Sargarey citaaboo

Citaaboo fahamandiroo

Sargarey citaaboo sorro jinaa gʼir cebe kaŋ cere kubayyan hukkumoo ra Irkoy ga ciya Musa se ka šelaŋ a bande. Citaaboo kul ra, Irkoy ga Musa noo ašariya boobo, nda fondoyaŋ kaŋ a mʼi noo Izirayel borey se, nda yaamar kaŋ ti: «Boro kaŋ gʼi ka goy ga huna nda ey.» (zamnaa 18.5; Rom borey batagaa 10.5). Irkoy mma baa nga ma Izirayel borey fahamandi takaa kaŋ nda i ga hin ka hayey gagay kaŋ ga ceeci ka nga nda ngi gamoo hasara, nda mo ka cere kubayyan hukkumoo tee hakiika ra cere kubay doo.

Hõ borey kaŋ ga citaaboo woo caw, ašariyawey wey ga hin ka tee i se boŋhaway. Amma a ga ganakey hongandi nongu kul kaŋ ra i goo, nda alwaati kul, kaŋ boro nda nga Koyoo gamoo ma boori manʼti kala alwaazibi nbunadam hunaroo se.

1

Sargari kukurantaa

1Abadantaa na Musa cee cere kubayyan hukkumoo do ka šelaŋ a se ka nee: 2«Šelaŋ Izirayel borey se, nee i se: ‹Nda boro foo war ra ga baa nga ma adabba tee sargari Abadantaa maaɲoo ga, a mʼa kaa alman beerey wala ibuuney ra.

3Nda hayaa kaŋ a gʼa kaa manʼti kala haw-ize sargari kukurante, a ma tee aru kaŋ ga malal sii, a ma sargaroo kaa cere kubayyan hukkumoo miɲoo ga hala Abadantaa ma duu kʼa taa. 4A ma nga kaboo fur sargari kukurantaa almanoo boŋoo ga, Abadantaa gʼa taa, ka nga zunubey tuusu. 5A ma haw-izoo koosu Abadantaa jine. Haruna izʼarey, sargari juwalkey ma kate kuroo kʼa say-say sargari tonadogoo carawey bande kaŋ goo cere kubayyan hukkumoo miɲoo ga. 6Boraa ma hawoo fooru kʼa dunbu-dunbu. 7Sargari juwalkaa Haruna izʼarey ma nuune daŋ sargari tonadogoo boŋ ka tuuri kanandi nuunaa boŋ. 8Haruna izʼarey, sargari juwalkey ma ham dunbu-dunbantey, nda boŋoo, nda maanoo kanandi tuurey boŋ nuunaa ga kaŋ goo sargari tonadogoo boŋ. 9A ma teeley nda kobsey ɲumay nda hari, sargari juwalkaa mʼi kul dullandi sargari tonadogoo boŋ. Sargari kukurante no, sargari tonante kaŋ sunnaaraa ga kan Abadantaa se.

10Nda nga sargaroo si hun kala alman buuney ra ka tee sargari kukurante, a ma tee feeji wala hancin, aru kaŋ ga malal sii. 11A mʼa koosu sargari tonadogoo hawsa caraa here hukkumoo tenje Abadantaa jine. Haruna izʼarey, sargari juwalkey ma kuroo say-say sargari tonadogoo carawey bande. 12A mʼa dunbu-dunbu, boŋoo nda maanoo goo a ra. Sargari juwalkaa mʼi kanandi tuurey boŋ nuunaa ga kaŋ goo sargari tonadogoo boŋ. 13A ma teeley nda kobsey ɲumay nda hari. Sargari juwalkaa mʼi kul dullandi kʼi sarga sargari tonadogoo boŋ. Sargari kukurante no, sargari tonante kaŋ sunnaaraa ga kan Abadantaa se.

14Nda nga sargaroo si hun kala cirawey ra ka tee sargari kukurante Abadantaa se, a ma tee gubaguba wala tuuzun-ize. 15Sargari juwalkaa mʼa sarga sargari tonadogoo boŋ, a ma boŋoo kaa kʼa dullandi sargari tonadogoo boŋ, de kuroo ma doorandi sargari tonadogoo caraa ga. 16A ma zunduroo dogu, nga nda hayey kaŋ goo a ra1.16 «nga nda hayey kaŋ goo a ra», Ebere šenni ra, almaganaa faa ti «nga nda fitawey». kʼi warra sargari tonadogoo jeroo ga, waynahunay here, nongoo kaŋ ra i ga boosey daŋ. 17A ma fatawey nda cere game kottu bila i ma hun cere ga. Sargari juwalkaa mʼa dullandi sargari tonadogoo tuuroo boŋ kaŋ goo nuunaa ra. Sargari kukurante no, sargari tonante kaŋ sunnaaraa ga kan Abadantaa se.›»

2

Taasu sargaroo

1«‹Nda boro ga baa ma taasu sargari tee Abadantaa maaɲoo ga, sargaroo ma tee farin hamni, a ma jii doori a boŋ ka dugu fur a ga. 2A mʼa ka koy Haruna izʼarey se kaŋ ti sargari juwalkey. A ma nga kaboo too farin hamnoo ra kʼa haŋandi nda jii, nda dugoo kul. Sargari juwalkaa mʼa dullandi sargari tonadogoo boŋ sanda hongandihaya. Sargari tonante no kaŋ sunnaaraa ga kan Abadantaa se. 3Taasu sargaroo cindoo, Haruna nda nga izʼarey ma duu a. Baa no kaŋ ga hanse ka henan, zama a mana hun kala sargari tonantey ra Abadantaa maaɲoo ga.

4Nda nʼga baa ma taasu sargari kaa kaŋ tonandi alforon ra, a ma tee farin hamni, wijilayaŋ kaŋ loobandi nda jii bila dolobiri nda furmeyaŋ kaŋ yonandi nda jii bila dolobiri. 5Nda ni taasu sargaroo mma tonandi guuru boŋ, a ma tee farin hamni kaŋ loobandi nda jii bila dolobiri. 6Mʼa dunbu-dunbu ka jii doori a boŋ. Woo ti taasu sargari. 7Nda ni taasu sargaroo mma tonandi pol ra, a ma tee nda farin hamni nda jii. 8Ma koy nda taasu sargaroo kaŋ hansandi hayey wey ra Abadantaa do, i mʼa noo sargari juwalkaa se, a ma koy nda a sargari tonadogoo ra. 9Sargari juwalkaa ma hayaa kaa sargaroo ra kaŋ ga tee hongandihaya, a mʼa dullandi sargari tonadogoo boŋ. Sargari tonante no kaŋ sunnaaraa ga kan Abadantaa se. 10Taasu sargaroo cindoo, Haruna nda nga izʼarey ma duu a. Baa no kaŋ ga hanse ka henan, zama a mana hun kala sargari tonantey ra Abadantaa maaɲoo ga.

11Taasu sargari kul kaŋ war gʼa tee Abadantaa maaɲoo ga, dolobiri si hima ka huru a ra. Abada dolobiri dumi kul wala yuu dumi kul masi huru war sargari tonantey ra Abadantaa maaɲoo ga. 12Dumaray-ize jina-jinawey, war mʼi tee sargari Abadantaa maaɲoo ga, amma i masi tonandi sargari tonadogoo boŋ sanda sunnaara kaana.

13Taasu sargari kul, ma ciiri fur a boŋ. Masi naŋ ciiroo ma kuma, zama ciiri ti amaanaa tammaasaa ni nda ni Koyoo game. Ma ciiri daŋ sargari kul ga.

14Nda nʼga baa ma dumari-ize jina-jinawey tee sargari Abadantaa maaɲoo ga, mʼa tee nda jeeniyaŋ kaŋ kukurandi nuune ra, ma taasoo tutubu kʼa kaa, a ma tee ni dumaray-ize jina-jinawey taasu sargari. 15Ma jii doori a boŋ ka dugu fur a ga. Woo ti taasu sargari. 16Sargari juwalkaa ma taasu tutubantaa jere foo, nda jii, nda dugoo kul dullandi sanda hongandihaya. Sargari tonante no Abadantaa maaɲoo ga.›»

3

Alaafiya teendi sargaroo

1«‹Nda boro sargaroo si hun kala hawey ra ka tee alaafiya teendi sargaroo, nda aru no wala woy, a ma tee alman kaŋ ga malal sii, a mʼa ka koy Abadantaa jine. 2A ma nga kaboo fur nga sargaroo boŋoo ga kʼa koosu cere kubayyan hukkumoo miɲoo ga. Haruna izʼarey, sargari juwalkey ma kuroo say-say sargari tonadogoo carawey bande. 3Alaafiya teendi sargaroo woo ra a ma nonguyaŋ kaa Abadantaa maaɲoo ga kʼi tee sargari tonante. Nongey ti: maanoo kaŋ ga teeley daabu, nda teeley maanoo kul, 4nda dumay-ɲaa-guuri hinkaa, nda maanoo kaŋ gʼi daabu kaŋ ga koy hala caraa ga, nda tasa-izoo kaŋ goo tasaa ga, a mʼa kaa dumay-ɲaa-guurey bande. 5Haruna izʼarey mʼi dullandi sargari tonadogoo boŋ nda sargari kukurantaa kaŋ goo nuunaa tuurey boŋ. Sargari tonante no kaŋ sunnaaraa ga kan Abadantaa se.

6Nda nga sargaroo si hun kala alman buuney ra ka tee alaafiya teendi sargaroo Abadantaa maaɲoo ga, aru no wala woy, a ma tee alman kaŋ ga malal sii. 7Nda boraa sargaroo ti feeji, a mʼa ka koy Abadantaa jine. 8A ma nga kaboo fur sargaroo boŋoo ga kʼa koosu cere kubayyan hukkumoo jine. Haruna izʼarey ma kuroo say-say sargari tonadogoo carawey bande. 9Alaafiya teendi sargaroo woo ra a ma maanoo nonguyaŋ kaa Abadantaa maaɲoo ga kʼi tee sargari tonante. Nongey ti: šuwalaa timmantaa, a mʼa kaa hala birigaaroo ga, nda maanoo kaŋ ga teeley daabu, nda teeley maanoo kul, 10nda dumay-ɲaa-guuri hinkaa, nda maanoo kaŋ gʼi daabu kaŋ ga koy hala caraa ga, nda tasa-izoo kaŋ goo tasaa ga, a mʼa kaa dumay-ɲaa-guurey bande. 11Sargari juwalkaa mʼi dullandi sargari tonadogoo boŋ. Ŋaayan no kaŋ tee sargari tonante Abadantaa maaɲoo ga.

12Nda nga sargaroo ti hancin, boraa mʼa ka koy Abadantaa jine. 13A ma nga kaboo fur almanoo boŋoo ga kʼa koosu cere kubayyan hukkumoo jine. Haruna izʼarey ma kuroo say-say sargari tonadogoo carawey bande. 14Sargaroo woo ra a ma nonguyaŋ kaa Abadantaa maaɲoo ga kʼi tee sargari tonante. Nongey ti: maanoo kaŋ ga teeley daabu, nda teeley maanoo kul, 15nda dumay-ɲaa-guuri hinkaa, nda maanoo kaŋ gʼi daabu kaŋ ga koy hala caraa ga, nda tasa-izoo kaŋ goo tasaa ga, a mʼa kaa dumay-ɲaa-guurey bande. 16Sargari juwalkaa mʼi dullandi sargari tonadogoo boŋ. Ŋaayan no kaŋ tee sargari tonante kaŋ sunnaaraa ga kan. Maanoo kul ti Abadantaa wane.

17Hantum kaŋ si tun ne war zamaney se, nongu kul kaŋ ra war goro: war masi maani kul ŋaa, war masi kuri kul ŋaa.›»

4

Sargari juwalkaa zunubu sargaroo

1Abadantaa šelaŋ Musa se ka nee: 2«Šelaŋ Izirayel borey se ka nee: ‹Nda boro firka ka zunubu tee ka yaamarey kul kaŋ ga bara affoo hoo kaŋ Abadantaa nʼa gay a masʼa tee, amma a na affoo hoo i ra, 3nda sargari juwalkaa kaŋ yonandi4.3 Nga ti sargari juwalkey jineboraa. no ka zunuboo tee, de nga bande a na jamaa kaŋandi zunubu ra, nga zunuboo kaŋ a nʼa tee se, a ma haw yaaru kaŋ ga malal sii tee zunubu sargari Abadantaa maaɲoo ga. 4A ma haw yaaroo ka koy cere kubayyan hukkumoo miɲoo ga Abadantaa jine. A ma nga kaboo fur haw yaaroo boŋoo ga, a mʼa koosu Abadantaa jine. 5Sargari juwalkaa kaŋ yonandi4.5 Sorro 3to. ma zaa haw yaaroo kuroo ra kʼa ka koy cere kubayyan hukkumoo do. 6A ma nga kabe-izoo sufa kuroo ra kʼa say-say cee iyye Abadantaa jine, nongu henanantaa ridowoo jine. 7A ma zaa kuroo ra kʼa daŋ dugu hew kaaney diinandidogoo hilley ga kaŋ goo Abadantaa jine, cere kubayyan hukkumoo ra. A ma haw yaaroo kuroo cindoo kul doori sargari kukurantey tonadogoo gandahere kaŋ goo cere kubayyan hukkumoo miɲoo ga. 8A ma zunubu sargaroo haw yaaroo maanoo kul kaa, maanoo kaŋ ga teeley daabu nda maanoo kul kaŋ goo teeley ga, 9nda dumay-ɲaa-guuri hinkaa, nda maanoo kaŋ gʼi daabu kaŋ ga koy hala caraa ga, nda tasa-izoo kaŋ goo tasaa ga, a mʼa kaa dumay-ɲaa-guurey bande, 10sanda takaa kaŋ nda i gʼi kaa alaafiya teendi sargaroo haw yaaroo ra. Sargari juwalkaa mʼi dullandi sargari kukurantey tonadogoo boŋ. 11Amma haw yaaroo kuuroo, nda nga bašoo kul, nda boŋoo, nda kobsey, nda teeley nda ngi žiiboo, 12haw yaaru timmantaa, a mʼa ka koy jamaa kaloo se taray nongu henanante kaŋ ra i ga boosey mun, de a mʼa ton tuuri nuune boŋ, nongoo kaŋ ra i ga boosey mun ra a ga tonandi.›»

Jamaa kul zunubu sargaroo

13«‹Nda Izirayel jamaa kul firka ka zunubu tee bila nda i ma bay, de i na yaamarey kul kaŋ ga bara affoo hoo kaŋ Abadantaa nʼi gay i masʼa tee, i duu zunubu. 14Waati kaŋ zunuboo kaŋ i nʼa tee ka yaamaroo hoo bayrandi, jamaa ma haw yaaru kaa zunubu sargari, de i mʼa ka koy cere kubayyan hukkumoo jine. 15Jamaa boro beerey ma ngi kabey fur haw yaaroo boŋoo ga Abadantaa jine, de affoo i ra mʼa koosu jinoo ra. 16Sargari juwalkaa kaŋ yonandi4.16 Sorro 3to. ma zaa haw yaaroo kuroo ra ka kate nda a cere kubayyan hukkumoo ra. 17A ma nga kabe-izoo sufa kuroo ra kʼa say-say cee iyye Abadantaa jine, ridowoo ga. 18A ma zaa kuroo ra kʼa daŋ sargari tonadogoo hilley ga Abadantaa jine, cere kubayyan hukkumoo ra. A ma kuroo cindoo kul doori sargari kukurantey tonadogoo cewey ga kaŋ goo cere kubayyan hukkumoo miɲoo ga. 19A ma maanoo kul kaa kʼa dullandi sargari tonadogoo boŋ. 20A ma haw yaaroo tee sanda takaa kaŋ a nʼa tee zunubu sargaroo haw yaaroo se. Woo no a mʼa tee a se. Sargari juwalkaa ma zunubu tuusuyanoo tee i se, de i ga yaafandi. 21A ma haw yaaroo ka fatta ka koy jamaa kaloo se taray kʼa ton sanda takaa kaŋ nda a na ijinaa ton. Zunubu sargari no jamaa se.›»

Boŋkoyni zunubu sargaroo

22«‹Nda boŋkoyni na zunubu tee ka firka ka yaamarey kul kaŋ ga bara affoo hoo kaŋ Abadantaa, nga Koyoo nʼa gay a masʼa tee, a duu zunubu. 23Nda a bay zunuboo ga kaŋ nga nʼa tee, a ma hancin kaa sargari, aru kaŋ ga malal sii. 24A ma nga kaboo fur hancinoo boŋoo ga, a mʼa koosu nongoo kaŋ ra i ga sargari kukurantey almaney koosu Abadantaa jine. Zunubu sargari no. 25Sargari juwalkaa ma nga kabe-izoo ka zaa zunubu sargaroo kuroo ra, a mʼa daŋ sargari kukurantey tonadogoo hilley ga, a ma kuroo cindoo doori sargari kukurantey tonadogoo gandahere. 26A ma maanoo kul dullandi sargari tonadogoo boŋ sanda alaafiya teendi sargaroo maanoo. Sargari juwalkaa ma zunubu tuusuyanoo tee boŋkoynoo se nga zunuboo se, de a ga yaafandi.›»

Jamaa boro foo zunubu sargaroo

27«‹Nda gandaa ra, jamaa boro foo na zunubu tee ka firka ka yaamarey affoo hoo kaŋ Abadantaa nʼa gay a masʼa tee, a duu zunubu. 28Nda a bay nga zunuboo ga kaŋ nga nʼa tee, a ma hancin woy kaŋ ga malal sii kaa sargari nga zunubu kaŋ a nʼa tee se. 29A ma nga kaboo fur zunubu sargaroo almanoo boŋoo ga, a mʼa koosu nongoo kaŋ ra i ga sargari kukurantey almaney koosu. 30Sargari juwalkaa ma nga kabe-izoo ka zaa kuroo ra, a mʼa daŋ sargari kukurantey tonadogoo hilley ga, a ma kuroo cindoo kul doori sargari tonadogoo gandahere. 31A ma maanoo kul kaa, sanda takaa kaŋ nda i ga alaafiya teendi sargaroo maanoo kaa, a mʼa dullandi sargari tonadogoo boŋ, a ga tee sunnaara kaana Abadantaa se. Sargari juwalkaa ma zunubu tuusuyanoo tee a se, de a ga yaafandi.

32Nda feeji no a kate a ma tee zunubu sargari, a ma tee woy kaŋ ga malal sii. 33A ma nga kaboo fur zunubu sargaroo almanoo boŋoo ga, a mʼa koosu kʼa tee zunubu sargari, nongoo kaŋ ra i ga sargari kukurantey almaney koosu. 34Sargari juwalkaa ma nga kabe-izoo zaa zunubu sargaroo kuroo ra, a mʼa daŋ sargari kukurantey tonadogoo hilley ga, a ma kuroo cindoo kul doori sargari tonadogoo gandahere. 35A ma maanoo kul kaa, sanda takaa kaŋ nda i ga alaafiya teendi sargaroo feejoo maanoo kaa, a mʼa dullandi sargari tonadogoo boŋ sargari tonantey bande Abadantaa maaɲoo ga. Sargari juwalkaa ma zunubu tuusuyanoo tee a se nga zunuboo se kaŋ a nʼa tee, de a ga yaafandi.›»

5

Hayey kaŋ se zunubu sargari ga hun

1«‹Nda boro maa dangayan, a dii hayaa kaŋ se dangayanoo teendi wala a bay, a ga tee seede, nda a wanji kʼa har, a na zunubu tee, a ga nga layboo zaa. 2Boro kaŋ tuku haya kul kaŋ no ga kaŋ ga harram, a ma tee hooga jifa harramante, wala adabba biirante jifa harramante, wala gandako jifa harramante, ba nda a mana bay, boraa hunday žiibi, a duu zunubu. 3Wala mo boro, nda a tuku adamize žiibi ga, a ma tee žiibi dumi kul kaŋ no kaŋ ga boro žiibandi, ba nda a mana bay, nda a kaa ka bay, a duu zunubu. 4Boro kaŋ goo ma šelaŋ bila nda lakkal hala a žee, haya kul kaŋ ga no, a ma tee ihenna wala ifutu, ba nda a mana bay, nda a kaa ka bay, a duu zunubey wey affoo.

5Boro kaŋ duu zunubey wey affoo, a ma hayaa har kaŋ zunuboo no a nʼa tee. 6Woo banda ga, a ma nga tooɲe sargaroo noo Abadantaa maaɲoo ga, nga zunuboo kaŋ a nʼa tee maaganda se alman buuna woy, maanaa feeji woy wala hancin woy, no ma tee zunubu sargari. Woo ga, sargari juwalkaa ma zunubu tuusuyanoo tee a se nga zunuboo se.›»

Sargaroo kaŋ talkey gʼa kaa

7«‹Nda boro hinoo si too alman buuna kʼa sarga zunuboo kaŋ a nʼa tee se, a ma kate gubaguba hinka wala tuuzun-ize hinka Abadantaa maaɲoo ga kʼi tee tooɲe sargari, affoo ma tee zunubu sargari, affaa ma tee sargari kukurante. 8A ma kate ey sargari juwalkaa se, zunuboo wanoo, a mʼa kaa sargari jina, a ma boŋoo kaa jindoo ga bila nda a mʼa dogu. 9Sargari juwalkaa ma zaa zunubu sargaroo ciraa kuroo ra kʼa say-say sargari tonadogoo caraa ga, de kuroo cindoo ma doorandi sargari tonadogoo gandahere, zunubu sargari no. 10Ciraw hinkantoo, a mʼa tee sargari kukurante sanda takaa kaŋ nda fondaa nʼa har. Sargari juwalkaa ma zunubu tuusuyanoo tee a se nga zunuboo se kaŋ a nʼa tee, de a ga yaafandi.

11Nda boraa kaŋ na zunubu tee hinoo si too gubaguba hinka wala tuuzun-ize hinka, a ma farin hamni kilo hinza sarga, a ma tee zunubu sargari. A masi jii doori a boŋ, a masi dugu fur a ga, zama zunubu sargari no. 12A mʼa ka koy sargari juwalkaa do, sargari juwalkaa ma nga kaboo too zanboo ra kaŋ ga tee hongandihaya kʼa dullandi sargari tonadogoo boŋ, nga nda sargari tonantey Abadantaa maaɲoo ga, zunubu sargari no. 13Sargari juwalkaa ma zunubu tuusuyanoo tee a se nga zunuboo se kaŋ a nʼa tee ka yaamarey wey affoo hoo, de a ga yaafandi. Woo kaŋ cindi, sargari juwalkaa ma duu a sanda taasu sargaroo.›»

Tooɲe sargaroo

14Abadantaa šelaŋ Musa se ka nee: 15«Nda boro firka ka tooɲe ka zunubu tee ka hayey kaŋ jisandi Abadantaa maaɲoo ga dii, a ma tooɲe sargari tee Abadantaa maaɲoo ga ka feeji gaaru zaa alman buuney ra kaŋ ga malal sii kaŋ alkadaroo kaŋ kayandi ga too nzorfu kaaray tammaa alkadaroo, a ma sawa nda nongu henanantaa nzorfu tammaa. Almanoo ma tee tooɲe sargari. 16Tooɲaa kaŋ a nʼa tee nongu henanantaa se, a mʼa hanse ka hayaa yeeti ka affoo tonton igguu foo kul ga, a mʼa noo sargari juwalkaa se. Sargari juwalkaa ma zunubu tuusuyanoo tee a se nda nga feeji gaaroo kʼa sarga kʼa tee tooɲe sargari, de a ga yaafandi.

17Nda boro kaŋ na zunubu tee ka yaamarey kul kaŋ ga bara affoo hoo kaŋ Abadantaa nʼa gay a masʼa tee bila nda a ma bay, a duu zunubu, de a ga nga layboo zaa. 18A ma feeji gaaru kaŋ ga malal sii zaa alman buuney ra kaŋ nga alkadaroo kaŋ kayandi ga too, a ma tooɲe sargari tee kʼa ka koy sargari juwalkaa do. Sargari juwalkaa ma firkayanoo kaŋ boraa nʼa tee bila nda a ma bay zunubu tuusuyanoo tee a se, de a ga yaafandi. 19Tooɲe sargari no, zama boraa din, šikka sii a duu zunubu Abadantaa do.»

20Abadantaa šelaŋ Musa se ka nee: 21«Boro kaŋ na zunubu tee ka Abadantaa tooɲe ka nga gandaa boro zanba jinay jisante ga, a nka nondi a se wala zaytaray jinay no, wala a nka nga gandaa boro kom, 22wala a na haya kurma kaŋ dere, de a na yankar, wala a žee taari ga, zunubey kul kaŋ adamize gʼi tee, affoo ga, 23waati kaŋ boraa na zunuboo woo tee, a tooɲe, a ma jinaa kaŋ a nʼa zay, wala a nʼa kom, wala jinay no kaŋ i nʼa talfi a ga, wala a nka haya derante kurma, a mʼa yeeti. 24Wala mo a ma tee haya kul kaŋ ga a taari ka žee. A mʼa yeeti a ga timme, ka affoo tonton igguu foo kul ga kʼa noo koyoo se, zaaroo kaŋ ra a ga tooɲe sargaroo kaa. 25Woo banda ga, a ma kate nga tooɲe sargaroo Abadantaa maaɲoo ga: a ma koy nda sargari juwalkaa se feeji gaaru kaŋ ga malal sii kaŋ nga alkadaroo ga too, a ma tee tooɲe sargari, a mʼa kaa alman buuney ra. 26Sargari juwalkaa ma zunubu tuusuyanoo tee a se Abadantaa jine, de tooɲe dumi kul kaŋ no a nʼa tee ka duu zunubu ga yaafandi.»

6

Sargari kukurante ašariyaa sargari juwalkey se

1Abadantaa šelaŋ Musa se ka nee: 2«Haruna nda nga izʼarey yaamar ka nee: ‹Sargari kukurante ašariyaa ne: sargari kukurantaa, nga, a ma cindi sargari tonadogoo denjoo daŋdogoo ra cijinoo kul hala moo ma boo, sargari tonadogoo nuunaa ma cindi ka dii a boŋ. 3Woo banda ga, sargari juwalkaa ma nga leŋ šukka kaayi beeroo daŋ, de a ma nga leŋ šukka npogaa daŋ nga ga. A ma sargari kukurantaa kaŋ nuunaa nʼa ton sargari tonadogoo boŋ boosoo zaa kʼa daŋ sargari tonadogoo jeroo ga. 4Woo banda ga, a ma nga darbawey kaa ka darbay fooyaŋ daŋ. A ma boosoo ka koy jamaa kaloo se taray nongu ra kaŋ ga henan. 5Nuunaa ma cindi ka dii sargari tonadogoo boŋ, a masi buu. Sargari juwalkaa ma tuurey diinandi a boŋ, subbaahi kul ka sargari kukurantaa hanse, ka alaafiya teendi sargarey maaney dullandi. 6Nuunaa ga hima ka dii sargari tonadogoo boŋ alwaati kul, a masi buu.

Taasu sargari ašariyaa sargari juwalkey se

7Taasu sargaroo ašariyaa ne: Haruna izʼarey mʼa sarga Abadantaa jine, sargari tonadogoo tenje. 8A ma nga kaboo too taasu sargaroo hamni baanaa ra, nda nga jiyoo ra, nda dugoo kul kaŋ goo taasu sargaroo ga. A mʼa dullandi sargari tonadogoo boŋ. Sargari no kaŋ sunnaaraa ga kan, nga hongandihayaa no Abadantaa maaɲoo ga. 9Woo kaŋ ga cindi a ra, Haruna nda nga izʼarey mʼa ŋaa, a ma ŋandi bila dolobiri, nongu henanante ra. I mʼa ŋaa cere kubayyan hukkumoo batumaa ra. 10A masi hinandi nda dolobiri. Ngi bagaa no kaŋ ay nʼa noo i se sargari tonantey ra. Haya no kaŋ ga hanse ka henan, sanda zunubu sargari nda sanda tooɲe sargari. 11Aru kul kaŋ goo Haruna izey ra mʼa ŋaa. Yaamar kaŋ si tun no war zamaney se, sargari tonantey here Abadantaa maaɲoo ga. Haya kul kaŋ tuku a ga, ga yeetandi jere ga Irkoy se.›»

12Abadantaa yee ka šelaŋ Musa se ka nee: 13«Sargaroo ne kaŋ Haruna nda nga izʼarey mʼa kaa Abadantaa maaɲoo ga hanoo kaŋ i gʼa yon6.13 Zamnaa 4.3.: farin hamni kilo hinza kaŋ ga tee taasu sargari alwaati kul, jere foo subbaahoo, jere faa cijinoo ra. 14Hamnoo ma hansandi guuru boŋ nda jii. Ma kate a, a ɲaami nda jii. Ma taasu sargaroo kaa a ma tee dunbu-dunbante kaŋ sunnaaraa ga kan Abadantaa se.

15Haruna izʼarey ra, sargari juwalkaa kaŋ ga yonandi ka huru dogoo ra ma sargaroo woo tee. Yaamar kaŋ si tun no, a kul ma dullandi Abadantaa maaɲoo ga. 16Sargari juwalkaw taasu sargaroo kul ma tonandi hala a ma ben, a masi ŋandi.»

Zunubu sargari ašariyaa sargari juwalkey se

17Abadantaa yee ka šelaŋ Musa se ka nee: 18«Šelaŋ Haruna nda nga izʼarey se ka nee: ‹Zunubu sargaroo ašariyaa ne: nongoo kaŋ ra i ga sargari kukurantaa almanoo koosu, nga ra i ma zunubu sargaroo almanoo koosu Abadantaa jine. Haya no kaŋ ga hanse ka henan. 19Sargari juwalkaa kaŋ ga sargaroo kaa zunuboo se mʼa ŋaa, nongu henanante ra a ma ŋandi, cere kubayyan hukkumoo batumaa ra. 20Haya kul kaŋ tuku hamoo ga, ga henan. Nda kuroo ra haya say darbay ga, hayaa kaŋ ga a say mʼa ɲumandi nongu henanante ra. 21Labu kusoo kaŋ ra a hinandi ma kayrandi. Nda alhan kusu ra a hinandi, a ma žiirandi ka leelandi nda hari. 22Aru kul kaŋ goo sargari juwalkey hugey borey ra mʼa ŋaa. Haya no kaŋ ga hanse ka henan. 23Amma zunubu sargari kul kaŋ kuroo ra haya katandi cere kubayyan hukkumoo ra nongu henanantaa ra zunubu tuusuyanoo se masi ŋandi. A ma tonandi nuune ra ka tee boosu.›»

7

Tooɲe sargari ašariyaa sargari juwalkey se

1«‹Tooɲe sargaroo ašariyaa ne: haya no kaŋ ga hanse ka henan. 2Nongoo kaŋ ra i ga sargari kukurantaa almanoo koosu, nga ra i ma tooɲe sargaroo almanoo koosu, kuroo ma say-sayandi sargari tonadogoo carawey bande. 3Sargari juwalkaa ma maanoo kul sarga, nda šuwalaa, nda maanoo kaŋ ga teeley daabu, 4nda dumay-ɲaa-guuri hinkaa, nda maanoo kaŋ gʼi daabu kaŋ ga koy hala caraa ga, nda tasa-izoo kaŋ goo tasaa ga, a mʼa kaa dumay-ɲaa-guurey bande. 5Sargari juwalkaa mʼi dullandi sargari tonadogoo boŋ sanda sargari tonante Abadantaa maaɲoo ga, tooɲe sargari no. 6Aru kul kaŋ goo sargari juwalkey hugey borey ra mʼa ŋaa. Nongu henanante ra a ma ŋandi. Haya no kaŋ ga hanse ka henan. 7Takaa kaŋ ti zunubu sargaroo, nga da ti tooɲe sargaroo, ašariyaa follokaa bara i se. Sargari juwalkaa kaŋ ga zunubu tuusuyanoo tee, nga no ma duu a.

8Sargari juwalkaa kaŋ na boro sargari kukurantaa tee, sargari kukurantaa kaŋ a nʼa kaa kuuroo, sargari juwalkaa no ma duu a, nga wane nda a. 9Taasu sargari kul kaŋ ga hinandi alforon ra wala haya kul kaŋ ga hansandi pol ra wala guuru boŋ, sargari juwalkaa kaŋ gʼa tee, nga no ma duu a. 10Taasu sargari kul kaŋ loobandi nda jii wala bila jii, Haruna izʼarey, ngi no ma duu a, i kul ma sawa a ra.›»

Alaafiya teendi sargaroo ašariyaa sargari juwalkey se

11«‹Alaafiya teendi sargarey kaŋ ga teendi Abadantaa maaɲoo ga ašariyaa ne: 12nda boro nʼa kaa albarka daŋyan se, a mʼa tee wijilayaŋ kaŋ ra dolobiri sii kaŋ loobandi nda jii, nda furmeyaŋ kaŋ ra dolobiri sii kaŋ yonandi nda jii, nda farin hamni kaŋ ɲaami nda jii ka tee wijila kaŋ loobandi nda jii albarka daŋyanoo kaŋ ti alaafiya teendi sargaroo bande. 13Nga albarka daŋyan sargaroo bande a ma furme tunanteyaŋ kaa alaafiya teendi sargaroo. 14Sargarey wey ra, dumi foo kul nongu foo ga hun Abadantaa maaɲoo ga, sargari juwalkaa kaŋ na alaafiya teendi sargaroo kuroo say-say, nga no ma duu a. 15Nga albarka daŋyanoo kaŋ ti alaafiya teendi sargaroo hamoo ma ŋandi hanoo hunday kaŋ a nʼa kaa, haya kul masi cindi hala suba subbaahoo ra.

16Nda boraa sargaroo manʼti kala meefur wala sargari kaŋ a gʼa kaa nda nga boŋ, nga sargaroo ma ŋandi zaaroo kaŋ a gʼa kaa, woo kaŋ ga cindi a ra ma ŋandi subaa ra. 17Woo kaŋ ga cindi sargaroo hamoo ra jirbi hinzantoo hane ma tonandi nuune ra ka tee boosu. 18Nda alaafiya teendi sargaroo hamoo ra haya ŋandi jirbi hinzantoo hane, sargaroo si taandi, boraa kaŋ nʼa kaa, a si duu nga nafaa, haya hasarante no, boro kaŋ nʼa ŋaa ga nga layboo zaa. 19Hamoo kaŋ too haya do kaŋ ga harram masi ŋandi, a ma tonandi nuune ra ka tee boosu. Hamoo hunday, boro kul kaŋ ga henan gʼa ŋaa. 20Amma boro kaŋ na alaafiya teendi sargaroo hamoo ŋaa kaŋ ti Abadantaa wane, nga žiiboo goo a ga, boraa din ga hun nga jamaa ra. 21Nda boro tuku haya kul kaŋ no ga kaŋ ga harram, adamize žiibi, wala alman harramante, wala haya wangante kul kaŋ ga harram, de a na alaafiya teendi sargaroo hamoo ŋaa kaŋ ti Abadantaa wane, boraa din ga hun nga jamaa ra.›»

22Abadantaa šelaŋ Musa se ka nee: 23«Šelaŋ Izirayel borey se ka nee: ‹War masi haw, wala feeji, wala hancin kul maanoo ŋaa. 24Jifa wala adabba kaŋ hooga nʼa wii maanoo ga hin ka yantasu hanse, amma war masʼa ŋaa kul. 25Zama boro kul kaŋ na alman maanoo ŋaa kaŋ ga tee sargari tonante Abadantaa maaɲoo ga, boraa kaŋ nʼa ŋaa ga hun nga jamaa ra. 26War masi kuri kul ŋaa, nongu kul kaŋ ra war goro, a ma tee ciraw kuri wala alman kuri. 27Boro kul kaŋ na kuri kul kaŋ no ŋaa, boraa din ga hun nga jamaa ra.›»

28Abadantaa yee ka šelaŋ Musa se ka nee: 29«Šelaŋ Izirayel borey se ka nee: ‹Boro kaŋ na nga alaafiya teendi sargaroo daŋ Abadantaa jine, a ma Abadantaa bagaa kaŋ nda a ga hima kaa nga alaafiya teendi sargaroo ra. 30Nga kaboo ma kate sargari tonantey Abadantaa maaɲoo ga. A ma kate maanoo nda caraa kʼa zinji sanda sargari zinji-zinjante Abadantaa jine. 31Sargari juwalkaa ma maanoo dullandi sargari tonadogoo boŋ. Caraa, Haruna nda nga izʼarey ma duu a. 32War alaafiya teendi sargarey ra, war ma almanoo cee hennaa noo sargari juwalkaa se. 33Haruna izʼarey ra, boro kaŋ ga alaafiya teendi sargaroo kuroo nda maanoo sarga no ma duu almanoo cee hennaa sanda nga bagaa. 34Gandoo kaŋ hun sargari zinji-zinjantaa ra nda cewoo kaŋ hun sargaroo ra kaŋ i nʼa kaa, ay nʼi zaa Izirayel borey do kʼi noo sargari juwalkaa Haruna nda nga izʼarey se sanda yaamar kaŋ si tun.›»

35Woo ti bagaa kaŋ Haruna nda nga izʼarey ga duu a ngi yonyanoo se sargari tonantey ra Abadantaa maaɲoo ga, za hanoo kaŋ i ga man ka ngi sargari juwalyan goyoo tee Abadantaa maaɲoo ga. 36Hayaa no kaŋ Abadantaa nʼa zaa Izirayel borey do kʼi yaamar hanoo kaŋ ra a nʼi yon. Hantum kaŋ si tun no ngi zamaney se.

37Woo ti sargari kukurantaa, nda taasu sargaroo, nda zunubu sargaroo, nda tooɲe sargaroo, nda sargari juwalkaa gorandiyanoo goyoo ra sargaroo, nda alaafiya teendi sargaroo ašariyaa 38kaŋ Abadantaa na Musa yaamar Sinay tondi hondoo boŋ, Sinay saajoo ra hanoo kaŋ ra a na Izirayel borey yaamar i ma sargariyaŋ kaa nga maaɲoo ga.

8

Haruna nda nga izʼarey daŋandi jere ga sargari juwalyanoo se

1Abadantaa šelaŋ Musa se ka nee: 2«Haruna zaa, nga nda nga izʼarey, nda darbawey, nda yonyan jiyoo, nda zunubu sargaroo haw yaaroo, nda feeji gaaru hinkaa, nda takulawey kaŋ ra dolobiri sii dikaa. 3Ma alžamaa kul cee cere kubayyan hukkumoo miɲoo ga.» 4Hayaa kaŋ Abadantaa nʼa yaamar, Musa nʼa tee, alžamaa marga cere kubayyan hukkumoo miɲoo ga.

5Musa nee alžamaa se: «Hayaa ne kaŋ Abadantaa yaamar a ma teendi.» 6Woo banda ga, Musa na Haruna nda nga izʼarey manandi kʼi ɲumay nda hari. 7A na kaayoo daŋ Haruna ga, a na centoo haw nda gamahawoo, a na forkiyaa daŋ a ga, a na beene kaayi-izoo kaŋ ga kotay kaayoo ga daŋ a ga, a na gamahawoo haw nda kaayi-izoo gamahawoo kʼa kuubi kʼa bere. 8A na albaytoo daŋ gandey ga ka alkurraa goy jinawey kaŋ ti Urim nda Tumim daŋ albaytoo ra. 9A na fatalaa didiji boŋoo ga, de fatalaa jineheroo ga, a na wura hiiri henanantaa daŋ, sanda takaa kaŋ nda Abadantaa na Musa yaamar.

10Woo banda ga, Musa na yonyan jiyoo zaa ka Irkoy gorodogoo nda haya kul kaŋ goo a ra yon kʼi daŋ jere ga Irkoy se. 11A zaa a ra ka say-saya cee iyye sargari tonadogoo ga, a na sargari tonadogoo, nda nga jinawey kul, nda hanfi beeroo nda hayaa kaŋ ga a ga goro yon kʼi daŋ jere ga Irkoy se. 12A na yonyan jiyoo doori Haruna boŋoo boŋ, a nʼa yon kʼa daŋ jere ga Irkoy se. 13Musa na Haruna izʼarey manandi, a na kaayi beeriyaŋ daŋ i ga, a na centey haw nda gamahaw, a na fuula daŋ i ga sanda takaa kaŋ nda Abadantaa na Musa yaamar.

14A na zunubu sargaroo haw yaaroo manandi, Haruna nda nga izʼarey na ngi kabey fur zunubu sargaroo haw yaaroo boŋoo ga. 15A koosandi, Musa na nga kabe-izoo ka zaa kuroo ra kʼa daŋ sargari tonadogoo hilley ga, carawey bande, a na sargari tonadogoo henanandi, a na kuroo cindoo doori sargari tonadogoo gandahere kʼa daŋ jere ga Irkoy se ka zunubu tuusuyanoo tee a se. 16A na maanoo kul kaŋ ga teeley daabu, nda tasa-izoo, nda dumay-ɲaa-guuri hinkaa, nda ngi maanoo zaa kʼi dullandi sargari tonadogoo boŋ. 17Yaaroo, nda kuuroo, nda hamoo, nda žiiboo, a nʼi ton nuune ra jamaa kaloo se taray kʼi tee boosu, sanda takaa kaŋ nda Abadantaa na Musa yaamar.

18A na sargari kukurantaa feeji gaaroo manandi, Haruna nda nga izʼarey na kabe fur feejoo boŋoo ga. 19A koosandi, Musa na kuroo say-say sargari tonadogoo carawey bande. 20Feejoo dunbu-dunbandi, Musa na boŋoo, nda ham dunbu-dunbantey, nda maaney dullandi. 21Teeley nda kobsey ɲumandi nda hari, Musa na feeji gaaroo kul dullandi sargari tonadogoo boŋ: sargari kukurante no kaŋ sunnaaraa ga kan, sargari tonante no Abadantaa maaɲoo ga sanda takaa kaŋ nda Abadantaa na Musa yaamar.

22Woo banda ga, Musa na feeji gaaru hinkantoo manandi, sargari juwalkaa gorandiyanoo goyoo ra feeji gaaroo kaŋ ga tee sargari no. Haruna nda nga izʼarey na ngi kabey fur feeji gaaroo boŋoo ga. 23A koosandi, Musa zaa kuroo ra, a nʼa daŋ Haruna haŋa hennaa deenoo ga, a daŋ nga kabe hennaa kobaaroo ga nda nga cee hennaa cew-ize beeroo ga. 24Musa na Haruna izʼarey manandi, a zaa kuroo ra kʼa daŋ ngi haŋa hennaa deeney ga, a daŋ ngi kabe hennaa kobaarey ga nda ngi cee hennaa cew-ize beerey ga. Woo banda ga, Musa na kuroo cindoo say-say sargari tonadogoo carawey bande. 25A na maanoo, nda šuwalaa, nda maanoo kul kaŋ ga teeley daabu, nda tasa-izoo, nda dumay-ɲaa-guuri hinkaa nda ngi maanoo, nda cee hennaa zaa. 26Takulawey kaŋ ra dolobiri sii dikaa kaŋ ga jisi Abadantaa jine ra, a na wijila, nda wijila takula foo kaŋ loobandi nda jii, nda furme foo zaa a ra kʼi daŋ maaney nda cee hennaa ga. 27A na wey kul daŋ Haruna nda nga izʼarey kabey ra, a nʼi zinji sanda sargari zinji-zinjante Abadantaa jine. 28Woo banda ga, Musa nʼi kaa kabey ra, a nʼi dullandi sargari tonadogoo ga sargari kukurantaa boŋ kʼi tee sargari juwalkaa gorandiyanoo goyoo ra sargari, sargari tonante no kaŋ sunnaaraa ga kan Abadantaa se. 29Musa na almanoo caraa zaa kʼa zinji sanda sargari zinji-zinjante Abadantaa jine, sargari juwalkaa gorandiyanoo goyoo ra feejoo woo, nga ti Musa bagaa sanda takaa kaŋ nda Abadantaa nʼa yaamar. 30Musa na yonyan jiyoo zaa, nda kuroo kaŋ goo sargari tonadogoo boŋ, a say-saya Haruna nda nga darbawey ga, nga izʼarey nda ngi darbawey ga a bande, a na Haruna nda nga darbawey, nda nga izʼarey nda ngi darbawey a bande daŋ jere ga Irkoy goyoo se.

31Woo banda ga, Musa nee Haruna nda nga izʼarey se: «Wa hamoo hina cere kubayyan hukkumoo miɲoo ga, war mʼa ŋaa no din, nga nda takulaa kaŋ goo sargari juwalkaa gorandiyanoo goyoo ra dikaa ra sanda takaa kaŋ nda ay yaamar ka nee: ‹Haruna nda nga izʼarey mʼi ŋaa.› 32Hamoo nda takulaa cindoo, war mʼi ton nuune ra kʼi tee boosu. 33Woo banda ga, jirbi iyye war si hun cere kubayyan hukkumoo miɲoo ga, hala han kaŋ war daŋyanoo jere ga zaarey ma timme, zama jirbi iyye no war gʼa tee hala war daŋyanoo jere ga Irkoy goyoo se ga tabati. 34Hayaa kaŋ ir nʼa tee hõ, Abadantaa nʼa yaamar, hala war ma duu zunubu tuusuyan. 35War ma cindi jirbi iyye cere kubayyan hukkumoo miɲoo ga cijin nda zaari, war ma hayaa dii kaŋ Abadantaa nʼa noo war se war mʼa dii hala war masi duu ka buu, zama woo ti hayaa kaŋ nda ay yaamarandi.» 36Haruna nda nga izʼarey na hayey kul tee kaŋ Abadantaa na Musa kʼi yaamar.

9

Haruna nda nga izʼarey gorandi sargari juwalyanoo goyoo ra

1Jirbi yaahantoo hane, Musa na Haruna, nda nga izʼarey, nda Izirayel boro beerey cee. 2A nee Haruna se: «Yagaw zaa zunubu sargaroo se, nda feeji gaaru sargari kukurantaa se kaŋ ga malal sii, ma kate ey Abadantaa jine. 3Ma šelaŋ Izirayel borey se ka nee: ‹Wa jindaaru zaa zunubu sargaroo se, wa yagaw, nda feeji-ize kaŋyaŋ goo nda jiiri foo zaa, malal masi bara i ra, sargari kukurantaa se. 4Ma haw yaaru nda feeji gaaru zaa alaafiya teendi sargaroo se kʼa kaa Abadantaa jine nda taasu sargari kaŋ loobandi nda jii, zama hõ Abadantaa ga bangay war se.›»

5Hayey kaŋ nda Musa nʼi yaamar, i nʼi zaa kate cere kubayyan hukkumoo jine, alžamaa kul man kate ka kay Abadantaa jine. 6Musa nee: «Hayaa ne kaŋ Abadantaa nʼa yaamar war mʼa tee, de Abadantaa daržaa ga bangay war se.» 7Musa nee Haruna se: «Man sargari tonadogoo, ma ni zunubu sargaroo nda ni sargari kukurantaa kaa, ma zunubu tuusuyanoo tee ni nda jamaa se. Woo banda ga, ma jamaa sargaroo kaa, ma zunubu tuusuyanoo tee i se sanda takaa kaŋ nda Abadantaa na yaamar.»

8Haruna man kate sargari tonadogoo do, a na yagaa koosu kaŋ ti nga boŋ zunubu sargaroo. 9Haruna izʼarey kate a se kuroo, a na kabe-izoo sufa kuroo ra, a nʼa daŋ sargari tonadogoo hilley ga, a na kuroo cindoo doori sargari tonadogoo gandahere. 10A na zunubu sargari maanoo, nda dumay-ɲaa-guurey, nda tasa-izoo kaŋ hun tasaa ga dullandi sargari tonadogoo boŋ sanda takaa kaŋ nda Abadantaa na Musa yaamar. 11Amma bašoo nda kuuroo, a nʼi ton nuune ra jamaa kaloo se taray kʼi tee boosu.

12Haruna na feeji gaaroo koosu sargari kukurantaa se. Nga izʼarey nʼa noo kuroo, a nʼa say-say sargari tonadogoo carawey bande. 13I nʼa noo sargari kukurantaa kaŋ dunbu-dunbandi, nda boŋoo, de a nʼi dullandi sargari tonadogoo boŋ. 14A na teeley nda kobsey ɲumay kʼi dullandi sargari tonadogoo boŋ, sargari kukurantaa boŋ.

15Woo banda ga, a kate jamaa sargaroo: a na zunubu sargaroo jindaaroo dii kaŋ hun jamaa se, a nʼa koosu kʼa tee zunubu sargari, sanda cee jinaa takaa. 16A kate sargari kukurantaa, a nʼa tee sanda takaa kaŋ fondaa nee. 17A kate taasu sargaroo, a na nga kaboo too a ra, a nʼa dullandi sargari tonadogoo boŋ ka tonton subbaahoo sargari kukurantaa ga. 18A na alaafiya teendi sargaroo haw yaaroo nda feeji gaaroo koosu kaŋ hun jamaa se. Nga izʼarey nʼa noo kuroo, a nʼa say-say sargari tonadogoo carawey bande. 19I nʼa noo haw yaaroo nda feeji gaaroo maaney, nda šuwalaa, nda hayaa kaŋ ga teeley daabu, nda dumay-ɲaa-guurey, nda tasa-izoo. 20I na maaney daŋ carawey ga, i na maaney dullandi sargari tonadogoo boŋ. 21Haruna na carawey nda kabe hennaa zinji kʼi tee sargari zinji-zinjante Abadantaa jine sanda takaa kaŋ nda Musa nʼa yaamar. 22Haruna na nga kabey šerre jamaa here ka gaara i se. Woo banda ga, kaŋ a na zunubu sargaroo nda sargari kukurantaa nda alaafiya teendi sargaroo kaa ka ben, a zunbu ganda.

23Musa nda Haruna huru cere kubayyan hukkumoo ra. Kaŋ i fatta, i gaara jamaa se, de Abadantaa daržaa bangay alžamaa kul se. 24Nuune hun Abadantaa do ka sargari kukurantaa nda maaney ton sargari tonadogoo boŋ. Jamaa kul dii a, i kaati nda ɲaali, i na ngi ndumey ka sujudu.

10

Abadantaa nuunaa na Haruna izʼaru hinka ton

1Haruna izʼarey, Nadab nda Abihu, affoo kul na nga dugu canboo zaa, i na nuune daŋ a ra ka dugu fur a boŋ, i na nuune kaŋ si bisa i se daŋ Abadantaa jine kaŋ a manʼi yaamar nda a. 2Nuune hun Abadantaa do, a nʼi halaci, i buu Abadantaa jine. 3Musa nee Haruna se: «Woo ti hayaa kaŋ Abadantaa nʼa har ka nee:

‹Borey kaŋ ga too kate ay do, ay ma henanandi i do.

Jamaa kul jine ya jeerandi.›»

Woo banda ga, Haruna dangay.

4Musa ciya Mišel nda Elisafaŋ se, Uziyel izʼarey, Haruna baaba armaa, ka nee i se: «Wa man kate ka war armey kaa nongu henanantaa jine kʼi ka koy jamaa kaloo se taray.» 5I man kate, de i nʼi ka koy ngi kaayi beerey ra gorodogoo se taray sanda takaa kaŋ nda Musa nʼa har.

6Musa nee Haruna, nda nga izʼarey Eleyazar, nda Itamar se: «War masi war boŋey feeri, war masi war kaayey kottu ka war binemarayyanoo cebe hala war masi duu ka buu, hala Irkoy masi futu jamaa kul ga. Amma war armey, Izirayel hugoo kul ma borey hẽe kaŋ Abadantaa nʼi ton. 7War masi hun cere kubayyan hukkumoo miɲoo ga hala war masi duu ka buu, zama Abadantaa yonyan jiyoo goo war ga ka war daŋ jere ga nga se.» I na hayaa tee kaŋ Musa nʼa har.

Ašariyaa kaŋ ga šelaŋ harifutawey ga

8Abadantaa šelaŋ Haruna se ka nee: 9«War masi alaneb hari moora haŋ, war masi harifutu haŋ, ni nda ni izʼarey ni bande, waati kaŋ war ga koy huru cere kubayyan hukkumoo ra hala war masi duu ka buu. Hantum kaŋ si tun no war zamaney se, 10nga ra war ma haya henanante nda haya koonu fay kʼi kaa cere ra, ka iharramante nda ihalalante kaa cere ra, 11ka Izirayel borey cawandi yaamarey kul kaŋ Abadantaa na Musa kʼi yaamar.»

Ašariyaa kaŋ ga šelaŋ sargarey hamey ga

12Musa nee Haruna, nda Eleyazar, nda Itamar, nga izʼarey kaŋ cindi se: «Wa taasu sargaroo zaa, woo kaŋ cindi sargari tonantey ra Abadantaa maaɲoo ga, wʼa ŋaa bila dolobiri sargari tonadogoo jeroo ga, zama haya no kaŋ ga hanse ka henan. 13War mʼa ŋaa nongu henanante ra, zama woo ti ni bagaa nda ni izʼarey bagaa kaŋ war ga duu a sargari tonantey ra Abadantaa maaɲoo ga, zama woo nda ay yaamarandi. 14War ma gandoo kaŋ hun sargari zinji-zinjantaa ra nda cewoo kaŋ hun sargaroo ra kaŋ i nʼa kaa ŋaa nongu henanante ra, ni, nda ni izʼarey, nda ni ize woyey mʼi ŋaa cere bande. Zama i nka nondi ma ne sanda ni bagaa, nda ni izey bagaa Izirayel borey alaafiya teendi sargarey ra. 15I ma kate cewoo kaŋ hun sargaroo ra kaŋ i nʼa kaa, nda gandoo kaŋ hun sargari zinji-zinjantaa ra, nda sargari tonantey maaney, kʼi zinji sanda sargari zinji-zinjante Abadantaa jine. Wey din, ni nda ni izʼarey ni bande wane nda ey, i ga tee baa duumante sanda takaa kaŋ nda Abadantaa na yaamar.»

16Musa na zunubu sargari jindaaroo alhabar hãa, amma nga ne, a tonandi. A futu Eleyazar nda Itamar ga, Haruna izʼarey kaŋ cindi, a nee: 17«Cin se war mana zunubu sargaroo ŋaa nongu henanante ra? Zama haya no kaŋ ga hanse ka henan. Abadantaa nkʼa noo war se hala war ma jamaa layboo zaa ka zunubu tuusuyanoo tee i se nga jine. 18Nga ne, kuroo mana katandi nongu henanantaa gundoo ra, taka kul kaŋ no, war hima kʼa ŋaa nongu henanantaa ra sanda takaa kaŋ nda ay nʼa yaamar.» 19Haruna nee Musa se: «Nga ne, hõ i na ngi zunubu sargaroo kaa nda ngi sargari kukurantaa Abadantaa jine. Hayey wey tee ay ga, nda ay na zunubu sargaroo ŋaa hõ, a ga kan Abadantaa se wala?» 20Musa maarʼa, de a kan a se.

11

Haya halalante nda harramante ašariyaa

1Abadantaa šelaŋ Musa nda Haruna se ka nee: 2«Wa šelaŋ Izirayel borey se ka nee: ‹Adabbawey kul kaŋ goo laboo ga, wey kaŋ war ga hin kʼi ŋaa ti: 3almaney kaŋ ga goyaw ra, war ga hin ka haya kul ŋaa kaŋ kobsoo ga faya, de ceetaamoo ga fersi ihinka. 4Amma wey kaŋ si ŋandi wey kaŋ ga goyaw ra nda wey kaŋ kobsoo ga faya ra ti: yoo, zama a ga goyaw, amma kobsoo si faya. A ga harram war se, 5nda tondoo ntabay, zama a ga goyaw, amma kobsoo si faya. A ga harram war se, 6nda ntabay, zama a ga goyaw, amma kobsoo si faya. A ga harram war se, 7nda nbirŋa, zama kobsoo ga faya, de ceetaamoo ga fersi ihinka, amma a si goyaw. A ga harram war se. 8War masi ngi hamey ŋaa, war masi tuku ngi jifaa ga. I ga harram war se.

9Wey kaŋ war ga hin kʼi ŋaa hayey kul kaŋ goo haroo ra ne: wey kul kaŋ goo nda ziihaya nda kokoši kaŋ goo haroo ra, a ma tee teekoo wala isaa, war ga hin kʼi ŋaa. 10Amma haya kul kaŋ sii nda ziihaya nda kokoši kaŋ goo teekoo nda isaa ra, haya kul kaŋ ga ɲuuriɲuuri haroo ra, nda adabba kul kaŋ goo haroo ra, i ga tee war se haya wangante. 11I ma tee war se haya wangante, war masi ngi hamey ŋaa, war ma wanga ngi jifawey. 12Haya kul kaŋ goo haroo ra kaŋ sii nda ziihaya nda kokoši ga tee war se haya wangante.

13Cirawey ra, wey kaŋ war mʼi wanga ey, war masʼi ŋaa, haya wanganteyaŋ no, manʼti kala jigaara, nda jigaara kaabekoyni, nda taši, 14nda algabu ciray, nda algabu bibi dumi nda dumi, 15nda gaaru-gaaru dumi kul, 16nda taatagay, nda cirawfutu, nda jufuleele, nda gabu dumi nda dumi, 17nda duuricanba, nda miri-miri-ngondiya, nda cirawfutu beeri, 18nda cirawfutu kaaray, nda saajoo cirawfutu, nda jigaara, 19nda alwaaliya, nda cirawkaaray dumi nda dumi, nda ciraw zunbukoyni, nda atafirfir.

20Fatakoyni kaccu kul kaŋ ga dira cee taaci ga, ga tee war se haya wangante. 21Amma hayey kaŋ war ga hin kʼi ŋaa fatakoyney ra kaŋ ga dira cee taaci ga ti wey kaŋ ngi ceetaamey se beene i goo nda cee taabanteyaŋ kaŋ nda i ga sar laboo ga. 22Hayey kaŋ war ga hin kʼi ŋaa ti ndoo dumi beeri nda dumi kaccu nda cirilondi dumi beeri nda dumi kaccu. 23Amma fatakoyni cindey kul kaŋ goo nda cee taaci ga tee war se haya wangante.›»

Hayey kaŋ ga boro žiibandi nda boro tuku i ga

24«‹Hayayaŋ ne kaŋ ga war žiibandi, boro kul kaŋ tuku ngi jifaa ga, ga žiibi hala almaaroo ra. 25Boro kul kaŋ na ngi jifaa affoo zaa, ma nga bankaarawey ɲumandi, a ga žiibi hala almaaroo ra.

26Adabba kul kaŋ kobsoo ga faya, amma ceetaamoo si fersi ihinka, a si goyaw, a ga harram war se. Boro kul kaŋ tuku a ga, ga žiibi. 27Haya kul kaŋ ga dira nga ceetaamey ga adabbawey kaŋ goo nda cee taaci ra, ga harram war se, boro kul kaŋ tuku ngi jifaa ga, ga žiibi hala almaaroo ra. 28Boro kul kaŋ na ngi jifaa zaa, ma nga bankaarawey ɲumandi, a ga žiibi hala almaaroo ra. I ga harram war se.

29Hayey kaŋ ga harram war se gandakoyey ra kaŋ ga ɲuuriɲuuri laboo ga ti: minay, nda nceŋ, nda agazirim dumi nda dumi, 30nda ncita, nda cilimtaala, nda nkuura, nda jingam, nda daamamolooli. 31Wey ga harram war se gandakoyey kul ra, boro kul kaŋ tuku ngi bukawey ga, ga žiibi hala almaaroo ra. 32Nda a buu ka kaŋ, haya kul kaŋ ga no ga žiibi, a ma tee bundu gamal, wala bankaaray, wala kuuru, wala bolbol, jinay kul kaŋ ga yantasu hanse, a ma huru hari ra, a ga žiibi hala almaaroo ra. Woo banda ga, a ga henan. 33Labutuu kul kaŋ ra ngi affoo kaŋ, haya kul kaŋ goo a ra ga žiibi, war ma labutuwoo kayri. 34Ŋaayan kul kaŋ ga ŋandi kaŋ labutuwoo din haroo too a do ga žiibi. Haŋhaya kul kaŋ ga haŋandi kaŋ goo jinay kul kaŋ ra no ga žiibi. 35Jinay kul kaŋ ga ngi jifaa affoo kaŋ, ga žiibi, a ma tee alforon wala feema, i ma kayrandi, i ga harram, i ma harram war se. 36Amma hariɲaa wala day kaŋyaŋ ti hari kanidoo ga halal, amma boro kaŋ tuku ngi jifaa ga, ga žiibi. 37Nda ngi jifaa affoo kaŋ dumi boŋ kaŋ ga dumandi, dumiyoo ga halal. 38Nda a gar i na hari daŋ dumiyoo ga, ngi jifaa affoo kaŋ a ga, a ga harram war se.

39Nda adabbawey kaŋ ga tee war se ŋaahaya affoo jifa, boro kaŋ tuku jifaa ga, ga žiibi hala almaaroo ra. 40Boro kaŋ na jifaa ŋaa ma nga bankaarawey ɲumandi, a ga žiibi hala almaaroo ra, boro mo kaŋ na jifaa zaa ma nga bankaarawey ɲumandi, a ga žiibi hala almaaroo ra.

41Gandako kul kaŋ ga ɲuuriɲuuri laboo ga, manʼti kala haya wangante, a masi ŋandi. 42Hayey kul kaŋ ga dira gundey ga, nda wey kul kaŋ ga dira cee taaci ga, nda wey kul kaŋ goo nda cee boobo ka ɲuuriɲuuri laboo ga gandakoyey ra, war masʼi ŋaa, zama haya wanganteyaŋ no. 43War masi war boŋ tee haya wangante nda gandakoyey wey kaŋ ga ɲuuriɲuuri, war masi war boŋ žiibandi nda ey, i masi war žiibandi ngi bande. 44Zama agay ti Abadantaa, war Koyoo. Wa war boŋ daŋ jere ga Irkoy se ka tee nga boro henananteyaŋ11.44 «Wa war boŋ daŋ jere ga Irkoy se ka tee nga boro henananteyaŋ», Ebere šenni ra, almaganaa faa ti «Wa war boŋ daŋ jere ga Irkoy se, de war ga tee nga boro henananteyaŋ»., zama ay ga henan. War masi war boŋ žiibandi nda gandakoyey kaŋ ga ziilam-ziilam laboo ga affoo. 45Zama agay ti Abadantaa kaŋ na war žigandi ka hun Misira gandaa ra, hala ya tee war se Irkoy. War ma henan, zama ay ga henan.›»

46Woo ti adabbawey nda cirawey ašariyaa, nda hayey kul kaŋ ga ziilam-ziilam haroo ra, nda wey kul kaŋ ga ɲuuriɲuuri laboo ga, 47nga ra haya harramante nda ihalalante ga fayandi ka hun cere ra, hoogaa kaŋ ga ŋandi nda woo kaŋ si ŋandi here.

12

Woy kaŋ hay ašariyaa

1Abadantaa šelaŋ Musa se ka nee: 2«Šelaŋ Izirayel borey se ka nee: ‹Nda woy na gunde zaa, a duu nga boŋ izʼaru, a ga žiibi jirbi iyye, a ga žiibi sanda waati kaŋ a ga dii nga gaaham žiiboo. 3Jirbi yaahantoo hane, zankaa ma hurubangu. 4Woyoo ma jirbi waranza cindi hinza (33) goro, hala waati kaŋ nga kuroo žiiboo ma ben a ga. A masi tuku haya henanante kul do, a masi koy nongu henanantaa ra, hala han kaŋ nga henanandiyanoo jirbey timme.

5Amma nda woy no a duu a, a ga žiibi jirbiiyye hinka, a ga žiibi sanda waati kaŋ a ga dii nga gaaham žiiboo. Woo banda ga, a ma goro jirbi woydu cindi iddu (66), hala waati kaŋ kuroo žiiboo ma ben a ga.

6Waati kaŋ nga henanandiyanoo jirbey timme, izʼaru wala ize woy no a duu a, a ma koy nda a sargari juwalkaa do, cere kubayyan hukkumoo miɲoo ga, jiiri foo feeji-ize, a ma tee sargari kukurante, nda tuuzun-ize, wala gubaguba ka tee zunubu sargari. 7Sargari juwalkaa mʼi sarga Abadantaa jine, a ma henanandiyanoo tee a se, de a ga henan, zama nga kuroo kay. Woo ti woy kaŋ na izʼaru wala ize woy hay ašariyaa.

8Nda a sii nda hini ka duu feeji, a ma gubaguba hinka wala tuuzun-ize hinka zaa, affoo sargari kukurantaa se, affaa zunubu sargaroo se. Sargari juwalkaa ma henanandiyanoo tee a se, de a ga henan.›»

13

Gaaham kuuroo wirciyaŋ ašariyaa

1Abadantaa šelaŋ Musa nda Haruna se ka nee: 2«Nda adamize kuuroo ga funsu-ize wala doridoo kogo wala ndella kaaray goo, de a tee kuuroo ra dori sanda jiray, i mʼa ka koy sargari juwalkaa Haruna wala nga izʼarey sargari juwalkey affoo do. 3Sargari juwalkaa ma doroo laasaabu kaŋ goo kuuroo ga. Nda doroo dogoo hinbiroo bere ka kaaray, de doroo ga hima nda a guusu ka bisa kuuroo, jiray dumi dori no. Sargari juwalkaa mʼa guna, de a ma bayrandi kaŋ a žiibi. 4Nda ndellaa kaŋ goo kuuroo ga, ga kaaray, de a si hima nda a guusu ka bisa kuuroo, hinbiroo mana bere ka kaaray. Sargari juwalkaa ma dorikoynoo daabu jirbi iyye. 5Sargari juwalkaa mʼa laasaabu jirbi iyyantoo hane, nda a gar kaŋ nga do doroo cindi nga takaa ga, a mana daaru kuuroo ga, sargari juwalkaa ma yee kʼa daabu jirbi iyye koyne. 6Sargari juwalkaa mʼa guna koyne jirbi iyyantoo hane, nda a gar kaŋ doroo goo ma dere, a mana daaru kuuroo ga, sargari juwalkaa ma bayrandi kaŋ a henan. Doridoo kogo no, a ma nga bankaarawey ɲumandi, de a ga henan. 7Amma nda doridoo kogaa daaru kuuroo ga ka tonton sargari juwalkaa laasaaburoo nda ka bayrandi kaŋ a henan banda ga, a ma nga boŋ cebe sargari juwalkaa se koyne. 8Sargari juwalkaa mʼa laasaabu, nda a gar kaŋ doridoo kogaa daaru kuuroo ga, sargari juwalkaa ma bayrandi kaŋ a žiibi, jiray dumi no.

9Nda jiray dumi dori fatta boro ga, i mʼa ka koy sargari juwalkaa do. 10Sargari juwalkaa mʼa laasaabu, nda a gar kaŋ funsu-ize kaaray goo kuuroo ga, de a na hinbiroo kaarayandi, ham zay doo goo funsoo ga, 11jiray no kaŋ nin kuuroo ga. Sargari juwalkaa ma bayrandi kaŋ a žiibi. A masʼa daabu, zama a žiibi. 12Nda jiraa hanse ka kuuroo dii, nda jiraa na boraa kaŋ ga doroo goo kuuroo kul daabu kʼa dii boŋoo ka koy cewey ga, wey kul kaŋ sargari juwalkaa ga dii a, 13sargari juwalkaa mʼa laasaabu, nda a gar kaŋ jiraa na gaahamoo kul daabu, a ma bayrandi kaŋ boraa kaŋ ga doroo goo henan. Nga kul ka kaaray, a henan. 14Amma han kaŋ i dii ham zay a ga, a ga žiibi. 15Nda sargari juwalkaa na hamoo kaŋ zay guna, a ma bayrandi kaŋ a žiibi. Hamoo kaŋ zay ga žiibi, jiray dumi no. 16Amma nda hamoo kaŋ zay bere ka yee ka tee ikaaray, a ma yee sargari juwalkaa do. 17Sargari juwalkaa mʼa laasaabu, nda a gar kaŋ doroo bere ka tee ikaaray, sargari juwalkaa ma bayrandi kaŋ boraa kaŋ ga doroo goo henan. A henan.

18Nda futta fatta kuuroo ga, de a duu baani, 19nongoo kaŋ ra futtaa tee, funsu-ize kaaray, wala nda ndella kaaray kaŋ moɲoo ga ciray fatta a ra, boraa ma nga boŋ cebe sargari juwalkaa se. 20Sargari juwalkaa mʼa laasaabu, nda a gar kaŋ a ga hima nda a guusu ka bisa kuuroo, nga hinbiroo bere ka tee ikaaray, sargari juwalkaa ma bayrandi kaŋ a žiibi. Jiray dumi dori no kaŋ fatta futtaa ga. 21Nda sargari juwalkaa nʼa guna, nda a gar kaŋ hinbiri kaaray sii a ga, a mana guusu ka bisa kuuroo, a goo ma dere, sargari juwalkaa mʼa daabu jirbi iyye. 22Nda a daaru ka tonton kuuroo ga, sargari juwalkaa ga bayrandi kaŋ a žiibi, dori no. 23Amma nda ndellaa cindi nga dogoo ra, a mana daaru, futtaa ndellaa no, sargari juwalkaa ma bayrandi kaŋ a henan.

24Nda nongu kaŋ ton goo kuuroo ga, de tondogoo silbaa manʼti kala ndella kaaray moo ciray wala ikaaray, 25sargari juwalkaa mʼa laasaabu, nda a gar kaŋ hinbiroo bere ka tee ikaaray ndellaa ra, de a ga hima nda a guusu ka bisa kuuroo, jiray no, a fatta tondogoo ga, sargari juwalkaa ma bayrandi kaŋ a žiibi, jiray dori no. 26Nda sargari juwalkaa nʼa guna, nda a gar kaŋ hinbiri kaaray sii ndellaa ra, a si hima nda a guusu ka bisa kuuroo, a goo ma dere, sargari juwalkaa mʼa daabu jirbi iyye. 27Sargari juwalkaa mʼa guna jirbi iyyantoo hane. Nda ndellaa daaru kuuroo ga ka tonton, sargari juwalkaa ma bayrandi kaŋ a žiibi, jiray dori no. 28Amma nda ndellaa cindi nga dogoo ra, a mana daaru kuuroo ga, a goo ma dere, tonyan futta no. Sargari juwalkaa ma bayrandi kaŋ a henan, zama nongoo kaŋ ton ndellaa no.

29Nda aru wala woy duu dori nga boŋoo wala nga toonaa ga, 30sargari juwalkaa ma doroo laasaabu, nda a gar kaŋ a ga hima nda a guusu ka bisa kuuroo, hinbiri kara say-sayante goo a ga. Sargari juwalkaa ma bayrandi kaŋ a žiibi, forgo no, boŋ wala toono jiray dumi no. 31Nda sargari juwalkaa na forgaa doroo guna, nda a gar kaŋ a si hima nda a guusu ka bisa kuuroo, hinbiri bibi sii a ga, sargari juwalkaa ma boraa kaŋ ga forgo doroo goo daabu jirbi iyye. 32Sargari juwalkaa ga doroo guna jirbi iyyantoo hane, nda a gar kaŋ forgaa mana daaru, hinbiri kara sii a ga, de a si hima nda a guusu ka bisa kuuroo, 33boraa ma cebu, amma a masi forgaa dogoo cebu, sargari juwalkaa ma forgokoynoo daabu jirbi iyye koyne. 34Sargari juwalkaa ga forgaa guna jirbi iyyantoo hane, nda a gar kaŋ a mana daaru kuuroo ga, a si hima nda a guusu ka bisa kuuroo, sargari juwalkaa ma bayrandi kaŋ a henan. Boraa ma nga bankaarawey ɲumandi, de a ga henan. 35Amma nda forgaa daaru kuuroo ga ka tonton, nga henanandiyanoo banda ga, 36sargari juwalkaa mʼa laasaabu, nda a gar kaŋ forgaa daaru kuuroo ga, sargari juwalkaa masi hinbiri kara ceeci, a žiibi. 37Nda nga do, forgaa cindi nga dogoo ra, de hinbiri bibiyaŋ zay a ra, forgaa ben. A henan, sargari juwalkaa ma bayrandi kaŋ a henan.

38Nda aru wala woy duu ndellayaŋ nga kuuroo ga, ndella kaarayyaŋ, 39sargari juwalkaa mʼa laasaabu, nda a gar kaŋ nga kuuroo ga ndella kaaray kaŋ goo ma dere goo, ndella de no kaŋ fatta kuuroo ga, a henan.

40Nda aru boŋ hinbirey hun, a taylel, a henan. 41Nda nga boŋoo jineheroo hinbirey ka hun, teɲa se beene ka taylel, a henan. 42Nda taylel dogoo jine wala banda, dori kaaray kaŋ moɲoo ga ciray goo a ra, jiray no kaŋ fatta taylel dogoo jine wala banda heroo ra. 43Sargari juwalkaa mʼa laasaabu, nda a gar kaŋ doroo futtaa manʼti kala ikaaray kaŋ moɲoo ga ciray kaŋ goo tayleloo jineheroo wala banda heroo ra, a ga hima nda jiray kaŋ goo kuuroo ra, 44jiraykoyni no, a žiibi. Sargari juwalkaa ma bayrandi kaŋ nga kul ka žiibi, boŋoo ga nga doroo goo.

45Jiraykoynoo kaŋ ga doroo goo ma darbay kottayaŋ daŋ, a ma nga boŋoo feeri, a ma nga kaaboo daabu, a ma kaati ka nee: ‹Žiibi, žiibi!› 46Waatoo kul kaŋ doroo goo a ga, a ga žiibi. A žiibi, a ma goro nga hinne, a ga goro jamaa kaloo se taray.

Fuune kaŋ ga bankaaray wala kuuru jinay žiibandi

47Nda bankaaray ga fuune fatta, a ma tee haabu darbay wala leŋ šukka darbay, 48a ma tee šukka wala šukka kaŋ kayandi, leŋ wala haabu, a ma tee kuuru wala jinay kul kaŋ no kaŋ teendi kuuru ra, 49nda ndellaa manʼti kala ifirzi wala iciray darbaa, wala kuuroo, wala šukkaa, wala šukkaa kaŋ kayandi, wala jinay kul kaŋ teendi kuuru ra ga, fuune ndella no, a ma cebandi sargari juwalkaa se. 50Sargari juwalkaa ma ndellaa laasaabu, a ma jinaa kaŋ ga ndellaa huru daabu jirbi iyye. 51Jirbi iyyantoo hane, a ma ndellaa guna, nda a daaru darbaa, wala šukkaa, wala šukkaa kaŋ kayandi, wala kuuroo, wala jinay kul kaŋ teendi kuuru ra ga, ndellaa manʼti kala fuune kaŋ nin, a žiibi. 52Darbaa, wala šukkaa, wala šukkaa kaŋ kayandi, haabu wala leŋ, a ma tee jinay kul kaŋ teendi kuuru ra kaŋ ga ndellaa goo, ma tonandi, zama fuune kaŋ nin no. Hayaa ma tonandi nuune ra ka tee boosu. 53Nda sargari juwalkaa nʼa laasaabu, nda a gar kaŋ ndellaa mana daaru darbaa, wala šukkaa, wala šukkaa kaŋ kayandi, wala jinay kul kaŋ teendi kuuru ra ga, 54sargari juwalkaa ma yaamar kaŋ hayaa ma ɲumandi kaŋ ga ndellaa huru, de a ma yee kʼa daabu jirbi iyye koyne. 55Sargari juwalkaa mʼa guna ɲumandiyanoo banda ga, nda a gar kaŋ ndellaa mana alhaali barmay, a mana daaru, a žiibi, a ma tonandi nuune ra ka tee boosu. Guusu no kaŋ tee darbaa jine wala banda heroo ra. 56Nda sargari juwalkaa nʼa guna, nda a gar kaŋ ndellaa goo ma dere ɲumandiyanoo banda ga, a mʼa dunbu kʼa kaa darbaa, wala kuuroo, wala šukkaa, wala šukkaa kaŋ kayandi ga. 57Nda a yee ka fatta darbaa, wala šukkaa, wala šukkaa kaŋ kayandi, wala jinay kul kaŋ teendi kuuru ra ga, fuune no kaŋ goo ma bangay. Ma jinaa kaŋ ga ndellaa huru ton nuune ra kʼa tee boosu.

58Darbaa, wala šukkaa, wala šukkaa kaŋ kayandi, wala jinay kul kaŋ teendi kuuru ra kaŋ nʼnʼa ɲumandi ka ndellaa kaa, ma ɲumandi koyne, a henan.»

59Woo ti fuune ndella kaŋ huru haabu wala leŋ darbay, wala šukka, wala šukka kaŋ kayandi, wala jinay kul kaŋ teendi kuuru ra ga ašariyaa hala boraa ma bayrandi kaŋ a henan wala a žiibi.

14

Jiraykoyni henanandiyanoo ašariyaa

1Abadantaa šelaŋ Musa se ka nee: 2«Jiraykoyni ašariyaa ne nga henanandiyanoo hane: waati kaŋ i nʼa ka koy sargari juwalkaa do, 3sargari juwalkaa ma koy jamaa kaloo se taray, a mʼa laasaabu, nda a gar kaŋ jiraykoynoo duu baani nga jiraa doroo ra, 4sargari juwalkaa ma yaamar kaŋ i ma kate boraa kaŋ ga hima ka henan se: ciraw hunante halalante hinka, nda sedere bundu, nda šilli ciray zaram, nda izopu bundu. 5Sargari juwalkaa ma yaamar kaŋ i ma ciraw faa koosu labu kusu kaŋ ra hari henna goo boŋ. 6Ciraw hunantaa, a mʼa zaa, nga nda sedere bundoo, nda šilli ciray zaramoo, nda izopu bundoo, a mʼi sufa ciraa kaŋ koosandi hari hennaa boŋ kuroo ra. 7A ma say-saya cee iyye jiraykoynoo ga kaŋ ga hima ka henan nga jiraa ra. Woo banda ga, a ma bayrandi kaŋ a henan, de a ma ciraw hunantaa taŋ saajoo ra. 8Boraa kaŋ ga hima ka henan ma nga bankaarawey ɲumay, a ma nga hinbirey kul cebu, a ma ɲumay haroo ra, de a ga henan. Woo banda ga, a ga hin ka huru jamaa kaloo ra, amma a ma cindi hukkumoo se taray jirbi iyye. 9Jirbi iyyantoo hane, a ma nga hinbirey kul cebu, boŋoo, nda kaaboo, nda moo beene hinbirey, a ma nga hinbiroo kul cebu, a ma nga bankaarawey ɲumandi, a ma nga gaahamoo ɲumay nda hari, de a ga henan.

10Jirbi yaahantoo hane, a ma feeji aru-ize hinka kaŋ ga malal sii, nda feeji woy-ize kaŋ goo nda jiiri foo kaŋ ga malal sii, nda farin hamni kilo yagga cine kaŋ loobandi nda jii ka tee taasu sargari, nda jii liitar jere zaa. 11Sargari juwalkaa kaŋ ga henanandiyanoo tee ma boraa kaŋ ga hima ka henan nda hayey wey daŋ Abadantaa jine cere kubayyan hukkumoo miɲoo ga. 12Sargari juwalkaa ma feeji aru-ize faa dii kʼa tee tooɲe sargari, nga nda liitar jeraa jiyoo, a mʼi zinji kʼi tee sargari zinji-zinjante Abadantaa jine. 13A ma feeji aru-izoo koosu nongoo kaŋ ra zunubu sargaroo nda sargari kukurantaa koosandi, nongu henanante ra, zama takaa kaŋ ti zunubu sargaroo, nga da ti tooɲe sargaroo, sargari juwalkaa ma duu a, haya no kaŋ ga hanse ka henan. 14Sargari juwalkaa ma zaa tooɲe sargaroo kuroo ra kʼa daŋ boraa kaŋ ga hima ka henan haŋa hennaa deenoo ga, nda nga kabe hennaa kobaaroo ga, nda cee hennaa cew-ize beeroo ga. 15Sargari juwalkaa ma zaa liitar jeraa jiyoo ra kʼa doori nga kabe laalaa ra, 16a ma nga kabe hennaa kabe-ize foo sufa jiyoo ra kaŋ goo kabe laalaa ra, a ma nga kabe-izoo ka zaa jiyoo ra kʼa say-say cee iyye Abadantaa jine. 17Sargari juwalkaa ma zaa jii cindoo ra kaŋ goo nga kaboo ra kʼa daŋ boraa kaŋ ga hima ka henan haŋa hennaa deenoo ga, nda nga kabe hennaa kobaaroo ga, nda nga cee hennaa cew-ize beeroo ga, tooɲe sargaroo kuroo boŋ. 18Jiyoo cindoo kaŋ goo sargari juwalkaa kaboo ra, a mʼa fur boraa kaŋ ga hima ka henan boŋoo ga, a ma henanandiyanoo tee a se Abadantaa jine. 19Sargari juwalkaa ma zunubu sargaroo kaa, a ma henanandiyanoo tee a se kʼa henanandi ka žiiboo kaa a ga. Woo banda ga, a ma sargari kukurantaa almanoo koosu. 20Sargari juwalkaa ma sargari kukurantaa nda taasu sargaroo kaa sargari tonadogoo ga. Sargari juwalkaa ma henanandiyanoo tee boraa se, de a ga henan.

Jiraykoyni talka henanandiyanoo

21Nda boro ga talka, de nga hinoo si too hayey wey, a ma feeji aru-ize foo kaa tooɲe sargari kʼa tee sargari zinji-zinjante ka henanandiyanoo tee a se. A ma farin hamni kilo hinza kaŋ loobandi nda jii zaa kʼa kaa taasu sargari nda jii liitar jere, 22nda gubaguba hinka wala tuuzun-ize hinka kaŋ nga hinoo ga toorʼa, affoo zunubu sargari se, affaa sargari kukurante se. 23Nga henanandiyanoo jirbi yaahantoo hane, a ma kate ey sargari juwalkaa do cere kubayyan hukkumoo miɲoo ga Abadantaa jine. 24Sargari juwalkaa ma tooɲe sargaroo feeji aru-izoo dii nda liitar jeraa jiyoo, a mʼi zinji kʼi tee sargari zinji-zinjante Abadantaa jine. 25A ma tooɲe sargaroo feejoo koosu, a ma zaa tooɲe sargaroo kuroo ra kʼa daŋ boraa kaŋ ga hima ka henan haŋa hennaa deenoo ga, nda nga kabe hennaa kobaaroo ga, nda cee hennaa cew-ize beeroo ga. 26Sargari juwalkaa ma doori jiyoo ra nga kabe laalaa ra. 27Kabe hennaa kabe-ize foo, a mʼa ka zaa jiyoo ra kaŋ goo kabe laalaa ra, a mʼa say-say cee iyye Abadantaa jine. 28Jiyoo kaŋ goo sargari juwalkaa kaboo ra, a ma daŋ a ra boraa kaŋ ga hima ka henan haŋa hennaa deenoo ga, nda nga kabe hennaa kobaaroo ga, nda cee hennaa cew-ize beeroo ga, nongoo kaŋ ra tooɲe sargaroo kuroo jisandi. 29Woo kaŋ cindi jiyoo ra kaŋ goo sargari juwalkaa kaboo ra, a mʼa fur boraa kaŋ ga hima ka henan boŋoo ga ka henanandiyanoo tee a se Abadantaa jine. 30Woo banda ga, nga nda nga hinagoo, a ma gubagubawey affoo wala tuuzun-izey affoo sarga. 31Nga hinagoo ra, a ma affoo kaa zunubu sargari se, affaa sargari kukurante, taasu sargaroo bande. Sargari juwalkaa ma henanandiyanoo tee boraa se kaŋ ga hima ka henan Abadantaa jine.»

32Woo ti ašariyaa boro se kaŋ ga jiray doroo goo, de nga hinoo si too henanandiyanoo hayey.

Fuune kaŋ ga hugu žiibandi

33Abadantaa šelaŋ Musa nda Haruna se ka nee: 34«Waati kaŋ war huru Kanaŋ gandaa ra kaŋ ay gʼa noo war se a ma tee war mayraa, nda ay na fuune ndella daŋ hugu ra kaŋ goo gandaa ra kaŋ ti war mayraa, 35boraa kaŋ wane nda hugoo ma koy a bayrandi sargari juwalkaa se ka nee: ‹Ay dii ndella dumi ay hugoo ra.› 36Sargari juwalkaa ma yaamar kaŋ i ma jinawey fattandi hugoo ra za nga mana kaa ka ndellaa guna, hala hayey kaŋ goo hugoo ra kul masi koy harram. Woo banda ga, sargari juwalkaa ma huru ka hugoo laasaabu. 37A ma ndellaa laasaabu, nda a gar kaŋ ndella guusa firziyaŋ wala icirayyaŋ goo hugoo cetewey ga, i ga hima nda i guusu cetewey ra, 38sargari juwalkaa ma fatta hugoo ra, waati kaŋ a too hugoo miɲoo ga, a ma hugoo daabu jirbi iyye. 39Jirbi iyyantoo hane, sargari juwalkaa ma yee ka koy a guna, nda a gar kaŋ ndellaa daaru hugoo cetewey bande, 40sargari juwalkaa ma yaamar kaŋ i ma tondey kaa kaŋ ga ndellaa goo, i mʼi warra koyraa banda ga nongu harramante ra. 41A ma hugoo gundoo kuubi kʼa bere kʼa koosu. Laboo kaŋ koosandi, i mʼa mun koyraa banda ga nongu harramante ra. 42I ma tondi tanayaŋ zaa kʼi daŋ ijinawey dogey ra. I ma labu tana ka hugoo sanfa.

43Nda ndellaa yee ka kaa ka fatta hugoo ra, tondey kaayanoo, nda koosuyanoo, nda sanfayanoo banda ga, 44sargari juwalkaa ma yee ka koy a guna, nda a gar kaŋ ndellaa daaru hugoo ga, fuune no kaŋ nin, a harram. 45I ma hugoo, nda nga tondey, nda bundey, nda hugoo laboo kayri, i mʼi ka koy koyraa dumaa ga nongu harramante ra.

46Boro kaŋ huru hugoo ra waatey kaŋ a ga daaba ra, ga žiibi hala almaaroo ra. 47Boro kaŋ kani hugoo ra ma nga darbawey ɲumandi. Boro kaŋ ŋaa hugoo ra ma nga darbawey ɲumandi.

48Amma nda sargari juwalkaa yee ka huru kʼa guna, nda a gar kaŋ ndellaa mana daaru hugoo ga nga sanfayanoo banda ga, sargari juwalkaa ma bayrandi kaŋ hugoo henan, ndellaa dere.

49Hugoo zunubu tuusuyanoo se a ma ciraw hinka, nda sedere bundu, nda šilli ciray zaram, nda izopu bundu zaa. 50A ma ciraw faa koosu labu kusu boŋ, labu kusu kaŋ ra hari henna goo boŋ. 51A ma sedere bundoo, nda izopu bundoo, nda šilli ciray zaramoo, nda ciraw hunantaa zaa kʼi sufa ciraa kaŋ koosandi kuroo nda hari hennaa ra. A ma say-saya cee iyye hugoo ga. 52A ma hugoo zunubu tuusuyanoo tee nda ciraa kuroo nda hari hennaa, nda ciraw hunantaa, nda sedere bundoo, nda izopu bundoo, nda šilli ciray zaramoo. 53A ma ciraw hunantaa taŋ koyraa banda ga, saajoo ra. A ma henanandiyanoo tee hugoo se, de a ga henan.»

54Woo ti jiray dori wala fuune ndella dumi kul kaŋ no, nda forgo, 55nda bankaaray ndella, nda hugu ndella, 56nda funsu, nda futta, nda ndella kaaray ašariyaa, 57ka bayrandi waati kaŋ haya žiibi nda waati kaŋ haya henan. Woo ti jiray nda fuune ašariyaa.

15

Arutarawey žiiboo ašariyaa

1Abadantaa šelaŋ Musa nda Haruna se ka nee: 2«Šelaŋ Izirayel borey se ka nee: ‹Aru kul kaŋ nga harimundogoo ga mandi, nga mandiroo gʼa žiibandi. 3Hayaa ne kaŋ ga kate nga mandiroo mʼa žiibandi: nga harimundogoo ma mandi wala a ma mandiroo dii, nga žiiboo no. 4Daari kul kaŋ ga boraa kaŋ ga mandi kani ga žiibi, haya kul kaŋ ga a goro ga žiibi. 5Boro kaŋ tuku nga daaroo ga ma nga bankaarawey ɲumandi, a ma nga boŋ ɲumay nda hari, a ga žiibi hala almaaroo ra. 6Boro kaŋ goro jinay ga kaŋ ga boraa kaŋ ga mandi doona ka goro, boraa ma nga bankaarawey ɲumandi, a ma nga boŋ ɲumay nda hari, a ga žiibi hala almaaroo ra. 7Boro kaŋ tuku boraa kaŋ ga mandi gaahamoo ga, boraa ma nga bankaarawey ɲumandi, a ma nga boŋ ɲumay nda hari, a ga žiibi hala almaaroo ra. 8Nda boraa kaŋ ga mandi tufa boro ga kaŋ ga henan, boraa ma nga bankaarawey ɲumandi, a ma nga boŋ ɲumay nda hari, a ga žiibi hala almaaroo ra. 9Kaarumay kul kaŋ ga boraa kaŋ ga mandi žigi, ga žiibi. 10Boro kul kaŋ tuku haya kul kaŋ no ga kaŋ bay ka cindi a cire, a ga žiibi hala almaaroo ra. Boro kul kaŋ na jinawey wey affoo zaa, ma nga bankaarawey ɲumandi, a ma nga boŋ ɲumay nda hari, a ga žiibi hala almaaroo ra. 11Boro kul kaŋ ga boraa kaŋ ga mandi tuku, a mana nga kabey ɲumay, boraa ma nga bankaarawey ɲumandi, a ma nga boŋ ɲumay nda hari, a ga žiibi hala almaaroo ra. 12Labu jinay kaŋ ga boraa kaŋ ga mandi tuku, ma kayrandi, bundu jinawey ma leelandi nda hari.

13Waati kaŋ boraa kaŋ ga mandi, mandiroo kay, a ma jirbi iyye kabu nga henanandiyanoo se, a ma nga bankaarawey ɲumandi, a ma nga gaahamoo ɲumay hari dandidoo hari ra, de a ga henan. 14Jirbi yaahantoo hane, a ma gubaguba hinka wala tuuzun-ize hinka zaa, a ma kaa Abadantaa jine cere kubayyan hukkumoo miɲoo ga kʼi noo sargari juwalkaa se. 15Sargari juwalkaa mʼi sarga, affoo zunubu sargari, affaa sargari kukurante. Sargari juwalkaa ma henanandiyanoo tee a se Abadantaa jine nga mandiroo se.

16Nda aru almaaniyoo mun a ga, a ma nga gaahamoo kul ɲumay nda hari, a ga žiibi hala almaaroo ra. 17Bankaaray nda kuuru kul kaŋ ga almaaniyoo huru ma ɲumandi nda hari, a ga žiibi hala almaaroo ra.

18Nda woy nda aru marga nda cere, i ma ngi boŋ ɲumay nda hari, i ga žiibi hala almaaroo ra.

Woytarawey žiiboo ašariyaa

19Nda woy ga mandi, nga mandiroo manʼti kala nga gaaham žiiboo, a ma cindi nga žiiboo ra jirbi iyye, boro kul kaŋ tuku a ga, ga žiibi hala almaaroo ra. 20Haya kul kaŋ ga a kani waatoo kaŋ a goo nga žiiboo ra, ga žiibi. Haya kul kaŋ ga a goro ga žiibi. 21Boro kul kaŋ tuku nga daaroo ga ma nga bankaarawey ɲumandi, a ma nga boŋ ɲumay nda hari, a ga žiibi hala almaaroo ra. 22Boro kul kaŋ tuku jinay kul kaŋ ga woyoo doona ka goro, a ma nga bankaarawey ɲumandi, a ma nga boŋ ɲumay nda hari, a ga žiibi hala almaaroo ra. 23Nda haya goo daaroo boŋ wala jinaa ga, haya kul kaŋ no kaŋ ga a doona ka goro, boro kaŋ tuku a ga, ga žiibi hala almaaroo ra. 24Aru kaŋ marga nda woyoo, woyoo gaaham žiiboo ga huru a ga, a ga žiibi jirbi iyye. Daari kul kaŋ ga a kani ga žiibi.

25Nda woy ga kuri mandi jirbi boobo kaŋ manʼti nga gaaham žiiboo waatoo, wala a ga mandi ka gay ka bisa nga gaaham žiiboo waatoo, waatoo kul kaŋ a ga mandi, a ga žiibi sanda nga gaaham žiiboo waatoo. 26Daari kul kaŋ ga a kani jirbey kul kaŋ ra a ga mandi ga tee sanda nga gaaham žiiboo daaroo. Jinay kul kaŋ ga a goro ga žiibi sanda nga gaaham žiiboo takaa. 27Boro kul kaŋ tuku hayey wey ga, ga žiibi, a ma nga bankaarawey ɲumandi, a ma nga boŋ ɲumay nda hari, a ga žiibi hala almaaroo ra.

28Nda nga mandiroo kay, a ma jirbi iyye kabu, woo din banda ga, a ga henan. 29Jirbi yaahantoo hane, a ma gubaguba hinka wala tuuzun-ize hinka zaa kʼi ka koy sargari juwalkaa do cere kubayyan hukkumoo miɲoo ga. 30Sargari juwalkaa ma affoo kaa zunubu sargari, affaa sargari kukurante. Sargari juwalkaa ma henanandiyanoo tee a se Abadantaa jine nga gaaham žiiboo mandiroo se.

31War ma Izirayel borey moorandi ngi žiiboo, i masi duu kʼay gorodogoo kaŋ goo i game žiibandi ka buu ngi žiiboo ra.›»

32Woo ti boro kaŋ ga mandi wala boro kaŋ nga almaaniyoo mun a ga kʼa žiibandi, 33wala woy kaŋ ga dor nga gaaham žiiboo maaganda se, boro kul, aru wala woy kaŋ ga mandi, wala aru kaŋ marga nda woy kaŋ ga žiibi, ašariyaa.

16

Zunubu tuusuyanoo zaaroo

1Haruna izʼaru hinkaa kaŋ man kate Abadantaa jine, ngi buuyanoo banda ga, Abadantaa šelaŋ Musa se. 2Abadantaa nee Musa se: «Šelaŋ ni armaa Haruna se, a masi huru alwaati kul nongu henanantaa ra, ridowoo dumaa ga, daabirjoo jine kaŋ goo sundukoo ga, hala a masi koy buu, zama ay ga bangay duulaa ra sundukoo daabirjoo se beene.

3Takaa ne kaŋ nda Haruna ga hima ka huru nongu henanantaa ra: a ma haw yaaru zaa zunubu sargaroo se, nda feeji gaaru sargari kukurantaa se. 4A ma šukka kaŋ se i ga nee leŋ kaayi henanante daŋ nga ga, a ma leŋ šukka npogo daŋ, a ma nga centoo haw nda leŋ šukka gamahaw, a ma leŋ šukka fatala didiji nga boŋoo ga, bankaaray henananteyaŋ no. A ma nga gaahamoo ɲumay nda hari jina a mʼi daŋ. 5A ma jindaaru hinka taa Izirayel borey jamaa kone kʼi tee zunubu sargari, nda feeji gaaru foo sargari kukurante se.

6Haruna ma zunubu sargaroo haw yaaroo sarga nga boŋ se, a ma zunubu tuusuyanoo tee nga boŋ nda nga hugoo se. 7A ma jindaaru hinkaa zaa kʼi daŋ Abadantaa jine cere kubayyan hukkumoo miɲoo ga. 8Haruna ma alkurra kar jindaaru hinkaa ga ka dii woo kaŋ Abadantaa ga duu a nda woo kaŋ Azazel16.8 Azazel, a ga hin ka tee, Ibilisi ganjey affoo maaɲoo no. ga duu a. 9Haruna ma kate jindaaroo kaŋ alkurraa kate Abadantaa ma duu a, a ma tee zunubu sargari. 10Jindaaroo kaŋ alkurraa kate Azazel16.10 Sorro 8to. ma duu a, nga hunantaa ma jisandi Abadantaa jine hala i ma zunubu tuusuyanoo tee a ga kʼa sanba saajoo ra Azazel do.

11Haruna ma zunubu sargaroo haw yaaroo kaa nga boŋ se, a ma zunubu tuusuyanoo tee nga boŋ nda nga hugoo se. A ma zunubu sargari haw yaaroo koosu nga boŋ se. 12A ma dugu canboo too nda denji ciray sargari tonadogoo ra kaŋ goo Abadantaa jine, a ma nga kabe hinkaa too nda dugu hew kaana hamni, a mʼi ka koy ridowoo dumaa ga. 13A ma dugoo daŋ nuunaa ra kaŋ goo Abadantaa jine hala dugoo dulloo ma daabirjoo kaŋ goo seedetaraa sundukoo boŋ daabu, hala Haruna masi koy buu. 14A ma zaa haw yaaroo kuroo ra kʼa say-say nda nga kabe-izoo sundukoo daabirjoo jineheroo ga waynahunay here. A ma nga kabe-izoo ka zaa kuroo ra kʼa say-say cee iyye sundukoo daabirjoo jine. 15A ma zunubu sargaroo jindaaroo koosu kaŋ hun jamaa se, a ma kuroo ka koy ridowoo dumaa ga, a ma takaa tee kuroo se kaŋ a nʼa tee haw yaaroo wanoo se, a ma say-saya sundukoo daabirjoo ga nda sundukoo daabirjoo jine. 16A ma henanandiyanoo tee nongu henanantaa se Izirayel borey žiibey nda ngi hooyaney ra, maanaa ngi zunubey kul. A ma taka follokaa tee cere kubayyan hukkumoo se kaŋ goo i bande ngi žiibey gamey ra. 17Adamize kul masi bara cere kubayyan hukkumoo ra waati kaŋ a koy zunubu tuusuyanoo tee nongu henanantaa ra hala waati kaŋ a fatta. Woo banda ga, a ma zunubu tuusuyanoo tee nga boŋ, nda nga hugoo, nda Izirayel jamaa kul se. 18A ma fatta sargari tonadogoo here kaŋ goo Abadantaa jine, a ma zunubu tuusuyanoo tee a se. A ma zaa haw yaaroo kuroo nda jindaaroo kuroo ra kʼi daŋ sargari tonadogoo hilley ga, carawey bande. 19A ma nga kabe-izoo ka zaa kuroo ra kʼa say-say cee iyye. A mʼa henanandi ka hun Izirayel borey žiibey ra.

20Waati kaŋ a na zunubu tuusuyanoo tee nongu henanantaa, nda cere kubayyan hukkumoo, nda sargari tonadogoo se ka ben, a ma kate jindaaru hunantaa. 21Haruna ma nga kabe hinkaa fur jindaaru hunantaa boŋoo ga, a ma Izirayel borey laybey kul har a ga, nda ngi hooyaney kul, nda ngi zunubey kul, a mʼi daŋ jindaaroo boŋoo ga. A mʼa taŋ, aru foo kaŋ kayandi mʼa ka koy saajoo ra. 22Jindaaroo ga ngi laybey kul zaa ka koy nongu ra kaŋ ra boro sii. Aroo ma jindaaroo taŋ a ma koy saajoo ra. 23Haruna ma huru cere kubayyan hukkumoo ra ka leŋ šukka bankaarawey kaŋ a nʼi daŋ waatoo kaŋ a ga huru nongu henanantaa ra, kaa kʼi jisi no din. 24A ma nga gaahamoo ɲumay nda hari nongu henanante ra, a ma nga bankaarawey daŋ. Woo banda ga, a ma fatta ka nga sargari kukurantaa kaa ka jamaa sargari kukurantaa kaa, a ma zunubu tuusuyanoo tee nga boŋ nda jamaa se. 25A ma zunubu sargaroo maanoo dullandi sargari tonadogoo boŋ.

26Boraa kaŋ na jindaaroo taŋ a ma koy Azazel16.26 Sorro 8to. do ma nga bankaarawey ɲumandi, a ma nga gaahamoo ɲumay nda hari, woo banda ga, a ga hin ka huru jamaa kaloo ra. 27I ma zunubu sargaroo haw yaaroo nda zunubu sargaroo jindaaroo kaŋyaŋ ra kuroo kaandi ka koy nongu henanantaa ra ka henanandiyanoo tee ka koy jamaa kaloo se taray ka ngi kuurey, nda hamey, nda ngi teeley žiibey ton nuune ra kʼi tee boosu. 28Boraa kaŋ nʼi ton ma nga bankaarawey ɲumandi, a ma nga gaahamoo ɲumay nda hari, woo banda ga, a ga hin ka huru jamaa kaloo ra.

29Hantum kaŋ si tun ne war se: handu iyyantoo jirbi woyantoo (10to) ra, war ma meehaw, war masi goy kul tee, a ma tee ganda-ize wala yaw kaŋ ga waati tee war do. 30Zama hanoo din, i ga zunubu tuusuyanoo tee war se hala war ma duu ka henan, de war ga henan war zunubey kul ra Abadantaa jine. 31A ma tee war se hunanzam zaari kaŋ bisa hunanzam zaarey jerey, war ma meehaw. Hantum kaŋ si tun no.

32Sargari juwalkaa kaŋ yonandi16.32 Zamnaa 4.3., kaŋ gorandi sargari juwalyanoo goyoo ra ka huru nga baaba dogoo ra no ma zunubu tuusuyanoo tee. A ma leŋ šukka darbawey daŋ, darbay henanantey. 33A ma henanandiyanoo tee nongu henanantey ihenanantaa se, a ma henanandiyanoo tee cere kubayyan hukkumoo nda sargari tonadogoo se, a ma zunubu tuusuyanoo tee sargari juwalkey nda alžamaa kul se.

34Woo ma tee war se hantum kaŋ si tun hala zunubu tuusuyanoo ma teendi Izirayel borey se ngi zunubey kul se cee foo jiiroo ra.» A nʼa tee nda takaa kaŋ nda Abadantaa na Musa yaamar.

17

Nongey kaŋ kayandi sargari teeyan se

1Abadantaa šelaŋ Musa se ka nee: 2«Šelaŋ Haruna, nda nga izʼarey, nda Izirayel borey kul se, nee i se: ‹Hayaa ne kaŋ Abadantaa nʼa yaamar: 3“Boro kul kaŋ Izirayel hugu-izey ra ga haw yaaru, wala feeji, wala hancin koosu jamaa kaloo ra, wala a gʼa koosu kaloo se taray, 4de a manʼa ka koy cere kubayyan hukkumoo miɲoo ga kʼa kaa sargari Abadantaa maaɲoo ga, Abadantaa gorodogoo jine, i gʼa hãa nda kuroo din. A na kuri mun, boraa din ga hun nga jamaa ra, 5hala Izirayel borey ma duu ka kate ngi sargarey kaŋ i goo mʼi kaa saajoo ra. I ma kate ey Abadantaa maaɲoo ga, cere kubayyan hukkumoo miɲoo ga, sargari juwalkaa do, i mʼi kaa alaafiya teendi sargaroo Abadantaa maaɲoo ga. 6Sargari juwalkaa ma kuroo say-say Abadantaa sargari tonadogoo boŋ, cere kubayyan hukkumoo miɲoo ga, a ma maanoo dullandi kʼa tee sunnaara kaana Abadantaa se. 7I masi yee ka ngi sargarey kaa jindaaru toorey maaɲey ga kaŋ bande i ga izefututaray tee17.7 Manʼti gaaham here no, laadir jaŋay no Irkoy here.. Woo ma tee i se hantum kaŋ si tun ngi zamaney se.”›

8Nee i se: ‹Boro kul kaŋ Izirayel hugu-izey ra, wala yawey kaŋ ga waati tee i do ra, na sargari kukurante wala sargari kaa, 9de a mana kate a cere kubayyan hukkumoo miɲoo ga kʼa sarga Abadantaa maaɲoo ga, boraa din ga hun nga jamaa ra.

Hunayan sii kala kuri ra

10Boro kul kaŋ Izirayel hugu-izey ra, wala yawey kaŋ ga waati tee i do ra, na kuri dumi kul kaŋ no ŋaa, ay gʼay ndumoo bere boraa se, de ay gʼa kaa nga jamaa ra. 11Zama hundikoyni hunaroo sii kala nga kuroo ra, agay, ay na war noo yaamar, kuroo kaŋ goo sargari tonadogoo boŋ ma zunubu tuusuyanoo tee war boŋ hundey se, zama kuri ra, gaaham hunaa goo, a ga zunubu tuusuyanoo tee. 12Woo se ay nee Izirayel borey se: “War ra, boro kul masi kuri ŋaa. Yawoo mo kaŋ ga waati tee war do masi kuri ŋaa.”

13Boro kul kaŋ Izirayel borey ra, wala yawey kaŋ ga waati tee i do ra na adabba wala ciraw kaŋ ga ŋandi hoo kʼa dii, a ma kuroo mun kʼa daabu nda labu. 14Zama hundikoyni kul, nga kuroo ti hundoo. Woo se ay nee Izirayel borey se: “War masi hundikoyni kul kuroo ŋaa, zama hundikoyni kul hundoo ti nga kuroo. Boro kul kaŋ nʼa ŋaa ma tuusandi.”

15Boro kul kaŋ no kaŋ na jifa wala adabba kaŋ hooga nʼa wii ŋaa, a ma tee ganda-ize wala yaw, boraa ma nga bankaarawey ɲumandi, a ma nga boŋ ɲumay nda hari, a ga žiibi hala almaaroo ra. Woo banda ga, a ga henan. 16Nda a manʼi ɲumay, a mana nga gaahamoo ɲumay, a ga nga layboo zaa.›»

18

Margarey kaŋ si bisa

1Abadantaa šelaŋ Musa se ka nee: 2«Šelaŋ Izirayel borey se, nee i se: ‹Agay ti Abadantaa, war Koyoo. 3War masi teegoyoo tee kaŋ ga teendi Misira gandaa kaŋ ra war goro, war masi teegoyoo tee kaŋ ga teendi Kanaŋ gandaa kaŋ ra ay goo ma koy nda war. War masi hanga ngey hantumey. 4War mʼay fondawey ka goy, war mʼay hantumey dii kʼi ka dira. Agay ti Abadantaa, war Koyoo. 5Wʼay hantumey nda ay fondawey dii, boro kaŋ gʼi ka goy ga huna nda ey. Agay ti Abadantaa.

6Aru kul masi too nga boro maanaa do ka dii nga gaa koonoo ka marga nda a. Agay ti Abadantaa.

7Masi ni baaba kaynandi ka dii ni ɲaa gaa koonoo ka marga nda a. Ni ɲaa no, masi dii nga gaa koonoo ka marga nda a. 8Masi dii ni baaba wandoo gaa koonoo ka marga nda a, ni baaba gaa koonoo no. 9Masi dii ni woymaa gaa koonoo ka marga nda a, ni baaba ize woyoo wala ni ɲaa ize woyoo, a hayandi hugoo ra wala hugu tana ra a hayandi. 10Masi dii ni izʼaroo ize woyoo wala ni ize woyoo ize woyoo gaa koonoo ka marga nda a, zama ni haawoo no. 11Masi dii ni baaba wandoo ize woyoo kaŋ ni baaba duu a a ga, gaa koonoo ka marga nda a, ni woymaa no. 12Masi dii ni baaba woymaa gaa koonoo ka marga nda a, ni baaba boro maana no. 13Masi dii ni ɲaa woymaa gaa koonoo ka marga nda a, zama ni ɲaa boro maana no. 14Masi dii ni baaba armaa gaa koonoo ka marga nda a, masi too nga wandoo do, ni ɲaa no. 15Masi dii ni nzura woyoo gaa koonoo ka marga nda a, ni izʼaroo wandoo no, masi dii nga gaa koonoo ka marga nda a. 16Masi dii ni armaa wandoo gaa koonoo ka marga nda a, ni armaa haawoo no. 17Masi dii woy nda nga ize woyoo gaa koonoo ka marga nda a. Masi nga izʼaroo ize woyoo zaa ka marga nda a, masi nga ize woyoo ize woyoo zaa ka dii nga gaa koonoo ka marga nda a, boro maanayaŋ no, almuhal ti woo. 18Ni wandoo hunaroo ga, masi nga woymaa zaa ka dii nga gaa koonoo ka marga nda a, a ga kate waccetaray.

19Masi too woy do ka dii nga gaa koonoo ka marga nda a waati kaŋ a ga dii nga gaaham žiiboo. 20Masi marga nda ni gandaa boro wandoo, a ga ni žiibandi. 21Ni hayroo ra, masi boro kul tee sargari tooroo kaŋ maaɲoo ti Molok se. Masi ni Koyoo maaɲoo kaynandi. Agay ti Abadantaa. 22Masi kani nda aru sanda takaa kaŋ nda boro ga kani nda woy. Almuhal no. 23Masi kani nda adabba kul kaŋ no ka ni boŋ žiibandi a bande. Woy masi kay adabba jine ka marga nda a, haya futu-futu no.

24War masi hayey wey affoo kul ka war boŋ žiibandi, zama dumey kaŋ ay goo mʼi gaaray war jine na ngey boŋ žiibandi nda hayey wey kul. 25Gandaa žiibi, ay nʼa noo nga zunuboo gurzugaa, gandaa na nga izey yeeri. 26Amma war, war mʼay hantumey nda ay fondawey dii. Ganda-ize nda yaw kaŋ ga waati tee war do, war masi almuhaley wey affoo kul tee. 27Almuhaley wey kul borey kaŋ goro war jine gandaa ra nʼi tee. Gandaa bere ka žiibi. 28Gandaa masi koy war yeeri waati kaŋ war nʼa žiibandi takaa kaŋ nda a na gandaa yeeri kaŋ na war jin ka kaa. 29Boro kul kaŋ na almuhaley wey affoo tee, borey kaŋ gʼi tee ga hun ngi jamaa ra.

30War ma hayaa dii kaŋ ay na noo war se war mʼa dii, taka kaŋ ra war masi alaada almuhalantey tee kaŋ teendi za war mana kaa. War masi war boŋ žiibandi i bande. Agay ti Abadantaa, war Koyoo.›»

19

Irkoy here henanyan ašariyawey

1Abadantaa šelaŋ Musa se ka nee: 2«Šelaŋ Izirayel borey jamaa kul se, nee i se: ‹Wa henan, zama agay, Abadantaa, war Koyoo ga henan. 3War affoo kul ma hunbur nga ɲaa nda nga baaba, war mʼay hunanzam zaarey dii. Agay ti Abadantaa, war Koyoo.

4War masi bere toorey here, war masi irkoyyaŋ tee war boŋ se nda guuru mennante. Agay ti Abadantaa, war Koyoo.

5Nda war ga alaafiya teendi sargaroo kaa Abadantaa maaɲoo ga, war mʼa kaa nda taka kaŋ ra a ma taandi. 6A ma ŋandi hanoo kaŋ ra war nʼa kaa wala subaa ra, woo kaŋ cindi jirbi hinzantoo hane ma tonandi nuune ra ka tee boosu. 7Nda boro ŋaa a ra jirbi hinzantoo hane, haya hasarante no, a si taandi. 8Boro kaŋ ŋaa a ra ga nga layboo zaa, zama a na haya kaynandi kaŋ yeetandi jere ga Abadantaa se. Boraa woo ga hun nga jamaa ra.

9Waati kaŋ war ga war gandaa hegaa tee, masi ni faaroo hegay hala kanjey ra, masi hayey marga kaŋ ga hima ka kurma-kurmandi ni hegaa ra. 10Ni alaneb faaroo izey kaŋ cindi a ra hegaa banda ga, masʼi kaa, masi izey kaŋ kaŋ kurma-kurma. Mʼi naŋ talkey nda yawey se. Agay ti Abadantaa, war Koyoo.

11War masi zay, war masi war gandaa boro zanba, war masi war gandaa boro hiila. 12War masi žee taari ga nda ay maaɲoo, nda nʼnʼa tee, nʼga ni Koyoo maaɲoo kaynandi. Agay ti Abadantaa. 13Masi ni cinaa kom, masʼa zay. Ni goykaa banaa masi kani ni do hala subaa ra. 14Masi lutu danga, masi haya daŋ danaw jine kaŋ gʼa kaŋandi. Ma hunbur ni Koyoo. Agay ti Abadantaa.

15Masi borey fay-fay ciiti ra: masi talkaa ndumoo guna, masi almankoynoo jer. Ma ni gandaa boro ciiti nda šerretaray. 16Masi huru ka fatta ni jamaa ra ka miimanda. Masi kayandi ni cinaa kuroo ma mun. Agay ti Abadantaa. 17Masi ni armaa harram ni binoo ra. Masi goro mana ni gandaa boro daŋ fondaa ra, nga ra nʼsi nga zunuboo zaa. 18Masi faasa ni boŋ se, masi dori dii ni binoo ra ni ɲaa-izey se, amma ma baa ni cinaa sanda takaa kaŋ nda nʼga baa ni boŋ. Agay ti Abadantaa.

19Wʼay hantumey dii. Ni adabbaa ra, masi ihinka kaŋ manʼti dumi foo marga nda cere. Masi dumi cine hinka say ni faaroo ra. Masi darbay daŋ kaŋ šilli dumi hinka nda a kayandi.

20Nda aru marga nda woy, ka gar kaŋ koŋŋa no kaŋ cewoo diyandi, a mana dayandi, a mana sawalandi, i ma zukandi, amma i masi wiiyandi, zama woyoo mana sawalandi. 21Aroo ma kate nga tooɲe sargaroo Abadantaa maaɲoo ga, cere kubayyan hukkumoo miɲoo ga, feeji gaaru tooɲe sargaroo se. 22Sargari juwalkaa ma zunubu tuusuyanoo tee a se Abadantaa jine nda tooɲe sargaroo feeji gaaroo nga zunuboo kaŋ a nʼa tee se, de nga zunuboo kaŋ a nʼa tee ga yaafandi.

23Waati kaŋ war huru gandaa ra, war na tuuri dumi kul kaŋ ga ŋandi duma, war ma izoo guna sanda haya kaŋ žiibi. A si bisa war se. Jiiri hinza a masi ŋandi. 24Jiiri taacantoo ra, ngi izey kul ga tee haya henanante ka Abadantaa saabu. 25Jiiri guwantoo ra, war ma izey ŋaa hala i ma boosu ka tonton war se. Agay ti Abadantaa, war Koyoo.

26War masi haya kul ŋaa nda nga kuroo. War masi alkurra kar, war masi gunandi. 27War masi war boŋ hinbirey carawey kaa, masi ni kaaboo miɲoo kosu, 28war masi tooru-tooruyaŋ kaa war gaahamoo ga bukaw se, war masi tammaasa zeeri war ga. Agay ti Abadantaa.

29Masi ni izoo kaynandi kʼa tee woykuuru, hala gandaa masi koy tee woykuuru, a masi too nda almuhal. 30War mʼay hunanzam zaarey dii, war mʼay nongu henanantaa beerandi. Agay ti Abadantaa.

31War masi bere borey kaŋ ga bukawey tunandi nda gunandikey here, war masʼi ceeci, war masi koy žiibi i bande. Agay ti Abadantaa, war Koyoo.

32Ma aladabu hinbiri kaaraykoyni jine, ma boro žeena beerandi, ma hunbur ni Koyoo. Agay ti Abadantaa.

33Nda yaw ga waati tee ni bande war gandaa ra, war masʼa šiita. 34Yawoo kaŋ ga waati tee war bande, war mʼa dii sanda ganda-ize cimi, ma bagʼa sanda takaa kaŋ nda nʼga baa ni boŋ, zama war tee yaw Misira gandaa ra. Agay ti Abadantaa, war Koyoo.

35War masi borey fay-fay ciiti ra, wala haya kuuyan neešiyan ra, wala haya tiŋay neešiyan ra, wala mudu ra. 36Basikiloo ma šerre, neeša tondey ma šerre, kilowoo ma šerre, liitaroo ma šerre. Agay ti Abadantaa, war Koyoo kaŋ na war fattandi Misira gandaa ra. 37War mʼay hantumey kul nda ay fondawey kul dii, war mʼi ka goy. Agay ti Abadantaa.›»

20

Teegoy futu zukandoo

1Abadantaa šelaŋ Musa se ka nee: 2«Izirayel borey, nee i se: ‹Boro kul kaŋ Izirayel borey ra, wala yawey kaŋ ga waati tee Izirayel ra, nga hayroo ra a na affoo noo Molok20.2 Zamnaa 18.21. se, a waazibi boraa ma wiiyandi. Gandaa borey mʼa warra nda tondi kʼa wii. 3Agay, ay gʼay ndumoo bere boraa din se, de ay gʼa kaa nga jamaa ra, zama nga hayroo ra a na affoo noo Molok maaɲoo ga kʼay nongu henanantaa žiibandi kʼay maa henanantaa kaynandi. 4Nda gandaa borey na ngi moɲey daabu aroo woo kaŋ nga hayroo ra, a na affoo noo Molok maaɲoo ga teegoyey ga, i manʼa wii, 5ay gʼay ndumoo bere boraa din nda nga hugoo se, nga nda borey kul kaŋ ga izefututaray tee a bande, ka izefututaray tee20.5 Zamnaa 17.7. Molok bande, ay gʼi kaa ngi jamaa ra.

6Boro kaŋ bere borey kaŋ ga bukawey tunandi wala gunandikey here ka marga i bande ka izefututaray tee, ay gʼay ndumoo bere boraa din se, de ay gʼa kaa nga jamaa ra.

7Wa war boŋ henanandi ka tee henananteyaŋ20.7 «Wa war boŋ henanandi ka tee henananteyaŋ», Ebere šenni ra, almaganaa faa ti «Wa war boŋ henanandi, de war ga henan»., zama agay ti Abadantaa, war Koyoo. 8Wʼay hantumey dii, war mʼi ka goy. Agay ti Abadantaa kaŋ ga war henanandi.

9Boro kul kaŋ na nga baaba wala nga ɲaa danga šikka sii ga wiiyandi. A na nga baaba wala nga ɲaa danga, nga hundoo alhakoo goo a ga.

10Nda aru na zina nda woyhiiji, a marga nda nga cinaa wandoo, aru nda woy zinateeroo šikka sii ga wiiyandi. 11Aru kaŋ kani nda nga baaba wandoo, a dii nga baaba gaa koonoo ka marga nda a, ngi boro hinkaa kul šikka sii ga wiiyandi. Ngi hundey alhakey goo i ga. 12Aru kaŋ kani nda nga izʼaroo wandoo, ngi boro hinkaa kul šikka sii ga wiiyandi, haya futu-futu no i nʼa tee. Ngi hundey alhakey goo i ga. 13Aru kaŋ kani nda aru sanda takaa kaŋ nda boro ga marga nda woy, ngi boro hinkaa kul na almuhal tee, šikka sii i ga wiiyandi. Ngi hundey alhakey goo i ga. 14Aru kaŋ na woy nda nga ɲaa zaa hiijay, almuhal no, i ma tonandi nuune ra ka tee boosu, aroo nda woyoo, hala almuhaloo woo dumoo masi teendi war do. 15Aru kaŋ kani nda adabba, šikka sii a ga wiiyandi, war ma adabbaa mo wii. 16Woy kaŋ man adabba ka marga nda a, ma woyoo nda adabbaa wii. Šikka sii i ga wiiyandi, ngi hundey alhakey goo i ga.

17Aru kaŋ na nga woymaa zaa hiijay, baaboo ize woyoo wala ɲaŋoo ize woyoo, de a dii nga woymaa gaa koonoo ka marga nda a, woymaa dii nga armaa gaa koonoo ka marga nda a, haawi no, i ma tuusandi ka hun ngi ɲaa-izey moɲey cire. A dii nga woymaa gaa koonoo ka marga nda a, a ga nga layboo zaa. 18Aru kaŋ kani nda woy kaŋ goo ma dii nga gaaham žiiboo, a dii nga gaa koonoo ka marga nda a, a na woyoo kuroo mandiroo fatawandi, de woyoo na nga kuri mandiroo fatawandi. Ngi boro hinkaa kul ga hun ngi jamaa ra. 19Masi dii ni ɲaa woymaa wala ni baaba woymaa gaa koonoo ka marga nda a, zama boro kaŋ na woo tee na nga boro maanaa fatawandi. Ngi boro hinkaa ga ngi layboo zaa. 20Aru kaŋ kani nda nga hasaa wandoo, a dii nga hasaa gaa koonoo ka marga nda a, ngi zunuboo ga hanga ey, i ga buu bila ize. 21Aru kaŋ na nga armaa wandoo zaa hiijay, taka žiiba no, a dii nga armaa gaa koonoo ka marga nda a, i si duu ize.

22War mʼay hantumey nda ay fondawey kul dii, war mʼi ka goy hala gandaa kaŋ ra ay goo ma war daŋ war ma goro masi koy war yeeri. 23War masi dira dumey kaŋ ay gʼi gaaray war jine hantumey bande, zama i na hayey wey kul tee, ay konna ey. 24Ay nee war se:

“War no ma ngi laboo mayray,

agay no kʼa noo war se, war mʼa mayray,

ganda no kaŋ ra waa nda yuu ga tee hari.”20.24 Fattaroo 3.8.

Agay ti Abadantaa, war Koyoo kaŋ na war nda gandawey fay kʼi kaa cere ra. 25War ma adabba halalantey, nda iharramantey, nda ciraw harramantey, nda ihalalantey fay kʼi kaa cere ra, hala war masi war boŋ tee haya wangante nda adabbawey, wala cirawey, wala haya kul kaŋ ga ziilam-ziilam laboo ga, kaŋyaŋ ay nʼi fay kʼi kaa cere ra ka bayrandi kaŋ i ga harram. 26Wa tee henananteyaŋ ya ne, zama agay, Abadantaa, ay ga henan. Ay na war nda gandawey fay ka war kaa cere ra hala war ma tee ay mayraa.

27Aru wala woy kul kaŋ ga bukawey tunandi ka goy, wala i ga gunandi, šikka sii i ga wiiyandi, i ma tondi warra kʼi wii. Ngi hundey alhakey goo i ga.›»

21

Sargari juwalkey here ašariyaa

1Abadantaa nee Musa se: «Šelaŋ sargari juwalkey, Haruna izʼarey se, nee i se: ‹Sargari juwalkaw masi nga boŋ žiibandi nda bukaw nga borey ra, 2nda manʼti nga boro maana no, nga ɲaa, wala nga baaba, wala nga izʼaroo, wala nga ize woyoo, wala nga armaa. 3Nga woymaa gundoo kaŋ si aru bay, kaŋ mana hiiji, nga se, a ga hin ka nga boŋ žiibandi. 4Nda aruhiiji no, a masi nga boŋ žiibandi nga borey ra21.4 «Nda aruhiiji no, a masi nga boŋ žiibandi nga borey ra», Ebere šenni ra, almaganaa faa ti «Boŋkoyni no, a masi nga boŋ žiibandi nga jamaa ra». ka nga boŋ kaynandi. 5I masi taylel kaa ngi boŋey ra, i masi ngi kaabey kanjey cebu, i masi tooru-tooruyaŋ kaa ngi gaahamoo ga. 6I ma tee henananteyaŋ ngi Koyoo maaɲoo ga, i masi ngi Koyoo maaɲoo kaynandi, zama ngi no ma kate sargari tonantey Abadantaa maaɲoo ga, ngi Koyoo ŋaahayaa: i ma henan. 7I masi woykuuru wala woy kaŋ maaɲoo hasara zaa hiijay, i masi woy zaa kaŋ kurɲoo nʼa fay, zama sargari juwalkaw ga henan, a yeetandi jere ga nga Koyoo se. 8Mʼa dii sanda henanante, zama nga no ma ni Koyoo ŋaahayaa ka too, a ma tee ma ne henanante, zama ay ga henan, agay kaŋ ti Abadantaa no ma war henanandi.

9Nda sargari juwalkaw ize woy na nga boŋ hasara ka tee woykuuru, a na nga baaba kaynandi, woykaynaa ma tonandi nuune ra ka tee boosu.

10Sargari juwalkaw beeroo kaŋ bisa nga armey, woo kaŋ boŋoo ga yonyan jiyoo doorandi, woo kaŋ yeetandi jere ga ka darbawey henanantey daŋ, a masi nga boŋoo feeri, a masi nga kaayey kottu ka nga dooraa cebe. 11A masi koy bukaw kul here, ba nda nga baaba wala nga ɲaa no, a masi nga boŋ žiibandi. 12A masi hun nongu henanantaa ra, a masi nga Koyoo nongu henanantaa kaynandi, zama nga Koyoo yonyan jiyoo kʼa daŋ jere ga nga se. Agay ti Abadantaa.

13Woy kaŋ si aru bay no a mʼa zaa hiijay. 14A masi woy kaŋ kurɲoo buu, wala woykurunbu, wala woy kaŋ maaɲoo hasara nda woykuurutaray zaa hiijay. A ma woy zaa kaŋ si aru bay, nga borey ra. 15A masi nga hayroo kaynandi nga jamaa ra, zama agay ti Abadantaa kaŋ gʼa henanandi.›»

16Abadantaa yee ka šelaŋ Musa se ka nee: 17«Nee Haruna se: ‹Ni hayroo ra, nga zamaney ra, aru kul kaŋ malal goo a ga masi nga Koyoo ŋaahayaa ka too. 18Zama aru kul kaŋ ga malal goo masi man, a ma tee danaw aru wala bongu, wala niine šiira, wala boro kaŋ cewey bisa cere, 19wala aru kaŋ cewoo wala kaboo kayri, 20wala koomakoyni, wala boro dungurya, wala aru kaŋ kaaray goo moɲoo ra, wala kursakoyni, wala teɲacindikoyni, wala aru kaŋ maamey tutubandi. 21Sargari juwalkaa Haruna, nga hayroo ra, aru kul kaŋ ga malal goo masi man ka sargari tonantey kaa Abadantaa maaɲoo ga. Malal bara a ga, a masi man kate nda nga Koyoo ŋaahayaa. 22A ga hin ka nga Koyoo ŋaahayaa ŋaa, hayayaŋ kaŋ ga hanse ka henan, nda hayayaŋ kaŋ ga henan. 23Amma a masi koy ridowoo here, a masi man sargari tonadogoo, zama malal goo a ga. A masʼay nongu henanantey kaynandi, zama agay ti Abadantaa kaŋ gʼi henanandi.›» 24Woo no Musa nʼa har Haruna nda nga izʼarey nda Izirayel borey kul se.

22

Sargarey kaŋ nondi Irkoy maaɲoo ga ŋaayanoo

1Abadantaa šelaŋ Musa se ka nee: 2«Šelaŋ Haruna nda nga izʼarey se kaŋ i ma sargarey dii ka boori kaŋ Izirayel borey gʼi daŋ ya ne jere ga, hala i masi koy ay maa henanantaa kaynandi. Agay ti Abadantaa.

3Nee i se: ‹War zamaney ra, war hayroo ra, boro kul kaŋ goo žiibi ra kaŋ man kate sargari henanantey do kaŋ Izirayel borey gʼi daŋ jere ga Abadantaa se, boraa din ga hun ay jine. Agay ti Abadantaa.

4Boro kul kaŋ Haruna hayroo ra, a tee boro kaŋ ga jiray dumi goo wala nga harimundogoo ga mandi masi ŋaa sargari henanantey ra hala waati kaŋ a henan. Takaa din da, boro kaŋ tuku boro ga kaŋ bukaw tukuyan kʼa žiibandi, wala aru kaŋ nga almaaniyoo mun a ga, 5wala boro kaŋ tuku gandako kul kaŋ no ga kaŋ gʼa žiibandi, wala adamize ga ka nga boŋ žiibandi nda žiibi dumi kul kaŋ no, 6boro kaŋ tuku a ga, ga žiibi hala almaaroo ra. A masi ŋaa sargari henanantey ra nda a mana nga gaahamoo ɲumay nda hari. 7Waynaa kaŋyanoo ga, a ga henan, woo banda ga, a ma ŋaa sargari henanantey ra, zama nga ŋaahayaa no. 8A masi jifa wala adabba kaŋ hooga nʼa wii ŋaa ka nga boŋ žiibandi nda a. Agay ti Abadantaa.

9I mʼay talfoo dii, i mʼa dii hala i masi zunubu zaa ka buu ay yaamaroo kaynandiyanoo sabbu se. Agay ti Abadantaa kaŋ gʼi henanandi. 10Boro tana kul masi sargari henanante ŋaa. Boro kaŋ ga waati tee sargari juwalkaw do nda sargari juwalkaa goykaa masi sargari henanante ŋaa. 11Amma nda sargari juwalkaa na nga nooroo ka boro day, a ma tee nga mayraa, boraa din ga hin kʼa ŋaa, nga nda boro kaŋ hayandi nga hugoo ra, ngi no ma hin ka ŋaa nga ŋaahayaa ra. 12Nda sargari juwalkaw ize woyoo tee ceewaani wande, a masi sargari ŋaa kaŋ hun sargari henanantey ra. 13Amma nda sargari juwalkaw ize woyoo tee woy kaŋ kurɲoo buu wala woykurunbu, a mana duu ize, de a yee nga baaba hugoo do sanda waatoo kaŋ a ga zanka, a ma ŋaa nga baaba ŋaahayaa ra. Boro tana kul masi ŋaa a ra. 14Nda boro firka ka sargari henanante ŋaa, a ma hayaa hinnaa bana sargari juwalkaa se ka affoo tonton igguu foo kul ga.

15Sargari juwalkey masi Izirayel borey sargari henanantey kaynandi kaŋ i nʼi kaa Abadantaa maaɲoo ga. 16I gʼi jerandi zunubu kaŋ ga hima ka hansandi nda i na ngi sargari henanantey ŋaa, zama agay ti Abadantaa kaŋ gʼi henanandi.›»

17Abadantaa yee ka šelaŋ Musa se ka nee: 18«Šelaŋ Haruna nda nga izʼarey nda Izirayel borey kul se, nee i se: ‹Izirayel hugu-ize kul nda yaw kaŋ goo Izirayel ra kaŋ na nga sargari kukurantaa kaa Abadantaa maaɲoo ga, a ma tee meefur kul kaŋ no se wala sargari kaŋ a nʼa kaa nda nga boŋ haya kul kaŋ no se, 19hala a ma duu ka taandi, a ma aru kaŋ ga malal sii sarga hawey, wala feejey, wala hanciney ra. 20War masi kate alman kul kaŋ ga malal goo, zama a si taandi war se. 21Nda boro na alman beeri wala ibuuna kaa alaafiya teendi sargaroo Abadantaa maaɲoo ga, a ma tee meefur no a ga bana wala a mmʼa kaa nda nga boŋ, hala adabbaa ga taandi, kala a ma tee haya kaŋ ga malal sii. Malal masi bara a ga. 22Adabba danaw, wala ceekayra, wala haya kaŋ nongu dunbu a ra, wala dori goo kuuroo ga, wala kursakoyni, wala teɲacindikoyni, wey, war masʼi kaa sargari Abadantaa maaɲoo ga. War masi sargari tee i ra kʼa kaa sargari tonadogoo ga kʼa tee sargari tonante Abadantaa maaɲoo ga. 23Nʼga hin ka haw, wala alman buuna kaŋ cewey bisa cere wala cee faa ga dunbay kaa sargari nda ni boŋ, amma a si hin ka tee meefur sargari, a si taandi. 24War masi alman kaŋ foorey kukuši, wala i tutubu, wala i dogandi, wala i dunbandi kaa sargari Abadantaa maaɲoo ga. War masi woo tee war gandaa ra. 25Ba yaw, war masi adabbawey wey cine taa a kone kʼi kaa ŋaayan war Koyoo maaɲoo ga. Nda taali wala malal goo i ga, i si taandi war se.›»

26Abadantaa yee ka šelaŋ Musa se ka nee: 27«Nda haw, wala feeji, wala hancin hayandi, a ma cindi jirbi iyye ɲaŋoo bande, za jirbi yaahantoo hane nda waatey kaŋ goo dumaa ga, a ga taandi nda nʼnʼa kaa sargari tonante Abadantaa maaɲoo ga. 28War masi haw wala alman buuna, nga nda nga izoo koosu zaari follokaa ra.

29Nda war na albarka daŋyan sargari kaa Abadantaa maaɲoo ga, war mʼa kaa taka kaŋ ra a ma duu ka taandi war se. 30A ma ŋandi zaari follokaa ra, haya kul masi cindi a ra hala subaa ra. Agay ti Abadantaa.

31War mʼay yaamarey dii, war mʼi ka goy. Agay ti Abadantaa. 32War masʼay maa henanantaa kaynandi, hala ay ma zandi henanante Izirayel borey game. Agay ti Abadantaa kaŋ ga war henanandi, 33kaŋ na war fattandi Misira gandaa ra hala ya tee war se Irkoy. Agay ti Abadantaa.»

23

Izirayel jingarey zaarey

1Abadantaa šelaŋ Musa se ka nee: 2«Šelaŋ Izirayel borey se, nee i se: ‹Abadantaa jingarey ti waatey kaŋ ra war ma margari henananteyaŋ kayandi, ay jingarey ne:

Hunanzam zaaroo

3Jirbi iddu goy ma teendi, amma jirbi iyyantoo ti hunanzam zaaroo kaŋ bisa hunanzam zaarey jerey, margari henanante ma tee. Goy kul masi teendi a ra. Hunanzam zaari no Abadantaa maaɲoo ga, nongu kul kaŋ ra war goro.

4Abadantaa jingarey ne, margari henanantey no kaŋ war mʼi tee waatoo kaŋ kayandi ra:

Borcintaraa jingaroo nda Takulawey kaŋ ra dolobiri sii jingaroo

5Handu jinaa, jirbi woy cindi taacantoo (14to), almaaroo ra, nga ti Borcintaraa jingaroo Abadantaa maaɲoo ga. 6Handoo din jirbi woy cindi guwantoo (15to) ti Takulawey kaŋ ra dolobiri sii jingaroo Abadantaa maaɲoo ga. Jirbi iyye war ma takula ŋaa kaŋ ra dolobiri sii. 7Zaari jinaa war ma margari henanante tee, war masi goy šenda kul tee. 8War ma jirbi iyye tee war ga sargari tonanteyaŋ kaa Abadantaa maaɲoo ga. Jirbi iyyantoo hane war ma margari henanante tee, war masi goy šenda kul tee.›»

Jeeni terenji jinaa jingaroo

9Abadantaa yee ka šelaŋ Musa se ka nee: 10«Šelaŋ Izirayel borey se, nee i se: ‹Waati kaŋ war huru gandaa ra kaŋ ay gʼa noo war se, de war na hegaa tee, war ma kate sargari juwalkaa se war hegaa jeeni terenji jinaa. 11A ma terenjoo zinji Abadantaa jine, hala a ma duu ka taandi war se. Sargari juwalkaa mʼa zinji hunanzam zaaroo subaa ra. 12Hanoo kaŋ ra war ga terenjoo zinji, war ma feeji-ize kaŋ ga malal sii kaŋ goo nda jiiri foo kaa sargari kukurante Abadantaa maaɲoo ga. 13War ma taasu sargari, farin hamni kilo iddu kaŋ loobandi nda jii daŋ a bande, a ma tee sargari tonante Abadantaa maaɲoo ga kaŋ sunnaaraa ga kan. War ma alaneb hari moora liitar foo nda jere kaa sargari hari-hari. 14War masi takula ŋaa, war masi taasu gurunbu haagante ŋaa, war masi jeeni ŋaa hala hanoo hunday kaŋ ra war kate war Koyoo maaɲoo ga nga sargaroo. Hantum kaŋ si tun no war zamaney se, nongu kul kaŋ ra war goro.›»

Jirbiiyyewey jingaroo

15«‹War ma kabu za hunanzam zaaroo subaa ra, za hanoo kaŋ ra war kate jeeni terenjoo kaŋ tee sargari zinji-zinjantaa: yoobu iyye timmante ma teendi. 16War ma kabu jirbi woyguu (50) ka koy hala hunanzam zaari iyyantoo subaa ra, hanoo din, war ma taasu sargari taaga kaa Abadantaa maaɲoo ga. 17War ma takula hinka ka hun war nongoo kaŋ ra war goro kʼi tee sargari zinji-zinjante, ihinkaa kul ma hansandi nda farin hamni kilo iddu cine. Dolobiri ma huru i ra ka tonandi. Ŋaayan jinaa no kaŋ ga nondi Abadantaa maaɲoo ga. 18Takulaa bande war ma kate feeji-ize iyye kaŋyaŋ goo nda jiiri foo kaŋ ga malal sii, nda haw yaaru foo, nda feeji gaaru hinka. I ma tee sargari kukurante Abadantaa maaɲoo ga. Taasu sargaroo, nda sargari hari-haroo ma tee sargari tonante kaŋ sunnaaraa ga kan Abadantaa se. 19War ma jindaaru foo kaa zunubu sargaroo se, nda feeji-ize hinka kaŋyaŋ goo nda jiiri foo, i ma tee alaafiya teendi sargaroo. 20Sargari juwalkaa mʼi zinji nda takula jina-jinawey, i ma tee sargari zinji-zinjante Abadantaa jine feeji-ize hinkaa bande. I ga henan, i ga yeetandi jere ga Abadantaa se, sargari juwalkaa ma duu ey. 21Hanoo din hunday no war ma kayandi ka margari henanante tee, war masi goy šenda kul tee. Hantum kaŋ si tun no, nongu kul kaŋ ra war goro, war zamaney se.

22Waati kaŋ war ga war gandaa hegaa tee, masi ni faaroo hegay hala kanjey ra. Masi hayey marga kaŋ ga hima ka kurma-kurmandi ni hegaa ra. Mʼi naŋ talkey nda yawey se. Agay ti Abadantaa, war Koyoo.›»

Handu iyyantoo zaari jinaa

23Abadantaa yee ka šelaŋ Musa se ka nee: 24«Šelaŋ Izirayel borey se ka nee: ‹Handu iyyantoo zaari jinaa, zaaroo kaŋ ra war ga hunanzam, a ma tee hongandihaya kaŋ ra war ma kaati ka ciya ka margari henanante tee. 25War masi goy šenda kul tee, war ma kate Abadantaa maaɲoo ga sargari tonante.›»

Zunubu tuusuyanoo zaaroo

26Abadantaa yee ka šelaŋ Musa se ka nee: 27«De mo, handu iyyantoo jirbi woyantoo (10to) ti Zunubu tuusuyanoo zaaroo, war ma margari henanante tee, war ma meehaw, war ma sargari tonante kaa Abadantaa maaɲoo ga. 28War masi goy kul tee hanoo din, zama zunubu tuusuyan zaari no ka war zunubey tuusu Abadantaa, war Koyoo jine. 29Zama boro kul kaŋ mana meehaw hanoo din hunday ra, ga hun nga jamaa ra. 30Boro kul kaŋ na goy kul kaŋ no tee hanoo din, boraa din, ay gʼa halaci nga jamaa game. 31War masi goy kul tee. Hantum kaŋ si tun no war zamaney se, nongu kul kaŋ ra war goro. 32Hunanzam zaaroo no kaŋ bisa hunanzam zaarey jerey, war ma meehaw. Handoo jirbi yaggantoo cijinoo ka koy cijin faa ma tee war hunanzam zaaroo.»

Tendewey jingaroo

33Abadantaa yee ka šelaŋ Musa se ka nee: 34«Šelaŋ Izirayel borey se ka nee: ‹Handu iyyantoo jirbi woy cindi guwantoo (15to) ga, Tendewey jingaroo ga teendi jirbi iyye Abadantaa maaɲoo ga. 35Zaari jinaa margari henanante ma tee, war masi goy šenda kul tee. 36War ma jirbi iyye tee kaŋ ra war ga sargari tonante tee Abadantaa maaɲoo ga. Jirbi yaahantoo ra war ma margari henanante tee, war ma sargari tonante kaa Abadantaa maaɲoo ga, margari kokorante no, war masi goy šenda kul tee.

37Wey ti Abadantaa jingarey kaŋ war mʼi kayandi sanda margari henananteyaŋ hala war ma sargari tonanteyaŋ kaa Abadantaa maaɲoo ga, nda sargari kukuranteyaŋ, nda taasu sargariyaŋ, nda sargariyaŋ23.37 A ga hin ka tee alaafiya teendi sargarey no., nda sargari hari-hariyaŋ, ngi affoo kul ma nondi zaaroo kaŋ kayandi ra. 38Sargarey wey ga tonton ka teendi Abadantaa hunanzam zaarey ga, war sargarey ga, nda war meefurey kul ga, nda sargarey kul ga kaŋ war gʼi kaa nda war boŋ Abadantaa maaɲoo ga.

39Amma handu iyyantoo jirbi woy cindi guwantoo (15to), waati kaŋ war na gandaa faari-izey hegay ka ben, war ma jingar tee Abadantaa maaɲoo ga jirbi iyye. Zaari jinaa ma tee zaari kaŋ ra war ga hunanzam, jirbi yaahantoo mo ma tee hunanzam zaari. 40Zaari jinaa war ma tuuri henney izeyaŋ, nda teenayɲaa kabeyaŋ, nda tuuri guzubu kabeyaŋ, nda isa tuuri kaŋ ga hima nda turaariɲaa kabeyaŋ zaa ka hooray tee Abadantaa, war Koyoo jine jirbi iyye. 41Jiiri kul war ma jingaroo woo tee Abadantaa maaɲoo ga jirbi iyye. Hantum kaŋ si tun no war hayroo se. War ma jingaroo tee handu iyyantoo ra. 42War ma goro tende cire jirbi iyye, boro kul kaŋ ti ganda-ize Izirayel ra ma goro tende ra, 43hala war hayroo ma bay kaŋ ay na Izirayel borey gorandi tendeyaŋ ra waatoo kaŋ ay nʼi fattandi Misira gandaa ra. Agay ti Abadantaa, war Koyoo.›»

44Takaa woo nda Musa na Abadantaa jingarey har Izirayel borey se.

24

Fitilla gorodogoo nongu henanantaa ra

1Abadantaa šelaŋ Musa se ka nee: 2«Izirayel borey yaamar i ma kate ma ne fitilla gorodogoo se jii alhakiika kaŋ mana hun kala zaytu musayante ra, hala fitilla ma dii waati kul. 3Seedetaraa ridowoo se taray, cere kubayyan hukkumoo ra, waati kul Haruna mʼa hanse Abadantaa jine, za cijinoo ra hala subbaahi. Hantum kaŋ si tun no war zamaney se. 4A ma fitillawey hanse fitilla gorodoo henanantaa24.4 «fitilla gorodoo henanantaa», Ebere šenni ra, almaganaa faa ti «wura alhakiika fitilla gorodogoo». ga waati kul Abadantaa jine.

Takulawey kaŋ ga jisandi Irkoy jine

5Ma farin hamni zaa, ma wijila woy cindi hinka (12) hina, affoo kul ma tee kilo iddu cine. 6Mʼi tee hodadda hinka, hodadda foo kul ize iddu ma bara a ra, taabal henanantaa ga Abadantaa jine. 7Hodadda foo kul, ma dugu alhakiika daŋ a ga, a ma tee hongandihaya takulaa kaŋ ti wijila dogoo ra, sargari tonante Abadantaa maaɲoo ga. 8Hunanzam zaari kul hane, a mʼi kanandi Abadantaa jine waati kul, i ma hun Izirayel borey do. Amaana kaŋ si tun no. 9Haruna nda nga izʼarey ma duu ey, i mʼi ŋaa nongu henanante ra, zama i ga tee a se haya kaŋ ga hanse ka henan sargari tonantey ra kaŋ i gʼi kaa Abadantaa maaɲoo ga. Yaamar kaŋ si tun no.»

Irkoy maaɲoo beerandiyanoo

10Izirayel woy foo izʼaroo kaŋ baaboo ti Misira boro kaa Izirayel borey do, Izirayel woyoo izʼaroo nda Izirayel aru foo na cere kar jamaa kaloo ra. 11Izirayel woyoo izʼaroo na Abadantaa maaɲoo wow kʼa kaynandi. I kate a Musa do. Ɲaŋoo maaɲoo ti Šelomit, Dibiri kaŋ goo Dan alkabiilaa ra ize woyoo no. 12I nʼa dii kʼa lakkal hala i ga kaa ka dii hayaa kaŋ Abadantaa meešennoo gʼa har.

13Abadantaa yee ka šelaŋ Musa se ka nee: 14«Wa aroo kaŋ nʼay kaynandi fattandi jamaa kaloo se taray, borey kul kaŋ maa hayaa kaŋ a nʼa har ma ngi kabey fur boŋoo ga, de jamaa kul ma tondi warra kʼa wii.

15Ma šelaŋ Izirayel borey se ka nee: ‹Boro kul kaŋ na nga Koyoo kaynandi, nga zunuboo gʼa hanga a. 16Boro kaŋ na Abadantaa maaɲoo kaynandi, šikka sii boraa ga wiiyandi: jamaa kul ga hima kʼa warra nda tondi kʼa wii. A ma tee yaw wala ganda-ize, nda a na Irkoy wow a ma wiiyandi.

17Nda boro mo na boro kul kaŋ no kar hala a buu, šikka sii koyoo ga wiiyandi. 18Boro kaŋ na adabba kar hala a buu mʼa bana, hundi no ma hundi bana. 19Nda boro na nga gandaa boro malal, a ma banandi a ra sanda takaa kaŋ a nʼa tee. 20Kayri no ma kayri bana, moo no ma moo bana, hiɲe no ma hiɲe bana. I mʼa malal sanda takaa kaŋ nda a na boraa malal. 21Boro kaŋ na adabba kar hala a buu mʼa bana, amma boro kaŋ na boro kar hala a buu ma wiiyandi. 22Fondo follokaa no yaw nda ganda-ize se, zama agay ti Abadantaa, war Koyoo.›»

23Musa šelaŋ Izirayel borey se, i na boraa kaŋ na Irkoy kaynandi fattandi jamaa kaloo se taray, i nʼa warra nda tondi kʼa wii. Izirayel borey na tee nda takaa kaŋ nda Abadantaa na Musa yaamar.

25

Hunanzam jiiri laboo se

1Abadantaa šelaŋ Musa se Sinay tondi hondoo boŋ ka nee: 2«Šelaŋ Izirayel borey se, nee i se: ‹Waati kaŋ war huru gandaa ra kaŋ ay gʼa noo war se, war ma laboo taŋ a ma duu hunanzamay Abadantaa maaɲoo ga. 3Jiiri iddu ma saya ni faaroo ra, jiiri iddu ma ni alaneb faaroo tuurey kabey hanse, ma gandaa faari-izey hegay. 4Amma jiiri iyyantoo ma tee hunanzamay jiiri, jiiri kaŋ ra laboo ga hunanzam, hunanzamay Abadantaa maaɲoo ga: masi saya ni faaroo ra, masi ni alaneb faaroo tuurey kabey hanse. 5Masi hayaa hegay kaŋ kaŋ ka hun ni hegay kokorantaa ra ka zay, masi alaneb-izey kosu ni alaneb faaroo kaŋ tuurey kabey mana hansandi ra: a ma tee hunanzam jiiri laboo se. 6Haya kaŋ laboo na hay nga hunanzam waatoo ra ma tee meehunay, ni, nda ni baɲɲaa, nda ni koŋŋaa, nda goykaa kaŋ nʼgʼa bana, nda boraa kaŋ ga waati tee ni do, 7nda ni almaney, nda hoogawey kaŋ goo ni gandaa ra, nga faari-izey kul ma tee meehunay.›»

Sawalyanoo jiiroo

8«‹Ma hunanzam jiiri iyye kabu, jiiri iyye hala cee iyye, hunanzam jiiri iyye ga sawa nda jiiri woytaaci cindi yagga (49). 9Woo banda ga, handu iyyantoo, jirbi woyantoo (10to), ma hilloo hẽenandi ka boori, Zunubu tuusuyanoo zaaroo, hilloo ma hẽenandi war gandaa kul ra. 10War ma jiiri woyguwantoo (50to) kayandi jiiri henanante, war ma gandaa borey kul sawalyanoo bayrandi. A ma tee war se Sawalyanoo jiiri, boro kul ma yee nga mayrawey ra, boro foo kul ma koy nga alkabiilaa do. 11Jiiri woyguwantoo (50to) din ma tee war se Sawalyanoo jiiri. War masi saya, war masi hayey hegay kaŋ zay nda ngi boŋ. War masi alaneb faaroo hegay kaŋ tuurey kabey mana hansandi, 12zama Sawalyanoo jiiroo no, a ma tee war se haya henanante. War ma war faari-izey ŋaa.

13Sawalyanoo jiiroo woo ra war boro foo kul ma yee nga mayrawey ra. 14Nda war ga maamala, ma neere ni gandaa boro se wala ma day ni gandaa boro ga, war boro kul masi nga gandaa boro zanba. 15Nda nʼga day ni gandaa boro ga, ma laasaabu za Sawalyanoo jiiri koraa, a ma hegaa jiirey laasaabu ka neere ma ne. 16Nda jiirey boobo, hayoo ma tonton, nda jiirey kacca hayoo ma kacca, zama hegaa hinnaa nda a ga neere ma ne. 17War affoo kul masi nga gandaa boro zanba, ma hunbur ni Koyoo, zama agay ti Abadantaa, war Koyoo.›»

Hayey kaŋ Irkoy gʼi noo hunanzam jiiroo ra

18«‹War mʼay hantumey ka goy, war mʼay fondawey dii, war mʼi ka goy, woo ra war ga goro gandaa ra alaafiya ra. 19Gandaa ga war noo nga gomnoo, war ga ŋaa ka kungu, war ga goro a ra nda alaafiyaa.

20Nda war nee: “Macin no ir gʼa ŋaa jiiri iyyantoo, zama ir si saya, ir si ir faari-izey hegay?” 21ay gʼay albarkaa zumandi war boŋ jiiri idduwantoo ra, a ga jiiri hinza faari-ize noo. 22Nda war saya jiiri yaahantoo ra, war ga faari-ize žeenaa ŋaa hala jiiri yaggantoo ga. Hala nga faari-ize taagaa ma tee, war ma ižeenaa ŋaa.›»

Laboo kaŋ neerandi yeetiyanoo fondaa

23«‹Labu masi neerandi hala abada, zama agay wane nda gandaa, zama yawyaŋ ti war, boroyaŋ kaŋ kaa ka waati tee ay do. 24Gandaa kul kaŋ war gʼa mayray, war ma fondoyaŋ kayandi laboo yeetiyanoo se.

25Nda ni armaa tee talka, de a ga baa nga ma nga laboo jeroo neere, boraa kaŋ goo nda fondo a ma yeetandi a se ti nga boro maanaa, a ma kaa, nga armaa laboo ma yeetandi a se kaŋ a gʼa neere. 26Amma nda boraa sii nda boro kul kaŋ goo nda fondo kaŋ se a ga yeetandi, de nga hinoo ga too a ma yeetandi a se, 27a ma kabu za jiiroo kaŋ a neerandi, a ma haya kaŋ tonton a ga yeeti boraa kaŋ se a nʼa neere, de a ga yee nga mayrawey ra. 28Nda nga hinoo si too a ma yeetandi a se, hayaa kaŋ a nʼa neere ma cindi boraa kaŋ nʼa day kaboo ra hala Sawalyanoo jiiroo ga. Sawalyanoo jiiroo ga, hayaa ma taŋandi, boraa kaŋ nʼa neere, a ma yee nga mayrawey ra.

29Nda boro na hugu neere koyra kaŋ cete gʼa kuubi ra, a ma duu fondo ka yeetandi a se neereroo ga ka koy jiiri foo. Jiiri foo no a mʼa tee kaŋ ra a goo nda fondo a ma yeetandi a se. 30Nda hugoo kaŋ goo koyraa ra kaŋ cete gʼa kuubi mana yeetandi hala jiiri faa timme, a ma cindi boraa kaŋ nʼa day nda nga hayroo se, a si taŋandi Sawalyanoo jiiroo ga. 31Amma koyra kanbey kaŋ mana kuubandi nda cete hugey nda gandaa saajey kul ti takaa foo. Fondo goo i se ka yeetandi, Sawalyanoo jiiroo ga, i ma taŋandi. 32Amma Lewi borey koyrawey nda hugey kaŋ ti ngi wane, Lewi borey goo nda fondo hala abada i ma yeetandi i se. 33Lewi borey ra, hugu ga hin ka yeetandi ngi affoo se. Hugu kaŋ neerandi koyra ra kaŋ a gʼa mayray, ma taŋandi Sawalyanoo jiiroo ga. Zama Lewi borey koyrawey hugey ga tee ngi mayraa Izirayel borey game. 34Faarey kaŋ ga Lewi borey koyrawey kuubi kʼi bere si neerandi, zama ngi mayraa no hala abada.›»

Garaw kaŋ nondi talka se

35«‹Nda ni armaa tee talka, a tilasu ni jeroo ga, mʼa faaba, ba nda yaw wala boro kaŋ ga waati tee ni do no hala a ma duu ka huna ni jeroo ga. 36Masi albaha wiri a ga, masi tontoni wiri, ma hunbur ni Koyoo hala ni armaa ma duu ka huna ni jeroo ga. 37Masi ni nooroo garaw a se ka albaha ceeci, masʼa noo meehunay ka nee a mʼa bana nda tontoni. 38Agay ti Abadantaa, war Koyoo kaŋ na war fattandi Misira gandaa ra ka war noo Kanaŋ gandaa hala ya tee war se Irkoy.›»

Baɲɲa sawalyanoo

39«‹Nda ni armaa tee talka ni jeroo ga, de a na nga boŋ neere ma ne, masʼa daŋ baɲɲa goy ra. 40A ma tee ma ne sanda goykaw, sanda boro kaŋ ga waati tee ni do. A ma goy ma ne hala Sawalyanoo jiiroo ga. 41Waatoo din a ma hun ni do, nga nda nga izey, a ma yee nga alkabiilaa do, nga baabey mayrawey ra. 42Zama ay baɲɲey no kaŋ ay nʼi fattandi Misira gandaa ra, i si neerandi sanda takaa kaŋ nda boro ga baɲɲa neere. 43Masi hini šenda fur a ga, ma hunbur ni Koyoo.

44Amma baɲɲa nda koŋŋa kaŋ nʼga kaa ka duu a, gandawey kaŋ ga war kuubi ra, gandawey din ga war ma baɲɲayaŋ nda koŋŋayaŋ day. 45War ga hin ka yaw kaŋ ga waati tee war do mo izey day, nda ngi hugu-izey kaŋ goo war do, i hayandi war gandaa ra, i ma tee war mayraa. 46War mʼi naŋ i ma tee tubuhaya war izey kaŋ ga kaa war dumawey ga se, i mʼi mayray. War ga hin kʼi dii sanda baɲɲa hala abada. Amma war armey, Izirayel borey, war affoo kul masi hini šenda fur nga armaa ga.

47Nda yaw wala boro kaŋ ga waati tee ni do tee almankoyni, de ni armaa tee talka jeroo ga, de a na nga boŋ neere yawoo se wala boraa kaŋ ga waati tee ni do se, wala yawoo hugoo boro se, 48kaŋ a na nga boŋ neere banda ga, a goo nda fondo i mʼa yeeti. Nga armey affoo ga hin ka nga hayoo bana. 49Nga baaba armaa, wala nga baaba armaa izoo, wala nga boro maana ga hin ka nga hayoo bana, wala nda a duu hini, a ga hin ka nga boŋ hayoo bana. 50A ma kabu boraa kaŋ nʼa day bande za jiiroo kaŋ a na nga boŋ neere hala Sawalyanoo jiiroo ga. Nooroo kaŋ a gʼa bana sii kala jiirey bande kaŋ a nʼa tee. Jiirey ma taabandi nda zaari foo goy hay. 51Nda jiiri boobo no ka cindi, a ma haya beeri yeeti hinna kaŋ nda a dayandi ra ka sawa nda jiirey. 52Nda jiiri boobo mana cindi Sawalyanoo jiiroo se, a ma kabu a bande ka hinna yeeti ka sawa nda jiirey. 53A ma tee sanda goykaw kaŋ jiiri ka kaa jiiri a ga goy. Boraa kaŋ do a goo masi hini šenda fur a ga ni moɲey cire. 54Nda a manʼa yeetandi nda takawey wey affoo, a ma fatta Sawalyanoo jiiroo ga, nga nda nga izey. 55Zama agay se Izirayel borey ga tee baɲɲayaŋ. Ay baɲɲey no kaŋ ay nʼi fattandi Misira gandaa ra. Agay ti Abadantaa, war Koyoo.›»

26

Albarkaa kaŋ ga duwandi Irkoy ganayanoo ra

1«War masi tooruyaŋ tee, war masi assuura kaŋ ga hima nda haya wala tondi kayandi kʼa tee tooru, war masi tondi fasal kʼa daŋ war gandaa ra ka sujudu a se, zama agay ti Abadantaa, war Koyoo.

2War mʼay hunanzam zaarey dii, war mʼay nongu henanantaa beerandi. Agay ti Abadantaa.

3Nda war ga dira ay hantumey bande, nda war gʼay yaamarey dii, war gʼi ka goy, 4ay ga ncirɲey sanba war se ngi waatoo ga, laboo ga nga duuraa noo, faarey tuurey ga ize tee. 5War ga taasoo kar hala alaneboo hegaa ga, alaneboo hegaa ga koy hala sayyanoo ga, war ga war ŋaahayaa ŋaa hala war ma kungu, de war ga goro war gandaa ra nda alaafiya. 6Ay ga baani daŋ gandaa ra, war ga kani, boro kul si war dirgasandi. Ay ga hooga laaley derandi war gandaa ra. Takuba si too war gandaa do. 7War ga war iberey gaaray, takuba gʼi kaŋandi war jine. 8Boro guu war ra ga zangu (100) gaaray i ra, zangu (100) war ra ga zenber woy (10.000) gaaray, takuba ga war iberey kaŋandi war jine. 9Ay ga bere war here, ay ga war noo hayyan ka war boobandi, ay ga gaabu agay amaanaa ga war se. 10War ga hegay žeenaa ŋaa, war ga ižeenaa fattandi itaagaa se. 11Ay gʼay gorodogoo daŋ war game, ay hundoo si konna war. 12Ay ga dira war game, ay ga tee war se Irkoy, war ga tee ay jamaa. 13Agay ti Abadantaa, war Koyoo kaŋ na war fattandi Misira gandaa ra hala war masi yee ka tee i se baɲɲa, ay na tiŋay-zaa-bundoo kayri hala war ma hin ka war boŋey jer ka dira.

Laaliyanoo kaŋ ga duwandi Irkoy kutayanoo ra

14Amma nda war si haŋajer ya ne, nda war si yaamarey din kul ka goy, 15de mo nda war wanji ay hantumey, nda war hundoo konna ay fondawey hala nongu kaŋ ra war sʼay yaamarey kul ka goy ka agay amaanaa dunbu, 16agay mo, hayaa ne kaŋ ay gʼa tee war se: ay ga hunburay, nda ɲomyan, nda gaaham konni kaŋ ga war moɲey ŋaa ka war hundey laazaaba sanba war ga, war ga war dumiyoo say, amma a ga tee yaada, zama war iberey no mʼi ŋaa. 17Ay gʼay ndumoo bere war se: war ga karandi war iberey jine, borey kaŋ ga konna war ga kaa ka žigi ka koy war ga. War ga zuru bila nda boro ma war gaaray.

18Nda wey kul tee war mana haŋajer ya ne, ay ga tonton ka war zukandi hala cee iyye war zunubey maaganda se. 19Ay ga war binebeeritaraa kaŋ ti war gaaboo kayri, ay ga war beenaa tee sanda guuru, war laboo ga tee sanda alhan. 20War gaaboo ga ben yaada ra, war laboo si nga duuraa noo, gandaa tuurey si ize tee.

21Nda war si yadda ay ga, war si baa war ma haŋajer ya ne, ay ga war kar cee iyye ka tonton sanda woo kaŋ war zunubey ga hima nda a. 22Ay ga ganjihoogayaŋ sanba war ga, i ga war izey wii, i ga war almaney halaci, i ga war hinnaa kaccandi, war fondawey ga tee saaji.

23Nda hayey wey kul mana war daŋ fondaa ra, nda war si yadda ay ga, 24agay mo si yadda war ga, ay ga war kar mo cee iyye war zunubey maaganda se. 25Ay ga kate war ga takubaa kaŋ ga faasa amaanaa se, waati kaŋ war koy lanba war koyrawey ra, ay ga wirci laala kaŋ ga bere sanba war game, war ga kaŋ war iberey kabey ra. 26Waati kaŋ ay na war jaŋandi ŋaayan, woy boro woy (10) ga war takulaa ton alforon folloku ra, i ga war boro foo kul noo nga bagaa takulaa. War ga ŋaa, amma war si kungu.

27Nda woo kul, war mana haŋajer ya ne, war si dira ay bande, 28ay si yadda war ga, ay ga futu, agay, ay ga war zukandi mo cee iyye war zunubey maaganda se. 29War ga war izʼarey hamey ŋaa, war ga war ize woyey hamey ŋaa. 30Ay ga war tooru ganadogey halaci, ay ga war dugu diinandidogey kayri, ay ga war bukawey daŋ toorey kaŋ ti bukawyaŋ ga. Ay hundoo ga konna war. 31Ay ga war koyrawey tee saaji, ay ga war nongu henanantey tee saaji, ay si yee ka maa war dugu sunnaara kaaney. 32Agay, ay ga gandaa tee saaji hala nongu kaŋ ra war iberey kaŋ ga kaa ka goro a ra, ga alaabiina. 33War, ay ga war say gandawey ra, ay ga takuba ka war gaaray. War gandaa ga halaci, war koyrawey ga tee saaji.

34Waatoo din, laboo naŋyanoo kul ra, a ga nga hunanzam zaarey tee, waatoo kaŋ war goo war iberey gandaa ra, waatoo din laboo ga hunanzam, a ga nga hunanzam zaarey bana. 35Zaarey kul kaŋ a naŋandi, a ga hunanzam, zama a mana hunanzam war hunanzam zaarey ra waatey kaŋ ra war ga goro no din.

36Borey kaŋ ga cindi war ra, ay ga alkubutaray daŋ biney ra nga iberey gandawey ra, tuuri fita kaŋ hewoo na zaa jindoo gʼi zurandi. I ga zuru sanda takaa kaŋ nda boro ga zuru takuba se. I ga kaŋ ka gar boro manʼi gaaray. 37I ga kaŋ cere boŋ ma nee takuba kʼi gaaray, ka gar boro manʼi gaaray. War si hin ka kay war iberey jine, 38war ga halaci gandawey ra, war iberey gandaa ga war gon. 39Borey kaŋ ga cindi war ra hamey ga ben ngi laybey maaganda se war iberey gandawey ra. Ngi baabey laybey mo se ngi hamey ga ben.

Irkoy ga honga nga amaanaa

40Woo banda ga, i ga ngi zunubey nda ngi baabey zunubey har kaaray, tooɲerey kaŋ i nʼi tee ya ne, nda takaa kaŋ nda i mana yadda ay ga. 41Woo se agay mo si yadda ngi ga, ay nʼi ka koy ngi iberey gandaa ra. Nda i na ngi bine beerey yeeti ganda, nda i na ngi zunubey garaa bana, 42ay ga honga agay amaanaa kaŋ ay nʼa noo Yakuba se, nda agay amaanaa mo kaŋ ay na noo Isiyaka se. Ay ga honga agay amaanaa mo kaŋ ay nʼa noo Ibirahima se, ay ga honga laboo. 43I ga hima ka gandaa naŋ hala gandaa ma nga hunanzam zaarey tee waatoo kaŋ ra a naŋandi dumawey ga. I ga ngi zunubey garaa bana, zama haya kaŋ se i wanji ay fondawey, de ngi hundey konna ay hantumey. 44Amma ba waati kaŋ i goo ngi iberey gandaa ra, ay si wanji ey, ay si konna ey ka benandi nda ey ka agay amaanaa kaa ir game, zama agay ti Abadantaa, ngi Koyoo. 45Ngi se ay ga hongu amaanaa kaŋ ay nʼa tee ngi hayragey bande kaŋ ay nʼi fattandi Misira gandaa ra, gandawey borey moɲey cire ka tee ngi Koyoo. Agay ti Abadantaa.»

46Wey ti yaamarey, nda fondawey, nda ašariyawey kaŋ Abadantaa nʼi daŋ nga nda Izirayel borey game Sinay tondi hondoo boŋ Musa bande.

27

Haya kaŋ ga yeetandi jere ga Abadantaa se ašariyaa

1Abadantaa šelaŋ Musa se ka nee: 2«Šelaŋ Izirayel borey se, nee i se: ‹Nda boro na adamizeyaŋ meefur zaa Abadantaa maaɲoo ga, i ga tee Abadantaa wane nda alkadaroo kaŋ kayandi. 3Nda aru no kaŋ goo nda jiiri waranka (20) ka koy jiiri woydu (60), alkadaroo kaŋ kayandi ma tee nzorfu kaaray tamma boŋ woyguu (50), a ma sawa nda nongu henanantaa nzorfu tammaa. 4Nda woy no, alkadaroo ma tee nzorfu tamma waranza (30). 5Boro kaŋ goo nda jiiri guu ka koy waranka (20), nda aru no, alkadaroo ma tee nzorfu tamma waranka (20), nda woy no, a ma tee nzorfu tamma woy (10). 6Boro kaŋ goo nda handu foo ka koy jiiri guu, nda aru no, alkadaroo ma tee nzorfu tamma guu, nda woy no, alkadaroo ma tee nzorfu tamma hinza. 7Boro kaŋ goo nda jiiri woydu (60) ka koy, nda aru no, alkadaroo ma tee nzorfu tamma woy cindi guu (15), nda woy no, alkadaroo ma tee nzorfu tamma woy (10).

8Nda boraa kaŋ na meefuroo zaa ga hanse ka talka alkadaroo banayanoo se, i mʼa ka koy sargari juwalkaa do. Sargari juwalkaa ma alkadaroo kayandi a se. A ma alkadaroo kayandi meefur zaakaa se ka sawa nda haya kaŋ nga hinoo ga toorʼa.

9Nda adabbawey ra i na sargari kaa Abadantaa maaɲoo ga, haya kul kaŋ ga nondi i ra Abadantaa maaɲoo ga ma henan. 10A masi barmayandi, affoo masi huru dogoo ra, ilaala masi huru ihenna doo ra, ihenna masi huru ilaala doo ra. Nda adabba foo barmayandi mo nda affoo, nga nda woo kaŋ huru dogoo ra ma yeetandi jere ga Abadantaa se. 11Nda adabba harramante kul kaŋ no kaŋ si hin ka hun sargari Abadantaa maaɲoo ga, i ma adabbaa ka koy sargari juwalkaa do. 12Sargari juwalkaa ma alkadaroo kayandi, nda ihenna no wala ilaala, alkadaroo kaŋ a nʼa daŋ no ma cindi. 13Nda koyoo ga hanse ka baa a ma yeetandi nga se, nga hayoo alkadaroo, igguu foo kul affoo ma tonton a ga.

14Nda boro na nga hugoo yeeti jere ga, a ma tee henanante Abadantaa se, sargari juwalkaa ma alkadaroo kayandi, nda ihenna no wala ilaala no. Alkadaroo kaŋ sargari juwalkaa nʼa daŋ no ma diyandi. 15Nda boraa kaŋ na hugoo yeeti jere ga Irkoy se, ga baa nga hugoo ma yeetandi nga se, nooroo alkadaroo, igguu foo kul a ma affoo tonton a ga, a ma tee nga mayraa.

16Nda boro na faari foo kaa nga almaanoo ra kʼa yeeti jere ga Abadantaa se, nga alkadaroo si sawa nda kala hinnaa kaŋ ga hin ka saya a ra, kilo zangu hinza (300) cine orž kul ga sawa nda nzorfu kaaray tamma boŋ woyguu (50). 17Nda za Sawalyanoo jiiroo ra a na nga faaroo yeeti jere ga Abadantaa se, nga alkadaroo ma cindi nga takaa ga. 18Amma nda Sawalyanoo jiiroo banda ga, a na nga faaroo yeeti jere ga Abadantaa se, sargari juwalkaa ma faaroo hayoo kabu ka sawa nda jiirey hinnaa kaŋ cindi Sawalyanoo jiiroo se. A ma haya kaa alkadaroo ra. 19Nda boraa kaŋ na faaroo yeeti jere ga Abadantaa se, ga hanse ka baa a ma yeetandi nga se, nga hayoo igguu foo kul a ma affoo tonton a ga, a ma tee nga mayraa. 20Nda faaroo mana yeetandi boraa se, nda a neerandi boro tana se, a si hin ka yeetandi a se koyne. 21Nda faaroo taŋandi Sawalyanoo jiiroo ga, a ma yeetandi jere ga Abadantaa se sanda faari kaŋ kayandi Irkoy hinne se, a ma tee sargari juwalkey mayraa.

22Nda a na faari kaŋ a nʼa day, amma a manʼa tubu, yeeti jere ga Abadantaa se, 23sargari juwalkaa ma alkadaroo hayoo kabu a se hala Sawalyanoo jiiroo ga. Hanoo din, aroo ma alkadaroo hayoo bana kaŋ kayandi, a ma tee haya kaŋ yeetandi jere ga Abadantaa se. 24Sawalyanoo jiiroo ga, faaroo ma yeetandi boraa se kaŋ ga a dayandi, boraa kaŋ bay kʼa mayray.

25Alkadar kul kaŋ nʼnʼa daŋ ma sawa nda nongu henanantaa nzorfu kaaray tammaa. Nzorfu kaaray tamma foo kul ti garam woy cindi hinka (12).

26Adabba gunde jinaa, boro kul si hima kʼa yeeti jere ga Abadantaa se, zama adabbaa gunde jinaa, Abadantaa wane nda a ka ben, a ma tee haw, wala feeji, wala hancin, Abadantaa wane. 27Nda adabba harramante no, a ga hin ka barmayandi, igguu foo kul affoo ma tonton alkadaroo ga. Nda a mana barmayandi, a ma neerandi nda nga alkadaroo.

28Haya kul kaŋ boro nʼa kayandi Abadantaa hinne se, nga mayrawey ra, a si hin ka neerandi, a si hin ka barmayandi, a ma tee boro, wala adabba, wala faari nga almaanoo ra. Haya kul kaŋ kayandi Irkoy hinne se ga yeetandi jere ga Abadantaa maaɲoo ga, a ga hanse ka henan. 29Adamize kul kaŋ nondi hala abada Abadantaa se, si hin ka barmayandi, šikka sii a ga wiiyandi.

30Laboo azakkaa kul ti Abadantaa wane, a ma tee laboo dumiyoo, wala tuuri-ize, a ga yeetandi jere ga Abadantaa se. 31Nda boro ga hanse ka baa haya ma barmayandi nga se azakkaa ra, igguu foo kul a ma affoo tonton a ga. 32Alman beeri wala ibuuney azakkaa kaŋ kabandi, alman woy (10) kul affoo ma yeetandi jere ga Abadantaa se. 33I masi guna ka dii wala almanoo ga boori wala a si boori, a masi barmayandi. Nda a barmayandi mo, nga nda woo kaŋ huru dogoo ra ma yeetandi jere ga Abadantaa se. I masi yeetandi boro se.›»

34Wey ti yaamarey kaŋ Abadantaa nʼi har Musa se Sinay tondi hondoo boŋ, a mʼi noo Izirayel borey se.