuʔu nɛ̄ gè lé ?

Weri kpuʔɔrɔ tari Kulocɛliɛ nɛ̄

²³Kele ke mìɛni ke bé gbɛ̀ kpíʔile, nɛ̀ sí ki taa ke mìɛni kiyè yɛliʔ. Kele ke mìɛni ke bé gbɛ̀ kpíʔile, nɛ̀ sí ki taa ke mìɛni wè nɛ ŋɔri kanʔa siɛn mɛ́ tɛ́ngɛlɛ nī lèʔ. ²⁴Siɛn fǎri wi tíimɛ nyuɔmɔ caaʔ, macɛn pàli. ²⁵Yɛgɛ ó yɛgɛ pe pári cɛ́ni nɛ̄ gè, yeri ki káa, yé fǎri yafiɛn cinʔɛgɛ bè cɛ́n ki wori nī dèʔ. ²⁶Nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, Kàfɔli wire woli nī dàala lè nɛ́ ni yɛrɛ ti mìɛni ní dè. ²⁷A sìndɛngɛwɛ ’yeli yeri ye sa lìi wè, a yeli ’yéri ki nɛ̄ bè kɛ́ baa wè, a pe sɛ́nì yaliire ó yaliire tɛ́ngɛ yeli yiʔɛ mɛ́ gè, yeri ti líi, yé fǎri yakaa cinʔɛgɛ de yúgoʔ. ²⁸A ki sí yē siɛn yeli yɛ: «Yasungo kaara dī dàa dè», ye fǎga ti káaʔ; ŋàa wi ’ti juu yeli mɛ́ dè wire kɛnmɛ nɛ̄, nɛ́ yeli funzɔngirɔ tire kɛnmɛ nɛ̄ bè. ²⁹Funzɔngirɔ dáà wori mi nɛ nyu dè, yeli wori tire bɛ̀ʔ, ŋìi wire funzɔngirɔ mi nɛ̄ pun. Á kire ’laa, bɛ̀ mi yē mìɛmɛ wè, mɛni nɛ̀ síɛ wàa bé ní de kàyuʔu nyu mi nɛ̄ kire kɛnmɛ nɛ̄ ? ³⁰A mi nɛ Kulocɛliɛ síɛri wè níɛ líi wè, gáa nɛ̄ wàa bé ní gbɛ̀ de mi cɔ̀rí bɛ̀ mi nɛ Kulocɛliɛ síɛri wè níɛ ti líi wè ?

³¹Kire nɛ̄, a yeli nɛ líi yo, a yeli nɛ gbun yo, yɛgɛ ó yɛgɛ yeli nɛ kpínʔini gè, yeri ki mìɛni kpínʔini yeri kpuʔɔrɔ tari Kulocɛliɛ wire nɛ̄. ³²Ye fǎga kpíʔile kaala bé siɛn wáà fáala kɛn wi- tuuʔ, Zuufulo yo, á kire ’laa Girɛki wuulo yo, bé nɛ́ cɛ gá jo Kulocɛliɛ gboli wuulo bèleʔ. ³³Bɛ̀ sí mi míɛni mi nɛ ki kpínʔini, mi nɛ mìɛ ŋàʔaná mi kakpiʔiligele ke mìɛni ke- siɛnnɛ pe mìɛni dɛ́ni bèle. Mi wè mi tíimɛ nyuɔmɔ caa wīʔ; gìi mi nɛ caa gè, pàli nìʔɛnɛ woli ni- nyuɔ dí pe sí suɔ.

¹Yeri mi tùluyo tɔ́ri yè, majo bɛ̀ mi míɛni mi nɛ ki kpínʔini nɛ́ Kirisi ní wè.

Nàguɔ nɛ́ cɛliwɛ pe yérigɛnmɛ bè náaridiʔɛ nī gè

²Mi nɛ yeli síɛri, bɛ̀ yeli nɛ sɔ̀ngí nɛ tari nɛ́ mi ní lɛ̀gɛlɛ ke mìɛni nī gèle, nɛ́ mi tɛnmɛgɛlɛ cò gèle gàli mi ’kɛn yeli mɛ́ gèle.

³Mi nɛ caa ye- ki cɛ́n nàguɔ ó nàguɔ, Kirisi wire wī wi nyùgo gè. Nàguɔ wire sí yē cɛliwɛ wi nyùgo. Kulocɛliɛ wire wī Kirisi wi nyùgo gè. ⁴A nàguɔ ŋíì nɛ náari á kire ’laa nɛ Kulocɛliɛ kele nyu, nɛ́ wi nyùgo tɔ́n gè, wiī nɛ fìɛrɛ tɔ́ngi Kirisi nɛ̄ wè, wire ŋáà wī wi nyùgo gè. ⁵A cɛliwɛ ŋíì nɛ náari, á kire ’laa nɛ Kulocɛliɛ kele nyu nɛ́ wi nyùgo yaʔa gè wiì ki tɔ́n gèʔ, wiī nɛ fìɛrɛ tɔ́ngi wi pɔli nɛ̄ wè, wire ŋáà wī wi nyùgo gè. Kire yē majo wi ’wi nzìire kùnu dè wī. ⁶A ki sí nyaa cɛliwɛ ŋíì sì wi nyùgo tɔ́n gèʔ, wi- nzìire celile dè. A ki sí yē wi ’ki nyaa bè nzìire celile dè, kiī fìɛrɛwuʔu wè, wi- nyùgo tɔ́n gè.

⁷Nàguɔ wire wè, wiì yɛli bè wi nyùgo tɔ́n gèʔ, ki ’nyaa wiī Kulocɛliɛ líɛrɛ nɛ́ ní Kulocɛliɛ wi kpuʔɔrɔ wī; cɛliwɛ wire sí yē nàguɔ wi kpuʔɔrɔ wī. ⁸Nàguɔ wiì cé yiri cɛliwɛ nīʔ, cɛliwɛ wire wi cé yiri nàguɔ nī wè. ⁹Nɛ̀ pínɛ nàguɔ wiì faan cɛliwɛ kɛnmɛ nɛ̄ʔ, ki ’nyaa cɛliwɛ wire wi ’faan nàguɔ kɛnmɛ nɛ̄. ¹⁰Kire nɛ̄, nyìʔɛnɛ tundunminɔ peli kɛnmɛ nɛ̄ bè, cɛliwɛ wi ’yɛli bè wi nyùgo tɔ́n gè, kire ’ki tìɛ wi ’wìi cɛ́rigɛ wi pɔli mɛ́ wè. ¹¹Kire gáà ki mìɛni nī gè, Kàfɔli wire mɛ́ wè, cɛliwɛ wiǐ gbɛ̀ nyuɔ nàguɔ kàduʔu nɛ̄ʔ. Nàguɔ míɛni wiǐ gbɛ̀ nyuɔ cɛliwɛ kàduʔu nɛ̄ʔ. ¹²Nɛ́ ki cɛ́n cɛliwɛ wi ’yiri nàguɔ nī, a nàguɔ míɛni wi ’yiri cɛliwɛ nī. Kele ke mìɛni ke sí kɔ́n Kulocɛliɛ mɛ́.

¹³Ye- ki sɔ̀ngi yeli tíimɛ bèle, ki ’pɔ́ri lé cɛliwɛ de Kulocɛliɛ náari wè bé sí wi nyùgo yaʔa gè wi fǎga ki tɔ́n gèʔ ? ¹⁴We mìɛni ’ki cɛ́n a nàguɔ gbɛ́nɛ̀ wi nzìire yaʔa dè sìtɔnidɔ dè, ki nɛ̂ puu fìɛrɛwuʔu, bà bɛ̀ʔ lé ? ¹⁵Nɛ̀ sí ki taa cɛliwɛ nzìitɔnidɔ dè tire yē wi mɛ́ kpuʔɔrɔ wī. Ki ’nyaa Kulocɛliɛ wi ’wi kɛn nɛ́ nzìire sìtɔnidɔ ní dè ti- de wi nyùgo tɔ́ngi gè. ¹⁶A siɛn ŋíì sí nɛ ki caa bèri kìí nɛ́ dàa ní dè, weli sì dàli tire nɛ̄ dèʔ, Kulocɛliɛ tɛ́ngɛfɔlilɔ gbuʔulo kiyè fɔ̀li tire nɛ̄ dèʔ.

Kàfɔli lìile wori dè

¹⁷Dàa sí mi je juu dè, síɛrigɛ wè baa yeli wuʔuʔ, nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, a yeli gbɛ́nɛ̀ yìye pínɛ bèle, yeli nɛ̌ yìye pínɛ bèri waa yiʔɛmɛ wīʔ, yeli nìɛ serigi wī. ¹⁸Gìi mi nɛ lúru yeli kɔli mɛ́ gè, kapelile lè, a yeli gbɛ́nɛ̀ yìye pínɛ bèle, yeli nɛ̂ wáligi. Mi ’tɛ́ngɛ ki nɛ̄ kányiʔɛ bé puu baa ti nī. ¹⁹Ki cɛ́nì yɛli wī wàlimɛ- puu baa yeli sunʔɔmɔ nī bè; a kire ’kpíʔile gè, bìli bīɛlɛ yeli nī kányiʔɛ wuulo bèle, bɛ̀ pe bé cɛ́n. ²⁰A yeli sí gbɛ́nɛ̀ yìye pínɛ bèle, ki nɛ̌ nyaa yeli yìye pínɛ bè Kàfɔli lìile lìi wīʔ. ²¹Nɛ́ ki cɛ́n lìi lɛ̀lɛ nī lè, ye mìɛni nigbe nigbe nɛ̂ sɛ́nì yeli sipiʔɛlɛ keli líɛ. Kire nɛ̂ ki kɛn pàli nɛ̂ kò nɛ́ fungo ní, á pàli nɛ̂ sí gbuɔ fúɔ nɛ cuulo. ²²Saaya wè baa yeli mɛ́ʔ wī lé, ye cé kò baa yeri líi baa yéri gbun baa kìɛ ? Á kire ’laa, bà mi ’ki nyaa gè, Kulocɛliɛ gboli lire nɛ̄ yeli nɛ caa bè faʔara wáa dè, bé sí fìɛrɛ tɔ́n bìli nɛ̄ yakaa wè pe mɛ́ bèleʔ. Gíi sí cɛ mi ’yɛli bè juu yeli mɛ́ ? Mi sari yeli míɛtanʔa yeri dàa nɛ̄ dè í ? ʔéʔe, miǐ gbɛ̀ri yeli míɛtanʔa yeri tire nɛ̄ dèʔ.

²³Gìi sí mi ’taa Kàfɔli mɛ́ wè, nɛ́ sí ki siɛnrɛ kɛn dè yeli mɛ́ dè, tire dī dàa dè: Kàfɔli Zezi wè, pìlige gíì nī pe cé wi cò wè, a wi ’búru líɛ, ²⁴nɛ̀ barigɛ kɛn Kulocɛliɛ mɛ́, nɛ́ kúɔ nɛ́ wi kúnminɔ, nɛ́ jo: «Mi céri tire dī dàa dè, ti ’kɛn yeli kɛnmɛ nɛ̄. Yeri kire gáà kpínʔini gè yeri sɔ̀ngí de tari nɛ́ mi ní.» ²⁵Bà pe ’lìi nɛ̀ kúɔ wè, a wi ’ki kanugo kpíʔile gè, nɛ̀ yagbuʔɔ líɛ gè, nɛ́ jo: «Yagbuʔɔ gáà kiī nɛ ki tìí nyakungɛngɛ fɔngɔ gáà Kulocɛliɛ wi ’kpíʔile nɛ́ siɛnnɛ ní bèle bɛ̀ mi sìsiɛn ki ’wo yeli kɛnmɛ nɛ̄ bè. Yeri ki kpínʔini yeri sɔ̀ngí de tari nɛ́ mi ní lɛ̀gɛlɛ ke mìɛni nī, a yeli je ki gbuɔ gè.» ²⁶Ki ’nyaa lɛ̀lɛ ó lɛ̀lɛ yeli ki búru ŋáà káa wè, nɛ́ yagbuʔɔ gbuɔ gè, Kàfɔli wi kùu wori tire yeli nɛ jáari, fúɔ bè taa wi ga pɛn wè.

²⁷Kire nɛ̄, a siɛn ŋíì Kàfɔli búru káa wè, nɛ́ yagbuʔɔ gbuɔ gè nɛ̀ ki yaʔa wiì yɛli nɛ́ ki ní wèʔ, wi ’wìi le kaala nī Kàfɔli wi céri kɔli mɛ́ gè nɛ́ wi sìsiɛn kɔli mɛ́ gè. ²⁸Siɛn ó siɛn, wi- wìi siʔɛ wi wéli, wí nɛ́ péli wi búru káa wè, wí sí yagbuʔɔ gbuɔ gè. ²⁹Á kire ’laa wè, siɛn ŋáà wi nyɛ́ni búru káa wè níɛ yagbuʔɔ gbun gè, nɛ̀ sí ki taa wiì ki kɔri cɛ́n wèʔ, kire siɛn wiī nɛ kàyuʔu kúnminɔ nɛ tari wìi nɛ̄ wī. ³⁰Kire ki ’tí a yaala pe ’niʔɛ yeli sunʔɔmɔ nī bè, nɛ́ siɛnmaaminɛ ní bèle, nɛ̀ pínɛ a kùu wi ’niʔɛ. ³¹Nɛ̀ sí ki taa a we ’puu nɛ wìye siʔɛ nɛ wéli wè, ki kàyuʔu kiì cî de tun we nɛ̄ʔ. ³²Kàfɔli wi sí nɛ weli kàyuʔu nyu gè nɛ weli nii koligo nī, gìi ki bé tí kàyuʔu ki fǎa ga sa pínɛ bè juu bè cáan weli nɛ̄ nɛ́ duniya wuulo ní bèleʔ. ³³Kire nɛ̄, nɛ siinyɛninɛ, a ye ’yìye pínɛ bè Kàfɔli wi suro lìi dè, ye- yéri ye yìye sige. ³⁴A ki ’nyaa fungo yē wàa nɛ̄, siɛn wi- lìi baa kpáa mɛ́; ye fǎga yìye pínɛ bé sí kàyuʔu kún bè taʔa yìye nɛ̄ʔ.

Dàa ti ’kò sɛnrɛ dè, a mi kɛ́nì kɛ́ wè, m’bé sa ti cuɔnri.

Kulocɛliɛ Pìle kpuʔɔrɔ yakɛnrɛ dè

¹Nɛ siinyɛninɛ, gìi ki ’Kulocɛliɛ Pìle kele kɛnmɛ kúɔ bè, mi wè caa ye- puu ti sìnjɛ́nmɛ nīʔ. ²Yeli ’ki cɛ́n bà yeli ’puu nɛ tíin sìndɛngɛlɛ bèle, yeli cé yìye yaʔa yasunro mɛ́ dè tire dáà ti wè nyu dèʔ ti yeli pùunní. ³Kire nɛ̄ mi je ki juu yeli mɛ́, siɛn ŋáà wī nɛ́ Kulocɛliɛ Pìle ní lè, wi nɛ̌ ki juuʔ bé jo: «Zezi wè, dɛ́ngɛ yē wi nɛ̄ʔ.» Nɛ̀ pínɛ siɛn sǐ gbɛ̀ ki juuʔ bé jo: «Zezi wire wī Kàfɔli wè !» ga laa Kulocɛliɛ Pìle ni wè ki siɛn nī wèʔ.

⁴Yakɛnrɛ ti felide tiī nìʔɛrɛ; Pìle nigbe sí ni nyɛ́ni ti kanʔa. ⁵Nɛ̀ pínɛ baakuɔgoliyo yiī nìʔɛyɛ, nɛ̀ sí ki yaʔa Kàfɔli nigbe mɛ́ we ti kúu. ⁶Kele ke kpíʔilegɛnmɛ pi feliye yiī nìʔɛyɛ, Kulocɛliɛ nigbe sí wi nyɛ́ni ke mìɛni kúu nɛ́ siɛnnɛ pe mìɛni ní bèle.

⁷Kulocɛliɛ Pìle ni nɛ̂ sí nɛ ni kakpiʔiligele kúu gèle nɛ́ siɛn ó siɛn ní, siɛnnɛ pe mìɛni nyuɔmɔ kɛnmɛ nɛ̄. ⁸Ni nɛ̂ sícilimɛ siɛnrɛ kɛn dè wàa mɛ́, níɛ̀ kacɛ́nnɛ siɛnrɛ kɛn wàa wìiyɛ mɛ́. Pìle nunɔ lire sí nī. ⁹Pìle nunɔ ni nɛ̂ tɛ́ngɛlɛ kɛn wàa mɛ́, níɛ̀ sí kpuʔɔrɔ kɛn wàa wìiyɛ mɛ́ wiri yaala pori. ¹⁰Kulocɛliɛ Pìle nunɔ ni nɛ̂ kpuʔɔrɔ kɛn wàa mɛ́ wiri kakpoliyo kpínʔini, níɛ̀ kpuʔɔrɔ kɛn wàa wìiyɛ mɛ́ wiri Kulocɛliɛ kele nyu gèle. Ni nɛ̂ sícilige kɛn gè wàa mɛ́ wiri ki cɛ́ngi gìi gī Kulocɛliɛ Pìle wuʔu gè, nɛ́ gìi ki wè Kulocɛliɛ Pìle wuʔu gèʔ. Ni nɛ̂ kpuʔɔrɔ kɛn wàa mɛ́ wiri nyu siɛnrɛ felide táà nī. Ni nɛ̂ wàa kɛn wi nìɛ Kulocɛliɛ Pìle siɛnrɛ ti kɔri nyu wè siɛnnɛ mɛ́ bèle. ¹¹Tire dáà ti mìɛni dè, Kulocɛliɛ Pìle nunɔ lire ni nyɛ́ni ti kpínʔini, níɛ ti liile pe mìɛni nigbe nigbe nɛ̄ bèle, a gìi ’wi dɛ́ni.

Cetinnɛ nigbe yaliiye nìʔɛyɛ

¹²Kiī cɛ́ngɛ, cetinnɛ niī nigbe nɛ́ sí ní yaliiye ní yè nìʔɛyɛ. Bɛ̀ yaliiye yiī nìʔɛyɛ nɛ́ sí ní cetinnɛ nigbe nɛ̄ lè, bɛ̀ Kirisi wi yē nɛ̀ pínɛ kire kɛnmɛ nɛ̄ bè. ¹³Ki ’nyaa weli we mìɛni bèle Kulocɛliɛ Pìle ni ’weli batɛmi kpíʔile wè nɛ̀ we pínɛ a we ’kò cetinnɛ nigbe: Zuufulo yo, Girɛki wuulo yo, sùkulolo yo, bìli bīɛlɛ pìyemɛ yo. Nɛ̀ pínɛ Kulocɛliɛ Pìle lire nigbe nī we mìɛni we ’taa nɛ̀ gbuɔ.

¹⁴Yaliige nigbe bɛ̀ʔ cetinnɛ lèʔ, cetinnɛ ni yaliiye yiī nìʔɛyɛ wī. ¹⁵A ki yē tɔligɔ cé jo: «Bɛ̀ ki ’nyaa kɔli bɛ̀ʔ mi wèʔ, kire nɛ̄ cetinnɛ tiʔɛ káà bɛ̀ʔ mi wèʔ», kire bé ki kɛn ki fǎga puu cetinnɛ ni yaliige káàʔ lé ? ¹⁶A ki sí ń’nɛ̀ nyaa ngbóli ’jo: «Bɛ̀ ki ’nyaa mi wè nyapile lèʔ, cetinnɛ tiʔɛ káà bɛ̀ʔ mi wèʔ», kire bé ki kɛn ni fǎga puu cetinnɛ ni yaliige káàʔ lé ? ¹⁷A ki yē cetinnɛ ni mìɛni ni ’puu nyapile lè, mɛni siɛn wi cî de lúru de síi ? A ki sí ń’nɛ̀ nyaa cetinnɛ ni mìɛni ni ’puu ngbúʔulo gèle, mɛni wi cî de nùgo suu gè de síi ? ¹⁸Ki sí n’gɛ, Kulocɛliɛ wi ’yaliiye le yè cetinnɛ nɛ̄ lè, yi mìɛni nigbe nigbe yè nɛ̀ yɛli nɛ́ wi nyɛ́ni kaala ní lè. ¹⁹A ki yē ti mìɛni ti ’puu yaliige nigbe gè, cetinnɛ lire sî puu sé ? ²⁰Kire nɛ̄ yaliiye yiī nìʔɛyɛ, á cetinnɛ ni sí yē nigbe. ²¹Nyapile niǐ gbɛ̀ kɔli yɛ gèʔ: «Mi màakuu wè muɔ nɛ̄ʔ.» Nɛ̀ pínɛ nyùgo kiǐ gbɛ̀ tɔliyɔ yɛ yèʔ: «Mi màakuu wè yeli nɛ̄ʔ.»

²²Gìi ki ’cɛ́n gè, céri tiɛyɛ nyíì ní we wè tɔ́ri kpuʔɔ wèʔ, kire tiʔɛlɛ ke kanyuɔnɔ niī kpuɔlɔ. ²³Céri tiɛyɛ nyíì we wè tɔ́ri yèʔ, we sí nɛ ki tiʔɛlɛ sɔ́migi gèle nɛ ke gbòbori. Nyìi sí yī fìɛrɛ tiɛyɛ yè, we nàa ki tiʔɛlɛ gbùʔɔrɔ́ gèle. ²⁴Tiɛyɛ nyíì yi ’wè fìɛrɛ tiɛyɛ yèʔ, yire màakuu wè ki kpuʔɔrɔ dáà nɛ̄ dèʔ. Nɛ̀ sí ki taa Kulocɛliɛ wi ’cetinnɛ faan lè nɛ̀ kpuʔɔrɔ taʔa tiɛyɛ nyíì nɛ̄ we wè tɔ́ri yèʔ. ²⁵Wi ’kire kpíʔile gìi ki bé tí wàlimɛ fǎga puu cetinnɛ nī lèʔ. Gìi ki ’pɔ́ri gè, yaliiye yi mìɛni yi de tɔ́ri nɛ́ yìi ní. ²⁶A yaliige káà nigbe yē nɛ wuʔɔ wè, yaliiye nyíì yi mìɛni yiri pínɛ de wuʔɔ nɛ́ ki ní. A pe ’kpuʔɔrɔ taʔa kàa nigbe nɛ̄ wè, yaliiye nyíì yi mìɛni yiri fundaanra kpínʔini nɛ́ ki ní.

²⁷Yeli sí bīɛlɛ Kirisi wi cetinnɛ lè, ye mìɛni nigbe nigbe yē wi yaliiye yáà. ²⁸Bìli Kulocɛliɛ wi ’tɛ́ngɛ tɛ́ngɛfɔlilɔ gbuʔulo nī gèle, pe m’bɛlɛ: pélile bèle, Zezi tundunminɔ, bìli pe taʔa bèle, Kulocɛliɛ siɛnjuulo, nɛ̀ yɛ̀ nɛ̀ tɛnmɛfɔlilɔ taʔa, nɛ̀ kakpoliyo kpíʔilefɔlilɔ taʔa, nɛ̀ yaabuʔɔlɔ kpuʔɔrɔ kɛn pàli mɛ́, nɛ̀ sáʔafɔlilɔ taʔa, nɛ̀ yiɛgininɛ taʔa, nɛ̀ kpuʔɔrɔ kɛn pàli mɛ́ pe gbɛ̀nɛ nyu siɛnrɛ felide táà nī. ²⁹Yeli ’ki nyaa lé pe mìɛni yē Zezi tundunminɔ lé ? Pe mìɛni yē Kulocɛliɛ siɛnjuulo lé ? Pe mìɛni nɛ siɛnnɛ tɛnmɛ lé ? Pe mìɛni nɛ kakpoliyo kpínʔini lé ? ³⁰Pe mìɛni pe ’kpuʔɔrɔ taa nɛ yaala pori lé ? Pe mìɛni nɛ nyu siɛnrɛ felide táà nī lé ? Pe mìɛni nɛ Kulocɛliɛ Pìle siɛnrɛ ti kɔri cɛ́ngi wè nɛ nyu lé ? ³¹Yeri ki caa ye yakɛnrɛ kpolido tire taa.

M’bé sí kɛnmɛ páà tìɛ yeli nɛ̄, kire kɛnmɛ pi ní nɛ̀ nyuɔ nɛ̀ tóri.

Dɛ́nigɛ gè

¹A mi cɛ́ni duniya siɛnrɛ felide táà nyu dè, nɛ nyìʔɛnɛ tundunminɔ siɛnrɛ nyu nɛ pínɛ wè, a ki ’nyaa dɛ́nigɛ wè mi fungo nī gèʔ, mi yē bɛ̀ kányiɛrɛ wòrigbolo tíɛlɛ nɛ tùngú, á kire ’laa bɛ̀ ’nɛ̀gɛvaligɛ tíɛlɛ nàa ni tùngú lè. ²A ki sí ní nɛ̀ nyaa Kulocɛliɛ kele ke juʔu kpuʔɔrɔ tiī mi mɛ́ wè, nɛ̀ pínɛ a kalarigɛlɛ kacɛ́nnɛ niī mi mɛ́ wè, nɛ́ kacɛ́nnɛ feliye yi mìɛni ní yè, nɛ̀ pínɛ a tɛ́ngɛlɛ ni mìɛni yē mi mɛ́ fúɔ mi nɛ nyaguruyo yɛ̀gí nɛ sìʔɛrɛ́ wè, a dɛ́nigɛ wè mi fungo nī gèʔ, mi wè yafiɛnʔ. ³A mi cɛ́nì mi kɔliyɛrɛ ti mìɛni liɛlɛ wè, nɛ̀ cɛ́nì mi céri kɛn dè a pe ’mi sórigo wè, a dɛ́nigɛ wè mi fungo nī gèʔ, kire sì je yafiɛn nyuɔ mi nɛ̄ʔ.

⁴Dɛ́nigɛ kiī nɛ́ kpàricogo ní, kiī nɛ kacɛ̀ngɛlɛ kpínʔini. Dɛ́nigɛ ki wè nɛ́ yejaʔa níʔ. Nàgbuʔɔrɔ wè dɛ́nigɛ nī gèʔ, ki wè kìi nyíɛnɛʔ. ⁵Dɛ́nigɛ ki wè kaala kúuʔ nàa ni ’nyaa kakolido woli lèʔ, ki wè kìi yákuɔ nyuɔmɔ caaʔ. Dɛ́nigɛ ki fungo ki wè yɛ̀gíʔ, ki wè nɛ kaala cògí nɛ tɛ́ngiʔ. ⁶Kapiʔi kiì dɛ́nigɛ dɛ́ni gèʔ, kányiʔɛ kire ki ’ki dɛ́ni. ⁷Dɛ́nigɛ ki nàa ki mìɛni yɛri. Ki nɛ̂ tɛ́ngɛ ti mìɛni nɛ̄. Sɔ̀ngirɔ taʔadiʔɛ yē dɛ́nigɛ mɛ́ gè lɛ̀gɛlɛ ke mìɛni nī. Dɛ́nigɛ ki nìɛ ki mìɛni kpàrí nɛ cògí.

⁸Dɛ́nigɛ ki wè kúu nɛ nyaʔaʔ. Kulocɛliɛ siɛnjuulo pe siɛnrɛ ti bága kúɔ; Kulocɛliɛ Pìle siɛnrɛ ti juʔu ki bága kúɔ; kacɛ́nnɛ ni bága kúɔ. ⁹Ki ’nyaa weli kacɛ́nnɛ niì foriʔ, nɛ̀ pínɛ Kulocɛliɛ kele ke juʔu kiì foriʔ. ¹⁰Nɛ̀ sí ki taa gìi ki ’nyuɔ nɛ̀ fori gè, a kire kɛ́nì nɔ̀ gè, dàa we ’paʔa nɛ̀ cɛ́n dè, tire bé tɔ́n.

¹¹Bɛ̀ mi ’puu pùɔ wè, mi ’puu nɛ pìire siɛnrɛ nyu, mi ’puu nɛ́ pìile sɔ̀ngirɔ ní, mi ’puu nɛ kele tɔ́nminɔ gèle pìile tɔ́nminɔgɛnnɛ nɛ̄. Bɛ̀ sí mi kɛ́nì liɛ wè, dàa ti ’puu pìire wori dè, a mi ’ti yaʔa. ¹²Bɛ̀ ki yē ŋɔ̀ wè, dibale nī weli nɛ wéli, níɛ ki nyaʔa vúɔnɔvuɔnɔ. Cɛngɛ káà sí nɛ báan baa, we bága de wi nyaʔa yiʔɛ nī wī. Bɛ̀ ki yē ŋɔ̀ wè, mi ’tàa paʔa nɛ̀ cɛ́n wī; cɛngɛ káà sí nɛ báan baa, m’bága kele sɔ́migɔ gèle bè ke cɛ́n majo mɛni Kulocɛliɛ wi ’mi cɛ́n wè.

¹³Píra ŋáà nī wè, yatiɛyɛ taanri nyáà yire yi ’kò, yi n’yɛ: tɛ́ngɛlɛ, sɔ̀ngirɔ taʔadiʔɛ, nɛ́ dɛ́nigɛ. Gìi sí ki ’kpúʔɔ ti mìɛni nɛ̄ dè, dɛ́nigɛ kire gī.

Kulocɛliɛ Pìle yakɛnrɛ wori dè

¹Kire nɛ̄ ye sí de dɛ́nigɛ kire caa, yé sí yiʔɛ le yeri Kulocɛliɛ Pìle yakɛnrɛ caa dè. Kpuʔɔrɔ dáà ti sî ki yaʔa siɛn nàa Kulocɛliɛ kele nyaʔa gèle nɛ nyu wè, ye cɛri tire caa kpuʔɔ.

²Siɛn ŋáà wi nyɛ́ni nyu siɛnrɛ táà felide nī dè, siɛnnɛ mɛ́ bɛ̀ʔ wi ti nyuʔ, Kulocɛliɛ mɛ́ wi sî nɛ ti nyu. Ki ’nyaa, siɛn nɛ̌ ti kɔri cɛ́n wèʔ, nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, Kulocɛliɛ Pìle lire fànʔa nɛ̄ wi sî nɛ kalarigɛlɛ siɛnrɛ nyu dè. ³Siɛn ŋáà wi nyɛ́ni Kulocɛliɛ kele nyaʔa gèle nɛ nyu wè, siɛnnɛ mɛ́ wi sî nɛ ke nyu. Wi nàa ti nyu gìi ki bé tí pe- liɛ pe nìre wáa, nɛ lèbaanna nyɔ́gi pe nī, nɛ pe funyɔ nyígi yè. ⁴Ŋàa wi sî nɛ nyu siɛnrɛ táà felide nī dè, wi nàa ŋɔri nyɔ́gi wìi tíimɛ nī. Ŋìi sí wi sî nɛ Kulocɛliɛ kele nyaʔa nɛ nyu gèle, wire nàa ŋɔri nyɔ́gi tɛ́ngɛfɔlilɔ gboli wuulo nī bèle.

⁵Mi nɛ ki caa yeli ye mìɛni ye cɛri nyu siɛnrɛ táà felide nī; gìi sí ki ń’nɛ̀ pɔ́ri gè, yeri Kulocɛliɛ kele nyaʔa de nyu. Ŋàa wi nyɛ́ni Kulocɛliɛ kele nyaʔa nɛ nyu gèle, wi ’tóri ŋàa nɛ̄ wi nyu siɛnrɛ táà felide nī dè. Macɛn a ki yē ŋàa wi nyu siɛnrɛ táà felide nī dè, wiī nɛ ti kɔri nyu wè dí tɛ́ngɛfɔlilɔ gboli ni sí ŋɔri taa wè. ⁶Ye sí ki sɔ̀ngi, nɛ siinyɛninɛ, a ki ’nyaa mi ’kɛ́ yeli tiʔɛ nī gè, nɛ́ sɛ́ni nyu siɛnrɛ táà felide nī dè. A mi wè nyu nɛ́ yeli ní nɛ kele nyu gèle nɛ yigi yeli mɛ́ gèleʔ, á kire ’laa a mi wè kacɛ́nnɛ siɛnrɛ nyu yeli mɛ́ wèʔ, nɛ̀ pínɛ a mi wè Kulocɛliɛ kele nyaʔa nɛ nyu yeli mɛ́ wèʔ, á kire bɛ̀ʔ a mi wè yeli tɛnmɛ wèʔ, kire bé gáa nyuɔ yeli nɛ̄ ?

⁷Kanugo kire gī nɛ́ yakpuɔnrɔ ní dè, tire dáà ti wè nyu dèʔ, gìi ki ’maana kúɔ lè, á kire ’laa gɔri wè: a ti kpúɔnvɔlilɔ pe wè ti kpúɔn nɛ yigi cìilige wèʔ, mɛni siɛn bé gbɛ̀ ki cɛ́n bè síɛ gàa maana ni nyu wè, á kire ’laa gɔri wè ? ⁸Nɛ̀ pínɛ, a kàkpanʔa ki wè nɛ wíi nɛ siɛnrɛ yigi dè cìilige wèʔ, mɛni siɛn bága ki cɛ́n bé sí wìi gbòbori kapiɛnnɛ nɛ̄ lè ? ⁹Bɛ̀ ki yē nɛ̀ pínɛ nɛ́ siɛnjuuro ní dè. A yeli wè siɛnrɛ nyu dè cìilide wèʔ, mɛni pe bága ki cɛ́n gàa yeli nɛ nyu gè ? Je yeli béri nyu de cáanri waʔanɛ wī.

¹⁰Siɛnrɛ felide tiī nìʔɛrɛ duniya nī wè, tàa sí wè baa kɔri fùnʔ. ¹¹A ki yē mi sì siɛnrɛ táà kɔri cɛ́n wèʔ, ŋàa wi nyɛ́ni ki siɛnrɛ nyu dè, wire bé mi nyaa kùlo láà wuu tíɛlɛ. Mi míɛni wè, ŋàa wi nyɛ́ni ki siɛnrɛ nyu dè, m’bé wi nyaa kùlo láà wuu tíɛlɛ. ¹²Kire nɛ̄, bɛ̀ yeli nɛ ŋàʔaná bè Kulocɛliɛ Pìle ni yakɛnrɛ taa dè, yeri ki caa kpuʔɔ dìi ti bé tɛ́ngɛfɔlilɔ gboli kɛn lè ni- de waa yiʔɛmɛ wè.

¹³Kire nɛ̄, siɛn ŋíì wi nyɛ́ni nyu siɛnrɛ táà felide nī dè, wiri náari gìi ki bé tí wi gbɛ̀ri ti kɔri nyu wè. ¹⁴Nɛ́ ki cɛ́n a mi nɛ Kulocɛliɛ náari wè siɛnrɛ táà felide nī wè, mi pìle lire tɔ̀ni nɛ náari yo, nɛ̀ sí ki taa mi sìnjilige ki wè ki tɔ̀ni tari wèʔ. ¹⁵Gíi sí mi ’yɛli bè kpíʔile ? M’béri náari nɛ́ mi pìle ní lè, bé sí de náari de pínɛ nɛ́ mi sìnjilige ní gè. M’béri ŋú nɛ́ mi pìle ní lè, bèri ŋú de pínɛ nɛ́ mi sìnjilige ní gè. ¹⁶Á kire ’laa wè, a muɔ nɛ Kulocɛliɛ gbùʔɔrɔ́ wè nɛ́ muɔ pìle ní lè, á ki nyaa ŋàa wī bile nɛ lúru wè, wiì yakaa cɛ́n wèʔ, gíi wire bága cɛ́n bé sí «ki- taa buu bɛ̀» suɔ wè, a muɔ kɛ́nì barigɛ kɛn nɛ̀ kúɔ Kulocɛliɛ mɛ́ wè ? Nɛ́ ki cɛ́n gìi muɔ ’juu gè, wiì tàa cɛ́n ti nīʔ. ¹⁷Muɔ yē nɛ barigɛ kanʔa Kulocɛliɛ mɛ́ wè, kiī cɛ̀ngɛ; ŋàa sí wī bile muɔ táanni wè, wire wè ki tɔ̀ni tari wèʔ. ¹⁸Mi nɛ barigɛ kanʔa Kulocɛliɛ mɛ́ wè, nɛ́ ki cɛ́n mi nɛ nyu siɛnrɛ táà felide nī dè nɛ̀ tóri ye mìɛni nɛ̄. ¹⁹Nɛ̀ sí ki taa tɛ́ngɛfɔlilɔ gboli nī lè, ki ’pɔ́ri mi- juu cɛ̀ri nɛ́ mi sícilige ní gè, sɛ́ni mi- juu nìʔɛgɛ siɛnrɛ táà felide nī dè.

²⁰Nɛ siinyɛninɛ, ye fǎri kele gálì ke wori tɔ́nminɔ dè bɛ̀ pìile tíɛlɛʔ. Ye- puu pìile tíɛlɛ, piyè kapiʔi cɛ́nʔ. Gìi sí ki ’funzɔngirɔ kúɔ dè, ye- puu liɛlɛ. ²¹Fànʔa Siɛnrɛ nī dè, ki ’sɛbɛ baa nɛ́ jo:

Siɛnrɛ táà tiiyɛ nī

m’bága de nyu

nɛ́ kùlo náà ni siɛnnɛ ní bèle.

Nɛ̀ pínɛ siɛnnɛ pálì piyeyɛ

pe bága de nyu nɛ́ pe ní;

kire nɛ́ ki mìɛni ní

piyě mi siɛnrɛ lúʔu dèʔ14.21 Eza 28.11-12 tire ti ’juu náʔa gè..

Kàfɔli wi ’jo bɛ̀.

²²A kire sí kpíʔile gè, siɛnrɛ felide táà ti bé puu fìɛ sìndɛngɛlɛ mɛ́ bèle, tiǐ sí puu fìɛ tɛ́ngɛfɔlilɔ mɛ́ bèleʔ. Nɛ̀ pínɛ, Kulocɛliɛ kanyaajuʔulo kiyě juu sìndɛngɛlɛ mɛ́ wīʔ; tɛ́ngɛfɔlilɔ mɛ́ ke bé juu.

²³A ki ’nyaa tɛ́ngɛfɔlilɔ gboli ni mìɛni ni ’nìi pínɛ lè, á pe mìɛni nɛ nyu siɛnrɛ táà felide nī dè, a siɛnwarilɛ pálì sɛ́nì yiri baa bèle, á kire ’laa a sìndɛngɛlɛ pálì sɛ́nì yiri baa bèle, piyě ki nyaaʔ lé bè jo kàalafɔlilɔ bīɛlɛ lé ? ²⁴A ki sí yē ye mìɛni nɛ Kulocɛliɛ kele nyaʔa gèle nɛ nyu wè, a sìndɛngɛwɛ wáà pɛ́nì jíin wè, á kire ’laa a siɛnwariwɛ wáà pɛ́nì yiri wè, je yeli ye mìɛni siɛnjuuro ti bé wi taa fungo nī gè, ye mìɛni bé wi kolimɔ tìɛ bè wi nɛ̄. ²⁵Dàa dī baa wi fungo nī gè làridɛ dè, ti bé yiri kpànʔanɛ. Bɛ̀ wi bé tuu bè yiʔɛ cúbulo gè, bé sí ki juu wi nyuɔ nī gè dí Kulocɛliɛ wi tɔ̀ni yē yeli sunʔɔmɔ nī bè.

Kele keri gbòborí de kpínʔini tɛ́ngɛfɔlilɔ gbuʔulo nī gèle

²⁶Nɛ̀ siinyɛninɛ, gíi sí we bé juu ? Ki ’nyaa lɛ̀lɛ ó lɛ̀lɛ a yeli gbɛ́nɛ̀ yìye pínɛ bèle, ŋúnugo nɛ̂ puu wàa mɛ́, tɛnmɛnɛ nɛ̂ puu wàa mɛ́, Kulocɛliɛ nìɛ kele kálì tìí wàa nɛ̄, siɛnrɛ felide táà nɛ̂ puu wàa mɛ́, siɛnrɛ kɔri juuro nɛ̂ puu wàa mɛ́. Tire dáà ti mìɛni ti ’yɛli ti- puu bèri ŋɔri nyɔ́gi yeli nī wī. ²⁷A ki yē wàa nɛ nyu siɛnrɛ táà felide nī wè, ki ’yɛli pàli siin á kire ’laa siɛnnɛ taanri, ki fǎga tóri kire nɛ̄ʔ, peri ti kɔri nyu wè; peri nyu péri pìye kanʔa. ²⁸A ki sí yē siɛnrɛ ti kɔri juufɔli wè baa wèʔ, siɛn wi- pìiri gboli nī lè, wiri nyu baa wi fungo nī gè nɛ́ Kulocɛliɛ ní wè.

²⁹Kulocɛliɛ siɛnjuulo siin, á kire ’laa taanri peli peri nyu, dí sɛnminɛ pe sí de siɛnrɛ siʔɛ dè. ³⁰A ki sí nyaa wàa wìiyɛ yē baa tɛ́niwɛ gboli nī lè, á Kulocɛliɛ wi ’kaala láà tìɛ wi nɛ̄ wè, siɛn ŋáà wi ’kíni nɛ̀ puu nɛ nyu wè, siɛn wi- pìiri. ³¹Ki ’nyaa ye mìɛni nigbe nigbe bèle, yeli bé gbɛ̀ri Kulocɛliɛ kele nyaʔa gèle de nyu, gìi ki bé tí pe mìɛni pe- tɛnmɛnɛ taa dí ye mìɛni nàzɔnnɔ pe sí lìri. ³²Ye sí ki cɛ́n, bìli pe Kulocɛliɛ kele nyaʔa gèle nɛ nyu wè, pe ’yɛli pe- jáa pìye nɛ̄ a pe nyu wè. ³³Nɛ́ ki cɛ́n Kulocɛliɛ wi wè nɛ kanyaʔamirɛ kpínʔiniʔ, macɛn yanyige.

Nɛ̀ yɛli nɛ́ kɛnmɛ bíì ní kele kiyē nɛ kpínʔini tɛ́ngɛfɔlilɔ gbuʔulo ke mìɛni nī gèle, ³⁴cɛlilɛ pe- puu pìirile a pe gbɛ́nɛ yē gboli nī lè14.34 Gìi nɛ̄ siɛnrɛ ti ’ki juu mmɛ gè, ki ’nyaa kire lɛ̀lɛ nī lè tɛ́ngɛfɔcɛlilɛ pálì ’puu nɛ tíin fɔnminɔ tɛ́ngɛlɛ nī lè. Pe nìɛ yúgogolo wáari gàli ke nìɛ báan nɛ́ kàgbaaligɛ ní baa gbuʔulo nī gèle. Kire sì sí yɛliʔ. Kire nɛ̄ Pɔli wi ’ki juu nɛ́ jo pe- pìiri, pé sí sari pe pɔlilɔ yúgo bèle nɛ́ ki tiʔɛlɛ ní gèle.. Nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, ki larigɛ kiì kɛn pe mɛ́ peri nyuʔ. Gìi ki ’pɔ́ri gè, pe pìye cɛ́rigɛ majo mɛni Misa Fànʔa Siɛnrɛ ti ’ki juu nɛ̀ pínɛ wè14.34 Wéli baa Sél 2.18; 3.16.. ³⁵A ki sí nyaa pe caa bè tɛnmɛnɛ taa kaala láà nī wè, peri pe pɔlilɔ yúgo bèle kpáaya mɛ́. Á kire ’laa wè, kiī fìɛrɛwuʔu cɛliwɛ de nyu tɛ́ngɛfɔlilɔ gboli sunʔɔmɔ nī bè.

³⁶Yeli tiʔɛ nī lé Kulocɛliɛ siɛnrɛ ti ’kɔ́n ? Á kire bɛ̀ʔ, yeli yákuɔlɔ bīɛlɛ lé ye ’ti taa ? ³⁷A siɛn nɛ wìi sɔ̀ngí wire yē Kulocɛliɛ siɛnjuuwo wè, á kire ’laa nɛ wìi sɔ̀ngí wire ’wìi yaʔa Kulocɛliɛ Pìle ni wire kàrigí wè, ki siɛn wi- ki cɛ́n dàa mi nɛ sɛbɛ dè, Kàfɔli wire kajuudiɛlɛ nī. ³⁸A ŋìi sì tire cɛ́n dèʔ, pe fǎga de wi tɔ́riʔ.

³⁹Bɛ̀ sí ki yē gè, nɛ siinyɛninɛ, yeri ki caa kpuʔɔ yeli de Kulocɛliɛ kele nyaʔa gèle de nyu, yé fǎga sí cíi bé jo siɛn fǎri nyu siɛnrɛ táà felide nī dèʔ. ⁴⁰Gìi ki ’pɔ́ri gè, kele ke mìɛni ke ’yɛli keri kpínʔini nɛ́ laaduumɔ ní, yeri ke gbòborí de kpínʔini.

Pɔli Kataanna Siɛnrɛ dáà wi ’taa dè

¹Nɛ siinyɛninɛ, mi nɛ caa bè yeli sɔ̀ngi bè taa Kataanna Siɛnrɛ dáà mi ’juu yeli mɛ́ dè, á yeli ’ti cò kpuʔɔ wè. ²Siɛnrɛ dáà mi sɛ́nì jáari yeli mɛ́ dè, a yeli ti cò kpuʔɔ wè, tire fànʔa nɛ̄ yeli bé suɔ. Á kire ’laa wèʔ, yeli ’tɛ́ngɛlɛ niī nyùgo fùn wī.

³Ki ’nyaa tɛnmɛnɛ náà mi ’taa lè, lire mi ’kɛn yeli mɛ́ kapelile lè. Kire ’jo, nɛ̀ yɛli nɛ́ Kulocɛliɛ siɛnsɛbɛrɛ ní dè, Kirisi wi ’kùu weli kapiʔile kɛnmɛ nɛ̄. ⁴Cígini, nɛ̀ yɛli nɛ́ Kulocɛliɛ siɛnsɛbɛrɛ ní dè, pe ’wi tɔ́n nyɛgɛ nī gè, cɛndaanriwuʔu nɛ̄ gè a wi ’nyɛ́ nɛ̀ yiri. ⁵A wi sɛ́nì wìi tìɛ Sefasi nɛ̄. Kire kàduʔumɛ gè, a wi sɛ́nì wìi tìɛ pìtɛnmɛnɛ kiɛ nɛ́ siin nɛ̄. ⁶Bà tire ’tóri dè, a wi sɛ́nì wìi tìɛ siinyɛninɛ pálì nɛ̄; pe cé tóri siɛnnɛ sirasiin dabataan nɛ̄ (500), a peli ’pínɛ nɛ̀ wi nyaa tiɛnugo nī. Pe kpuɔmɔ nɛ tíin sìi nɛ̄, pàli sí nyɛ́nì kùu. ⁷Bɛ̀ kire ’kúɔ wè, a wi sɛ́nì wìi tìɛ Zaki nɛ̄, nɛ́ kúɔ nɛ́ wìi tìɛ wi tundunminɔ pe mìɛni nɛ̄ bèle, a pe ’wi nyaa. ⁸Kire ki mìɛni kàduʔumɛ gè, a wi ’wìi tìɛ mi míɛni nɛ̄ nɛ̀ pínɛ, mi ŋáà wī majo pùɔ ŋíì wi nɛ̌ fìɛ liɛʔ, á pe nɛ̂ wi sii wè.

⁹Ki ’nyaa mi mi ’cɛ́ri tundunminɔ pe mìɛni nī bèle, mi ŋáà miì cɛ́nì yɛli peri mi yeri tundunwɔ wèʔ; nɛ̀ taʔa gíi nɛ̄, mi ’puu nɛ Kulocɛliɛ gboli wuulo wuʔɔ bèle. ¹⁰Nɛ̀ sí yɛli nɛ́ Kulocɛliɛ wi kpuʔɔrɔ ní dè mi kɔli mɛ́ gè, a mi ’larigɛ gáà taa gè, gàa nī mi yē gè. Nɛ̀ pínɛ Kulocɛliɛ kpuʔɔrɔ tiì yiri waʔanɛ mi kɔli mɛ́ gèʔ; ki ’nyaa mi ’baara kúɔ kpuʔɔ nɛ̀ tóri pe mìɛni nɛ̄ bèle. Mi sí cɛ wī lé ? ʔéʔe, Kulocɛliɛ kpuʔɔrɔ tire dī mi nɛ̄. ¹¹A ki nɛ́ cɛ́nì nyaa mi yo, a ki nɛ́ nyaa peli yo, gìi ki ’cɛ́n gè, kire siɛnrɛ tire weli nɛ jáari, á yeli sí tɛ́ngɛlɛ taa ti nī.

Tɛ́ngɛfɔlilɔ pe nyɛ́yirile wori dè

¹²Bɛ̀ weli nɛ ki jáari nɛ́ jo Kirisi wi ’nyɛ́ nɛ̀ yiri kúbilo sunʔɔmɔ nī bè, ki mɛni á pàli ní baa yeli sunʔɔmɔ nī bè nɛ ki nyu nɛ́ jo dí kúbilo nyɛ́yirile wè baa wèʔ ? ¹³A ki sí yē kúbilo nyɛ́yirile wè baa wèʔ, Kirisi wiì sí nyɛ́ nɛ̀ yiri wī kìɛʔ. ¹⁴A Kirisi wiì sí nyɛ́ nɛ̀ yiri wèʔ, weli siɛnjaarirɛ tire yē waʔanɛ wī, nɛ̀ pínɛ yeli tɛ́ngɛlɛ niī waʔanɛ wī. ¹⁵A yeli nɛ ki nyu nɛ́ jo kúbilo pe wè kunu nɛ nyɛ́gi nɛ yigi wèʔ, kire ’jo Kulocɛliɛ wiì Kirisi nyɛ́ wè nɛ̀ yige kúbilo nī bèleʔ. Kire tiʔɛ gáà nī gè weli sí yē káfinɛrɛfɔlilɔ wī, bɛ̀ weli nɛ ki nyu nɛ́ jo Kulocɛliɛ wi ’Kirisi nyɛ́ wè wè.

¹⁶A ki yē kúbilo pe wè nɛ kunu nɛ nyɛ́gi wèʔ, Kirisi míɛni wiì koli nɛ̀ nyɛ́ʔ. ¹⁷A Kirisi wiì sí nyɛ́ nɛ̀ yiri wèʔ, yeli tɛ́ngɛlɛ lè, nyùgo wè ni nɛ̄ʔ; yeli kapiʔile kiyē nɛ tíin yeli nɛ̄ wī. ¹⁸Nɛ̀ pínɛ bìli pe ’kùu bèle, nɛ́ sí cé pìye taʔa Kirisi nɛ̄ wè, peli woli ni ’cúʔɔ wī. ¹⁹A ki yē weli ’weli sɔ̀ngirɔ taʔa dè Kirisi nɛ̄ wè sìi ŋáà wire yákuɔ nɛ̄ wè duniya nī wè, weli bīɛlɛ fuunmɔwuulo bèle nɛ̀ tóri siɛnnɛ pe mìɛni nɛ̄ bèle.

²⁰Nɛ̀ sí ki taa Kirisi wi ’nyɛ́ nɛ̀ yiri kúbilo sunʔɔmɔ nī bè ! Wire wī siɛnpeliwe wè nɛ̀ yiri bàli nī pe bága nyɛ́ yiri bèle. ²¹Bɛ̀ ki ’nyaa siɛn wi ’pɛn nɛ́ kùu ní wè duniya nī wè, kúbilo nyɛ́yirile míɛni lè, siɛn wi ’pɛn nɛ́ ni ní. ²²Bɛ̀ ki ’nyaa siɛnnɛ pe mìɛni ’yiri Adama nī níɛ kúu wè, bɛ̀ míɛni pe mìɛni pe bága koli bè puu sìi nɛ̄ nɛ́ Kirisi ní wè. ²³Ki bé sí nyaa wàa ó wàa nɛ́ wi lɛ̀lɛ wī: Kirisi wire wī péliwe wè, kire kàduʔumɛ gè, wi pɛnjɛngɛ gè, bìli bīɛlɛ Kirisi wuulo bèle, dí peli sí taʔa. ²⁴Píra ŋáà nī wè, dí duniya kúɔ lɛ̀lɛ ni sí nɔ̀. Kire lɛ̀lɛ nī lè Kirisi wi bé kàfɔligɔ feliye yi mìɛni cúʔɔ yè, nɛ́ fànʔafɔligɔ feliye yi mìɛni ní yè, nɛ́ ŋɔri felide ti mìɛni ní dè, bé sí koli bè kùlofɔligɔ kɛn gè Kulocɛliɛ mɛ́ wè, Tuufɔli wè.

²⁵Ki ’nyaa Kirisi wire wi ’yɛli bè puu fànʔa nɛ̄ gè fúɔ bè taa wi ga wi leguulo pe mìɛni kùru bè le wi tɔliyɔ láara yè15.25 Wéli baa Ŋún 110.1.. ²⁶Leguuwo sɛnwɛ ŋáà sí wi bága cúʔɔ bè yige baa wè, wire wī kùu wè. ²⁷Nɛ́ ki cɛ́n wi nyɛ́nì yɛrɛ ti mìɛni kùru nɛ̀ le wi tɔliyɔ láara yè15.27 Ŋún 8.6 tire ti ’juu náʔa gè.. A ki sí juu mmɛ gè nɛ́ jo wi ’yɛrɛ ti mìɛni kùru nɛ̀ le wi tɔliyɔ láara yè, kiī cɛ́ngɛ, Kulocɛliɛ wire ŋáà wi ’tí a ti mìɛni ti ’kùru nɛ̀ le wi láara wè, wire wè baa ti nīʔ. ²⁸A Kulocɛliɛ wi kɛ́nì yɛrɛ ti mìɛni kɛn wi mɛ́ ti ’puu wi fànʔa láara gè, Jaafɔli wire tíimɛ wè, wi bé wìi cáan Kulocɛliɛ láara wè, wire ŋáà wi ’wi tɛ́ngɛ yɛrɛ ’ti mìɛni fànʔa nɛ̄ gè, dí Kulocɛliɛ wi sí puu yɛrɛ ti mìɛni nyùgo nɛ̄, bè puu siɛnnɛ pe mìɛni nyùgo nɛ̄.

²⁹Ye sí ki sɔ̀ngi, bìli pe nyɛ́ni pe batɛmi kpínʔini wè kúbilo kɛnmɛ nɛ̄ bè, gáa pe je ga taa baa ? A ki yē kúbilo pe wè kunu nɛ nyɛ́gi púlo wèʔ, gáa kɛnmɛ sí nɛ̄ pe nyɛ́ni pe batɛmi kpínʔini wè kúbilo kɛnmɛ nɛ̄ bè ? ³⁰Á weli tíimɛ bèle, gáa kɛnmɛ nɛ̄ weli cî nɛ wìye wáari nɛ yɛri súuri kùu mɛ́ wè ? ³¹Cɛngɛ ó cɛngɛ mi nɛ̂ puu kùu kiyɛ nī. Kányiʔɛ nɛ̄ gè siinyɛninɛ, yeli bīɛlɛ mi nàgbuʔɔrɔ ti kɔri wè pínɛnyɛnigɛ nī gè nɛ́ weli Kàfɔli Zezi Kirisi ní wè. ³²Bè ki juu nɛ́ siɛnnɛ sɔ̀ngirɔ ní dè, a ki yē kúbilo pe wè kunu nɛ nyɛ́gi wèʔ, cáanra dáà mi ’cáan nɛ́ nyàʔayɛrɛ ní dè baa Efɛzi kàʔa mɛ́ gè, gáa kire bé nyuɔ mi nɛ̄ ?

Ye- puu weri líi wéri gbun,

nɛ́ ki cɛ́n mbànʔa

we bé kùu wī15.32 Eza 22.13 tire ti ’juu náʔa gè..

³³Ye fǎri pùrɔrɔ nii ti nīʔ, «nàgoricuʔɔwɔ wiī nɛ tánʔagɛnjɛ̀nmɛ córi bè.» ³⁴Ye- sícilimɛ le yìye nī, kire ki ’yɛli gè; yé fǎri kapiile kpínʔiniʔ. M’bé tire juu yeli mɛ́, ki ’kò yeli nɛ̄ fìɛrɛ wī, nɛ́ ki cɛ́n yeli nī bèle, pàli sì Kulocɛliɛ cɛ́nʔ.

Nyɛ́yirile cefɔnrɔ dè

³⁵Wàa bé sí gbɛ̀ ki juu bé jo: «Mɛni kúbilo piyē nɛ nyɛ́gi nɛ síi ? Céri díi felide ti sî koli nɛ̀ yiri pe nɛ̄ ?» ³⁶Ledogo gī muɔ wè ! Bà muɔ sî yɛrɛ tánʔa dè, a tiì kíni nɛ̀ kùu dèʔ, ti nɛ̌ fìinʔ15.36 Wéli baa Zan 12.24.. ³⁷Nɛ̀ pínɛ yatanʔara dáà muɔ sî tánʔa dè, fíinge gáà ki cî kɛ́nì yiri gè, kire bɛ̀ʔ muɔ cî tánʔaʔ. Ki ’nyaa yatanʔabiige kire yákuɔ ki cî puu, a ki nɛ́ nyaa bíle wī yo, á kire ’laa yatanʔara táà tìiyɛ yo. ³⁸Kulocɛliɛ wire sí wi nɛ̂ céri táà kɛn ti mɛ́ a dìi ’wi dɛ́ni dè, yatanʔara ó yatanʔara nɛ́ ti céri felide.

³⁹Céri táà sì wúɔ nɛ́ tàa níʔ. Ki ’nyaa tàa yē siɛnnɛ céri, tàa yē yajuuro céri, tàa yē sínjinʔɛnɛ céri, tàa yē fúɔlɔ céri. ⁴⁰Nyìʔɛnɛ wuulo céri yē baa, dàala wuulo céri yē baa. Nyìʔɛnɛ wuulo céri tire ’kò tìiyɛ nɛ́ sí ní kpuʔɔrɔ ní; dàala wuulo wori míɛni ti ’kò tìiyɛ. ⁴¹Cɛngɛ cɛ̀nrɛ tiī tìiyɛ, yege cɛ̀nrɛ tiī tìiyɛ, ŋɔgɔlɔ cɛ̀nrɛ tiī tìiyɛ; ŋɔgɔlɔ tíimɛ nī gèle, làa cɛ̀nrɛ sì wúɔ nɛ́ làa wori níʔ.

⁴²Bɛ̀ ki yē nɛ̀ pínɛ nɛ́ kúbilo nyɛ́yirile ní lè. Siɛn wi nɛ̂ kùu pe nɛ̂ sɛ́nì wi tɔ́n yafunʔɔgɔ. Wi nɛ̂ kɛ́nì nyɛ́ nɛ̀ yiri nɛ̂ puu sìnvunʔɔ nī. ⁴³Pe nɛ̂ wi túgu nɛ̀ tɔ́n yakariwaʔa tíɛlɛ; wi nɛ̂ kɛ́nì nyɛ́ nɛ̀ yiri nɛ̂ puu kpuɔmɔ nī. Pe nɛ̂ wi túgu nɛ̀ tɔ́n ŋɔrifun yɛgɛ tíɛlɛ; wi nɛ̂ kɛ́nì nyɛ́ nɛ̀ yiri nɛ̂ puu nɛ́ ŋɔri ní. ⁴⁴Céri cɛnrɛ tire pe nɛ̂ tɔ́n, siɛn wi nɛ̂ kɛ́nì nyɛ́ nɛ̀ yiri nɛ̂ puu nɛ́ Pìle céri ní.

Bɛ̀ muɔ ’ki nyaa céri cɛnrɛ yē baa wè, ma ki cɛ́n pìle céri yē baa nɛ̀ pínɛ. ⁴⁵Kire nɛ̄ Kulocɛliɛ siɛnsɛbɛrɛ ti ’ki juu nɛ́ jo: Siɛn péliwe wè, Adama wè15.45 Siɛn péliwe wè, Adama wè: Ki siɛnrɛ tiī baa Sél 2.7., wi ’puu sìi yɛgɛ nɛ́ ní céri cɛnrɛ ní; Adama ŋáà wi kɛ́nì pɛn kàduʔumɛ gè15.45 Adama ŋáà wi kɛ́nì pɛn kàduʔumɛ gè: Zezi Kirisi wire pe pun., wire yē Pìle, nɛ siɛn kanʔa wi kòrí sìi nɛ̄. ⁴⁶Ki ’nyaa péliwe wiì ’puu pìle yɛgɛʔ, céri yɛgɛ ki ’puu; pìle wuu wire kɛ́nì pɛn kàduʔumɛ wī. ⁴⁷Siɛn péliwe wi ’yiri dàala nī, nɛ ní puuro15.47 Wéli baa Sél 2.7; 3.19.; siɛn siinwuu wè, wire ’kɔ́n nyìʔɛnɛ nī. ⁴⁸Bɛ̀ ŋìi wiī puuro dè, bɛ̀ bìli míɛni piyē puuro nɛ̀ pínɛ; ŋìi wi sí yē nyìʔɛnɛ wuu wè, bɛ̀ bìli piyē nyìʔɛnɛ wuulo nɛ̀ pínɛ. ⁴⁹Bɛ̀ sí weli yē puuro wuu wi líɛrɛ dè, bɛ̀ míɛni weli bága puu nyìʔɛnɛ wuu wi líɛrɛ bè pínɛ.

⁵⁰Nɛ siinyɛninɛ, dàa mi nɛ nyu dè, ti kɔri n’ŋɛ: céri nɛ́ sìsiɛn tiǐ gbɛ̀ Kulocɛliɛ Kùlofɔligɔ kɔrigɔ lìi gèʔ. Fúnʔɔrɔ tiǐ gbɛ̀ sìnvunʔɔrɔ kɔrigɔ lìi gèʔ.

⁵¹Ye- nyaa, m’bé kalarilɛ láà juu yeli mɛ́: we mìɛni wiyě ga kùuʔ, we mìɛni we bé sí ga yiʔɛ kɛnmɛ páà nɛ̄, ⁵²nyapikolilo nigbe nɛ̄, a kàkpanʔa wíizɛnnɛ ni kɛ́nì wíi lè. Nɛ́ ki cɛ́n kàkpanʔa káà bága wíi, dí kúbilo pe sí nyɛ́ bè yiri; fúnʔɔrɔ sì je puu pe nīʔ, dí weli sí yiʔɛ kɛnmɛ páà nɛ̄. ⁵³Ki ’nyaa yɛgɛ gáà ki ’fúnʔɔ gè, ki bága kò sìnvunʔɔ nī; yɛgɛ gáà gī yakuugo gè, dí ki sí puu sìnguu nī. ⁵⁴Yɛgɛ gáà ki ’fúnʔɔ gè, a ki kɛ́nì kò sìnvunʔɔ nī wè, nɛ̀ pínɛ a yakuugo ki kɛ́nì kò sìnguu nī wè, kire lɛ̀lɛ nī lè siɛnrɛ dáà dī baa sɛbɛrɛ dè, ti bé fori; ti ’jo:

Jáamɛ pi ’kùu líɛ wè nɛ̀ júɔ !

⁵⁵Kùu, muɔ jáamɛ piī sé ?

Kùu, muɔ ŋaʔa suɔnrɔ tiī sé15.55 Wéli baa Oze 13.14. ?

⁵⁶Ki ’nyaa kùu ŋaʔa suɔnrɔ dè, kapiile lire nī, kapiile ni cɔ̀rimɔ tiɛlɛ lire nī Fànʔa Siɛnrɛ dè. ⁵⁷We- sí de kpuʔɔrɔ tari dè Kulocɛliɛ nɛ̄, wire wi ’jáamɛ kɛn bè weli mɛ́ weli Kàfɔli Zezi Kirisi wire nyúmɔ nī bè. ⁵⁸Kire nɛ̄, nɛ siinyɛninɛ, yeli woli ni ’kpúʔɔ mi mɛ́, ye- gbɛ̀nmɛ le yìye nī, ye fǎri sùnʔɔrɔ́ de láʔalaʔ. Yeri baara yeri waa yiʔɛmɛ súuri Kàfɔli mɛ́ wè. Ye- ki cɛ́n yeli fùrɔgɔ ki wè waʔanɛʔ.

Wali cáanra dè Zerizalɛmi tɛ́ngɛfɔlilɔ mɛ́ bèle

¹Gìi ki ’wali cáanra kúɔ dè, wali ŋáà wi ’yɛli bè tórigo tɛ́ngɛfɔlilɔ mɛ́ bèle Zerizalɛmi kàʔa mɛ́ gè, gìi mi ’juu nɛ̀ gbɛ̀ngɛ Galasi kùlo tɛ́ngɛfɔlilɔ gbuʔulo mɛ́ gèle, yeli míɛni bèle, ye- kire kpíʔile. ²Cégboli ni cɛnbelige ó cɛnbelige, siɛn ó siɛn wi- wi wali gbòbori wè, nyuɔ gíì wi bé gbɛ̀ kɛn wè; ki fǎga nyaa mi ga sa yiri kúɔʔ, dí ye nɛ́ de wali cáanri wèʔ. ³A mi kɛ́nì kɛ́ baa yeli mɛ́ wè, bìli yeli ’nyaa pe bé gbɛ̀ tunduro kúɔ dè, bɛ̀ m’bé sɛbɛlɛ kpíʔile kɛn pe mɛ́, pe- kɛ́ nɛ́ yeli kpuʔɔrɔ ní dè Zerizalɛmi kàʔa mɛ́ gè. ⁴A ki sɛ́nì nyaa mi tíimɛ mi ’yɛli bè kɛ́ baa wè, bɛ̀ pe bé pínɛ nɛ́ mi ní.

Pɔli nɛ sɔ̀ngí bè kɛ́ tánʔana nɛ̄

⁵A mi kɛ́ni tòrí Maseduwani tiʔɛ nī gè, m’bé kɛ́ baa yeli mɛ́. M’bé sí ga tóri baa cúɔʔ. ⁶Dùʔɔ m’bága sa lɛ̀lɛ láà kúɔ baa nɛ́ yeli ní bè pínɛ, á kire ’laa dùʔɔ m’bága kɛ́ wiire lɛ̀lɛ nī, yé sí ga mi sáʔa mi de waa mi koligo nī gè. ⁷Mi wè caaʔ nàa nɛ̄ lè we wìye nyaa yériye nɛ̄ bé taʔa fali wīʔ. A kiī Kàfɔli nyɛ́ni kaala lè, mi cɛ́ni caa bè sa lɛ̀lɛ láà kúɔ baa nɛ́ yeli ní wī. ⁸Bɛ̀ ki sí yē ŋɔ̀ wè, m’bé kò náʔa Efɛzi kàʔa mɛ́ gè fúɔ bè Pantɛkɔti lɛ̀lɛ nɔ̀ lè náʔa. ⁹Ki ’nyaa Kulocɛliɛ wi ’kɔ̀ri káà múgu mi mɛ́ kpuʔɔ mi de mi baara kúu dè ti- puu nɛ́ pìle ní, nɛ̀ pínɛ bìli pe túngu nɛ́ mi ní bèle, piyē nìʔɛnɛ.

¹⁰A Timote wi ’kɛ́ baa yeli mɛ́ wè, ye- wi cò cɛ̀ngɛ, ye fǎga tí wiri fìʔɛ́ʔ, nɛ́ ki cɛ́n Kàfɔli baara tire wiī nɛ kúu bɛ̀ mi tíɛlɛ. ¹¹Siɛn fǎga jùɔn wi nīʔ. Ye- wi sáʔa wi- koli wi pɛn náʔa mi mɛ́ yanyige nɛ̄. Mi nɛ́ we siinyɛninɛ ní bèle, weli nɛ wi siri náʔa. ¹²We siinyɛni Apolɔsi wire wè, mi ’wi fiɛn nɛ̀ pɛ́nì fùrɔ wi- kɛ́ baa yeli mɛ́ wire nɛ́ siinyɛninɛ ní bèle; kári láa sí wè wi nɛ̄ púloʔ bɛ̀ ki yē ŋɔ̀ wèʔ. Wi bága kɛ́, a wi kɛ́nì ki larigɛ taa gè.

Siɛnsɛnrɛ dè

¹³Ye- puu nyɛminɛ, ye- yɛ̀ ye yéri tɛ́ngɛlɛ nī lè, ye- yìye kpíʔile nàguɔlɔ díɛ! Ye- gbɛ̀nmɛ le. ¹⁴Ye- tí yeli kakpiʔiligele ke mìɛni ke- puu nɛ́ dɛ́nigɛ ní. ¹⁵Yeli ’ki cɛ́n Sitefanasi wè nɛ́ wi saʔa wuulo ní bèle, peli bīɛlɛ Akayi tɛ́nimɛ tɛ́ngɛfɔpelile bèle. Nɛ̀ pínɛ pe ’pìye kɛn nɛ Kulocɛliɛ wuulo pe kele nyuʔɔ gèle. Kire nɛ̄, mi ye fiɛn wī nɛ siinyɛninɛ, ¹⁶yeri yìye cɛ́rigi kire siɛnnɛ pe felile mɛ́ bèle, nɛ́ bìli pe nyɛ́ni pínɛ nɛ baara gbɛ̀ngɛ nɛ́ pe ní bèle.

¹⁷Kiī mi mɛ́ fundaanra bɛ̀ Sitefanasi, nɛ́ Fɔritunatusi, nɛ́ Akayikusi piyē náʔa nɛ́ mi ní bèle; pe ’yeli larigɛ tɔ́n gè bɛ̀ yeli wè bile wèʔ. ¹⁸Pe ’tɔ̀ni nɛ̀ mi fungo nyígi gè, nɛ́ yeli woyo ní yè nɛ̀ pínɛ. Kire nɛ̄, yeri ki kpuʔɔrɔ tari dè ki siɛnnɛ pe felile nɛ̄ bèle.

¹⁹Azii tɛ́nimɛ tɛ́ngɛfɔlilɔ gbuʔulo kiyē nɛ yeli síɛri. Akiilasi nɛ́ Pirisika ní wè, nɛ̀ fàri tɛ́ngɛfɔlilɔ gboli náà nī baa pe saʔa mɛ́ gè, piyē nɛ yeli síɛri kpuʔɔ Kàfɔli wi pínɛnyɛnigɛ nī gè. ²⁰Siinyɛninɛ pe mìɛni piyē nɛ yeli síɛri. Ye- síɛrilɛ kɛn lè baa yìye mɛ́, ye yìye síɛri nɛ́ dɛ́nigɛ ní gè, tɛ́ngɛlɛ dɛ́nigɛ gè.

²¹Mi Pɔli, mi mi ’síɛrilɛ náà ni siɛnrɛ sɛbɛ dè nɛ́ mi kɔli ní. ²²A Kàfɔli wiì siɛn ŋíì dɛ́ni wèʔ, dɛ́ngɛ de cáan nɛ́ kire siɛn ní wè. Maranata ! Kàfɔli te báan !

²³Kàfɔli Zezi wi- kpuʔɔrɔ taʔa ye nɛ̄. ²⁴Yeli ye mìɛni bèle yeli ’mi dɛ́ni, Kàfɔli Zezi Kirisi pínɛnyɛnigɛ nī gè.