Fattaroo citaaboo

Citaaboo fahamandiroo

Citaaboo woo ra Irkoy nee: «Agay ti Abadantaa, ni Koyoo kaŋ na ni fattandi Misira gandaa ra, tamtaray hugoo ra.» Fattaroo sorraa woo (zamnaa 20.2) ga citaaboo maaɲoo (Fattaroo) nda hayaa kaŋ goo a ra cebe kaŋ ti: Irkoy ti nga jamaa Sawalkaa. Koyne mo sorraa woo ti yaamar woyaa (10) asaasoo. Irkoy kaŋ ti baji, woo maaganda se a na Izirayel borey feeri, a gʼa wiri i ga i ma ngi bajoo cebe nga se nda nga yaamarey diiyanoo.

Waatoo kaŋ Izirayel izey duu gorodoo Misira laboo ra (Sintinoo 45.17–20; 47.11), i tee jamaa beeri, amma kokoyoo nʼi tee baɲɲayaŋ. Irkoy manʼi naŋ takaa din, a na boro suuba i ra, Musa, kʼa tee i se gongukaw. Irkoy na kayfi beeriyaŋ tee ka Misira borey gaabi i ma Izirayel borey sawal kʼi naŋ i ma koy.

Boro kul kaŋ goo baɲɲataray, dumi kul kaŋ no, zaman kul kaŋ no, citaaboo woo gʼi faaba kʼi cebe haya kaŋ ti sawalyan cimoo, sawalyanoo kaŋ Irkoy gʼa noo hala boro nda nga Koyoo gamoo ma duu ka hanse, boro nda nga cinaa gamoo ma hanse.

1

Misira kokoyoo na Izirayel borey daŋ waazibi goyyaŋ ra

1Izirayel izey kaŋ huru Yakuba bande Misira, affoo kul nda nga alaayaney, maaɲey ne: 2Rubeŋ, nda Simewoŋ, nda Lewi, nda Žuda, 3nda Isakar, nda Zabuloŋ, nda Benžameŋ, 4nda Dan, nda Neftali, nda Gad, nda Ašer. 5Borey kul kaŋ hun Yakuba ga hinnaa manʼti kala boro woyye (70). Isufi goo Misira ka ben. 6Woo banda ga, Isufi buu, armey kul buu, zamanoo din borey kul buu. 7Amma Izirayel borey duu hayyan boobo, ka gooru, ngi hinnaa tonton, i hanse ka duu gaabi. I na gandaa too. 8Kokoy taaga kaa ka Misira laama kaŋ si Isufi bay. 9Kokoyoo nee nga jamaa se: «Nga ne, Izirayel borey jamaa boobo nda ir, i gaabi nda ir. 10Ir ma hawgay, ir ma lakkal daŋ ka taka tee kaŋ ra i masi tonton. A ga hin ka tee, nda wongu tun, i ga tee affoo ngi nda ir iberey kʼir wongu jina ka gandaa naŋ.» 11Woo se Misira borey na boroyaŋ daŋ Izirayel jamaa jine kaŋ gʼi torro, i nʼi daŋ waazibi goyyaŋ ra. I na koyrayaŋ kaŋ ti taasu fanjidooyaŋ cin Firawuuna se, koyrawey maaɲey ti: Pitom nda Ramses. 12Amma kaŋ i gʼi torro kul i mma tonton, i ga boobo. I konna Izirayel borey. 13Misira borey na Izirayel borey daŋ tamtaray šenda ra. 14I na tamtaray šendaa kʼi konnandi aduɲɲa. I ga labu goy, i ga feraw kar, i ga goy dumi kul tee faarey ra. Goyey kul kaŋ ra i nʼi daŋ manʼti kala tamtaray šenda.

Firawuuna na Izirayel borey gurzugay

15Misira kokoyoo šelaŋ Eberewey hayandikey se, affoo maaɲoo ti Šifra, affaa maaɲoo ti Puwa. 16A nee i se: «Nda war ga Ebere woyey hayandi, de war ga dii kaŋ izʼaru no, war mʼa wii, nda ize woy no, war mʼa naŋ a ma huna.» 17Amma hayandikey ga hunbur Irkoy, i mana hayaa tee kaŋ Misira kokoyoo nʼa har i se. I na zankaarey naŋ i ma huna. 18Misira kokoyoo ciya hayandikey se, a nee i se: «Cin se war na woo tee, ka zankaarey naŋ i ma huna?» 19Hayandikey nee Firawuuna se: «Ebere woyey nda Misira woyey manʼti affoo, Ebere woyey ga sahã, hala hayandikaa ga too kate i do gar i duu ngi boŋ ka ben.»

20Irkoy na haya henna tee hayandikey se. Jamaa mo tonton, i hanse ka duu gaabi. 21Zama hayandikey hunbur Irkoy, a nʼi noo hayyan. 22Firawuuna na nga jamaa kul yaamar ka nee: «Izʼaru kul kaŋ hayandi, war mʼa warra isaa ra, amma ize woy, war mʼa naŋ a ma huna.»

2

Musa hayyanoo

1Lewi hugoo boro na Lewi ize woy foo hiiji. 2Woyoo tee gunde, a na izʼaru hay. A dii kaŋ zankaa ga boori, a nʼa tugu handu hinza. 3Amma kaŋ a too nongu kaŋ ra a si hin kʼa tugu koyne, a na seji tee nda subu, a nʼa yon nda guduroŋ nda yonhaya. A na zankaa kanandi a ra kʼa fur isaa miɲoo ga subey game. 4Zankaa woymaa ga kay nongu mooro ra ka guna haya kaŋ ga kaa ka duu a.

5Firawuuna ize woyoo doo isaa ga ka koy ɲumay, woysoogey kaŋ goo a bande ga yaara-yaara jaboo ga. A dii sejoo subey game, a daŋ nga tamoo ma koy a zaa kate. 6A nʼa feeri, de a dii zankaa. Zankaaru no kaŋ goo ma hẽe. A hinna a se, a nee: «Eberewey zanka no.» 7Woymaa nee Firawuuna ize woyoo se: «Nʼga baa ya koy naanandikaw ceeci ma ne Ebere woyey ra hala a ma zankaa naanandi ma ne?» 8Firawuuna ize woyoo nee a se: «Ayyo». Woysoogaa koy zankaa ɲaa cee kate. 9Firawuuna ize woyoo nee woyoo se: «Zankaa woo zaa, ma cindi kʼa naanandi ya ne, ay ga ni bana.» Woyoo na zankaa zaa ka cindi kʼa naanandi.

10Waatoo kaŋ zankaa beeri, woyoo kate a Firawuuna ize woyoo se. A tee nga izoo, a na maaɲoo daŋ Musa (maanaa «a nka zandi»), a nee: «Zama haroo ra ay nʼa zaa.»

Musa zuru ka koy goro Majaŋ gandaa ra

11Waatoo kaŋ Musa beeri, han foo a fatta ka koy nga armey do, a dii waazibi goyey kaŋ ra i goo. A dii Misira aru foo kaŋ ga Ebere aru kar, nga armey affoo no. 12A na jine nda banda guna, a dii kaŋ boro sii no, a na Misira aroo kar kʼa wii kʼa tugu labutaasoo ra. 13Subaa ra, a fatta koyne, nga ne, a dii Ebere boro hinka kaŋ ga yenje. A nee boraa kaŋ tooɲe se: «Macin se nʼga ni ceroo kar?» 14A nee: «May ka ni tee ir boŋkoynoo nda ir alkaaloo? Ni mma baa mʼay wii sanda takaa kaŋ nda bi nʼna Misira aroo wii?» Musa hunbur, a nee nga boŋ se: «Hayaa bayrandi.» 15Waatoo kaŋ Firawuuna maa šennoo, a ceeci ka Musa wii. Amma Musa zuru ka hun Firawuuna ra ka koy goro Majaŋ gandaa ra. A goro day foo jere. 16Majaŋ gandaa sargari juwalkaa goo nda ize woy iyye, i ga kaa ka gur ka ngi hari haŋ jinawey too ka ngi baaba almaney haŋandi. 17Amma kurkawyaŋ kaa kʼi gaaray, de Musa tun ka faasa i se ka ngi almaney noo hari i ma haŋ. 18Waatoo kaŋ i yee ngi baaba Rehuwel2.18 Zamna 3to ra ka koy, i mma nee Rehuwel se Žetro. do, a nee i se: «War ya yee kate tanba hõ?» 19I nee: «Misira aru foo kʼir kaa kurkey kabey ra, ba hari nga kʼa gur ir se ka almaney haŋandi.» 20A nee nga ize woyey se: «Man aroo goo? Macin se war nʼa naŋ? Wʼa cee, a ma kaa ka ŋaa!»

21Musa yadda ka goro aroo do, a na Musa noo nga ize woyoo kaŋ maaɲoo ti Sefora. 22A na izʼaru foo daŋ aduɲɲa ra, Musa na maaɲoo daŋ Geršom (maanaa «ka koy goro no din»), a nee: «Ya nka koy goro labu waani ra.»

Irkoy na Musa suuba a ma Izirayel borey kaa kabe ra

23Waati kukoo woo ra Misira kokoyoo buu. Izirayel borey hottu, i kaati, de ngi goyoo hottaa kaatiroo ka faaba ceeci žigi ka too Irkoy do. 24Irkoy maa ngi hẽenoo, a hongu nga amaanaa kaŋ goo nga, nda Ibirahima, nda Isiyaka, nda Yakuba game. 25Irkoy na Izirayel borey guna, a dii ngi takaa.

3

1Musa ga nga nzuraa Žetro kaŋ ti Majaŋ gandaa sargari juwalkaa almaney kur. A na almaney ka koy saajoo dumaa ga, a too Irkoy tondi hondoo do kaŋ se i ga nee Horeb. 2Abadantaa almalaykaa bangay a se nuune deene ra, saabayɲaa game. A ga saabayɲaŋoo guna, nga ne, a ga dii, amma nuunaa si saabayɲaŋoo ŋaa. 3Musa nee: «Ay ga kuubi ka koy bangayyan beeroo woo guna, macin se saabayɲaŋoo si ton.» 4Abadantaa dii kaŋ a goo ma kuubi ka koy guna, Irkoy goo saabayɲaŋoo gamoo ra, a nʼa cee ka nee: «Musa! Musa!» A nee: «Agay ne.» 5Irkoy nee: «Masi man kate ne, ni taamey kaa ni cewey ra, zama nongoo kaŋ ra nʼgoo ma kay manʼti kala labu henanante.» 6A nee koyne: «Ay manʼti kala ni baaba Koyoo, Ibirahima Koyoo, Isiyaka Koyoo, Yakuba Koyoo.» Musa na nga ndumoo daabu, zama a ga hunbur nga ma Irkoy guna.

7Abadantaa yee ka nee: «Ay dii, ay dii ay jamaa torraa Misira gandaa ra, ngi kaatiroo kaŋ i gʼa tee ngi waazibi goyey juwalkey maaganda se, ay maarʼa, ay ga bay kaŋ i goo hottay ra. 8Ay zunbu ka kaa kʼi kaa Misira borey hinoo cire kʼi žigandi ka koy ganda henna hayante ra kaŋ ra waa nda yuu ga tee hari, Kanaŋ borey gorodogoo, nda Heti borey gorodogoo, nda Amor borey gorodogoo, nda Ferezi borey gorodogoo, nda Hewi borey gorodogoo, nda Žebus borey gorodogoo no. 9Sohõ nga ne, Izirayel borey kaatiroo too kate hala ay do, ay dii torraa kaŋ Misira borey nʼa daŋ i ga. 10Sohõ koy, ay ga ni sanba Firawuuna do, mʼay jamaa Izirayel borey kaataray Misira.»

Irkoy na nga maaɲoo bangandi Musa se

11Musa nee Irkoy se: «May ti agay kaŋ ga koy Firawuuna do ka Izirayel borey fattandi Misira?» 12Irkoy nee: «Ay goo ni bande, silbaa ne kaŋ ga cebe kaŋ agay ka ni sanba: waati kaŋ nʼna jamaa fattandi Misira, war ga Irkoy gana tondi hondoo woo boŋ.» 13Musa nee Irkoy se: «Aywa, nda ay koy Izirayel borey do ka nee i se: ‹War baabey Koyoo kʼay sanba war do.› Nda i nee ya ne: ‹Macin ti maaɲoo?›, macin no ay gʼa har i se?»

14Irkoy nee Musa se: «Agay ti a ga bara.» A nee a se: «Nee Izirayel borey se: ‹“A ga bara” kʼay sanba war do.›» 15Irkoy yee ka nee Musa se: «Nee Izirayel borey se: ‹Abadantaa, war baabey Koyoo, Ibirahima Koyoo, Isiyaka Koyoo, Yakuba Koyoo kʼay sanba war do. Woo ti ay maaɲoo hala abada. Woo ti ay maaɲoo kaŋ ga ciyandi zaman ka kaa zaman.› 16Koy ma Izirayel boro beerey marga, ma nee i se: ‹Abadantaa, war baabey Koyoo, Ibirahima Koyoo, Isiyaka Koyoo, Yakuba Koyoo bangay ya ne, a nee: “Ay dii war, ay ga haya bay kaŋ goo war ga Misira.”› 17Ay nee: ‹Ay ga torraa zaa war ga kaŋ Misira borey nʼa daŋ war ga ka war ka koy Kanaŋ borey gandaa ra, nda Heti borey gandaa ra, nda Amor borey gandaa ra, nda Ferezi borey gandaa ra, nda Hewi borey gandaa ra, nda Žebus borey gandaa ra, ganda kaŋ ra waa nda yuu ga tee hari.› 18I ga haŋajer ni jindoo se, ma huru, ni nda Izirayel boro beerey Misira kokoyoo do, war ma nee a se: ‹Abadantaa, Eberewey Koyoo bangay ir se, sohõ ir gʼa wiri ni ga, mʼir naŋ ir ma jirbi hinza diray tee ka koy saajoo ra ka sargari kaa Abadantaa, ir Koyoo maaɲoo ga.› 19Amma ay ga bay kaŋ Firawuuna, Misira kokoyoo si war naŋ war ma koy nda manʼti a nka waazibi a ga. 20Ay gʼay kaboo šerre ka Misira kar nda kayfey kul kaŋ ay gʼi tee i game. Woo banda ga, a ga war naŋ war ma koy. 21Ay ga jamaa woo noo alhormo Misira borey do. Waati kaŋ war ga koy, war si koy kabe koonu. 22Woy foo kul ma nga taalammaa nda nga gorokasinaa wiri nzorfu jinay, nda wura jinay, nda bankaaray, war mʼi daŋ war izʼarey nda war ize woyey ga, war ma Misira borey kabey koonandi.»

4

Irkoy na nga hinoo bangandi Musa se

1Musa zaabi ka nee: «Nga ne, i si naanay agay, i si haŋajer ay jindoo se, i ga nee: ‹Abadantaa mana bangay ma ne.›» 2Abadantaa nee a se: «Macin bara ni kaboo ra?» A nee: «Gobu.» 3Abadantaa nee: «A warra ganda». A nʼa warra ganda, a tee gondi, Musa zuru a jine. 4Abadantaa nee Musa se koyne: «Ni kaboo šerre kʼa dii nda nsunfaa.» A na nga kaboo šerre kʼa dii, a bere ka tee gobu kaboo ra.

5Abadantaa nee: «Woo ga kate i ma naanay kaŋ ngi baabey Koyoo, Ibirahima Koyoo, Isiyaka Koyoo, Yakuba Koyoo bangay ma ne.» 6Abadantaa nee a se koyne: «Ni kaboo fur ni gandey ga.» A nʼa fur a ga, waatoo kaŋ a nʼa kaataray, nga ne, a jiray, a kaaray ma nee waa. 7A nee koyne: «Ni kaboo yeeti ni gandey ga.» A nʼa yeeti gandey ga, a nʼa kaataray, nga ne, kaboo yee nga taka žeenaa ga. 8Abadantaa nee: «Nda a tee i mana naanay ni ka yadda tammaasa jinaa ga, i ga naanay ihinkantoo maaganda se. 9Nda a tee tammaasa hinkaa woo kul ga i mana naanay, i mana haŋajer ni jindoo se, ma isaa haroo zaa mʼa doori laboo ra, haroo kaŋ nʼnʼa zaa isaa ra ga bere ka tee kuri laboo ra.»

Irkoy na Haruna tonton Musa ga

10Musa nee Abadantaa se: «He ay Koyoo, ay manʼti boro kaŋ ga šenni ga faala, manʼti bi, manʼti biifoo, manʼti za nʼsintin ka šelaŋ ni tamoo se, zama ay miɲoo ga tiŋ, ay deenoo ga tiŋ.» 11Abadantaa nee a se: «May ka adamize noo mee? May ka benbaw wala lutu, boro kaŋ ga dii wala danaw tee? Manʼti agay no Abadantaa? 12Sohõ koy, agay, ay goo ni miɲoo bande, ay ga hayaa cawandi ma ne kaŋ nʼga hima kʼa har.» 13Musa nee: «He ay Koyoo, ay gʼa wiri ni ga, boro tana sanba kaŋ nʼbaa.»

14Abadantaa futu Musa ga, a nee: «Ni armaa Haruna, Lewi boraa, a nka sii no? Ay ga bay kaŋ nga, a ga waana šenni, nga ne, a goo ma fatta ka ni kubay. Nda a dii ni, binoo ga ɲaali. 15Nʼga šelaŋ a se, ma šenney daŋ miɲoo ra. Agay, ay goo ni miɲoo nda nga miɲoo bande. Ay ga hayaa cawandi war se kaŋ war ga hima kʼa tee. 16A ga šelaŋ jamaa se ni dogoo ra, nga, a ga tee ni miɲoo, ni, nʼga tee a se irkoy. 17Ma goboo woo dii ni kaboo ra, nga nda nʼga tammaasa kayfantey tee.»

Musa yee nga jamaa do

18Musa yee nga nzuraa Žetro do ka nee a se: «Suuri naŋ ya koy, ya yee agʼarmey do Misira gandaa ra hala ya dii wala i ga huna.» Žetro nee Musa se: «Ma koy nda baani.» 19Abadantaa nee Musa se Majaŋ gandaa ra: «Koy, ma yee Misira, zama arey kul buu kaŋ baa ngi ma ni hundoo kaa.» 20Musa na nga wandoo nda nga izʼarey zaa, a nʼi žigandi farkayaŋ boŋ, a yee Misira gandaa ra. Musa na Irkoy goboo dii nga kaboo ra.

21Abadantaa nee Musa se koyne: «Waatoo kaŋ nʼna fondaa zaa ka willi Misira, gaabandi kayfey kul kaŋ ay nʼi daŋ ni kaboo ra, mʼi tee Firawuuna jine. Agay, ay ga binoo šendandi, a si jamaa naŋ i ma koy. 22Nee Firawuuna se: ‹Hayaa ne kaŋ Abadantaa nʼa har: “Izirayel manʼti kala ay izʼaroo, ay ize jinaa. 23Ay nee ma ne: ‘Ay izʼaroo naŋ hala a ma koy sargari kaa ya ne. Nda ni wanji kʼa naŋ a ma koy, nga ne, ay ga ni izʼaroo wii, ni ize jinaa.’”›»

24Fondaa ra, nongoo kaŋ ra i na cijinoo tee, Abadantaa kaa Musa ga, a ceeci nga mʼa wii. 25No din no Sefora na tondi mee kaana foo zaa ka nga izʼaroo daŋbangu, ka kuuru futaa ka tuku Musa cewey ga. A nee: «Nda cimi, ni manʼti kala ya ne kuri kurɲe.» 26Abadantaa nʼa naŋ. A mana nee a se «kuri kurɲe» kala daŋbanguyanoo maaganda se.

27Abadantaa nee Haruna se: «Koy Musa kubay saajoo ra.» A koy, a na Musa kubay Irkoy tondi hondoo do, a nʼa naagu nga gandey ra. 28Musa na Abadantaa šenney kul har Haruna se kaŋ a na nga sanba nga mʼi har nda tammaasawey kul kaŋ a nʼi noo nga se nga mʼi tee.

29Musa nda Haruna koy, i na Izirayel boro beerey kul marga. 30Haruna na šenney kul har kaŋ Abadantaa nʼi har Musa se, a na tammaasawey tee jamaa jine. 31Jamaa naanay. Waatoo kaŋ i maa kaŋ Abadantaa ɲeli Izirayel borey ga, a dii ngi torraa, i gunguma ka sujudu.

5

Musa nda Haruna koy Firawuuna do

1Hayey wey banda ga, Musa nda Haruna huru Firawuuna do, i nee a se: «Hayaa ne kaŋ Abadantaa, Izirayel Koyoo nʼa har: ‹Ay jamaa naŋ i ma koy, hala i ma jingar tee ay maaɲoo ga saajoo ra.›» 2Firawuuna nee: «Abadantaa ti may kaŋ se ay ga haŋajer ka yadda ka Izirayel naŋ a ma koy? Ay si Abadantaa bay, ay si Izirayel naŋ a ma koy mo.» 3Musa nda Haruna nee: «Eberewey Koyoo bangay ir se, ir gʼa wiri ni ga, mʼir naŋ ir ma jirbi hinza diray tee ka koy saajoo ra ka sargari kaa Abadantaa, ir Koyoo maaɲoo ga, hala a masi koy wirci laala kaŋ ga bere kʼir kar wala a ma takuba kʼir kar.» 4Misira kokoyoo nee i se: «Musa nda Haruna, cin se war ga baa war ma jamaa kaa nga goyoo ra? Wa koy war waazibi goyey ra.» 5Firawuuna nee koyne: «Sohõ kaŋ gandaa jamaa boobo, nga no war ga nee i ma ngi waazibi goyey naŋ.»

Firawuuna tonton Izirayel goyoo ga

6Hanoo din hunday, Firawuuna šendandi waazibi goyey juwalkey nda jamaa šenni toonandikey ga ka nee: 7«War masi yee ka jamaa noo subu i ma feraw kar sanda takaa kaŋ war cindi kʼa tee, ngi hunday ma koy subu kuuna ngi boŋ se! 8Wa daŋ kaŋ i ma feraw kar sanda hinnaa kaŋ i cindi kʼa tee. War masi haya kul kaa hinnaa ra! Zama fuyyanteyaŋ no, woo se i ga kaati ka nee: ‹Ir ma koy, ir ma sargari kaa ir Koyoo se!› 9Goyoo woo ma tee arey se jeraw, i masi duu ngi boŋ, i masi haŋajer taari šenney se.»

10Jamaa waazibi goyey juwalkey nda nga šenni toonandikey fatta ka šelaŋ jamaa se ka nee: «Firawuuna nee: ‹Ay si war noo subu koyne, 11wa koy war hunday, war ma subu ceeci nongu kaŋ ra war ga duu. Haya kul si hun war goyoo ra.›»

12Jamaa say Misira gandaa kul ra ka subu hamni kuuna. 13Waazibi goyey juwalkey gʼi šiita ka nee: «Wa war goyoo tee ka timme, woo kaŋ kayandi zaari kul war mʼa tee, wa tee sanda waatoo kaŋ subu goo no takaa.» 14I na Izirayel borey šenni toonandikey kar kaŋ Firawuuna waazibi goyey juwalkey nʼi daŋ jamaa jine. I nee šenni toonandikey se: «Cin se war mana war goyoo timmandi ka feraw kar bi nda hõ sanda cee jinaa takaa?»

15Izirayel borey šenni toonandikey huru Firawuuna do ka hẽe a ga ka nee a se: «Macin se nʼga woo daŋ ni tamey ga? 16I si ni tamey noo subu koyne, de i ga nee i se: ‹Wa feraw kar!› Nga ne, i ga ni tamey kar. Ni jamaa tooɲe.» 17A nee: «War manʼti kala fuyyanteyaŋ, fuyyanteyaŋ! Woo se war ga nee: ‹Ir ma koy sargari kaa Abadantaa maaɲoo ga.› 18Sohõ wa koy goy, i si war noo subu, amma war ga feraw hinna follokaa kar.»

19Izirayel borey šenni toonandikey dii kaŋ ngi takaa laala, zama i nee: «War masi kumandi ferawey hinnaa ra kaŋ war ga hima kʼa kar zaari foo kul.» 20Waatoo kaŋ i fatta Firawuuna do, i koy Musa nda Haruna kubay kaŋ gʼi batu. 21I nee i se: «Abadantaa ma war guna, a ma war ciiti. Zama war nʼir gaakurey hottandi Firawuuna nda nga tamey do. War nkʼi noo takuba i mʼir wii.»

22Musa yee Abadantaa do, a nee: «Ay Koyoo, macin se nʼna jamaa woo torro? Macin se nʼnʼay sanba? 23Za ay huru Firawuuna do ka šelaŋ a se ni maaɲoo ga, a na jamaa torro, de mana ni jamaa hallasi.»

6

1Abadantaa nee Musa se: «Sohõ nʼga kaa ka dii hayaa kaŋ ay gʼa tee Firawuuna se, kabe gaabante gʼa gaabi a ma Izirayel borey naŋ i ma koy, kabe gaabante gʼa gaabi a mʼi gaaray kʼi fattandi nga gandaa ra.»

Irkoy na Musa noo allaahidu kaŋ nga ga Izirayel kaa kabe ra

2Irkoy šelaŋ Musa se, a nee a se: «Agay ti Abadantaa. 3Ay bangay sanda Irkoy, Hini-kul-koyoo Ibirahima, nda Isiyaka, nda Yakuba se, amma ya nʼay boŋ bayrandi i se sanda Abadantaa. 4Ay na agay amaanaa mo kaŋ goo ir game gorandi kaŋ i ga duu Kanaŋ gandaa, gandaa kaŋ ra i koy goro ka tee yaw. 5Ay maa mo Izirayel borey kaŋ Misira borey nʼi tee tam hẽenoo. Ay hongu agay amaanaa. 6Woo maaganda se nee Izirayel borey se: ‹Agay ti Abadantaa, ay ga Misira waazibi goyey zaa war boŋ. Ay ga war kaa ngi tamtaraa ra. Ay ga war feeri nda ay hinoo nda ciiti beeriyaŋ. 7Ay ga war dii ay jamaa, ay ga tee war Koyoo. War ga kaa ka bay kaŋ agay ti Abadantaa, war Koyoo kaŋ ga war feeri ka Misira waazibi goyey zaa war boŋ. 8Ay ga war daŋ gandaa ra kaŋ ay nʼay kaboo jer ka žee kʼa noo Ibirahima, nda Isiyaka, nda Yakuba se, ay gʼa tee war mayray. Agay ti Abadantaa.›» 9Musa na taka follokaa ka šelaŋ Izirayel borey se, amma i mana haŋajer a se takaa kaŋ nda biney hun nda goy šendaa maaganda se.

10Abadantaa šelaŋ Musa se ka nee: 11«Huru, ma šelaŋ Firawuuna, Misira kokoyoo se hala a ma Izirayel borey naŋ i ma fatta nga gandaa ra.» 12Musa šelaŋ Abadantaa jine ka nee: «Nga ne, Izirayel borey mana haŋajer ya ne, taka foo nda Firawuuna ga haŋajer ya ne? Šenni si faala ay ga.» 13Abadantaa šelaŋ Musa nda Haruna se, a nʼi noo yaamaryaŋ Izirayel borey nda Firawuuna, Misira kokoyoo se, hala a ma Izirayel borey naŋ i ma fatta Misira gandaa ra.

Musa nda Haruna kaagey

14Izirayel borey hugu boŋey maayaŋ ne:

Rubeŋ ti Izirayel ize jinaa, nga izʼarey maaɲey ti: Hanok, nda Palu, nda Hesroŋ, nda Karmi. Wey ti Rubeŋ hayroo kaagey.

15Simewoŋ izʼarey ti: Yemuwel, nda Yamin, nda Ohad, nda Yakin, nda Sohar, nda Sawul kaŋ ti Kanaŋ gandaa woyoo izʼaroo. Wey ti Simewoŋ hayroo kaagey.

16Lewi izʼarey maaɲey, alwadda ka kaa alwadda ti: Geršoŋ, nda Kehat, nda Merari. Lewi duu jiiri zangu nda waranza cindi iyye (137) aloomur. 17Geršoŋ izʼarey ti: Libni nda Šimeyi, ka sawa nda ngi hayroo kaagey. 18Kehat izʼarey ti: Amram, nda Yisehar, nda Hebroŋ, nda Uziyel. Kehat duu jiiri zangu nda waranza cindi hinza (133) aloomur. 19Merari izʼarey ti: Mahili nda Muši. Wey ti Lewi hayroo kaagey, alwadda ka kaa alwadda.

20Amram hiija nga hawaa Žokebed, a duu a se Haruna nda Musa. Amram duu jiiri zangu nda waranza cindi iyye (137) aloomur.

21Izahar izʼarey ti: Kora, nda Nefeg, nda Zikri. 22Uziyel izʼarey ti: Mišel, nda Elisafaŋ, nda Sitri.

23Haruna hiija Elišeba, Aminadab ize woyoo, Nahišoŋ woymaa no. A duu a se Nadab, nda Abihu, nda Eleyazar, nda Itamar.

24Kora izʼarey ti: Asir, nda Elkana, nda Abiyasaf. Wey ti Kora hayroo kaagey.

25Eleyazar, Haruna izʼaroo hiija Putiyel ize woy foo. A duu a se Pinehas. Wey ti Lewi hugey borey hugu boŋey ka sawa nda ngi hayroo kaagey.

26Haruna follokaa nda Musa follokaa se Abadantaa šelaŋ ka nee: «Wa Izirayel borey fattandi Misira gandaa ra hugu nda hugu.» 27Musa nda Haruna ti borey kaŋ šelaŋ Firawuuna, Misira kokoyoo se, hala i ma Izirayel borey fattandi Misira.

Irkoy yee ka nga allaahidoo zaa Musa se

28Hanoo kaŋ Abadantaa šelaŋ Musa se Misira gandaa ra, 29Abadantaa nee Musa se: «Agay ti Abadantaa, hayey kul kaŋ ay nʼi har ma ne har Firawuuna, Misira kokoyoo se.» 30Musa nee Abadantaa se: «Nga ne, šenni si faala ay ga, taka foo nda Firawuuna ga haŋajer ya ne?»

7

1Abadantaa nee Musa se: «Guna, ay na ni tee irkoy Firawuuna se, Haruna ni armaa ga tee ni annaboo. 2Ni no ma hayey kul har kaŋ nda ay ga ni yaamar, ni armaa Haruna ga šelaŋ Firawuuna se hala a ma Izirayel borey naŋ i ma koy ka fatta nga gandaa ra. 3Agay, ay ga Firawuuna binoo šendandi, ay gʼay tammaasawey nda ay kayfey boobandi Misira gandaa ra. 4Firawuuna si haŋajer war se, ay gʼay kaboo šerre Misira ga, ay gʼay wongu-izey, ay jamaa, Izirayel borey fattandi Misira gandaa ra nda ciiti beeriyaŋ. 5Misira borey ga kaa ka bay kaŋ agay ti Abadantaa waati kaŋ ay nʼay hinoo cebe Misira ga, de ay na Izirayel borey fattandi i game.» 6Musa nda Haruna na takaa tee kaŋ nda Abadantaa nʼi yaamar, i na takaa din da tee. 7Musa sii nda kala jiiri woyyaaha (80), Haruna goo nda jiiri woyyaaha cindi hinza (83) waatoo kaŋ i ga šelaŋ Firawuuna se.

Firawuuna wanji ka haŋajer Musa nda Haruna se

8Abadantaa nee Musa nda Haruna se: 9«Nda Firawuuna šelaŋ war se ka nee: ‹Wa kayfi tee ir ma dii›, ma nee Haruna se: ‹Ni goboo zaa mʼa warra Firawuuna jine.› Goboo ga bere ka tee gandakarfu.» 10Musa nda Haruna huru Firawuuna do, i na takaa din da tee, takaa kaŋ nda Abadantaa nʼi yaamar. Haruna na nga goboo warra Firawuuna nda nga tamey jine, goboo bere ka tee gandakarfu. 11Firawuuna mo na nga bayraykoyney nda kottekoyney cee, de ngi mo, Misira gandaa gunandikey na ngi kottawey ka takaa din da tee. 12Affoo kul na nga goboo warra, i bere ka tee gandakarfu. Haruna goboo na ngi gobey gon. 13Amma Firawuuna binoo šendi, a mana haŋajer i se sanda takaa kaŋ nda Abadantaa nʼa har.

Balaawu jinaa: haroo bere ka tee kuri

14Abadantaa nee Musa se: «Firawuuna binoo šendi, a wanji ka jamaa naŋ i ma koy. 15Koy suba subbaahi Firawuuna do, nga ne, a ga fatta ka koy haroo ga, mʼa kubay isaa miɲoo ga, ma goboo dii ni kaboo ra kaŋ bere ka tee gondi. 16Ma nee a se: ‹Abadantaa, Eberewey Koyoo kʼay sanba ni do, a nee: “Ay jamaa naŋ i ma koy hala i ma sargari kaa ya ne saajoo ra.” Nga ne, hala sohõ mana haŋajer. 17Hayaa ne kaŋ Abadantaa nʼa har: “Woo ra nʼga kaa ka bay kaŋ agay ti Abadantaa: nga ne, ay ga isaa haroo kar nda goboo kaŋ goo ay kaboo ra, de haroo ga bere ka tee kuri. 18Hamiisawey kaŋ goo isaa ra ga buu, de isaa ga funbu. Misira borey si yee ka hin ka isaa haroo haŋ.”›» 19Abadantaa nee Musa se: «Nee Haruna se: ‹Ni goboo zaa kʼa šerre Misira harey ga, isawey ga, nda isa kabey ga, nda hari kaydogey ga, nda hari margadogey ga. I ga bere ka tee kuri, Misira gandaa kul ga tee kuri, ba haroo kaŋ goo bundu tuwey nda tondi tuwey ra ga bere ka tee kuri.›»

20Musa nda Haruna na takaa din da tee, takaa kaŋ nda Abadantaa nʼa yaamar. A na nga goboo jer ka isaa harey kar, Firawuuna jine nda nga tamey jine. Isa harey kul bere ka tee kuri. 21Hamiisa kaŋ goo isaa ra buu. Isaa funbu, Misira borey si hin ka isaa haroo haŋ. Misira gandaa kul tee kuri.

22Amma Misira kottekoyney na ngi kottawey ka taka follokaa tee. Firawuuna binoo šendi, a mana haŋajer i se, sanda takaa kaŋ nda Abadantaa nʼa har. 23Firawuuna na banda bere ka huru nga hugoo ra, a mana tee a se baffoo. 24Misira borey kul koy fanša isaa miɲey bande hala ngi ma duu hari ka haŋ, zama i si hin ka isaa haroo haŋ.

25Abadantaa isaa karyanoo banda ga, jirbi iyyaa timme.

Balaawu hinkantoo: nbalawey

26Abadantaa nee Musa se: «Huru Firawuuna do, nee a se: ‹Hayaa ne kaŋ Abadantaa nʼa har: “Ay jamaa naŋ i ma koy hala i ma sargari kaa ya ne. 27Nda ni wanji kʼi naŋ i ma koy, nga ne, agay, ay ga ni gandaa kul kar nda nbala. 28Isaa ga too nda nbala, i ga žigi ka huru ni windoo ra, nda ni hugoo kaŋ ra nʼga kani, ni daaroo boŋ, nda ni tamey hugey ra, nda ni jamaa kul game. I ga huru ni alforoney nda ni laajin diibidogey ra. 29Nbalawey ga žigi ka koy ni, nda ni jamaa, nda ni tamey ga.”›»

8

1Abadantaa nee Musa se: «Nee Haruna se: ‹Ni kaboo nda ni goboo kaŋ goo a ra šerre isawey, nda isaa kabey, nda hari kaydogey ga, de ma nbalawey žigandi Misira gandaa ga.›» 2Haruna na nga kaboo šerre Misira harey ga, nbalawey žigi ka koy ka Misira gandaa daabu. 3Kottekoyney na ngi kottawey ka taka follokaa tee, i na nbalawey žigandi Misira gandaa ga. 4Firawuuna na Musa nda Haruna cee, a nee: «Wa Abadantaa ŋaaray a ma nbalawey moorandi agay nda ay jamaa ga, de ay ga jamaa naŋ i ma koy, i ma sargari kaa Abadantaa maaɲoo ga.» 5Musa nee Firawuuna se: «Ay ga beeray daŋ ni ga ka ni noo ma waatoo har kaŋ ra nʼga baa ya Irkoy ŋaaray ni, nda ni tamey, nda ni jamaa se, hala nbalawey ma mooru ni, nda ni hugey, taka kaŋ ra i ma cindi isaa hinne ra.» 6A nee: «Suba.» Musa nee: «Woo kaŋ nʼnʼa har ga tee hala ma bay kaŋ Abadantaa, ir Koyoo cine sii. 7Nbalawey ga mooru ni, nda ni hugey, nda ni tamey, nda ni jamaa ga, i si cindi kala isaa hinne ra.»

8Musa nda Haruna fatta Firawuuna do. Musa kaati ka Abadantaa ŋaaray nbalawey kaŋ a kate ey Firawuuna ga maaganda se. 9Abadantaa na hayaa tee kaŋ Musa nʼa wiri a ga. Nbalawey buu hugey, nda batumawey, nda faarey ra. 10I nʼi marga zuku nda zuku, gandaa funbu. 11Firawuuna dii kaŋ takaa hanse, a na nga binoo šendandi, a mana haŋajer i se sanda takaa kaŋ nda Abadantaa nʼa har.

Balaawu hinzantoo: ndeŋey

12Abadantaa nee Musa se: «Šelaŋ Haruna se ka nee: ‹Ni goboo šerre, ma laboo kar, a ga bere ka tee ndeŋ Misira gandaa kul ra.›» 13I na takaa din da tee. Haruna na nga kaboo kaŋ ra nga goboo goo šerre, a na laboo kar, a tee ndeŋ adamizey nda adabbawey ga. Laboo kusaa kul bere ka tee ndeŋ Misira gandaa kul ra. 14Kottekoyney ceeci ka taka follokaa tee nda ngi kottawey, ka ndeŋyaŋ tee, amma i mongu. Ndeŋey goo adamizey nda adabbawey ga. 15Kottekoyney nee Firawuuna se: «Irkoy kaboo no.» Amma Firawuuna binoo šendi, a mana haŋajer i se sanda takaa kaŋ nda Abadantaa nʼa har.

Balaawu taacantoo: hamney kaŋ ga ɲama

16Abadantaa nee Musa se: «Tun subbaahi biya, ma koy kay Firawuuna jine, nga ne, waati kaŋ a fatta ka koy haroo ga, ma nee a se: ‹Hayaa ne kaŋ Abadantaa nʼa har: “Ay jamaa naŋ i ma koy hala i mʼay gana. 17Nda manʼay jamaa naŋ i ma koy, nga ne, ay ga hamniyaŋ kaŋ ga ɲama sanba ni, nda ni tamey, nda ni jamaa, nda ni hugey ga. Misira borey hugey ga too nda hamney, i ga ba laboo too kaŋ ga i goo. 18Amma hanoo din, ay ga fayyan daŋ ngi nda Gošeŋ gandaa game kaŋ ra ay jamaa goo, taka kaŋ ra no din hamni kul sii a ra, hala ma bay kaŋ agay, Abadantaa, ay goo gandaa ra. 19Ay ga fayyan daŋ ay jamaa nda ni jamaa game kʼay jamaa kaa kabe ra. Suba tammaasaa woo ga teendi.”›»

20Abadantaa nʼa tee nda takaa din da: hamney kaŋ ga ɲama kur kaa Firawuuna hugoo, nda nga tamey hugey, nda Misira gandaa kul ra. Hamney kaŋ ga ɲama na gandaa hasara. 21Firawuuna ciya Musa nda Haruna se, a nee: «Wa koy sargari kaa war Koyoo se gandaa ra.» 22Musa nee: «A si hima ir ma woo tee, zama sargaroo kaŋ ir gʼa kaa Abadantaa, ir Koyoo maaɲoo ga manʼti kala almuhal Misira borey se. Nga ne, nda ir ga haya kaa sargari kaŋ ti almuhal Misira borey se, i sʼir warra nda tondi kʼir wii wala? 23Jirbi hinza diray no ir gʼa tee ka koy saajoo ra ka sargari kaa Abadantaa, ir Koyoo maaɲoo ga sanda takaa kaŋ nda a gʼa har ir se.» 24Firawuuna nee: «Ay ga war naŋ war ma koy sargari kaa Abadantaa, war Koyoo maaɲoo ga saajoo ra. Amma war masi hanse ka mooru, war ma Irkoy ŋaaray ya ne.» 25Musa nee: «Za ay fatta ni do, ay ga Abadantaa ŋaaray ma ne, za suba hamney kaŋ ga ɲama ga mooru Firawuuna, nda nga tamey, nda nga jamaa. Amma Firawuuna ma fay nda ka ɲooɲo ka wanji ka jamaa naŋ i ma koy sargari kaa Abadantaa maaɲoo ga.»

26Musa fatta Firawuuna do, a na Abadantaa ŋaaray. 27Abadantaa na hayaa tee kaŋ Musa nʼa wiri a ga. A na hamney kaŋ ga ɲama moorandi Firawuuna nda nga tamey, nda nga jamaa. Ba affoo mana cindi. 28Amma Firawuuna na nga binoo šendandi hiino mo, a mana jamaa naŋ i ma koy.

9

Balaawu guwantoo: almaney buuyanoo

1Abadantaa nee Musa se: «Huru Firawuuna do, nee a se: ‹Hayaa ne kaŋ Abadantaa, Eberewey Koyoo nʼa har: “Ay jamaa naŋ i ma koy hala i mʼay gana. 2Nda ni wanji kʼi naŋ i ma koy, nda nʼgʼi dii hala sohõ, 3nga ne, Abadantaa kaboo ga too ni almaney do kaŋ goo saajoo ra, wirci laala beeri kaŋ ga bere ga ni baryey, nda ni farkey, nda ni yoowey, nda ni hawey, nda ni feejey, nda ni hanciney kar. 4Abadantaa ga fayyan daŋ Izirayel almaney nda Misira waney game, taka kaŋ ra haya kul kaŋ ti Izirayel borey wane, ba affoo si buu.”›» 5Abadantaa na waati kayandi ka nee: «Suba Abadantaa gʼa tee gandaa ra.»

6Abadantaa nʼa tee suba ra sanda takaa kaŋ nda a nʼa har, Misira almaney kul buu, amma Izirayel borey jawdoo adabba ba affoo mana buu i ra. 7Firawuuna daŋ ka alhabar ceeci, a gar kaŋ ba alman foo mana buu Izirayel jawdoo ra. Woo kul, a na bine šenday, a mana jamaa naŋ i ma koy.

Balaawu idduwantoo: futtawey

8Abadantaa nee Musa nda Haruna se: «Wa war kabey too nda boosu hinadogoo ra, Musa mʼa warra beenaa here Firawuuna jine. 9A ga tee kusaw Misira gandaa kul ra. Misira gandaa kul ra a ga futtayaŋ kaŋ ga dori fattandi adamizey nda almaney ga.»

10I na hinadogoo boosoo zaa ka kay Firawuuna jine. Musa nʼa warra beenaa here. A tee futtayaŋ kaŋ ga dori fattandi adamizey nda almaney ga. 11Kottekoyney mana hin ka kay Musa jine futtawey maaganda, zama futtawey goo kottekoyney nda Misira borey kul ga. 12Abadantaa na Firawuuna binoo šendandi, a mana haŋajer i se. A teendi nda takaa kaŋ nda Abadantaa nʼa har Musa se.

Balaawu iyyantoo: garey

13Abadantaa nee Musa se: «Tun subbaahi biya, ma koy Firawuuna jine, ma nee a se: ‹Hayaa ne kaŋ Abadantaa, Eberewey Koyoo nʼa har: “Ay jamaa naŋ i ma koy hala i mʼay gana. 14Hiino ay gʼay albalaawey kul sanba ni, nda ni tamey, nda ni jamaa ga hala ma bay kaŋ ay cine sii laboo kul ga. 15Nda a gar ya nkʼay kaboo šerre ka ni kar nda wirci laala kaŋ ga bere, ni nda ni jamaa, nʼga dere laboo ga. 16Nda ay na ni naŋ ma bara hala sohõ, addaliloo manʼti kala hala ya ni cebe ay gaaboo, ay maaɲoo ma harandi laboo kul ga. 17Nʼnʼay jamaa ganji, ni wanji i ma koy. 18Nga ne, suba, dimma woo da cine ga, ay ga gari laalayaŋ doori kaŋ cine mana bay ka tee Misira gandaa ra za a gorandi hala hõ.” 19Sohõ, sanba ka daŋ i ma ni almaney nda haya kul kaŋ ti ni wane kaŋ goo saajoo ra lanbandi. Adamize kul nda adabba kul kaŋ goo saajoo ra kaŋ mana kaa hugey, garoo ga kaŋ i boŋ, i ga buu.›»

20Firawuuna tamey ra, borey kaŋ hunbur Abadantaa šennoo na ngi tamey nda ngi adabbawey lanbandi ka huru hugey ra. 21Borey kaŋ mana Abadantaa šennoo daŋ assal na ngi tamey nda ngi adabbawey naŋ saajoo ra.

22Abadantaa nee Musa se: «Ni kaboo jer beenaa here hala Misira gandaa kul ra gari ma kaŋ adamizey, nda adabbawey, nda suboo kul ga kaŋ goo Misira.» 23Musa na nga goboo šerre beenaa here, Abadantaa na jiŋjiŋyaŋ nda gari sanba, nuune zunbu laboo ga. Abadantaa na gari sanba Misira gandaa ra. 24Gari doo kaŋ nuune goo a bande kaŋ laalayanoo cine mana bay ka tee Misira gandaa kul ra za a tee ganda. 25Misira gandaa kul ra, haya kul kaŋ goo saajoo ra, garoo nʼi kar, za adamize hala adabba. Garoo na faarey subey kul kar, a na faarey tuurey kul kayri. 26Gošeŋ gandaa hinne kaŋ ra Izirayel borey goo ra, garoo mana kaŋ a boŋ. 27Firawuuna daŋ i ma ciya Musa nda Haruna se, a nee i se: «Hiino ay na zunubu tee, Abadantaa ga cum, agay nda ay jamaa ka tooɲe. 28Wa Abadantaa ŋaaray ya ne hala jiŋjiŋyan beerey nda garey ma kay, ay ga war naŋ war ma koy, war si cindi ne koyne.» 29Musa nee a se: «Waati kaŋ ay fatta koyraa ra, ay gʼay kabey jer Abadantaa here, jiŋjiŋyaney ga ben, garey si yee ka kaŋ hala ma bay kaŋ laboo manʼti kala Abadantaa wane. 30Amma ay ga bay kaŋ ni nda ni tamey, war si hunbur Abadantaa, ir Koyoo hala sohõ.» 31Leŋoo nda oržoo hasara, zama oržoo goo jeenoo ga, leŋoo boosu. 32Amma alkamaa nda taasu dumi foo kaŋ ga hima nda alkama mana hasara, zama i mana zay jina.

33Musa fatta Firawuuna do, a fatta koyraa ra, a na nga kabey jer Abadantaa here, jiŋjiŋyaney nda garey kay. Ncirɲoo mana yee ka doo laboo ga. 34Waatoo kaŋ Firawuuna dii kaŋ ncirɲoo, nda jiŋjiŋyaney, nda garey kay, a na zunubu tee koyne, a na nga binoo šendandi, nga nda nga tamey. 35Firawuuna binoo šendi. A mana Izirayel borey naŋ i ma koy. A teendi nda takaa kaŋ nda Abadantaa nee Musa mʼa har.

10

Balaawu yaahantoo: ndoowey

1Abadantaa nee Musa se: «Huru Firawuuna do, zama agay ka nga nda nga tamey biney šendandi hala ya duu kʼay tammaasawey wey daŋ i jine, 2hala ma duu ka deede ni izey nda ni izey izey se takaa kaŋ nda ay na Misira borey bere-bere nda takaa kaŋ nda ay nʼay tammaasawey daŋ i jine. Nga ra war ga bay kaŋ agay ti Abadantaa.»

3Musa nda Haruna huru Firawuuna do, i nee a se: «Hayaa ne kaŋ Abadantaa, Eberewey Koyoo nʼa har: ‹Hala waati foo no nʼga ni boŋ yeeti ya ne ganda? Ay jamaa naŋ i ma koy hala i mʼay gana. 4Nda ni wanji kʼay jamaa naŋ i ma koy, nga ne, suba ay ga ndooyaŋ sanba ni laamaa ga. 5I ga gandaa laboo kul daabu hala nongu kaŋ ra boro si yee ka dii a. Haya kaŋ garoo nʼa naŋ, woo kaŋ cindi war se kaŋ a mana duu a, i gʼa ŋaa. Tuuri kul kaŋ goo ma zay war se saajoo ra, i gʼi ŋaa. 6I ga ni hugey too, i ga ni tamey hugey too, i ga Misira borey kul hugey too. Ni baabey nda ni baabey kaagey mana bay ka dii woo cine za hanoo kaŋ i kaa laboo ga hala hõ.›» Musa na nga boŋ kuubi ka fatta Firawuuna do.

7Firawuuna tamey nee a se: «Hala waati foo no boraa woo gʼir torro ka ben? Arey wey naŋ i ma koy hala i ma Abadantaa, ngi Koyoo gana. Hala sohõ mana bay kaŋ Misira goo ma halaci wala?»

8I kate Musa nda Haruna Firawuuna do, a nee i se: «Wa koy Abadantaa, war Koyoo gana. May nda may no ma koy?» 9Musa nee: «Ir ga koy, ir nda soogey nda boro žeeney, ir ga koy nda ir izʼarey nda ir ize woyey, ir ga koy nda ir alman buuney nda ibeerey, zama jingar ti woo ir se Abadantaa maaɲoo ga.» 10Firawuuna nee i se: «Nda ay na war naŋ war ma koy, war nda war zankey, Abadantaa ma bara war bande! War ma bay kaŋ ifutu no war gʼa miile. 11A si tee nda takaa woo. Adiši war kaŋ ti arey, wa koy Abadantaa gana, zama woo din no war gʼa ceeci.» Woo ga, i nʼi gaaray ka hun Firawuuna do.

12Abadantaa nee Musa se: «Ni kaboo šerre Misira gandaa ga ka ciya ndoowey se. I ma zunbu ka koy Misira gandaa ga, i ma gandaa suboo kul ŋaa, woo kul kaŋ garoo nʼa naŋ.» 13Musa na nga goboo šerre Misira gandaa ga, Abadantaa na dandi hew tunandi kaŋ na gandaa kul dii zaaroo kul nda cijinoo kul. Subbaahoo ra, dandi hewoo kate ndoowey. 14Ndoowey kaa Misira gandaa kul ga, i zunbu laboo kul boŋ nda booboyan. Ngi booboyanoo cine mana bay ka tee hala sohõ, a si tee koyne ngi banda ga. 15I na gandaa kul daabu, gandaa tee kubay. I na gandaa suboo nda tuuri-izey kul ŋaa kaŋ garoo nʼi naŋ. Haya firzi kul mana cindi tuurey ga wala faarey subey ga Misira gandaa kul ra.

16Nda cahãyan Firawuuna na Musa nda Haruna cee ka nee: «Ay na zunubu tee Abadantaa, war Koyoo se, ay duu war ga zunubu. 17Ay zunuboo yaafa ya ne hiino koyne. Wa Abadantaa, war Koyoo ŋaaray hala a ma suuri ka buuyanoo woo moorandi ay ga.» 18Musa fatta Firawuuna do, a na Abadantaa ŋaaray. 19Abadantaa na hewoo bere kʼa tee dangay hew beeri kaŋ na ndoowey zaa kʼi warra Kakaarey teekoo ra. Ba affoo mana cindi Misira laamaa kul ga. 20Amma Abadantaa na Firawuuna binoo šendandi, a mana naŋ Izirayel borey ma koy.

Balaawu yaggantoo: kubaa

21Abadantaa nee Musa se: «Ni kaboo šerre beenaa here, kubay ma kaa Misira gandaa ga, kubay bibi tik.» 22Musa na nga kaboo šerre beenaa here, kubay beeri tee Misira gandaa kul ra jirbi hinza. 23Borey si hin ka dii cere. Jirbi hinza boro kul si hun nga dogoo ra. Amma Izirayel borey kul, nongoo kaŋ ra i goro, gaay goo no.

24Firawuuna na Musa cee ka nee a se: «Wa koy Abadantaa gana. War alman buuna nda ibeerey hinne no ma cindi. War zankey mo ma koy war bande.» 25Musa nee: «Nʼgʼir noo sargariyaŋ nda sargari kukuranteyaŋ kaŋ ir gʼi kaa Abadantaa, ir Koyoo maaɲoo ga wala? 26Ir jawdey ga koy ir bande, ba boŋ foo si cindi. Zama ngi ra ir ga zaa ka Abadantaa, ir Koyoo gana. Ir hunday si bay woo kaŋ ir ga hima kʼa kaa Abadantaa maaɲoo ga nda manʼti ir nka too no din.»

27Amma Abadantaa na Firawuuna binoo šendandi, a manʼi naŋ i ma koy. 28Firawuuna nee a se: «Hun ay jine, hawgay, ay masi yee ka dii ni ay jine, han kul kaŋ ay dii ni ay jine, nʼga buu!» 29Musa nee: «Ni kʼa har, nʼsi yee ka dii agay ni jine.»

11

Abadantaa na balaawu kokorantaa bayrandi

1Abadantaa nee Musa se: «Ay ga balaawu foo sanba koyne Firawuuna nda Misira ga. Woo banda ga, a ga war naŋ war ma hun ne. Waati kaŋ a na war naŋ war ma koy ka ben, a ga ba war gaaray kaaray ka hun ne. 2Aywa, nee jamaa se kaŋ aru kul ma nga taalammaa wiri nzorfu jinayyaŋ nda wura jinayyaŋ, woy kul ma nga taalammaa wiri nzorfu jinayyaŋ nda wura jinayyaŋ.» 3Abadantaa na jamaa noo alhormo Misira borey do. Musa hunday duu beeray beeri Misira gandaa ra Firawuuna tamey nda jamaa do.

4Musa nee: «Hayaa ne kaŋ Abadantaa nʼa har: ‹Cijinoo gamoo ra ay ga fatta ka koy Misira game. 5Gunde jinaa kul ga buu Misira gandaa ra, ka sintin nda Firawuuna kaŋ ga goro kokoytaraa ra gunde jinaa ka koy hala koŋŋa kaŋ goo fufutondoo jine gunde jinaa, nda adabbawey gunde jinawey kul. 6Kaati beeri ga tee Misira gandaa kul ra kaŋ mana bay ka tee, nga cine si tee koyne. 7Amma Izirayel borey kul do, ba hanši si kaati boro wala adabba ga hala war ma bay kaŋ Abadantaa ga fayyan daŋ Misira nda Izirayel game.› 8Waatoo din ni tamey kul ga doo kate ay do ka gunguma ya ne ka nee: ‹Fatta, ni nda jamaa kul kaŋ goo ni bande›, woo banda ga, ay ga fatta.» Musa too nda futay, a fatta Firawuuna do.

9Abadantaa nee Musa se: «Firawuuna si haŋajer war se, hala ay kayfey ma boobo Misira gandaa ra.» 10Musa nda Haruna na kayfey wey kul tee Firawuuna jine, amma Abadantaa na Firawuuna binoo šendandi, a mana naŋ Izirayel borey ma fatta nga gandaa ra.

12

Borcintaraa jingaroo

1Abadantaa šelaŋ Musa nda Haruna se Misira gandaa ra ka nee: 2«Handoo woo ga tee war se handey ijinaa. A ma tee war se jiiroo handu jinaa. 3Wa šelaŋ Izirayel jamaa kul se ka nee: ‹Handoo woo jirbi woyantoo (10to) ra war hugu foo kul ma alman foo zaa, hugu foo kul alman foo. 4Nda hugoo ga hanse ka kacca alman foo se, i mʼa zaa, ngi nda ngi taalammaa kaŋ ga hanse ka man ngi hugoo, ka sawa nda boro hinnaa. Almanoo ma zamnandi ka sawa nda woo kaŋ boro kul gʼa ŋaa. 5A ma tee alman kaŋ ga malal sii, aru kaŋ goo nda jiiri foo. War mʼa zaa feeji-izey wala hancin-izey ra. 6War mʼa dii hala handoo woo jirbi woy cindi taacantoo (14to) ga. Hanoo din, almaaroo ra Izirayel jamaa margaroo kul mʼa koosu. 7Hugey kaŋ ra i gʼa ŋaa, i ma zaa kuroo ra kʼa daŋ hugoo miɲoo caraw hinkaa nda beeneheroo ga. 8Cijinoo din i ma hamoo ŋaa. I mʼa kukuray nuune ra kʼa ŋaa nda takulayaŋ kaŋ ra dolobiri sii, i mʼa ŋaa nda subu hottayaŋ. 9War masi haya kul ŋaa a ra kaŋ mana nin wala kaŋ hinandi hari ra. War mmʼa kukuray nuune ra, nga nda nga boŋoo, nda kobsey, nda teeley. 10Haya kul masi kani a ra hala suba. Nda haya kani a ra hala suba, war mʼa ton nuune ra kʼa tee boosu. 11Takaa ne kaŋ nda war gʼa ŋaa: gamahaw ma war centey haw, war taamey ma bara war cewey ra, war gobey ma bara war kabey ra. War mʼa ŋaa nda cahãyan. Woo ti Borcintaraa jingaroo Abadantaa maaɲoo ga.›

12Cijinoo din ra, ay ga Misira gandaa kul dira. Ay ga gunde jinaa kul wii Misira gandaa ra za adamize hala adabba. Ba Misira koyey kul, ay gʼi ciiti. Agay ti Abadantaa. 13Amma kuroo ga tee tammaasa war se hugey ga kaŋ ra war goo. Nda ay dii kuroo, ay ga bisa war ga, de albalaawoo kaŋ ga borey halaci si too war do waati kaŋ ay ga Misira gandaa kar. 14Zaaroo din ma tee war se hongandihaya. War mʼa tee jingar Abadantaa maaɲoo ga. A ma tee hantum kaŋ si tun war zamaney se.»

Takulawey kaŋ ra dolobiri sii jingaroo

15«War ma jirbi iyye tee war ga takula ŋaa kaŋ ra dolobiri sii. Za zaari jinaa war ma dolobiri kaa war hugey ra. Zama boro kul kaŋ na haya ŋaa kaŋ ra dolobiri goo zaari jinaa ka koy hala zaari iyyantoo, boraa ga hun Izirayel jamaa ra. 16Zaari jinaa war ga margari henanante tee. Jirbi iyyantoo mo war ga margari henanante tee. Zaarey din goy kul si teendi nda manʼti ŋaayan hinayan hala borey kul ma ŋaa.

17War ma Takulawey kaŋ ra dolobiri sii jingaroo tee, zama zaaroo din hunday no ay na war kaŋ ti wongu-izey fattandi Misira gandaa ra. War ma zaaroo din kayandi, hantum kaŋ si tun no war zamaney se. 18Handu jinaa, zaari woy cindi taacantoo (14to) cijinoo ra, war ma takula ŋaa kaŋ ra dolobiri sii hala handoo jirbi waranka cindi faantoo (21to) cijinoo ra. 19Jirbi iyye dolobiri masi garandi war hugey ra. Zama boro kul kaŋ na haya ŋaa kaŋ ra dolobiri goo, a ma tee yaw wala ganda-ize, boraa ga hun Izirayel jamaa ra. 20War masi haya kul ŋaa kaŋ ra dolobiri goo. War gorodogey kul ra war ma takula ŋaa kaŋ ra dolobiri sii.»

Borcintaraa jingaroo sooluyanoo

21Musa ciya Izirayel boro beerey kul se, a nee i se: «Wa koy feeji dii ka sawa nda war hugey hinnaa, war ma Borcintaraa jingaroo feejoo koosu. 22War ma izopu tuuri kabe foo zaa kʼa sufa kuroo ra kaŋ goo jinaa ra kʼa daŋ hugoo miɲoo beeneheroo nda caraw hinkaa ga. War ra, boro kul masi bisa nda hugoo miɲoo hala subaa ra. 23Abadantaa ga bisa gandaa ra ka Misira borey kar. Nda a ga dii kuroo hugoo miɲoo beeneheroo nda caraw hinkaa ga, Abadantaa ga bisa hugoo miɲoo ga, a si naŋ halacikaa ma huru war hugey ra ka kara. 24War ma gaabu šennoo woo ga, hantum no ni nda ni hayroo se hala abada. 25Waati kaŋ war huru gandaa ra kaŋ Abadantaa gʼa noo war se sanda takaa kaŋ nda a nʼa har, war ma alaadaa woo dii. 26Nda war izey na war hãa ka nee: ‹Macin ti alaadaa woo almaganaa war se?› 27Wa nee: ‹Borcintaraa jingaroo kaŋ teendi Abadantaa maaɲoo ga sargaroo no, nga kaŋ waatoo kaŋ a ga Misira borey kar, a bisa Izirayel borey hugey ga Misira, a nʼir hugey hallasi.›» Jamaa gunguma ka sujudu. 28Izirayel borey koy, i nʼa tee nda takaa kaŋ nda Abadantaa na Musa nda Haruna yaamar, i nʼa tee nda takaa din da.

Balaawu woyantoo (10to): gunde jinawey buuyanoo

29Cijinoo gamoo ra, Abadantaa na Misira gandaa gunde jinawey kul kar kʼi wii, kʼa zaa za Firawuuna kaŋ ga goro kokoytaraa ra gunde jinaa hala kasa-izoo kaŋ goo kasaa ra gunde jinaa, nda adabba kul gunde jinaa. 30Firawuuna tun cijinoo ra, nga, nda nga tamey, nda Misira borey kul. Kaati beeri tee Misira ra, zama hugu sii no kaŋ ra bukaw sii. 31Cijinoo din ra, Firawuuna na Musa nda Haruna cee ka nee: «Wa tun, wa fatta ka hun ay jamaa game, war nda Izirayel borey. Wa koy Abadantaa gana sanda takaa kaŋ nda war nʼa har. 32War almaney mo, ibuuney nda ibeerey, wʼi zaa ka koy sanda takaa kaŋ nda war nʼa har. Wa koy, war ma gaara ya ne mo.» 33Misira borey na jamaa cahãndi kʼi naŋ i ma fatta gandaa ra, zama i nee: «Nda manʼti woo, ir kul ga buu.» 34Jamaa na ngi laajinoo ka koy a mana tun jina, i na ngi jinawey kaŋ ra i ga diiba daŋ ngi zaarawey ra kʼi fur ngi jesey ga.

35Izirayel borey na hayaa tee kaŋ Musa nʼa har. I na Misira borey wiri nzorfu jinayyaŋ, nda wura jinayyaŋ, nda darbayyaŋ. 36Abadantaa na jamaa noo alhormo Misira borey do kaŋ nʼi noo woo kaŋ i nʼa wiri. Takaa woo nda i na Misira borey kabey koonandi.

37Izirayel borey hun Ramses ka koy Sukot. I ga too aru zenber zangu iddu (600.000) cine kaŋ goo cee ga, zankey sii a ra. 38Boro boobo dumi-dumiyaŋ žigi ka koy i bande, nda alman buuna nda ibeeri jawdi beeri. 39I na laajinoo kaŋ i nʼa ka hun Misira ton kʼa tee takula kaŋ ra dolobiri sii. A mana tun, zama i nkʼi gaaray ka hun Misira, i mana hin ka batu, i mana hin ka šilfanda mo zaa ngi boŋ se.

40Waatoo hinnaa kaŋ Izirayel borey nʼa tee Misira manʼti kala jiiri zangu taaci nda waranza (430). 41Jiiri zangu taaci nda waranzaa (430) benantaa ga, zaaroo din hunday no Abadantaa jamaa kul fatta Misira gandaa ra. 42Cijinoo no kaŋ ra Abadantaa hanna hala nga mʼi fattandi Misira gandaa ra. Cijin no kaŋ kayandi Abadantaa maaɲoo ga. Izirayel borey zamaney kul ga hanna cijinoo din cine.

Borcintaraa jingaroo ašariyawey

43Abadantaa yee ka nee Musa nda Haruna se: «Borcintaraa jingaroo ašariyawey ne: yaw kul masi ŋaa a ra. 44Tam kul, aru kaŋ dayandi nda nooru, nda nʼnʼa daŋbangu, woo banda ga, a ma ŋaa a ra. 45Boro kaŋ ga waati tee ni do nda goykaw kaŋ ga banandi masi ŋaa a ra. 46Hugey ra a ga ŋandi. Hamoo ra, haya kul masi fatta taray. War masi biri kul kayri a ra. 47Izirayel jamaa kul ma jingaroo tee. 48Nda taabuši goo war game kaŋ ga baa nga ma Borcintaraa jingaroo tee Abadantaa maaɲoo ga, kala aru kul kaŋ goo boraa do ma hurubangu. Woo ra a ma man ka jingaroo tee, a ga tee ma nee ganda-ize. Amma boro kul kaŋ ti jofolo masi ŋaa a ra. 49Ašariya follokaa ga zuru ganda-ize nda taabuši ga.» 50Izirayel borey kul nʼa tee nda takaa kaŋ nda Abadantaa na Musa nda Haruna yaamar, i nʼa tee nda takaa din da. 51Zaaroo din hunday Abadantaa na Izirayel borey jamaa fattandi Misira gandaa ra hugu nda hugu.

13

Borcintaraa jingaroo ašariya tanayaŋ

1Abadantaa šelaŋ Musa se ka nee: 2«Gunde jinaa kul yeeti ya ne jere ga. Izirayel borey ra, haya kul kaŋ ti gunde jinaa adamizey nda adabbawey ra, agay wane nda ey.» 3Musa nee jamaa se: «Wa hongu zaaroo din kaŋ ra war fatta Misira, tamtaray hugoo ra, Abadantaa na war fattandi no din nda nga kabe gaabantaa. Woo se boro kul masi takula ŋaa kaŋ ra dolobiri goo. 4Hõ, Abib handoo13.4 Abib handoo, Izirayel borey do manʼti kala hegaa handoo. Abib almaganaa ti «jeeni». ra war ga fatta Misira. 5Waati kaŋ Abadantaa na ni daŋ Kanaŋ borey, nda Heti borey, nda Amor borey, nda Hewi borey, nda Žebus borey gandaa ra kaŋ a žee ni kaagey se kaŋ nga gʼa noo ma ne, ganda kaŋ ra waa nda yuu ga tee hari ma alaadaa woo tee handoo woo ra. 6Jirbi iyye ma takula ŋaa kaŋ ra dolobiri sii, jirbi iyyantoo hane jingar ga teendi Abadantaa maaɲoo ga. 7Jirbi iyye takula kaŋ ra dolobiri sii ma ŋandi. Takula kaŋ ra dolobiri goo masi diyandi ni do, dolobiri masi diyandi ni do ni laboo kul ga. 8Zaaroo din ma filla ni izoo se ka nee: ‹Ay si woo tee kala hayaa kaŋ Abadantaa nʼa tee ya ne maaganda se waatoo kaŋ ay fatta Misira.› 9Jingaroo woo ga tee tammaasa ni kaboo ga, a ga tee hongandihaya ni teɲaa ga, hala Abadantaa ašariyaa ma bara ni miɲoo ra, zama nga ka war fattandi Misira nda nga kabe gaabantaa. 10Ma alaadaa woo tee jiiri ka kaa jiiri nga waatoo ra kaŋ kayandi jiiri ka kaa jiiri.

11Waati kaŋ Abadantaa na ni daŋ Kanaŋ borey gandaa ra sanda takaa kaŋ nda a nʼa žee ni nda ni kaagey se, de a nʼa noo ma ne, 12ma haya kul kaŋ ti gunde jinaa noo Abadantaa maaɲoo ga, adabbaa gunde jinaa mo kaŋ nʼduu a, nda aru no, Abadantaa wane nda a. 13Amma farka-ize gunde jinaa kul, mʼa barmay nda alman buuna. Nda nʼsi baa mʼa barmay, ma jindebandaa kayri. Adamize izʼaru jinaa mo kul, ma nga hayoo taa. 14Nda suba ni izoo na ni hãa ka nee: ‹Macin se woo ga teendi?›, nee a se: ‹Abadantaa nkʼir fattandi Misira nda nga gaabi albarkantaa, tamtaray hugoo ra. 15Kaŋ Firawuuna muray ka wanji kʼir naŋ ir ma koy, Abadantaa na gunde jinaa kul wii Misira gandaa ra, za adamize gunde jinaa hala adabba gunde jinaa. Woo maaganda se gunde jinaa aru kul, ay gʼa sarga Abadantaa maaɲoo ga, amma ay izʼaru kul kaŋ ti gunde jinaa, ay ga nga hayoo taa.› 16A ga tee ma ne tammaasa ni kaboo ga, a ma tee hongandihaya ni teɲaa ga, zama Abadantaa nʼir fattandi Misira nda nga kabe gaabantaa.»

Irkoy na nga jamaa gongu

17Waatoo kaŋ Firawuuna na jamaa naŋ i ma koy, Irkoy manʼi ka bisa nda Filisti borey gandaa, ba kaŋ se nga ti fondo dunbaa. Zama Irkoy nee: «Jamaa masi koy dii wongoo, i ma nimsi ka yee Misira.» 18Irkoy na jamaa ka bere ka koy saajoo fondaa ra kʼi gongu Kakaarey teekoo here. Izirayel borey žigi ka hun Misira gandaa ra cere bande, wongu-ize ka koy wongu-ize. 19Musa na Isufi birey zaa nga bande, zama a nkʼa šendandi Izirayel borey ga kʼi žeendi ka nee: «Irkoy ga hongu war, war mʼay birey ka žigi war bande ka hun ne.»13.19 Sintinoo 50.24–25.

20I hun Sukot ka koy ngi hukkumey cin Etam, saajoo miɲoo ga. 21Abadantaa ga dira jiney ra zaari here duula kuku ra kʼi gongu fondaa ra. Cijin here a ga nuune kuku kʼi noo gaay. Woo ra i ga dira cijin nda zaari. 22Zaari here duula kukoo si hun jamaa jine, cijin here nuune kukoo si hun i bande.

14

Firawuuna na Izirayel borey gaarandi

1Abadantaa šelaŋ Musa se ka nee: 2«Nee Izirayel borey se i ma yee ka koy goro Pi-Hayrot tenje kaŋ goo Migdol nda teekoo game. War ma war hukkumey gorandi Bal-Sefoŋ tenje kaŋ goo teekoo miɲoo ga. 3Firawuuna ga miile kaŋ Izirayel borey ga dere gandaa ra, saajoo daabu i ga. 4Ay ga Firawuuna binoo šendandi, a gʼi gaarandi, amma Firawuuna nda wongu-izey kul ga tee haya kaŋ ra ay maaɲoo ga jer. Woo ra Misira borey ga bay kaŋ agay ti Abadantaa.» I na takaa din da tee.

5I na Misira kokoyoo bayrandi kaŋ jamaa zuru. Firawuuna nda nga tamey na anniya barmay, i nee: «Cin ti woo kaŋ ir nʼa tee? Ir na Izirayel borey naŋ i ma hun ir goyoo ra!» 6A na nga wongu bari torkawey hanse, a na nga jamaa zaa nga bande. 7A na torka zangu iddu (600) suubanteyaŋ ka koy nga bande nda Misira torkawey jerey kul, ngi affoo kul sooje jalakoyniyaŋ goo a boŋ. 8Abadantaa na Firawuuna, Misira kokoyoo binoo šendandi, a na Izirayel borey gaarandi, ka gar i nka fatta, haya kul manʼi ganji. 9Misira borey nʼi gaarandi, baryey kul, nda Firawuuna torkawey, nda nga barikaarukey, nda nga wongu-izey toorʼey nongoo kaŋ ra i goro teekoo miɲoo ga, Pi-Hayrot here, Bal-Sefoŋ tenje.

10Kaŋ Firawuuna man ey, Izirayel borey na ngi moɲey jer, nga ne, Misira borey goo dumawey ga. Izirayel borey hanse ka hunbur, i kaati ka Abadantaa cee. 11I nee Musa se: «Saaray nka sii Misira kaŋ se nʼkate ir saajoo ra ir ma buu? Macin ti woo kaŋ nʼnʼa tee kʼir kaa Misira? 12Waatoo kaŋ ir goo Misira, ir mana nee ma ne kaŋ mʼir naŋ, ir yadda ir ma tee tam Misira borey se? Zama ir baa ir ma tee i se tam ka bisa ir ma buu saajoo ra.» 13Amma Musa nee jamaa se: «War masi hunbur, wa batu ka dii Abadantaa hallasiroo kaŋ a ga kate a hõ war se! Zama Misira borey kaŋ war ga dii ey hõ, war si yee ka dii ey koyne hala abada. 14Abadantaa no ma wongu war dogey ra. War, wa dangay de ka guna.»

Irkoy na fondo feeri teekoo ra

15Abadantaa nee Musa se: «Macin se nʼga kaati kʼay cee? Nee Izirayel borey se i ma fondaa zaa. 16Ni, ma ni goboo jer, ma ni kaboo šerre teekoo ga, mʼa fersi, hala Izirayel borey ma bisa teekoo gamoo ra labu kogaa ga. 17Nga ne, agay, ay ga Misira borey biney šendandi hala i ma duu ka huru dumawey ga. Woo ra ay ga Firawuuna nda nga wongu-izey kul, nda nga wongu bari torkawey, nda nga barikaarukey kʼay daržaa cebe. 18Waati kaŋ ay na Firawuuna, nda nga torkawey, nda nga barikaarukey kʼay daržaa cebe, waatoo din Misira borey ga bay kaŋ agay ti Abadantaa.»

19Irkoy almalaykaa kaŋ cindi ka dira Izirayel jamaa jine hun jiney ra ka yee dumawey ga. Duula kukoo kaŋ cindi i jine, yee ngi banda here. 20A koy huru Misira borey gorodogoo nda Izirayel gorodogoo game. Misira here duulaa tee kubay, Izirayel here duulaa ga gaay noo cijinoo ra. Boro foo kul mana too ceroo do cijinoo kul.

21Musa na nga kaboo šerre teekoo ga, Abadantaa na dandi hew beeri foo tunandi cijinoo kul ka teekoo kogandi, haroo fersi. 22Izirayel borey koy teekoo gamoo ra labu kogaa ga, haroo tee i se cete, kabe henna nda ilaala here. 23Misira borey nʼi gaarandi, i huru dumawey ga, Firawuuna baryey kul, nda nga torkawey, nda nga barikaarukey huru dumawey ga teekoo gamoo ra. 24Za moo mana boo, duula kukoo nda nuune kukoo ra Abadantaa na Misira borey wongu-izey guna, a nʼi ɲaami. 25A na torkawey cewey kaa ka ngi zuraa šendandi. Misira borey nee: «Ir ma zuru ka mooru Izirayel, zama Abadantaa no ma Misira wongu i se.»

26Abadantaa nee Musa se: «Ni kaboo šerre teekoo ga, hala haroo ma yee kate Misira borey, nda ngi wongu torkawey, nda ngi barikaarukey ga.» 27Musa na nga kaboo šerre teekoo ga. Waatoo kaŋ moo ga baa ka boo, teekoo yee nga doo žeenaa ra. Misira borey zuru teekoo jine, Abadantaa nʼi kaŋandi teekoo gamoo ra. 28Haroo yee kate ka torkawey, nda barikaarukey kaŋ goo Firawuuna wongu-izey kul ra kaŋ huru teekoo ra Izirayel borey banda ga, haroo daabu i ga, ba affoo i ra mana cindi. 29Amma Izirayel borey bisa teekoo gamoo ra labu kogaa ga, haroo tee i se cete kabe henna nda ilaala here.

30Hanoo din, Abadantaa na Izirayel hallasi Misira borey kaboo ra. Izirayel dii Misira borey bukawey teekoo miɲoo ga. 31Kaŋ Izirayel dii gaaboo kaŋ nda Abadantaa na Misira borey halaci, jamaa hunbur Abadantaa, i naanay Abadantaa nda nga tamoo Musa.

15

Musa nda Izirayel borey baytoo

1Waati follokaa ra Musa nda Izirayel borey na doonoo woo don Abadantaa maaɲoo ga. I nee:

«Ay ga don Abadantaa maaɲoo ga,

zama a na nga hinoo cebe, baryoo nda kaarukaa,

a nʼi warra teekoo ra.

2Abadantaa ti ay gaaboo, nga ti ay baytoo addaliloo.

Nga ti ay hallasiroo. Nga ti ay Koyoo, ay gʼa saabu.

Nga ti ay baaba Koyoo, ay gʼa jer.

3Abadantaa manʼti kala wongaari.

Abadantaa ti maaɲoo.

4A na Firawuuna wongu bari torkawey nda nga wongu-izey warra haroo ra.

Wongu-ize jalakoyni suubantey yoole Kakaarey teekoo ra.

5Haroo bondawey nʼi daabu,

i dere hari guusawey ra ma nee tondiyaŋ.

6Abadantaa, ni kabe hennaa na ni hinoo cebe.

Abadantaa, ni kabe hennaa ka iberoo motti.

7Ni kokoytaraa beeriyanoo ra nʼga borey warra ganda kaŋ ture ni ga.

Nʼga ni futuyanoo nuunaa sanba kaŋ gʼi ton ma nee subu.

8Ni hunsaroo gaaboo na haroo marga.

Bondawey kay ma nee lalaba.

Hari guusawey kay teekoo gamoo ra.

9Iberoo nee: ‹Ay gʼi gaarandi, ay ga duu ey,

ay ga alganiimaa zamna,

ay gʼa tee woo kaŋ ay baa,

ay gʼay takubaa hoobu,

ay kaboo gʼi halaci.›15.9 «ay kaboo gʼi halaci», Ebere šenni ra, almaganaa faa ti «ay ga kabey koonandi».

10Nʼna ni hewoo funsu,

teekoo daabu i ga.

I sundu ma nee badila

hari beerey ra.

11Koyey ra, may no ma hima nda ni, Abadantaa?

May no ma too ni henanyan ra?

May ka si hunbur ni?

May no ma too ni beeray ra?

May no ma too ni kayfi teeyan ra?

12Nʼna ni kabe hennaa šerre,

laboo nʼi gon.

13Ni arrahamaa nda nʼna ni jamaa gongu,

jamaa kaŋ nʼnʼa feeri.

Ni hinoo ra, nʼga huru i jine ka koy nda ey ni gorodoo henanantaa ra.

14Jamawey maarʼa, i jijiri.

Hunburay duu Filisti gandaa borey.

15Waatoo din Edom boŋkoyney zalba.

Mowab alwakiiley, jijiriyan duu ey.

Kanaŋ gandaa gorokey kul biney hasara.

16Jitiyan nda hunburay kaŋ i boŋ.

Ni kabe gaabantaa jine i tee suk ma nee tondi,

i si hin ka šelaŋ hala waati kaŋ ni jamaa ga dira ka bisa, Abadantaa,

hala waati kaŋ ni jamaa kaŋ nʼnʼa sawal, dira ka bisa.

17Nʼga huru i jine kʼi gorandi tondi hondoo boŋ kaŋ ti ni wane,

nongoo kaŋ ni, Abadantaa nʼa hanse a ma tee ni gorodogoo,

a ma tee ni nongu henanantaa

kaŋ ni, ir Koyoo, ni kaboo nʼa gorandi.

18Abadantaa, nʼga laama abada hala abada.»

19Waatoo kaŋ Firawuuna baryey, nda nga torkawey, nda nga barikaarukey huru teekoo ra, Abadantaa na teekoo haroo yee katandi kʼa gum i boŋ. Amma Izirayel borey bisa teekoo gamoo ra labu kogaa ga.

Maryama baytoo

20Annabi Maryama kaŋ ti Haruna woymaa na tubal-izoo zaa, woyey kul fatta ka hanga a, i ga hooray nda tubal-izoo, i ga gan. 21Maryama ga tuuru ka nee i se:

«Wa don Abadantaa maaɲoo ga,

a na nga hinoo cebe.

Baryoo nda nga kaarukaa, a nʼi warra teekoo ra.»

Mara hari hottaa

22Musa na Izirayel ka hun Kakaarey teekoo do ka koy Šur saajoo ra. I dira jirbi hinza saajoo ra i mana duu hari. 23I too Mara, amma i mana hin ka Mara haroo haŋ, zama a mma hottu. Woo se i na nongoo maaɲoo daŋ Mara (maanaa «hottay»). 24Jamaa ŋuunuŋuunu Musa ga ka nee: «Macin no ir gʼa haŋ?» 25A kaati ka Abadantaa cee, Abadantaa na bundu dumi cebe a se. Musa nʼa warra haroo ra, haroo bere ka tee haya kaŋ si hottu. No din ra a na ašariyayaŋ nda yaamaryaŋ gorandi jamaa se. No din da ra a nʼi sii. 26A nee: «Nda nʼga haŋajer ka boori Abadantaa, ni Koyoo jindoo se, nda nʼga haya tee kaŋ ga šerre a jine, nda nʼga haŋajer nga ašariyawey, nda nʼga nga yaamarey kul dii, wircey kaŋ ay nʼi daŋ Misira borey ra, ba affoo si duu ni, zama agay ti Abadantaa kaŋ ga ni noo gaaham baani.»

27Izirayel borey too Elim, no din ra hariɲaa woy cindi hinka (12) goo, nda teenayɲaa woyye (70). I goro no din haroo jeroo ga.

16

Irkoy na Izirayel borey noo man nda jerfenday ham

1Izirayel borey jamaa kul hun Elim. Kaŋ i fatta Misira gandaa ra handu hinkantoo jirbi woy cindi guwantoo (15to) ra, i too Sin saajoo ra kaŋ goo Elim nda Sinay tondi hondoo game. 2Saajoo ra, Izirayel borey jamaa kul ŋuunuŋuunu Musa nda Haruna ga. 3Izirayel borey nee i se: «Nda ba ir nka buu Abadantaa kaboo ra Misira gandaa ra, kaŋ ir ga goro ham hina kusey jere, ir ga takula ŋaa hala ir ma kungu! War nʼir ka kaa saajoo woo ra ka jamaa woo kul naŋ i ma buu nda heray.»

4Abadantaa nee Musa se: «Ay ga ŋaayan tee ncirɲi ka hun beenaa ra kʼa doori war boŋ. Zaari kul jamaa ga fatta ka ngi zaaroo ŋaahayaa kuuna hala yʼi sii ka dii wala i ga agʼašariyaa dii wala i sʼa dii. 5Jirbi idduwantoo hane, woo kaŋ i na kuuna, i gʼa hina. Jirbi idduwantoo wanoo ga tee zaari hinka cine wane.» 6Musa nda Haruna nee Izirayel borey kul se: «Hõ wiciroo war ga kaa ka bay kaŋ Abadantaa ka war fattandi Misira gandaa ra. 7Subbaahoo ra, war ga kaa ka dii Abadantaa daržaa. Zama a maa ŋuunuŋuunuyanoo kaŋ war nʼa tee nga, Abadantaa ga. Ir ti may hala war ma ŋuunuŋuunu ir ga?» 8Musa nee: «War ga kaa ka bay waati kaŋ wiciroo ra Abadantaa ga war noo ham, subbaahoo ra, a ga war noo takula war ma ŋaa ka kungu. Zama Abadantaa maa ŋuunuŋuunuyanoo kaŋ war nʼa tee nga ga. Ir ti macin? Manʼti ir ga war ga ŋuunuŋuunu, Abadantaa ga war ga ŋuunuŋuunu.»

9Musa nee Haruna se: «Nee Izirayel borey jamaa kul se: ‹Wa koy kay Abadantaa jine, zama a maa war ŋuunuŋuunuyanoo.›» 10Kaŋ Haruna goo ma šelaŋ Izirayel borey jamaa se, i bere saajoo here, nga ne, Abadantaa daržaa bangay duulaa ra. 11Abadantaa šelaŋ Musa se ka nee: 12«Ay maa Izirayel borey ŋuunuŋuunuyanoo. Šelaŋ i se ka nee: ‹Almaari, war ga ham ŋaa, subbaahoo ra war ga kungu takula ra. Woo ra war ga kaa ka bay kaŋ agay ti Abadantaa, war Koyoo.›»

13Wiciroo ra, jerfendayyaŋ kaa ka jamaa kaloo kul daabu, subbaahoo ra, harandaŋ ga jamaa kaloo kuubi kʼa bere. 14Waati kaŋ harandaŋoo boosu, nga ne, saajoo ga daabu nda haya baana kaŋ ga kakasu, a ga ban, a ga hima nda ma nee gari-ize buuna-buunayaŋ kaŋ goo laboo boŋ. 15Izirayel borey dii a, i na cere hãa ka nee: «Macin ti woo?» Zama i mana bay haya kaŋ no. Musa nʼi zaabi ka nee: «Takulaa no kaŋ Abadantaa nʼa noo a ma tee war se ŋaayan. 16Hayaa ne kaŋ Abadantaa nʼa yaamar: ‹Boro kul ma hayaa zaa kaŋ a ga hin kʼa ŋaa. War ma liitar taaci cine zaa boro foo kul se. Boro foo kul ma zaa borey se ka sawa nda borey hinnaa kaŋ goo nga hukkumoo cire.›»

17Izirayel borey na takaa din da tee. I kuuna, affooyaŋ iboobo, affooyaŋ ikaccu. 18Woo banda ga, i nʼa kabu nda liitar. Woo kaŋ na iboobo kuuna, a mana boobo a se, woo kaŋ na ikaccu kuuna, a mana kacca a se. Boro foo kul na woo kaŋ a ga hin kʼa ŋaa kuuna.

Manoo ašariyaa

19Musa nee i se: «Boro kul masi haya kanandi ŋaahayaa ra hala subbaahi.» 20Amma i mana haŋajer Musa se, boroyaŋ na haya kanandi ŋaahayaa ra hala subbaahoo ra. Nooni tun a ra, a funbu. Musa futu i ga. 21Subbaahi ka kaa subbaahi i ga hayaa kuuna kaŋ boro kul ga hin kʼa ŋaa. Nda waynaa koron, a ga menne.

22Jirbi idduwantoo hane i ga woo kaŋ i ga doona kʼa kuuna cine hinka kuuna, boro foo kul liitar yaaha. Jamaa boŋkoyney kul kaa kʼa filla Musa se. 23Musa nee i se: «Woo ti hayaa kaŋ Abadantaa nʼa har. Suba ti hunanzam zaaroo, hunanzam zaari henanante Abadantaa maaɲoo ga. Wa hayaa hina kaŋ ga hima ka hina, war ma hayaa zargandi kaŋ ga hima ka zargandi. Woo kaŋ cindi, war mʼa jisi war boŋ se hala suba.» 24I nʼa jisi hala suba sanda takaa kaŋ nda Musa nʼa yaamar. A mana funbu, nooni mana tun a ra. 25Musa nee: «Wʼa ŋaa hõ, hunanzam zaari no Abadantaa maaɲoo ga, hõ haya si duwandi taray. 26War ga ŋaahaya kuuna jirbi iddu, amma jirbi iyyantoo manʼti kala hunanzam zaaroo. Haya sii no.»

27Woo kul, jirbi iyyantoo hane jamaa ra boroyaŋ fatta ka koy kuuna, amma i mana duu haya kul. 28Abadantaa nee Musa se: «Hala waati foo no war ga yadda kʼay yaamarey nda ay ašariyawey dii? 29War ma bay kaŋ hunanzam zaaroo kaŋ Abadantaa nʼa noo war se maaganda se, jirbi idduwantoo hane a ga war noo jirbi hinka ŋaahayaa. Jirbi iyyantoo hane boro kul ma cindi nga do, boro kul masi fatta.» 30Jirbi iyyantoo jamaa hunanzam.

31Izirayel borey na ŋaahayaa din maaɲoo daŋ «man»16.31 «man», Ebere šenni ra, almaganaa ti «macin ti woo?» Sorro 15to.. A ga hima nda hayni gurunbu. A ga kaaray, nga tenbaa ga hima nda furme kaŋ teendi nda yuu.

32Musa nee: «Hayaa ne kaŋ Abadantaa nʼa yaamar: ‹War ma mudu foo too a ra war zamaney se, hala i ma dii takulaa kaŋ nda ay na war huna saajoo ra waatoo kaŋ ay na war fattandi Misira gandaa ra.›» 33Woo banda ga, Musa nee Haruna se: «Jinay foo zaa, mʼa too nda man liitar taaci, mʼa jisi Abadantaa jere, hala ma man jisi war zamaney se.» 34Sanda takaa kaŋ nda Abadantaa na Musa yaamar, Haruna nʼa jisi seedetaraa sundukoo jine, hala a ma duu ka jisandi.

35Izirayel borey na manoo ŋaa jiiri woytaaci (40) hala i ga too gandaa kaŋ ra boro goo. I na manoo ŋaa hala waatoo kaŋ i too Kanaŋ gandaa sintinoo ga. 36Mudu foo ga sawa nda neešihaya foo kaŋ se i ga nee efa zamna woyaa (10) affoo.

17

Masa nda Meriba haroo šennoo

(Kabuyaney 20.2–13)

1Izirayel borey jamaa kul hun Sin saajoo ra ka kay nongu nda nonguyaŋ ra ka sawa nda Abadantaa yaamaroo. I goro Refidim, amma hari sii no din kaŋ jamaa gʼa haŋ. 2Jamaa yenje nda Musa ka nee: «Ir noo hari ir ma haŋ». Musa nee i se: «Macin se war ga yenje nda agay? Macin se war ga Abadantaa sii?» 3No din ra hari jaw duu jamaa, i ŋuunuŋuunu Musa ga ka nee: «Cin se nʼnʼir žigandi ka hun Misira kʼir, nda ir izey, nda ir jawdey naŋ ir ma buu nda jaw?» 4Musa kaati ka Abadantaa cee ka nee: «Macin no yʼa tee jamaa woo se? Ne nda kayna i gʼay warra nda tondi kʼay wii.» 5Abadantaa nee Musa se: «Bisa jamaa jine, ma boroyaŋ zaa Izirayel boro beerey ra, goboo kaŋ nda nʼna isaa kar zaa ni kaboo ra ma koy. 6Nga ne, ay ga kay ni jine tondoo ga kaŋ goo Horeb jeroo ga. Ma tondoo kar, hari ga fatta a ra, jamaa ga haŋ.» Musa na yaamaroo din tee Izirayel boro beerey jine.

7Yenjaa kaŋ Izirayel borey nʼa tee nda siiyanoo maaganda kaŋ i nʼa tee Abadantaa se ka nee: «Abadantaa goo ir game wala a sii ir game?» Woo maaganda a na nongoo maaɲoo daŋ Masa (maanaa «siiyan») nda Meriba (maanaa «yenje»).

Amalek borey koy Izirayel borey wongu

8Amalek borey koy Izirayel borey wongu Refidim. 9Musa nee Žozuwe se: «Aruyaŋ suuba ir se, ma fatta ka Amalek borey wongu. Suba agay, ay ga kay hondoo boŋoo boŋ, Irkoy goboo goo ay kaboo ra.» 10Žozuwe nʼa tee nda takaa kaŋ nda Musa nʼa har a se, a koy Amalek borey wongu. Amma Musa, nda Haruna, nda Hur žigi hondoo boŋoo ga. 11Kullihinne Musa kabey goo beene, Izirayel ga hin, nda a na nga kabey zumandi, Amalek borey ga hin. 12Kaŋ Musa kabey fara, i na tondi zaa kʼa daŋ a cire a ma goro a ga. Haruna nda Hur goo carawey ga i ga kabey gaa, affoo goo caraw foo ga, affaa goo caraw faa ga. Kabey cindi takaa din da hala waynaa kaŋyanoo ga. 13Žozuwe na nga takubaa ka hin Amalek nda nga jamaa.

14Abadantaa nee Musa se: «Woo hantum citaabu ra, a ma tee hongandihaya. Daŋ Žozuwe haŋaa ra kaŋ ay ga Amalek borey benandi hala nongu kaŋ ra boro si yee ka hongu ey.» 15Musa na sargari tonadoo foo cin, a na maaɲoo daŋ «Abadantaa ti ay darapowoo». 16A nee: «Zama i na Abadantaa kokoy gorodogoo wongu, woo manʼti kala wongu Abadantaa nda Amalek borey game zaman ka kaa zaman.»

18

Musa nda Žetro fillaa

1Žetro, Majaŋ gandaa sargari juwalkaw, Musa nzuraa, maa hayaa kul kaŋ Irkoy nʼa tee Musa nda Izirayel Irkoy jamaa se, maanaa takaa kaŋ nda Abadantaa na Izirayel fattandi Misira. 2Žetro, Musa nzuraa na Sefora, Musa wandoo zaa nga bande, waatoo kaŋ Musa nʼa sanba baaboo do banda ga. 3A kate Sefora izʼaru hinkaa. Affoo maaɲoo ti Geršom (maanaa «ka koy goro no din»), zama a nka nee: «Ya nka koy goro labu waani ra.» 4Affaa maaɲoo ti Eliyezer (maanaa «ay Koyoo ti hallasikaw»). A nee: «Zama ay baaba Irkoy ka kaa kʼay hallasi kʼay waa Firawuuna takuba.»

5Žetro, Musa nzuraa koy nda Musa izʼarey nda nga wandoo Musa do saajoo kaŋ ra a ga goro, Irkoy tondi hondoo jere. 6A donto ka nee Musa se: «Agay no Žetro ni nzuraa, ay ga kaa ni do, nda ni wandoo, nda nga izʼaru hinkaa kaŋ goo a bande.» 7Musa fatta ka koy nga nzuraa kubay, a gunguma a se, a nʼa summu. I na cere foo, i huru hukkumoo ra. 8Musa na takaa filla nga nzuraa se kaŋ Abadantaa nʼa tee Firawuuna nda Misira se Izirayel maaganda, nda faraa kul kaŋ duu ngey fondaa ra, nda takaa kaŋ nda Abadantaa na ngi kaa kabe ra. 9Žetro ɲaali nda gomnoo kul kaŋ Abadantaa nʼa tee Izirayel se kʼi kaa Misira borey kabey ra. 10Žetro nee: «Albarka ma bara Abadantaa se kaŋ na war kaa Misira borey nda Firawuuna kaboo ra, kaŋ na jamaa kaa Misira borey kabey ra. 11Ay bay sohõ kaŋ Abadantaa bisa koyey kul, zama a na nga jamaa hallasi waatoo kaŋ Misira borey gʼi kabekunafutay.»

12Žetro, Musa nzuraa na sargari kukurante nda sargariyaŋ kaa Irkoy se. Haruna nda Izirayel boro beerey kul kaa ka ŋaa Musa nzuraa bande Irkoy jine.

Musa na boŋkoyniyaŋ kayandi kaŋ ga jamaa ciiti

13Subaa ra, Musa goro ka jamaa ciiti. Jamaa cindi Musa jine za subbaahi hala cijinoo ra. 14Musa nzuraa dii hayaa kul kaŋ a gʼa tee jamaa se, a nee a se: «Macin ti woo kaŋ nʼgʼa tee jamaa se? Macin se nʼga goro ni hinne, amma jamaa ga kay ni jine za subbaahi hala cijinoo ra?» 15Musa nee nga nzuraa se: «Jamaa mma kaa ay do ya Irkoy ibaayoo ceeci i se. 16Nda haya huru i game, i mma kaa ay do ya ciiti i game, ay gʼi bayrandi Irkoy yaamarey nda nga ašariyawey.»

17Musa nzuraa nee a se: «Takaa kaŋ nʼgʼa tee si boori. 18Nʼga ni boŋ farandi, ni nda jamaa kaŋ goo ni bande. Goyoo ga hanse ka tiŋ ma ne, ni hinne si hin kʼa tee. 19Sohõ, haŋajer ay jindoo se, ay ga ni noo hoyray foo, Irkoy goo ni bande. Ni no ma tuuru jamaa maaɲoo ga Irkoy jine, ni no ma jamaa almušakkawey ka koy Irkoy jine. 20Ma borey fahamandi yaamarey nda ašariyawey. Mʼi bayrandi fondaa kaŋ i ga hima ka hanga a, nda haya kaŋ i ga hima kʼa tee. 21Ni, ma aru alkadaranteyaŋ suuba jamaa ra kaŋ ga hunbur Irkoy, laadiranteyaŋ kaŋ si zanba. I daŋ jamaa jine: boro zenber foo (1.000) kul ma affoo daŋ i jine, boro zangu (100) kul ma affoo daŋ i jine, boro woyguu (50) kul ma affoo daŋ i jine, boro woy (10) kul ma affoo daŋ i jine. 22Waati kul ngi no ma jamaa ciiti. Haya kul kaŋ ga beeri, i mʼa ka kaa ni do, amma haya kaŋ ga kacca, i mʼa ciiti ngi hunday. Kaa jeraa ra kaŋ goo ni boŋ, i ga ni faaba kʼa zaa. 23Nda nʼna woo tee, nda Irkoy na ni yaamar nda woo, nʼga hin ka kay jeraa cire, jamaa woo kul ga koy ngi dogoo ra nda baani.»

24Musa na nga nzuraa hoyrawey dii, a na hayaa kul tee kaŋ a nʼa har a se. 25Musa na aru alkadaranteyaŋ suuba Izirayel kul ra kʼi tee boŋkoyniyaŋ jamaa se, boro zenber foo (1.000) boŋkoyni foo, boro zangu (100) boŋkoyni foo, boro woyguu (50) boŋkoyni foo, nda boro woy (10) boŋkoyni foo. 26Ngi no ma jamaa ciiti waati kul. Haya kaŋ šendi, i gʼa ka too Musa do. Amma haya kaccu kul, i gʼa ciiti ngi hunday.

27Musa na nga nzuraa naŋ a ma koy, nzuraa koy nga gandaa ra.

19

Irkoy na Izirayel noo amaana

1Izirayel borey handu hinzantoo Misira gandaa fattaroo banda ga, zaari jinaa i too Sinay saajoo ra. 2I nka hun Refidim ka koy Sinay saajoo ra, i goro saajoo din ra. Izirayel goro no din tondi hondoo tenje, 3amma Musa žigi ka koy Irkoy do. Abadantaa nʼa cee tondi hondoo boŋ ka nee a se:

«Ma nee Yakuba hugoo se,

ma bayrandi Izirayel borey se ka nee:

4‹War dii hayaa kaŋ ay nʼa tee Misira borey se,

sanda takaa kaŋ nda dutal ga nga izey zaa nga fatawey ra, ay na war zaa ka kate war ay do.

5Sohõ, nda war haŋajer ay jindoo se ka boori,

war na agay amaanaa dii,

war ga tee agay hunday bagaa jamawey kul ra,

zama agay wane nda laboo kul.

6War ga tee ya ne kokoy sargari juwalkawyaŋ nda dumi henanante.›

Wey ti šenney kaŋ nʼgʼi har Izirayel borey se.»

7Musa kaa, a na jamaa boro beerey cee, a na šenney wey kul daŋ i jine kaŋ nda Abadantaa nʼa yaamar. 8Jamaa kul nʼa zaabi cere bande ka nee: «Haya kul kaŋ Abadantaa nʼa har ma ne, ir gʼa tee.» Musa na jamaa šenney ka yee Abadantaa do.

9Abadantaa nee Musa se: «Ay ga kaa ni do duula kubayante ra, hala waati kaŋ ay ga šelaŋ ni bande jamaa ma maa, hala i ma naanay ni hala abada.» Musa na jamaa šenney ka too Abadantaa do.

Irkoy na Musa kubay Sinay tondi hondoo ga

10Abadantaa nee Musa se: «Koy jamaa do, mʼi daŋ jere ga ya ne hõ nda suba. I ma ngi darbawey ɲumandi. 11I ma soolu jirbi hinzantoo se, zama jirbi hinzantoo ra Abadantaa ga zunbu Sinay tondi hondoo ga jamaa kul jine. 12Hirriyaŋ daŋ tondi hondoo kuubi-ka-beraa ga kaŋ ga jamaa si bisa, nee i se: ‹Wa hawgay war masi žigi tondi hondoo ga, war masi tuku carawey ga.› Boro kul kaŋ tuku tondi hondoo ga, a waazibi boraa ma wiiyandi. 13Kabe kul masi tuku boraa ga, amma i mʼa warra nda tondi kʼa wii wala i mʼa hay nda yaaji. A ma tee adabba wala boro, a masi huna. Waati kaŋ hilloo na hẽeni kuku tee, i ma žigi tondi hondoo ga.» 14Musa zunbu tondi hondoo ga ka kaa jamaa do. A na jamaa yeeti jere ga Irkoy se, i na ngi darbawey ɲumandi. 15A nee jamaa se: «War ma soolu jirbi hinzantoo se. War masi too woy do.»

16Jirbi hinzantoo hane, kaŋ moo boo, jiŋjiŋyaŋ, nda meliyaŋ, nda duula kubayante goo tondi hondoo boŋ, hilli jinde beeri hẽe. Alžamaa kul kaŋ goo jamaa kaloo ra jijiri. 17Musa na jamaa ka fatta ka koy Irkoy kubay jamaa kaloo dumaa ga. I kay tondi hondoo cire. 18Sinay tondi hondoo kul ka tee dullu, zama Abadantaa mana zunbu kala nuune ra. Dulloo žigi ni mma nee alforon beeri dullu. Tondi hondoo kul hanse ka jijiri. 19Hilloo jindoo mma koy de a ga beeri, Musa ga šelaŋ, Irkoy gʼa zaabi jiŋjiŋyan ra19.19 «jiŋjiŋyan ra», Ebere šenni ra, almaganaa faa ti «nda jiŋjiŋyan»..

20Abadantaa zunbu Sinay tondi hondoo ga, tondi hondoo boŋoo boŋ. Tondi hondoo boŋoo boŋ Abadantaa ciya Musa se, Musa žigi. 21Abadantaa nee Musa se: «Zunbu ka kašeta jamaa ga, i masi bisa hirrey ga ka koy Abadantaa do ka dii, nda i nʼa tee, iboobo ga buu i ra. 22Ba sargari juwalkey kaŋ ga hin ka man Abadantaa, ga hima ka ngi boŋ yeeti jere ga Irkoy se, hala Abadantaa masʼi wii.» 23Musa nee Abadantaa se: «Jamaa si hin ka žigi Sinay tondi hondoo ga, zama ni nka kašeta ir ga ka nee: ‹Ma hirriyaŋ daŋ tondi hondoo se, mʼa daŋ jere ga ya ne.›» 24Abadantaa nee a se: «Koy ma zunbu, hiino ma žigi, Haruna ma žigi ni bande. Amma sargari juwalkey nda jamaa masi hirrey hoo ka žigi ka koy Abadantaa do, nda i nʼi hoo, a gʼi wii.» 25Musa zunbu jamaa do kʼa har i se.

20

Yaamar woyaa (10)

(Alhukumoo 5.6–21)

1Šenney ne kaŋ Irkoy nʼi har, a nee:

2«Agay ti Abadantaa, ni Koyoo kaŋ na ni fattandi Misira gandaa ra, tamtaray hugoo ra.

3Masi koy tana gana ay banda ga.

4Masi tooru hanse, masi bii tee kaŋ ga hima nda haya kaŋ goo beene beenaa ra, wala ganda laboo ga, wala haroo ra laboo cire. 5Masi sujudu koyey wey se, masʼi gana, zama agay, Abadantaa, ni Koyoo manʼti kala Koy kaŋ ga canse ma ne, ka baaba kaŋ konna agay layboo ka hanga hala nga izey alwadda hinzantoo ka koy itaacantoo ga. 6Amma ay ga agay arrahamaa cebe alwadda zenberyaŋ se kaŋ ga baa agay, de i gʼay yaamarey dii.

7Masi Abadantaa, ni Koyoo maaɲoo cee bila addalil, zama Abadantaa si boro naŋ kaŋ ga nga maaɲoo cee bila addalil.

8Ma hanse ka hongu hunanzam zaaroo, a ma yeetandi jere ga ya ne. 9Jirbi iddu ma goy, ma ni almušakkawey kul tee. 10Amma jirbi iyyantoo, hunanzam zaari no Abadantaa, ni Koyoo maaɲoo ga. Masi almušakka kul tee, ni, nda ni izʼaroo, nda ni ize woyoo, takaa din da ni baɲɲaa, nda ni koŋŋaa, nda ni adabbaa, nda taabuši kaŋ goo ni koyrawey ra. 11Zama jirbi iddu ra Abadantaa na beenaa, nda gandaa, nda teekoo nda haya kul kaŋ goo i ra tee. Amma jirbi iyyantoo hane a hunanzam. Woo se Abadantaa na albarka daŋ hunanzam zaaroo ra, a nʼa yeeti jere ga.

12Ma ni baaba nda ni ɲaa beerandi hala ma duu aloomur gandaa ra kaŋ Abadantaa, ni Koyoo gʼa noo ma ne.

13Masi boro wii.

14Masi zina.

15Masi zay.

16Masi taari seedetaray tee ni cinaa ga.

17Masi haya kaŋ goo ni cinaa hugoo ra boonay. Masi ni cinaa wandoo boonay, wala nga baɲɲaa, wala nga koŋŋaa, wala nga hawoo, wala nga farkaa, wala haya kul kaŋ ti cinaa wane.»

18Jamaa kul maa jiŋjiŋyanoo, i dii nuune deeney, i maa hilloo jindoo, i dii tondi hondoo kaŋ ga dullu. Kaŋ jamaa dii wey, i jijiri, i kay nongu mooro ra. 19I nee Musa se: «Šelaŋ ir se ni hunday, ir ga maa ma ne, amma Irkoy masi šelaŋ ir se hala ir masi koy buu.» 20Musa nee jamaa se: «War masi hunbur, zama Irkoy nka kaa ka war sii, hala nga hunburaa ma bara war ra, war masi zunubu tee.» 21Jamaa kay nongu mooro ra. Musa man duula bibi tik kaŋ ra Irkoy cindi.

Sargari tonadogoo ašariyaa

22Abadantaa nee Musa se: «Nee Izirayel borey se: ‹War hunday dii kaŋ beenaa ra ay goo kaŋ ay šelaŋ war bande. 23War masi koy tee ay banda ga, war masʼa tee nda nzorfu kaaray, war masi koy tee war boŋ se nda wura.› 24Ma labu sargari tonadoo tee ka ni sargari kukurantey, nda ni alaafiya teendi sargarey, nda ni alman buuney sargari, nda ni alman beerey sargari kaa. Nongu kul kaŋ ra ay nʼay maaɲoo bayrandi, ay ga kaa ni do, ay ga albarka daŋ ni ra. 25Amma nda nʼna sargari tonadoo cin ya ne nda tondi, masʼa cin nda tondi kaŋ i na hoy. Zama nda nʼnʼi hoy nda guuru, nʼga sargari tonadogoo kaynandi. 26Masi dira tintim boŋ ka koy sargari tonadogoo ra, hala ni gaa koonoo masi koy fatta.»

21

Ašariyaa kaŋ gorandi Ebere tamey se

1«Ašariyawey ne kaŋ mʼi daŋ i jine: 2‹Nda nʼna Ebere tam day, a ma goy jiiri iddu, jiiri iyyantoo ra a ma hun ni do ka duu borcintaray bila nda a ma haya kul bana. 3Nda nga hinne ka huru ni do, a ga fatta nga hinne. Nda a gar a goo nda wande, nga nda wandoo ga fatta. 4Nda nga koyoo kʼa noo wande, de wandoo duu a se izʼaruyaŋ nda ize woyyaŋ, woyoo nda nga izey ga tee nga koyoo wane. Nga, a ga fatta nga hinne. 5Amma nda tamoo bayrandi ka nee: “Ay ga baa ay koyoo, nda ay wandoo, nda ay izey, ay si baa ya koy ka duu borcintaray.” 6Woo ra nga koyoo ga kate a Irkoy jine, a gʼa kayandi ganboo wala ganboo caraa ga, koyoo ga haŋaa fun nda sulba. Woo banda ga, a ga tee a se tam hala abada.›

7Nda mo, aru na nga ize woyoo neere sanda koŋŋa, a si hun koŋŋataraa ra sanda takaa kaŋ nda tamey ga hun. 8Nda woyoo si kan koyoo se, ka gar nga maaɲoo ga a goo, a mʼa naŋ a ma dayandi kʼa kaa kabe ra, a sii nda fondo kʼa neere dumi waani se, a nkʼa zanba. 9Nda a nʼa noo nga izʼaroo se, a ga alaadaa tee a se kaŋ ga teendi ize woy se. 10Nda a na ize woy foo zaa koyne nga boŋ se, a si kumandi ŋaahayaa, nda bankaaraa, nda gorokasinaa ra. 11Nda a si haya hinza woo tee a se, a ma hun a kone bila nda a ma nooru bana.»

Laybu kaŋ ga kate i ma boro wii

12«Boro kaŋ na boro kar kʼa wii, a waazibi boraa ma wiiyandi. 13Amma nda a mana muray kʼa wii, Irkoy alwaadoo no, ay ga nongu cebe ma ne kaŋ ra a ma zuru ka koy tugu. 14Nda boro na nga cinaa kabekunafutay kʼa wii nda carmay, ba boraa goo ay sargari tonadogoo ra, mʼa kaa no din hala i mʼa wii.

15Boro kaŋ na nga ɲaa wala nga baaba kar, a waazibi boraa ma wiiyandi.

16Boro kaŋ na boro haamay, nda a na boraa neere wala a duwandi kaboo ra, a waazibi boraa ma wiiyandi.

17Boro kaŋ na nga ɲaa wala nga baaba kaynandi, a waazibi boraa ma wiiyandi.

18Nda aruyaŋ yenje, de affoo na nga ceroo kar nda tondi wala a na nga kaboo kunkuni kʼa kar, amma boraa mana buu, a nka kaŋ, a maray. 19Woo banda ga, nda a ga hin ka dibi gobu ga ka fatta taray, i si haya kul tee boraa se kaŋ nʼa kar, amma waatoo kaŋ a gʼa tee a si goy, boraa kaŋ nʼa maray gʼa bana, de mo a gʼa safar hala a ma duu baani.

20Nda boro na nga baɲɲaa wala nga koŋŋaa kar nda gobu hala a buu kaboo ra, a waazibi bukaa ma faasandi. 21Amma nda a huna zaari foo wala ihinka, bukaa si faasandi, zama nga almaanoo no.

22Nda aruyaŋ gurgay, de i too alhaamidukoyni do, woo kate woyoo hay, albasi mana duu a, woo banda ga, woyoo kurɲoo ga hayaa har kaŋ arey mʼa bana. I gʼa bana ka sawa woo kaŋ ciitoo nʼa kayandi. 23Amma nda albasi tee, a ga hima ka banandi, hundi no ma hundi bana, 24moo no ma moo bana, hiɲe no ma hiɲe bana, kabe no ma kabe bana, cee no ma cee bana, 25tonyan no ma tonyan bana, maraydoo no ma maraydoo bana, žabari ndella no ma žabari ndella bana.

26Nda boro na nga baɲɲaa wala nga koŋŋaa kar moɲoo ga hala moɲoo hasara, a mʼa taŋ a ma borcin, moɲoo kaŋ hasara maaganda. 27Nda nga baɲɲaa wala nga koŋŋaa hiɲoo no a nʼa kaŋandi, a mʼa taŋ a ma borcin, hiɲoo kaŋ kaŋ maaganda.

28Nda haw na nga hilley ka aru wala woy kar hala a buu, hawoo ga warrandi nda tondi ka buu, hamoo si ŋandi, hawoo koyoo ga henan. 29Amma nda hawoo doona ka kara, de i na alhabar daŋ koyoo ra, amma a mana lakkal tee a se, de a na aru wala woy wii, hawoo ga warrandi nda tondi ka buu, koyoo mo ga wiiyandi. 30Nda i na zukandi daŋ hawoo koyoo ga, haya kul kaŋ i nʼa daŋ a ga, a gʼa bana nga hundoo dogoo ra. 31Nda hawoo na nga hilley ka zankaaru wala zankawoy kar kʼa wii, ašariya follokaa no ma zurandi a ga. 32Nda hawoo na baɲɲa wala koŋŋa kar kʼa wii, hawoo koyoo ga nzorfu kaaray tamma boŋ waranza (30) bana boraa se, hawoo ga warrandi nda tondi ka buu.

33Nda boro na nga guusoo naŋ a mana daabu, wala boro kaŋ na guusu fanši bila nda a mʼa daabu, nda haw wala farka kaŋ a ra, 34guusoo koyoo gʼa bana, a ga nga hayoo alkadaroo bana adabbaa koyoo se, adabba bukaa ga tee guusoo koyoo wane.

35Nda boro hawoo na nga hilley ka boro tana hawoo kar hala a buu, hawoo kaŋ ga huna, i mʼa neere, i ma nooroo zamna. Haw bukaa mo i mʼa zamna. 36Amma nda borey ga bay kaŋ haw no kaŋ doona ka kara, ka gar koyoo mana lakkal tee a se, a ga waazibi a ga a ma haw bana hawoo dogoo ra, haw bukaa ma tee nga wane.

37Nda boro na haw wala feeji zay, nda a nʼa koosu wala a nʼa neere, a ga haw guu bana hawoo dogoo ra, feeji taaci feejoo dogoo ra.»

22

1«Nda zay diyandi kaboo goo jinaa ra, a karandi hala a buu, nga kuroo alhakoo si banandi. 2Amma nda a diyandi ka gar waynaa fatta, nga kuroo alhakoo ga banandi. A ga waazibi zayoo ga a ma bana, nda a sii nda haya kul, a ga neerandi nga zaytaraa maaganda. 3Nda adabbaa kaŋ a nʼa zay duwandi kaboo ra a ga huna, a ma tee haw, wala farka, wala feeji, a ga nga cine hinka bana.»

Ašariyaa kaŋ gorandi haya waani se

4«Nda boro na nga adabbaa naŋ a ma ŋaa faari wala alaneb faari ra, nda a naŋ nga adabbaa ma ŋaa faari waani ra, a gʼa bana nda nga faaroo haya henney, wala nga alaneb faaroo haya henney.

5Nda nuune tun, de a koy karjiyaŋ kaŋ ga faari kuubi ka too jeeney do, wala alkama kaŋ ga kay, wala faari ton, boraa kaŋ na nuunaa diinandi, šikka sii a ga hayey bana kaŋ a nʼi ton.

6Nda boro na nooru wala jinay talfi boro ga, de i zayandi a do, nda zayoo duwandi, a ga nga cine hinka bana. 7Nda zayoo mana duwandi, hugoo koyoo ga kay Irkoy jine ka bayrandi kaŋ nga kaboo mana too nga cinaa almaanoo do. 8Cere hooyan šenni kul, a ma tee haw, wala farka, wala feeji, wala bankaaray, wala haya kul kaŋ dere, de boro foo kul nee: ‹Agay wane›, ngi boro hinkaa ga koy Irkoy jine. Boraa kaŋ Irkoy dunbandi kaŋ a tooɲe ga hayaa cine hinka bana nga cinaa se.

9Nda boro na farka, wala haw, wala feeji, wala adabba dumi kul kaŋ no talfi nga cinaa ga, de adabbaa buu, wala nga nongu kayri, wala a zayandi bila seede, 10boraa kaŋ ga i na adabbaa talfi ga žee Abadantaa maaɲoo ga kaŋ nga mana too adabbaa do. Almanoo koyoo ga yadda, boraa si bana. 11Amma nda cimi no kaŋ almanoo zayandi a ga, a gʼa bana koyoo se. 12Nda ganjihooga ka almanoo wii, a ga seedetaraa too, a si almanoo bana.

13Nda boro na alman hii nga cinaa ga, de nga nongu kayri wala a buu koyoo dumaa ga, a ga hima kʼa bana. 14Nda koyoo jinoo ra a tee, a sʼa bana. Nda a nka sufurayandi, sufuray hayoo de no a gʼa bana.»

Adamizey nda cere game ašariyawey

15«Nda aru na woysoogo kaŋ si aru bay kaŋ mana wirandi darga ka kani nda a, a waazibi a ga a ma nga hiijaa almaanoo bana ka tee kurɲoo. 16Nda baaboo wanji kʼa noo a se, a ga nooru bana sanda woysoogo kaŋ si aru bay hiijaa almaanoo.

17Cerkaw woy masi naŋ a ma huna.

18Boro kaŋ marga nda adabba, a waazibi a ma wiiyandi.

19Boro kaŋ na sargari kaa koy maa ga kaŋ manʼti Abadantaa hinne se, a waazibi i ma boraa halaci sõy.

20Masi yaw žilla wala kʼa torro, zama Misira gandaa ra war nka tee yaw. 21Masi woy kaŋ kurɲoo buu žilla, masi alyatim žilla. 22Nda nʼnʼi žilla, nda i tilasu ka kaati kʼay cee, šikka sii ay ga maa ngi kaatiroo se. 23Ay futuyanoo ga tun, ay ga war wii nda takuba. War wandey ga tee woyyaŋ kaŋ kurɲey buu, war izʼarey ga tee alyatim. 24Nda nʼna nooru garaw ay jamaa boro se, jaŋantaa kaŋ goo ni bande, masi borey kaŋ ga garaw noo takaa tee a se, masi albaha ceeci a ga. 25Nda a waazibi ma ni cinaa bankaaraa dii sanda tolme, mʼa yeeti a se za waynaa mana kaŋ. 26Zama woo din hinne ti nga gumtaafaa, nga bankaaraa kaŋ nda a ga nga kunturoo daabu. Macin nda a ga gum ka kani? Nda a tee a kaati kʼay cee, ay ga maa a se, zama agay, ay ga tamalla.

27Masi Irkoy kaynandi. Boŋkoyni kaŋ goo ni jamaa ra, masʼa danga.

28Masi gay mana baa kaa ya ne ni hegaa nda ni alaneb haroo ra. Mʼay noo ni izʼaru jinaa. 29Ma takaa din da tee ni alman beeroo nda ibuunaa se. A ma cindi ɲaŋoo bande jirbi iyye, jirbi yaahantoo hane, mʼa noo ya ne.

30War ma tee boro henananteyaŋ ya ne: alman kaŋ ganjihooga nʼa wii saajoo ra, war masi hamoo ŋaa. War mʼa warra hanšey se.»

23

Boro yalaafantey beerandiyanoo

1«Masi šenni kaŋ manʼti cimi ka dira. Masi taari seedetaray tee ka boro kaŋ tooɲe faaba. 2Masi hanga jamaa bande kaŋ ga baa ngi ma ifutu tee. Ciiti ra, masi hanga jamaa bande za i ga boobo se ka šerretaraa šiirandi. 3Masi boro yalaafante ndumoo guna kʼa faaba ciiti ra.

4Nda nʼkaŋ ni iberoo hawoo wala farkaa ga kaŋ dere, masi goro manʼa ka koy a do. 5Nda nʼdii boro kaŋ ga konna ni farkaa ga gurfa jeejaa maaganda, masʼa naŋ, masi goro manʼa faaba jeejaa ra.

6Masi talka kaŋ goo ni jamaa ra cimoo taa a kone ciiti ra. 7Ma mooru haya kaŋ ti taari. Masi boro kaŋ mana haya kul tee wii, masi boro šerrante wii, zama tooɲante, ay sʼa dii boro šerrante. 8Masi sufuray taa, zama sufuraa mma diikey tee danaw, a ga šikka daŋ šerrantey ga.

9Masi yaw torro, war hunday ga yaw hunaroo bay, zama war tee yaw Misira gandaa ra.»

Hunanzam jiiroo nda hunanzam zaaroo

10«Jiiri iddu ma ni laboo beeri, ma faari-izey hegay. 11Amma jiiri iyyantoo ga ma laboo naŋ a ma hunanzam. Ni jamaa talkey ga haya ŋaa kaŋ i duu a ra, woo kaŋ i gʼa naŋ ganjihoogawey gʼa ŋaa. Takaa din da no mʼa tee ni alaneb faaroo nda ni zaytuɲaŋoo se.

12Jirbi iddu goy kaŋ goo ma ne, mʼa tee, amma jirbi iyyantoo ma hunanzam, hala ni hawoo nda ni farkaa ma hunanzam, hala ni koŋŋaa izʼaroo nda ni yawoo ma hunsar.

13War ma hayey dii henna kaŋ ay nʼi har war se, war masi koy tanayaŋ maaɲey cee, boro masi maa maaɲey ni miɲoo ra.»

Izirayel jingar zaarey

14«Cee hinza jiiroo ra ma jingar tee ay maaɲoo ga. 15Ma Takulawey kaŋ ra dolobiri sii jingaroo kayandi. Jirbi iyye Abib handoo23.15 Zamnaa 13.4. ra ma takula ŋaa kaŋ ra dolobiri sii sanda takaa kaŋ nda ay na ni yaamar. Zama handoo din ra ni fatta Misira. Boro si kaa ay jine kabe koonu.

16Ma Hegaa jingaroo kayandi, dumiyoo kaŋ nʼnʼa say faarey ra goyoo ize jina-jinawey no. Jiiroo benantaa ga, ma Faari-izey kaayanoo jingaroo tee waati kaŋ nʼna ni faarey goyey hegaa tee. 17Jiiroo ra cee hinza ni arey ma kay ni Koyoo, Abadantaa jine.

18Sargaroo kuroo kaŋ nʼgʼa kaa, takula kaŋ ra dolobiri goo masi hanga a. Jingaroo hamoo maanoo masi cindi za cijinoo ra hala subbaahi. 19Ma kate ni faaroo ize jina-jinawey Abadantaa, ni Koyoo hugoo ra. Masi hancin-ize hina ɲaŋoo wawaa ra.»23.19 Zamnaa 34.26; Alhukumoo 14.21.

Irkoy na allaahidu zaa kaŋ nga ga nga jamaa faaba

20«Nga ne, ay ga almalayka sanba ni jine, a ma ni hawgay naarumaa ra ka ni ka koy nongoo kaŋ ay nʼa hanse ma ne ra. 21A beerandi, ma maa jindoo se, masʼa kakaw. A si war hooyanoo muɲe. Zama ay maaɲoo goo a ga. 22Nda nʼga maa jindoo se ka boori, de nʼga haya kul tee kaŋ ay gʼa har ma ne, ay ga tee ni iberey iberoo, ni yenjekey yenjekaa.

23Waati kaŋ ay almalaykaa huru ni jine ka ni ka koy Amor borey do, nda Heti borey do, nda Ferezi borey do, nda Kanaŋ borey do, nda Hewi borey do, nda Žebus borey do, ay gʼi derandi. 24Masi sujudu ngi koyey se, masʼi gana, masi ngi takawey tee. Mʼi warra ganda ka tondey kaŋ i nʼi kayandi kʼi gana kayri. 25War ma Abadantaa, war Koyoo gana, a ga albarka daŋ war ŋaahayaa nda war haroo ra, de ay ga wirci moorandi ni ga. 26Ni gandaa ra, gunde hasaraw si tee, woy si gun, ay ga ni noo aloomur. 27Ay gʼay hunburaa ka koy ni jine, jama kul kaŋ ra ni huru, ay ga lakkaloo ɲaami, de ay ga ni iberey kul zurandi ni jine. 28Ay ga binbin laalayaŋ sanba ni jine, i ga Hewi borey, nda Kanaŋ borey, nda Heti borey gaaray ni jine. 29Ay sʼi gaaray ni jine jiiri folloku ra, gandaa masi koy tee farru koonu, ganjihoogawey masi koy boobo ka yee ni ga. 30Ay gʼi gaaray ni jine kayna-kayna, waati kaŋ nʼduu hayyan, gandaa ma yee ni mayray ra.

31Ay ga ni laboo kanjey kayandi Kakaarey teekoo ga ka koy Filisti borey teekoo nda saajoo ka koy isaa23.31 Isaa no kaŋ se i ga nee Efrat. ga. Zama ay ga gandaa borey daŋ ni kaboo ra, de nʼgʼi gaaray ni jine. 32Amaana masi huru ni nda i game, a masi huru ni nda ngi koyey game. 33I masi goro war gandaa ra hala i masi kaa ka koy war tusa war ma zunubu tee ay ga, zama woo ra ngi koyey no nʼgʼi gana, de a ga tee ma ne kumsay.»

24

Irkoy na amaana daŋ nga nda Izirayel borey game

1Abadantaa nee Musa se: «Žigi ka kaa ay do tondi hondoo boŋ, ni nda Haruna, nda Nadab, nda Abihu, nda Izirayel boro beerey ra, boro woyye (70), war ma sujudu ya ne nongu mooro ra. 2Musa hinne ma man kate ay do. I masi man kate, jamaa masi žigi kate a bande.»

3Musa koy Abadantaa šenney kul nda ašariyawey kul har jamaa se. Jamaa tee jinde foo ka tuuru ka nee: «Šenney kul kaŋ Abadantaa nʼi har, ir gʼi tee.»

4Musa na Abadantaa šenney kul hantum. A tun subbaahi biya ka sargari tonadoo cin tondi hondoo cire, a na tondi woy cindi hinka (12) kayandi Izirayel alkabiila woy cindi hinkaa (12) maaɲey ga. 5A na Izirayel arusoogayaŋ sanba i ma koy sargari kukuranteyaŋ nda haw yaaruyaŋ sarga Abadantaa maaɲoo ga i ma tee alaafiya teendi sargaroo. 6Musa na kuroo jeroo zaa, a nʼa daŋ potiyaŋ ra, jere faa a nʼa say-say sargari tonadogoo ga. 7A na amaanaa citaaboo zaa, a nʼa caw jamaa se. I nee: «Haya kul kaŋ Abadantaa nʼa har, ir ga haŋajer a se, ir ga dira nda a.» 8Musa na kuroo zaa, a nʼa say-say jamaa ga ka nee: «Amaanaa kaŋ Abadantaa nʼa daŋ war nda nga game šenney kaŋ a nʼi har here, amaanaa din kuroo ne.»

9Woo banda ga, Musa, nda Haruna, nda Nadab, nda Abihu, nda Izirayel boro beerey ra, boro woyye (70) žigi tondi hondoo boŋ. 10I dii Izirayel Koyoo. Cewey cire, ni mma nee safir tondi kanante, nga henanyanoo ga hima nda beenaa zaati. 11Borey wey ti Izirayel borciney, Irkoy mana nga kaboo šerre ka haya futu kul tee i se. I dii Irkoy, i ŋaa, i haŋ.

Musa na Irkoy kubay tondi hondoo boŋ

12Abadantaa nee Musa se: «Žigi ka kaa ay do tondi hondoo boŋ, ma cindi no din. Ay ga ni noo tondi walhawey, maanaa ašariyaa nda yaamaroo kaŋ ay nʼi hantum ka jamaa cawandi.» 13Musa tun, nga nda nga banda hunoo Žozuwe, Musa žigi Irkoy tondi hondoo boŋ. 14Za i mana koy, a nee boro beerey se: «Wa ir batu ne ra hala waati kaŋ ir willi kate war do. Nga ne, Haruna nda Hur goo war bande, boro kaŋ duu almušakka ma koy i do.» 15Musa žigi tondi hondoo boŋ, duulaa na hondoo daabu. 16Abadantaa daržaa cindi Sinay tondi hondoo boŋ, duulaa na Sinay tondi hondoo daabu jirbi iddu. Jirbi iyyantoo hane, a na Musa cee duulaa gundoo ra. 17Abadantaa daržaa tee Izirayel borey moɲey cire ma nee nuune kaŋ ga gona kaŋ ga dii tondi hondoo boŋoo ga. 18Musa huru duulaa gundoo ra ka žigi tondi hondoo boŋ. Musa cindi hondoo boŋ zaari woytaaci (40) nda cijin woytaaci (40).

25

Jinawey kaŋ ga huru Irkoy gorodogoo cinayanoo ra

1Abadantaa šelaŋ Musa se ka nee: 2«Nee Izirayel borey se i ma baa kaa ya ne. Borey kul kaŋ kabey ga don, war mʼay bagaa dii i ga. 3Bagaa kaŋ war gʼa dii i ga manʼti kala: wura, nda nzorfu kaaray, nda alhan, 4nda šukka bula, nda iciray henna, nda iciray zaram, nda šukka baana, nda hancin hinbiri, 5nda feeji gaaru kuuruyaŋ kaŋ cirayandi, nda ayu kuuruyaŋ, nda akasiya bundu, 6nda jii fitilla gorodogoo se, nda haya hew kaanayaŋ yonyan jiyoo nda dugu hew kaanaa se. 7Oniks tondi nda tondi dumiyaŋ kaŋ ga huru beene kaayi-izoo nda albaytoo ra. 8I ma nongu henanante cin ya ne hala ya goro i game. 9Ay ga Irkoy gorodogoo fasaloo cebe ma ne nda jinawey dumey kul kaŋ ga huru a ra. War mʼi kul tee ka sawa nda ngi fasaloo.»

Seedetaraa sundukoo

10«I ma sunduku cin nda akasiya bundu, nga kuuyanoo ma tee kabedaaru hinka nda jere, hayyanoo ma tee kabedaaru foo nda jere, nga kayyanoo kabedaaru foo nda jere. 11Mʼa daabu nda wura alhakiika, gundoo nda tarayheroo ma daabandi. Ma wura kunga daŋ miɲoo bande. 12Ma wura mennandi ka korbay taaci tee kaŋ nʼgʼi daŋ cee taacaa ga, korbay hinka caraw foo ga, korbay hinka caraw faa ga. 13Ma akasiya bunduyaŋ tee gobu kʼi daabu nda wura. 14Ma gobey daŋ sundukoo caraw foo kul korbawey ra kʼa zaa. 15Gobey ma cindi sundukoo korbawey ra, i masi hun sundukoo ga. 16Ma seedetaraa hantumoo kaŋ ay gʼa noo ma ne jisi sundukoo ra.

17Woo banda ga, ma daabirji25.17 Daabirjoo woo no ma zunubey daabu. tee nda wura alhakiika. Nga kuuyanoo ma tee kabedaaru hinka nda jere, hayyanoo ma tee kabedaaru foo nda jere. 18Ma almalayka hinka tee kaŋ se i ga nee šerib. Mʼi kar wura ra, mʼi daŋ daabirjoo boŋ hinkaa ga. 19Ma šerib foo tee boŋ foo ga, ma šerib foo tee boŋ faa ga. War ma šeribey tee daabirjoo hunday ra, daabirjoo boŋ hinkaa ga. 20Šeribey ma ngi fatawey hay beene, i ga ngi fatawey ka daabirjoo daabu. Ngi ndumey ma cere tenje, i ma daabirjoo guna. 21Ma daabirjoo fur sundukoo ga jina ma seedetaraa hantumoo kaŋ ay gʼa noo ma ne jisi sundukoo ra. 22No din ra ay gʼay boŋ bayrandi ma ne, sundukoo daabirjoo se beene šerib hinkaa game kaŋ goo seedetaraa sundukoo boŋ, ay ga hayaa kul har ma ne kaŋ ay gʼa noo ma ne Izirayel borey se.»

Taabaloo nda nga jinawey

23«Ma taabal tee nda akasiya bundu, kuuyanoo ma tee kabedaaru hinka, hayyanoo ma tee kabedaaru foo, kayyanoo ma tee kabedaaru foo nda jere. 24Mʼa daabu nda wura alhakiika, ma wura kunga daŋ miɲoo bande. 25Ma jejebu tee kaŋ hayyanoo ga too kabetaami foo, ma wura kunga ka jejeboo kul kuubi kʼa bere. 26Ma wura korbay taaci tee a se, ma korbawey daŋ kanje taacaa ga kaŋ goo cee taacaa ga. 27Korbawey ma man jejeboo, ngi ra gobey ga huru ka taabaloo zaa. 28Ma akasiya bunduyaŋ tee gobu kʼi daabu nda wura ka taabaloo zaa. 29Ma nga taasawey, nda nga potey, nda nga jinawey, nda nga sargari-kaa-potey kaŋ nda sargari hari-harey ga doorandi tee. Mʼi tee nda wura alhakiika. 30Taabaloo ga, ma takulayaŋ daŋ kaŋ ga jisandi ay jine waati kul.»

Fitilla gorodogoo

31«Ma fitilla gorodoo tee nda wura alhakiika. Fitilla gorodogoo ma karandi, cewoo, nda kunturoo, nda potey, nda nga dobey, nda nga kutukuryey ma tee a bande affoo. 32Kabe iddu ma fatta carawey ga, ihinza ma fatta fitilla gorodogoo caraw foo ga, ihinza ma fatta caraw faa ga. 33Kabe foo ga, poti hinza goo kaŋ ga hima nda tuuri-izoo kaŋ se i ga nee amand kaŋ ra dobu nda kutukurya goo. Kabe faa ga, poti hinza goo kaŋ ga hima nda amand kaŋ ra dobu nda kutukurya goo kabe hinkantoo ga. Takaa din da ti kabe idduwaa kaŋ ga fatta fitilla gorodogoo ga. 34Fitilla gorodogoo hunday ga poti taaci goo kaŋ ga hima nda amand kaŋ ra dobuyaŋ nda kutukuryayaŋ goo. 35Dobu foo goo kabe hinkaa jinaa cire kaŋ ga fatta kunturoo ga, dobu foo goo kabe hinkaa hinkantoo cire kaŋ ga fatta a ga, dobu foo goo kabe hinkaa hinzantoo cire kaŋ ga fatta a ga. Takaa din da a ma teendi kabe idduwaa se kaŋ ga fatta fitilla gorodogoo ga. 36Ngi dobey nda kabey ma tee kunturoo bande affoo, a kul ma tee goy kaŋ karandi nda wura alhakiika. 37Fitilla iyye tee a se, fitillawey ma daŋandi a ga, i ma gaay noo jinoo ra. 38Kanbey kaŋ ga fitillaa zaaraa boosoo dunbu nda boosu-kaa-jinawey ma tee nda wura alhakiika. 39Wura alhakiika kilo waranza (30) nda i ma nga nda jinawey din kul tee. 40Hawgay, mʼa tee sanda fasaloo kaŋ cebandi ma ne tondi hondoo boŋ.»

26

Irkoy gorodogoo

1«Irkoy gorodogoo, mʼa tee nda kaymi taafe zuu woy (10) šukka baana yakuwante, nda ibula, nda iciray henna, nda iciray zaram. Ma almalaykayaŋ kaŋ se i ga nee šerib kay zuwey ga, a ma tee assana goykaw goy. 2Zuu foo kul kuuyanoo ma tee kabedaaru waranka cindi yaaha (28), hayyanoo ma tee kabedaaru taaci. Zuwey kul ma tee deede foo. 3Zuu guu ma huru cere ga, zuu guu faa mo ma huru cere ga. 4Ma karfuyaŋ kaŋ teendi nda šukka bula daŋ zuu guu margari jinaa zuu koraa miɲoo ga. Ma taka follokaa tee zuu guu margari hinkantoo zuu koraa miɲoo ga. 5Ma karfu woyguu (50) daŋ zuu guu jinaa ga, ma karfu woyguu (50) daŋ zuu guu hinkantoo zuu koraa miɲoo ga. Karfey ma cere tenje. 6Ma kanjihaya woyguu (50) tee nda wura, ma zuwey daŋ cere ga nda kanjihayey, a ma tee hukkum folloku.

7Woo banda ga, ma zuuyaŋ tee nda hancin hinbiri kaŋ ga tee hukkum kaŋ goo Irkoy gorodogoo ga. Zuwey ma tee iwoy cindi foo (11). 8Zuu foo kul kuuyanoo ma tee kabedaaru waranza (30), hayyanoo ma tee kabedaaru taaci. Zuu woy cindi faa (11) ma tee deede foo. 9Ma zuu guu marga cere ga, ma zuu iddu marga cere ga, ma zuu idduwantoo taabu hukkumoo jineheroo ga. 10Ma karfu woyguu (50) daŋ zuu guu margari jinaa zuu koraa miɲoo ga, ma karfu woyguu (50) daŋ zuu guu margari hinkantoo miɲoo ga. 11Ma kanjihaya woyguu (50) tee nda alhan, ma kanjihayey daŋ karfey ra ka hukkumoo daŋ cere ga hala a ma tee afolloku. 12Hayaa kaŋ ga cindi zuwey ra ga doo ganda, jeroo din kaŋ cindi ga doo Irkoy gorodogoo dumaa ga. 13Zuu guwaa kuuyanoo bande, kabedaaru foo ga doo Irkoy gorodogoo caraw hinkaa bande kʼa daabu. 14Feeji gaaru kuuruyaŋ kaŋ cirayandi tee kunta kʼi gum hukkumoo ga. Kuntaa ga, ma kunta kaŋ teendi nda ayu kuuruyaŋ daŋ a ga.

15Woo banda ga, ma bundu tefayyaŋ kaŋ ga kay tee Irkoy gorodogoo se nda akasiya bundu. 16Bundu foo kul kuuyanoo ma tee kabedaaru woy (10), affoo kul hayyanoo ma tee kabedaaru foo nda jere. 17Bundu tefay hinka tee kaŋ ga cere tenje, affoo kul cee hinka ga dobu a ga, ma takaa din da tee Irkoy gorodogoo bundey kul se. 18Ma bundey wey tee Irkoy gorodogoo se, ma bundu waranka (20) tee gurma kaboo here. 19Ma nzorfu kaaray ka feraw woytaaci (40) kar kaŋyaŋ guusu goo i ra, i goo bundu tefay warankaa (20) cire, bundu foo kul cee hinkaa goo feraw hinka guusey ra. 20Irkoy gorodogoo caraw faa mo ma bundu tefay waranka (20) tee hawsa kaboo here, 21nda ngi nzorfu kaaray feraw woytaacaa (40), feraw hinka ma huru bundu foo kul cire. 22Irkoy gorodogoo kuneheroo se, dangay kaboo here, ma bundu iddu tee a se. 23Irkoy gorodogoo kuneheroo ra, ma bundu hinka tee kanjey se. 24Gandaheroo goo cere ga, beeneheroo korbay gʼi dii cere ga henna, takaa din da no ihinkaa ga ti a kaŋ goo kanje hinkaa ga. 25Woo ra bundu tefay yaahaa nda ngi nzorfu kaaray ferawey goo, feraw woy cindi iddu (16) no, feraw hinka goo bundu foo kul cire.

26Woo banda ga, ma akasiya bundu tee gaaru-gaaruyaŋ, igguu Irkoy gorodogoo caraw foo bundu tefawey se. 27Igguu Irkoy gorodogoo caraw faa bundey se, igguu nga gorodogoo kuneheroo se kaŋ goo dangay caraa here. 28Gaaru-gaaroo kaŋ goo gamoo ra ma huru bundu tefawey kuuyanoo gamoo ra, a ma hun boŋ foo ga ka koy boŋ faa ga. 29Ma wura ka bundu tefawey daabu, ma korbawey tee nda wura kaŋ ga gaaru-gaarey dii, ma wura ka gaaru-gaarey daabu. 30Ma Irkoy gorodogoo cin kʼa kayandi nda yaamaroo kaŋ harandi ma ne tondi hondoo boŋ.

31Ma rido tee nda šukka bula, nda iciray henna, nda iciray zaram, nda šukka baana yakuwante. Ma almalaykayaŋ kaŋ se i ga nee šerib kay a ga, a ma tee assana goykaw goy. 32Mʼa daŋ akasiya bundu ganji taaci ga kaŋ wura gʼi daabu, korbawey ma teendi nda wura, i ma huru nzorfu kaaray feraw taaci ra. 33Ma ridowoo daŋ kanjihayey cire, ridowoo dumaa ga ma seedetaraa sundukoo daŋ, ridowoo no ma huru nongu henanantaa nda nongu henanantey ihenanantaa game. 34Ma daabirjoo daŋ seedetaraa sundukoo ga nongu henanantey ihenanantaa ra. 35Ma taabaloo jisi ridowoo se tarayhere, ma fitilla gorodogoo daŋ taabaloo tenje, Irkoy gorodogoo se gurma kaboo here, ma taabaloo jisi hawsa here.

36Ma rido tee hukkumoo miɲoo se, a ma teendi nda šukka bula, nda iciray henna, nda iciray zaram, nda šukka baana yakuwante, maale kʼa kay. 37Ma akasiya ganji bundu guu tee ridowoo se, ma wura kʼi daabu, korbawey kaŋ gʼa dii ma teendi nda wura. Ma alhan mennandi ka feraw guu tee a se.»

27

Sargari tonadogoo

1«Ma sargari tonadogoo tee nda akasiya bundu, nga kuuyanoo ma tee kabedaaru guu, hayyanoo ma tee kabedaaru guu. Sargari tonadogoo caraw taacaa kul ma sawa. Nga kayyanoo ma tee kabedaaru hinza. 2Ma hilliyaŋ tee nga kanje taacaa ra. Nga nda nga hilley kul ma tee affoo, mʼa daabu nda alhan. 3Ma barmayaŋ tee sargari tonadogoo boosey se, nda nga doosiɲawey, nda nga taasawey, nda nga furšeti beerey, nda nga boosu-kaa-jinawey. Nga jinawey kul ma teendi nda alhan. 4Ma ham tonaguuru kaŋ ti alhan kaŋ ma nee sankay tee sargari tonadogoo se, ma alhan korbay taaci daŋ tonaguuroo kanjey ga. 5Mʼa daŋ sargari tonadogoo miɲoo cire, za gamoo ga hala ganda. 6Ma gobuyaŋ tee sargari tonadogoo se, i ma tee akasiya bundu gobuyaŋ, mʼi daabu nda alhan. 7Nga gobey ma huru korbawey ra, gobey ma huru sargari tonadogoo caraw hinkaa ga, i gʼa zaa. 8Mʼa tee nda bundu, gundoo koonoo no. Mʼa tee nda takaa kaŋ nda a cebandi ma ne tondi hondoo boŋ.»

Batumaa gundoo

9«Ma Irkoy gorodogoo batumaa tee. Gurma kaboo here, kunta šukka baana yakuwanteyaŋ kaŋ ga too kabedaaru zangu (100) ma huru caraw foo ga. 10Ma batumaa ganji warankaa (20) nda nga feraw warankaa (20) tee a se nda alhan. Korbawey nda hawahayey ma teendi nda nzorfu kaaray. 11Hawsa kaboo here mo, kuntayaŋ ma huru a ga kaŋ kuuyanoo manʼti kala kabedaaru zangu (100). Ma ngi ganji warankaa (20) nda ngi alhan feraw warankaa (20) tee a se. Korbawey nda ngi hawahayey ma teendi nda nzorfu kaaray. 12Batumaa hayyanoo dangay kaboo here, kuntayaŋ kaŋ manʼti kala kabedaaru woyguu (50) ma huru a ga, ngi, nda ngi ganji woyaa (10), nda ngi cee woyaa (10). 13Batumaa hayyanoo dandi kaboo here, waynahunay kaboo ga, a ma tee kabedaaru woyguu (50). 14Kunta kabedaaru woy cindi guu (15) ma bara caraw foo ga, ngi, nda ngi ganji hinzaa, nda ngi feraw hinzaa. 15Caraw faa mo se, kuntayaŋ kaŋ manʼti kala kabedaaru woy cindi guu (15) ma huru a ga, ngi, nda ngi ganji hinzaa, nda ngi feraw hinzaa. 16Ma rido kaŋ goo nda kabedaaru waranka (20) daŋ batumaa miɲoo ga. A ma tee nda šukka bula, nda iciray henna, nda iciray zaram, nda šukka baana yakuwante, maale kʼa kay. A ma duu ganji taaci nda feraw taaci. 17Batumaa ganjey kul kaŋ gʼa kuubi, ngi hawahayey ma teendi nda nzorfu kaaray, ngi korbawey ma teendi nda nzorfu kaaray, ngi ferawey ma teendi nda alhan. 18Batumaa ma duu kabedaaru zangu (100) kuuyan, nda kabedaaru woyguu (50) hayyan, kayyanoo ma tee kabedaaru guu, zaaraa kaŋ gʼa kuubi kʼa bere manʼti kala nda šukka baana yakuwante, bundey ferawey ma tee nda alhan. 19Goy jinawey kul kaŋ ga alhaadimay Irkoy gorodogoo ra, nda Irkoy gorodogoo sukahayey, nda batumaa sukahayey kul ma teendi nda alhan.»

Fitilla gorodogoo jiyoo

20«Ni, ma Izirayel borey yaamar i ma kate ma ne fitilla gorodogoo se jii alhakiika kaŋ mana hun kala zaytu musayante ra, hala fitilla ma dii waati kul. 21Haruna nda nga izʼarey mʼa hanse cere kubayyan hukkumoo ra, ridowoo se tarayhere, seedetaraa sundukoo jine, hala a ma dii za cijinoo ra hala subbaahoo ra Abadantaa jine. Hantum kaŋ si tun no Izirayel borey zamaney se.»

28

Sargari juwalkey bankaarawey

1«Ni, Haruna ni armaa manandi ni, nga nda nga izʼarey, Izirayel borey game, hala i ma sargari juwalkaw goyoo tee ya ne: Haruna nda nga izʼarey Nadab, nda Abihu, nda Eleyazar, nda Itamar. 2Ma bankaaray henananteyaŋ tee ni armaa Haruna se, i ma tee darža tammaasa nda taalam. 3Ma šelaŋ boro lakkalkoyney kul se kaŋ ay nʼi too nda hundi lakkalkoyni, i ga bankaarayyaŋ tee Haruna se hala a ma yeetandi jere ga ya ne, hala a ma sargari juwalyan goyoo tee ya ne. 4Bankaarawey ne kaŋ i gʼi tee: albaytoo, nda beene kaayi-izoo, nda forkiya, nda darbay kaŋ kayandi, nda fatala, nda gamahaw, i ma bankaaray henananteyaŋ tee ni armaa Haruna se, nda nga izʼarey hala a ma sargari juwalyan goyoo tee ya ne. 5I ma wura, nda šukka bula, nda iciray henna, nda iciray zaram, nda šukka baana yakuwante zaa ka bankaarawey tee. 6I ma beene kaayi-izoo tee nda wura, nda šukka bula, nda iciray henna, nda iciray zaram, nda šukka baana yakuwante, a ma tee assana goykaw goy.»

Sargari juwalkaa beene kaayi-izoo

7«Beene kaayi-izoo beene mee hinkaa, karfu-ize hinka ma huru i ga kaŋ gʼi dii cere ga. 8Beene kaayi-izoo gamahawoo kaŋ ga huru a ga, ma goyandi nda taka follokaa: wura, nda šukka bula, nda iciray henna, nda iciray zaram, nda šukka baana yakuwante. 9Ma oniks tondi hinka zaa, ma Izirayel borey maaɲey hantum i ga. 10Ngi maa iddu ma huru tondi foo ga, maa iddu jerey ma huru tondi faa ga, ka sawa nda ngi hayandiroo jiirey. 11Tondi hinkaa ga, ma Izirayel borey maaɲey hantum nda takaa kaŋ nda boro kaŋ ga tondi hoy gʼa tee, sanda tammaasa kaŋ teendi tondi ra. Tondi hinkaa ma gorandi wura ga. 12Ma tondi hinkaa fur beene kaayi-izoo karfu-izey ga, i ma tee honganditondi Izirayel borey maaɲey ga. Maaɲey goo Haruna jese hinkaa ga, i ma tee hongandihaya Abadantaa jine. 13Ma wura fasal ka tondi naagudooyaŋ tee 14nda wura alhakiika šešeri hinka, i ma tee sanda karfuyaŋ kaŋ nka bibirandi. Ma wura šešeri bibirantey haw tondi naagudogey ga.»

Sargari juwalkaa albaytoo

15«Ma albaytoo tee ciitoo se, a ma tee assana goykaw goy, a ma teendi nda beene kaayi-izoo takaa, mʼa tee nda wura, nda šukka bula, nda iciray henna, nda iciray zaram, nda šukka baana yakuwante. 16Caraw taacaa kul ma sawa, a ma taabandi ka tee ihinka, nga kuuyanoo ma tee kabetaami foo, nga hayyanoo ma tee kabetaami foo. 17Mʼa hanse nda tondi kaŋ gorandi haya ra, a ma tee tondi sorro taaci: sorro jinaa ma teendi nda sarduwan, nda topaz, nda emerod. 18Sorro hinkantoo ma teendi nda tirkuwaz, nda safir, nda luulu. 19Sorro hinzantoo ma teendi nda opal, nda agat, nda ametist. 20Sorro taacantoo ma teendi nda beril, nda oniks, nda žasp. Tondey wey ma gorandi ngi wura naagudogey ra. 21Tondey ma sawa nda Izirayel borey maaɲey, i ma tee iwoy cindi hinka (12) sanda ngi maaɲey. Maaɲey ma žeerandi i ga sanda tammaasa, affoo kul nda nga maaɲoo, zama alkabiila woy cindi hinka (12) no.

22Ma wura alhakiika šešeri kaŋ teendi sanda karfu bibiranteyaŋ daŋ albaytoo ga. 23Ma wura korbay hinka daŋ albaytoo ga, ma korbay hinkaa woo daŋ albaytoo kanje hinkaa ga. 24Ma wura karfu hinkaa daŋ korbay hinkaa ga kaŋ goo albaytoo kanjey ga. 25Ma karfu boŋ hinkaa haw tondi naagudoo hinkaa ga kʼi haw beene kaayi-izoo karfu-izey ga jineheroo ga. 26Ma wura korbay hinka tana tee kaŋ mʼi daŋ albaytoo kanje hinkaa ga, miɲoo ga beene kaayi-izoo gundoo ra. 27Ma wura korbay hinka tana tee koyne mʼi haw beene kaayi-izoo karfu-izey ga ganda, jinehere nongoo kaŋ ga i ga hawa jeroo ga, beene kaayi-izoo gamahawoo se beene. 28I ma karfu bula ka albaytoo korbawey dii beene kaayi-izoo waney ga hala albaytoo ma cindi beene kaayi-izoo gamahawoo ga, albaytoo masi hun dogoo ra beene kaayi-izoo ga. 29Waati kaŋ Haruna ga huru nongu henanantaa ra, gandey ga ciitoo albaytoo goo kaŋ ga Izirayel borey maaɲey goo. Takaa woo ra a gʼi daŋ Abadantaa jine sanda hongandihaya hala abada. 30Ma alkurraa goy jinawey kaŋ ti Urim nda Tumim jisi ciitoo albaytoo ra, hala i ma bara Haruna gandey ga waati kaŋ a ga huru ka kay Abadantaa jine. Izirayel borey ciitoo ga cindi Haruna gandey ga Abadantaa jine hala abada.»

Sargari juwalkaa bankaarawey jerey

31«Woo banda ga, ma forkiyaa tee kaŋ ga huru beene kaayi-izoo cire, a kul ma teendi nda šukka bula. 32Fun kaŋ ga tee jinde ga hun gamoo ra, funoo miɲoo bande kunga ma huru, maale kʼa kay, woo ga tee a se sanda guuru darbay jinde hala a masi kottu. 33Forkiyaa gandahere miɲoo ga, ma grenad-ize šukkayaŋ, ibula, nda iciray henna, nda iciray zaram daŋ, ma wura guuru-izeyaŋ kaŋ ga hẽe daŋ i game miɲoo kul bande. 34Wura guuru-ize foo, grenad-ize foo, wura guuru-ize foo, grenad-ize foo, forkiyaa miɲoo kul bande. 35Haruna gʼa daŋ waati kaŋ a ga nga goyoo tee. Boro ga maa guuru-izey hẽenoo waati kaŋ a ga huru nongu henanantaa ra Abadantaa jine, nda waati kaŋ a ga fatta hala a masi koy buu.

36Woo banda ga, ma wura alhakiika teɲa taalam tee, ma žeeri ka hantum a ra sanda tammaasa kaŋ ga nee: ‹A yeetandi jere ga Abadantaa se.› 37Ma teɲa taalamoo daŋ nda karfu bula fatalaa ga, a ma huru fatalaa jineheroo ga. 38A ma huru Haruna teɲaa ga. Zunubey kaŋ Izirayel borey gʼi tee haya henanantey kaayanoo ra, Haruna gʼi jeeje nga ga. Woo maaganda se ay ga yadda Izirayel borey sargari henanantey ga kaŋ i gʼi kaa ya ne. Teɲa taalamoo ma cindi teɲaa ga hala Abadantaa ma ngi sargarey taa.

39Ma šukka baana ka darbay beeroo tee. Ma fatala tee nda šukka baana. Ma gamahaw tee kaŋ maale kʼa kay.

40Ma darbay beeriyaŋ tee Haruna izʼarey se, ma gamahawyaŋ tee i se, ma fuulayaŋ tee i se, i ma tee darža nda beeray tammaasa.

41Ma darbawey daŋ ni armaa Haruna nda nga izʼarey ga, mʼi yon, mʼi gorandi goyoo ra, mʼi yeeti jere ga ya ne, hala i ma sargari juwalkaw goyoo tee ya ne. 42Ma leŋ šukka npogoyaŋ tee i se hala i masi gaa koonu, a mʼi dii centey ga ka koy ceehamey ga. 43Haruna nda nga izʼarey gʼi daŋ waati kaŋ i ga huru cere kubayyan hukkumoo ra wala ka too sargari tonadogoo ra waati kaŋ i ga ngi sargari juwalyan goyoo tee nongu henanantaa ra. Woo ra i si zunubu zaa, i si buu. Hantum kaŋ si tun no nga nda nga hayroo se nga dumaa ga.»

29

Sargari juwalkey gorandiyanoo goyoo ra

1«Takaa ne kaŋ nʼgʼa tee ka Haruna nda nga izʼarey yeeti jere ga hala i ma sargari juwalkaw goyoo tee ya ne: ma haw yaaru foo zaa, nda gaaru hinka kaŋ ga malal sii, 2ma takula zaa kaŋ ra dolobiri sii, nda wijilayaŋ kaŋ ra dolobiri sii kaŋ loobandi nda jii, nda furmeyaŋ kaŋ ra dolobiri sii kaŋ yonandi nda jii. Mʼi tee nda farin hamni. 3Mʼi daŋ dika ra, ma dikaa, nda haw yaaroo, nda feeji gaarey kaa sargari.

4Ma Haruna nda nga izʼarey ka koy cere kubayyan hukkumoo miɲoo ga, mʼi ɲumay nda hari. 5Ma darbawey zaa, ma darbay beeroo daŋ Haruna ga, forkiyaa kaŋ goo beene kaayi-izoo cire, nda beene kaayi-izoo, nda albaytoo, ma gamoo haw nda beene kaayi-izoo gamahawoo. 6Ma fatalaa didiji boŋoo ga, ma teɲa taalam henanantaa daŋ fatalaa ga. 7Woo banda ga, ma yonyan jiyoo zaa kʼa mun boŋoo ga kʼa yon. 8Ma Haruna izʼarey manandi, ma darbawey daŋ i ga. 9Ma gamey haw nda gamahawoo, Haruna nda nga izʼarey ma fuula daŋ i ga. Sargari juwalkawtaraa ga tee ngi wane, a ga tee hantum kaŋ si tun, ma Haruna nda nga izʼarey gorandi goyoo ra.

10Ma haw yaaroo ka koy cere kubayyan hukkumoo jine, Haruna nda nga izʼarey ga ngi kabey fur boŋoo ga. 11Ma haw yaaroo koosu Abadantaa jine, cere kubayyan hukkumoo miɲoo ga. 12Ma zaa haw yaaroo kuroo ra, mʼa daŋ sargari tonadogoo hilley ga nda ni kabe-izoo, ma kuroo cindoo kul doori sargari tonadogoo gandahere. 13Ma maanoo kul zaa kaŋ ga teeley daabu, nda tasa-izoo kaŋ goo tasaa ga, nda dumay-ɲaa-guuri hinkaa, nda maanoo kaŋ goo i ga. Mʼi kul dullandi sargari tonadogoo ga. 14Ma haw yaaroo hamoo, nda kuuroo, nda nga teeley žiibey, mʼi ton jamaa kaloo se taray. Zunubu sargari no.

15Ma feeji gaaru jinaa zaa, Haruna nda nga izʼarey ma ngi kabey fur boŋoo ga. 16Ma feeji gaaroo koosu, ma kuroo zaa kʼa say-say sargari tonadogoo carawey bande. 17Ma feeji gaaroo dunbu nongu-nongu. Ma teeley nda kobsey ɲumay kʼi fur nongey nda boŋoo boŋ. 18Ma feeji gaaroo kul dullandi sargari tonadogoo boŋ, sargari kukurante no Abadantaa se, sunnaara kaana, sargari tonante no Abadantaa se.

19Ma feeji gaaru hinkantoo zaa, Haruna nda nga izʼarey ma kabey fur feeji gaaroo boŋoo ga. 20Ma feeji gaaroo koosu, ma zaa kuroo ra kʼa daŋ Haruna haŋa hennaa deenoo ga nda nga izʼarey haŋa hennaa deeney ga, ma daŋ kabe hennaa kobaaroo ga, nda cee hennaa cew-ize beeroo ga. Ma kuroo say-say sargari tonadogoo carawey bande. 21Ma zaa kuroo ra kaŋ goo sargari tonadogoo ga, ma zaa yonyan jiyoo ra kʼi say-say Haruna nda nga darbawey ga, nda nga izʼarey ga nda ngi darbawey ga. A ga daŋandi jere ga ya ne, nga nda nga darbawey, nda nga izʼarey nda ngi darbawey. 22Ma feeji gaaroo maanoo zaa, nda šuwalaa, nda maanoo kaŋ ga teeley daabu, nda tasa-izoo, nda dumay-ɲaa-guuri hinkaa nda maanoo kaŋ goo i ga, nda cee hennaa, zama sargari no kaŋ ga teendi sargari juwalkey gorandiyanoo goyoo ra se. 23Ma takula zaa, nda wijila, nda furme takulawey kaŋ ra dolobiri sii dikaa ra kaŋ goo Abadantaa jine. 24Mʼi kul daŋ Haruna kabey ra nda nga izʼarey kabey ra, mʼi zinji sanda sargari zinji-zinjante Abadantaa jine. 25Mʼa taa kabey ra kʼa dullandi sargari tonadogoo boŋ, sargari kukurantaa boŋ, a ma tee sunnaara kaana Abadantaa se. Sargari tonante no Abadantaa se. 26Ma Haruna gorandiyanoo goyoo ra feeji gaaroo gandoo zaa kʼa zinji kʼa tee sargari zinji-zinjante Abadantaa jine. A ga tee ni bagaa.

27Ma feeji gaaroo gandoo kaŋ tee sargari zinji-zinjante nda cewoo kaŋ jerandi yeeti jere ga ya ne. Nongey wey kul mana hun kala sargaroo kaŋ i nʼa kaa Haruna nda nga izʼarey gorandiyanoo goyoo ra se. 28A ma tee Haruna nda nga izʼarey wane, a ma tee hantum kaŋ si tun Izirayel borey do. Sargari no kaŋ ga jer Abadantaa maaɲoo ga kaŋ hun ngi alaafiya teendi sargarey ra.

29Haruna dumaa ga bankaaray henanantey ga tee izʼarey waney, hala i mʼi daŋ ka yonandi nda ka yeetandi jere ga goyoo se. 30Izʼarey ra, woo kaŋ ga huru dogoo ra ga bankaarawey daŋ jirbi iyye, boraa kaŋ ga huru cere kubayyan hukkumoo ra ka goyoo tee nongu henanantaa ra.

31Ma gorandiyanoo goyoo ra feeji gaaroo zaa, ma hamoo hina nongu henanante ra. 32Haruna nda nga izʼarey ma feeji gaaroo hamoo nda takulaa kaŋ goo dikaa ra ŋaa cere kubayyan hukkumoo miɲoo ga. 33I ma hayey ŋaa kaŋ nda zunubu tuusuyanoo teendi, ngi gorandiyanoo goyoo ra se nda ngi yeetiyanoo jere ga ya ne. Boro tana kul masʼi ŋaa, zama haya henananteyaŋ no. 34Nda haya cindi gorandiyanoo goyoo ra hamoo wala takulaa ra hala suba, mʼa ton nuune ra kʼa tee boosu. A masi ŋandi, zama haya henanante no.

35Takaa woo no nʼgʼa tee Haruna nda nga izʼarey se, sanda takaa kaŋ nda ay na ni yaamar. Jirbi iyye no nʼgʼa tee ngi gorandiyanoo goyoo ra.

36Zaari kul ma haw yaaru kaa zunubu sargari, zunubu tuusuyanoo se. Ma sargari tonadogoo henanandi ka zunubu tuusuyanoo tee a se, woo banda ga, mʼa yon kʼa yeeti jere ga ya ne. 37Jirbi iyye ma zunubu tuusuyanoo tee sargari tonadogoo se kʼa yeeti jere ga ya ne, sargari tonadogoo ga tee nongu kaŋ ga hanse ka henan. Haya kul kaŋ too sargari tonadogoo ga, ga henan.»

Sargari kukurantey kaŋ ga teendi zaari kul

38«Hayaa kaŋ nʼgʼa sarga sargari tonadogoo boŋ manʼti kala: feeji-ize hinka kaŋ goo nda jiiri foo. Zaari kul, han kul mʼa tee. 39Ma feeji-ize jinaa kaa subbaahi, ma ihinkantoo kaa almaari. 40Koyne mo feeji-ize jinaa bande ma farin hamni kilo hinza loobu nda jii liitar foo nda jere kaŋ mana hun kala zaytu musayante ra nda alaneb hari moora liitar foo nda jere sanda sargari hari-hari. 41Ma feeji hinkantoo kaa almaari. Mʼa kaa sanda takaa kaŋ nda nʼga subbaahi taasu sargaroo kaa, nda sargari hari-hari follokaa, sunnaara kaana sargari tonante no Abadantaa maaɲoo ga. 42War masi fay nda ka sargari kukurantey wey kaa Abadantaa jine cere kubayyan hukkumoo miɲoo ga war zamaney ra, nongoo kaŋ ra ay ga war kubay ka šelaŋ ma ne.

43No din ra ay ga Izirayel borey kubay, ay daržaa ga hukkumoo yeeti jere ga ya ne. 44Ay ga cere kubayyan hukkumoo nda sargari tonadogoo yeeti jere ga ya ne. Ay ga Haruna nda nga izʼarey yeeti jere ga ya ne hala i ma sargari juwalkaw goyoo tee ya ne. 45Ay ga goro Izirayel borey game, ay ga tee ngi Koyoo. 46Woo ra i ga bay kaŋ agay ti Abadantaa, ngi Koyoo kaŋ nʼi fattandi Misira gandaa ra hala ya duu ka goro i game, agay kaŋ ti Abadantaa, ngi Koyoo.»

30

Dugu diinandidogoo

1«Ma sargari tonadoo tee kaŋ ga nʼga dugoo dullandi. Mʼa tee nda akasiya bundu. 2Kuuyanoo ma tee kabedaaru foo, hayyanoo ma tee kabedaaru foo, caraw taacaa kul ma sawa. Nga kayyanoo ma tee kabedaaru hinka. Nga nda nga hilley kul ma tee affoo. 3Ma sargari tonadogoo kul daabu nda wura alhakiika, beeneheroo, nda carawey kuubi-ka-beraa, nda hilley. Ma wura kunga daŋ miɲoo bande. 4Ma wura korbay hinka daŋ kungaa cire. Mʼi daŋ caraw hinkaa ga kabe hinkaa ga kaŋ ra gobey kaŋ nda i gʼa zaa ga huru. 5Ma akasiya bunduyaŋ tee gobu kʼi daabu nda wura. 6Ma sargari tonadogoo daŋ ridowoo tenje kaŋ goo seedetaraa sundukoo jine, a ma tenje nda sundukoo daabirjoo kaŋ goo seedetaraa boŋ, nongoo kaŋ ra ay ga ni kubay. 7Haruna ma dugu hew kaana dullandi. Subbaahi ka kaa subbaahi, waati kaŋ a koy fitillawey soolu, nga no a mʼa dullandi a ga. 8Almaari kul, nda Haruna koy fitillawey diinandi no a ga dugoo dullandi. Dugoo no kaŋ ga cindi Abadantaa jine war zamaney se. 9War masi dugu tana dullandi a ga, war masi sargari kukurante kaa a ga, war masi taasu sargari kaa a ga, war masi sargari hari-hari doori a ga. 10Haruna ga zunubu tuusuyanoo tee nga hilley ga cee foo jiiroo ra nda zunubu sargaroo kuroo. Cee foo jiiroo ra no a ga zunubu tuusuyanoo tee a ga. A ma alaadaa woo tee war zamaney ra. Dugu diinandidogoo manʼti kala haya kaŋ ga hanse ka henan Abadantaa se.»

Hayaa kaŋ ga banandi nongu henanantaa se

11Abadantaa šelaŋ Musa se ka nee: 12«Waati kaŋ nʼna Izirayel borey kabu ka ngi hinnaa bay, affoo kul ga haya bana Abadantaa se nga hundoo hayoo se, hala waati kaŋ nʼga kabuyanoo tee bone masi duu ey. 13Hayaa ne kaŋ borey kul kaŋ ga kabandi gʼa bana: Nzorfu kaaray tamma jere ka sawa nda nongu henanantaa nzorfu kaaray tammaa alkadaroo. Nzorfu kaaray tamma foo manʼti kala garam woy cindi hinka (12). Nzorfu kaaray tamma jeraa ma tee haya kaŋ kaandi Abadantaa se. 14Boro kul kaŋ kabandi kaŋ goo nda jiiri waranka (20) nda wey kaŋ bisa a, ga hinnaa woo kaa Abadantaa se sanda baa. 15Almankoyni si haya noo kaŋ bisa nzorfu kaaray tamma jere, talka si haya noo kaŋ kacca nda nzorfu kaaray tamma jere waati kaŋ war ga hinnaa woo kaa Abadantaa se sanda baa hala war ma war hundey hallasi. 16Ma nooroo dii Izirayel borey ga, mʼa noo cere kubayyan hukkumoo goyoo se. Abadantaa jine a ga tee hongandihaya Izirayel borey se, hala a ma war hundey hallasi.»

Alhan taasa beeroo kaŋ nda i ga alwala

17Abadantaa šelaŋ Musa se ka nee: 18«Ma alhan taasa beeri tee, nda nga hayaa kaŋ ga a ga goro ma tee nda alhan, alwala jinay no. Mʼa daŋ cere kubayyan hukkumoo nda sargari tonadogoo game. Ma hari daŋ a ra. 19Haruna nda nga izʼarey ga ngi kabey nda ngi cewey ɲumay a ra. 20Waati kaŋ i ga huru cere kubayyan hukkumoo ra, i ga hari ka ɲumay hala i masi duu ka buu, wala waati kaŋ i man sargari tonadogoo do ka ngi goyoo tee kaŋ ti ka sargari tonante dullandi Abadantaa maaɲoo ga. 21I ga ngi kabey nda ngi cewey ɲumay hala i masi duu ka buu. Hantum kaŋ si tun no i se, Haruna nda nga hayroo se ngi zamaney ra.»

Yonyanoo jiyoo

22Abadantaa šelaŋ Musa se ka nee: 23«Ni, dugu alhakiikayaŋ zaa kaŋ ti: mir hari-hari kilo guu, alkalfa hew kaana kilo hinka nda jere, waakonde hew kaana kilo hinka nda jere. 24Nda kas hew kaana kilo iddu ka sawa nda nongu henanantaa nzorfu kaaray tammaa alkadaroo, nda zaytu jii liitar iddu. 25Ma hayey wey ɲaami kʼi hanse i ma tee jii yonyan henanantaa se, a ma tee turaari teekaw goy. A ga tee jii yonyan henanantaa se. 26Mʼa ka cere kubayyan hukkumoo yon, nga nda seedetaraa sundukoo, 27nda taabaloo nda nga jinawey kul, nda fitilla gorodogoo nda nga jinawey kul, nda dugu diinandidogoo, 28nda sargari kukurantey tonadogoo nda nga jinawey kul, nda taasa beeroo nda hayaa kaŋ ga a ga goro. 29Ma hayey wey yeeti jere ga ya ne, i ga tee hayayaŋ kaŋ ga hanse ka henan. Haya kul kaŋ tuku i ga, ga henan. 30Ma Haruna nda nga izʼarey yon, mʼi yeeti jere ga ya ne, hala i ma sargari juwalkaw goyoo tee ya ne.»

31«Nee Izirayel borey se: ‹Woo manʼti kala yonyan henanantaa jiyoo kaŋ jisandi ya ne war zamaney se. 32A masi doorandi boro kul gaahamoo ga, boro kul masi nga dumoo tee, a ga henan, a ga tee war se haya henanante. 33Boro kul kaŋ na nga dumoo tee kʼa daŋ boro tana ga, boraa ga hun nga jamaa ra.›»

Takaa kaŋ nda dugoo ga hansandi

34Abadantaa nee Musa se: «Dugu hew kaaney zaa kaŋ ti: storaks, nda jingam hew kaana, nda galbanum hew kaana, nda dugu alhakiika, i kul tiŋyaney ma sawa. 35Mʼi tee dugu ɲaamante, turaari teekaw goy, ciiri-ciirante, a ga henan, a yeetandi jere ga ya ne. 36Ma haya tee a ra hamni kaŋ ga huru cere kubayyan hukkumoo ra, seedetaraa sundukoo jine, nongoo kaŋ ra ay ga ni kubay, war se haya no kaŋ ga hanse ka henan. 37Haya kaŋ ti dugoo woo, war masi nga dumoo hanse war boŋ se, a ma tee ma ne haya henanante Abadantaa se. 38Boro kaŋ na nga dumoo tee ka maa hewoo, boraa ga hun nga jamaa ra.»

31

Nongu henanantaa cinakey

1Abadantaa šelaŋ Musa se ka nee: 2«Nga ne, ay na Betesalel cee nda nga maaɲoo, Uri izʼaroo no, Hur haamaa, Žuda alkabiilaa boro no. 3Ay nʼa too met nda Irkoy Hundoo, nda lakkal, nda bayray, nda goy fahamay dumi kul. 4A ga wan ka haya taagayaŋ fattandi, wura goyyan ra, nda nzorfu, nda alhan. 5A ga wan ka tondi hoy kʼa caara kʼa gorandi haya ra, ka bundu goy, ka haya dumi kul tee. 6Nga ne, agay, ay na Oholiyab, Ahisamak izʼaroo, Dan alkabiilaa boro tonton a ga. Bayraykoyni kul, ay na bayray daŋ binoo ra. Hayey kul kaŋ nda ay na ni yaamar i mʼi tee kaŋ ti: 7cere kubayyan hukkumoo, nda seedetaraa sundukoo, nda sundukoo daabirjoo kaŋ goo a boŋ, nda hukkumoo jinawey kul, 8nda taabaloo nda nga jinawey kul, nda fitilla gorodoo henanantaa31.8 «fitilla gorodoo henanantaa», Ebere šenni ra, almaganaa faa ti «wura alhakiika fitilla gorodogoo». nda nga jinawey kul, nda dugu diinandidogoo, 9nda sargari kukurantey tonadogoo nda nga jinawey kul, nda taasa beeroo nda hayaa kaŋ ga a ga goro, 10nda bankaaray cere-cerantey, nda sargari juwalkaa Haruna bankaaray henanantey, nda nga izʼarey bankaarawey kaŋ nda i ga sargari juwalyan goyoo tee, 11nda yonyan jiyoo, nda dugu hew kaana kaŋ ga teendi nongu henanantaa se. I gʼa tee nda takaa kul kaŋ nda ay na ni yaamar.»

Hunanzam zaaroo beerandiyanoo

12Abadantaa šelaŋ Musa se ka nee: 13«Ni, šelaŋ Izirayel borey se ka nee: ‹War ma hanse ka hunanzam zaarey beerandi. Tammaasa no agay nda war game war zamaney se, hala borey ma bay kaŋ agay ti Abadantaa kaŋ ga war henanandi. 14Adiši war ma hunanzam zaaroo beerandi, zama zaari henanante no war se. Boro kaŋ nʼa kaynandi, a waazibi boraa ma wiiyandi. Boro kul kaŋ na goy tee hanoo din, boraa din ga hun nga jamaa ra.› 15Jirbi iddu goy ma teendi, iyyantoo manʼti kala hunanzam zaaroo. Hunanzam zaaroo manʼti kala zaari henanante Abadantaa maaɲoo ga kaŋ ra boro ga hunanzam. Boro kul kaŋ na goy tee hunanzam zaaroo hane, a waazibi boraa ma wiiyandi. 16Izirayel borey ma hunanzam zaaroo beerandi. I ma hunanzam zaaroo tee ngi zamaney ra. A ma tee amaana abadante. 17Zaaroo din ga tee tammaasa kaŋ goo agay nda Izirayel borey game hala abada. Zama jirbi iddu ra Abadantaa na beenaa nda gandaa tee, jirbi iyyantoo ra a hunanzam, a na nga faraa kaa.»

18Waatoo kaŋ a šelaŋ ka ben Musa bande Sinay tondi hondoo ga, a nʼa noo seedetaraa walha hinkaa, tondi walhawey kaŋ Irkoy nʼi hantum nda nga kabe-izoo.

32

Izirayel borey na wura yagaw tooru tee

1Waatoo kaŋ Izirayel borey dii kaŋ Musa gay a mana zunbu tondi hondoo boŋ, jamaa marga Haruna jere ka nee a se: «Tun ma koyyaŋ tee ir se kaŋ ga dira ir jine, zama Musa din, boraa din kaŋ nʼir žigandi ka hun Misira gandaa ra, ir si bay haya kaŋ ka duu a.» 2Haruna nee i se: «Wa wura haŋakorbawey kaa kaŋ goo war wandey haŋawey ra, nda war izʼarey, nda war ize woyey, war ma kate ey ya ne.»

3Jamaa kul na wura haŋakorbawey kaa kaŋ goo ngi haŋawey ra ka kate ey Haruna do. 4A na wuragoo dii kabey ra ka guurey baaba kʼa kayri kʼa mennandi kʼa tee yagaw. Woo banda ga, i nee: «Izirayel, ni koyey ne kaŋ na ni žigandi ka hun Misira gandaa ra.» 5Kaŋ Haruna dii woo, a na sargari tonadoo foo cin a jine. Haruna kaati ka nee: «Suba ir ga jingar tee Abadantaa maaɲoo ga.» 6Subaa ra, i biya ka tun ka sargari kukuranteyaŋ nda alaafiya teendi sargariyaŋ kaa. Jamaa goro ka ŋaa ka haŋ, nga banda ga, i tun ka hooray. 7Abadantaa šelaŋ Musa se ka nee: «Cahã ka zunbu, zama ni jamaa kaŋ nʼnʼa žigandi ka hun Misira gandaa ra hasara. 8I cahã ka fondaa naŋ kaŋ ay nʼi yaamar i mʼa dii. I na wura mennandi kʼa tee yagaw ngi boŋ se ka sujudu a se, ka sargari kaa a se, i nee mo: ‹Izirayel, ni koyey ne kaŋ na ni žigandi ka hun Misira gandaa ra.›» 9Abadantaa nee Musa se: «Ay dii jamaa woo, nga ne, jamaa no kaŋ hiɲoo ga šendi. 10Sohõ ay naŋ hala ay futuroo ma zunbu i ga, hala yʼi halaci, amma ay ga ni tee dumi beeri.» 11Amma Musa na nga Koyoo, Abadantaa suurandi ka binoo yaynandi ka nee: «Abadantaa, macin se ni futuroo kaŋ ni jamaa ga kaŋ nʼnʼi fattandi Misira gandaa ra nda gaabi albarkante nda kabe gaabante? 12Nda nʼna takaa woo tee, Misira borey ga nee: ‹A manʼi fattandi kala nda anniya laala, kʼi wii tondi hondey ra, kʼi derandi laboo ga.› Ay Koyoo, ni futay beeroo naŋ, ma nimsi ka ifutaa naŋ kaŋ nʼgʼa baa kʼa tee ni jamaa se. 13Hongu ni tamey Ibirahima, nda Isiyaka, nda Izirayel kaŋyaŋ se ni žee ni maaɲoo ga, nʼnee i se: ‹Ay ga war hayroo boobandi sanda beenaa handarawey, gandaa kaŋ ay nʼa har se: “Ay gʼa noo war hayroo se”, i gʼa tubu hala abada.›» 14Ifutaa kaŋ Abadantaa nee nga gʼa tee nga jamaa se, a nimsi, a tun a ga.

15Musa na banda bere ka zunbu tondi hondoo boŋ, seedetaraa walha hinkaa goo kaboo ra. Walhaa banda hinkaa kul ga hantum goo, a goo caraw foo ga, a goo caraw faa ga. 16Walhawey, Irkoy goyoo no, hantumoo, Irkoy hantumoo no kaŋ žeerandi walhawey ga. 17Kaŋ Žozuwe maa jamaa kaatiyanoo jindoo, a nee Musa se: «Wongu jinde goo jamaa kaloo ra.» 18Amma Musa nee:

«Manʼti hinyan jinde no,

manʼti boro kaŋ i hin a jinde no,

hayaa kaŋ ay ga maarʼa, dooni jinde no!»

19Za Musa man jamaa kaloo, a ga yagaa honnay, a ga dii jamaa kaŋ ga gan. Musa futuroo tun. A na walhawey warra kʼi kaa nga kaboo ra, a nʼi kayri tondi hondoo cire. 20A na yagaa kaŋ i nʼa tee dii kʼa ton nuune ra. A nʼa dur hala a tee hamni, a nʼa say haroo boŋ kʼa haŋandi Izirayel borey se. 21Musa nee Haruna se: «Macin no jamaa nʼa tee ma ne kaŋ se ni kate i ga zunubu beeroo woo?» 22Haruna nee: «Ay koyoo futuroo masi tun! Ni hunday ga jamaa bay, nʼga bay kaŋ i ga cahã ifutu teeyan se. 23I nka nee ya ne: ‹Koyyaŋ tee ir se kaŋ ga dira ir jine, zama Musa din, boraa din kaŋ nʼir žigandi ka hun Misira gandaa ra, ir si bay haya kaŋ ka duu a.› 24Waatoo din ay nee i se: ‹May bara nda wura? I nʼi kaa ngi ga kʼi noo ya ne, ay nʼi warra nuunaa ra, de yagaa woo bangay.›»

Izirayel zukandoo

25Musa dii kaŋ jamaa dere, zama Haruna nkʼi naŋ derandiyan fondaa ra, hala ngi iberey ma haaru i ra. 26Musa kay jamaa kaloo miɲoo ga, a nee: «Borey kaŋ goo Abadantaa bande ma kaa ay do.» Lewi izʼarey kul marga a do. 27A nee i se: «Hayaa ne kaŋ Abadantaa, Izirayel Koyoo nʼa har: ‹Boro foo kul ma nga takubaa daŋ centoo ga, war ma koy jamaa kaloo kul yaara hugu nda hugu, war affoo kul ma nga armaa, nda nga ceroo, nda nga boro maanaa wii.›»

28Lewi izʼarey na hayaa tee kaŋ Musa nʼa har, hanoo din, jamaa ra, aru zenber hinza (3.000) cine kaŋ ka buu. 29Musa nee: «Hõ war yeetandi jere ga Abadantaa se32.29 «war yeetandi jere ga Abadantaa se», Ebere šenni ra, almaganaa faa ti «wa war boŋ yeeti jere ga Abadantaa se»., zama war affoo kul na nga izʼaroo, nda nga armaa wii, hala albarka ma huru war ra hõ.»

Musa na Irkoy suurandi a ma Izirayel zunuboo yaafa

30Subaa ra, Musa nee jamaa se: «War na zunubu beeri tee, amma sohõ ay ga žigi ka koy Abadantaa do, a ga hin ka tee ya duu taka kaŋ nda war zunubey ga tuusandi.»

31Musa yee Abadantaa do ka nee: «Ya Abadantaa, jamaa woo na zunubu beeri tee, i na wura koyyaŋ tee ngi boŋ se. 32Sohõ, nda ni yadda, ngi zunuboo yaafa i se. Nda manʼti woo, ay maaɲoo tuusu kʼa kaa ni citaaboo ra kaŋ nʼnʼa hantum.» 33Amma Abadantaa nee Musa se: «Boraa kaŋ na zunubu tee ya ne no ay ga maaɲoo tuusu kʼa kaa ay citaaboo ra. 34Sohõ koy, ma jamaa gongu ka koy nongoo kaŋ ay nʼa har ma ne ra. Nga ne, agay almalaykaa no ma dira ni jine. Han kul kaŋ ay tun i se ay gʼi zukandi ngi zunuboo se.» 35Abadantaa na jamaa kar, zama a na yagaa tee, woo kaŋ Haruna nʼa tee.

33

Irkoy nee Izirayel borey ma fondaa zaa

1Abadantaa šelaŋ Musa se ka nee: «Hun ne, ni nda jamaa kaŋ nʼnʼi žigandi ka hun Misira gandaa ra, žigi ka koy gandaa ra kaŋ ay nʼa žee Ibirahima, nda Isiyaka, nda Yakuba se ka nee: ‹Ay gʼa noo ni hayroo se.› 2Ay ga almalayka sanba ni jine, ay ga Kanaŋ borey, nda Amor borey, nda Heti borey, nda Ferezi borey, nda Hewi borey, nda Žebus borey gaaray. 3Žigi ka koy gandaa kaŋ ra waa nda yuu ga tee hari. Ay si koy war bande, hala ya si koy ni halaci fondaa ra, zama ni manʼti kala jama kaŋ hiɲoo ga šendi.»

4Kaŋ jamaa maa alhabar laalaa woo, biney maray, boro kul mana yee ka taalam daŋ. 5Abadantaa nee Musa se: «Šelaŋ Izirayel borey se ka nee: ‹War manʼti kala jamaa hiɲešenda, nda ay koy war bande alwaati kayna, ay ga ni halaci. Ni taalamey kaa, ay ga dii haya kaŋ no ay gʼa tee ma ne.›» 6Za i hun Horeb tondi hondoo do, Izirayel borey na ngi taalamey kaa.

Cere kubayyan hukkumoo

7Musa ga hukkumoo zaa kʼa cin jamaa kaloo se taray, nongu mooro ra, a na maaɲoo daŋ «cere kubayyan hukkumoo»33.7 Cere kubayyan hukkumoo woo nda Irkoy hukkumoo ga fay kaŋ se i ga nee cere kubayyan hukkumoo (zamnaa 27.21). Ne ra hukkum no kaŋ si waati kuku tee hala Irkoy hukkumoo ga cinandi (zamnaa 36—40).. Boro kul kaŋ ga Abadantaa ceeci si fatta ka koy kala cere kubayyan hukkumoo din do kaŋ goo jamaa kaloo se taray. 8Waati kaŋ Musa koy hukkumoo here, jamaa kul ga tun, affoo kul ga kay nga hukkumoo miɲoo ga, a ga Musa guna hala a ma huru hukkumoo ra. 9Nda Musa huru hukkumoo ra, duula kukoo ga zunbu ganda ka kay hukkumoo miɲoo ga, Irkoy šelaŋ Musa bande. 10Jamaa kul ga dii duula kukoo cere kubayyan hukkumoo miɲoo ga, jamaa kul ga sujudu, affoo kul nga hukkumoo miɲoo ga. 11Abadantaa šelaŋ Musa bande mee nda mee, sanda takaa kaŋ nda boro ga šelaŋ nga ceroo bande. Woo banda ga, Musa yee jamaa kaloo ra, amma nga banda hunoo Žozuwe, arusooga no kaŋ ti Nun izʼaroo mana hun hukkumoo kuneheroo ra.

Abadantaa šelaŋ Musa bande

12Musa nee Abadantaa se: «Guna, ni nee ya ne: ‹Jamaa woo žigandi›, amma mana boraa har ya ne kaŋ nʼgʼa hangandi ay bande. Ni no ka nee ya ne mo: ‹Ay ga ni bay nda ni maaɲoo, koyne mo ay na alhormo tee ma ne.› 13Sohõ, alhormo tee ya ne, ay gʼa wiri ni ga, ma ni fondawey bayrandi ya ne hala ya ni bay, woo ra ay ga bay kaŋ nʼna alhormo tee ya ne. Masi dirɲa gandaa woo borey, ni jamaa no.» 14Abadantaa nee: «Agay hunday no ma koy ni bande, ay ga ni noo hunanzamay.»

15Musa nee a se: «Nda ni hunday si koy, masi naŋ ir ma žigi ka hun ne. 16Nda nʼsi koy ir bande, taka foo nda ir ga bay kaŋ nʼna alhormo tee ya ne, agay nda ni jamaa? Manʼti kaŋ se nʼga koy ir bande, nga se ir, agay nda ni jamaa, ir ga fay nda jama kul kaŋ goo laboo ga?» 17Abadantaa nee Musa se: «Šennoo kaŋ ni ne kʼa har, ay gʼa tee, zama nʼna alhormo tee ya ne, ay ga ni bay nda ni maaɲoo.»

18Musa nee: «Ay gʼa wiri ni ga, ma ni daržaa cebe ya ne!» 19Abadantaa nee Musa se: «Ay gʼay gomnoo kul bisandi ni jine, ay ga Abadantaa maaɲoo cee ni jine.

Ay ga alhormo tee boro kaŋ se ay baa ya alhormo tee,

ay ga tamalla boro kaŋ se ay baa ya tamalla.»

20A nee koyne: «Nʼsi hin ka dii ay ndumoo, zama adamize si hin ka dii ay ndumoo a ma yee ka huna.» 21Abadantaa nee: «Nga ne, nongu foo ne ay jeroo ga, kaa ka kay tondoo boŋ. 22Waati kaŋ ay daržaa ga bisa, ay ga ni daŋ tondoo guusoo ra, ay gʼay kaboo ka ni gum hala ya bisa. 23Woo banda ga, ay gʼay kaboo kaa no, de nʼga dii ay dumaa here. Amma agay ndumoo, boro si hin ka dii a.»

34

Walha taagawey kaŋ ga yaamarey hantumandi

1Abadantaa nee Musa se: «Tondi walha hinka hoy sanda ijinawey, ay ga šenney hantum i ga kaŋ cindi ijinawey ga kaŋ nʼnʼi kayri. 2Soolu suba subbaahi se, za subbaahi ma žigi Sinay tondi hondoo boŋ ka kay ay jine, hondoo boŋoo ga. 3Boro kul masi žigi ni bande, de mo boro masi bara tondi hondoo din kul ga, alman buuna nda ibeeri kul masi kur hondoo din here.»

4Musa na tondi walha hinkaa hoy sanda ijinawey. A biya ka tun, a žigi Sinay tondi hondoo boŋ sanda takaa kaŋ nda Abadantaa nʼa yaamar. A na tondi walha hinkaa zaa nga kaboo ra. 5Abadantaa zunbu ka kaa duulaa ra. Abadantaa na nga boŋ maaɲoo cee. 6Abadantaa bisa Musa jine, a nee: «Abadantaa, Abadantaa, Irkoy tamallakoyoo kaŋ ga alhormo tee, kaŋ si cahã ka futu, kaŋ ga too met nda borohennataray nda laadirtaray, 7kaŋ ga nga arrahamaa cebe alwadda zenberyaŋ se, a ga laybu, nda hooyan, nda zunubu yaafa, amma a si ifutu dii ihenanante. A ga baabey laybey hangandi izey nda haamawey hala alwadda hinzantoo ka koy itaacantoo ga.»

8Musa cahã ka gunguma laboo ra ka sujudu 9ka nee: «Alhormo tee ya ne, ay Koyoo, ay Koyoo ma dira ir game. Jama hiɲešenda no, ir zunubey nda ir laybey yaafa ir se, ir tee ni tubuhayaa.»

Amaanaa taagandi

10Abadantaa nee: «Nga ne, ay ga amaana daŋ agay nda war game. Ni jamaa kul jine ay ga kayfiyaŋ tee kaŋ cine mana bay ka teendi laboo kul ga, a mana teendi ganda kul ra. Jamaa kaŋ ga ni kuubi ka ni bere ga dii Abadantaa teegoyoo, teegoy kaŋ ga boro hunburandi no ay gʼa tee ma ne.

11Lakkal daŋ hayaa se kaŋ nda ay ga ni yaamar hõ. Nga ne, ay ga Amor borey, nda Kanaŋ borey, nda Heti borey, nda Ferezi borey, nda Hewi borey, nda Žebus borey gaaray ni jine. 12Hawgay masi amaana daŋ ni nda gandaa kaŋ ra nʼga huru borey game, i masi koy tee war game kumsay. 13War ma ngi sargari tonadogey kayri, war ma ngi tondey kaŋ i nʼi kayandi kʼi gana hasara, war ma ngi Ašera toorey zafa. 14Masi sujudu koy tana se, zama Abadantaa kaŋ maaɲoo ti ‹Canse›, Koy no kaŋ ga canse ma ne.

15Amaana kul masi huru ni nda gandaa din borey game hala waati kaŋ i ga izefututaray tee34.15 Manʼti gaaham here no, laadir jaŋay no Irkoy here. ngi koyey bande, de i ga sargari kaa i se, nda i na ni cee, masi ŋaa. 16Nda nʼna ngi ize woyey zaa ni izʼarey se, ngi ize woyey ga izefututaray tee nda ngi koyey, i ga war izʼarey tuti i ma izefututaray tee ngi koyey bande.

17Masi guuru mennandi kʼa tee koy.

18War ma Takulawey kaŋ ra dolobiri sii jingaroo kayandi. Jirbi iyye war ma takula ŋaa kaŋ ra dolobiri sii, sanda takaa kaŋ nda ay na ni yaamar, waatoo kaŋ kayandi Abib handoo34.18 Zamnaa 13.4. ra. Zama Abib handoo ra ni fatta Misira.

19Gunde jinaa kul ti agay wane, haya kul kaŋ ti aru ni adabbawey, alman beeri nda ibuuna ra.

20Amma farka gunde jinaa, mʼa barmay nda alman buuna, nda manʼa barmay, ma jindebandaa kayri. Ni izʼarey gunde jinawey, ma ngi hayoo noo. Boro si kaa ay jine kabe koonu.

21Jirbi iddu ma goy, amma jirbi iyyantoo ma hunanzam, ba beerumaa nda hegaa waati no ma hunanzam.

22War ma Jirbiiyyewey jingaroo tee, alkamaa jeeni ize jina-jinawey se, war ma Hegaa jingaroo tee jiiroo benantaa ga.

23Cee hinza jiiroo ra, ni borey ra, aru kul ga kaa ka kay ni Koyoo jine, Abadantaa, Izirayel Koyoo.

24Zama ay ga dumey gaaray ni jine, ay ga tonton ni gandaa hirrey ga kʼi beerandi. Waati kaŋ ni žigi ka koy kay Abadantaa, ni Koyoo jine cee hinza jiiroo ra, boro kul si kaa ni dumaa ga ka ni gandaa taa.

25Masʼay sargaroo kuroo nda takula kaŋ ra dolobiri goo kaa cere bande. Borcintaraa jingaroo sargaroo masi cindi za cijinoo ra hala subbaahi. 26Ma kate Abadantaa, ni Koyoo hugoo do ni faaroo ize jina-jinawey. Masi hancin-ize hina ɲaŋoo wawaa ra.»34.26 Zamnaa 23.19; Alhukumoo 14.21.

27Abadantaa nee Musa se: «Šenney wey hantum. Šenney wey nda ay ga amaana daŋ agay, nda ni, nda Izirayel game.» 28No din ra Musa na zaari woytaaci (40) nda cijin woytaaci (40) tee Abadantaa bande. A mana ŋaayan ŋaa, a mana hari haŋ. A na amaanaa šenni woyaa (10) hantum walhawey ga.

Musa yee jamaa do

29Waatoo kaŋ Musa zunbu ka hun Sinay tondi hondoo boŋ, seedetaraa walhawey hinkaa goo kaboo ra kaŋ a ga zunbu, a si bay kaŋ nga ndumoo mma dii garaw waatoo kaŋ nga nda Abadantaa ga šelaŋ. 30Haruna nda Izirayel borey ga Musa guna, nga ne, nga ndumoo ga dii garaw, i hunbur ka man a. 31Amma Musa ciya i se. Haruna nda jamaa boŋkoyney kul kaa a do, Musa šelaŋ i se. 32Woo banda ga, Izirayel borey kul man kate, a na yaamarey kul har i se kaŋ Abadantaa nʼi har nga se Sinay tondi hondoo ga.

33Kaŋ Musa šelaŋ i bande ka ben, a na sanfiti gum nga ndumoo ga. 34Amma waati kaŋ a ga huru ka koy Abadantaa do ka šelaŋ a bande, a ga sanfitoo kaa nga ga hala nga fattaroo ga. Nda a fatta, a ga hayaa deede Izirayel borey se kaŋ yaamarandi. 35Izirayel borey ga Musa ndumoo guna, i dii kaŋ a ga dii garaw, Musa ga sanfitoo yeeti nga ndumoo ga hala waati kaŋ a yee ka huru ka koy Abadantaa do ka šelaŋ.

35

Hunanzam zaaroo manʼti kala farakaayan zaari

1Musa na Izirayel borey jamaa kul marga, a nee i se: «Hayey ne kaŋ Abadantaa nʼi yaamar i ma teendi. 2Jirbi iddu goy ma teendi, amma jirbi iyyantoo ma tee war se zaari henanante, farakaayan, hunanzam zaari kaŋ ga teendi Abadantaa se. Boro kul kaŋ goy hanoo din, boraa ga wiiyandi. 3Hunanzam zaaroo hane, nongu kul kaŋ ra war nʼa tee gorodoo, war masi nuune diinandi.»

Izirayel borey na jinayyaŋ noo Irkoy gorodogoo cinayanoo se

4Musa šelaŋ Izirayel borey jamaa kul se ka nee i se: «Hayaa ne kaŋ Abadantaa nʼa yaamar: 5‹Wa hayayaŋ kaa kʼi noo Abadantaa se, bine henna kul ma haya noo Abadantaa se: wura, nda nzorfu kaaray, nda alhan, 6nda šukka bula, nda iciray henna, nda iciray zaram, nda šukka baana yakuwante, nda hancin hinbiri, 7nda feeji gaaru kuuruyaŋ kaŋ cirayandi, nda ayu kuuruyaŋ, nda akasiya bundu, 8nda jii fitilla gorodogoo se, nda turaari hew kaanayaŋ yonyan jiyoo nda dugu hew kaanaa se, 9nda oniks tondi, nda tondi dumiyaŋ kaŋ ga huru beene kaayi-izoo nda albaytoo ra. 10War ra, bayraykoyni kul ma kaa ka hayey kul tee kaŋ Abadantaa nʼi yaamar: 11Irkoy gorodogoo nda nga hukkumoo, nda kuntaa kaŋ ga gum a ga, nda nga kanjihayey, nda nga bundu tefawey, nda nga gaaru-gaarey, nda nga ganjey, nda nga ferawey, 12sundukoo nda nga gobey, nda daabirjoo, nda zaaraa kaŋ ga tee rido, 13nda taabaloo nda nga gobey, nda nga jinawey kul, nda takulawey kaŋ jisandi Irkoy jine, 14nda fitilla gorodogoo nda nga jinawey, nda fitillawey nda jiyoo kaŋ gʼi diinandi, 15nda dugu diinandidogoo nda nga gobey, nda yonyan jiyoo, nda dugu hew kaanaa, nda Irkoy gorodogoo miɲoo ridowoo, 16nda sargari kukurantey tonadogoo nda nga ham tonaguuroo kaŋ ti alhan, nda nga gobey, nda nga jinawey kul, nda taasa beeroo nda hayaa kaŋ ga a ga goro, 17batumaa kuntawey, nda nga ganjey, nda nga ferawey, nda batumaa miɲoo ridowoo, 18nda Irkoy gorodogoo sukahayey, nda batumaa sukahayey, nda ngi karfey, 19nda bankaaray cere-cerantey kaŋ nda goyoo ga teendi nongu henanantaa ra, nda sargari juwalkaa Haruna bankaaray henanantey, nda nga izʼarey bankaarawey kaŋ nda i ga sargari juwalyan goyoo tee.›»

20Izirayel borey jamaa kul hun Musa do.

21Borey kul kaŋ biney ga boori kabey ga don man ka haya noo Abadantaa se cere kubayyan hukkumoo cinayanoo, nda goyey kul kaŋ ga tee a ra, nda bankaaray henanantey teeyanoo se. 22Arey nda woyey kul kaŋ biney ga boori kate hiiri, nda niinekorbay, nda haŋakorbay, nda kabekorbay, nda jindehiiri. I kul kate wura jinay dumi kul kʼi tee sargari zinji-zinjante Abadantaa se. 23Boro kul kaŋ do šukka bula, wala iciray, wala iciray zaram, wala šukka baana yakuwante, wala hancin hinbiri, wala feeji gaaru kuuruyaŋ kaŋ cirayandi, wala ayu kuuruyaŋ goo, kate ey. 24Boro kul kaŋ na haya noo sanda nzorfu kaaray wala alhan ga kate a Abadantaa do. Boro kul kaŋ do akasiya bundu goo kate a goy dumi kul kaŋ ga teendi se. 25Woy bayraykoyni kul na haabu bii kʼa tee šukka bulaa, nda iciraa, nda iciray zaramoo, nda šukka baana yakuwantaa ka kate ey. 26Woy lakkalkoyni kul na hancin hinbiri bii. 27Jamaa boŋkoyney kate sardoniks tondi, nda tondi dumiyaŋ kaŋ ga huru beene kaayi-izoo nda albaytoo ra. 28I kate turaari hew kaanayaŋ, nda jii fitilla gorodogoo se, nda yonyan jiyoo se, nda dugu hew kaaney se. 29Izirayel borey, woy nda aru kabedoonawey kul kate haya goyoo kul se kaŋ nda Abadantaa na Musa kʼi yaamar. Sargari no kaŋ i nʼa noo nda ngi boŋ Abadantaa maaɲoo ga.

Irkoy hukkumoo goykey

30Musa nee Izirayel borey se: «Wa guna, Abadantaa na Betesalel cee nda nga maaɲoo, Uri izʼaroo no, Hur haamaa, Žuda alkabiilaa boro no. 31A nʼa too met nda Irkoy Hundoo, nda lakkal, nda bayray, nda fahamay, goy dumi kul ra, 32ka haya taagayaŋ fattandi wura goyyan, nda nzorfu kaaray goyyan, nda alhan goyyan ra. 33A ga wan ka tondi hoy kʼa caara kʼa gorandi haya ra, ka bundu goy, ka assana goyyan dumi kul tee. 34A daŋ binoo ra mo a ma cawandi, nga nda Oholiyab, Ahisamak izʼaroo no, Dan alkabiilaa boro no. 35A nʼi too met nda lakkal hala i ma hin ka tondi fasalyan dumi kul tee, ka assana goykaw goy dumi kul tee, ka maale goy dumi kul tee, ka šukka bula, nda iciray henna, nda iciray zaram, nda šukka baana yakuwante kay, ka goy dumi kul tee, ka haya taagayaŋ fattandi.»

36

1Betesalel, nda Oholiyab, nda lakkalkoyni kul kaŋ Abadantaa nʼi noo lakkal nda fahamay hala i ma nongu henanantaa goyey kul tee, i nʼi tee ka sawa nda Abadantaa yaamaroo. 2Musa ciya Betesalel, nda Oholiyab, nda lakkalkoyni kul kaŋ Abadantaa na lakkal daŋ binoo ra se, kaŋyaŋ yadda ka goyey tee.

3Musa nʼi noo sargaroo kul kaŋ Izirayel borey nʼa kaa nongu henanantaa cinayanoo goyey se. Subbaahi ka kaa subbaahi borey ga kate a se ngi faabaroo. 4Lakkalkoyney kul kaŋ goo ma goy nongu henanantaa ra na ngi goyoo naŋ affoo-foo, 5i šelaŋ Musa se ka nee: «Jamaa ga hanse ka kate jinay ka bisa woo kaŋ Abadantaa nʼa yaamar goyoo teeyanoo se.» 6Musa daŋ i ma fee ngi kaloo ra ka nee: «Woy wala aru masi yee ka goy ka kate haya nongu henanantaa cinaroo se.» I kay, i mana yee ka kate haya. 7Zama jinawey kaŋ goo no goyoo se ga wasa hala haya ma cindi.

Irkoy gorodogoo cinayanoo

8Goykey ra, bayraykoyni beerey na Irkoy gorodogoo tee nda kaymi taafe zuu woy (10) šukka baana yakuwante, ibula, nda iciray henna, nda iciray zaram. I na almalaykayaŋ kaŋ se i ga nee šerib kay zuwey ga, assana goykaw goy no. 9Zuu foo kul kuuyanoo ga too kabedaaru waranka cindi yaaha (28), hayyanoo ga too kabedaaru taaci. Zuwey kul ti deede foo. 10I na zuu guu daŋ cere ga jina, i yee ka igguu faa mo daŋ cere ga. 11I na karfuyaŋ kaŋ teendi nda šukka bula daŋ zuu guu margari jinaa zuu koraa miɲoo ga, taka follokaa no i nʼa tee zuu guu margari faa miɲoo ga. 12I na karfu woyguu (50) daŋ zuu guu jinaa ga, i na karfu woyguu (50) daŋ zuu guu hinkantoo zuu koraa miɲoo ga. Karfey ga cere tenje. 13I na wura kanjihaya woyguu (50) tee, i na zuwey daŋ cere ga nda kanjihayey, woo ra a tee hukkum folloku.

14Woo banda ga, i na zuuyaŋ nda hancin hinbiri tee kʼi tee hukkum kaŋ goo Irkoy gorodogoo boŋ. Zuwey manʼti kala iwoy cindi foo (11). 15Zuu foo kul kuuyanoo manʼti kala kabedaaru waranza (30), hayyanoo kabedaaru taaci. Zuu woy cindi faa (11) ti deede foo. 16I na zuu guu marga cere ga, i na zuu iddu marga cere ga. 17I na karfu woyguu (50) daŋ zuwey margari jinaa zuu koraa miɲoo ga, i na karfu woyguu (50) daŋ zuu beerey margari hinkantoo miɲoo ga. 18I na alhan kanjihaya woyguu (50) tee ka hukkumoo daŋ cere ga hala a ma tee afolloku. 19I na kunta kaŋ ga hukkumoo gum tee nda feeji gaaru kuuruyaŋ kaŋ cirayandi, i na kunta kaŋ teendi nda ayu kuuruyaŋ daŋ a ga.

20Woo banda ga, i na bundu tefayyaŋ kaŋ ga kay tee Irkoy gorodogoo se nda akasiya bundu. 21Bundu foo kul goo nda kabedaaru woy (10) kuuyan, affoo kul goo nda kabedaaru foo nda jere hayyan. 22I na bundu tefay hinka tee kaŋ ga cere tenje, affoo kul cee hinka ga dobu a ga. Takaa woo nda Irkoy gorodogoo bundu tefawey kul teendi. 23I na bundey wey tee Irkoy gorodogoo se, i na bundu waranka (20) tee gurma kaboo here. 24I na nzorfu kaaray feraw woytaaci (40) kar kaŋyaŋ guusu goo i ra, i goo bundu tefay warankaa (20) cire, bundu foo kul cee hinkaa goo feraw hinka guusey ra. 25Irkoy gorodogoo caraw faa mo i na bundu tefay waranka (20) tee hawsa kaboo here, 26nda ngi nzorfu kaaray feraw woytaacaa (40), feraw hinka goo bundu foo kul cire. 27Irkoy gorodogoo kuneheroo se, dangay kaboo here, i na bundu iddu tee. 28Irkoy gorodogoo kuneheroo ra, i na bundu hinka tee kanjey se. 29Gandaheroo goo cere ga, beeneheroo korbay gʼi dii cere ga henna. I na taka follokaa tee ihinkaa se kaŋ goo kanje hinkaa ga. 30Bundu tefay yaahaa nda ngi nzorfu kaaray ferawey bara no, feraw woy cindi iddu (16) no, feraw hinka goo bundu foo kul cire.

31Woo banda ga, i na akasiya bundu tee gaaru-gaaruyaŋ, igguu Irkoy gorodogoo caraw foo bundu tefawey se. 32Igguu Irkoy gorodogoo caraw faa bundey se, igguu nga gorodogoo kuneheroo se kaŋ goo dangay caraa here. 33Gaaru-gaaroo kaŋ goo gamoo ra, i nʼa daŋ bundu tefawey kuuyanoo gamoo ra, a ma hun boŋ foo ga ka koy boŋ faa ga. 34I na bundu tefawey daabu nda wura, i na wura ka ngi korbawey tee kaŋ ga gaaru-gaarey dii, gaaru-gaarey mo daabandi nda wura.

35Woo banda ga, i na ridowoo tee nda šukka bula, nda iciray henna, nda iciray zaram, nda šukka baana yakuwante. I na almalaykayaŋ kaŋ se i ga nee šerib kay a ga, assana goykaw goy no. 36I na ganji taaci tee a se nda akasiya bundu, i nʼi daabu nda wura, korbayyaŋ teendi nda wura. I na nzorfu kaaray mennandi ka feraw taaci tee ganjey se. 37I na rido tee hukkumoo miɲoo se, a teendi nda šukka bula, nda iciray henna, nda iciray zaram, nda šukka baana yakuwante, maale kʼa kay. 38I na nga ganji guwaa nda ngi korbawey tee ka ngi boŋey nda ngi hawahayey daabu nda wura. Ngi feraw guwaa teendi nda alhan.

37

Seedetaraa sundukoo teeyanoo

1Betesalel na sundukoo tee nda akasiya bundu, nga kuuyanoo manʼti kala kabedaaru hinka nda jere, hayyanoo kabedaaru foo nda jere, nga kayyanoo kabedaaru foo nda jere. 2A na gundoo nda dumaa daabu nda wura alhakiika, a na wura kunga daŋ miɲoo bande. 3A na wura mennandi ka korbay taaci tee cee taacaa se. Korbay hinka caraw foo ga, ihinka caraw faa ga. 4A na akasiya bunduyaŋ tee gobu kʼi daabu nda wura. 5A na gobey daŋ korbawey ra sundukoo carawey ga ka sundukoo zaa nda ey.

6A na daabirji tee nda wura alhakiika. Nga kuuyanoo ti kabedaaru hinka nda jere, hayyanoo ti kabedaaru foo nda jere. 7A na almalayka hinka tee kaŋ se i ga nee šerib. A nʼi kar wura ra, a nʼi daŋ daabirjoo boŋ hinkaa ga. 8A na šerib foo tee boŋ foo ga, a na affoo tee boŋ faa ga. A na šeribey tee daabirjoo hunday ra, daabirjoo boŋ hinkaa ga. 9Šeribey ga ngi fatawey hay beene, i ga ngi fatawey ka daabirjoo daabu. Ngi ndumey ga cere tenje, i ga daabirjoo guna.

Taabaloo nda nga jinawey teeyanoo

10Woo banda ga, a na taabaloo tee nda akasiya bundu, kuuyanoo ti kabedaaru hinka, hayyanoo kabedaaru foo, kayyanoo kabedaaru foo nda jere. 11A nʼa daabu nda wura alhakiika ka wura kunga daŋ miɲoo bande. 12A na jejebu tee kaŋ hayyanoo ga too kabetaami foo, a na wura kunga ka jejeboo kul kuubi kʼa bere. 13A na wura mennandi ka korbay taaci tee a se, a na korbawey daŋ kanje taacaa ga kaŋ goo cee taacaa ga. 14Korbawey ga man jejeboo, ngi ra gobey ga huru ka taabaloo zaa. 15A na gobey tee nda akasiya bunduyaŋ kʼi daabu nda wura ka taabaloo zaa. 16A na jinawey tee kaŋ goo taabaloo ga: taasawey, nda potey, nda sargari-kaa-potey, nda gullawey kaŋ nda sargari hari-harey ga doorandi. A nʼi tee nda wura alhakiika.

Fitilla gorodogoo teeyanoo

17A na fitillaa canboo tee nda wura alhakiika. Fitilla gorodogoo karandi, cewoo, nda kunturoo, nda potey, nda nga dobey, nda nga kutukuryey tee a bande affoo. 18Kabe iddu goo carawey ga, ihinza goo fitilla gorodogoo caraw foo ga, ihinza goo caraw faa ga. 19Kabe foo ga, poti hinza goo kaŋ ga hima nda tuuri-izoo kaŋ se i ga nee amand kaŋ ra dobu nda kutukurya goo. Kabe faa ga, poti hinza goo kaŋ ga hima nda amand kaŋ ra dobu nda kutukurya goo kabe hinkantoo ga. Takaa din da ti kabe idduwaa kaŋ ga fatta fitilla gorodogoo ga. 20Fitilla gorodogoo hunday ga poti taaci goo kaŋ ga hima nda amand kaŋ ra dobuyaŋ nda kutukuryayaŋ goo. 21Dobu foo goo kabe hinkaa jinaa cire kaŋ ga fatta kunturoo ga, dobu foo goo kabe hinkaa hinkantoo cire kaŋ ga fatta a ga, dobu foo goo kabe hinkaa hinzantoo cire kaŋ ga fatta a ga. Takaa din da ma teendi kabe idduwaa se kaŋ ga fatta a ga. 22Ngi dobey nda kabey tee kunturoo bande affoo, a kul tee goy kaŋ karandi nda wura alhakiika. 23A na fitilla iyyaa, nda kanbey kaŋ ga ngi zaarawey boosey dunbu, nda boosu-kaa-jinawey tee nda wura alhakiika. 24Wura alhakiika kilo waranza (30) nda a na nga fitilla gorodogoo nda nga jinawey kul tee.

Dugu diinandidogoo teeyanoo

25Woo banda ga, a na dugu diinandidogoo tee nda akasiya bundu. Kuuyanoo manʼti kala kabedaaru foo, hayyanoo kabedaaru foo, caraw taacaa kul ga sawa. Nga kayyanoo manʼti kala kabedaaru hinka. Nga nda nga hilley kul ti affoo. 26A na nga, nda nga beeneheroo, nda carawey kuubi-ka-beraa, nda hilley daabu nda wura alhakiika. A na wura kunga daŋ miɲoo bande. 27A na wura korbay hinka daŋ kungaa cire. A nʼi daŋ caraw hinkaa ga kabe hinkaa ga kaŋ ra gobey kaŋ nda i gʼa zaa ga huru. 28A na akasiya bunduyaŋ tee gobu kʼi daabu nda wura. 29A na yonyan jii henanantaa, nda dugu hew kaana alhakiikaa tee, turaari teekaw goy no.

38

Sargari tonadogoo nda nga jinawey teeyanoo

1Betesalel na sargari kukurantey tonadogoo tee nda akasiya bundu. Caraw taacaa kul ga sawa, nga kuuyanoo manʼti kala kabedaaru guu, hayyanoo kabedaaru guu, nga kayyanoo kabedaaru hinza. 2A na hilliyaŋ tee nga kanje taacaa ra. Nga nda nga hilley kul tee affoo, a nʼa daabu nda alhan. 3A na sargari tonadogoo jinawey kul tee: nga barmawey, nda nga doosiɲawey, nda nga taasawey, nda nga furšeti beerey, nda nga boosu kuuna jinawey. Nga jinawey kul mana teendi nda kala alhan. 4I na ham tonaguuru kaŋ ti alhan kaŋ ma nee sankay tee sargari tonadogoo miɲoo cire, za gamoo ga hala ganda. 5A na alhan mennandi ka korbay taaci tee kʼi daŋ alhan tonaguuroo kanje taacaa ga i ma tee nongoo kaŋ ra gobey ga huru. 6A na akasiya bundey tee kʼi daabu nda alhan. 7A na gobey daŋ korbawey ra sargari tonadogoo carawey ga kʼa zaa, a teendi nda bundu, gundoo koonoo no.

8A na alhan taasa beeroo tee, a na hayaa kaŋ ga a ga goro tee nda alhan, nda woyey kaŋ ga goy cere kubayyan hukkumoo miɲoo ga dijey.

Batumaa gundoo cinayanoo

9Woo banda ga, a na batumaa tee. Gurma kaboo here, batumaa kunta šukka baana yakuwanteyaŋ goo kaŋ kuuyanoo manʼti kala kabedaaru zangu (100). 10Ngi ganji warankaa (20) nda ngi feraw warankaa (20) manʼti kala alhan. Ganjey korbawey nda hawahayey manʼti kala nzorfu kaaray. 11Hawsa kaboo here, kabedaaru zangu (100), nda ngi ganji warankaa (20), nda ngi alhan cee warankaa (20). Ganjey korbawey nda ngi hawahayey manʼti kala nzorfu kaaray. 12Dangay kaboo here, kuntayaŋ kaŋ kuuyanoo manʼti kala kabedaaru woyguu (50), ngi ganji woyaa (10), nda ngi feraw woyaa (10), nda ganjey korbawey nda hawahayey manʼti kala nzorfu kaaray. 13Dandi kaboo here, waynahunay kaboo ga, kabedaaru woyguu (50). 14Kunta kabedaaru woy cindi guu (15) bara caraw foo ga, ngi nda ngi ganji hinzaa, nda ngi feraw hinzaa. 15Caraw faa mo se, ka koy batumaa miɲoo boŋ foo ga ka koy boŋ faa ga, kunta kabedaaru woy cindi guu (15), nda ngi ganji hinzaa, nda ngi feraw hinzaa goo. 16Batumaa kuntawey kul kaŋ gʼa kuubi manʼti kala šukka baana yakuwante. 17Ganjey ferawey manʼti kala alhan, ganjey korbawey nda hawahayey manʼti kala nzorfu kaaray. Ganjey boŋey mana daabandi nda kala nzorfu kaaray. Batumaa ganjey kul, nzorfu kaaray hawahayayaŋ no mʼi dii cere ga. 18Batumaa miɲoo ridowoo, maale kʼa kay, šukka bula, nda iciray henna, nda iciray zaram, nda šukka baana yakuwante nda a teendi. Ridowoo kuuyanoo manʼti kala kabedaaru waranka (20), nga kayyanoo manʼti kala kabedaaru guu. Ridowoo kayyanoo nda batumaa kuntawey hayyanoo kul ti deede foo. 19Nga ganji taacaa, nda nga cee taacaa manʼti kala alhan, korbawey nda ngi hawahayey manʼti kala nzorfu kaaray, ngi boŋey mana daabandi nda kala nzorfu kaaray. 20Irkoy gorodogoo sukahayey nda batumaa sukahayey kul manʼti kala alhan.

Irkoy gorodogoo hayey kabuyanoo

21Woo ti jinawey hinnaa kaŋ huru Irkoy gorodogoo cinayanoo ra kaŋ ti seedetaraa gorodogoo, kaŋ teendi ka sawa nda Musa yaamaroo. Lewi borey goyoo, sargari juwalkaa Haruna izʼaroo Itamar ti goyoo jinehunoo. 22Betesalel, Uri izʼaroo, Hur haamaa kaŋ ti Žuda alkabiilaa boro na hayey kul tee kaŋ nda Abadantaa na Musa yaamar. 23Oholiyab, Ahisamak izʼaroo kaŋ ti Dan alkabiilaa boro goo a bande, assana goykaw no, maale goy no a ga tee, a ga šukka bula, nda iciray henna, nda iciray zaram, nda šukka baana kay. 24Wuragoo kul kaŋ tee sargari zinji-zinjante ka huru nongu henanantaa cinayanoo goyey kul ra manʼti kala ton foo cine ka sawa nda nongu henanantaa wura tammaa alkadaroo.. 25Nzorfu kaaraa kaŋ borey kaŋ kabandi jamaa ra kate a manʼti kala ton hinza nda jere cine ka sawa nda nongu henanantaa nzorfu kaaray tammaa alkadaroo. 26Woo ga sawa nda boro foo kul beka tamma foo kaŋ alkadaroo ti nzorfu kaaray tamma jere ka sawa nda nongu henanantaa nzorfu kaaray tammaa alkadaroo. Arey kul kaŋ kabandi kaŋ goo nda jiiri waranka (20) nda wey kaŋ bisa a, maanaa boro zenber zangu iddu nda zenber hinza nda zangu guu nda woyguu (603.550). 27Ton hinza no ka mennandi ka tee nongu henanantaa ferawey nda ridowoo ganjey ferawey, feraw zangu (100) mana teendi nda kala ton hinza, feraw foo kul kilo waranza (30). 28A na nzorfu kaaray tamma boŋ zenber foo nda zangu iyye nda woyye cindi guwaa (1.775) ka ganjey korbawey tee, i na boŋey daabu, i na hawahayey daŋ cere ga. 29Alhanoo hinnaa kaŋ Izirayel borey nʼa noo sargari zinji-zinjante manʼti kala ton hinka nda jere cine. 30A na wey tee feraw cere kubayyan hukkumoo miɲoo se, a na alhan sargari tonadogoo, nda alhan ham tonaguuroo tee, nda sargari tonadogoo jinawey kul, 31nda batumaa ferawey, nda batumaa miɲoo ferawey, nda hukkumoo sukahayey kul kaŋ gʼa kuubi.

39

Sargari juwalkey bankaarawey teeyanoo

1Šukka bulaa, nda iciray hennaa, nda iciray zaramoo nda i na bankaaray cere-cerantey tee kaŋ nda goyoo ga teendi nongu henanantaa ra nda Haruna bankaaray henanantey, sanda takaa kaŋ nda Abadantaa na Musa yaamar.

2I na beene kaayi-izoo tee nda wura, nda šukka bula, nda iciray henna, nda iciray zaram, nda šukka baana yakuwante. 3I na wuragey kar kʼi tefayandi, i nʼi dunbu-dunbu sanda šilli kʼi daŋ šukka bulaa, nda iciraa, nda iciray zaramoo ra, nda šukka baana yakuwantaa ra, assana goykaw goy no. 4I na karfu-izeyaŋ tee a se kaŋ gʼi dii cere ga, ka mee hinkaa dii cere ga. 5Beene kaayi-izoo nda nga gamahawoo kaŋ goo a se beene kul mana tee kala affoo, nga nda beene kaayi-izoo kul mana teendi kala nda haya follokey no: wura, nda šukka bula, nda iciray henna, nda iciray zaram nda šukka baana yakuwante, sanda takaa kaŋ nda Abadantaa na Musa yaamar. 6I na oniks tondiyaŋ kaŋ gorandi wura ra soolu, i na Izirayel borey maaɲey žeeri a ga sanda tammaasa. 7I nʼi daŋ beene kaayi-izoo karfu-izey ga kʼa tee tondi hongandihaya Izirayel borey se sanda takaa kaŋ nda Abadantaa na Musa yaamar.

Sargari juwalkaa albaytoo teeyanoo

8Woo banda ga, i na albaytoo tee sanda takaa kaŋ nda i na beene kaayi-izoo tee, i nʼa tee nda wura, nda šukka bula, nda iciray henna, nda iciray zaram, nda šukka baana yakuwante, assana goykaw goy no. 9Caraw taacaa kul ga sawa, i nʼa taabu ihinka, nga kuuyanoo ga too kabetaami foo, nga hayyanoo ga too kabetaami foo. Albaytoo taabandi ihinka. 10I nʼa taalam nda tondi sorro taaci: sorro jinaa mana teendi nda kala sarduwan, nda topaz, nda emerod. 11Sorro hinkantoo mana teendi nda kala tirkuwaz, nda safir, nda luulu. 12Sorro hinzantoo mana teendi nda kala opal, nda agat, nda ametist. 13Sorro taacantoo mana teendi nda kala beril, nda oniks, nda žasp. Tondey si gorandi kala ngi wura gorandihayey ra. 14Tondey ga sawa nda Izirayel borey maaɲey, i manʼti kala iwoy cindi hinka (12) sanda maaɲey. I nʼi žeeri sanda tammaasa, affoo kul nda nga maaɲoo, zama alkabiila woy cindi hinka (12) no.

15I na wura alhakiika šešeri kaŋ teendi sanda karfu bibiranteyaŋ daŋ albaytoo ga. 16I na wura gorandihaya hinka nda wura korbay hinka tee. I na korbay hinkaa daŋ albaytoo kanje hinkaa ga. 17I na wura karfu hinkaa haw korbay hinkaa ga kaŋ goo albaytoo kanjey ga. 18Woo banda ga, i na karfey boŋ hinkaa haw gorandihaya hinkaa ga kʼi haw beene kaayi-izoo karfu-izey ga jineheroo ra. 19I na wura korbay hinka tana tee kʼi daŋ albaytoo kanje hinkaa ga, miɲoo ga beene kaayi-izoo gundoo ra. 20I na wura korbay hinka tana tee koyne kʼi haw beene kaayi-izoo karfu-izey ga ganda, jinehere nongoo kaŋ ga i ga hawa jeroo ga, beene kaayi-izoo gamahawoo se beene. 21I na karfu bula ka albaytoo korbawey dii beene kaayi-izoo waney ga hala albaytoo ma cindi beene kaayi-izoo gamahawoo ga, albaytoo masi hun dogoo ra beene kaayi-izoo ga, sanda takaa kaŋ nda Abadantaa na Musa yaamar.

Sargari juwalkaa bankaarawey jerey teeyanoo

22Forkiyaa kaŋ ga huru beene kaayi-izoo cire teendi, maale kʼa kay, a kul mana teendi nda kala šukka bula. 23Funoo kaŋ i nʼa kaa forkiyaa gamoo ra ga kate a ma tee sanda guuru darbay, funoo miɲoo bande kunga goo hala a masi kottu. 24Forkiyaa gandahere miɲoo ga i na grenad-ize šukkayaŋ, ibula, nda iciray henna, nda iciray zaram yakuwante daŋ. 25I na guuru-izeyaŋ kaŋ ga hẽe tee nda wura alhakiika kʼi daŋ forkiyaa miɲoo kul bande grenad-izey game. 26Guuru-ize foo, grenad-ize foo, guuru-ize foo, grenad-ize foo, forkiyaa miɲoo kul bande, ka goyoo tee sanda takaa kaŋ nda Abadantaa na Musa yaamar.

27Woo banda ga, i na šukka baana darbay beerey tee Haruna nda nga izʼarey se, maale kʼi kay. 28I na fatalaa tee nda šukka baana, i na fuulawey tee nda šukka baana, i na npogawey tee nda šukka baana. I mana teendi nda kala šukka baana yakuwante. 29Gamahawoo i nʼa tee nda šukka baana yakuwante, nda šukka bula, nda iciray henna, nda iciray zaram, maale kʼa kay, sanda takaa kaŋ nda Abadantaa na Musa yaamar.

30I na teɲa taalam henanantaa tee, i nʼa tee nda wura alhakiika, i na hantum kar a ga kaŋ ga tee sanda tammaasa kaŋ ga nee: «A yeetandi jere ga Abadantaa se». 31Woo banda ga, i na karfu bula haw a ga kʼa dii fatalaa ga, sanda takaa kaŋ nda Abadantaa na Musa yaamar.

Irkoy hukkumoo goyoo ben

32Takaa woo nda Irkoy gorodogoo kaŋ ti cere kubayyan hukkumoo goyoo kul ben. Izirayel borey na hayaa kul tee ka sawa nda woo kaŋ nda Abadantaa na Musa yaamar, i nʼa tee nda takaa din da.

33I koy nda Irkoy gorodogoo Musa do: hukkumoo nda nga jinawey kul, nda kanjihayey, nda bundu tefawey, nda hayey kaŋ ga gaaru-gaaru, nda ganjey, nda ferawey. 34Nda kuntaa kaŋ teendi nda feeji gaaru kuuruyaŋ kaŋ cirayandi, nda kuntaa kaŋ teendi nda ayu kuuruyaŋ, nda zaaraa kaŋ ga tee rido. 35Nda seedetaraa sundukoo nda gobey, nda daabirjoo. 36Nda taabaloo nda nga jinawey kul, nda takulawey kaŋ jisandi Irkoy jine. 37Nda fitilla gorodoo henanantaa39.37 Zamnaa 31.8., nda fitillawey cere bande, nda nga jinawey kul, nda jiyoo kaŋ gʼi diinandi. 38Nda wura sargari tonadogoo, nda yonyan jiyoo, nda dugu hew kaanaa, nda ridowoo kaŋ goo hukkumoo miɲoo ga. 39Nda alhan sargari tonadogoo, nda nga alhan ham tonaguuroo, nda nga gobey, nda nga jinawey kul, nda taasa beeroo nda hayaa kaŋ ga a ga goro. 40Nda batumaa kuntawey, nda nga ganjey, nda nga ferawey, nda batumaa miɲoo ridowoo, nda nga karfey, nda nga sukahayey, nda jinawey kul kaŋ ga hima ka huru Irkoy gorodogoo kaŋ ti cere kubayyan hukkumoo goyoo ra. 41Nda bankaaray cere-cerantey kaŋ nda i ga goyoo tee nongu henanantaa ra, nda sargari juwalkaa Haruna bankaaray henanantey, nda nga izʼarey bankaarawey kaŋ nda i ga sargari juwalyan goyoo tee.

42Izirayel borey na goyoo kul tee sanda takaa kul kaŋ nda Abadantaa na Musa yaamar. 43Musa dii goyoo kul, nga ne, i nʼa tee nda takaa kaŋ nda Abadantaa nʼa yaamar, i nʼa tee nda takaa din da. Musa gaara i se.

40

Abadantaa na Musa yaamar Irkoy gorodogoo ma cinandi, a ma yeetandi jere ga

1Abadantaa šelaŋ Musa se ka nee: 2«Handu jinaa zaari jinaa ma Irkoy gorodogoo kaŋ ti cere kubayyan hukkumoo cin. 3Ma seedetaraa sundukoo daŋ a ra, ma ridowoo kʼa jejebu. 4Ma kate taabaloo, ma hayey hanse a ga kaŋ ga hima ka hansandi. Ma kate fitilla gorodogoo, ma fitillawey daŋ a ga. 5Ma wura dugu diinandidogoo daŋ sundukoo jine, ma ridowoo daŋ Irkoy gorodogoo miɲoo ga. 6Ma sargari kukurantey tonadogoo daŋ Irkoy gorodogoo kaŋ ti cere kubayyan hukkumoo, miɲoo ga. 7Ma taasa beeroo daŋ cere kubayyan hukkumoo nda sargari tonadogoo game, ma hari daŋ a ra.

8Ma batumaa kuubi-ka-beraa kayandi, ma ridowoo daŋ batumaa miɲoo ga. 9Ma yonyan jiyoo zaa ka hugoo nda haya kul kaŋ goo a ra yon, ma nga nda nga jinawey kul yeeti jere ga ya ne, a ga tee haya henanante. 10Ma sargari kukurantey tonadogoo nda nga jinawey kul yon, mʼa yeeti jere ga ya ne hala a ma tee haya kaŋ ga hanse ka henan. 11Ma taasa beeroo yon, nga nda hayaa kaŋ ga a ga goro, mʼa yeeti jere ga ya ne. 12Ma Haruna nda nga izʼarey manandi cere kubayyan hukkumoo miɲoo ga, mʼi ɲumay nda hari. 13Ma bankaaray henanantey daŋ Haruna ga, mʼa yon, de mʼa yeeti jere ga ya ne hala a ma sargari juwalkaw goyoo tee ya ne. 14Ma nga izʼarey mo manandi ka darbay beerey daŋ i ga. 15Mʼi yon sanda ngi baaba takaa hala i ma ngi sargari juwalyan goyoo tee ya ne, ngi yonyanoo ga tee hayaa kaŋ ga kate i ma ngi sargari juwalyan goyoo tee ya ne hala abada ngi zamaney ra.» 16Musa na hayey kul tee nda takaa kaŋ nda Abadantaa nʼa yaamar. A nʼa tee nda takaa din da.

Musa na Irkoy gorodogoo cin

17Jiiri hinkantoo handu jinaa zaari jinaa Irkoy gorodogoo cinandi. 18Musa na Irkoy gorodogoo cin, a na ferawey daŋ, a na bundu tefawey kayandi, a na gaaru-gaarey daŋ, a na ganjey kayandi. 19A na hukkumoo daŋ Irkoy gorodogoo ga, a na hukkumoo daabandoo daŋ a ga sanda takaa kaŋ nda Abadantaa na Musa yaamar. 20A na seedetaraa hantumoo zaa kʼa daŋ sundukoo ra, a na sundukoo gobey daŋ, a na daabirjoo gum a ga. 21A na sundukoo ka koy Irkoy gorodogoo ra, a na zaaraa daŋ kaŋ ga tee rido, ka seedetaraa sundukoo jejebu sanda takaa kaŋ nda Abadantaa na Musa yaamar. 22A na taabaloo daŋ cere kubayyan hukkumoo ra, Irkoy gorodogoo hawsa kaboo here, ridowoo se tarayhere. 23A na takulawey hanse kʼi daŋ cere bande Abadantaa jine, sanda takaa kaŋ nda Abadantaa na Musa yaamar. 24A na fitilla gorodogoo daŋ cere kubayyan hukkumoo ra, a ga taabaloo tenje, Irkoy gorodogoo gurma kaboo here. 25A na fitillawey daŋ Abadantaa jine sanda takaa kaŋ nda Abadantaa na Musa yaamar. 26A na wura sargari tonadogoo daŋ cere kubayyan hukkumoo ra, ridowoo jinoo ra. 27A na dugu hew kaanaa dullandi a ga, sanda takaa kaŋ nda Abadantaa na Musa yaamar. 28A na ridowoo daŋ hugoo miɲoo ga. 29A na sargari kukurantey tonadogoo daŋ cere kubayyan hukkumoo hugoo miɲoo ga, a na sargari kukurantaa kaa a ga, a na taasu sargaroo kaa, sanda takaa kaŋ nda Abadantaa na Musa yaamar. 30A na taasa beeroo daŋ cere kubayyan hukkumoo nda sargari tonadogoo game, a na hari daŋ a ra ka alwala. 31Musa, nda Haruna nda nga izʼarey na ngi kabey nda ngi cewey ɲumay a ra. 32Waati kaŋ i ga huru cere kubayyan hukkumoo ra, nda waati kaŋ i ga too sargari tonadogoo do, i ga ɲumay, sanda takaa kaŋ nda Abadantaa na Musa yaamar. 33A na batumaa cin ka Irkoy gorodogoo nda sargari tonadogoo kuubi kʼa bere, a na ridowoo daŋ batumaa miɲoo ga. Takaa woo nda Musa na goyoo tee kʼa benandi.

Abadantaa daržaa na Irkoy gorodogoo too

34Duulaa na cere kubayyan hukkumoo gum, de Abadantaa daržaa na Irkoy gorodogoo too. 35Musa mana hin ka huru cere kubayyan hukkumoo ra, zama duulaa cindi a ga, de Abadantaa daržaa na Irkoy gorodogoo too.

36Waati kaŋ duulaa tun Irkoy gorodogoo boŋ, nga no Izirayel borey ga koy jine ngi naarumaa ra. I ga koy nongu nda nongu. 37Nda duulaa mana tun, i si koy hala han kaŋ a tun. 38Zama zaari here Abadantaa duulaa goo Irkoy gorodogoo boŋ, cijin here nuune ga dii duulaa ra, Izirayel hugoo kul jine, woo teendi ngi naarumaa kul ra, nongu ka koy nongu.