Alhukumoo citaaboo

Citaaboo fahamandiroo

Kabuyaney citaaboo benantaa ga cebe kaŋ Izirayel borey man gandaa kaŋ allaahidoo zandi i se. Alhukumoo citaaboo no ma kaa Kabuyaney citaaboo banda ga. Musa ga šenni beeri hinza har Izirayel borey se (zamnaa 1.1—4.43; 4.44—28.68; 28.69—30.20). Musa ga yee kate haya beerey ga kaŋ Irkoy nʼi tee nga jamaa se nga bajoo kaŋ sii nda kaydoo ra: a na amaana tee i bande, a nʼi gongu jiiri woytaacaa (40) saajoo naarumaa ra, a nʼi hallasi ngi iberey ra kʼi noo nga yaamarey nda allaahidey. Citaaboo woo manʼti hayey kaŋ harandi ka bisa nda ašariyawey kaŋ harandi de no a ga yee i ga kʼi filla. Musa mma šelaŋ a ra sanda waazukaw cimi kaŋ ga nga haŋajerkey cee i ma hongu Abadantaa laadirtaraa, i ma baa ka huna Irkoy cimoo bande. «Haŋajer, Izirayel! Abadantaa ti ir Koyoo, nga hinne ti Abadantaa. Ma baa Abadantaa, ni Koyoo nda ni binoo kul, nda ni hundoo kul, nda ni gaaboo kul.» (zamnaa 6.4–5, a fillandi moMatiyu 22.37 ra). Sorrawey wey goo Izirayel naanaa linjoo ra, i goo mo nga Irkoy ganakey zaari kul ŋaarayrey ra.

Alhukumoo citaaboo zamna taaci kokorantey ra bayti hinka nda filla hinka goo: baytoo kaŋ se i ga nee «Musa baytoo» (zamnaa 32), nda fillaa kaŋ ga cebe takaa kaŋ nda Žozuwe suubandi ka huru Musa dogoo ra ka Izirayel gongu ka koy gandaa kaŋ allaahidoo zandi ra (zamnaa 31), nda Musa buuyanoo fillaa.

Alhukumoo citaaboo asaasoo manʼti kala «Ašariyaa tiiraa kaŋ duwandi Irkoy hugoo ra Žerizalem waatoo kaŋ Žosiyas laama» (Kokoyey 2to 22).

Alhukumoo citaaboo cawkey, a ma tee cee jinaa borey wala hõ borey, a gʼi bayrandi kaŋ gomnoo kaŋ adamize kul gʼa ceeci si duwandi kala boro ma haŋajer Irkoy se kaŋ ti Hallasikaa waati kul kaŋ no nda nongu kul kaŋ no ra.

1

Musa filla jinaa

1Šenney ti wey kaŋ Musa nʼi har Izirayel kul se Žurdeŋ isaa se banda, saajoo ra, Ganganoo gandaa ra, Suf tenje, Paraŋ nda Tofel, nda Labaŋ, nda Haserot, nda Di-Zahab game. 2Jirbi woy cindi foo (11) diray ti ka hun Horeb tondi hondoo do ka bisa Seyir gandaa tondi hondoo here ka koy Kadeš-Barneya. 3Jiiri woytaacantoo (40to) handu woy cindi faantoo (11to) zaari jinaa ra, Musa šelaŋ Izirayel borey se nda takaa hunday kaŋ nda Abadantaa nʼa yaamar a mʼa har i se. 4Woo teendi kaŋ a na Amor borey kokoyoo Sihoŋ kaŋ ga goro Hešboŋ, nda Bašaŋ gandaa kokoyoo Og kaŋ ga goro Aštarot koyraa ra nda Edreyi koyraa ra kar ka hin ey.

5Kaŋ i goo Žurdeŋ isaa se banda, Mowab gandaa ra, waatoo din no Musa sintin ka ašariyaa woo fahamandi Izirayel borey se. A nee:

Irkoy na Izirayel yaamar i ma tun ka koy

6«Horeb tondi hondoo do, Abadantaa, ir Koyoo nee ir se: ‹War hanse ka gay tondi hondoo woo jere. 7Wa kuubi ka koy, wa huru Amor borey tondi hondoo ra nda ngi taalammey kul do Ganganoo gandaa ra, tondi hondoo ra, hondey gandaa here ra, gurmaa ra, teekoo guraa ga, Kanaŋ borey gandaa nda Libaŋ, ka koy hala Efrat isa beeroo do. 8Guna, ay na gandaa daŋ war jine, wa huru, gandaa ma tee war wane kaŋ Abadantaa nʼa žee war baabey Ibirahima, nda Isiyaka, nda Yakuba se kaŋ nga gʼa noo ngi nda ngi hayroo kaŋ ga kaa dumawey ga se.›»

Musa na alwakiiliyaŋ gorandi

9«Alwaatoo din, ay nee war se: ‹Agay hinne si hin ka war zaa.1.9 Fattaroo 18.13–26.10Abadantaa, war Koyoo na war boobandi, nga ne, hõ war ga boobo sanda beenaa handarawey. 11Yala Abadantaa, ir baabey Koyoo ma war boobandi cee zenber (1.000) ka bisa hõ hinnaa, de a ma albarka daŋ war ra nda takaa kaŋ nda a nʼa har war se. 12Taka foo nda agay hinne ga hin ka war šugullawey nda war yenjewey jeejaa zaa? 13Wa aru lakkalkoyniyaŋ suuba war ra kaŋyaŋ goo nda bayray, kaŋyaŋ ga bayrandi war alkabiilawey ra, ay gʼi daŋ war jine sanda alwakiiliyaŋ.› 14War nʼay zaabi ka nee: ‹Woo kaŋ ni nee ir mʼa tee ga boori.› 15Woo ra ay na war alkabiilawey boŋkoyney zaa, aru lakkalkoyniyaŋ kaŋ ga bayrandi, ay nʼi daŋ war jine sanda boro zenber foo (1.000) se boŋkoyni, nda boro zangu foo (100) se boŋkoyni, nda boro woyguu (50) se boŋkoyni, nda boro woy (10) se boŋkoyni, nda war alkabiilawey šenni toonandikey. 16Waati follokaa din da ra, ay na war alkaaley yaamar ka nee i se: ‹War ma haŋajer war armey se, war ma ciiti nda šerretaray aru nda nga armaa wala yaw game kaŋ goo a do. 17War masi boro guna ciitiyan ra. War ma haŋajer ikaccaa nda ibeeroo se. War masi hunbur adamize kul, zama ciitiyan manʼti kala Irkoy wane. Haya kaŋ šendi war se, war ma kate a ay do hala ya maarʼa.› 18Alwaatoo woo, hayey kul kaŋ war ga hima kʼi tee, ay nʼi kul har war se.»

Izirayel na Irkoy hoo gandaa miɲoo ga kaŋ allaahidoo zandi i se

19«Woo banda ga, Abadantaa, ir Koyoo yaamaroo ga, ir hun Horeb tondi hondoo do ka saaji beeri hunburantaa woo kul kaŋ war dii a dunbu ka bisa, ka hanga fondaa kaŋ ga koy Amor borey tondi hondey do, ir too Kadeš-Barneya. 20Ay nee war se: ‹War too Amor borey tondi hondoo do kaŋ Abadantaa, ir Koyoo gʼa noo ir se. 21Guna, Abadantaa, ni Koyoo na gandaa daŋ ni jine, žigi ka koy mʼa zaa a ma tee ni wane sanda takaa kaŋ nda Abadantaa, ni baabey Koyoo nʼa har ma ne. Masi hunbur, ni binoo masi dunbu.›

22War man agay ka nee: ‹Ir ma aruyaŋ sanba ir jine i ma gandaa lawre, i ma alhabar tee ir se kaŋ ra ir ga duu fondaa kaŋ nda ir ga žigi ka koy, nda koyrawey kaŋ ra ir ga huru.› 23Šennoo woo kan ya ne, ay na aru woy cindi hinka (12) zaa war ra, alkabiila foo, aru foo. 24I koy, i žigi tondi hondoo ga, de i too hala Eškol gooroo do kaŋ i nʼa monno. 25I zaa gandaa tuuri-izey ra ka kate ey ir se, šennoo kaŋ i nʼa har ti: ‹Ganda henna no kaŋ Abadantaa, ir Koyoo gʼa noo ir se.› 26Amma war mana baa war ma žigi ka koy, war ture Abadantaa, war Koyoo yaamaroo ga. 27War ŋuunuŋuunu war hukkumey cire, war nee: ‹Abadantaa mma konna ir, woo se a nʼir fattandi Misira gandaa ra hala nga mʼir daŋ Amor borey kabey ra i mʼir halaci.› 28Man ra ir ga žigi ka koy? Ir armey nʼir biney hasara ka nee: ‹Jama beeri no kaŋ borey bisa ir kayyan, koyra gaabanteyaŋ no kaŋ cetewey ga too beenaa, ir dii a ra ba Anak boroyaŋ.›1.28 Kabuyaney 13.22.

29Ay nee war se: ‹War biney masi dunbu, war masi hunbur ey.› 30Abadantaa, war Koyoo kaŋ ga dira war jine, a ga wongu war se, sanda takaa kaŋ nda a nʼa tee war jine Misira 31nda saajoo ra kaŋ ra nʼdii kaŋ Abadantaa, ni Koyoo na ni zaa sanda takaa kaŋ aru ga nga izʼaroo zaa, fondaa kul kaŋ ra war dira hala war ma too kate nongoo woo ra. 32Amma woo kul, war mana war naanaa daŋ Abadantaa, war Koyoo ra 33kaŋ ga dira war jine fondaa ra ka nongu ceeci war se kaŋ ra war ga goro. Cijin here, a ga huru war jine nuune ra ka fondaa kaarandi war se kaŋ ra war ga hima ka dira. Zaari here, a ga huru duula ra ka fondaa cebe war se.

34Abadantaa maa war ŋuunuŋuunuyaney, nga futuroo ra a žee ka nee: 35‹Zamanoo woo boro laaley, abada boro kul si dii ganda hennaa kaŋ ay žee kaŋ ay gʼa noo war baabey se, 36nda manʼti Kaleb, Yefune izʼaroo hinne, a ga dii a, ay gʼa noo nga nda nga izʼarey se gandaa kaŋ ra a dira, zama a na Abadantaa gana nda fondaa.›

37Agay mo, Abadantaa futu ay ga war maaganda se. A nee: ‹Ni mo, nʼsi huru a ra. 38Žozuwe, Nun izʼaroo kaŋ ga goy ma ne ga huru a ra. A tee boro kaŋ nin, zama nga no ma Izirayel borey daŋ gandaa woo ra, a mʼa noo i se sanda tubu. 39War izey kaŋ war nee: “Iberey gʼi dii”, war izʼarey kaŋ hõ i si ihenna nda ilaala kaa cere ra, ngi no ma huru a ra, ngi se ay gʼa noo, ngi no mʼa mayray. 40Amma war, wa willi ka koy saajoo ra ka Kakaarey teekoo fondaa zaa.›

41War nʼay zaabi ka nee: ‹Ir na zunubu tee Abadantaa ga, ir ga žigi ka koy wongu nda takaa kaŋ nda Abadantaa, ir Koyoo nʼir yaamar.› War na war wongu jinawey zaa war centey ga, war naanay kaŋ a ga faala war se ka žigi tondi hondoo ra. 42Amma Abadantaa nee ya ne: ‹Nee i se: “War masi žigi ka koy, war masi wongu, zama ay sii war game, woo ra war masi koy naŋ war iberey ma war kar.”› 43Ay šelaŋ war se, amma war mana haŋajer, war wanji Abadantaa yaamarey ga, war fooma ka žigi tondi hondoo ra. 44Woo ra Amor borey kaŋ goo tondi hondoo ra fatta ka war kubay, ka war gaaray sanda takaa kaŋ ayuwey gʼa tee, za Seyir hala Horma, i na war kar. 45War yee kateroo ga, war hẽe Abadantaa jine, amma Abadantaa mana maa war hẽeney se, a mana haŋajer war se. 46Woo ra war goro Kadeš ka waati kuku tee no din.»

2

1«Woo banda ga, ir kuubi ka koy saajoo here ka Kakaarey teekoo fondaa zaa, sanda takaa kaŋ nda Abadantaa nʼa har ya ne. Ir gay ir ga Seyir gandaa tondi hondoo kuubi kʼa bere jirbi boobo.»

Izirayel borey na Edom, nda Mowab, nda Amoŋ borey gandawey dunbu ka bisa

2«Abadantaa šelaŋ ya ne ka nee: 3‹War gay war ga tondi hondoo woo kuubi kʼa bere, sohõ, wa kuubi ka koy hawsa here. 4Jamaa noo yaamaroo woo ka nee: “War ga bisa nda war armey gandaa hirroo, Eso borey kaŋ ga goro Seyir. I ga hunbur war, amma war ma hanse ka hawgay. 5War masi yenje wiri i ga, zama ay si war noo ngi gandaa ra ba ceetaami doo. Zama Eso se ay na Seyir tondi hondoo noo a ma tee nga halaalaa. 6Ŋaayanoo kaŋ war gʼa ŋaa i do, war mʼa day nda nooru. Ba haroo kaŋ war gʼa haŋ, war mʼa day nda nooru.” 7Zama Abadantaa, ni Koyoo nka albarka daŋ ni kabe goyoo kul ra, a na ni diraa hawgay saaji beeroo woo ra. Jiiri woytaaci (40) ti woo kaŋ Abadantaa goo ni bande, haya kul mana ni gaza.›

8Woo banda ga, ir nʼir armey, Eso borey kaŋ ga goro Seyir gandaa ra naŋ ka koy. Ir mooru Ganganoo gandaa fondaa, nda Elat, nda Esiyoŋ-Geber koyrawey, ka kuubi ka koy Mowab saajoo fondaa ra.

9Abadantaa nee ya ne: ‹War masi Mowab wiri, war masi wongu ceeci i ga, zama ay si ni noo haya kul mʼa mayray nga gandaa ra, zama Lotu izʼarey se ay na Ar noo i mʼa mayray.› 10Cee jinaa, Emi borey no ma goro no din, jama beeri, i ga boobo, i goo nda kayyan sanda Anak borey. 11Ngi mo nda Anak borey ga laasaabandi Refa boro. Amma Mowab borey si nee i se kala Emi borey. 12Cee jinaa, Hori borey no ma goro Seyir gandaa ra. Eso borey na kabey kokobu kʼi halaci, ka goro ngi dogoo ra, sanda takaa kaŋ Izirayel nʼa tee gandaa kaŋ goo a kone se, woo kaŋ Abadantaa nʼa noo a se. 13‹Sohõ, wa tun ka koy Zered haroo deŋ.› Ir na Zered haroo deŋ. 14Jiiri waranza cindi yaaha (38) no ir nʼa tee diray ra, ka hun Kadeš-Barneya hala Zered haroo deŋyanoo, hala waatoo kaŋ ra wongu-izey alwaddey kul ben jamaa kaloo ra, sanda takaa kaŋ nda Abadantaa nʼa žee i se. 15Abadantaa hunday kaboo ka tun i ga kʼi benandi jamaa kaloo ra, hala i kul dere pat.

16Waatoo kaŋ wongu-izey kul buu ka ben jamaa game, 17Abadantaa šelaŋ ya ne ka nee: 18‹Hõ nʼga bisa nda Mowab gandaa hirroo, Ar here. 19Nʼga too Amoŋ borey hirroo tenje. Masʼi wongu, masi yenje wiri i ga, zama ay si ni noo haya kul mʼa mayray Amoŋ borey gandaa ra, zama Lotu izʼarey se ay nʼa noo i mʼa mayray.› 20Gandaa din mo bay ka laasaabandi Refa borey wane, Refa borey ka cindi ka goro a ra. Amoŋ borey si nee i se kala Zamzum borey, 21jama beeri, i ga boobo, i goo nda kayyan sanda Anak borey. Abadantaa nʼi halaci Amoŋ borey jine. Amoŋ borey nʼa kabey kokobu ka goro dogey ra. 22Woo da no Abadantaa nʼa tee Eso borey se kaŋ ga goro Seyir gandaa ra kaŋ a na Hori borey halaci i jine. I na kabey kokobu ka goro dogey ra hala hõ. 23Awi borey kaŋ cindi ka goro koyrawey ra hala Gaaza, Kaftor borey kaŋ hun Kaftor nʼi halaci ka goro dogey ra.»

Sihoŋ laamaa diyandi

24«Wa tun ka koy Arnoŋ isaa deŋ. Guna, ay na Sihoŋ, Amor boraa kaŋ ti Hešboŋ kokoyoo nda nga gandaa daŋ ni kaboo ra. Za sohõ da, mʼa zaa, ma wongu wiri a ga. 25Hõ ay ga sintin ka ni hunburaa daŋ jamawey kul ra kaŋ goo beenaa cire, nda i maa ni alhabaroo, i ga jijiri, biney ga dunbu ni jine.

26Ay na dontokawyaŋ sanba nda alaafiyaa šenniyaŋ ka hun Kedemot saajoo ra ka koy Sihoŋ, Hešboŋ kokoyoo do ka nee a se: 27‹Ay ga baa ya bisa nda ni gandaa, fondaa de bande ay ga hanga, ay si šiiri ay kabe hennaa wala ilaalaa here. 28Ŋaahayaa kaŋ ay gʼa ŋaa, mʼa neere ya ne, haroo kaŋ ay gʼa haŋ, mʼa neere ya ne. Ya mma baa de ya bisa. 29Woo no Eso borey kaŋ ga goro Seyir gandaa ra, nda Mowab borey kaŋ ga goro Ar nʼa tee ya ne. Ni mo, takaa woo da tee ya ne hala waati kaŋ ay na Žurdeŋ isaa deŋ ka bisa ka huru gandaa ra kaŋ Abadantaa, ir Koyoo gʼa noo ir se.› 30Amma Sihoŋ, Hešboŋ kokoyoo mana yadda ir ma bisa nda nga do, zama Abadantaa, ni Koyoo nka hiɲoo šendandi, ka binoo kogandi hala nga mʼa noo ma ne sanda takaa kaŋ nda a goo ni kaboo ra hõ. 31Abadantaa nee ya ne: ‹Guna, za sohõ da ay sintin ka Sihoŋ nda nga gandaa daŋ ni kaboo ra. Za sohõ da, nga gandaa zaa a ma tee ni wane.› 32Sihoŋ nda nga jamaa kul fatta kʼir kubay kʼir wongu Yahas. 33Abadantaa, ir Koyoo nʼa noo ir se, ir na nga, nda izʼarey, nda nga jamaa kul kar. 34Alwaatoo din, ir na nga koyrawey kul dii kʼi halaci sõy, arey, nda woyey, nda zankey, ir mana baahunante kul naŋ. 35Adabbawey nda alganiimaa kaŋ ir duu a koyrawey kaŋ ir nʼi dii ra de bara ir kone. 36Ka hun Aroyer kaŋ ti koyra kaŋ goo Arnoŋ haroo miɲoo ga nda koyraa kaŋ goo gooroo ra ka koy hala Galad, koyra sii no kaŋ ga gaabi ir se. Abadantaa, ir Koyoo nʼi kul daŋ ir kabey ra. 37Amma mana man Amoŋ borey gandaa here, nda nongey kul kaŋ goo Yabok haroo miɲoo ga, nda koyrawey kaŋ goo tondi hondey ra, nda haya kaŋ ir Koyoo nʼir yaamar ir masi too a do.»

3

Og laamaa diyandi

1«Woo banda ga, ir kuubi ka žigi ka koy nda Bašaŋ fondaa. Og, Bašaŋ kokoyoo nʼir kubay, nga nda nga jamaa kul kʼir wongu Edreyi. 2Abadantaa nee ya ne: ‹Masi hunbur a, ay nʼa daŋ ni kaboo ra, nga, nda nga jamaa kul, nda nga gandaa. Ma hayaa tee a se kaŋ nʼnʼa tee Sihoŋ, Amor borey kokoyoo se kaŋ goro Hešboŋ.› 3Abadantaa, ir Koyoo na Og, Bašaŋ kokoyoo daŋ ir kabey ra koyne nda nga jamaa kul. Ir nʼa kar, ir mana baahunante kul naŋ. 4Waatoo woo ra, ir na nga koyrawey kul dii, ba koyra foo sii no kaŋ ir manʼa dii: koyra woydu (60) no, maanaa Argob koyraa laamaa kul, Argob sii kala Bašaŋ laboo ra kaŋ goo kokoyoo Og laamaa ra. 5Koyrawey wey kul, cete kukuyaŋ no mʼi kuubi kʼi bere, nda ganbuyaŋ kaŋ kufalandi. Koyra booboyaŋ mo goo no kaŋ ga cete sii. 6Ir nʼi halaci sõy sanda takaa kaŋ ir nʼa tee Sihoŋ, Hešboŋ kokoyoo se. Ir na koyra foo kul halaci sõy, arey, nda woyey, nda zankey. 7Amma ir na adabbawey kul nda alganiimawey kaŋ ir duu ey koyrawey ra zaa ir boŋ se.»

Galad gandaa zamnaroo

8«Waatoo din ra, ir na Amor borey kokoy hinkaa gandawey taa i kone Žurdeŋ isaa se banda, kʼa dii za Arnoŋ isaa miɲoo hala Hermoŋ tondi hondoo do. 9Sidoŋ borey mma Hermoŋ cee nda Siryoŋ, Amor borey ga nee a se Senir. 10Ir na ganganoo koyrawey kul taa, nda Galad kul, nda Bašaŋ kul, ka koy hala Salka nda Edreyi, Bašaŋ koyrawey kaŋ goo Og laamaa ra. 11Og, Bašaŋ kokoyoo hinne ka cindi Refa borey ra. Nga daaroo mana teendi nda kala guuru. Nga kuuyanoo manʼti kala kabedaaru yagga, nga hayyanoo kabedaaru taaci, aru kabedaaru. Daaroo sii kala Amoŋ borey galloo ra kaŋ se i ga nee Raba.

12Waatoo din, ir na gandaa woo mayray. Ka hun za Arnoŋ haroo miɲoo kaŋ ti Aroyer gandaa, nda Galad tondi hondoo jeroo, nda nga koyrawey, ay nʼi noo Rubeŋ borey nda Gad borey se. 13Manase alkabiila jeraa se ay na Galad cindoo noo nda Bašaŋ kul kaŋ ti Og laamaa, maanaa Argob koyraa laamaa kul. Bašaŋ kul mma ciyandi Refa borey nongu. 14Yahir, Manase boro na Argob laamaa kul dii hala Gešur borey nda Makat borey gandaa hirroo ga. A na nga maaɲoo daŋ Bašaŋ ga kaŋ se i ga nee Yahir koyra buuna-buunawey hala hõ. 15Ay na Galad noo Makir se. 16Ay na Rubeŋ borey nda Gad borey noo nongoo kaŋ ga hun Galad ka koy hala Arnoŋ isaa do, isaa gamoo ti nga hirroo ka koy hala Yabok isaa kaŋ ti Amoŋ borey gandaa hirroo, 17nda Ganganoo gandaa, maanaa Žurdeŋ isaa guraa. Ka hun Genezaret haroo do ka koy ganganoo din teeko Ciiri-ciirantaa do, Pisiga tondi hondoo zunbudogey cire, dandi here.

18Waatoo din ra, ay na war yaamar ka nee: ‹Abadantaa, war Koyoo na gandaa woo daŋ war kabey ra hala a mʼa tee war wane. War kul, wongaarey, war ma wongu jinawey zaa ka bisa war armey jine kaŋ ti Izirayel borey. 19War wandey, nda war zankey, nda war adabbawey hinne no ma goro war koyrawey ra kaŋ ay nʼi noo war se, ay ga bay kaŋ war goo nda adabba booboyaŋ. 20War ma woo tee hala waati kaŋ Abadantaa na war armey noo hunanzamay sanda war, ngi hunday ma duu gandaa kʼa mayray kaŋ Abadantaa, war Koyoo gʼa noo i se Žurdeŋ isaa jere faa ga. Woo banda ga, war ga willi, boro foo kul ga kaa ka goro nga dogoo ra kaŋ ay nʼa noo war se.›

21Alwaatoo din ra, ay na Žozuwe yaamar ka nee: ‹Ni moɲey dii haya kul kaŋ Abadantaa, war Koyoo nʼa tee kokoy hinkaa woo se. Takaa woo da no Abadantaa gʼa tee laamawey kul kaŋ ra nʼga bisa. 22War masi hunbur ey, Abadantaa, war Koyoo hunday no ma wongu war se.› »

Musa si huru Kanaŋ gandaa ra

23«Waatoo din ay na Abadantaa suurandi ka nee: 24‹Ay Koyoo, Abadantaa, ni sintin ka agay, ni tamoo cebe ni jeeraa nda ni kabe gaabantaa. May ti koyoo kaŋ goo beenaa ra nda gandaa ga kaŋ ga hin ka goy tee kaŋ ga hima nda ni hinoo teegoyey? 25Naŋ ya bisa, ay gʼa wiri ni ga, hala ya dii ganda hennaa kaŋ goo Žurdeŋ isaa se banda, tondi hondu henney wey nda Libaŋ gandaa.› 26Amma Abadantaa futu ay ga war maaganda se, a mana haŋajer ya ne. Abadantaa nee ya ne: ‹A wasa, masi yee ka šelaŋ ya ne hayaa woo ga! 27Žigi Pisiga tondi hondoo ga, ni moɲey jer dangay here, nda hawsa here, nda gurma here, nda dandi here, guna nda ni moɲey, zama nʼsi bisa Žurdeŋ isaa woo ga.3.27 Kabuyaney 27.12.28Žozuwe noo yaamaryaŋ, a noo gaabi, ma bine daŋ a ra, nga no ma huru jamaa woo jine, nga no ma gandaa kaŋ nʼga dii a noo jamaa se a ma tee nga tuboo.› 29Ir cindi gooroo ra, Bet-Pewor tenje.»

4

Izirayel borey ma dira nda Irkoy ašariyaa

1«Aywa sohõ Izirayel, haŋajer yaamarey nda fondawey se kaŋ ay gʼi cawandi war se war ma duu ka dira nda ey, hala war ma huna, war ma huru gandaa ra kʼa mayray kaŋ Abadantaa, war baabey Koyoo gʼa noo war se. 2War masi haya kul tonton šennoo ga kaŋ ay gʼa noo war se, war masi haya kul kaa a ra. War ma Abadantaa, war Koyoo yaamarey dii kaŋ ay gʼi noo war se.

3War moɲey dii hayaa kaŋ Abadantaa nʼa tee Bal-Pewor šennoo ra. Abadantaa, ni Koyoo na borey kul kaŋ hanga Bal-Pewor bande halaci war game. 4Amma war kaŋ hawa Abadantaa, war Koyoo ga, war kul ga huna hõ.

5Nga ne, ay na yaamaryaŋ nda fondoyaŋ cawandi war se nda takaa kaŋ nda Abadantaa, ay Koyoo nʼay yaamar, hala war mʼi ka dira gandaa game kaŋ ra war ga huru kʼa mayray. 6War mʼi dii, war mʼi ka dira, woo ra dumey kaŋ ga maa hantumey wey kul ga dii kaŋ war goo nda lakkal nda bayray. I ga nee: ‹Gandaa beeroo woo manʼti kala dumi kaŋ goo nda lakkal, a ga faham.› 7Ganda beeri foo bara no kaŋ goo nda koy kaŋ ga man a sanda takaa kaŋ nda Abadantaa, ir Koyoo ga man ir waati kul kaŋ ir nʼa cee? 8Ganda beeri foo bara no kaŋ goo nda yaamar nda fondo šerranteyaŋ sanda ašariyaa woo kul kaŋ ay gʼa daŋ war jine hõ?»

Bangandiroo kaŋ teendi Horeb tondi hondoo boŋ

9«Amma ni boŋ hawgay, ma ni boŋ lakkal ni hunaroo kul ra, masi koy dirɲa hayey kaŋ ni moɲey dii ey i ma hun ni binoo ra. Mʼi bayrandi ni izey se nda ni izey izey se.

10Hongu hanoo kaŋ ni kay Abadantaa, ni Koyoo jine Horeb, waatoo kaŋ Abadantaa nee ya ne: ‹Jamaa marga ay jere. Ay ga baa i ma maa ay šenney kʼi denden, hala i ma wan ka hunbur agay waatoo kul kaŋ i gʼa tee laboo ga, de i mʼi cawandi ngi izey se.› 11Hanoo din war kaa ka man, war kay tondi hondoo cire. Hondoo kul no ma dii nda nuune hala beenaa ra, kubay nda duula bibi tik goo no. 12Abadantaa šelaŋ war se nuune game. War maa šenniyaŋ, war mana dii gaaham, jinde de no. 13A na nga amaanaa daŋ war jine, amaanaa kaŋ a nee war mʼa dii, yaamar woyaa (10). A nʼi hantum tondi walha hinka ga. 14Alwaatoo din Abadantaa nʼay yaamar ya war cawandi yaamaryaŋ nda fondoyaŋ hala war mʼi ka dira gandaa ra kaŋ war goo ma bisa ka koy a mayray.»

Izirayel jamaa si hima ka tooru gana

15«Hanoo kaŋ Abadantaa šelaŋ war se nuunaa game Horeb, war mana dii gaaham kul, woo se wa war boŋ hawgay, 16war masi koy war boŋ hasara ka tooru hanse, koy kul kaŋ assuuraa no, a ma tee aru dumi, wala woy, 17wala a ma tee adabba dumi kaŋ goo laboo ga, dumi kul kaŋ no, a ma tee ciraw fatakoyni dumi kaŋ ga deeši, dumi kul kaŋ no, 18a ma tee haya dumi kaŋ ga ziilam-ziilam laboo ga, dumi kul kaŋ no, a ma tee hamiisa dumi kaŋ goo harey ra laboo cire, dumi kul kaŋ no. 19Masi ni moɲey jer beene ka waynaa guna, wala handoo, wala handarawey, wala beenaa haya kul. Masi naŋ ma sujudu i se kʼi gana, hayey wey, Abadantaa, ni Koyoo nkʼi noo dumey kul kaŋ goo nongu kul kaŋ no beenaa cire. 20Amma war, Abadantaa nka war zaa ka war kaa Misira ra kaŋ ga hima nda guuru mennandi alforon, hala war ma tee nga jamaa, nga tuboo, sanda takaa kaŋ war gʼa tee hõ.

21Abadantaa futu ay ga war maaganda se, a žee kaŋ ay si bisa Žurdeŋ isaa ga, de mo ay si huru ganda hennaa ra kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne sanda tubu. 22Zama agay, ay ga buu gandaa woo ra, ay si Žurdeŋ isaa deŋ, amma war, war gʼa deŋ, de war ga ganda hennaa woo mayray. 23Wa war boŋ hawgay, war masi koy dirɲa amaanaa kaŋ Abadantaa, war Koyoo nʼa daŋ nga nda war game, ka koy tooru hanse, a ma tee kunturu kul kaŋ no kaŋ Abadantaa, ni Koyoo na ni yaamar masʼa tee. 24Zama Abadantaa, ni Koyoo manʼti kala nuune beeri, Koy no kaŋ ga canse.

25Waati kaŋ nʼduu ize nda haamayaŋ, waati kaŋ war gay gandaa ra, nda war na war boŋ hasara, nda war na tooru hanse, kunturu dumi kul kaŋ no, nda war na haya tee kaŋ si kan Abadantaa, ni Koyoo se kʼa futandi, 26aywa, hõ ay ga beenaa nda gandaa cee i ma tee war se seede, war ga cahã ka dere gandaa ra kaŋ war gʼa mayray Žurdeŋ isaa deŋyanoo banda ga, war si duu aloomur: war ga halaci sõy. 27Abadantaa ga war say-say dumey game, boro hinna kaccu no ma cindi gandawey kaŋ ra Abadantaa ga war ka koy. 28No din ra war ga koyyaŋ gana kaŋ adamize kabe kʼi tee, bundu nda tondi kaŋyaŋ si hin ka dii, i si hin ka maa, i si hin ka ŋaa, i si hin ka maa haya hew. 29Woo ga, no din war ga Abadantaa, ni Koyoo ceeci, nʼga duu a nda nʼgʼa ceeci nda ni binoo kul nda ni hundoo kul. 30Waati kaŋ nʼgoo binemarayyan ra, de hayey wey kul duu ni, waatey kaŋ ga kaa ra nʼga yee kate Abadantaa, ni Koyoo ga, nʼga haŋajer jindoo se. 31Zama Abadantaa, ni Koyoo manʼti kala Koy tamallante. A si ni naŋ, a si ni halaci, a si dirɲa amaanaa kaŋ a nʼa žee ni baabey se.»

Abadantaa hinne ti Koy

32«Ay gʼa wiri ni ga, hãa, waatey kaŋ bisa ra, zaarey kaŋ na ni jin, za hanoo kaŋ Irkoy na adamize taka laboo ga, aduɲɲa boŋ foo ka koy boŋ faa ga, wala haya teendi kaŋ ga too woo beeriyan? Boro bay ka maa woo cine? 33Dumi goo no kaŋ bay ka maa koy jinde a ga šelaŋ nuune game wala, sanda takaa kaŋ ni, ni maarʼa, de nʼga huna? 34Koy bay ka siiyan, nda tammaasayaŋ, nda kayfiyaŋ, nda wongu, nda kabe gaabante, nda hini, nda teegoy beeri hunburante tee ka koy ganda taa ganda tana kone, sanda hayaa kul kaŋ Abadantaa, war Koyoo nʼa tee war se Misira ni moɲey cire? 35Ni, i na hayey kaarandi ma ne, hala ma duu ka bay kaŋ Abadantaa hinne ti Koy, koy foo sii no kala nga. 36A na ni mandi nga jindoo kaŋ hun beenaa ra ka ni cawandi. Laboo ga, a na ni cebe nga nuune beeroo, nuunaa gamoo ra, ni maa nga šenney. 37Zama a baa ni baabey, a na ngi hayroo suuba dumawey ga, nga hunday ka ni kaa Misira nda nga hini beeroo. 38A na dumey kaŋ boobo nda ni, i gaabi nda ni gaaray ni jine, hala nga ma kate ni ka ngi gandaa noo ma ne a ma tee ma ne tubu, sanda takaa kaŋ a gʼa tee hõ. 39Hõ ma bay, ma miile a ga kaŋ Abadantaa ti Irkoy kaŋ goo beenaa ra, beene, nda laboo ga, ganda. Koy tana sii no. 40Ma nga hantumey nda nga yaamarey dii kaŋ nda ay ga ni yaamar hõ, hala ma duu ka duu gomni, ni nda ni izey ni dumaa ga, de mo ma duu aloomur laboo ga kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne hala abada.»

Koyra hinza kaŋ goo Žurdeŋ isaa banda ga kaŋ ga boro ga nga boŋ talfi

41Waatoo din, Musa na koyra hinza daŋ jere ga Žurdeŋ isaa se banda, waynahunay kaboo here, 42hala i ma tee nongu kaŋ ra boro kaŋ na nga cinaa wii bila murayyan, manʼti konnari se, boraa ma hin ka zuru ka koy nga boŋ talfi koyrawey wey affoo ga, a ma huna. 43Koyrawey manʼti kala: Beser kaŋ goo saajoo ganganoo ra ma tee Rubeŋ borey wane, Ramot-Galad ma tee Gad borey wane, Golaŋ kaŋ goo Bašaŋ gandaa ra ma tee Manase borey wane.

Musa filla hinkantoo

44Woo ti ašariyaa kaŋ Musa nʼa daŋ Izirayel borey jine. 45Wey ti seedetarawey, nda hantumey, nda fondawey kaŋ Musa nʼi har Izirayel borey se waatoo kaŋ i fatta Misira. 46Woo mana teendi kala Žurdeŋ isaa se banda, Bet-Pewor tenje, Amor borey kokoyoo Sihoŋ gandaa ra kaŋ si goro kala Hešboŋ, Musa nda Izirayel borey hin a kaŋ i fatta Misira. 47I na nga gandaa dii, i na Og, Bašaŋ kokoyoo gandaa mo dii. Amor borey kokoy hinkaa woo mana laama kala Žurdeŋ isaa se banda, waynahunay kaboo here, 48kʼa dii za Aroyer kaŋ goo Arnoŋ haroo miɲoo ga hala Siwoŋ, maanaa Hermoŋ, 49Žurdeŋ isaa se banda ganganoo kul, waynahunay kaboo here, hala Ganganoo gandaa teekoo4.49 Ganganoo gandaa teekoo, teeko Ciiri-ciirantaa no, Žozuwe 3.16. do Pisiga tondi hondoo zunbudogey cire.

5

Yaamar woyaa (10)

(Fattaroo 20.1–17)

1Musa na Izirayel borey kul cee, a nee i se: «Haŋajer, Izirayel, yaamarey nda fondawey se kaŋ ay gʼi daŋ war jine hõ. War mʼi caw, war ma gaabandi kʼi ka dira. 2Abadantaa, ir Koyoo na amaana daŋ ir nda nga game Horeb. 3Manʼti ir baabey bande Abadantaa na amaanaa woo tee, ir bande a nʼa tee, ir kaŋ kul ga huna hõ ne ra. 4Abadantaa šelaŋ war se mee nda mee tondi hondoo boŋ nuunaa game. 5Waatoo din, ay kay Abadantaa nda war game ka Abadantaa šennoo har war se, zama war ga hunbur nuunaa, de war mana žigi hondoo boŋ. Abadantaa nee:

6‹Agay ti Abadantaa, ni Koyoo kaŋ na ni fattandi Misira gandaa ra, tamtaray hugoo ra.

7Masi koy tana gana ay banda ga.

8Masi tooru hanse, masi bii tee kaŋ ga hima nda haya kaŋ goo beene beenaa ra, wala ganda laboo ga, wala haroo ra laboo cire.

9Masi sujudu koyey wey se, masʼi gana, zama agay, Abadantaa, ni Koyoo manʼti kala Koy kaŋ ga canse ma ne ka baaba kaŋ konna agay layboo ka hanga hala nga izey alwadda hinzantoo ka koy itaacantoo ga. 10Amma ay ga agay arrahamaa cebe alwadda zenberyaŋ se kaŋ ga baa agay, de i gʼay yaamarey dii.

11Masi Abadantaa, ni Koyoo maaɲoo cee bila addalil, zama Abadantaa si boro naŋ kaŋ ga nga maaɲoo cee bila addalil.

12Ma hunanzam zaaroo kayandi, a ma yeetandi jere ga ya ne sanda takaa kaŋ nda Abadantaa, ni Koyoo nʼa ni yaamar. 13Jirbi iddu ma goy, ma ni almušakkawey kul tee. 14Amma jirbi iyyantoo, hunanzam zaari no Abadantaa, ni Koyoo maaɲoo ga. Masi almušakka kul tee, ni, nda ni izʼaroo, nda ni ize woyoo, takaa din da ni baɲɲaa, nda ni koŋŋaa, nda ni hawoo, nda ni farkaa, nda ni adabbaa kul, nda taabuši kaŋ goo ni koyrawey ra, hala ni baɲɲaa nda ni koŋŋaa ma hunanzam sanda ni takaa. 15Ma hongu kaŋ ni cindi ka tee baɲɲa Misira, de Abadantaa, ni Koyoo na ni fattandi nda kabe gaabante nda hini. Woo se Abadantaa, ni Koyoo na ni yaamar ma hunanzam zaaroo kayandi.

16Ma ni baaba nda ni ɲaa beerandi nda takaa kaŋ nda Abadantaa, ni Koyoo na ni yaamar hala ma duu aloomur, ma duu gomni gandaa ra kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne.

17Masi boro wii.

18Masi zina.

19Masi zay.

20Masi taari seedetaray tee ni cinaa ga.

21Masi ni cinaa wandoo boonay, masi moo daŋ ni cinaa hugoo ra, wala nga faaroo, wala nga baɲɲaa, wala nga koŋŋaa, wala nga hawoo, wala nga farkaa, wala haya kul kaŋ ti ni cinaa wane.›

22Šenney wey, Abadantaa manʼi har kala war jamaa kul se tondi hondoo boŋ, nuunaa game, duulayaŋ nda kubay bibi tik, nda jinde beeri bila nda šenni kul ma tonton i ga. A nʼi hantum tondi walha hinka ga kʼi noo ya ne.»

Musa ga šelaŋ Irkoy nda Izirayel borey game

23«Waatoo kaŋ war maa jindoo kubaa game, ka gar hondoo kul goo ma dii nda nuune, war kaa ka kay ay jine, maanaa war alkabiilawey boŋkoyney kul nda war boro beerey. 24War nee: ‹Abadantaa, ir Koyoo nʼir cebe nga daržaa nda nga beeraa. Ir maa jindoo nuunaa game, hanoo din, ir dii kaŋ Irkoy ga hin ka šelaŋ boro se, boraa hundoo ma cindi a ra. 25Sohõ, macin se ir ga buu? Zama nuune beeroo woo gʼir gon! Nda ir cindi ir ga maa Abadantaa, ir Koyoo jindoo, ir ga buu. 26May ti boraa baahunantey kul ra kaŋ bay ka maa sanda takaa kaŋ nda ir maa Irkoy hunantaa jindoo ga šelaŋ nuune game, de koyoo ma huna? 27Ni, koy, ma haŋajer hayaa kul kaŋ Abadantaa, ir Koyoo gʼa har. Ni, ma hayaa kul har ir se kaŋ Abadantaa, ir Koyoo gʼa har ma ne, ir ga haŋajer a se, ir gʼa tee da.›

28Abadantaa maa hayaa kaŋ war nʼa har ya ne. Abadantaa nee ya ne: ‹Ay maa hayaa kaŋ jamaa woo nʼa har ma ne. Hayaa kul kaŋ i nʼa har ga boori. 29Jalla, nda a gar ba i mma bara nda binoo woo waati kul ka hunbur agay kʼay yaamarey kul dii, hala ngi nda ngi izey ma duu ka duu gomni hala abada! 30Koy nee i se: “Wa yee war hukkumey ra.” 31Amma ni, cindi ay bande ne, ay ga yaamarey kul, nda hantumey, nda fondawey har ma ne kaŋ mʼi cawandi i se hala i mʼi ka dira gandaa ra kaŋ ay gʼa noo i se i mʼa mayray.› 32Wa hawgay war ma hayey ka dira kaŋ nda Abadantaa, war Koyoo na war yaamar. War masi šiiri kabe hennaa wala ilaalaa here. 33War ma hanga fondaa kul kaŋ Abadantaa, war Koyoo nʼa yaamar war se, hala war ma duu ka huna, war ma duu gomni, war ma duu aloomur gandaa ra kaŋ war ga kaa kʼa mayray.»

6

Ma baa Abadantaa, ni Koyoo

1«Yaamaroo, nda hantumey, nda fondawey ne kaŋ Abadantaa, war Koyoo yaamar i mʼi cawandi war se hala war mʼi ka dira gandaa kaŋ ra war goo ma bisa ka koy a mayray, 2hala ma hunbur Abadantaa, ni Koyoo ni hunaroo kul ra, ni, nda ni izoo, nda izoo izoo ka nga hantumey, nda nga yaamarey kul dii, wey kaŋ agay, ay gʼi har ma ne hala ma duu aloomur. 3Adiši ma haŋajer, Izirayel, ma hawgay kʼi ka dira, hala ma duu gomni, de war ma gooru ganda ra kaŋ ra waa nda yuu ga tee hari, sanda takaa kaŋ nda Abadantaa, ni baabey Koyoo nʼa har ma ne. 4Haŋajer, Izirayel! Abadantaa ti ir Koyoo, nga hinne ti Abadantaa. 5Ma baa Abadantaa, ni Koyoo nda ni binoo kul, nda ni hundoo kul, nda ni gaaboo kul. 6Šenney wey kaŋ ay gʼi har ma ne hõ ma cindi ni binoo ra. 7Mʼi cawandi henna ni izey se, mʼi har waati kaŋ nʼgoo ni do, nda waati kaŋ nʼga dira, nda waati kaŋ nʼga kani, nda waati kaŋ nʼga tun. 8Mʼi haw ni kaboo ga sanda tammaasa, mʼi haw ni teɲaa mo ga i ma tee silbay. 9Mʼi hantum ni hugoo miɲoo ganboo carawey ga nda ni koyrawey miɲey ga.»

Izirayel si hima ka dirɲa nga Koyoo

10«Waati kaŋ Abadantaa, ni Koyoo na ni daŋ gandaa ra kaŋ a žee ni baabey Ibirahima, nda Isiyaka, nda Yakuba se kaŋ nga gʼa noo ma ne nda koyra beeri hennayaŋ kaŋ manʼi cin, 11nda huguyaŋ kaŋ ga too nda haya henna dumi kul kaŋ manʼi daŋ i ra, nda dayyaŋ kaŋ fanšandi kaŋ manʼi fanši, nda alaneb faariyaŋ nda zaytuɲaayaŋ kaŋ manʼi duma, waati kaŋ ni ŋaa, ni kungu, 12hawgay masi dirɲa Abadantaa kaŋ na ni fattandi Misira gandaa ra, tamtaray hugoo ra. 13Ma hunbur Abadantaa, ni Koyoo, nga se ma goy, nga maaɲoo nda nʼga žee. 14Masi hanga koy tanayaŋ, dumey kaŋ ga war kuubi ka war bere, war masi ngi koyey gana. 15Zama Abadantaa, ni Koyoo kaŋ goo war game manʼti kala Koy kaŋ ga canse ma ne. Hawgay hala Abadantaa, ni Koyoo futuroo masi tun ni ga, a ga ni derandi laboo ga. 16War masi Abadantaa, war Koyoo sii, sanda takaa kaŋ nda war nʼa sii Masa6.16 Fattaroo 17.7..

17War ma hanse ka Abadantaa, war Koyoo yaamarey, nda nga seedetarawey, nda nga hantumey dii kaŋ nda a na ni yaamar. 18Ma haya tee kaŋ ga tee Abadantaa se, haya kaŋ ga kan a se, hala ma duu ka duu gomni, de ganda hennaa kaŋ Abadantaa žee kaŋ nga gʼa noo ni baabey se ma huru ni mayraa ra, 19ka ni iberey kul gaaray ni jine, sanda takaa kaŋ nda Abadantaa nʼa har.

20Nda suba ni izoo na ni hãa ka nee: ‹Macin ti seedetarawey, nda hantumey, nda fondawey wey kaŋ nda Abadantaa, ir Koyoo na war yaamar addaliloo?› 21Ma nee ni izoo se: ‹Ir nka cindi ka tee tam Firawuuna se Misira, Abadantaa nʼir fattandi Misira nda kabe gaabante. 22Abadantaa na tammaasayaŋ nda kayfi beeri laalayaŋ tee Misira ga, nda Firawuuna ga, nda nga hugoo kul ga ir jine. 23Amma ir, a nʼir fattandi no din kʼir daŋ gandaa ra kaŋ a nʼa žee ir baabey se kaŋ nga gʼa noo ir se. 24Abadantaa nʼir yaamar ir ma hantumey wey kul ka dira, ir ma hunbur Abadantaa, ir Koyoo, hala waati kul ir ma duu gomni, ir hundey ma cindi ir ra sanda woo kaŋ goo ma teendi hõ. 25Ir se šerretaray no ir ma dira nda Abadantaa, ir Koyoo yaamaroo woo kul, sanda takaa kaŋ nda a nʼir yaamar.›»

7

Izirayel jamaa yeetandi jere ga Abadantaa se

1«Waati kaŋ Abadantaa, ni Koyoo na ni daŋ gandaa kaŋ ra nʼga huru kʼa mayray, de a na dumi boobo gaaray ni jine, Heti borey, nda Girgaši borey, nda Amor borey, nda Kanaŋ borey, nda Ferezi borey, nda Hewi borey, nda Žebus borey, dumi iyye kaŋ boobo nda ni, i gaabi nda ni, 2waati kaŋ Abadantaa, ni Koyoo nʼi daŋ ni kaboo ra, nʼgʼi kar, nʼga hima kʼi halaci sõy, amaana masi huru ni nda ey game, masi alhormo tee i se. 3Hiijay masi huru ni nda dumey game, masi ni ize woyey noo ngi izʼarey se, masi ngi ize woyey zaa ni izʼarey se, 4zama i ga ni izʼarey moorandi agay, i ga koy tanayaŋ gana, Abadantaa ga futu war ga, a ga ni halaci nda cahãyan. 5Takaa ne kaŋ war gʼa tee i se: war ga ngi sargari tonadogey kayri, war ga ngi tondey kaŋ i nʼi kayandi kʼi gana kayri, war ga ngi Ašera toorey say, war ga ngi toorey ton nuune ra kʼi tee boosu. 6Zama ni manʼti kala jama henanante Abadantaa, ni Koyoo se. Ni Koyoo na ni suuba hala ma tee nga halaalaa dumey kul kaŋ goo laboo ga game.»

Abadantaa Irkoy ga baa Izirayel borey

7«Manʼti war nka boobo nda dumey kul nga se Abadantaa baa war, de a na war suuba, zama war ti dumey kul ikaccaa. 8Amma hayaa kaŋ no manʼti kala Abadantaa mma baa war, a nka baa nga ma allaahidoo too kaŋ a nʼa zaa war baabey se. Abadantaa na war fattandi nda kabe gaabante, a na war feeri ka war kaa tamtaray hugoo ra nda Firawuuna, Misira kokoyoo kaboo ra.

9Ma bay kaŋ Abadantaa, ni Koyoo kaŋ ti Irkoy manʼti kala Koy laadirante kaŋ borey kaŋ ga bagʼa, i ga nga yaamarey dii, a ga nga amaanaa nda nga borohennataraa too i se hala alwadda zenber (1.000) here. 10Amma borey kaŋ ga konna a, a gʼi bana dogoo din da. A gʼi tuusu, a si gay a mana huga nda boraa kaŋ ga konna a. A gʼa bana dogoo din da. 11Woo se, ma yaamaroo, nda hantumey, nda fondawey kaŋ ay gʼi noo ma ne hõ dii, hala mʼi ka dira.

12Nda war na haŋajer fondawey wey se, war nʼi dii, war nʼi ka dira, Abadantaa, ni Koyoo ga amaanaa nda borohennataraa too kaŋ a nʼa žee ni baabey se. 13A ga baa ni, a ga albarka daŋ ni ra ka ni boobandi. A ga albarka daŋ haya kaŋ hun ni gundoo ra nda hayey kaŋ ni laboo gʼi hay ra, ni alkamaa, nda ni alaneb haroo nda ni jiyoo, nda ni hawey hayroo ra, nda ni alman buuney hayroo ra laboo ga kaŋ a žee ni baabey se kaŋ nga gʼa noo ma ne. 14Albarka ga huru ni ra ka bisa dumey kul. Ni jamaa ra, aru kaŋ si duu ize wala woy gun si bara, adabba gun mo sii ni adabbawey ra. 15Abadantaa ga wirci kul moorandi ni, a si Misira wirci laala berantey wey kaŋ nʼgʼi bay affoo kul daŋ ni ga, amma a gʼi daŋ borey kul ga kaŋ ga konna a.

16Nʼga dumey kul gon kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼi noo ma ne. Masi hinna i se, masi ngi koyey gana, kumsay no ma ne.»

Abadantaa ti nga jamaa hawgaykaa

17«Waati kaŋ ni nee ni binoo ra: ‹Dumey wey ga boobo nda agay, takaa foo nda ay ga hin kʼi gaaray?› 18Masi hunbur ey. Hongu hayaa kaŋ Abadantaa, ni Koyoo nʼa tee Firawuuna nda Misira borey kul se, 19siiyan beerey kaŋ ni moɲey dii ey, nda tammaasawey, nda kayfey, nda kabe gaabantaa, nda hini, waatoo kaŋ Abadantaa, ni Koyoo na ni fattandi. Takaa woo da no Abadantaa, ni Koyoo gʼa tee dumey kul kaŋ nʼga hunbur ey se. 20Abadantaa, ni Koyoo ga binbin laalayaŋ sanba i ga hala nongu kaŋ ra ba borey kaŋ cindi, kaŋ tugu ma ne mo si cindi. 21Masi jiti ngi maaganda se, zama Abadantaa, ni Koyoo goo war game, Koy beeri no, hunburhaya no. 22Abadantaa, ni Koyoo ga dumey wey gaaray ni jine kayna-kayna, nʼsi hin ka cahã kʼi tuusu, nda manʼti woo, ganjihoogawey masi koy boobo ni ga. 23Abadantaa, ni Koyoo gʼi daŋ ni kaboo ra, a gʼi zalbandi hala i kul ma halaci. 24A ga ngi kokoyey daŋ ni kaboo ra, nʼga maaɲey derandi beenaa cire. Boro si hin ka kay ni jine, hala waati kaŋ nʼnʼi halaci. 25War ga toorey ton nuune ra kʼi tee boosu. Masi nzorfu kaaraa, wala wuragoo kaŋ goo i do boonay, masʼa zaa ni boŋ se, a masi koy tee ma ne kumsay, zama almuhal no Abadantaa, ni Koyoo do. 26Masi haya almuhalante daŋ ni do hala masi koy tee nga cinaa kaŋ dangandi. Mʼa dii haya futu harramante, mʼa dii almuhal, zama a nka danga.»

8

Abadantaa na Izirayel borey aladabu saajoo ra

1«Yaamaroo kul kaŋ ay gʼa noo ma ne hõ, war ma gaabandi kʼa ka dira hala war ma duu ka huna, war ma gooru, de war ma gandaa mayray kaŋ Abadantaa žee kaŋ nga gʼa noo war baabey se. 2Ma hongu fondaa kul kaŋ nda Abadantaa, ni Koyoo na ni ka bisa jiiri woytaacaa (40) woo ra saajoo ra, ka ni yeeti ganda, ka ni sii, hala nga ma hayaa bay kaŋ goo ni binoo ra, ka guna wala nʼga nga yaamarey dii wala nʼsʼi dii. 3A na ni yeeti ganda, a na ni herayandi, a na ni huna nda ŋaahayaa kaŋ se i ga nee manoo kaŋ manʼa bay, ni baabey manʼa bay, hala nga ma ni bayrandi kaŋ manʼti ŋaayan hinne nda adamize ga huna, amma adamize si huna nda kala haya kul kaŋ hun Abadantaa miɲoo ra. 4Jiiri woytaacaa (40) woo ra, ni bankaaraa mana žen ni jindoo ra, ni cewey mo mana funsu. 5Adiši ma bay kaŋ Abadantaa, ni Koyoo ga ni aladabu sanda takaa kaŋ nda aru ga nga izoo aladabu. 6Ma Abadantaa, ni Koyoo yaamarey dii, ka hanga nga fondawey, ma hunbur a.

7Abadantaa, ni Koyoo ga ni daŋ ganda henna ra, ganda kaŋ ra hari ga dandi, hariɲaayaŋ goo no, nda hariyaŋ kaŋ ga fatta goorey ra nda tondi hondey ra. 8Alkama, nda orž, nda alanebɲaa, nda jeejayɲaa, nda grenadɲaa, nda zaytuɲaa jiyoo, nda yuu ganda no. 9Ganda no kaŋ ra nʼga ŋaa bila alhuzun, haya kul si ni kuma. Ganda no kaŋ tondey manʼti kala guuru, de nʼga guuru ciray kaa tondi hondey ra. 10Waati kaŋ ni ŋaa, ni kungu, ma albarka daŋ Abadantaa, ni Koyoo se nda ganda hennaa kaŋ a nʼa noo ma ne.

11Hawgay, masi dirɲa Abadantaa, ni Koyoo ka goro mana nga yaamarey, nda nga fondawey, nda nga hantumey dii kaŋ ay gʼi noo ma ne hõ. 12Waati kaŋ ni ŋaa, de ni kungu, waati kaŋ nʼna hugu hennayaŋ cin ka goro i ra, 13waati kaŋ ni alman buuney nda ibeerey gooru, nzorfu kaaraa nda wuragoo boobo ni kone, de haya kul kaŋ goo ni maaɲoo ga gooru, 14hawgay, ni binoo masi koy beeri, de ma dirɲa Abadantaa, ni Koyoo kaŋ na ni fattandi Misira gandaa ra, tamtaray hugoo ra. 15A na ni ka dira saaji beeri hunburantaa woo ra, gondi naajikoyni, nda donton, nda jaw, nongu kaŋ ra hari sii gandaa ra. A na hari dandandi kʼa kaa ma ne tondi ra. 16A na ni ŋandi saajoo ra man kaŋ ni baabey sʼa bay, hala nga ma ni yeeti ganda, ka ni sii, ka ihenna tee ma ne woo banda ga. 17Nda nʼnee ni boŋ se: ‹Ay gaaboo nda agay boŋ albarkaa kʼay noo almaanoo woo›, 18ma hongu Abadantaa, ni Koyoo, zama nga no ma ni noo gaabi ma hin ka duu almaanoo woo kul, ka nga amaanaa tabatandi kaŋ a nʼa žee ni baabey se, sanda takaa kaŋ nda a goo mʼa tee hõ.

19Waati kul kaŋ ni dirɲa Abadantaa, ni Koyoo, ni hanga koy tanayaŋ, nʼnʼi gana, de ni sujudu i se, ay ga ni haŋa žiiboo kaa hõ: šikka sii a ra, war ga halaci. 20Sanda gandawey kaŋ Abadantaa nʼi halaci war jine, war mo ga halaci takaa din da, zama war mana haŋajer Abadantaa, war Koyoo jindoo se.»

9

Manʼti Izirayel borey nka tee šerrantey nda dumey jerey

1«Haŋajer Izirayel! Hõ nʼga Žurdeŋ isaa deŋ ka huru gandaa ra ka koy dumiyaŋ mayray kaŋ beeri nda ni, i gaabi nda ni, koyra beeriyaŋ kaŋ ceteyaŋ gʼi kuubi kaŋ too hala beenaa ra, 2boro beeriyaŋ, i goo nda kayyan, Anak borey kaŋ nʼgʼi bay kaŋ nʼga maa i ga nee: ‹May no ma hin ka kay Anak izey jine?› 3Ma bay hõ kaŋ Abadantaa, ni Koyoo hunday no ma dira ni jine sanda nuune beeri, nga no mʼi halaci, nga no mʼi kaynandi ni jine, nʼgʼi gaaray, nʼga cahã kʼi halaci sanda takaa kaŋ nda Abadantaa nʼa har ma ne.

4Waati kaŋ Abadantaa, ni Koyoo nʼi gaaray ni jine, masi nee ni boŋ se: ‹Ay šerretaraa se Abadantaa nʼay daŋ gandaa woo ra yʼa mayray.› Manʼti woo no, dumey wey laalaroo se Abadantaa gʼi gaaray ni jine. 5Manʼti ni šerretaraa wala ni bine hennaa se nʼga huru ka ngi gandawey mayray, amma dumey wey laalaroo se Abadantaa, ni Koyoo gʼi gaaray ni jine, hala Abadantaa ma šennoo too kaŋ a nʼa žee ni baabey Ibirahima, nda Isiyaka, nda Yakuba se. 6Adiši ma bay kaŋ manʼti ni šerretaraa se Abadantaa, ni Koyoo ga ni noo ganda hennaa woo mʼa mayray, zama ni manʼti kala jama hiɲe šenda.»

Wura yagaw tooroo, jamaa layboo

7«Ma hongu, masi dirɲa kaŋ nʼna Abadantaa, ni Koyoo futandi saajoo ra. Za hanoo kaŋ ni fatta Misira gandaa ra hala war too kate ne ra war mana fay nda ka ture Abadantaa ga. 8Horeb tondi hondoo do war na Abadantaa futuroo tunandi. Abadantaa futu war ga hala nongu kaŋ ra a baa ka war halaci. 9Waatoo kaŋ ay žigi tondi hondoo boŋ ka tondi walhawey zaa, amaanaa kaŋ Abadantaa nʼa daŋ nga nda war game walhawey, ay cindi tondi hondoo boŋ zaari woytaaci (40) nda cijin woytaaci (40), ay mana ŋaayan ŋaa, ay mana hari haŋ. 10Abadantaa nʼay noo tondi walha hinkaa kaŋ Irkoy kabe-izoo kʼi hantum kaŋyaŋ ga šenney kul goo kaŋ Abadantaa nʼi har war se tondi hondoo boŋ, nuunaa game, jamaa margaroo hane.

11Zaari woytaacaa (40) nda cijin woytaacaa (40) benantaa ga no Abadantaa nʼay noo tondi walha hinkaa, amaanaa walhawey. 12Abadantaa nee ya ne: ‹Tun, ma cahã ka zunbu ka hun ne, zama ni jamaa kaŋ nʼnʼa fattandi Misira na ifutu tee! I cahã ka fondaa naŋ kaŋ nda ay nʼi yaamar. I na guuru mennandi kʼa tee tooru ngi boŋ se.› 13Abadantaa šelaŋ ya ne ka nee: ‹Ay dii jamaa woo, dumi no kaŋ hiɲoo ga šendi. 14Naŋ yʼi halaci, ya maaɲey tuusu kʼi kaa beenaa cire! Ay ga ni tee ganda kaŋ ga gaabi a ga boobo nda ey.› 15Ay kuubi ka hun tondi hondoo boŋ, amaanaa walha hinkaa goo ay kabe hinkaa ra, nuune goo ma dii hondoo boŋ. 16Nga ne, ay dii kaŋ war na zunubu tee Abadantaa, war Koyoo ga, ka guuru mennandi kʼa tee yagaw. War cahã ka fondaa naŋ kaŋ nda Abadantaa na war yaamar. 17Woo ga, ay na walha hinkaa dii kʼi warra nda ay kabe hinkaa, ay nʼi kayri war jine.»

Musa na Irkoy ŋaaray Izirayel borey se

18«Ay kaŋ Abadantaa jine sanda cee jinaa, zaari woytaaci (40) nda cijin woytaaci (40), ay mana ŋaayan ŋaa, ay mana hari haŋ zunubey kul kaŋ war nʼi tee maaganda se, war na goy futu tee Abadantaa jine kʼa futandi. 19Ay hunbur futuroo nda dukuroo kaŋ Abadantaa nʼa tee war se hala nongu kaŋ ra a baa nga ma war halaci. Amma hiino mo Abadantaa na haŋajer ya ne. 20Abadantaa hanse ka futu Haruna mo ga hala nongu kaŋ ra a baa nga mʼa halaci, alwaatoo din ay ŋaaray Haruna mo se. 21Yagaa kaŋ war nʼa tee kaŋ ti goy zunubantaa, ay nʼa dii kʼa ton nuune ra, ay nʼa kayri, kʼa dur hala a tee hamni, ay na hamnoo warra haroo ra kaŋ ga doo ka hun tondi hondoo ra.

22Tabera, nda Masa, nda Kiworot-Hataawa koyrawey ra war na Abadantaa futandi. 23De mo waatoo kaŋ Abadantaa na war donto ka hun Kadeš-Barneya ka nee: ‹Wa žigi ka koy gandaa mayray kaŋ ay nʼa noo war se›, war ture Abadantaa, war Koyoo yaamaroo ga, war mana naanay a, war mana haŋajer a se. 24Turanteyaŋ ti war Abadantaa ga za hanoo kaŋ ay na war bay.

25Ay kaŋ Abadantaa jine zaari woytaaci (40) nda cijin woytaaci (40), ay kaŋ a jine, zama a nee nga ga war halaci. 26Ay na Abadantaa ŋaaray, ay nee: ‹Ay Koyoo, Abadantaa, masi ni jamaa halaci, ni tuboo kaŋ nʼnʼa feeri kʼa fattandi nda ni jeeraa nda ni kabe gaabantaa Misira. 27Hongu ni tamey Ibirahima, nda Isiyaka, nda Yakuba. Masi hanga jamaa woo hiɲe šendaa, nda nga laalaroo, nda nga zunuboo bande. 28Gandaa kaŋ ra nʼnʼir fattandi borey masi koy nee: “Abadantaa nka si hin kʼi daŋ gandaa ra kaŋ a nee nga gʼa noo i se, wala a mma konna ey, nga se a nʼi ka fatta ka koy i wii saajoo ra.” 29Ngi manʼti kala ni jamaa, ni tuboo kaŋ nʼnʼa fattandi nda ni hini beeroo nda ni kabe gaabantaa.›»

10

Abadantaa yaafaroo

1«Alwaatoo woo ra, Abadantaa nee ya ne: ‹Tondi walha hinka hoy sanda ijinawey, ma žigi ka koy ay do tondi hondoo ga, ma bundu sunduku mo tee. 2Ay ga šenney hantum walhawey wey ga kaŋ cindi walha jina-jinawey kaŋ nʼnʼi kayri ga, mʼi daŋ sundukoo ra.› 3Ay na akasiya bundu sunduku tee, ay na tondi walha hinkaa hoy sanda ijinawey, ay žigi hondoo boŋ, walha hinkaa goo ay kaboo ra. 4Abadantaa na hayaa hantum walhawey ga kaŋ cindi ijinawey ga kaŋ ti šenni woyaa (10) kaŋ a nʼi har war se tondi hondoo boŋ, nuunaa game, jamaa margaroo hane. Abadantaa nʼay noo walhawey. 5Ay willi ka zunbu hondoo boŋ, ay na walhawey daŋ sundukoo kaŋ ay nʼa tee ra. I cindi no din sanda takaa kaŋ nda Abadantaa nʼay yaamar.

6Izirayel borey hun Bene-Yakaŋ dayey ka koy Mosera. No din ra Haruna buu, a suturandi. Nga izʼaroo Eleyazar na sargari juwalyan goyoo zaa dogoo ra. 7I hun no din ka koy Gudgoda, i hun Gudgoda ka koy Yotbata kaŋ ti hari ganda.

8Alwaatoo woo ra, Abadantaa na Lewi alkabiilaa daŋ jere ga hala i ma Abadantaa amaanaa sundukoo zaa, hala i ma kay Abadantaa jine ka goy a se, ka gaara jamaa se Abadantaa maaɲoo ga hala hõ. 9Woo se Lewi sii nda baa, a sii nda tubu nga armey bande, Abadantaa zaati ti nga tuboo, sanda takaa kaŋ nda Abadantaa, ni Koyoo nʼa har a se.

10Ay cindi tondi hondoo boŋ sanda cee jinaa takaa, zaari woytaaci (40) nda cijin woytaaci (40). Hiino mo, Abadantaa na haŋajer ya ne, Abadantaa mana baa nga ma ni halaci. 11Abadantaa nee ya ne: ‹Tun, ma huru jamaa jine, i ma huru gandaa ra kʼa mayray kaŋ ay nʼa žee ngi baabey se kaŋ ay gʼa noo i se.›»

Baa Abadantaa, ma haŋajer a se

12«Sohõ Izirayel, macin no Abadantaa, ni Koyoo gʼa wiri ni ga? Nda manʼti ma hunbur Abadantaa, ni Koyoo, ka nga fondawey kul gana, ma bagʼa, ma goy Abadantaa, ni Koyoo se nda ni binoo kul nda ni hundoo kul, 13ka Abadantaa yaamarey nda nga hantumey kul dii kaŋ ay gʼi noo war se hõ, hala ma duu gomni. 14Nga ne, Abadantaa, ni Koyoo wane nda beenawey, nda beenawey beenawey, nda gandaa nda haya kul kaŋ goo a ra. 15Ni baabey hinne ga Abadantaa hawa, ngi no a bagʼey, a na ngi hayroo suuba dumawey ga, war no a na war suuba dumey kul ra, sanda hõ takaa. 16Wa war biney daŋbangu, war masi yee ka war hiɲey šendandi. 17Zama Abadantaa, war Koyoo ti irkoyey Irkoy, nga ti koyey Koyoo, Irkoy beeroo, Hinikoyoo kaŋ boro ma hunbur a, a si borey bisandi cere, a si sufuray taa. 18A ga faasa alyatim nda woy kaŋ kurɲoo buu se, a ga baa yaw, a gʼa noo ŋaayan nda bankaaray. 19War ma baa yaw, zama war nka tee yaw Misira gandaa ra.

20Abadantaa, ni Koyoo no ma hunbur a, nga se ma goy, nga ga ma hawa, nga maaɲoo ga nʼga žee. 21Nga no mʼa ka bolsay, nga ti ni Koyoo, nga no ka teegoy beeri hunburantey wey kaŋ ni moɲey dii ey tee ni do. 22Ni baabey kaŋ doo Misira manʼti kala boro woyye (70). Sohõ Abadantaa, ni Koyoo na ni boobandi sanda beenaa handarawey.»

11

Baa Abadantaa, ma nga yaamarey dii

1«Ma baa Abadantaa, ni Koyoo, waati kul ma nga talfey, nda nga hantumey, nda nga fondawey, nda nga yaamarey dii. 2Hõ war ma bay kaŋ manʼti war izey no ka Abadantaa, war Koyoo aladaboo bay, i mana dii nga beeraa, nda nga kabe gaabantaa, nda nga hinoo, 3nda nga tammaasawey, nda nga teegoyey kaŋ a nʼi tee Misira game, nda Firawuuna, Misira kokoyoo, nda nga gandaa kul se, 4nda woo kaŋ a nʼa tee Misira wongu-izey se, nda nga baryey, nda nga bari torkawey, nda takaa kaŋ nda Kakaarey teekoo haroo daabu i ga waatoo kaŋ i ga war gaaray. Abadantaa nʼi derandi hala hõ, 5nda woo kaŋ a nʼa tee saajoo ra hala war kaayanoo nongoo woo ra, 6nda hayaa kaŋ a nʼa tee Rubeŋ alkabiilaa boro kaŋ ti Eliyab izʼarey Dataŋ nda Abiram se, takaa kaŋ nda laboo na nga miɲoo feeri kʼi gon Izirayel kul game, ngi nda ngi hugey borey, nda ngi hukkumey, nda haya kul kaŋ hanga i bande. 7Zama war moɲey dii Abadantaa teegoy beeroo kul kaŋ a nʼa tee. 8Yaamaroo kul kaŋ ay gʼa noo ma ne hõ, war mʼa dii, hala war ma duu gaabi ka gandaa dii kaŋ war goo ma bisa ka koy a mayray, 9hala war ma duu aloomur gandaa ra kaŋ Abadantaa žee war baabey se kaŋ nga gʼa noo ngi nda ngi hayroo se, gandaa woo kaŋ ra waa nda yuu ga tee hari.»

Gandaa kaŋ Abadantaa ga huga nda a

10«Gandaa kaŋ ra nʼga huru kʼa mayray manʼti Misira gandaa cine kaŋ ra war fatta, kaŋ ra nʼga ni dumiyoo say, nʼga haŋandi nda ni cewey sanda takaa kaŋ boro gʼa tee saddiŋa se. 11Gandaa kaŋ ra war goo ma bisa ka koy a mayray manʼti kala tondi honduyaŋ nda gooruyaŋ ganda kaŋ ga beenaa ncirɲoo haroo haŋ. 12Ganda no kaŋ nda Abadantaa, ni Koyoo ga huga, waati kul Abadantaa, ni Koyoo moɲey goo a ga, jiiroo sintinoo ka koy benantaa ga.

13Nda war na haŋajer ka boori ay yaamarey se kaŋ nda ay ga war yaamar hõ, ka baa Abadantaa, war Koyoo, ka goy a se nda war binoo kul nda war hundoo kul, 14ay ga war gandaa noo ncirɲi nga waatoo ra, ncirɲi jinawey nda ikokorantey, nʼga ni alkamaa hegay, nda ni alaneb haroo, nda ni jiyoo. 15Ay ga subu zayandi hawsaa ra ni adabbawey se, nʼga ŋaa hala ma kungu.

16Wa hawgay war biney masi koy dargandi, ka mooru ka koy koy tanayaŋ gana ka sujudu i jine. 17Abadantaa ga futu war ga, a ga beenaa daabu, de ncirɲi si kaŋ, laboo si yee ka ize tee, war ga cahã ka dere ganda hennaa ra kaŋ Abadantaa gʼa noo war se. 18Wʼay šenney wey kaŋ ay gʼi har war se daŋ war biney nda war hundey ra. War mʼi haw war kabey ga sanda tammaasa, mʼi haw war teɲawey mo ga. 19War mʼi cawandi war izey se, war mʼi har waati kaŋ nʼgoo hugey do, nda waati kaŋ nʼga dira, nda waati kaŋ nʼga kani nda waati kaŋ nʼga tun. 20Mʼi hantum ni hugoo ganboo carawey ga nda ni koyrawey miɲey ga. 21Woo ra war haney nda war izey haney gandaa ra kaŋ Abadantaa žee war baabey se kaŋ nga gʼa noo i se, ga hanse ka kuku sanda beenaa kaŋ goo laboo se beene haney.

22Zama nda war na yaamaroo woo kul kaŋ ay nʼa noo war se hõ dii ka dira nda a, ka baa Abadantaa, war Koyoo, ka hanga nga fondawey kul, ka hawa a ga, 23Abadantaa ga dumey wey kul gaaray war jine, war ga dumiyaŋ gaaray kaŋ boobo nda war, i gaabi nda war. 24Nongu kul kaŋ ra war ceetaamey bisa, ga tee war wane. War gandaa ti kʼa dii za saajoo ra hala Libaŋ gandaa ra, kʼa dii za Efrat isaa do hala Dangay teekoo11.24 Dangay teekoo da ti Mediterane teekoo. do. 25Boro kul si hin ka kay war jine. Abadantaa, war Koyoo ga binedunbay nda hunburay daŋ ganda kul kaŋ ra war huru, sanda takaa kaŋ nda a nʼa har war se.

26Guna, agay, hõ ay ga albarka nda laaliyan daŋ war jine. 27War ga duu albarka nda war ga haŋajer Abadantaa, war Koyoo yaamarey se kaŋ ay gʼi noo war se hõ. 28War ga duu laaliyan nda war si haŋajer Abadantaa, war Koyoo yaamarey se, ka hun fondaa ga kaŋ ay gʼa noo war se hõ ka hanga koy tanayaŋ kaŋ war sʼi bay. 29Waati kaŋ Abadantaa, ni Koyoo, na ni daŋ gandaa ra kaŋ ra nʼga huru kʼa mayray, ma albarka gaara Garizim tondi hondoo boŋ, ma laaliyan gaara Ebal tondi hondoo boŋ. 30Tondi hondey wey sii kala Žurdeŋ kabe faa ga, waynakaŋay here, Kanaŋ borey kaŋ ga goro Ganganoo gandaa ra, Gilgal tenje, More tuuriɲaa beerey jere. 31War ga koy Žurdeŋ isaa deŋ ka huru gandaa ra kaŋ Abadantaa, war Koyoo gʼa noo war se kʼa mayray. War gʼa mayray, war ga goro a ra. 32War ma hawgay, war ma hantumey nda fondawey kul ka dira kaŋ ay gʼi daŋ war jine hõ.»

12

Abadantaa ašariyawey

1«Hantumey nda fondawey ne kaŋ war mʼi dii kʼi ka dira gandaa ra kaŋ Abadantaa, war baabey Koyoo nʼa noo ma ne hala mʼa mayray, ni aloomuroo kul kaŋ nʼgʼa tee laboo ga.»

Nongu henanante follokaa

2«Dumey kaŋ war gʼi gaaray, nongey kul kaŋ ra i na ngi koyey gana, war mʼi halaci tondi hondu beerey ga, nda hondey ga, nda tuuri firzi kul cire. 3War ma ngi sargari tonadogey kayri, war ma ngi tondey kaŋ i nʼi kayandi kʼi gana kayri, war ma ngi Ašera toorey ton nuune ra kʼi tee boosu, war ma ngi toorey kayri, war ma maaɲey derandi kʼi kaa no din. 4War masi ngi takaa tee Abadantaa, war Koyoo se. 5War mʼa gana nongoo hinne ra kaŋ Abadantaa, war Koyoo gʼa suuba war alkabiilawey kul ra ka nga maaɲoo daŋ a ga kʼa gorandi no din. No din ra ma koy. 6No din ra war ma koy nda war sargari kukurantey, nda war sargarey, nda war azakkawey, nda hayey kaŋ war nʼi kaa Abadantaa se sanda baa, nda meefurey, nda hayey kaŋ war nʼi kaa nda war boŋ, nda war adabba beerey nda ibuuney gunde jinawey. 7No din ra war ma ŋaa Abadantaa, war Koyoo jine, de war nda war hugey borey, war ma ɲaali nda war goyey albarkawey kul kaŋ nda Abadantaa, ni Koyoo na albarka daŋ ni ra.

8War masi takaa tee kaŋ ir goo mʼa tee hõ kaŋ ti boro kul ga haya tee kaŋ kan a se. 9Zama hala sohõ war mana too hunanzam dogoo ra, tuboo kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne. 10Waati kaŋ war na Žurdeŋ isaa deŋ, war goro gandaa ra kaŋ Abadantaa, war Koyoo gʼa noo war se a ma tee war tuboo, ka war noo hunanzamay ka war kaa war iberey kaŋ ga war kuubi ka war bere kabey ra, war ga goro nda baani. 11Woo ra nongoo kaŋ Abadantaa, war Koyoo gʼa suuba ka nga maaɲoo gorandi a ra, no din ra war ma kate hayaa kul kaŋ nda ay ga war yaamar, war sargari kukurantey, nda war sargarey, nda war azakkawey, nda hayey kaŋ war gʼi kaa Abadantaa se sanda baa, nda sargari suubantey kaŋ war nʼi tee meefur Abadantaa maaɲoo ga. 12War ma ɲaali Abadantaa, war Koyoo jine, war, nda war izʼarey, nda war ize woyey, nda war baɲɲey, nda war koŋŋey, nda Lewi boraa kaŋ goo war koyrawey ra, zama a sii nda baa, a sii nda tubu war bande.

13Hawgay masi ni sargari kukurantey kaa nongu kul kaŋ nʼdii a ra. 14Nongoo hinne kaŋ Abadantaa gʼa suuba ni alkabiilawey affoo ra, nga ra nʼga ni sargari kukurantey kaa, no din ra ma hayaa kul tee kaŋ ay gʼa har ma ne. 15Amma nʼga hin ka adabba koosu, ka ŋaa hamoo ra haya kaŋ nʼbaa ni koyrawey kul ra, ka sawa nda albarkaa kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne. Boro kaŋ si henan nda boro kaŋ ga henan ga hin kʼa ŋaa ni mma nee ŋaayan de sanda takaa kaŋ nda boro ga jeeri wala hira ŋaa. 16Hayaa hinne kaŋ no, war masi kuri ŋaa, mʼa mun laboo ra sanda hari.

17Nʼsi hima ka ni alkamaa, nda ni alaneb haroo, nda ni jiyoo azakkawey ŋaa ni koyrawey ra, takaa din da ti ni adabba beerey nda ibuuney gunde jinawey, nda ni sargarey kul kaŋ nʼnʼi kaa meefur se, nda ni sargarey kaŋ nʼnʼi kaa nda ni boŋ, nda hayey kaŋ nʼnʼi kaa Abadantaa se sanda baa. 18Amma Abadantaa, ni Koyoo hinne jine, nongoo kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa suuba, no din ra nʼgʼi ŋaa, ni, nda ni izʼaroo, nda ni ize woyoo, nda ni baɲɲaa, nda ni koŋŋaa, nda Lewi boro kaŋ goo ni koyrawey ra. Ma ɲaali Abadantaa, ni Koyoo jine nda ni goyey albarkawey kul. 19Hawgay masi Lewi boro yala aloomuroo kul ra kaŋ nʼgʼa tee ni gandaa ra.

20Waati kaŋ Abadantaa, ni Koyoo na ni gandaa beerandi sanda takaa kaŋ nda a nʼa har ma ne, de nʼga nee: ‹Ay ga booni ya ham ŋaa›, zama ham booni na ni dii, nʼga hin ka ham ŋaa nda woo kaŋ ga kan ma ne. 21Nda nongoo kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa suuba ka nga maaɲoo daŋ a ga, ga hanse ka mooru ni dogoo, nʼga hin ka koosa adabba beerey nda ibuuney ra kaŋ Abadantaa nʼi noo ma ne, nda takaa kaŋ nda ay na ni yaamar, nʼga hin kʼi ŋaa ni koyrawey ra nda woo kaŋ ga kan ma ne. 22Mʼa ŋaa ni mma nee ŋaayan de sanda takaa kaŋ nda boro ga jeeri wala hira ŋaa, boro kaŋ si henan gʼa ŋaa, boro kaŋ ga henan mo ga hin kʼa ŋaa. 23Amma ma hanse ka ni boŋ dii masi kuri ŋaa, zama kuri manʼti kala hundi, masi hundi ŋaa hamoo bande. 24Masʼa ŋaa, mʼa mun laboo ga sanda hari. 25Masʼa ŋaa, hala ma duu gomni, ni nda ni izey ni banda ga, zama nʼna haya tee kaŋ ga kan Abadantaa se.

26Amma hayey kaŋ nʼnʼi daŋ jere ga Irkoy se nda ni meefur sargarey, ngi no nʼga kate ey nongoo ra kaŋ Abadantaa gʼa suuba. 27Nʼga ni sargari kukurantey, hamoo nda kuroo kaa Abadantaa, ni Koyoo sargari tonadogoo ga. Ni sargarey kuroo ga doorandi Abadantaa, ni Koyoo sargari tonadogoo ga, ma hamoo ŋaa. 28Šenney wey kul kaŋ nda ay ga ni yaamar hõ dii, ma haŋajer i se, hala waati kul ma duu gomni, ni nda ni izey ni banda ga, zama nʼna haya tee kaŋ ga boori, a ga kan Abadantaa, ni Koyoo se.»

Izirayel borey si hima ka ganda tanawey borey denden

29«Waati kaŋ Abadantaa, ni Koyoo na dumey tuusu kaŋ nʼga kaa kʼi gaaray ni jine, waati kaŋ nʼnʼi gaaray, de ni goro ngi gandaa ra, 30hawgay masi kaŋ kumsay ra kaŋ ti kʼi denden, kaŋ i halaci ni jine banda ga. Hawgay masi ngi koyey alhabar hãa ka nee: ‹Taka foo nda gandawey wey na ngi koyey gana, hala agay mo ma ngi takaa tee?› 31Masi woo tee Abadantaa, ni Koyoo se, zama haya futu dumi kul no i gʼa tee ngi koyey se kaŋ Abadantaa gʼi konnay. I ga koy hala nongu kaŋ ra i ga ngi izʼarey nda ngi ize woyey ton nuune ra ngi koyey se kʼi tee boosu.»

13

1«Šennoo kul kaŋ nda ay ga war yaamar, war ma gaabandi kʼa ka dira, masi haya kul tonton a ga, masi haya kul kaa a ra.»

Tooru ganakey

2«Nda annabi wala handirikaw fatta war ra kaŋ na tammaasa wala kayfi har ma ne, 3de tammaasaa wala kayfoo kaŋ a nʼa har ma ne tee, a nee: ‹Ir ma hanga koy tanayaŋ bande› kaŋyaŋ nʼsʼi bay, ‹ir ma goy i se›, 4masi haŋajer annaboo woo nda handirikaa woo šenney se, zama Abadantaa, war Koyoo no ma war sii ka dii wala war ga baa Abadantaa, war Koyoo, nda war binoo kul nda war hundoo kul. 5Wa hanga Abadantaa, war Koyoo bande, war ma hunbur a, war ma nga yaamarey dii, war ma haŋajer a se, nga se war ma goy, war ma hawa a ga. 6Annaboo woo wala handirikaa woo ga wiiyandi, zama a nka tureyan tunandi Abadantaa, war Koyoo ga kaŋ na war fattandi Misira gandaa ra, de a na ni kaa tamtaray hugoo ra. A baa nga ma ni kaa fondaa ra kaŋ Abadantaa, ni Koyoo na ni yaamar ma hanga a. Woo ra nʼga ifutu kaa war game.

7Nda ni armaa, ni ɲaa-izoo, wala ni izʼaroo, wala ni ize woyoo, wala woyoo kaŋ ga kani ni gandoo ra, wala ni ceroo kaŋ nʼga bagʼa sanda ni, ga ni derandi tuguyan ra ka nee: ‹Ir ma koy goy koy tanayaŋ se›, koyyaŋ kaŋ nʼsʼi bay, ni baabey manʼi bay, 8jamawey kaŋ ga war kuubi ka war bere koyey ra, a ma tee wey kaŋ ga man ni wala wey kaŋ ga mooru ni, ka koy laboo boŋ foo ga ka koy boŋ faa ga, 9masi yadda a ga, masi haŋajer a se, masi hinna a se, masʼa kaa, masʼa sutura. 10Šikka sii mʼa wii, ma tee boro jinaa kaŋ ga kabe daŋ a ga kʼa wii, woo banda ga, jamaa kul. 11Mʼa warra nda tondi kʼa wii, a ga buu, zama a nka ceeci ka ni moorandi Abadantaa, ni Koyoo kaŋ na ni fattandi Misira gandaa ra, tamtaray hugoo ra. 12Izirayel kul ga maarʼa, de i ga hunbur, i si goy futaa woo cine tee ni do koyne.

13Nda ni maa haya ga harandi koyrawey affoo ga kaŋ Abadantaa, ni Koyoo nʼi noo ma ne ma goro i ra, 14kaŋ boro yaadayaŋ fatta ni borey ra ka ngi koyrawey borey tusa ka nee: ‹Ir ma koy goy koy tanayaŋ se›, koyyaŋ kaŋ war sʼi bay, 15ma ceeci, ma guna ka bay, ma hãayan cere-ceranteyaŋ tee. Nga ne, nda hayaa cimi no, hayaa teendi, almuhaloo woo teendi war game, 16šikka sii, ma koyraa din borey wii nda takuba, nga nda haya kul kaŋ goo a ra, ba adabbawey kaŋ goo a ra, mʼi kul halaci sõy nda takuba. 17Ma nga alganiimaa kul marga farroo gamoo ra, ma nuune daŋ koyraa ra nda alganiimaa kul kaŋ goo a ra, mʼi kul sarga Abadantaa, ni Koyoo maaɲoo ga sanda sargari kaŋ tonandi hala a ma ben, a ga tee hala abada koyra kaŋ kayri, a si yee ka cinandi koyne. 18Ni kaboo masi tuku haya kul do kaŋ harram, hala Abadantaa ma yee nga futuyan beeroo se banda, a ma tamalla ma ne, a ma hinne ma ne, a ma ni boobandi sanda takaa kaŋ nda a nʼa žee ni baabey se. 19Hayaa kaŋ no ti, ma haŋajer Abadantaa, ni Koyoo se ka nga yaamarey kul dii kaŋ ay gʼi noo ma ne hõ, ka haya tee kaŋ ga kan Abadantaa, ni Koyoo se.»

14

Alaadawey kaŋ si teendi buuyan ra

1«War manʼti kala izeyaŋ Abadantaa, war Koyoo se. War masi žeeri kaa war gaahamey ga, war masi war teɲaa hinbirey kaa bukaw se. 2Zama ni manʼti kala jama henanante Abadantaa, ni Koyoo se. Ni no Abadantaa, ni Koyoo nʼa suuba hala ma tee nga halaalaa dumey kul kaŋ goo laboo ga game.»

Hamey kaŋ ga halal nda iharramantey

3«Masi haya harramante kul ŋaa. 4Adabbawey kaŋ war ga hin kʼi ŋaa ne: haw, nda feeji, nda hancin, 5nda hira, nda jeeri, nda cofoowa, nda ganjihancin, nda kooba, nda honday, nda ganjifeeji. 6Adabba kul kaŋ nga kobsey ga faya, amma ceetaamey si fersi ihinka, a ga goyaw, war ga hin kʼi ŋaa. 7Amma wey kaŋ si ŋandi kaŋ ga goyaw, kobsey ga faya, i ga fersi ihinka ne: yoo, nda ntabay, tondoo-ntabay, i ga goyaw, amma kobsey si faya. I ga harram war se. 8Nda nbirŋa, zama kobsey ga faya, amma a si goyaw, a ga harram war se. War masi ngi hamey ŋaa, war masi tuku ngi jifaa ga.

9Wey kaŋ war ga hin kʼi ŋaa hayey kul kaŋ goo haroo ra ne: woo kaŋ goo nda ziihaya nda kokoši, war mʼi ŋaa. 10Amma wey kul kaŋ sii nda ziihaya nda kokoši, war masʼi ŋaa, i ga harram war se.

11Ciraw halalante kul war ga hin kʼa ŋaa. 12Amma wey kaŋ war masʼi ŋaa ti: jigaara, nda jigaara kaabekoyni, nda taši, 13nda algabu ciray, nda algabu bibi, nda milaŋ dumi nda dumi, 14nda gaaru-gaaru dumi kul, 15nda taatagay, nda cirawfutu, nda jufuleele, nda gabu dumi nda dumi, 16nda duuricanba, nda cirawfutu beeri, nda cirawfutu kaaray, 17nda saajoo cirawfutu, nda jigaara, nda miri-miri-ngondiya, 18nda alwaaliya, nda cirawkaaray dumi nda dumi, nda ciraw zunbukoyni, nda atafirfir. 19Fatakoyni kaccu kul kaŋ ga deeši ga harram war se, a si ŋandi. 20Amma ciraw halalante kul war ga hin kʼa ŋaa.

21War masi jifa kul ŋaa, taabuši kaŋ goo ni koyrawey ra se mʼa noo a mʼa ŋaa, wala mʼa neere yaw se, zama ni manʼti kala jama henanante Abadantaa, ni Koyoo se. Masi hancin-ize hina ɲaŋoo wawaa ra.»14.21 Fattaroo 23.19; 34.26.

Azakkaa ašariyaa

22«Ni faaroo duuraa kul, azakkaa kaa a ra, hayaa kaŋ ni faaroo ga kate a jiiri ka kaa jiiri. 23Abadantaa, ni Koyoo jine, nongoo kaŋ a gʼa suuba ka nga maaɲoo gorandi a ra, ma ni alkamaa, nda ni alaneb haroo, nda ni jiyoo, nda ni adabba beerey nda ibuuney gunde jinawey azakkaa ŋaa, woo ra nʼga wan ka hunbur Abadantaa, ni Koyoo waati kul. 24Waatoo kaŋ Abadantaa, ni Koyoo na albarka daŋ ni ra, de nongoo kaŋ Abadantaa, ni Koyoo nʼa suuba ka nga maaɲoo daŋ a ga, ga mooru ma ne, nda fondaa ga kuu ma ne ka koy nda a se, 25woo ra ma azakkaa barmay nooru, ma nooroo kunsum ni kaboo ra, ma koy nongoo ra kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa suuba. 26No din ra ma nooroo day nda haya kul kaŋ nʼbaa, adabba beeri nda ibuuna, alaneb hari moora nda harifutu, haya kul kaŋ kan ma ne. Ma ŋaa no din Abadantaa, ni Koyoo jine, ma ɲaali, ni nda ni alaayaney. 27Lewi boraa kaŋ goo ni koyrawey ra, masʼa yala, zama a sii nda baa, a sii nda tubu ni bande.

28Jiiri hinza kul banda ga, jiiri hinzantoo faaroo duuraa azakkaa kul fattandi, mʼa jisi ni koyrawey ra. 29Waatoo din, Lewi boraa ga kaa kaŋ sii nda baa, a sii nda tubu ni bande, nda taabušoo, nda alyatimoo, nda woyoo kaŋ kurɲoo buu kaŋyaŋ goo ni koyrawey ra, i ga ŋaa hala i ma kungu, hala Abadantaa, ni Koyoo ma albarka daŋ goyey kul kaŋ ni kabey gʼi tee ra.»

15

Jiiri iyye kul garawey ga naŋandi

1«Jiiri iyye kul benantaa ga, ma garawey naŋ. 2Takaa ne kaŋ nda naŋyanoo ga teendi: garawmaykaw kul kaŋ garaw nga cinaa se, gʼa naŋ a se. A masi nga cinaa wala nga armaa cahãndi, zama naŋyanoo kaŋ ga teendi Abadantaa maaɲoo ga, feendi. 3Nʼga hin ka yaw cahãndi, amma woo kaŋ nʼgʼa may ni armaa ga, mʼa naŋ a se. 4Haya kaŋ no, talka si hima ka bara ni do, zama Abadantaa ga hanse ka albarka daŋ ni ra gandaa ra kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne sanda tubu hala mʼa mayray, 5hayaa hinne kaŋ no manʼti kala ma hanse ka haŋajer Abadantaa, ni Koyoo se, ka gaabandi ka yaamaroo woo kul kaŋ ay gʼa noo ma ne hõ ka dira. 6Zama Abadantaa, ni Koyoo ga albarka daŋ ni ra sanda takaa kaŋ nda a nʼa har ma ne, nʼga garaw ganda boobo se nda tolme, amma ni, nʼsi garaw zaa nda tolme, nʼga ganda boobo laama, amma i si ni laama.

7Nda ni do talka goo ni armey ra, ni koyrawey affoo ra, ni gandaa ra kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne, masi ni binoo kogandi a ga, masi ni kaboo šendandi ni arma talkaa se. 8Ma hanse ka ni kaboo feeri a se kʼa garaw nda kabedoonay haya kaŋ ga nga almuraadey hanse a se. 9Ni boŋ hawgay masi anniya futu zaa ni binoo ra ka nee: ‹Jiiri iyyantoo man, naŋyanoo jiiroo› ka ni arma talkaa guna nda guna futay, de manʼa noo haya kul. A ga kaati ka Abadantaa cee ni ga, de nʼga duu zunubu. 10A noo nda kabedoonay, ni binoo masi maray waati kaŋ nʼgʼa noo, nda nʼna woo tee, Abadantaa, ni Koyoo ga albarka daŋ ni teegoyey kul ra nda ni kabe goyey kul ra. 11Talka si ben gandaa ra, woo se ay ga ni yaamar ka nee: ‹Ma hanse ka kabedoonay ni arma talkaa wala alfukaaroo se kaŋ goo ni gandaa ra.›»

Baɲɲey sawalyanoo

12«Nda ni armaa Ebere, aru wala woy na nga boŋ neere ma ne, a ga goy ma ne jiiri iddu, amma jiiri iyyantoo ra mʼa sawal, mʼa naŋ a ma hun ni do. 13Waati kaŋ nʼnʼa sawal kʼa naŋ a ma hun ni do, masʼa naŋ a ma koy kabe koonu. 14Mʼa noo nda kabedoonay gomni ni adabba buuney ra, nda ni attamoo ra, nda ni alaneb haroo ra. Mʼa noo gomney ra kaŋ nda Abadantaa, ni Koyoo na albarka daŋ ni ra. 15Ma hongu kaŋ ni cindi ka tee baɲɲa Misira gandaa ra, Abadantaa, ni Koyoo na ni feeri, woo se ay ga ni noo yaamaroo woo hõ. 16Nda ni baɲɲaa nee ma ne: ‹Ay si baa ya hun ni do›, zama a ga baa ni nda ni borey, de mo a ga saabu ni do, 17ma taaji zaa ka haŋaa fun ganboo caraa ga, a ga tee ni baɲɲaa hala abada. Taka follokaa no nʼgʼa tee ni koŋŋaa se. 18A masi tee ma ne šenday kʼa sawal a ma koy, zama a nka goy ma ne jiiri iddu, de mo albahaa kaŋ nʼduu a ga too goykaw banaa cine hinka. Nda nʼna woo tee, Abadantaa, ni Koyoo ga albarka daŋ haya kul kaŋ nʼgʼa tee ra.»

Adabba izʼaru jinaa ašariyaa

19«Gunde jinaa aru kaŋ hayandi ni adabba beerey nda ibuuney ra, mʼa yeeti jere ga Abadantaa, ni Koyoo se. Masi goy nda ni adabba beerey gunde jinaa, masi ni adabba buuney gunde jinaa hinbiroo kosu. 20Abadantaa, ni Koyoo jine ma adabba gunde jinaa ŋaa, ni nda ni alaayaney, jiiri ka kaa jiiri, nongoo kaŋ Abadantaa gʼa suuba. 21Nda malal goo a ga, a ga solli, wala danaw no, wala malal beeri dumi kul kaŋ no goo a ga, masʼa kaa sargari Abadantaa, ni Koyoo maaɲoo ga. 22Mʼa ŋaa ni koyrawey ra, boro kaŋ si henan nda boro kaŋ ga henan ga hin kʼa ŋaa ni mma nee ŋaayan de sanda takaa kaŋ nda boro ga jeeri wala hira ŋaa. 23Hayaa hinne kaŋ no, masi kuroo ŋaa, mʼa mun laboo ra sanda hari.»

16

Borcintaraa jingaroo

1«Abib handoo16.1 Fattaroo 13.4. kayandi, ma Borcintaraa jingaroo tee Abadantaa, ni Koyoo maaɲoo ga, zama Abib handoo ra Abadantaa, ni Koyoo na ni fattandi Misira cijinoo ra. 2Borcintaraa jingaroo se ma adabba buuna nda ibeeri kaa sargari Abadantaa, ni Koyoo maaɲoo ga, nongoo ra kaŋ Abadantaa gʼa suuba ka nga maaɲoo gorandi a ra. 3Jingaroo woo ŋaayaney ra masi haya kul ŋaa kaŋ ra dolobiri goo, jirbi iyye ma takula ŋaa kaŋ ra dolobiri sii, binemarayyan takula, zama cahãyan nda ni fatta Misira gandaa ra. Ni hunaroo kul ra ma hongu hanoo kaŋ ni fatta Misira gandaa ra. 4Dolobiri si hima ka diyandi ni do, ni laboo kul ra jirbi iyye. Hamoo kaŋ nʼgʼa kaa sargari han jinaa almaaroo ra, haya kul masi kani a ra hala subaa ra. 5Nʼsi hin ka Borcintaraa jingaroo sargaroo kaa koyrawey affoo kul ra kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼi noo ma ne. 6Nongoo hinne kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa suuba ka nga maaɲoo gorandi a ra, nga ra nʼga Borcintaraa jingaroo sargaroo kaa almaaroo ra, waynaa kaŋyanoo ga, dimmaa kaŋ ga ni fatta Misira. 7Mʼa hina, mʼa ŋaa nongoo ra kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa suuba. Subbaahoo ra, nʼga willi ka koy ni do. 8Jirbi iddu ma takula ŋaa kaŋ ra dolobiri sii, jirbi iyyantoo hane margari kayante ga tee Abadantaa, ni Koyoo maaɲoo ga. Masi goy kul tee.»

Jirbiiyyewey jingaroo

9«Ma jirbiiyye hala cee iyye kabu, ma sintin ka jirbiiyye iyyaa kabu hanoo kaŋ cendey ga huru alkama jeeney ra. 10Woo banda ga, ma Jirbiiyyewey jingaroo tee Abadantaa, ni Koyoo maaɲoo ga. Sargaroo kaŋ nʼgʼa kaa nda ni boŋ ma sawa nda albarkaa kaŋ Abadantaa, ni Koyoo nʼa daŋ ni ra. 11Ma ɲaali Abadantaa, ni Koyoo jine nongoo ra kaŋ a nʼa suuba ka nga maaɲoo gorandi a ra, ni, nda ni izʼaroo, nda ni ize woyoo, nda ni baɲɲaa, nda ni koŋŋaa, nda Lewi boraa kaŋ goo ni koyrawey ra, nda taabušoo, nda alyatimoo, nda woyoo kaŋ kurɲoo buu kaŋyaŋ goo ni bande. 12Ma hongu kaŋ ni cindi ka tee baɲɲa Misira, ma gaabandi ka yaamarey kul ka dira.»

Tendewey jingaroo

13«Ma Tendewey jingaroo tee jirbi iyye waati kaŋ ni attamoo nda ni alaneb haroo hegaa tee. 14Ma ɲaali jingaroo ra, ni, nda ni izʼaroo, nda ni ize woyoo, nda ni baɲɲaa, nda ni koŋŋaa, nda Lewi boraa, nda taabušoo, nda alyatimoo, nda woyoo kaŋ kurɲoo buu kaŋ goo ni koyrawey ra. 15Ma jingaroo tee jirbi iyye Abadantaa, ni Koyoo maaɲoo ga nongoo ra kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa suuba, zama Abadantaa, ni Koyoo ga albarka daŋ ni hegawey kul ra, nda goyey kul kaŋ ni kabey gʼi tee, nʼga duu ɲaali beeri. 16Jiiroo ra cee hinza, jamaa arey kul ga hima ka kaa Abadantaa, ni Koyoo jine nongoo kaŋ a gʼa suuba ra: Takulawey kaŋ ra dolobiri sii jingaroo ra, nda Jirbiiyyewey jingaroo ra, nda Tendewey jingaroo ra. Boro si kaa Abadantaa jine kabe koonu. 17Boro foo kul ga hayaa noo kaŋ a ga hin a, ka sawa nda albarkaa kaŋ Abadantaa nʼa daŋ a ra.»

Ašariyawey kaŋ gorandi alkaaley se

18«Ma alkaaliyaŋ nda šenni toonandikawyaŋ gorandi koyrawey kul ra kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼi noo ma ne, hugu ka koy hugu, i ma jamaa ciiti nda šerretaray. 19Masi ciiti šiirandi, masi borey bisandi cere, masi sufuray taa, zama sufuray mma lakkalkoyney danandi, a ga boro šerrantey šennoo šiirandi. 20Ma hanse ka gaabandi šerretaray ga, hala ma duu ka huna, de ma gandaa mayray kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne.»

Tooru ganayan harramandi

21«Masi bundu tee Ašera tooru kʼa sinji Abadantaa, ni Koyoo sargari tonadogoo kaŋ nʼgʼa tee ni boŋ se jeroo ga. 22Masi tondi tee tooru kʼa kayandi kʼa gana, haya no kaŋ Abadantaa, ni Koyoo ga konna a.»

17

1«Masi haw, wala feeji, wala hancin kaŋ ra malal wala dori goo kaa sargari Abadantaa, ni Koyoo se: almuhal no Abadantaa, ni Koyoo do. 2Koyrawey kaŋ Abadantaa, ni Koyoo nʼi noo ma ne, nda a gar kaŋ affoo i ra aru wala woy goo kaŋ ga haya tee kaŋ si kan Abadantaa, ni Koyoo se, ka nga amaanaa dunbu, 3ka koy tanayaŋ gana ka sujudu i se, wala waynaa jine, wala handoo, wala beenaa handarawey, haya kaŋ manʼti woo kaŋ ay nʼa har, 4nda i kate ma ne alhabaroo, wala ni nka maarʼa, ma hanse ka ceeci ka guna wala cimi no, wala a teendi, wala almuhaloo woo teendi Izirayel ra. 5Ma aroo din wala woyoo din kaŋ na goy futaa woo tee ka fatta ka koy koyraa miɲoo ga, aroo wala woyoo, war mʼa warra nda tondi kʼa wii, a ga buu. 6Boro kaŋ ga hima nda buuyan ga wiiyandi seede hinka wala ihinza šennoo ga. A si wiiyandi seede folloku šennoo ga. 7Seedewey ti boro jinawey kaŋ ga ka kabe jer kʼa kar kʼa wii, woo banda ga, jamaa kul. Woo ra nʼga ifutu kaa war game.»

Ciiti šendey šennoo

8«Nda boro wiiyan šenni, wala cere hooyan haya ga, wala cere marayyan, cere hooyan kul kaŋ tee ni koyrawey ra, de nga ciitoo ga šendi ma ne, ma tun ka žigi ka koy nongoo ra kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa suuba. 9Ma koy sargari juwalkey do kaŋ ti Lewi borey, nda alkaaloo kaŋ hanoo din goo nga goy zaarey ra, ma ceeci, de i ga takaa har ma ne kaŋ nda ciitoo dunbandi. 10Ma dira nda takaa kaŋ nda i na ciitoo dunbu ma ne nongoo ra kaŋ Abadantaa nʼa suuba, ma gaabandi ka dira nda takaa kaŋ nda i nʼa har ma ne. 11Ma dira nda ašariyaa kaŋ i gʼa har ma ne, nda ciitoo kaŋ i gʼa har ma ne. Masi šiiri ni kabe hennaa wala ilaalaa ga ciitoo zaaboo šennoo se kaŋ i gʼa har ma ne. 12Boro kaŋ ga fooma, a si haŋajer sargari juwalkaa se kaŋ ga kay no din ka goyey tee Abadantaa, ni Koyoo se, a si haŋajer alkaaloo se, boraa din ga buu. Woo ra, nʼna ifutu kaa Izirayel ra. 13Jamaa kul ga maarʼa, i ga hunbur, i si yee ka fooma.»

Hayey kaŋ kokoy ga hima kʼi tee

14«Waati kaŋ ni huru gandaa ra kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne, waati kaŋ nʼnʼa mayray, ni goro a ra, de ni nee: ‹Ay ga kokoy gorandi ay boŋ, sanda takaa kaŋ gandawey kul kaŋ gʼay kuubi kʼay bere gʼa tee›, 15nʼga hima ka kokoy gorandi ni boŋ, boraa kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa suuba, ni armey ra ma boro foo gorandi. Masi yaw gorandi ni boŋ kaŋ manʼti ni armaa. 16Amma war kokoyoo masi duu bari boobo, a masi jamaa yeeti Misira mo ka duu bari boobo, zama Abadantaa nka nee war se: ‹War masi yee ka yee nda fondaa din.›17.16 Fattaroo 14.10–13.17A masi duu woy boobo, hala binoo masi koy mooru, a masi duu nzorfu kaaray nda wura kaŋ ga hanse ka boobo. 18Waati kaŋ a goro nga kokoy gorodogoo ra, ašariyaa din kaŋ sargari juwalkey kaŋ ti Lewi borey nʼa noo a se, a gʼa hantum tiira tana ra kʼa jisi nga boŋ se. 19A ga hima ka bara a kone, de a mʼa caw nga hunaroo kul ra, hala a ma wan ka hunbur Abadantaa, nga Koyoo, de a ma ašariyaa woo šenney kul nda nga hantumey wey kul dii kʼi ka dira, 20hala a masi koy bine beeray nga armey ga, de a masi šiiri yaamaroo se nga kabe hennaa wala ilaalaa ga, hala a ma duu ka duu aloomur nga kokoytaraa ra Izirayel game, nga nda nga izey.»

18

Sargarey si nondi kala Lewi borey se

1«Sargari juwalkey kaŋ ti Lewi boro nda Lewi alkabiilaa kul sii nda baa, i sii nda tubu Izirayel bande. I si huna nda kala sargari tonantey kaŋ nondi Abadantaa maaɲoo ga nda hayey kaŋ nondi a se. 2I sii nda tubu ngi armey game, Abadantaa ti ngi tuboo sanda takaa kaŋ nda a nʼa har i se.18.2 Kabuyaney 18.20.

3Hayey ne kaŋ sargari juwalkey ga duu ey jamaa ga, borey kaŋ ga sargari kaa, a ma tee haw, wala feeji, wala hancin. Kaboo, nda warkandoo, nda borkotoo ga nondi sargari juwalkey se. 4Mʼa noo ni alkamaa hegaa ize jina-jinawey, nda ni alaneb hari jinaa, nda ni jiyoo hegaa ize jina-jinawey, nda ni adabba buuney hinbiri jina-jinawey. 5Zama nga no Abadantaa, ni Koyoo nʼa suuba alkabiilawey kul game, hala a ma kay ka goy Abadantaa maaɲoo ga, nga nda nga izʼarey waati kul.

6Nda Lewi boro hun ni koyrawey affoo ra, nongu kul kaŋ ra a goo Izirayel ra, waati kul kaŋ ga kan a se, a ga hin ka koy nongoo ra kaŋ Abadantaa gʼa suuba. 7A ga goy Abadantaa, ni Koyoo maaɲoo ga, sanda nga armey kul kaŋ ti Lewi borey kaŋ ga kay no din Abadantaa jine. 8Nga bagaa ŋaahayaa ga sawa nda cindey wanoo kaŋ sii woo kaŋ a ga duu a nga baabey tuboo jinawey neereroo ra. 9Waati kaŋ ni huru gandaa ra kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne masi gandawey wey almuhaley denden.»

Taari annabey nda annabi cimoo

10«Boro kul masi garandi ni do kaŋ ga nga izʼaroo wala nga ize woyoo daŋ nuune ra kʼa tee sargari, boro kul kaŋ ga gunandi, wala a ga alkurra kar, wala walikarkaw, wala kottekoyni, 11wala sawcikaw, wala bukaw tunandikaw, wala gunandikaw, wala bukaw hãakaw. 12Boro kul kaŋ ga hayey wey tee na almuhal tee Abadantaa se, almuhaley wey maaganda se Abadantaa, ni Koyoo ga dumey gaaray ni jine. 13Ni dira takaa ma henan Abadantaa, ni Koyoo bande.

14Zama dumey din kaŋ nʼgʼi gaaray mma haŋajer alkurrakarkey nda gunandikey se. Amma ni, Abadantaa, ni Koyoo mana yadda ma hayey wey tee. 15Abadantaa, ni Koyoo ga annabi foo tunandi ni game, ni armey ra, sanda ay cine, war ma haŋajer a se. 16Woo hunday ti hayaa kaŋ nʼnʼa wiri Abadantaa, ni Koyoo ga Horeb, jamaa margaroo hane, kaŋ nʼnee: ‹Ya si yee ka maa Abadantaa, ay Koyoo jindoo, ya si yee ka dii nuune beeroo woo, hala ya si duu ka buu.›18.16 Zamnaa 5.25; Fattaroo 20.19.17Abadantaa nee ya ne: ‹Woo kaŋ i nʼa har ga boori. 18Ay ga annabi foo tunandi ngi armey game sanda ni cine, ay gʼay šenney daŋ miɲoo ra, a ga hayaa kul har i se kaŋ nda ay gʼa yaamar. 19Boro kaŋ mana haŋajer ay šenney se, wey kaŋ a gʼi har ay maaɲoo ga, agay no ma boraa hãa nda ey. 20Amma annabi kaŋ meebeeray ka šenni har ay maaɲoo ga kaŋ nda ya nʼa yaamar a mʼa har, wala nda a šelaŋ koy tanayaŋ maaɲey ga, annaboo din ga hima ka buu.›

21A ga hin ka tee ma ni boŋ hãa ka nee: ‹Taka foo nda ir ga šennoo bay kaŋ Abadantaa manʼa har?› 22Waati kaŋ annaboo šelaŋ Abadantaa maaɲoo ga, de hayaa kaŋ a nʼa har mana tee, šennoo woo Abadantaa manʼa har. Meebeeray nda annaboo nʼa har. Masi hunbur annaboo din.»

19

Koyrawey kaŋ ga boro ga nga boŋ talfi

1«Waati kaŋ Abadantaa, ni Koyoo na dumey tuusu kaŋ Abadantaa, ni Koyoo ga ni noo ngi gandaa, waati kaŋ nʼnʼi gaaray, de ni goro ngi koyrawey nda ngi hugey ra, 2ni gandaa kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne mʼa mayray, ma koyra hinza daŋ jere ga a ra. 3Gandaa kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne sanda tubu, mʼa zamna ihinza. Ma fondoyaŋ tee kaŋ ga koy nongu hinzaa ra, woo ra boro wiikaw ga hin ka zuru ka koy nga boŋ talfi i ga.

4Hayaa ne kaŋ ra boro wiikaa ga hin ka zuru hala nga hundoo ma hallasi: boraa kaŋ na nga cinaa wii bila nda ma muray, ka gar manʼti konnari se, 5nda a koy hawsaa ra, nga nda nga cinaa ka tuuri dunbu, de kaboo na daašoo kar waatoo kaŋ a ga baa nga tuuroo zafa, de daaši-izoo hun bundoo ga, a duu nga cinaa, a buu, boraa ma zuru ka koy koyrawey wey affoo ra hundoo ma hallasi, 6Nda manʼti woo, bukaa faasakaa, nga futay beeroo ra, masi koy a gaarandi ka duu a, zama fondaa ga kuu, a masi koy duu a kʼa wii, ka gar a si hima ka wiiyandi, zama manʼti a mma konna nga cinaa. 7Woo se, ay ga ni yaamar ka nee: ‹Koyra hinza daŋ jere ga ni boŋ se.›

8Nda Abadantaa, ni Koyoo na ni laboo beerandi sanda takaa kaŋ nda a nʼa žee ni baabey se, nda a na ni noo gandaa kul kaŋ a na nga allaahidoo zaa ni baabey se, 9woo ra nʼga koyra hinza tonton ihinzaa woo ga. Amma hayaa kaŋ no manʼti kala yaamaroo woo kul kaŋ nda ay ga ni yaamar hõ gaabandi kʼa dii, de mʼa ka goy, ma baa Abadantaa, ni Koyoo ka hanga nga fondawey waati kul. 10Takaa woo ra boro kaŋ mana haya kul tee kuroo si munandi gandaa ra kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne sanda tubu, de mo kuri alhaku sii ni ga.

11Amma nda boro ga konna nga cinaa, nda a na kumsay hirri a se, de a gaaru a se kʼa kar buuyan karyan, affaa buu, nda a zuru ka koy koyrawey wey affoo ra, 12koyraa boro beerey ma boro sanba kʼa dii, i gʼa noo bukaa faasakaa se hala a ma duu ka buu. 13Masi hinna a se, boraa wii kʼa kaa Izirayel ra kaŋ na boraa wii kaŋ mana haya kul tee hala ma duu gomni.»

Labey hirrey ašariyaa

14«Ni tuboo laboo kaŋ nʼga duu a gandaa ra kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne mʼa mayray, masi ni cinaa laboo hirrey kaŋ boro jina-jinawey nʼi daŋ kaa dogey ra.»

Seedewey goyoo

15«Seede folloku masi kay ka laybu wala zunubu kul kaŋ no tabatandi, zunubu kul kaŋ no zunubey ra kaŋ ga hin ka teendi, haya si tabatandi kala seede hinka wala ihinza šennoo ga.

16Nda taari seede tun ka ifutu daŋ boro ga, 17boro hinkaa kaŋ ga kakaw ga kay Abadantaa jine, nda sargari juwalkey jine, nda alkaaley jine kaŋyaŋ hanoo din goo ngi goy zaarey ra. 18Alkaaley ma hanse ka ceeci ka guna, nda i bay kaŋ seedaa manʼti kala taari seede, taari no a daŋ nga armaa ga, 19woo ga, war ga hayaa tee a se kaŋ a baa nga mʼa tee nga armaa se. Woo ra nʼga ifutu kaa war game. 20Borey jerey ga maarʼa, de i ga hunbur. I si goy futaa woo cine tee war game koyne. 21Masi hinna boraa woo cine se: hundi no ma hundi bana, moo no ma moo bana, hiɲe no ma hiɲe bana, kabe no ma kabe bana, cee no ma cee bana.»

20

Wongu ašariyawey

1«Waati kaŋ ni koy ni iberey wongu, de nʼga dii bariyaŋ, nda bari torkayaŋ, nda jama kaŋ bisa ni waney, masi hunbur ey, zama Abadantaa, ni Koyoo kaŋ na ni žigandi ka hun Misira gandaa ra goo ni bande. 2Nda war ga koy wongoo ra, sargari juwalkaa ga man ka šelaŋ jamaa se. 3A ga nee i se: ‹Haŋajer, Izirayel! War ga koy hõ ka war iberey wongu. War gaahamey masi buu, war masi hunbur, war masi zalba, war masi jiti jiney ra. 4Zama Abadantaa, war Koyoo ga dira war bande, ka war iberey wongu war se, ka war hallasi.›

5Šenni toonandikey ga nee jamaa se: ‹May no ma hugu taaga cin, de a si jin ka huru a ra? Boraa ma willi nga do, a masi koy buu wongoo ra, boro tana ma kaa ka tee boro jinaa kaŋ ga huru a ra. 6May no ma alaneb faari tee, de a mana izey ŋaa jina? Boraa ma willi nga do, a masi koy buu wongoo ra, boro tana ma kaa ka izey ŋaa. 7May no ma woy cewoo dii, de a manʼa zaa jina? Boraa ma willi nga do, a masi koy buu wongoo ra, boro tana mʼa zaa.› 8Šenni toonandikey ga koy a ga ka šelaŋ jamaa se, i ga nee: ‹May no ma hunbur? May no binoo hun? Boraa ma willi nga do, a masi koy nga armey biney hasara sanda nga takaa.› 9Waati kaŋ šenni toonandikey šelaŋ ka ben jamaa se, i ga wongu-izey jineboroyaŋ daŋ jamaa jine.

10Waati kaŋ ni man koyra kʼa wongu, ma koyraa borey noo fondo i ma alaafiya tee war bande bila wongu. 11Nda a yadda alaafiyaa, de a na nga koyraa miɲey feeri ma ne, jamaa kul kaŋ goo a ra ga goy ma ne nda gaabi, i ga tee ni baɲɲey. 12Nda a mana yadda ka alaafiya tee war bande bila wongu, nda na ni wongu, mʼa wanga kʼa daŋ game. 13Abadantaa, ni Koyoo gʼa daŋ ni kaboo ra, arey kul kaŋ goo nga jamaa ra, nʼgʼi wii nda takuba. 14Woyey, nda zankey, nda adabbawey, nda haya kul kaŋ goo koyraa ra, nga alganiimaa kul, nʼga nga hayey kul taa. Nʼga alganiimaa ŋaa kaŋ nʼduu a ni iberey ga, woo kaŋ Abadantaa, ni Koyoo nʼa noo ma ne. 15Takaa woo no nʼga tee koyrawey kul se kaŋ ga hanse ka mooru ni kaŋyaŋ sii gandawey wey koyrawey ra kaŋ ra nʼga kaa ka goro. 16Amma dumey wey koyrawey kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼi noo ma ne sanda tubu, masi hundi naŋ ba haya foo ra kaŋ ga hunsar. 17Ma Heti borey, nda Amor borey, nda Kanaŋ borey, nda Ferezi borey, nda Hewi borey, nda Žebus borey halaci sõy sanda takaa kaŋ nda Abadantaa, ni Koyoo na ni yaamar, 18hala i masi war waanandi almuhaley kul kaŋ i gʼi tee ngi koyey se, ka zunubu tee Abadantaa, war Koyoo se.

19Koyra kaŋ ni gay nʼgʼa wanga kʼa daŋ game kʼa wongu kʼa dii, masi daaši ka tuurey zafa. Ma tuurey din izey tee meehunay, masʼi dunbu. Saajoo tuuroo adamize no kaŋ nʼgʼa wanga kʼa daŋ game wala? 20Amma nʼga hin ka tuurey halaci, mʼi dunbu, wey kaŋ nʼga bay kaŋ i si ŋandi. Nʼga hin kʼi ka wongu jinay tee ka koyraa kaŋ ga ni wongu wanga kʼa daŋ game hala waati kaŋ ra a kaŋ.»

21

Boro bukaw kaŋ boro wiikaa mana bayrandi ašariyaa

1«Nda gandaa kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne mʼa mayray ra boro kaŋ i nʼa wii garandi hawsaa ra bila nda boraa kaŋ nʼa wii ma bayrandi, 2ni boro beerey nda alkaaley ga fatta ka nga mooruyanoo neeši kʼa dii bukaa do ka koy koyrawey ga kaŋ ga man a ga. 3Waati kaŋ koyraa kaŋ ga man bukaa ga bayrandi, koyraa din boro beerey ga haw zan zaa kaŋ mana bay ka goy kul tee, a mana bay ka tiŋay-zaa-bundu jeeje. 4Koyraa din boro beerey ga hawoo ka doo hari do kaŋ si kogu, kaŋ ra beerimaw mana bay ka tee, dumi mana bay ka sayandi a ra. No din ra i ga hawoo jindebandaa kayri haroo miɲoo ga.

5Waatoo din sargari juwalkey kaŋ ti Lewi borey ga man kate, zama Abadantaa, ni Koyoo nʼi suuba i ma goy nga se, i ma gaara Abadantaa maaɲoo ga, ngi no ma ciiti dunbu yenje dumi kul nda marayyan dumi kul kaŋ no. 6Koyraa din boro beerey kul, wey kaŋ ti bukaa boro maanawey, ga ngi kabey ɲumay haw zanoo ga kaŋ i na jindebandaa kayri haroo miɲoo ga. 7I ga nee: ‹Ir kabey mana kuroo woo mun, ir moɲey mana dii nga dooriyanoo. 8Abadantaa, zunubu tuusuyanoo tee, ni jamaa Izirayel se kaŋ nʼnʼa sawal. Masi kuri kaŋ mana haya kul tee daŋ ni jamaa Izirayel game.› Takaa woo nda kuroo alhakoo ga yaafandi i se.

9Ni, boro kaŋ mana haya kul tee kuroo kaŋ mun kaa war game, zama nʼga hima ka haya tee kaŋ ga šerre Abadantaa jine.»

Koŋŋa kaŋ duwandi wongu ra hiijaa ašariyaa

10«Waati kaŋ ni koy ni iberey wongu, de Abadantaa, ni Koyoo nʼi daŋ ni kaboo ra, nʼnʼi tee baɲɲayaŋ, 11nda nʼdii koŋŋey ra woy kaŋ kunturoo ga hennay, ni bagʼa, nʼnʼa zaa wande, 12ma koy nda a ni hugoo do. A ma nga boŋoo cebu, a ma nga kabeboyey kaa, 13koŋŋataray darbaa ga hun a ga, a ga goro ni do, a ga nga baaba nda nga ɲaa hẽe handu foo timmante. Woo banda ga, ma koy a do, ma hiiji a, a ga tee ni wandoo. 14Nda a si kan ma ne koyne, mʼa naŋ a ma koy nongu kaŋ kan a se, nʼsi hin kʼa neere, nʼsi hin kʼa daŋ tamtaray, zama nʼnʼa tee ni wandoo.»

Izʼaru jinaa ašariyaa

15«Nda aru kaŋ goo nda wande hinka, ga baa affoo, a si baa affaa, a goo nda izʼaruyaŋ woo kaŋ a ga bagʼa ga nda woo kaŋ a si bagʼa ga, de izʼaru jinaa manʼti kala woyoo kaŋ a si bagʼa wane: 16han kaŋ a ga nga tuboo tee nga izʼarey game, a sii nda fondo ka woyoo kaŋ a ga bagʼa izoo tee izʼaru jinaa woyoo kaŋ a si bagʼa wanoo jine, zama nga ti gunde jinaa. 17A ma yadda kaŋ woyoo kaŋ a si bagʼa izʼaroo ti gunde jinaa, a mʼa noo baa hinka almaanoo kul ra. Izʼaroo woo ti ize jinaa kaŋ hun nga gaaboo ra. A ga duu hayey kaŋ gunde jinaa ga hima ka duu ey.»

Izʼaru turante ašariyaa

18«Aru kaŋ goo nda izʼaru turante, hiɲešenda kaŋ si haŋajer nga baaba se, a si haŋajer nga ɲaa se, nda i nʼa hoyray, amma a mana haŋajer i se, 19baaboo nda ɲaŋoo mʼa dii kʼa fattandi ka koy nda a nga koyraa boro beerey do, nga koyraa miɲoo ga. 20I ma nee koyraa boro beerey se: ‹Ir izʼaroo ne, turante no, hiɲešenda no, a si haŋajer ir se, izefutu no, harifutu haŋkaw no.› 21Koyraa arey kul mʼa warra nda tondi kʼa wii, a ga buu. Woo ra nʼga ifutu kaa war game. Izirayel kul ga maarʼa, de i ga hunbur.»

Borey kaŋ kanjandi bundu ga ka wiiyandi ašariyaa

22«Nda aru na zunubu tee kaŋ ga hima nda buuyan, de a wiiyandi, nʼnʼa deeji bundu ga, 23nga bukaa masi cijinoo tee bundoo ga, a tilasu zaari follokaa ra mʼa fiji, zama boro kaŋ deejandi manʼti kala haya kaŋ Irkoy nʼa laali. Masi gandaa žiibandi kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne a ma tee ni tuboo.»

22

Gaakasinay ašariyaa

1«Nda ni armaa hawoo, wala nga feejoo, wala nga hancinoo dere, de nʼdii a, masi bisa a ga, masi goro manʼa ka koy ni armaa do. 2Nda ni armaa si man ni, wala nʼsʼa bay, ma adabbaa dii ni hugoo do, a ma cindi ni do hala waati kaŋ ni armaa kaa kʼa ceeci, mʼa yeeti a se. 3Takaa follokaa no nʼga tee nga farkaa se, takaa din da nga bankaaraa se, ma takaa follokaa tee haya kul kaŋ dere ni armaa se, de nʼduu a, nʼsi hin ka bisa a ga. 4Nda nʼdii ni armaa farkaa wala nga hawoo kaŋ fondaa ra, masi bisa a ga, a tilasu mʼa gaa kʼa tunandi.»

Ašariya tanayaŋ

5«Woy masi aru bankaaray daŋ, aru masi woy darbay daŋ. Boro kul kaŋ na woo tee, almuhal no Abadantaa, ni Koyoo se.

6Nda ni fondaa ga nʼdii ciraw teji, tuuri dumi kul kaŋ no ga wala laboo ga, izeyaŋ bara a ra wala guuri, ɲaŋoo ga kani izey ga wala guurey ga, masi ɲaŋoo zaa nda izey. 7A tilasu ma naŋ ɲaŋoo ma koy jina ma izey hinne zaa. Woo ra nʼga duu gomni, nʼga duu aloomur.

8Nda nʼna hugu taaga cin, ma kunga cin beeneheroo ga, hala masi duu ka kuri alhaku daŋ hugoo ga nda boro hun a ga ka kaŋ.

9Masi dumi tana say ni alaneb faaroo ra, nda nʼnʼa woo tee, hayaa kul kaŋ nʼnʼa say ga yeetandi jere ga Irkoy se, nga nda alaneb faaroo hegaa. 10Masi haw nda farka daŋ cere ga ka beeri. 11Masi bankaaray nda šukka kaŋ teendi nda alman haabu nda leŋ šukka.

12Ma buzu-buzu daŋ ni darbaa kaŋ goo ni jindoo ra kanje taacaa ga.»

Kakawyan woy here

13«Nda aru hiiji woy, a marga nda a, woo banda ga, a manʼa bagʼa, 14nda a na attabiya futu har a ga ka maaɲoo futandi ka nee: ‹Ay na woyoo woo zaa, ay marga nda a, ya na kabe gar a ga.› 15Woo ga, woysoogaa baaba nda ɲaŋoo ga kaboo silbawey zaa kʼi ka koy koyraa boro beerey do koyraa miɲoo ga. 16Woysoogaa baaba ga nee boro beerey se: ‹Ay nʼay ize woyoo noo aroo woo se wande, a si bagʼa. 17Nga ne, a na šenniyaŋ har nga attabiyaa ga ka nee: “Ya na dii ni ize woyoo ga kabe silbawey.” Ka gar ay ize woyoo kaboo silbawey ne zaara ga.› I ga zaaraa daaru koyraa boro beerey jine. 18Koyraa din boro beerey ga aroo dii kʼa gooji, 19i gʼa zukandi nzorfu kaaray tamma boŋ zangu (100) kaŋ i gʼi noo woysoogaa baaba se, zama a nka Izirayel woysoogo kaŋ mana aru bay maaɲoo futandi. A ga cindi ka tee nga wandoo, a si hin kʼa fay kullihinne a ga huna. 20Amma nda hayaa tee cimi, kaboo silbawey mana diyandi woysoogaa ga, 21i ga woysoogaa fattandi baaboo hugoo miɲoo ga, koyraa borey gʼa warra nda tondi kʼa wii, a ga buu, zama almunkar no a nʼa tee Izirayel ra, ka woykuurutaray tee nga baaba hugoo ra. Woo ra nʼga ifutu kaa war game.

22Nda aru garandi a ga kani nda woyhiiji, ihinkaa kul ga wiiyandi, aroo kaŋ kani nda woyoo nda woyoo hunday. Ifutu kaa Izirayel ra.

23Nda woysoogo kaŋ si aru bay, aru nʼa wiri, de aru tana dii a koyraa ra ka kani nda a, 24war ma ngi boro hinkaa kul fattandi koyraa miɲoo ga, war mʼi warra nda tondi kʼi wii, i ga buu. Woysoogaa ga buu, zama a mana kaati koyraa ra ka borey cee. Aroo ga buu, zama a nka kaŋ nga cinaa wandoo ga. Woo ra nʼga ifutu kaa war game. 25Amma nda hawsaa ra aroo dii woysoogo kaŋ wirandi, nda aroo nʼa dii ka kani nda a, aroo hinne kaŋ kani nda a no ma wiiyandi. 26Masi haya kul tee woysoogaa se, woysoogaa mana zunubu kul tee kaŋ ga hima nda buuyan. A ga hima nda boro kaŋ kaŋ nga cinaa ga kʼa wii. 27Zama hawsaa ra a duu a, woysoogaa kaati, amma boro kul sii no kaŋ gʼa hallasi.

28Nda aru dii woysoogo kaŋ si aru bay kaŋ mana wirandi, a kaŋ a ga ka kani nda a, de i nʼi gar a ra, 29aroo kaŋ kani nda woysoogaa ga nzorfu kaaray tamma boŋ woyguu (50) noo woysoogaa baaba se, zama a nka kaŋ a ga, a gʼa tee nga wandoo, a si hin kʼa fay kullihinne a ga huna.»

23

1«Boro kul masi marga nda nga baaba wandoo, baaboo kaynandiyan no.»

Borey kaŋ si huru Abadantaa jamaa ra

2«Aru kaŋ maamey tutubandi, wala arutaraa dunbu ka hun a ga si huru Abadantaa jamaa ra.

3Alharam si huru Abadantaa jamaa ra. Ba nga hayroo iwoyantoo (10to) si huru a ra.

4Amoŋ boro nda Mowab boro si huru Abadantaa jamaa ra. Ba ngi hayroo iwoyantoo (10to) si huru Abadantaa jamaa ra hala abada. 5Zama i mana kaa ka war kubay nda ŋaayan nda hari fondaa ra, waatoo kaŋ war fatta Misira, de mo i na Balam, Bewor izʼaroo kaŋ hun Petor koyraa ra kaŋ goo Mezopotami sufuray a ma war danga. 6Amma Abadantaa, ni Koyoo mana yadda ka haŋajer Balam se. Abadantaa, ni Koyoo na dangaroo barmay ma ne kʼa tee gaarari, zama Abadantaa, ni Koyoo nka baa ni. 7Abada masi ngi alaafiyaa nda ngi gomnoo ceeci kullihinne nʼga huna.

8Masi Edom boro dii harramante, zama ni armaa no, masi Misira boro dii harramante, zama ni nka goro ka waati tee nga gandaa ra. 9Ngi hayroo, hala ihinzantoo ga hin ka huru Abadantaa jamaa ra.»

Jamaa kaloo ga hima ka henan

10«Waati kaŋ ni koy ni iberey wongu, ma mooru ifutu kul. 11Nda aru goo ni do kaŋ si henan, zama cijinoo ra nga almaaniyoo mun a ga, a ga hima ka fatta jamaa kaloo se taray, a masi huru kaloo ra. 12Alaasaroo ra, a ma ɲumay nda hari, waynaa kaŋyanoo ga, a ga hin ka huru jamaa kaloo ra. 13Ma nongu tee jere ga, jamaa kaloo se taray, no din ra nʼga koy. 14Kuumu ma bara ni jinawey ra, nda nʼkoy saaji, ma guusu kaa, de ma ni žiiboo fiji. 15Zama Abadantaa, ni Koyoo ga dira jamaa kaloo game ka ni hallasi ka ni iberey daŋ ni kaboo ra. Ni jamaa kaloo ma henan hala a masi dii ni do albasi kul, de a masi hun ni bande.»

Tam kaŋ zuru ašariyaa

16«Masi tam kaŋ zuru nga koyoo ga ka kaa ka tugu ni do, yeeti nga koyoo se. 17A ga goro ni do, ni jamaa game nongoo kaŋ a nʼa suuba ra, ni koyrawey affoo ra, nongoo kaŋ kan a se, masʼa žilla.»

Zinaa kaŋ ga teendi tooru hugey ra

18«Izirayel ize woyey game, zinaa kaŋ ga teendi tooru hugey ra masi teendi war do, Izirayel izʼarey game, zinaa kaŋ ga teendi tooru hugey ra masi teendi war do. 19Woy zinateeri banaa wala aru zinateeri banaa, masi kate nda a Abadantaa, ni Koyoo hugoo ra, ka meefur kul kaŋ no bana, zama ngi boro hinkaa kul manʼti kala almuhal Abadantaa, ni Koyoo se.»

Garaw nda albaha

20«Masi garaw ni armaa se ka albaha dii a ga: masʼa tee nooru ra, masʼa tee ŋaayan ra, masʼa tee haya kul ra kaŋ ga garawandi ka duu albaha. 21Nʼga hin ka albaha dii yaw ga, amma ni armaa, masʼa dii a ga, hala Abadantaa, ni Koyoo ma albarka daŋ ni kabe goyey kul ra, gandaa ga kaŋ ra nʼga huru kʼa mayray.»

Meefur ašariyaa

22«Nda nʼna meefur zaa Abadantaa, ni Koyoo se, masi gay manʼa kaa, zama šikka sii, Abadantaa, ni Koyoo ga ni hãa nda a, nda woo teendi, a ga tee ma ne zunubu. 23Nda nʼna ni boŋ dii mana meefur zaa, mana duu zunubu. 24Amma haya kaŋ ni miɲoo nʼa har, mʼa tee ka sawa nda meefuroo kaŋ nʼnʼa zaa nda ni boŋ Abadantaa, ni Koyoo se, woo kaŋ ni miɲoo nʼa har.»

Ka ŋaa ni cinaa faaroo ra ašariyaa

25«Nda ni huru ni cinaa alaneb faaroo ra, nʼga hin ka alaneb-izey ŋaa nda woo kaŋ kan ma ne hala ma kungu, amma masi daŋ ni jinaa ra. 26Nda ni huru ni cinaa taasu faaroo ra, nʼga hin ka jeeni kaa nda ni kabey, amma masi cendi daŋ ni cinaa taasoo ra.»

24

Woy kaŋ fay ašariyaa

1«Nda aru na woy zaa hiijay, de woyoo mana kan a se koyne, zama a dii woyoo ga haya kaŋ si tee a se, a ma fay-kaddaasu hantum a se. Nda a nʼa noo a se, a mʼa fattandi nga do. 2A ga fatta a do, a ga koy, a ga hin ka tee aru tana se wande. 3Nda aroo woo mo si bagʼa, a ma fay-kaddaasu hantum a se. Nda a nʼa noo a se, a mʼa fattandi nga do. Wala nda aroo kaŋ nʼa zaa buu, 4aru jinaa din kaŋ nʼa naŋ si hin kʼa zaa wande koyne, zama a si halal a se, almuhal no Abadantaa jine. Masi zunubu daŋ gandaa ga kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne sanda tubu.»

Aru hiiji taaga ašariyaa

5«Aruhiiji taaga si koy wongu, de mo jeraw kul masi huru a ga, haya kul sʼa dii hala jiiri foo nga hugoo sabbu se, a ma woyoo kaŋ a hiiji a ɲaalandi.»

Tolme ašariyaa

6«Masi fufutondi dii tolme, masi fufutondi-izoo mo dii. Nda nʼnʼa woo tee, a ga hima nda hundi no nʼnʼa dii tolme.»

Boro zaayan ašariyaa

7«Nda boro diyandi kaŋ na nga armaa zay Izirayel borey ra kʼa daŋ baɲɲataray wala a nʼa neere, goy futu teekaa ga wiiyandi. Woo ra nʼga ifutu kaa war game.»

Jiray ašariyaa

8«Ni boŋ hawgay jiray ga, ma hanse ka lakkal daŋ a se, de ma hayaa kul tee nda takaa kaŋ nda sargari juwalkey kaŋ ti Lewi boro gʼa cawandi ma ne. War ma gaabandi ka goy nda woo kaŋ nda ay na sargari juwalkey yaamar. 9Hongu hayaa kaŋ Abadantaa, ni Koyoo nʼa tee Maryama se fondaa ra waatoo kaŋ war ga fatta Misira.24.9 Kabuyaney 12.10.»

Tolme ašariyaa koyne

10«Nda ni garaw ni cinaa se, masi huru nga hugoo ra ka tolme dii, 11ni mma cindi taray, boraa kaŋ se nʼga garaw ga kate ma ne tolmaa taray. 12Nda talka no, masi naŋ nga tolmaa ma kani ni do. 13Ma gaabandi ka tolmaa yeeti a se waynaa kaŋyanoo ga hala a ma kani nga bankaaraa ra, a ma gaara ma ne. Šerretaray no ma ne Abadantaa, ni Koyoo do.»

Goykaw-ize ašariyaa

14«Masi goykaw-ize talka wala alfukaaru šiita, a ma tee ni armey wala ni yawey affoo kaŋ ga goro ni gandaa koyrawey ra. 15Mʼa noo nga zaaroo goyhayoo za waynaa mana kaŋ, zama talka no, a ga too a ga. Nda manʼti woo, a ga kaati ka Abadantaa cee ni ga, de nʼga duu zunubu.»

Boro foo kul ga tuuru nga boŋ maaɲoo ga

16«Baabey si wiiyandi izey maaganda se, izey si wiiyandi baabey maaganda se. Boro foo kul ga wiiyandi nga boŋ zunuboo maaganda se.»

Haya kaŋ ga naŋandi talkey se

17«Masi yaw nda alyatim tooɲe, masi woy kaŋ kurɲoo buu bankaaraa dii tolme. 18Ma hongu kaŋ ni cindi ka tee baɲɲa Misira, Abadantaa, ni Koyoo na ni feeri. Woo se ay ga ni yaamar ma šennoo woo ka goy.

19Waati kaŋ nʼga ni faaroo hegay, de ni dirɲa jeeni ni faaroo ra, masi willi ka koy a zaa. A manʼti kala yawoo, nda alyatimoo, nda woyoo kaŋ kurɲoo buu wane. Nda nʼnʼa woo tee, Abadantaa, ni Koyoo ma albarka daŋ ni kabe goyey kul ra. 20Waati kaŋ nʼga ni zaytu-izey som, masi yee a ga ka wey kaŋ cindi a ga dogu. A manʼti kala yawoo, nda alyatimoo, nda woyoo kaŋ kurɲoo buu wane. 21Waati kaŋ nʼga ni alaneb-izey kosu, masi willi ka izey kaŋ cindi a ga ceeci. A manʼti kala yawoo, nda alyatimoo, nda woyoo kaŋ kurɲoo buu wane. 22Ma hongu kaŋ ni cindi ka tee baɲɲa Misira gandaa ra. Woo se ay ga ni yaamar ma šennoo woo ka dira.»

25

Takaa kaŋ nda ciiti ga dunbandi

1«Nda kakaw huru boroyaŋ game, i ga koy alkaaloo jine a mʼi ciiti, cimikoynoo ga henanandi, woo kaŋ sii nda cimi ga zukandi. 2Nda boraa kaŋ sii nda cimi ga hima ka žabandi, alkaaloo gʼa daaru ganda, i mʼa barzu jinoo ra ka sawa nda barzu mee hinnaa kaŋ nda nga layboo ga hima. 3Barzu mee woytaaci (40) no ma hun a ra, amma i masi bisa a ga, nda a bisa woo, ma hunbur ni armaa masi koy kayna ni jine.»

Haw ašariyaa

4«Masi heejoo miɲoo haw waati kaŋ a ga taasu musay.»

Ɲaa-izetaray hiijay

5«Nda armayaŋ ga goro cere bande, nda affoo buu bila nda a ma duu izʼaru, bukaa wandoo si koy hiiji ceewaani. Nga alboraa ga koy a do kʼa zaa wande, woo ra a na hayaa tee a se kaŋ albora ga hima kʼa tee. 6Gunde jinaa kaŋ a gʼa daŋ aduɲɲa ra armaa kaŋ buu maaɲoo no ma huru a ga, hala maaɲoo masi tuusandi ka hun Izirayel ra.

7Nda aroo woo si baa nga ma nga albora woyoo zaa wande, albora woyoo ga žigi ka koy koyraa miɲoo ga boro beerey do ka nee i se: ‹Agay alboraa wanji ka nga armaa maaɲoo tunandi Izirayel ra, a wanji ka nga alborataraa goyoo tee ya ne.› 8Alboraa koyraa boro beerey gʼa cee ka šelaŋ a se. Nda a cindi a ga ka nee: ‹Ay si baa yʼa zaa wande›, 9woo ga, albora woyoo ga man nga albora boro beerey jine, a ga nga albora aroo taami cala foo kaa, de a ga tufa ndumoo ga. A ga nee: ‹Hayaa ne kaŋ boro gʼa tee aru se kaŋ wanji ka nga armaa hugoo kayandi.› 10Maaɲoo kaŋ nda i ga boraa cee Izirayel ra ti: ‹Boraa kaŋ taami cala faa hun hugoo›.»

Woy si hima ka huru aru hinka yenje ra

11«Nda aru hinka yenje, nda affoo wandoo man ka nga kurɲoo kaa boraa kaŋ gʼa kar kaboo ra, nda a na nga kaboo taŋ ka aroo dii nda nga arutarawey, 12ma woyoo kaboo dunbu, masi hinna a se.»

Maamala ašariyaa

13«Neeši tondi hinka, ikaccu nda ibeeri masi bara ni saakoo ra. 14Neeši jinay hinka, ikaccu nda ibeeri masi bara ni do. 15Neeši tondi henna cimi ma bara ma ne, neeši jinay henna cimi ma bara ma ne, hala ma duu ka duu aloomur gandaa ra kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne. 16Zama boro kul kaŋ ga woo tee, boro kul kaŋ ga goy nda šerretaray jaŋay, almuhal no Abadantaa, ni Koyoo do.»

Amalek borey šennoo

17«Hongu hayaa kaŋ Amalek nʼa tee ma ne fondaa ra waatoo kaŋ war ga fatta Misira, 18takaa kaŋ nda a na ni kubay fondaa ra, ka ni banda borey kar, yalaafantey kul kaŋ goo banda here, a gar kaŋ ni fara, ni dusu, zama a si hunbur Irkoy. 19Waati kaŋ Abadantaa, ni Koyoo, na ni noo alaafiya ka ni kaa ni iberey kul kabey ra kaŋ ga ni kuubi ka ni bere gandaa ra kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne sanda tubu, hala mʼa mayray, ma Amalek maaɲoo kaa beenaa cire. Masi dirɲa woo.»

26

Dumari-ize jina-jinawey ašariyaa

1«Waati kaŋ ni huru gandaa ra kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne sanda tubu, waati kaŋ nʼnʼa mayray, de ni goro a ra, 2nʼga ni gandaa kaŋ Abadantaa gʼa noo ma ne dumari-ize jina-jinawey kul zaa, mʼi daŋ kokondo ra, de nʼga koy nongoo kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa suuba ka nga maaɲoo gorandi a ra. 3Ma koy sargari juwalkaa do kaŋ hanoo din goo nga goy zaarey ra, ma nee a se: ‹Ay gʼa har hõ Abadantaa, ni Koyoo jine kaŋ ay huru gandaa ra kaŋ Abadantaa žee ir baabey se kaŋ nga gʼa noo ir se.› 4Sargari juwalkaa ga kokondaa dii ni kaboo ra kʼa jisi Abadantaa, ni Koyoo sargari tonadogoo jine. 5De ma šennoo zaa Abadantaa, ni Koyoo jine ka nee: ‹Ay baaba manʼti kala Aram boro kaŋ ga gana-gana, a nka zunbu ka koy Misira, nga nda boro kaynayaŋ ka goro no din sanda taabuši. A tee dumi beeri kaŋ goo nda gaabi, i ga boobo. 6Misira borey nʼir žilla kʼir kankam kʼir daŋ goy šenda ra. 7Ir kaati ka Abadantaa, ir baabey Koyoo cee. Abadantaa na haŋajer ir se, a dii ir kankamroo, nda ir zaraboo, nda ir šiitaroo. 8Abadantaa manʼir fattandi Misira kala nda kabe gaabante, nda hini, nda teegoy beeri hunburante, nda tammaasayaŋ, nda kayfiyaŋ. 9Nga no ka kate ir ne ra, a nʼir noo gandaa woo, ganda kaŋ ra waa nda yuu ga tee hari. 10Sohõ nga ne, ay ga kate laboo kaŋ ni, Abadantaa nʼa noo ya ne dumari-ize jina-jinawey.› Šennoo kaŋ harandi banda ga, ma hayey jisi Abadantaa, ni Koyoo jine, ma sujudu Abadantaa, ni Koyoo jine.

11Woo banda ga, ma ɲaali haya henney kul maaganda kaŋ Abadantaa, ni Koyoo nʼi noo ni nda ni hugoo se, ni, nda Lewi boraa, nda yawoo bande kaŋ goo ni do.»

Jiiri hinzantoo azakkaa

12«Jiiri hinza kul, jiiri hinzantoo ti azakkaa jiiroo. Waati kaŋ nʼna ni hayey kul hegaa azakkaa kaa, mʼa noo Lewi boraa se, nda yawoo, nda alyatimoo, nda woyoo kaŋ kurɲoo buu. I gʼa ŋaa, i ga kungu ni koyrawey ra. 13Waatoo din ma nee Abadantaa, ni Koyoo jine: ‹Ay na hayaa kaŋ yeetandi jere ga Irkoy se kaa ay hugoo ra, ay nʼa noo Lewi boraa, nda yawoo, nda alyatimoo, nda woyoo kaŋ kurɲoo buu se ka sawa nda yaamar kul kaŋ nʼnʼa noo ya ne, bila nda yʼa hoo, ya na dirɲa ba affoo. 14Ya na haya kul ŋaa a ra waatoo kaŋ ay goo buuyan goray ra, ya na haya kul kaa a ra waatoo kaŋ ay si henan, ya na haya kul kaa a ra bukaw se. Ay na haŋajer Abadantaa, ay Koyoo se, ay goy nda takaa hunday kaŋ nda nʼnʼay yaamar. 15Abadantaa, ni kaŋ goo ni nongoo henanantaa ra kaŋ ti beenaa, fuuni ganda ka guna ka dii, ma albarka daŋ ni jamaa Izirayel ra, nda gandaa kaŋ nʼnʼa noo ir se ra sanda takaa nda nʼnʼa žee ir baabey se, gandaa kaŋ ra yuu nda waa ga tee hari.›»

Izirayel manʼti kala Abadantaa jamaa

16«Hõ Abadantaa, ni Koyoo ga ni yaamar ma hantumey, nda fondawey wey ka goy, mʼi dii, mʼi ka goy nda ni binoo kul nda ni hundoo kul. 17Hõ nʼna allaahidu zaa kaŋ Abadantaa ti ni Koyoo, de mo nʼga hanga nga fondawey, kaŋ nʼga nga hantumey, nda nga yaamarey, nda nga ašariyawey dii, de mo nʼga haŋajer a se. 18Hõ Abadantaa na allaahidu zaa ma ne kaŋ ni ti nga halaalaa sanda takaa kaŋ nda a nʼa har ma ne, de mo kaŋ ma nga yaamarey kul dii, 19hala nga ma hanse ka ni noo beeray, nda maa, nda jeeray ka bisa dumey kul kaŋ a nʼi taka, ma tee jama henanante Abadantaa, ni Koyoo se sanda takaa kaŋ nda a nʼa har ma ne.»

27

Tondey kaŋ i nʼi kayandi Ebal tondi hondoo ga

1Musa nda Izirayel boro beerey na jamaa yaamar ka nee: «Yaamaroo kul kaŋ ay gʼa har war se hõ, war mʼa dii. 2Han kaŋ war na Žurdeŋ isaa deŋ ka bisa gandaa ra kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne, ma tondi beeriyaŋ kayandi, mʼi yon nda dooru. 3Ma ašariyaa woo šenney kul hantum i ga waati kaŋ ni bisa ka huru gandaa ra kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne, ganda kaŋ ra waa nda yuu ga tee hari, nda takaa kaŋ nda Abadantaa, ni baabey Koyoo nʼa har ma ne. 4Waati kaŋ war na Žurdeŋ isaa deŋ, war ma tondey wey kayandi Ebal tondi hondoo boŋ kaŋ ay ga war yaamar hõ war mʼi kayandi, mʼi yon nda dooru. 5No din ra ma sargari tonadoo cin Abadantaa, ni Koyoo se, sargari tonadoo kaŋ teendi nda tondi, tondiyaŋ kaŋ ga guuru mana bay ka tuku. 6Ma Abadantaa, ni Koyoo sargari tonadogoo cin nda tondiyaŋ kaŋ mana goyandi. Nga boŋ nʼga sargari kukuranteyaŋ kaa Abadantaa, ni Koyoo se. 7Ma alaafiya teendi sargarey kaa, no din ra ma ŋaa, ma ɲaali Abadantaa, ni Koyoo jine. 8Tondey wey ga ma ašariyaa woo šenney kul hantum kʼi žeeri a ga kaaray.»

9Musa nda sargari juwalkey kaŋ ti Lewi boro šelaŋ Izirayel kul se ka nee: «Izirayel, dangay, ma haŋajer. Hõ ni tee Abadantaa, ni Koyoo jamaa. 10Ma haŋajer Abadantaa, ni Koyoo se, ma nga yaamarey nda nga hantumey ka dira kaŋ ay gʼi noo ma ne hõ.»

11Zaaroo din hunday ra, Musa na jamaa yaamar ka nee: 12«Waati kaŋ war na Žurdeŋ isaa deŋ, alkabiilawey kaŋ ti Simewoŋ, nda Lewi, nda Žuda, nda Isakar, nda Isufi, nda Benžameŋ ga kay Garizim tondi hondoo boŋ ka albarka gaara jamaa se. 13Amma alkabiilawey kaŋ ti Rubeŋ, nda Gad, nda Ašer, nda Zabuloŋ, nda Dan, nda Neftali ga kay Ebal tondi hondoo boŋ laali gaarayan se.»

Laaliyan woy cindi hinkaa (12)

14Lewi borey ga šennoo zaa ka jinde jer ka nee Izirayel arey kul se:

15«Boraa laali kaŋ ga bundu tooru hanse wala kaŋ ga guuru mennandi kʼa tee tooru, haya no kaŋ kabe goykaw kʼa tee kʼa daŋ nongu tugante ra. Almuhal no Abadantaa do. Jamaa kul ga zaabi ka nee: ‹Amin.›

16Boraa laali kaŋ ga nga baaba nda nga ɲaa kaynandi. Jamaa kul ga nee: ‹Amin.›

17Boraa laali kaŋ ga nga cinaa laboo hirrey kaa dogey ra. Jamaa kul ga nee: ‹Amin.›

18Boraa laali kaŋ ga danaw fondaa derandi a se. Jamaa kul ga nee: ‹Amin.›

19Boraa laali kaŋ ga yaw, wala alyatim, wala woy kaŋ kurɲoo buu tooɲe. Jamaa kul ga nee: ‹Amin.›

20Boraa laali kaŋ ga kani nda nga baaba wandoo, zama a nka nga baaba kaynandi. Jamaa kul ga nee: ‹Amin.›

21Boraa laali kaŋ ga marga nda adabba, dumi kul kaŋ no. Jamaa kul ga nee: ‹Amin.›

22Boraa laali kaŋ ga kani nda nga woymaa, a ma tee baaboo ize woyoo wala ɲaŋoo ize woyoo. Jamaa kul ga nee: ‹Amin.›

23Boraa laali kaŋ ga kani nda nga wandoo ɲaa. Jamaa kul ga nee: ‹Amin.›

24Boraa laali kaŋ ga nga cinaa kar kʼa wii tuguyan ra. Jamaa kul ga nee: ‹Amin.›

25Boraa laali kaŋ ga sufuray taa ka boro kaŋ mana haya kul tee kuroo mun. Jamaa kul ga nee: ‹Amin.›

26Boraa laali kaŋ si ašariyaa woo šenney kayandi kʼi ka dira. Jamaa kul ga nee: ‹Amin.›»

28

Irkoy na allaahiduyaŋ zaa albarka here

1«Nda nʼga haŋajer ka boori Abadantaa, ni Koyoo se ka gaabandi ka dira nga yaamarey kul bande nda takaa kaŋ nda ay gʼi har ma ne hõ, Abadantaa, ni Koyoo ga ni jer beene ka bisa laboo dumey kul. 2Nda nʼna haŋajer Abadantaa, ni Koyoo se, albarkawey kul ne kaŋ nʼga duu ey, de i ga tee ni wane:

3Albarka ga huru ni ra koyraa ra, albarka ga huru ni ra hawsaa ra. 4Albarka ga huru ni hayroo, nda hayey kaŋ ni laboo gʼi hay, nda ni adabbaa hayroo, nda ni hawey hayroo, nda ni alman buuney hayroo ra. 5Albarka ga huru ni kokondaa nda ni hanfoo ra. 6Albarka ga huru ni ra ni hururoo ga, albarka ga huru ni ra ni fattaroo ga.

7Abadantaa ga ni noo hinay ni iberey ga kaŋ ga kay ma ne. I ga fondo folloku zaa ka kaa ka ni wongu, amma i ga zuru ni jine nda fondo iyye. 8Abadantaa ga yaamar noo albarka ma huru ni attam fanjidogey nda ni kabe goyey kul ra. Gandaa kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne, a ga albarka daŋ ni ra gandaa din ra.

9Nda nʼna Abadantaa, ni Koyoo yaamarey dii, de ni hanga nga fondawey, Abadantaa ga ni tee jama henanante nga boŋ se nda takaa kaŋ nda a nʼa žee ma ne. 10Dumey kul kaŋ goo laboo ga, ga dii kaŋ Abadantaa maaɲoo ga ciya ni ga, de i ga hunbur ni.

11Abadantaa ga ni too nda gomni ka ni hayroo, nda ni adabbaa hayroo, nda hayey kaŋ ni laboo gʼi hay boobandi laboo ga kaŋ Abadantaa nʼa žee ni baabey se kaŋ nga gʼa noo ma ne. 12Abadantaa ga nga alman jisidoo hennaa feeri ma ne kaŋ ti beenaa, ka ni noo ncirɲi nga waatoo ra, ka albarka daŋ ni kabe goyoo kul ra. Nʼga garaw dumi booboyaŋ se, amma ni, nʼsi garaw zaa. 13Abadantaa ga ni daŋ jine ma tee boŋoo, nʼsi tee nsunfaa, waati kul beene no nʼgoo, abada nʼsi yee ganda, nda nʼga haŋajer Abadantaa, ni Koyoo yaamarey se kaŋ ay gʼi har ma ne hõ kʼi dii kʼi ka dira, 14nda nʼsi šiiri nongu tana here šenney kul ra kaŋ ay gʼi har ma ne hõ, nda nʼsi hanga koy tanayaŋ bande kʼi gana.»

Laalirey kaŋ ga duwandi Irkoy haŋajer jaŋaa ra

15«Amma nda nʼsi haŋajer Abadantaa, ni Koyoo se, nʼsi gaabandi ka dira nga yaamarey kul nda nga hantumey kul bande kaŋ nda ay ga ni yaamar hõ, laalirey kul ne kaŋ ga kaa ni ga, de i ga duu ni: 16nʼga laali koyraa ra, nʼga laali hawsaa ra. 17Ni kokondaa nda ni hanfoo ga laali. 18Ni hayroo, nda hayey kaŋ ni laboo gʼi hay, nda ni adabbaa hayroo, nda ni alman buuney hayroo ga laali. 19Nʼga laali ni hururoo ga, nʼga laali ni fattaroo ga.

20Abadantaa ga laaliyan sanba ni ga, a ga lakkaltunay sanba ni ga, ka ni kabe goyey kul birji, hala ma halaci, ma cahã ka dere, ni teegoy futawey maaganda se, zama nʼnʼay naŋ.

21Abadantaa ga wirci laala kaŋ ga bere ka ni kar, hala a ma ni tuusu ka ni kaa laboo ga kaŋ ra nʼga huru kʼa mayray. 22Abadantaa ga ɲomyan ka ni kar, nda gaaham konni, nda tonyan, nda funsuyan. A ga kate ni faarey ga kogay ka dumari-izey funbandi. I ga duu ni hala ma dere.

23Beenaa kaŋ goo ni boŋ ga tee sanda alhan, laboo kaŋ goo ni cire ga tee sanda guuru. 24Abadantaa ga kusaw nda labu hamni sanba ni gandaa se sanda ncirɲi, a ga hun beenaa ra ka zunbu ni boŋ hala ma halaci.

25Abadantaa ga ni kar ni iberey jiney ra kʼi noo hinay ni ga, nʼga kaa i ga nda fondo folloku, nʼga zuru i jine nda fondo iyye, laboo laamawey kul, boro kaŋ dii ni ga hunbur woo kaŋ duu ni maaganda se. 26Ni bukaa ga tee ŋaayan cirawey kul nda gandaa adabbawey kul se, boro kul si i dirgasandi.

27Abadantaa ga ni kar nda Misira futtawey, nda waynaw, nda kursa, nda kaajiri kaŋyaŋ si hin ka duu baani. 28Abadantaa ga ni kar nda hollay, nda danawtaray, nda boŋ hasaraw. 29Zaarikay cululu nʼga dadaba sanda takaa kaŋ nda danaw ga dadaba kubaa ra. Haya kul kaŋ nʼnʼa tee si boori. Waati kul i ga ni šiita, i ga ni kom, nʼsi duu faabakaw.

30Nʼga woy cee dii, boro tana ga kani nda a, nʼga hugu cin, nʼsi goro a ra, nʼga alaneb faari tee, nʼsi izey ŋaa. 31Ni hawoo ga koosandi ni jine, nʼsi hamoo ŋaa, ni farkaa ga diyandi ni jine, a si yeetandi ma ne, ni alman buunaa ga nondi ni iberey se, boro sii no kaŋ ga ni faaba. 32Ni izʼarey nda ni ize woyey ga huru jama tana kabey ra, ni moɲey ga dii ey, nʼga fara kʼi batu yaada, amma nʼsi hin ka baffoo tee. 33Jama kaŋ nʼsʼa bay ga hayey kaŋ ni laboo gʼi hay nda ni kabe goyoo albarkaa ŋaa, waati kul nʼga šiita nʼga kankam. 34Hayaa kaŋ ni moɲey dii a ga ni kaŋandi hollay ra.

35Abadantaa ga ni kanjey nda ni ceehamey kar nda futta laalayaŋ kaŋ si hin ka duu baani, a ga ni kar nda ey za ni cewoo ga hala ni boŋoo ga.

36Abadantaa ga ni nda ni kokoyoo kaŋ nʼnʼa daŋ ni boŋ ka koy ganda ra kaŋ nʼsʼa bay, ni baabey sʼa bay, no din ra nʼga koy tanayaŋ gana kaŋyaŋ ti bundu nda tondi. 37Nʼga tee boŋhawayhaya, nda yaasayhaya, nda haarayhaya dumey kul game kaŋ do Abadantaa ga ni ka koy.

38Nʼga dumi boobo say faarey ra, amma haya kaccu no nʼgʼa hegay, zama ndoowey gʼa ŋaa. 39Nʼga alaneb faariyaŋ tee, nʼgʼi hanse, amma nʼsi ngi alaneb haroo haŋ, nʼsi ngi hegaa tee, zama nooney gʼi ŋaa. 40Ni gandaa kul ga tee zaytuɲaa, amma jiyoo si yonandi ni ga, zama ni zaytu-izey ga kaŋ. 41Nʼga izʼaruyaŋ nda ize woyyaŋ hay, amma i si tee ni wane, zama i ga huru tamtaray. 42Ndoo beerey ga ni tuurey kul nda hayey kaŋ ni laboo gʼi hay daabu.

43Yawoo kaŋ goo ni do goo ma ne beene waati kul, de ni, waati kul ni mma yee ganda, 44a ga garaw ma ne, amma ni, haya sii ma ne kaŋ nʼgʼa garaw a se. Nga, a ga huru ni jine ka tee boŋoo, de ni, nʼga tee nsunfaa.

45Laalirey wey kul ga kaŋ ni boŋ, i ga hanga ni, ka duu ni hala waati kaŋ ni halaci, zama mana haŋajer Abadantaa, ni Koyoo se ka nga yaamarey nda nga hantumey dii kaŋ nda a na ni yaamar. 46Laalirey wey duu ni hala i ma tee tammaasa nda kayfi ni nda ni hayroo se hala abada.

47Zama mana Abadantaa, ni Koyoo gana nda ɲaali nda binekaanay waatoo kaŋ a na ni feeri haya kul here, 48woo se iberey kaŋ Abadantaa gʼi sanba ni ga, nʼga tee i se tam heray nda jaw ra, nda gaa koonu, nda talkataray haya kul ra. Abadantaa ga guuru tiŋay-zaa-bundu daŋ ni jindoo ga hala waati kaŋ a na ni halaci. 49Abadantaa ga gandaa kaŋ ga mooru, a goo hala aduɲɲa boŋ faa ga sanba ni ga, ganda kaŋ ga gum ni ga sanda takaa kaŋ nda dutaloo ga zunbu nga hamoo ga, ganda no kaŋ nʼsi maa nga šennoo, 50dumi kaŋ ndumoo ga futu, a si boro žeena beerandi, a si alhormo tee soogo se. 51A ga ni almanoo hayroo nda hayey kaŋ ni laboo gʼi hay ŋaa hala ma halaci, i si alkama, wala alaneb hari, wala jii, wala ni adabba beerey hayroo, wala ni alman buuney hayroo naŋ war se, kokoroo ti a ga ni derandi. 52A ga ni wanga ka ni daŋ game koyrawey kul ra hala waati kaŋ ra cete kuku gaabantey wey kaŋ ra nʼna ni naanaa daŋ kaŋ ni gandaa kul ra. A ga ni wanga ka ni daŋ game ni koyrawey kul ra, a ga ni gandaa kul dii kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne.

53Ni iberoo ga ni wanga ka ni daŋ game ka ni šiita hala nongu kaŋ ra nʼga ni gundoo izoo ŋaa, nʼga ni izʼarey nda ni ize woyey kaŋ Abadantaa, ni Koyoo nʼi noo ma ne hamey ŋaa. 54Ni do, arey kul boro hennaa kaŋ ti alaafiyakoyni, si hinna nga armey, nda nga wandoo kaŋ binoo ga bagʼa nda nga izey cindey kaŋ goo maaɲoo ga. 55Nga izey hamey kaŋ a gʼi ŋaa, a sʼi zamna nga nda nga borey game, zama haya kul mana cindi a se kaŋ a gʼa ŋaa nda manʼti wey, wangaroo nda šiitaroo kaŋ ni iberoo gʼa tee ni koyrawey ra maaganda se. 56Ni do, woyey kul boro henna kaŋ ti alaafiyakoyni, nga borohennataraa nda nga alaafiya se, a si baa nga ma ba nga ceetaamoo fur laboo ga. A si hinna nga kurɲoo kaŋ binoo ga bagʼa se nda nga izʼaroo nda nga ize woyoo se. 57A ga baa nga foo ma nga haykuboo nda izey kaŋ a nʼi daŋ aduɲɲa ra ŋaa, zama haya kul mana cindi a se kaŋ a ga ŋaa nda manʼti wey, wangaroo nda šiitaroo kaŋ ni iberoo gʼa tee ni koyrawey ra maaganda se.

58Nda nʼsi gaabandi ka ašariyaa woo šenney kul kaŋ hantumandi tiiraa woo ra ka dira, nda nʼsi hunbur maa daržantaa kaŋ ga hunburandi, Abadantaa, ni Koyoo, 59Abadantaa ga ni nda ni hayroo kar nda balaawu beeriyaŋ kaŋ ga gay nda wirci laalayaŋ kaŋ ga gay, hayayaŋ no kaŋ ga boŋ haw. 60A ga kate ni ga Misira wirci laaley kaŋ nʼga hunbur ey, i ga denji ni ga. 61Abadantaa ga kate ni ga ba wirci dumi kul, nda balaawu kaŋyaŋ mana hantumandi ašariyaa tiiraa woo ra hala waati kaŋ ni halaci. 62War kaŋ cindi ka boobo sanda beenaa handarawey, war ga kaa ka tee boro kaynayaŋ, zama mana haŋajer Abadantaa, ni Koyoo se. 63Takaa kaŋ nda a kan Abadantaa se nga ma gomni tee war se ka war boobandi, takaa din da a ga kan Abadantaa se nga ma war derandi ka war halaci. War ga hun laboo ga kaŋ ra nʼga huru kʼa mayray. 64Abadantaa ga ni say dumey kul ra, laboo boŋ foo ga ka koy boŋ faa ga. No din ra nʼga koy tanayaŋ kaŋ ti bundu nda tondi gana kaŋ ni, nʼsʼi bay, ni baabey sʼi bay. 65Dumey din game nʼsi duu alaafiya, nʼsi duu baa, ba nongu kaŋ ra ni cewey ga duu hunanzamay. No din ra Abadantaa si ni binoo yaynandi. Ni moogunaa ga kacca, ni tammahãa ga hun. 66Ni do, a ga hima nda ni hunaroo mma deeji, nʼga hunbur cijin nda zaari, nʼga alhuzun nda ni hunaroo nda ni buuroo. 67Subbaahi nʼga nee: ‹Jalla, nda a gar ba cijinoo no!›, cijinoo ra, nʼga nee: ‹Jalla, nda a gar ba subbaahoo no!› hunburaa kaŋ nʼgʼa maate ni binoo ra nda hayaa kaŋ ga teendi ni moɲey cire maaganda. 68Abadantaa ga ni yeeti harihiiyaŋ ra Misira ra, nʼga koy nongoo kaŋ ay bay kʼa har ma ne ka nee: ‹Nʼsi dii a koyne!›28.68 Zamnaa 17.16. No din ra war ga war boŋ neere war iberey se sanda baɲɲayaŋ nda koŋŋayaŋ, amma boro kul si war day.»

Musa šenni kokorantaa

69Wey ti amaanaa šenney kaŋ Abadantaa na Musa yaamar a mʼi daŋ nga nda Izirayel borey game Mowab gandaa ra ka tonton amaanaa ga kaŋ a nʼa daŋ nga nda ey game Horeb tondi hondoo do.

29

Hayaa kaŋ Irkoy nʼa tee Izirayel se

1Musa na Izirayel kul cee, a nee i se: «War dii hayaa kul kaŋ Abadantaa nʼa goy war jine Misira gandaa ra Firawuuna ga, nda nga tamey kul ga, nda nga gandaa kul ga, 2siiyan beerey kaŋ ni moɲey dii ey, tammaasawey wey nda kayfi beerey wey. 3Amma hala hõ Abadantaa mana war noo bine kaŋ ga faham, wala moo kaŋ ga dii, wala haŋa kaŋ ga maa. 4Ay na war gongu saajoo ra jiiri woytaaci (40), war bankaarawey mana žen war jindey ra, war taamey mana žen war cewey ra. 5War mana takula ŋaa, war mana alaneb hari moora haŋ, war mana harifutu haŋ, hala war ma bay kaŋ agay ti Abadantaa, war Koyoo. 6Waatoo kaŋ war too nongoo woo ra, Sihoŋ, Hešboŋ kokoyoo nda Og, Bašaŋ kokoyoo fatta kʼir kubay wongu se, ir hin ey. 7Ir na ngi gandaa dii, de ir nʼa noo Rubeŋ borey, nda Gad borey, nda Manase alkabiila jeraa se sanda tubuhaya. 8War ma amaanaa woo šenney wey dii, war mʼi ka dira hala war teegoyey kul ma boori.»

Izirayel borey ga hima ka Irkoy amaanaa beerandi

9«Hõ war kul goo ma kay Abadantaa, war Koyoo jine, war boŋkoyney, nda war alkabiilawey, nda war boro beerey, nda war šenni toonandikey, nda Izirayel arey kul, 10nda war zankey, nda war woyey, nda yawey kaŋ goo ni jamaa kaloo ra, za ni tuuri kuunakaa hala ni hari gurkaa. 11War goo ne ka huru amaanaa ra kaŋ Abadantaa, ni Koyoo nʼa žee, žeeyanoo kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa daŋ ni nda nga game, 12hala hõ nga ma ni tee nga jamaa, nga hunday ma tee ni Koyoo sanda takaa kaŋ nda a nʼa har ma ne, sanda takaa kaŋ nda a nʼa žee ni baabey Ibirahima, nda Isiyaka, nda Yakuba se. 13Manʼti war hinne bande ay ga amaanaa nda žeeyanoo woo tee, 14amma ay gʼa tee ba borey bande kaŋ goo ir bande hõ ne ra kaŋ goo Abadantaa, ir Koyoo jine nda borey kaŋ sii ir bande ne ra, kaŋ mana hayandi jina.

15War hunday ga takaa bay kaŋ nda ir goro Misira gandaa ra, nda takaa kaŋ nda ir bisa dumey game kaŋ game war bisa. 16War dii ngi haya harramantey, nda ngi toorey: bunduyaŋ no, nda tondiyaŋ, nda wura nda nzorfu kaaray kaŋ goo i bande. 17Aru, wala woy, wala alkabiila, wala dumi masi bara war ra kaŋ binoo bere Abadantaa, ir Koyoo se ka koy dumey wey koyey gana. Boro kul masi bara war ra kaŋ ga tee sanda linji kaŋ ga zay ka pozina wala dumari-ize hotta hay. 18Boro kul kaŋ maa žeeyanoo woo šenney masi fooma ka nee: ‹Ba kaŋ se ay ga hanga ay hundoo alhawaa bande, ay hayey kul ga boori›, woo ga kate halaciyan boraa kul ga, maanaa boraa kaŋ ti sanda labu koga nda boraa kaŋ ti sanda labu kaŋ haŋandi. 19Abadantaa si baa nga ma yaafa a se. Zama Abadantaa futuroo nda nga cansaa ga zunbu boraa din ga, laaliroo kul kaŋ hantumandi tiiraa woo ra ga kaŋ a boŋ, Abadantaa ga maaɲoo kaa beenaa cire. 20Abadantaa gʼa fay kʼa kaa Izirayel alkabiilawey kul ra bone se, ka sawa nda amaanaa laalirey kul kaŋ hantumandi ašariyaa tiiraa woo ra.»

Abadantaa ga bonawey zumandi kaŋ a nʼi har

21«Zamaney kaŋ goo kaa borey, war izey kaŋ ga kaa war dumawey ga, nda yawoo kaŋ ga hun ganda mooro ra ka kaa, waati kaŋ i dii gandaa woo balaawey nda wircey kaŋ nda Abadantaa nʼa kar, i ga nee: 22‹Gandaa laboo kul manʼti kala ganjibaali, nda ciiri, nda nuune. Haya kul si hin ka dumandi, dumi kul si boosu, dumari kul si zay, sanda Sodom nda Gomor, nda Aduma nda Seboyim halaciroo kaŋ Abadantaa nʼi halaci nga futuroo nda nga dukuroo ra.› 23Gandawey kul ga nee: ‹Macin se Abadantaa na takaa woo tee gandaa woo se? Macin se a hanse ka futu futay beeroo woo kul?› 24Borey ga tuuru ka nee: ‹I nka Abadantaa, ngi baabey Koyoo amaanaa naŋ, woo kaŋ a nʼa daŋ nga nda ey game waatoo kaŋ a nʼi fattandi Misira gandaa ra. 25I koy koy tanayaŋ gana ka sujudu i se, koyyaŋ kaŋ i sʼi bay, kaŋyaŋ Abadantaa manʼi waadu i se. 26Woo se Abadantaa futu gandaa woo ga, a na laaliroo kul kaŋ hantumandi tiiraa woo ra zumandi a ga. 27Abadantaa nʼi dogu nda futay kʼi kaa laboo ga, nda dukuray, nda dooray beeri, de a nʼi warra ganda tana ra, sanda takaa kaŋ ra i goo hõ.›

28Haya tugantey manʼti kala Abadantaa, ir Koyoo wane, haya fatawantey manʼti kala ir wane, ir nda ir izey se hala abada hala ir ma ašariyaa woo šenney kul ka dira.»

30

Izirayel borey ga hima ka yee kate Abadantaa ga

1«Waati kaŋ šenney wey kul tee ni ga, gaararoo nda laaliroo kaŋ ay nʼi daŋ ni jine, nda gandawey kul game kaŋ ra Abadantaa na ni gaaray, nda ni miile ni binoo ra, 2nda ni yee kate Abadantaa, ni Koyoo ga, nda nʼga haŋajer a se nda ni binoo kul, nda ni hundoo kul, ni nda ni izey nda takaa kaŋ nda ay ga ni yaamar hõ, 3woo ra Abadantaa, ni Koyoo ga ni takaa hanse. A ga tamalla ma ne, a ga ni marga ka hun dumey kul kaŋ ra Abadantaa, ni Koyoo na ni say-say. 4Ba nda ni zandi ka koy hala aduɲɲa boŋ faa ga, Abadantaa, ni Koyoo ga ni marga ka ni zaa no din. 5Abadantaa, ni Koyoo ga kate ni gandaa ra kaŋ ni baabey nʼa mayray, de nʼgʼa mayray. A ga gomni tee ma ne, de a ga ni boobandi ka bisa ni baabey. 6Abadantaa, ni Koyoo ga ni binoo nda ni hayroo binoo daŋbangu hala ma duu ka baa Abadantaa, ni Koyoo nda ni binoo kul, nda ni hundoo kul, hala ma duu ka huna.

7Abadantaa, ni Koyoo ga laalirey wey kul zumandi ni iberey ga, wey kaŋ ga konna ni, i ga ni gurzugay. 8Ni, nʼga yee kate, nʼga haŋajer Abadantaa se, de nʼga nga yaamarey kul ka dira kaŋ ay gʼi har ma ne hõ. 9Abadantaa, ni Koyoo ga gomni doori ni kabe goyoo kul ra, nda ni hayroo kul ra, nda ni adabba hayroo kul ra, nda hayey kaŋ ni laboo gʼi hay kul ra, zama ni gomnoo ga yee ka kan Abadantaa se sanda takaa kaŋ nda ni baabey wanoo kan a se, 10nda nʼna haŋajer Abadantaa, ni Koyoo se ka nga yaamarey nda nga hantumey dii kaŋ hantumandi ašariyaa tiiraa woo ra, de ni yee kate Abadantaa, ni Koyoo ga nda ni binoo kul nda ni hundoo kul.»

Irkoy Meešennoo si mooru borey

11«Yaamaroo woo kaŋ ay gʼa har ma ne hõ teeyanoo si hanse ka šendi ma ne, a sii ma ne nongu mooro ra kaŋ ra nʼsi hin ka duu a. 12A sii beenaa ra soko ma nee: ‹May no ma žigi ir se beenaa ra ka kate a ir se ir ma maa hayaa kaŋ a gʼa har hala ir ma duu kʼa ka dira?› 13A sii teekoo dumaa ga soko ma nee: ‹May no ma koy ir se teekoo boŋ faa ga ka kate a ir se ir ma maa hayaa kaŋ a gʼa har hala ir ma duu kʼa ka dira?› 14Amma šennoo woo goo ni jeroo ga, ni miɲoo ra, ni binoo ra, hala ma duu kʼa ka dira.»

Suuba hunayan nda buuyan game

15«Guna, hõ ay na hunayan nda gomni daŋ ni jine, ay na buuyan nda bone daŋ ni jine. 16Hayaa kaŋ nda ay ga ni yaamar hõ manʼti kala ma baa Abadantaa, ni Koyoo, ma hanga nga fondawey, ma nga yaamarey, nda nga hantumey, nda nga ašariyawey dii, hala ma duu ka huna ma boobo, de mo Abadantaa, ni Koyoo ma albarka daŋ ni ra gandaa ra kaŋ nʼga kaa kʼa mayray. 17Amma nda ni binoo bere, nda mana haŋajer, nʼna ni boŋ naŋ a ma dira ka koy sujudu koy tanayaŋ se ka goy i se, 18ay ga war bayrandi hõ kaŋ war ga tuusandi, war si duu aloomur laboo ga kaŋ ra nʼga bisa nda Žurdeŋ isaa ka huru kʼa mayray.

19Hõ ay ga beenaa nda gandaa tee seede war ga: ay na hunayan nda buuyan daŋ ni jine, ay na albarka nda laaliyan daŋ ni jine. Hunaroo suuba hala ma duu ka huna, ni nda ni hayroo, 20maanaa ma baa Abadantaa, ni Koyoo, ma haŋajer a se, ma hawa a ga. Nga ti ni hunaroo, ni aloomuroo hala ma duu ka goro laboo ga kaŋ Abadantaa žee kaŋ nga gʼa noo ni baabey Ibirahima, nda Isiyaka, nda Yakuba se.»

31

Žozuwe ciyandi ka huru Musa dogoo ra

1Musa koy šenney wey har Izirayel kul se, 2a nee i se: «Hõ ay goo nda jiiri zangu nda waranka (120). Ay si hin ka huru war jine koyne, Abadantaa nee ya ne: ‹Nʼsi bisa Žurdeŋ isaa woo ga.›31.2 Zamnaa 3.27; Kabuyaney 20.12.3Abadantaa, ni Koyoo hunday ga dira ni jine, nga no ma dumey wey halaci ni jine, nʼgʼi gaaray. Žozuwe ga huru ni jine sanda takaa kaŋ nda Abadantaa nʼa har. 4Abadantaa ga takaa tee dumey wey se kaŋ a nʼa tee Amor borey kokoyey kaŋ ti Sihoŋ nda Og nda ngi gandaa se kaŋ a nʼi halaci. 5Abadantaa gʼi daŋ war kabey ra, war ma hayaa tee i se ka sawa nda yaamaroo kul kaŋ ay nʼa har war se. 6Wa albarka daŋ war boŋ ra, war ma bine tee. War masi hunbur, war masi jijiri i jine: Abadantaa, ni Koyoo hunday no ma dira ni bande. A si ni naŋ, a si ni fur.»

7Musa na Žozuwe cee, a šelaŋ a se Izirayel kul jine ka nee: «Ma albarka daŋ ni boŋ ra, ma bine tee, zama ni no ma huru nda jamaa woo gandaa ra kaŋ Abadantaa žee ngi baabey se kaŋ nga gʼa noo i se. Ni no mʼa noo i se sanda tubuhaya. 8Abadantaa hunday no ma dira ni jine, nga hunday bara ni bande. A si ni naŋ, a si ni fur, masi hunbur, ni binoo masi jiti.»

Musa na ašariyaa talfi sargari juwalkey ga

9Musa na ašariyaa woo hantum kʼa noo sargari juwalkey kaŋ ti Lewi izʼarey kaŋ ga Abadantaa amaanaa sundukoo zaa nda Izirayel boro beerey kul se. 10Musa nʼi yaamar ka nee: «Jiiri iyye benantaa ga, garawey naŋyanoo jiiroo waatoo ra, Tendewey jingaroo ra, 11waati kaŋ Izirayel kul ga kaa ka kay Abadantaa, ni Koyoo jine, nongoo kaŋ a gʼa suuba ra, nʼga ašariyaa woo caw Izirayel kul jine. 12Nʼga jamaa marga, arey, nda woyey, nda zankey, nda yawey kaŋ goo ni koyrawey ra hala i ma maa, i ma denden, i ma hunbur Abadantaa, war Koyoo, de i ma gaabandi ka ašariyaa woo šenney kul ka dira. 13Woo ra ngi izey kaŋ si ašariyaa bay, ga maarʼa, de i ga Abadantaa, war Koyoo hunburaa denden alwaatoo kul kaŋ war ga huna laboo ga kaŋ war ga kaa kʼa mayray Žurdeŋ isaa deŋyanoo banda ga.»

Izirayel borey laadir jaŋaa

14Abadantaa nee Musa se: «Ni buuroo waatoo man. Žozuwe cee, war ma kay cere kubayyan hukkumoo ra. Ay gʼa noo ay yaamarey.» Musa nda Žozuwe koy kay cere kubayyan hukkumoo ra. 15Abadantaa bangay hukkumoo ra, duula kuku ra, duula kukoo kay hukkumoo miɲoo ga.

16Abadantaa nee Musa se: «Nʼga koy ni baabey gar alaaharaa. Jamaa woo ga koy izefututaray tee31.16 Manʼti gaaham here no, laadir jaŋay no Irkoy here. koy waaniyaŋ bande, wey kaŋ goo gandaa kaŋ ra i ga huru. I gʼay naŋ, i ga agay amaanaa dunbu kaŋ ay nʼa daŋ agay nda ey game. 17Hanoo din, ay ga futu a ga. Ay gʼi naŋ, ay si agay ndumoo cebe i se. A ga gonandi, bone boobo nda binemarayyan ga duu a. I ga nee: ‹Kaŋ se Irkoy sii ir game, nga se bonawey wey duu ir wala?› 18Agay, hanoo din, ay si agay ndumoo cebe i se, haya futaa kul kaŋ i nʼa tee ka bere koy tanayaŋ here maaganda se. 19Sohõ, war se war ma baytoo woo hantum. A waanandi Izirayel borey se, a daŋ miɲey ra, a ga tee ya ne seede Izirayel borey ga. 20Zama ay ga jamaa woo daŋ laboo ra kaŋ ay žee kaŋ ay gʼa noo nga baabey se, labu no kaŋ ra waa nda yuu ga tee hari. A ga ŋaa, a ga kungu, a ga warga, woo banda ga, a ga bere koy tanayaŋ here kʼi gana, i gʼay kaynandi ka agay amaanaa dunbu. 21Waati kaŋ bone boobo nda binemarayyaŋ kaŋ i ga, baytoo woo ga tuuru sanda seede, zama nga hayroo si dirɲa a. Ay ga ngi addibaarawey bay kaŋyaŋ goo ma bangay hõ, za ay manʼi daŋ gandaa ra kaŋ ay žee kaŋ ay gʼa noo i se.»

22Hanoo din, Musa na baytoo woo hantum kʼa waanandi Izirayel borey se.

23Woo banda ga, Abadantaa na Žozuwe, Nun izʼaroo yaamar ka nee: «Ma albarka daŋ ni boŋ ra, ma bine tee, zama ni no ma Izirayel borey daŋ gandaa ra kaŋ ay žee kaŋ ay gʼa noo i se, agay, ay goo ni bande mo.»

24Waatoo kaŋ Musa benandi ka ašariyaa woo šenney hantum tiira ra hala a timme, 25a na Lewi borey kaŋ ga Abadantaa amaanaa sundukoo zaa yaamar ka nee: 26«Wa ašariyaa tiiraa woo zaa, war mʼa daŋ Abadantaa, war Koyoo, amaanaa sundukoo jere. A ga tee war ga seede no din. 27Zama agay, ay ga ni turantetaraa nda ni hiɲešendaa bay. Zama war ture Abadantaa ga ay hunaroo ga, soko ay buuroo banda ga. 28Wa war alkabiilaa boro beerey nda war šenni toonandikey kul marga kate ay do, ay ga šenney wey har i jine, ay ga beenaa nda gandaa tee i ga seede. 29Zama ay ga bay kaŋ ay buuroo banda ga, war ga war boŋ hasara. War ga fondaa naŋ kaŋ ay nʼa yaamar war se, de waatey kaŋ ga kaa ra bone ga war kubay waati kaŋ war na goy futu tee Abadantaa jine kʼa futandi.»

Musa baytoo

30Musa na baytoo woo kalimawey kul har hala i ben Izirayel jamaa kul jine ka nee:

32

1«Beenaa, haŋajer ay ga šelaŋ!

Laboo, haŋajer ay miɲoo šenney se!

2Yala ay bayraa ma doo sanda ncirɲi,

yala ay šennoo ma zunbu sanda harandaŋ,

sanda ncirɲi kaŋ goo subu firzi boŋ,

sanda hari kaŋ goo suboo boŋ!

3Zama ay ga Abadantaa maaɲoo fee.

Wa ir Koyoo beerandi!

4Nga ti Tondoo, nga teegoyey ga timme,

zama nga fondawey kul ga šerre.

Koy no kaŋ ga laadir, šerre jaŋay sii a do,

a ga šerre, cimikoyni no.

5I na ngi boŋ hasara, manʼti nga no,

haawoo manʼti kala nga izey wane,

zamankasinay golbante kaŋ ga Irkoy hoo.

6Takaa woo nda war ga hima ka Abadantaa dii wala, jama hollokom kaŋ sii nda lakkal?

Manʼti ni baaba no kaŋ na ni taka wala?

Manʼti nga ka ni tee ka ni gorandi wala?

7Hongu waati bisantey,

wa hongu jiiri bisantey zaman ka kaa zaman.

Ni baaba hãa, a gʼa deede ma ne.

Boro beerey hãa, i gʼa har ma ne.

8Waati kaŋ Jerantaa na gandawey noo tubu,

waati kaŋ a na adamizey fay, a na jamawey hirrey kayandi ka sawa nda Izirayel borey hinnaa.

9Zama Abadantaa bagaa manʼti kala nga jamaa,

Yakuba ti nga tuboo.

10A mana duu a kala saaji ganda ra,

saaji bibi kaŋ ga wurru a ga kogu.

A gʼa kuubi kʼa bere, a ga huga nda a,

a gʼa dii sanda nga mootondoo.

11A ga hima nda dutal kaŋ ga nga izey tunandi nga tejoo ra,

a ga ɲuuti-ɲuuti nga izey boŋ ka nga fatawey kʼi gum kʼi zaa,

kʼi daŋ nga fitawey ra.

12Abadantaa hinne no mʼa gongu, koy waani kul sii a bande.

13A nʼa dirandi gandaa hodaddawey ra kʼa ŋandi faarey izey,

tondi yuu no a gʼa sunsumandi,

a gʼa noo jii kaŋ nin tondi ra.

14A gʼa noo haw waahoonu, nda feeji waa, nda feeji-ize maani,

nda Bašaŋ feeji gaarey, nda jindaarey maanoo,

nda farin hamni.

Nʼga alaneb-izey haroo haŋ nda alaneb hari moora.

15Yešurun32.15 Yešurun manʼti kala Izirayel maa foo. warga, a na tafa. Ni warga, ni naasu, ni yuttu.

A na Koyoo naŋ kaŋ nʼa tee,

a na nga hallasiroo Tondoo kaynandi.

16I ga nga canseroo tunandi nda koy waaniyaŋ ganayan,

i ga almuhalyaŋ kʼa futandi.

17I ga sargari kaa ganjey se kaŋyaŋ manʼti Irkoy,

koyyaŋ kaŋ i sʼi bay, itaagayaŋ kaŋ kaa a mana gay,

kaŋyaŋ war baabey manʼi gana.

18Nʼna Tondoo yala kaŋ na ni daŋ aduɲɲa ra,

ni dirɲa Koyoo kaŋ na ni hay.

19Waatoo kaŋ Abadantaa dii woo, a mana tee a se,

zama nga izʼarey nda nga ize woyey nʼa dor.

20A nee: ‹Ay ga agay ndumoo tugu i se,

ay ga dii haya kaŋ noo ngi kokoroo ga ti a.

Zaman laala izeyaŋ no,

izeyaŋ no kaŋ si laadir.

21I nʼay canseroo tunandi nda hayayaŋ kaŋ manʼti Irkoy,

i nʼay futandi nda haya yaadayaŋ.

Agay, ay ga ngi canseroo tunandi nda haya kaŋ manʼti jama,

ay gʼi futandi nda dumi hollokom.

22Ay futuroo nuunaa dii,

a ga dii hala alaaharaa kunehere,

a ga laboo nda nga hayey kaŋ ga zay a ra ŋaa,

a ga dii hala tondi hondey asaasey ga.

23Ay ga bone marga kʼa zumandi i boŋ,

ay ga ay birawey benandi i ra.

24Heray gʼi ɲoomandi, gaaham konni nda wirci laala kaŋ ga bere gʼi ŋaa,

ay ga ganjihoogawey hiɲey nda gandakoyey naajey sanba i ga.

25Taraa ra, takuba ga ngi izey wii,

hugoo ra, hunburay gʼi wii,

takaa follokaa no ma tee arusooga, nda woysoogo,

nda ize taana, nda hinbiri kaaray se.›

26Ay nee ay boŋ se: ‹Ay gʼi say-say kʼi benandi,

ay ga kate borey masi yee ka hongu ey,

27nda ay mana hunbur iberoo ma fooma ay ga, ngi yenjekaarey ma dere

ka nee: “Ir gaaboo kʼir ka hin, manʼti Abadantaa ka woo tee.”

28Zama ganda no kaŋ mana duu hoyray henna,

lakkal sii i se.

29Nda a gar i mma bara nda lakkal i ga faham woo se,

i ga ngi kokoroo guna.

30Taka foo nda boro foo ga boro zenber foo (1.000) gaaray?

Taka foo nda boro hinka ga boro zenber woy (10.000) gaaray,

nda ngi Tondoo manʼi nondi,

nda Abadantaa manʼi daŋ kabe ra?

31Zama ngi tondoo manʼti ir wanoo dumoo,

ba ir iberey ga tee woo se seede.

32Ngi alanebɲaŋoo mana hun kala Sodom nda Gomor32.32 Sintinoo 18.20–21; 19.4–11. alanebɲaa faaroo ra,

ngi alaneb-izey manʼti kala alaneb-izeyaŋ kaŋ ra pozina goo,

ngi fafey ga hottu.

33Ngi alaneb hari mooraa manʼti kala gandakarfu naaji,

gondi kaŋ ga wiiya naajoo no.

34Woo mana tugandi ay jeroo ga wala?

Manʼti agay alman jisidogoo ra a goo wala?

35Agay no ma bana, agay no ma alhaku kaa

waati kaŋ ngi cewey ga tanši.

Zama almasiibaa zaaroo ga baa ka kaa i ga.

Hayaa kaŋ kayandi i se ga kaŋ i boŋ nda cahãyan.›

36Abadantaa ga nga jamaa ciiti,

amma a ga hinna nga tamey se,

waati kaŋ a ga dii kaŋ ngi sahã ben,

de mo baɲɲa mana cindi, borcin mana cindi.

37A ga nee: ‹Man ra ngi koyey goo,

tondoo kaŋ ga i ga talfi?

38Man ra borey goo kaŋ na ngi sargarey maaney ŋaa,

i na ngi sargari hari-harey alaneb hari mooraa haŋ?

I ma tun, i ma war faaba,

i ma tee war hallasidogoo.›

39Sohõ wa guna, agay no, cimi no agay no,

koy sii no kala agay.

Agay no ma wiiya, agay no ma hunandi,

agay no ma boro maray, agay no mʼa noo baani.

Boro si boro kaa ay kaboo ra.

40Zama ay nʼay kaboo jer beenaa here,

ay ga nee: ‹Ay ga žee ay hundi duumantaa ga.

41Nda ay nʼay takubaa kaŋ ga hima nda meli miɲoo kaanandi,

nda ay kaboo na ciitoo dii,

ay ga bana ay iberey ra,

agay alhakoo ga hun ay konnaykey ra.

42Ay birawey ga suu nda kuri,

ay takubaa ga bukawey nda baɲɲey hamey nda ngi kuroo ŋaa,

ba iberey boŋkoyney kurey.›

43Gandawey cindey, wa war ɲaaloo cebe Irkoy jamaa se.

Zama a ga faasa nga tamey kurey se,

a ga alhakoo kaa nga yenjekaarey ra,

a ga nga laboo zunubey yaafa nga jamaa se.»

44Musa kaa, nga nda Hoše32.44 Hoše da se i ga nee Žozuwe, Kabuyaney 13.8, 16 ra., Nun izʼaroo ka baytoo woo kalimawey kul har jamaa jine.

45Waatoo kaŋ Musa na šenney kul har Izirayel kul jine ka ben, 46a nee i se: «Wa miile šenney kul ga kaŋ ay nʼi har war se hõ ka war izey yaamar i ma gaabandi ka ašariyaa šenney wey kul ka dira. 47Zama manʼti šenni yaadayaŋ no war se, war hunaroo no. Šennoo woo no ma war noo aloomur laboo ga kaŋ war ga kaa kʼa mayray Žurdeŋ isaa deŋyanoo banda ga.»

Musa buuyanoo bayrandi

48Zaari follokaa din da ra, Abadantaa šelaŋ Musa se ka nee: 49«Žigi Abarim tondi hondey ga, Nebo tondi hondoo boŋ kaŋ goo Mowab gandaa ra, Žeriko tenje, ma Kanaŋ gandaa guna kaŋ ay gʼa noo Izirayel borey se a ma tee ngi halaalaa. 50Nʼga buu tondi hondoo boŋ kaŋ ga nʼga žigi, nʼga ni hayragey gar alaaharaa, sanda Haruna, ni armaa kaŋ buu Hor tondi hondoo ga, de a na nga hayragey gar alaaharaa. 51Zama war na laybu beeri tee ay ga Izirayel borey game, Meriba kaŋ goo Kadeš haroo do, Tisin saajoo ra, war manʼay henanyanoo cebe Izirayel borey game.32.51 Kabuyaney 20.1–13.52Nʼga gandaa honnay ni jine, amma nʼsi huru gandaa ra kaŋ ay gʼa noo Izirayel borey se.»

33

Musa gaara Izirayel alkabiila woy cindi hinkaa (12) se

1Gaararoo ne kaŋ nda Musa, Irkoy boraa, gaara Izirayel se za a mana buu. 2A nee:

«Abadantaa hun Sinay tondi hondoo do ka kaa,

a tun Seyir ka koy i do.

Paraŋ tondi hondoo boŋ a bangay nga daržaa ra,

a fatta boro henanante zenber woy woyyaŋ ra.

Nga kabe hennaa ga a na ašariyaa kaŋ ga dii ma nee nuune sanba i se.

3Abadantaa ga baa jamawey,

nga boro henanantey kul goo ni kaboo ra.

I kay ni cewey cire,

i ga ni šenney taa.

4Musa na ašariyaa noo ir se,

Yakuba jamaa mayraa no.

5A mana cindi ka tee kokoy kala Yešurun33.5 Zamnaa 32.15.

waatoo kaŋ jamaa boŋkoyney nda Izirayel alkabiilawey ga marga.»

6Yala Rubeŋ ma huna, yala a masi buu,

ba nda nga borey hinnaa ga kacca.

7Hayaa ne kaŋ a nʼa har Žuda ga, a nee:

«Abadantaa, haŋajer Žuda jindoo se,

ma kate a nga dumoo do.

Yala nga kabey ma kay a se,

yala ma kaa kʼa faaba kʼa kaa nga iberey kone.»

8Lewi ga, a nee:

«Abadantaa, ni alkurraa goy jinawey kaŋ ti Tumim nda Urim mana talfandi kala boraa ga kaŋ laadir ni here,

boraa no kaŋ nʼnʼa sii Masa (maanaa ‹siiyan›),

boraa kaŋ ga nʼna yenje wiri Meriba (maanaa ‹yenje›) haroo do.33.8 Fattaroo 17.1–7; Kabuyaney 20.1–13.

9Boraa no kaŋ ga šelaŋ nga ɲaa nda nga baaba ga ka nee: ‹Ay sʼi guna!›

Boraa no kaŋ si nga armey bay, a si nga izey bay.

Zama i na ni šenney dii, i na ni amaanaa dii.

10I ma ni fondawey cawandi Yakuba se

ka Izirayel cawandi ni ašariyaa.

Yala i ma dugu daŋ ni niinoo cire,

i ma sargari kaŋ tonandi hala a ma ben daŋ ni sargari tonadogoo ga.

11Albarka ma huru nga gaaboo ra, Abadantaa,

yadda nga kabe goyoo ga.

Ma borey kaŋ ga kay a se nda wey kaŋ ga konna a centey kayri,

yala i masi yee ka tun.»

12Benžameŋ ga, a nee:

«Abadantaa baakaa no,

a ga goro jeroo ga nda baani,

waati kul Abadantaa gʼa hawgay,

Abadantaa jesey ra a ga goro.»

13Isufi ga, a nee:

«Abadantaa na albarka daŋ nga gandaa ra nda beenaa gomnoo,

nda harandaŋoo nda gandaa guusoo haroo,

14nda waynaa gomney,

nda hayaa kaŋ ga zay ka nin handu kul ra gomney,

15nda cee jinaa tondi hondey haya henney,

nda hondey kaŋ ga bara waati kul gomney,

16nda laboo nda haya kul kaŋ goo a ra gomney.

Yala Irkoy kaŋ ga goro saabayɲaŋoo ra alhormaa ma bara Isufi boŋoo ga,

nga armey boŋkoynoo teɲaa ga!

17Nga haw yaaroo ize jinaa no, darža ma bara a ga.

Nga hilley si hima nda kala ganjihaw hilliyaŋ.

Ngi nda a ga dumey kar, laboo kanjey kul.

Woo ti Efrayim boro zenber woy woyyaŋ,

woo ti Manase boro zenberyaŋ.»

18Zabuloŋ ga, a nee:

«Ɲaali Zabuloŋ, ni naarumawey ra,

ni mo Isakar, ma ɲaali ni hukkumey ra.

19I ga ciya jamayaŋ se tondi hondoo boŋ.

No din ra i ga šerretaray sargariyaŋ kaa,

zama i ga teekoo gomni beeroo nda almaney kaŋ ga tugu labutaasoo ra ka huna.»

20Gad ga, a nee:

«Albarka ma bara boraa se kaŋ ga Gad feeri!

A ga kani sanda ganjihayla woy,

a ga nga hamoo kaboo nda boŋkurunboo kottu.

21A ga haya jina-jinawey suuba nga boŋ se,

zama no din ra boŋkoynoo hayey ga tugu,

a ga dira jamaa jine,

a goy nda Abadantaa šerretaraa,

a goy nda woo kaŋ ga hima Izirayel here.»

22Dan ga, a nee:

«Dan manʼti kala ganjihayla-ize

kaŋ ga sar ka fatta Bašaŋ.»

23Neftali ga, a nee:

«Neftali kungu nda alhormo nda Abadantaa albarkaa,

ma waynakaŋay nda gurma mayray.»

24Ašer ga, a nee:

«Albarka ma huru Ašer ra Yakuba izey game.

A ma duu gaakuri nga armey ra, cewoo ma miti jiyoo ra.

25Ni hugu mee daabuhayey ma tee guuru nda alhan.

Ni gaaboo ma duu aloomur.»

26«He Yešurun33.26 Zamnaa 32.15., boro kul si hima nda Irkoy.

A ga zunbu ka hun beenaa ra duula ga

ka kaa ka ni faaba nga daržaa ra.

27Irkoy kaŋ gay a ga bara manʼti kala tugudoo,

waati kul a goo goyoo ga,

a na iberoo gaaray ni jine

ka nee ma ne: ‹Mʼa halaci!›

28Izirayel ga goro nda lakkalkanay.

Yakuba hariɲaŋoo sii kala jere ga alkama nda alaneb hari ganda ra,

nga beenaa ga harandaŋ zumandi.

29Nʼduu gomni, Izirayel!

May no ma hima ni,

jama kaŋ Abadantaa nʼa hallasi nda nga koraa nda nga takuba daržantaa?

Ni iberey ga kaa ka ngi boŋ yeeti ganda ma ne,

nʼga ngi hodaddawey taama-taama.»

34

Musa buuyanoo

1Musa žigi ka hun Mowab ganganey ra Nebo tondi hondoo boŋ, Pisiga boŋoo ga, Žeriko tenje. Abadantaa nʼa cebe gandaa kul, za Galad hala Dan, 2nda Neftali gandaa kul, nda Efrayim nda Manase gandaa, nda Žuda gandaa kul hala Dangay teekoo34.2 Zamnaa 11.24. ga, 3nda Negew gandaa, nda Žeriko koyraa gooroo kaŋ ti Teenayɲaŋey koyraa hala Sohar koyraa. 4Abadantaa nee a se: «Gandaa ti woo kaŋ ay žee kaŋ ay gʼa noo Ibirahima, nda Isiyaka, nda Yakuba se ka nee: ‹Ni hayroo se ay gʼa noo.›34.4 Sintinoo 12.7; 26.3; 28.13. Ay nʼa cebe ma ne nda ni moɲey, amma nʼsi huru a ra.»

5Musa, Abadantaa tamoo buu no din ra, Mowab gandaa ra, Abadantaa šennoo ga. 6Abadantaa nʼa sutura gooroo ra, Mowab gandaa ra, Bet-Pewor tenje. Hala hõ boro kul si nga saaraa bay. 7Musa sii nda kala jiiri zangu nda waranka (120) waatoo kaŋ a ga buu. Nga moo guna mana žabu, nga gaaboo mana gaza. 8Izirayel borey na Musa hẽe jirbi waranza (30) Mowab ganganey ra. Woo banda ga, Musa buuyanoo jirbey hẽeney nda beray goraa ben. 9Žozuwe, Nun izʼaroo too met nda hundi lakkalkoyni, zama Musa nka kabe fur a boŋ. Izirayel borey ga haŋajer a se, i na hayaa tee kaŋ nda Abadantaa na Musa yaamar.

10Annabi mana yee ka tun Izirayel ra sanda Musa cine kaŋ Abadantaa gʼa bay moo nda moo. 11Abadantaa nʼa sanba Misira gandaa ra a ma koy tammaasayaŋ nda kayfiyaŋ tee Firawuuna, nda nga tamey kul, nda nga gandaa kul ga, 12de mo haya beeri hunburantey kul kaŋ Musa kabe gaabantaa nʼi tee Izirayel kul moɲey cire ga cebe kaŋ Musa cine mana tee.