YUNUSA

Yunusa citaaboo

Citaaboo fahamandiroo

Yunusa citaaboo ga šelaŋ ir se annabi ga kaŋ ceeci ka zuru Irkoy se, amma a mana hin, a nka nga boŋ farandi de.

Haya beeroo kaŋ citaaboo ga baa nga mʼa bayrandi manʼti kala: Irkoy, manʼti Izirayel borey hinne no a ga bagʼey, a ga baa borey mo kaŋyaŋ se i ga nee yaw. Irkoy, waati kul a ga soolu ka tuuru boraa se kaŋ ga nga yaamarey dii, de a gʼi ka goy. Nga ti beenaa nda gandaa kul Koyoo. Annabi si hima ka dukur nda Irkoy yaafa boro se. Citaaboo ga cebe mo kaŋ Irkoy diyaw, šugulla boobo nda annešayaŋ ga duu a. Irkoy si nga diyaa naŋ.

Isa Almasihu na Yunusa diraa tee himakasinay ka nga buuroo, nda nga tunyanoo bayrandi (Matiyu 12.38–42; Luka 11.19–35).

Yunusa ceeci ka zuru ka mooru Abadantaa ga

¹Abadantaa na šenni har Amitay izʼaroo Yunusa se ka nee:

²«Tun ni boŋ ga, ma koy koyra beeroo ra kaŋ se i ga nee Niniwe, mʼay meešennoo ka too i do! Zama haya kaŋ se koyraa din borey laalayanoo hoo.»

³Amma Yunusa tun ka zuru ka koy koyra mooro foo ra kaŋ maaɲoo ti Tarsis hala Abadantaa masi dii nga. A jin ka too koyra foo ra kaŋ se i ga nee Žafa, no din ra a na harihii beeri foo gar kaŋ ga koy Tarsis. A na hii hayoo bana ka naaru hala Tarsis. Nga lakkaloo ra nga mma dere Abadantaa ga.

⁴Amma nga naarumaa ra Abadantaa na hew beeri foo tunandi teekoo boŋ kaŋyaŋ hanse ka harihiyoo zinji-zinji hala ni mma nee a mma fay ka hun cere ga, ⁵woo maaganda se harihiyoo dirandikey hanse ka hunbur. De affoo kul sintin ka nga koyoo kaŋ a gʼa gana ŋaaray. I yee ka jinawey kul fur haroo ra, hala hiyoo ma felaw. Woo kul kaa ka gar Yunusa zunbu harihiyoo koroo ra ka hunanzam. Hunanzamoo ra jirbi komante nʼa zaa. ⁶Harihiyoo jineboraa nʼa gar jirboo ra. A nʼa tunandi kʼa hãa ka nee:

«Taka foo nda nʼga jirbi? Tun ka ni koyoo ŋaaray! A ga hin ka tee ni koyoo ma hinna ir ga, de a mʼir soolam.» ⁷Woo banda ga, hiyoo dirandikey nee cere se:

«Borey kul ma kaa hala ir na gunandi ka dii boraa kaŋ kate ir ga bonaa woo.» I na alkurra kar, alkurraa na Yunusa dii. ⁸Waatoo din hiyoo dirandikey nee a se:

«Ir fahamandi boraa kaŋ kate ir ga bonaa woo. Cin ka kate ni ne? Man ra ni hun? Ganda foo boro ti ni? Dumi foo wane ni?»

⁹Yunusa nʼi zaabi ka nee:

«Ay dumoo maaɲoo ti Ebere, ay ga hunbur Abadantaa kaŋ ti beenaa Koyoo kaŋ na teekoo nda laboo kul taka.»

¹⁰Woo banda ga, Yunusa bayrandi hiyoo dirandikey se kaŋ nga mma goo ma zuru Abadantaa ga. Kaŋ i maa šennoo woo, ngi biney dunbu, de i nʼa hãa ka nee:

«Macin ka ni zaa nda bonaa woo teeyanoo?» ¹¹Waatoo din kaŋ i goo ma šelaŋ a se kul gar kaŋ teekoo goo ma zarga ka tonton. De i yee kʼa hãa ka nee: «Cin no ir mʼa tee ma ne hala teekoo ma yay?» ¹²Yunusa nʼi zaabi ka nee:

«Wʼay zaa kʼay warra teekoo ra, kul teekoo ga yay, zama ay ga bay kaŋ agay ka kate war ga hew beeroo woo kul.»

¹³Hiyoo dirandikey na taka kul tee hala ngi ma duu ka duu fondo ka koy guraa ga, amma i mongu, zama teekoo mma koy de a ga boosu. ¹⁴Woo banda ga, i na Abadantaa ŋaaray ka nee:

«Ya Abadantaa masi naŋ ir hundey ma faati aroo woo sabbu se, de mo masʼir hãa nda aroo woo hundoo alhakoo kaŋ mana haya futu kul tee ir se, zama ni ti Abadantaa kaŋ haya kaŋ kan ma ne no nʼgʼa tee.»

¹⁵Ŋaarayroo banda ga, i na Yunusa zaa kʼa warra teekoo ra, dogoo din da ra teekoo laalayanoo ben. ¹⁶Hiyoo dirandikey hanse ka hunbur Abadantaa, za i dii hayaa kaŋ a nʼa tee, woo se i na sargari kaa, i yee ka meefur zaa Abadantaa maaɲoo ga.

Yunusa na Abadantaa ŋaaray

¹Za i na Yunusa warra teekoo ra, Abadantaa na hamiisa beeri foo tunandi kaŋ na Yunusa gon. De Yunusa na cijin hinza nda zaari hinza tee hamiisa beeroo gundoo ra. ²Hamiisa beeroo woo gundoo ra Yunusa na nga Koyoo, Abadantaa ŋaaray.

³A nee:

«Ay binoo kankamyanoo ra, ay na Abadantaa cee,

a nʼay zaabi,

alaaharaa gundoo ra, ay na faabayan wiri ni ga,

nʼna haŋajer ya ne.

⁴Nʼnʼay warra hala teekoo haroo cire.

Bondawey nʼay wanga,

mennawey kul nʼay kar ka bisa.

⁵Ay nee ay hundoo ra:

‹Nga ne, nʼnʼay moorandi ni!

Amma ba woo tee, ay naataa goo kaŋ ay ga kaa ka dii

ni hugoo kaŋ ra i ga ni ŋaaray.›

⁶Haroo nʼay dii hala ay kormollaa ga,

guusu futaa nʼay kuubi kʼay bere.

Subey kaŋ goo teekoo cire didiji ay boŋoo ga.

⁷Ay zunbu teekoo cire ka too hala

nongoo kaŋ ra tondi hondey asaasoo goo,

no din ra alaaharaa ganbey baa ka daabu ay ga hala abada.

Amma Abadantaa, ni kaŋ ti ay Koyoo,

nʼnʼay hundoo yeeti ay ra kʼay kaa guusu futu ra.

⁸Waatoo kaŋ ay huru buuyan nda hunayan gamoo ra, ay na ni cee, Abadantaa, de ŋaarayroo kaŋ ay nʼa tee, too hala ni do hugoo kaŋ ra i ga ni ŋaaray.

⁹Tooru ganakey na Abadantaa yankar ka mooru nga arrahamaa.

¹⁰Ay ga don ka albarka tee ma ne, ka sargari kaa ma ne. Ay ga meefurey kul kaa kaŋ ay nʼi sanbu ni maaɲoo ga, zama cimi no hallasikaw kul sii kala ni, Abadantaa.»

¹¹Woo banda ga, Abadantaa na hamiisaa yaamar a ma koy guraa ga ka Yunusa yeeri.

Yunusa waazu Niniwe ra

¹Abadantaa na šenni har Yunusa se cee hinkantoo ka nee:

²«Tun ni boŋ ga, ma koy koyra beeroo ra kaŋ maaɲoo ti Niniwe, mʼay dontaa har i se kaŋ ay nʼa talfi ni ga.»

³Yunusa yadda Abadantaa yaamaroo se, de a na fondaa zaa ka dira ka koy Niniwe. Niniwe woo koyra kaŋ ga hanse ka beeri, jirbi hinza diray no boro gʼa tee hala nʼgʼa yaara ka ben. ⁴Kaŋ Yunusa too Niniwe, a na zaari jinaa tee a ga dira koyraa ra a ga nee borey se: «Aywa! Niniwe borey, wa haŋajer! Ne nda jirbi woytaaci (40), war koyraa ga halaci.» ⁵Kaŋ Niniwe borey maa šennoo woo, kul i hunbur Irkoy. Borey kul tee mee foo ka meehaw, ka ngi boŋ yeeti ganda, za boro beeri hala zanka kaccu na saaku kasa daŋ ngi ga ka cebe kaŋ ngi tuubi. ⁶Waatoo kaŋ alhabaroo too Niniwe kokoyoo do, a tun nga gorodogoo ra, a na nga kokoy kaayey kaa, ka saaku darbay daŋ ka goro boosey ra. ⁷Woo banda ga, kokoyoo nee i ma fee Niniwe borey ga ka nee i se: «Wa haŋajer ka maa šennoo kaŋ kokoyoo nda nga alhukumoo jineborey nʼa kayandi.» I nee: «Za adamizey hala almaney kul masi haŋ, i masi ŋaayan kul taba, ⁸i ma saaku darbay daŋ. Boro foo kul ma Irkoy cee nda soobay, a ma tuubi ka yee nga teegoy futawey se banda, ka nga kabey kokobu kʼi moorandi ifutu. ⁹May no ma bay wala Irkoy si kaa ka hinna ir ga, ka nga futay beeroo naŋ, kʼir hallasi bonaa ra kaŋ a ga baa kʼa zumandi ir ga.»

¹⁰Sohõ kaŋ Irkoy dii kaŋ Niniwe borey tuubi nda cimi, a hinna i ga. Woo maaganda se Irkoy tun bonaa ga kaŋ a baa kʼa kaŋandi i boŋ.

Yunusa faham hayaa kaŋ se Abadantaa ga hinna Niniwe borey se

¹Woo kaŋ Irkoy nʼa tee Niniwe borey se mana kan Yunusa se, a hanse ka futu. ²A nee Abadantaa se:

«Nhuu, ay Koyoo, ay na woo hongu za ay goo ay gandaa ra, nga se ay zuru ka koy hala Tarsis. Zama ay bay kaŋ Koy ti ni kaŋ goo nda arrahama, nʼga hinne, ni binoo si cahã ka tun. Ni cine sii gomni teekey ra, de nʼga tun ni zukandey boŋ. ³Sohõ kaŋ ni takaa ti woo, Abadantaa, ay hundoo dii, zama ay baa buuyan ka bisa hunayan.»

⁴Woo banda ga, Abadantaa na Yunusa hãa ka nee: «Nʼga hongu nʼgoo nda cimi ka futu wala?»

⁵Yunusa fatta koyraa ra ka koy Niniwe waynahunay kaboo here. No din ra a na tende-ize kaccu foo cin kaŋ cire a ga goro ka koyraa honnay hala nga ma dii haya kaŋ ga kaa ka tee koyraa ga. ⁶Irkoy Abadantaa na tuuri-ize foo tunandi kaŋ kay nda Yunusa kaŋ na bii tee a se. De a na nga futuyanoo benandi. Tuuri-izoo woo hanse ka Yunusa ɲaalandi. ⁷Amma suba alfazaroo ra tuuri-izoo kogu, zama Irkoy ka nooni tunandi tuuroo ra kaŋ nʼa ŋaa hala a buu. ⁸Waatoo kaŋ waynaa fatta, Irkoy na dandi hew konna foo tunandi. Waynaa na Yunusa kar hala a kaŋ bininiyan se, Yunusa nee nga mma baa nga ma buu, a nee: «Irkoy, agay woo, ay baa buuyan ka bisa hunayan.» ⁹Waatoo din Irkoy na Yunusa hãa ka nee: «Nʼga hongu nʼgoo nda cimi ka futu tuuri-izoo sabbu se wala?» Yunusa nʼa zaabi ka nee: «Ayyo, ay goo nda cimi ka futu hala nongoo kaŋ ra ay goo sohõ da buuyan no ay ga baa.»

¹⁰Abadantaa nee a se:

«Ayyo, Yunusa! Tuuri-izoo woo kaŋ manʼa duma, manʼa zayandi, nʼga tamalla a se. Tuuri-ize kaŋ nka zay cijin foo ra, nga subaa cijinoo ra a buu. ¹¹Taka foo nda nʼga baa ya si tamalla Niniwe koyra beeroo woo se kaŋ borey kaŋ goo a ra ga bisa boro zenber zangu nda zenber waranka (120.000) kaŋ si ifutu nda ihenna kaa cere ra, almaney mo kaŋ goo a ra ga hanse ka boobo?»