Samiyel citaabu hinkantoo

Citaaboo fahamandiroo

Citaaboo woo ga ciyandi Samiyel citaabu hinkantoo. Nga mo hantumkaa mana bayrandi sanda takaa kaŋ nda citaaboo kaŋ se i ga nee Samiyel citaabu jinaa hantumkaa mana bayrandi. A ga kokoyoo Dawda waatoo šenney deede. A šelaŋ waatoo ga kaŋ Dawda tee kokoy Žuda gandaa se, woo ga duwandi zamna 1na—4to ga. A ga šelaŋ waatoo ga kaŋ Dawda goro kokoytaraa ra Izirayel gandaa kul boŋ, woo ga duwandi zamna 5to—24to ga.

Dawda na gandaa boobo wongu ka nga laamaa gorandi, ka ngi iberey gandawey taa i kone.

Dawda naanay Irkoy nda cimi, woo se a tee boro kaŋ kan Irkoy se, a kan nga gandaa borey mo se. Woo kul, Dawda na haya tee Abadantaa jine kaŋ mana kan Abadantaa se, woo se Irkoy na annabi Nataŋ sanba Dawda do, a šelaŋ a se. Dawda yadda nga zunuboo ga, a yee kate Irkoy ga.

Dawda hanse ka kan Izirayel borey se, woo maaganda se i baa Dawda ize ma laamaa zaa Dawda dumaa ga.

Irkoy bangandi Dawda se kaŋ waati kul boro ga duwandi nga hugoo ra kaŋ ga goro kokoytaraa ra dumaa ga. Woo gʼir fahamandi hayaa kaŋ se Hallasikaa kaŋ ti Isa Almasihu kaŋ Irkoy nʼa sanba, i ga nee a se «Dawda Haamaa» Amaana Taagaa ra (Matiyu 20.29–34; 21.9).

Citaaboo woo ga hin ka zamnandi zamna iddu:

1. Dawda goro kokoytaraa ra Žuda gandaa ra (zamna 1na—4to).

2. Dawda goro kokoytaraa ra Izirayel gandaa kul boŋ (zamna 5to—6to).

3. Irkoy na albarka daŋ Dawda kokoytaraa ra (zamna 7to—10to).

4. Dawda nda Uri wandoo Batšeba fillaa (zamna 11to—12to).

5. Šendawey kaŋ duu Dawda hugoo (zamna 13to—20to).

6. Dawda waati kokorantey (zamna 21to—24to).

1

Dawda maa Sawul nda Žonataŋ buuroo

(Samiyel 1na 31; Taarikey 1na 10.1–14)

1Sawul buuroo banda ga, Dawda willi ka hun Amalek borey wongudogoo ra. A cindi Siklak koyraa ra jirbi hinka. 2Jirbi hinzantoo hane, aru foo ne kaŋ kaa ka hun Sawul kaloo ra, darbawey kottu, boŋoo kul ti labu. Kaŋ a too kate Dawda do, a kaŋ laboo ra ka gunguma.

3Dawda nee a se: «Man ra ni hun?» A nee a se: «Ya nka zuru ka hun Izirayel kaloo ra.» 4Dawda nʼa hãa ka nee: «Macin ka tee? Ay gʼa wiri ni ga, mʼa har ya ne.» A nee: «Izirayel jamaa zuru wongoo se, boro boobo kaŋ i ra ka buu. Sawul hunday nda nga izʼaroo Žonataŋ buu.» 5Dawda nee arusoogaa se kaŋ na alhabaroo woo tee a se: «Taka foo nda nʼbay kaŋ Sawul nda nga izʼaroo Žonataŋ buu?» 6Arusoogaa kaŋ na alhabaroo tee a se nee: «Waatoo woo kaa ka gar kaŋ ay sii kala Gilbowa tondi hondoo boŋ, Sawul goo ma dibi nga yaajoo ga, wongu bari torkawey goo ma toorʼa kʼa šiita. 7A ɲeli, a dii agay, a nʼay cee. Ay nee a se: ‹Agay ne.› 8A nee ya ne: ‹May ti ni?› Ay nee a se: ‹Amalek boro ti agay.› 9A nee ya ne: ‹Ay gʼa wiri ni ga, kay ay jeroo ga mʼay wii, zama ay goo ma binini, ba nda ay hundoo kul goo ay ra jina.› 10Ay kay jeroo ga, ay nʼa wii, zama ay ga bay kaŋ a si fatta hayaa woo ra. Ay na kokoytaray fuulaa kaŋ goo boŋoo ra kaa nda hiiroo kaŋ goo kaboo ra ka kate ey ma ne, ay koyoo.»

11Dawda na nga darbawey dii kʼi kottu ka nga dooraa cebe, borey kul kaŋ goo a bande na takaa follokaa tee. 12Biney maray, i hẽe, i meehaw hala cijinoo ra Sawul, nda nga izʼaroo Žonataŋ, nda Abadantaa wongu-izey jamaa, nda Izirayel borey kaŋ kaŋ takubaa cire maaganda se. 13Dawda na arusoogaa kaŋ na alhabaroo tee a se hãa ka nee: «Man wane nda ni?» A nee: «Ay manʼti kala Amalek boro taabušante izʼaru.» 14Dawda nee a se: «Taka foo nda mana hunbur ka ni kaboo too boraa do kʼa wii kaŋ Abadantaa nʼa yon kʼa tee kokoy?» 15Dawda na arusooga foo cee, a nee a se: «Man kate, a wii.» Aroo na Amalek boraa kar, a buu. 16Dawda nee a se: «Ni kuroo alhakoo ma kaŋ ni ga. Ni miɲoo ga tee ni ga seede, zama nʼnee kaŋ boraa kaŋ Abadantaa nʼa yon kʼa tee kokoy, ni no ka wii.»

Dawda na buuyan hẽeni dooni dunbu Sawul nda Žonataŋ se

17Dawda na buuyan hẽeni doonoo woo don Sawul nda Sawul izʼaroo Žonataŋ maaganda, 18a nee kaŋ i mʼa waanandi Žuda borey se, biraa doonoo no. A hantumandi tiiraa ra kaŋ se i ga nee boro šerrantaa tiiraa1.18 Žozuwe 10.13..

19«Izirayel, ni daržaa wiiyandi ni hondey ga.

Taka foo nda asajayaŋ kaŋ?

20A masi harandi Gat ra,

war masi koy nda alhabaroo Aškeloŋ lolawey ra.

Nda manʼti woo, Filisti ize woyey ga ɲaali,

Filisti jofolowey wey ize woyey ga yafarhã.

21Gilbowa tondi hondey,

yala ncirɲi nda harandaŋ masi kaŋ war boŋ,

faari masi hay ni do,

zama no din ra asajawey koraa žiibi,

Sawul koraa si yee ka yonandi nda jii.

22Iberey bukawey kuroo jine,

iberi wongaarey maanoo jine,

Žonataŋ biraa si yee banda,

Sawul takubaa si fatta yaada.

23Sawul nda Žonataŋ kaŋyaŋ borey ga bagʼey, i ga kan borey se,

ba buuyan manʼi fay,

i ga cahã nda duttalyaŋ,

i gaabi nda ganjihaylayaŋ.

24Izirayel ize woyey, wa hẽe Sawul ga,

nga kaŋ ga war bankaaray nda darbay dawlanteyaŋ

kaŋ teendi nda šilli ciray zaram,

nga kaŋ ga wura taalam daŋ war darbawey ga.

25Taka foo nda asajayaŋ kaŋ wongoo gamoo ra?

Izirayel, i na Žonataŋ hay kʼa wii ni hondey boŋ.

26Ni maaganda se, agʼarmaa Žonataŋ, ay goo binemarayyan ra.

Ay boro maana ti ni,

bajoo kaŋ nʼna tee ya ne ga bisa woy baji.

27Macin se asajayaŋ kaŋ?

Macin se wongu jinawey halaci?»

2

Dawda tee Žuda kokoyoo Hebroŋ

1Hayey din banda ga, Dawda na Abadantaa ibaayoo ceeci ka nee: «Ya žigi ka koy Žuda koyrawey affoo ra wala?» Abadantaa nee a se: «Žigi.» Dawda nee: «Man ra ya žigi?» A nee: «Hebroŋ.» 2Dawda žigi ka koy no din, nga nda nga wande hinkaa, Ahinowam, Žizireyel boraa nda Abigayel, Nabal, Karmel boraa aduɲɲa wandoo. 3Dawda na nga borey mo ka žigi kaŋ goo a bande, boro foo kul nda nga alaayaney, i koy goro Hebroŋ koyrawey ra. 4Žuda arey kaa, no din ra i na Dawda yon hala a ma tee kokoy Žuda borey se. I nee Dawda se kaŋ Yabeš koyraa kaŋ goo Galad borey no ka Sawul fiji. 5Dawda na dontokawyaŋ sanba Yabeš kaŋ goo Galad borey do ka nee i se: «Abadantaa ma albarka daŋ war ra, zama war na borohennataraa woo tee Sawul se, war koyoo, war nʼa fiji. 6Sohõ yala Abadantaa mo ma borohennataray nda laadirtaray tee war se waati kul. Agay hunday ga gomni tee war se, zama war na woo tee. 7Wa bine tee, war ma tee wongaariyaŋ, Sawul, war koyoo buu, agay no Žuda borey nʼay yon hala ya tee a se kokoy.»

Iš-Bošet tee Izirayel kokoyoo

8Woo gar Ner izʼaroo Abner kaŋ ti Sawul wongu-izey jineboraa na Sawul izʼaroo Iš-Bošet zaa ka koy Mahanayim. 9A nʼa tee kokoy Galad, nda Ašer borey2.9 «Ašer borey», hantum fooyaŋ ga nee «Ašur borey», affooyaŋ ga nee «Gešur borey»., nda Žizireyel, nda Efrayim, nda Benžameŋ, nda Izirayel kul se. 10Iš-Bošet, Sawul izʼaroo sii nda kala jiiri woytaaci (40) waatoo kaŋ a ga tee kokoy Izirayel se, a laama jiiri hinka. Žuda borey hinne ka hanga Dawda. 11Waatoo kaŋ Dawda nʼa tee kokoytaray ra Hebroŋ, Žuda borey boŋ manʼti kala jiiri iyye nda handu iddu.

Žuda nda Izirayel wongoo Gabawoŋ

12Ner izʼaroo Abner, nga nda Sawul izʼaroo Iš-Bošet goykey hun Mahanayim ka fondaa zaa ka koy Gabawoŋ. 13Seruya2.13 Samiyel 1na 26.6. izʼaroo Žowab nda Dawda goykey mo koy tangam. Wongu kur hinkaa na cere kubay Gabawoŋ hari margadogoo jere, affoo kay haroo jere foo ga, affaa kay jere faa ga. 14Abner nee Žowab se: «Hayaa ne kaŋ ay gʼa wiri ni ga, arusoogey ma tun ka yenje ir jine hala ir ma dii ngi gaaboo.» Žowab nee: «I ma tun.» 15Arusoogey tun ka bisa, ngi hinnaa ga sawa: boro woy cindi hinka (12) Benžameŋ borey nda Sawul izʼaroo Iš-Bošet se, boro woy cindi hinka (12) Dawda goykey se. 16Affoo kul na boro foo dii nda boŋoo, cere bande i na takubaa nuusu cere caraa ra. I kaŋ cere bande ka buu. I na no din maaɲoo daŋ Tondey faaroo. A sii kala Gabawoŋ. 17Hanoo woo yenje tee kaŋ ga hanse ka hottu kaŋ ra Dawda goykey na Abner nda Izirayel borey kar. 18Seruya izʼaru hinzaa kaŋ ti Žowab, nda Abišay, nda Asayel goo no din. Asayel ga cahã ma nee jeeri kaŋ ga zuru hawsaa ra. 19Asayel na Abner gaarandi, a mana šiiri ka hun nga ceedogey bande ka koy kabe henna wala ilaala here. 20Abner ɲeli, a nee: «Ni no Asayel?» A nee: «Agay no.» 21Abner nee a se: «Šiiri kabe henna wala ilaala here, ma soogey wey affoo dii kʼa wii ka nga wongu jinawey kaa a ga.» Amma Asayel mana yadda nga ma hun a bande. 22Abner yee koyne ka nee Asayel se: «Hun ay bande, wala ya ni kar ganda? Taka foo nda ay ga hin ka ni armaa Žowab tenje kʼa guna?» 23Amma Asayel wanji ka hun a bande. Woo ga, Abner nʼa kar gundoo ra nda nga yaajoo koroo, yaajoo zollo ka fatta nda banda here. A kaŋ ka buu dogoo din da. Boro kul kaŋ too nongoo ra kaŋ ra Asayel kaŋ ka buu ga kay.

24Žowab nda Abišay na Abner gaarandi. Waynaa kaŋ waatoo kaŋ i ga too Amma hondoo do kaŋ goo Giya se jine, Gabawoŋ saajoo fondaa ra. 25Benžameŋ borey tee Abner bande jama folloku, i cindi hondu foo boŋoo boŋ. 26Abner na Žowab cee ka nee: «Takuba si fay nda wiiyan wala? Nʼsi bay kaŋ binemarayyan goo benantaa ga wala? Hala waati foo no nʼga nee borey se i ma kay i masi ngi armey gaarandi?» 27Žowab nee: «Ay ga žee nda Irkoy kaŋ ga huna maaɲoo, nda ni nka mana šelaŋ, borey si fay nda ka ngi armey gaarandi hala subbaahi.»

28Žowab na hilli hẽenandi, nga borey kul kay, i fay nda ka Izirayel gaarandi, i na wongoo kayandi. 29Abner nda nga borey na cijinoo kul tee i ga dira Ganganoo gandaa ra, i na Žurdeŋ isaa deŋ, i na Bitroŋ kul dunbu ka bisa ka koy too Mahanayim. 30Žowab hun Abner gaarandiroo ra, a na jamaa kul marga, boro woy cindi yagga (19) ka kuma Dawda borey ra, Asayel mo kuma. 31Dawda goykey na boro zangu hinza nda woydu (360) kar kʼi wii Benžameŋ nda Abner borey ra. 32I na Asayel bukaa ka koy, i nʼa sutura nga baaba saaraa ra Betelehem. Žowab nda nga borey na cijinoo kul tee i ga dira, i too Hebroŋ moo booyan ga.

3

1Wongoo gay Sawul hugoo nda Dawda hugoo game. Dawda mma koy de a ga duu gaabi, Sawul hugoo mma koy de nga gaaboo ga žabu.

Dawda izʼarey kaŋ a duu ey Hebroŋ

(Taarikey 1na 3.1–4)

2Dawda duu izʼaruyaŋ waatoo kaŋ a goo Hebroŋ. Nga izʼaru jinaa ti Amnoŋ kaŋ a duu a nga Žizireyel koyraa boraa Ahinowam ga. 3Ihinkantoo ti Kileyab kaŋ a duu a nga Nabal, Karmel koyraa boraa aduɲɲa wandoo Abigayel ga. Ihinzantoo ti Absalom kaŋ a duu a nga wandoo Maaka ga, Maaka ti Gešur kokoyoo Talmay ize woyoo. 4Itaacantoo ti Adoniya kaŋ a duu a nga wandoo Hagit ga. Igguwantoo ti Šefatiya kaŋ a duu a Abital ga. 5Idduwantoo ti Yitreyam kaŋ a duu a nga wandoo Egla ga. Wey ti borey kaŋ hayandi waatoo kaŋ Dawda goo Hebroŋ koyraa ra.

Abner nda Iš-Bošet citi cere ga

6Waatoo kaŋ wongoo goo Sawul hugoo nda Dawda hugoo game, nga no Abner duu gaabi Sawul hugoo ra. 7Sawul cindi nda wahay foo kaŋ maaɲoo ti Rispa, Aya ize woy no. Woo gar Iš-Bošet nee Abner se: «Macin se ni marga nda ay baaba wahayoo?» 8Iš-Bošet šenney hanse ka Abner futandi, a nee: «Hanši boŋ kaŋ Žuda wane nda ti agay wala? Hõ ay ga goy nda borohennataray ni baaba Sawul hugoo, nda nga armey, nda nga hangasiney here. Ay mana ni noo Dawda se, nga no hõ no nʼga citi ay ga ka nee ay na laybu tee woyoo woo maaganda. 9Irkoy ma goy goy Abner ga, nda ay mana hayaa tee Dawda se kaŋ Abadantaa žee kaŋ nga gʼa tee a se, 10ka kokoytaraa taa Sawul hugoo kone, ka Dawda gorandi kokoytaraa ra Izirayel nda Žuda boŋ, za Dan hala Ber-Šeba.» 11Iš-Bošet mana yadda ka ba šenni foo har koyne Abner se, zama a mma hunbur a.

Abner kara Dawda ga

12Abner na dontokawyaŋ sanba Dawda do nga maaɲoo ga, i ma nee a se: «May wane nda gandaa?» A nee mo: «Amaana daŋ agay nda ni game, guna, ay ga ni gaa hala Izirayel kul ma hanga ni.» 13Dawda nee: «A boori, ay ga amaana daŋ agay nda ni game. Haya folloku no ay gʼa wiri ni ga kaŋ ti masi kay ay jine nda Sawul ize woyoo Mikal sii ni bande.» 14Dawda na dontokawyaŋ sanba Sawul izʼaroo Iš-Bošet do ka nee a se: «Ay noo ay wandoo Mikal kaŋ ay nʼa hiiji ka nga hiijay almaanoo bana nda Filisti borey arey toošidoo mee kuuru ize zangu (100).» 15Iš-Bošet sanba kʼa taa nga kurɲoo Paltiyel kone kaŋ ti Layiš izʼaroo. 16Nga kurɲoo hanga a hala Bahurim a ga hẽe. Woo ga, Abner nee a se: «Willi ka koy ni do.» A willi ka koy nga do.

17Abner nka šelaŋ Izirayel boro beerey se ka nee: «A gay war ga baa Dawda ma tee war se kokoy. 18Sohõ no war ga hima ka tun ka goy woo din fondaa ra, zama Abadantaa nka nee Dawda ga: ‹Dawda, ay tamoo nda ay gʼay jamaa Izirayel hallasi Filisti borey kabey ra nda ngi iberey kul kabey ra.›»

19Abner šelaŋ Benžameŋ borey mo se. Woo banda ga, a koy Hebroŋ. Hayaa kul kaŋ ga Izirayel borey nda Benžameŋ borey waafaku, Abner koy a kul har Dawda se. 20Abner too Dawda do Hebroŋ, nga nda boro waranka (20). Dawda na hoyandi tee Abner nda borey kaŋ goo a bande se. 21Abner nee Dawda se: «Ay ga tun ka koy Izirayel kul marga ni hinoo cire, ay koyoo, ay kokoyoo. Amaana ma huru ngi nda ni game, nʼga laama nongu kaŋ nʼbaa ra.» Dawda na Abner naŋ a ma koy, a koy nda baani.

Žowab na Abner wii

22Nga ne, Dawda tamey nda Žowab yee kate ka hun wongudoo ra, i kaa nda alganiima beeri. Abner sii koyne Dawda jere Hebroŋ, zama Dawda nkʼa naŋ a ma koy, de mo a koy nda baani. 23Waatoo kaŋ Žowab nga wongu-izey kul kaŋ goo a bande kaa, i nee Žowab se: «Ner izʼaroo Abner kaa kokoyoo do, a nʼa naŋ a ma koy nda baani.» 24Žowab koy kokoyoo do, a nee: «Macin no nʼnʼa tee? Guna, Abner kaa ka dii ni, macin se nʼnʼa naŋ a ma koy hinne? 25Nʼga Ner izʼaroo Abner bay. A nka kaa ka ni darga, ka ni koyyaney nda ni kaayaney bay, ka haya kul kaŋ nʼgoo mʼa tee bay.»

26Waatoo kaŋ Žowab fatta Dawda do, a na dontokawyaŋ daŋ Abner cewoo ra. I na Abner gar fondaa ra Sira dayoo do, i nʼa cee kʼa ka willi Hebroŋ. Dawda mana hayaa kul bay woo se. 27Waatoo kaŋ Abner yee kate Hebroŋ, Žowab nʼa ka koy jere ga koyraa miɲoo jeroo ga ka šelaŋ a se nda lakkalkanay, no din ra a na Abner hay gundoo ra kʼa wii, ka nga armaa Asayel kuroo faasa.

28Waati banda ga, kaŋ Dawda maa šennoo, a nee: «Agay nda ay hinoo ga henan hala abada Abadantaa jine Ner izʼaroo Abner kuroo alhakoo ra. 29Yala nga alhakoo ma kaŋ Žowab nda nga hugoo borey kul boŋ. Yala waati kul boro masi jaŋ Žowab hugoo ra kaŋ toošidogoo ga mandi, wala a ma jiray, wala nga goyoo ma tee haabu biiyan, wala takuba mʼa kaŋandi, wala a ma jaŋ nga meeŋaaroo.» 30Takaa woo nda Žowab nda nga armaa Abišay na Abner wii, zama a na ngi armaa Asayel wii wongoo ra Gabawoŋ.

31Dawda nee Žowab nda borey kul kaŋ goo a bande se: «Wa war bankaarawey kottu ka war dooraa cebe, wa saaku kasa daŋ war ga, a ma tee war se taafe, war ma hẽe ka dira ka koy Abner sutura.» Kokoyoo Dawda ga dira almanjitoo se banda here. 32Abner suturandi Hebroŋ. Kokoyoo na nga jindoo jer ka hẽe Abner saaraa ga, jamaa kul hẽe. 33Kokoyoo na buuyan hẽeni dooni don Abner se, a nee:

«Abner ga hima ka buu sanda almunkarteeri wala?

34Ni kabey mana hawandi,

ni cewey mana huru alhan šešeriyaŋ ra.

Ni wiiyandi sanda boro

kaŋ goy futu teekey kʼa wii.»

Jamaa kul yee ka hẽe Abner ga. 35Woo banda ga, jamaa kul kaa Dawda do ka hanse kʼa wiri a ga, a ma ŋaa, woo gar cijinoo mana huru jina. Amma Dawda žee ka nee: «Irkoy ma goy goy ay ga nda ay na takula wala haya kul kaŋ no daŋ ay miɲoo ra nda waynaa mana kaŋ jina.»

36Jamaa kul maa woo kaŋ Dawda nʼa har, a kan i se. Haya kul kaŋ kokoyoo gʼa tee ga kan jamaa kul se. 37Jamaa kul, Izirayel kul faham hanoo din kaŋ manʼti kokoyoo yaamar no Ner izʼaroo Abner ma wiiyandi. 38Kokoyoo nee nga goykey se: «War nka si bay kaŋ hõ boŋkoyni buu, boro beeri buu Izirayel ra? 39Hõ ay gaaboo kacca, ba kaŋ se ay yonandi ka tee kokoy. Arey wey kaŋ ti Seruya izey gaaboo bisa ay wanoo. Yala Abadantaa ma goy futu teekaw bana nda nga goy futaa.»

4

Iš-Bošet wiiyanoo

1Waatoo kaŋ Sawul izʼaroo Iš-Bošet maa kaŋ Abner buu Hebroŋ, binoo hun, Izirayel borey kul zalba.

2Sawul izʼaroo Iš-Bošet goo nda komakaw jamaa jineboro hinka. Affoo maaɲoo ti Baana, affaa maaɲoo ti Rekab. Rimoŋ, Berot koyraa boraa kaŋ goo Benžameŋ borey ra izeyaŋ no. Berot mma kabandi Benžameŋ gandaa ra. 3Boro jinawey kaŋ goro Berot zuru ka koy Gitayim kaŋ ra i goro ka tee taabuši hala hõ zaaroo. 4Sawul izʼaroo Žonataŋ goo nda izʼaru kaŋ maaɲoo ti Mefibošet, cee hinkaa kul bongu, zama waatoo kaŋ Sawul nda Žonataŋ buuroo alhabaroo kaa ka hun wongudogoo ra Žizireyel, zankaa jiiri guu bara a se, woyoo kaŋ gʼa biiri nʼa zaa ka zuru. Cahã-cahãyanoo ra, zankaa kaŋ, a bongu.

5Han foo Rimoŋ, Berot boraa izʼarey Rekab nda Baana koy zaaroo waati konnaa ra Iš-Bošet do, i nʼa gar a ga kani ka hunanzam. 6I huru hala hugoo gundoo ra, i tee sanda ngi mma koy alkamaa zaa, dogoo din da i na Iš-Bošet hay gundoo ra. Woo banda ga, Rekab nda nga armaa Baana zuru. 7I nka huru hugoo ra ka gar a goo ma šerre nga daaroo ga nga kanihugoo ra, i nʼa wii. I na boŋoo kaa a ga, i na boŋoo zaa ka cijinoo kul tee i ga dira Ganganoo gandaa fondaa bande. 8I na Iš-Bošet boŋoo ka koy Dawda do Hebroŋ, i nee kokoyoo se: «Sawul izʼaroo Iš-Bošet ni iberoo boŋoo ne, boraa kaŋ baa nga ma ni hundoo kaa. Hõ Abadantaa nʼay koyoo, ay kokoyoo, faasa Sawul nda nga hayroo ra.» 9Dawda zaabi ka nee Rekab nda Baana se: «Ay ga žee nda Abadantaa kaŋ ga huna maaɲoo kaŋ nʼay kaa binemarayyan kul ra, 10boraa kaŋ nee ya ne: ‹Sawul buu›, de a ga tammahã alhabar kaana no nga nʼa har ya ne, ay nʼa dii kʼa wii Siklak, kʼa noo alhaku nga alhabar kaanaa woo se. 11Soko sohõ kaŋ boro laaley na boro šerrante wii nga hugoo ra, nga daaroo boŋ, ay si war hãa nda nga kuroo alhakoo wala? Ay si war tuusu ka war kaa gandaa ra wala?»

12Woo ga, Dawda na nga borey yaamar i mʼi wii. I na kabey nda cewey dunbu, i nʼi deeji Hebroŋ hari margadogoo jeroo ga. Woo banda ga, i na Iš-Bošet boŋoo zaa ka koy a sutura Abner saaraa ra Hebroŋ.

5

Dawda tee Izirayel kul kokoyoo

(Taarikey 1na 11.1–3)

1Izirayel alkabiilawey kul kaa Dawda do Hebroŋ koyraa ra ka nee a se: «Nga ne, ir manʼti kala ni hamoo nda ni kuroo. 2Waatoo hunday kaŋ Sawul ga tee kokoy ir boŋ, ni no ma koy nda Izirayel wongudogey ra, ni no mʼi ka kaa. Abadantaa nee ma ne: ‹Ni no mʼay jamaa Izirayel kur, ni no ma tee Izirayel se boŋkoyni.› » 3Woo ga, Izirayel boro beerey kul kaa kokoyoo do Hebroŋ. Kokoyoo Dawda na amaana daŋ nga nda i game Hebroŋ Abadantaa jine. I na Dawda yon kʼa tee kokoy Izirayel se. 4Dawda sii nda kala jiiri waranza (30) waatoo kaŋ a ga tee kokoy. A laama jiiri woytaaci (40). 5Hebroŋ ra, a laama jiiri iyye nda handu iddu. Žerizalem ra a laama jiiri waranza cindi hinza (33) Izirayel kul boŋ nda Žuda boŋ.

Takaa kaŋ nda Dawda na Žerizalem koyraa dii

(Taarikey 1na 11.4–9; 14.1–2)

6Woo banda ga, kokoyoo Dawda nda nga borey tun Žerizalem se ka Žebus borey tangam, ngi no ma goro gandaa ra. I nee Dawda se: «Nʼsi huru ne ra, ba danawey nda bongey ga ni gaaray.» Woo ti Dawda si huru koyraa ra. 7Amma Dawda na Siyoŋ tondi nongoo dii, maanaa Dawda koyraa.

8Hanoo din, Dawda nka nee nga borey se: «Boro kul kaŋ ga baa nga ma Žebus borey kar ka hin ey, boraa ma koy nda hari bisadogoo. Bongey wey nda danawey wey ga Dawda binoo ŋaa.» Woo se i ga nee: «Danaa nda bongoo si huru hugoo ra.»

9Dawda koy goro tondi nongoo ra, a na maaɲoo daŋ Dawda koyraa. Dawda nʼa windi nda cinari, za Milo nongoo5.9 Milo nongoo maanaa ti i nʼa too nda labu. do ka koy gundoo ra. 10Dawda mma koy de a ga duu gaabi ka tonton, zama Abadantaa, Aduɲɲakoyoo goo a bande.

11Tir koyraa kokoyoo Hiram na dontokawyaŋ sanba Dawda do nda sedere bunduyaŋ, nda bundu goykawyaŋ, nda tondi hoykawyaŋ, i na hugu cin Dawda se. 12Woo ga, Dawda bay kaŋ Abadantaa goo ma nga kokoytaraa tabatandi Izirayel boŋ, a bay mo kaŋ a goo ma nga kokoytaraa jer nga jamaa maaganda kaŋ ti Izirayel.

Izey kaŋ Dawda duu ey Žerizalem

(Taarikey 1na 3.5–9; 14.3–7)

13Dawda yee koyne ka wahayyaŋ zaa nda Žerizalem woyyaŋ waatoo kaŋ a hun Hebroŋ ka kaa banda ga. A yee koyne ka duu izʼaruyaŋ nda ize woyyaŋ. 14Izʼarey kaŋ a duu ey Žerizalem maaɲey ne: Šamuwa, nda Šobab, nda Nataŋ, nda Sulaymaana, 15nda Yibar, nda Elišuwa, nda Nefeg, nda Yafiya, 16nda Elišama, nda Elyada, nda Elifelet.

Dawda hin Filisti borey

(Taarikey 1na 14.8–16)

17Waatoo kaŋ Filisti borey maa kaŋ Dawda yonandi ka tee Izirayel se kokoy, i kul tun ka koy Dawda ceeci kʼa tangam. Waatoo kaŋ Dawda maarʼa, a doo tondi guusoo ra. 18Filisti borey kaa ka say-say Refa borey gooroo ra ka goro a ra. 19Dawda na Abadantaa ibaayoo ceeci ka nee: «Ay ga hima ka žigi ka Filisti borey wongu wala? Nʼgʼi daŋ ay kaboo ra wala?» Abadantaa zaabi ka nee Dawda se: «Koy, zama šikka sii ay ga Filisti borey daŋ ni kaboo ra.»

20Dawda too Bal-Perasim, a nʼi kar no din. Woo banda ga, a nee: «Abadantaa na fun kaa ya ne agay iberey jamaa ra, ni mma nee fun kaŋ hari nʼa kaa.» Woo se i na nongoo din maaɲoo daŋ Bal-Perasim (maanaa «Koyoo kaŋ ga fun kaa»). 21Filisti borey zuru ka ngi toorey naŋ no din, Dawda nda nga borey nʼi zaa ka koy.

22Filisti borey yee koyne ka žigi ka wongu, i na Refa borey gooroo dii ka goro a ra. 23Dawda na Abadantaa ibaayoo ceeci, Abadantaa nee a se: «Masi koy i tangam. Ni mma kuubi ka koy nda ngi banda here, ma kaa i ga nda nongoo kaŋ ra tuuriɲaŋey goo tenje ka kaŋ i ga. 24Waati kaŋ nʼga maa cee jinde tuuriɲaŋey boŋ, waatoo din ma cahã, zama Abadantaa no ma fatta ni jine ka Filisti borey kar.» 25Dawda na hayaa tee kaŋ nda Abadantaa nʼa yaamar. A na Filisti borey kar za Geba koyraa ra hala Gezer koyraa hurudogoo do.

6

Dawda kayandi nga ma koy nda Irkoy sundukoo Žerizalem

(Taarikey 1na 13.4–14)

1Dawda yee ka Izirayel wongu-ize suubantey kul marga, i manʼti kala aru zenber waranza (30.000). 2Dawda nda jamaa kul kaŋ goo a bande tun ka koy koyraa kaŋ maaɲoo ti Baala-Žuda6.2 Baala-Žuda da se i ga nee Kiryat-Yarim, Samiyel 1na 6.21; 7.1 ra. ka Irkoy sundukoo zaa kate. Abadantaa, Aduɲɲakoyoo maaɲoo bara sundukoo ga. Almalaykayaŋ kaŋ se i ga nee šerib, ihinka goo sundukoo daabirjoo ga. Abadantaa ga goro šerib hinkaa game. 3I na Irkoy sundukoo jeeje torka taaga foo boŋ, i nʼa ka fatta Abinadab hugoo ra kaŋ goo hondoo boŋ. Abinadab izʼarey Uza nda Ahiyo na torka tajoo boy. 4I nʼa kaa Abinadab hugoo do kaŋ goo hondoo boŋ. Ahiyo dira Irkoy sundukoo jine. 5Dawda nda Izirayel hugoo kul ga bundu kaŋ se i ga nee sipres hooray jinay dumi kul kar Abadantaa jine, kurbuyaŋ, nda kuntijiyaŋ, nda dunduŋyaŋ, nda gaasuyaŋ kaŋ ga hẽe, nda guuruyaŋ kaŋ ga kara-kara. 6Waatoo kaŋ i too Nakoŋ taasu kar ganganoo ra, hawey tanši, Uza na nga kaboo šerre ka sundukoo dii. 7Abadantaa futu Uza ga, Irkoy nʼa kar no din da nga firkaa maaganda se. Uza buu no din, Irkoy sundukoo jere.

8Takaa kaŋ nda Abadantaa na Uza kar laala kʼa wii, mana kan Dawda se. Woo se i na nongoo din maaɲoo daŋ Perez-Uza (maanaa «nongoo kaŋ ra Uza karandi laala ka wiiyandi»), maaɲoo woo goo a ga hala hõ zaaroo. 9Hanoo din, Dawda hunbur Abadantaa, a nee: «Taka foo nda Abadantaa sundukoo ga hin ka huru ay do?» 10A mana baa Abadantaa sundukoo ma kaa nga do, Dawda koyraa ra. Woo se a nʼa ka koy boraa kaŋ se i ga nee Obed-Edom kaŋ ti Gat koyraa boro, nga hugoo ra. 11Abadantaa sundukoo cindi handu hinza Obed-Edom hugoo ra. Abadantaa na albarka daŋ Obed-Edom nda nga hugoo kul ra.

Irkoy sundukoo too kate Žerizalem

(Taarikey 1na 15.25—16.3)

12Kokoyoo Dawda duu alhabar kaŋ Abadantaa na albarka daŋ Obed-Edom hugoo ra nda haya kul kaŋ goo maaɲoo ga, Irkoy sundukoo maaganda. Woo ga, Dawda na fondaa zaa, a na Irkoy sundukoo zaa kʼa ka kaa Obed-Edom hugoo do ka koy hala Dawda koyraa ra nda ɲaali. 13Borey kaŋ ga Abadantaa sundukoo zaa, ceedaaru iddu kul kaŋ i nʼa tee i ga haw yaaru foo nda adabba naasa foo kaa sargari. 14Dawda ga gan nda nga gaaboo kul Abadantaa jine. Beene kaayi-ize kaŋ teendi nda leŋ kaŋ ga hima nda sargari juwalkaw kaayi goo Dawda ga. 15Dawda nda Izirayel borey kul na Abadantaa sundukoo žigandi ka koy Žerizalem nda yafarhã nda hilli hẽeni.

16Waatoo kaŋ Abadantaa sundukoo ga huru Dawda koyraa ra, Sawul ize woyoo Mikal, Dawda wandoo ga guna nda funeetaraa. A ga dii kokoyoo Dawda ga sar a ga gan Abadantaa jine, a garsaka Dawda se. 17Waatoo kaŋ i koy Abadantaa sundukoo zaa kate, i nʼa daŋ nga dogoo ra, hukkumoo kaŋ Dawda nʼa cin a se gundoo ra. Dawda na sargari kukuranteyaŋ nda alaafiya teendi sargariyaŋ kaa Abadantaa jine. 18Waatoo kaŋ Dawda na sargari kukurantey nda alaafiya teendi sargarey kaa ka ben, a gaara jamaa se Abadantaa, Aduɲɲakoyoo maaɲoo ga. 19Woo banda ga, a na Izirayel kul, woy nda aru, boro foo kul noo takula foo, nda teenay gabante foo, nda alaneb-ize koga gabante foo. Jamaa boro foo kul koy nga hugoo do.

20Dawda yee kate ka gaara nga hugoo se, Sawul ize woyoo Mikal fatta kʼa kubay ka nee a se: «Hũ, Izirayel kokoyoo na nga boŋ cebe hõ, a na nga boŋ gaa koonandi nga goykey koŋŋey jine ka nga boŋ tee ni mma nee boro yaada.»

21Dawda nee Mikal se: «Abadantaa jine ay na woo tee, nga kaŋ na ni baaba nda nga hugoo naŋ kʼay suuba kʼay tee nga jamaa, Izirayel borey boŋkoynoo. Abadantaa jine ay ga gan, ay ga yee ka filla ka gan a jine. 22Ay gʼay boŋ kaynandi ka bisa woo, kʼay boŋ tee yaada ay do. Koŋŋey kaŋ ga nʼgoo, ngi, i gʼay beerandi.» 23Aywa, Sawul ize woyoo Mikal mana duu ize hala a buu.

7

Irkoy na allaahidu zaa Dawda se

(Taarikey 1na 17.1–15)

1Waatoo kaŋ kokoyoo Dawda goro nga kokoy hugoo ra, de mo Abadantaa nʼa noo hunanzamay kʼa kaa nga iberey kul ra kaŋ gʼa kuubi kʼa bere, 2kokoyoo nee annabi Nataŋ se: «Guna, ay gʼa wiri ni ga, ay goo ma goro sedere hugu ra, ka gar Irkoy sundukoo sii kala hukkum cire.» 3Nataŋ na kokoyoo zaabi ka nee: «Koy, haya kul kaŋ goo ni binoo ra tee, zama Abadantaa goo ni bande.»

4Amma hanoo din da cijinoo Abadantaa na šenni har Nataŋ se ka nee: 5«Koy hayaa har ay tamoo Dawda se kaŋ agay, Abadantaa nʼa har, ay nee: ‹Ni no ma baa hugu cin ya ne kaŋ ra ay ga goro wala? 6Za hanoo kaŋ ay na Izirayel borey fattandi Misira gandaa ra hala hõ, ya na goro hugu ra, nongu kul kaŋ ra ay koy, hukkum ti ay gorodogoo. 7Nongu kul kaŋ ra ay bisa nda Izirayel borey, ya na bay ka šelaŋ Izirayel alkabiilawey affoo se ka nee: “Macin se war mana sedere hugu cin ya ne?” 8Adiši šelaŋ ay tamoo Dawda se ka hayaa har a se kaŋ agay, Abadantaa, Aduɲɲakoyoo nʼa har, ay nee: “Agay no ka ni zaa ka hun kurdogoo ra, almaney bande, ka ni tee ay jamaa Izirayel se boŋkoyni.” 9Nongu kul kaŋ ra nʼkoy, ay goo ni bande, ay na ni iberey kul halaci ni jine. Ay ga ni maaɲoo beerandi sanda laboo boro beerey maaɲey takaa. 10Ay ga nongu kayandi Izirayel, ay jamaa se. Ay gʼi gorandi gandaa ra hala i ma duu lakkalkanay, hala boro laaley masi yee kʼi šiita sanda cee jinaa takaa. 11Za hanoo kaŋ ay na alkaaliyaŋ gorandi ay jamaa kaŋ ti Izirayel boŋ, ay na ni noo hunanzamay ka ni kaa ni iberey kul ra, ka gar agay, Abadantaa na ni bayrandi kaŋ agay no ma hugu7.11 «hugu» ne ra manʼti kala ka duu izeyaŋ. tee ma ne. 12Waati kaŋ ni zaarey ben, de nʼkoy kani ni hayragey bande, ni banda ga, ay ga ni hayroo, woo kaŋ hun ni hamoo ra tabatandi kokoytaraa ra. 13Nga no ma hugu cin ay maaɲoo ga, ay ga nga kokoytaraa tabatandi hala abada. 14Agay, ay ga tee a se baaba, nga, a ga tee ya ne izʼaru. Nda a na laybu tee, ay gʼa gooji nda borey goboo, nda adamizey žabarey, 15amma ay borohennataraa si hun a bande sanda takaa kaŋ nda ay nʼa kaa Sawul bande kaŋ ay nʼa hibandi ni. 16Ni hugoo borey nda ni kokoytaraa ga cindi waati kul, ni kokoytaraa ga tabatandi hala abada.› » 17Šenney kul kaŋ Irkoy nʼi har Nataŋ se nda haya kul kaŋ a nʼa bangandi a se, a koy i kul filla Dawda se.

Dawda Irkoy ŋaarayroo

(Taarikey 1na 17.16–27)

18Woo ga, kokoyoo Dawda koy goro Abadantaa jine ka nee: «May ti agay, ay Koyoo, Abadantaa, ay hugoo ti macin kaŋ se nʼgʼay beerandi ka too hala hinnaa woo? 19Amma ay Koyoo, Abadantaa, haya kaccu no ma ne ka nee kaŋ nʼga ni tamoo hugoo beerandi hala waatey kaŋ ga kaa ra. Woo ti adamize ašariyaa, ay Koyoo, Abadantaa wala?7.19 «Woo ti adamize ašariyaa, ay Koyoo, Abadantaa wala?», Ebere šenni ra, almaganaa faa ti «Woo ti adamize ašariyaa, ay Koyoo, Abadantaa!»20Macin no ay ga hin kʼa har ma ne koyne kaŋ bisa woo, agay, Dawda? Ni hunday ga ni tamoo bay, ay Koyoo, Abadantaa. 21Hayey kaŋ nʼna ngi allaahidoo zaa ka sawa nda ni ibaayoo maaganda se nʼna haya beerey wey kul tee kʼi bayrandi agay, ni tamoo se. 22Nʼga beeri, ay Koyoo, Abadantaa. Ni cine sii no, woo kul kaŋ ir haŋawey maarʼa banda ga, koy sii no kala ni. 23Ganda tana mma bara laboo ga kaŋ ga hima nda Izirayel, ni jamaa, kaŋ koy tanayaŋ koy a day kʼa kaa kabe ra a mʼa tee ngi jamaa, kʼa tee ngi wane hala jamaa ma duu maa? Nʼna haya beeriyaŋ tee i se, nʼna teegoy kayfanteyaŋ tee ni gandaa se, ni jamaa kaŋ nʼnʼa day kʼa kaa Misira, nda gandawey, nda ngi koyey kabey ra hala a ma tee ni wane. 24Nʼna Izirayel, ni jamaa tabatandi hala i ma tee ni jamaa hala abada, de ni, Abadantaa, ni tee ngi Koyoo. 25Sohõ Irkoy Abadantaa, taka tee kaŋ ra ni šennoo kaŋ nʼnʼa har agay, ni tamoo ga, nda ay hugoo ga ma cindi, goy ka sawa nda ni šennoo. 26Yala ni maaɲoo ma beerandi hala abada, borey ma nee kaŋ Abadantaa, Aduɲɲakoyoo ti Izirayel Koyoo. Yala agay Dawda, ni tamoo hugoo ma tabati ni jine. 27Zama ni hunday, Abadantaa, Aduɲɲakoyoo, Izirayel Koyoo, nʼnʼay bayrandi ka nee: ‹Ay ga hugu7.27 Sorro 11to. cin ma ne.› Woo maaganda se ay duu bine ka ŋaarayroo woo har ma ne. 28Ay Koyoo, Abadantaa, ni ti Irkoy, ni šenney ti cimi, ni ka gomnoo woo har agay, ni tamoo se. 29Sohõ yadda ka albarka daŋ agay, ni tamoo hugoo ra, hala ay hugoo ma cindi ni jine hala abada, zama ni, ay Koyoo, Abadantaa ka šelaŋ, woo se ni albarkaa sabboo ka kate ay hugoo ma duu albarka hala abada.»

8

Gandawey kaŋ Dawda hin ey

(Taarikey 1na 18.1–13)

1Woo kaŋ tee banda ga, Dawda koy Filisti borey kar ka hin ey, a nʼi daŋ nga hinoo cire. A na hinoo taa i kone. 2A na Mowab borey mo kar. A na ngi borey dii kʼi kanandi cere bande laboo ra, kʼi neeši nda karfu. A ga ihinza neeši, ihinkaa ga wiiyandi, affaa ga cindi. Mowab borey cindi Dawda hinoo cire, i ga alkaasi bana a se. 3Waatoo kaŋ Dawda ga koy ka yee ka Efrat isaa borey daŋ nga hinoo cire, a na Hadadezer kar kaŋ ti Rehob, Soba kokoyoo izʼaroo. 4Dawda na bari torka dirandikaw zenber foo nda zangu iyye (1.700) nda wongu-ize cee dirakaw zenber waranka (20.000) taa i kone. Baryey kaŋ ga torkawey cendi, a na zangu (100) naŋ, a na cindey kul ceelinjey dunbu-dunbu. 5Siiri gandaa borey kaŋ goo Damas koyraa ra koy Hadadezer, Soba kokoyoo faaba. Amma woo kul, Dawda na boro zenber waranka cindi hinka (22.000) kar kʼi wii Siiri borey ra. 6Woo banda ga, Dawda na sooje gorodooyaŋ kaŋ ga juwal gorandi Damas koyraa ra, Siiri borey gandaa ra. Siiri borey yee Dawda hinoo cire, i ga alkaasi bana a se. Nongu kul kaŋ ra Dawda koy, Abadantaa gʼa noo hinay. 7Dawda na wura korawey kaŋ goo Hadadezer borey kone taa kʼi ka koy Žerizalem. 8Kokoyoo Dawda yee ka alhan boobo-boobo taa Beta nda Berotay koyrawey kone. Koyrawey wey manʼti kala Hadadezer wane.

9Waatoo kaŋ Hamat kokoyoo kaŋ ti Toy maa kaŋ Dawda na Hadadezer wongu-izey kul kar, 10a na nga izʼaroo Yoram sanba kokoyoo Dawda do kʼa foo, ka alhanbila daŋ a se kaŋ a na Hadadezer wongu kʼa kar. Zama Hadadezer nda Toy, wongu goo i game. Yoram kate nzorfu kaaray jinayyaŋ, nda wura jinayyaŋ, nda alhan jinayyaŋ. 11Kokoyoo Dawda nʼi daŋ jere ga Abadantaa se, sanda takaa kaŋ nda a na nzorfoo nda wuragoo kaŋ a nʼi taa dumey kul kone kaŋ a hin ey daŋ jere ga Abadantaa se. 12Dumey manʼti kala Siiri borey8.12 «Siiri borey», hantum fooyaŋ ga nee «Edom borey», Taarikey 1na 8.11–12., nda Mowab borey, nda Amoŋ borey, nda Filisti borey, nda Amalek borey, nda Soba kokoyoo Hadadezer kaŋ ti Rehob izʼaroo alganiimaa. 13Waatoo kaŋ Dawda willi kate ka hun Ciiroo gooroo ra kaŋ ra a na Siiri borey8.13 Sorro 12to. kar, a duu maa. Borey manʼti kala zenber woy cindi yaaha (18.000). 14A na sooje gorodooyaŋ kaŋ ga juwal gorandi Edom gandaa ra, Edom kul ra a na sooje gorodooyaŋ gorandi. Edom kul sii kala Dawda hinoo cire. Abadantaa ga Dawda noo a ma hin nongu kul kaŋ ra a koy.

Dawda gandaa jineborey maaɲey

(Taarikey 1na 18.14–17)

15Dawda laama Izirayel kul boŋ. A ga goy nga jamaa se nda šerretaray nda laadirtaray. 16Seruya izʼaroo Žowab ti wongu-izey jineboraa. Ahilud izʼaroo Žozafat bara kaddaasey gande. 17Ahitub izʼaroo Sadok, nda Abiyatar izʼaroo Ahimelek ti sargari juwalkey. Seraya ti hantumkaa. 18Yehoyada izʼaroo Benaya ti Keret borey nda Pelet borey boŋkoynoo. Dawda izʼarey manʼti kala alwakiili beeriyaŋ.8.18 «alwakiili beeriyaŋ», Ebere šenni ra, i nka nee «sargari juwalkawyaŋ», amma ne ra a ga hin ka tee «alwakiili beeriyaŋ», Taarikey 1na 18.17.

9

Dawda na alhormo tee Žonataŋ izʼaroo se

1Han foo Dawda nee: «Boro goo no kaŋ cindi Sawul hugoo borey ra hala ya borohennataray tee a se nda laadir Žonataŋ sabbu se?» 2Sawul hugoo tam foo goo no, maaɲoo ti Siba, i nʼa cee ka koy Dawda do. Kokoyoo nee a se: «Ni ti Siba?» A nee: «Agay no, ni tamoo.» 3Kokoyoo nee: «Boro goo no kaŋ cindi Sawul hugoo borey ra hala ya goy a se nda Irkoy borohennataray?» Siba nee kokoyoo se: «Žonataŋ izʼaru foo goo no kaŋ cee hinkaa kul bongu.» 4Kokoyoo nee a se: «Man ra a goo?» Siba nee kokoyoo se: «A sii kala Amiyel izʼaroo Makir do Lo-Dabar koyraa ra.»

5Kokoyoo na boro donto a ma koy a ceeci Amiyel izʼaroo Makir hugoo ra Lo-Dabar. 6Sawul izʼaroo Žonataŋ, nga izʼaroo Mefibošet kaa Dawda do ka nga ndumoo sinji laboo ra ka gunguma. Dawda nee: «Mefibošet.» A nee: «Ni tamoo goo ne.» 7Dawda nee a se: «Masi hunbur, ay ga goy ma ne nda borohennataray ni baaba Žonataŋ sabboo se. Ay ga ni kaagaa Sawul labey kul yeeti ma ne, nʼga ŋaa ay do waati kul.» 8Mefibošet gunguma ka nee: «May ti agay kaŋ se nʼga agay, ni tamoo, hanši bukaw guna.»

9Kokoyoo ciya Sawul tamoo Siba se, a nee a se: «Haya kul kaŋ ti Sawul nda nga hugoo wane, ay gʼi noo ni koyoo izʼaroo se. 10Nʼga faarey beeri a se, ni, nda ni izʼarey, nda ni tamey. Nʼga hegaa fanji hala ni koyoo izʼaroo ma duu haya kaŋ a gʼa ŋaa. Ni koyoo izʼaroo Mefibošet ga cindi ka ŋaa waati kul ay do.» Woo gar Siba goo nda izʼaru woy cindi guu (15) nda tam waranka (20). 11Siba nee kokoyoo se: «Ni tamoo gʼa tee nda haya kul kaŋ nda nʼnʼa yaamar, ay koyoo, ay kokoyoo.» Dawda nee: «Mefibošet ga ŋaa ay do sanda kokoyoo izʼarey affoo.»

12Mefibošet goo nda izʼaru sooga kaŋ maaɲoo ti Mika, de mo borey kul kaŋ goo Siba hugoo ra manʼti kala Mefibošet tamey. 13Mefibošet si goro kala Žerizalem, waati kul a si ŋaa kala kokoyoo do. Bongu no kaŋ cee hinkaa kul si boori.

10

Amoŋ borey na Dawda dontokey kaynandi

(Taarikey 1na 19.1–5)

1Waati banda ga, Amoŋ borey kokoyoo kaŋ ti Nahaš buu. Nga izʼaroo Hanun tee kokoy dogoo ra. 2Dawda nee nga boŋ se: «Ay ga goy nda borohennataray Nahaš izʼaroo Hanun se takaa kaŋ nda baaboo na borohennataray tee ya ne.» Woo ga, Dawda na nga borey sanba i ma koy baaboo buuroo beraa fondoo tee a se. Waatoo kaŋ Dawda borey too Amoŋ borey gandaa ra, 3Amoŋ borey boŋkoyney nee ngi koyoo Hanun se: «Ni nka hongu kaŋ Dawda nka ni baaba beerandi waatoo kaŋ a na boroyaŋ sanba ka beray fondi ma ne? Nʼsi bay kaŋ Dawda nka nga borey sanba ni do hala i ma ir koyraa Raba laasaabu, kʼa monno, kʼa halaci?» 4Waatoo kaŋ Hanun maa woo, a na Dawda borey dii, a na ngi kaabey jere foo cebu ka ngi kaayey jere foo dunbu hala ngi centey cire jina, a nʼi taŋ i ma koy. 5Dawda duu alhabaroo, a na boro sanba a ma koy i kubay. Dontokey hanse ka kayna. Kokoyoo daŋ i ma nee i se kaŋ i ma cindi Žeriko koyraa ra hala ngi kaabey ma zay jina i ma duu ka willi kate.

Izirayel borey nda Amoŋ borey wongoo Raba koyraa ra

(Taarikey 1na 19.6–19)

6Amoŋ borey dii kaŋ ngi na ngi boŋ konnandi Dawda se. I na wongu-ize zaa kaŋ i gʼi bana, aru zenber waranka (20.000) Siiri borey ra kaŋ goo Bet-Rehob, nda Siiri borey ra kaŋ goo Soba, nda aru zenber foo (1.000) Maaka kokoyoo do, nda aru zenber woy cindi hinka (12.000) kaŋ goo Tob. 7Waatoo kaŋ Dawda maarʼa, a na Žowab sanba i ga nda wongu-ize jamaa kul kaŋ ti wongaariyaŋ. 8Amoŋ borey fatta ka koy wongu. I na ngi boŋ marga wongoo se Raba koyraa miɲoo ga. Siiri borey mo kaŋ goo Soba nda Rehob koyrawey ra nda wey kaŋ goo Tob nda Maaka koyrawey ra sii kala jere ga hawsaa ra. 9Žowab dii kaŋ nga nka huru yenje hinka game, maanaa jine nda banda. Woo se a na Izirayel wongaarey suuba wongoo se kʼi tenjandi Siiri borey. 10A na wongu-izey jamaa kaŋ cindi talfi nga armaa Abišay ga kʼa daŋ i jine. Abišay na nga boŋ marga wongoo se Amoŋ borey tenje. 11Žowab nee Abišay se: «Nda Siiri borey gaabi nda agay, waatoo din ma kaa kʼay faaba. Nda Amoŋ gaabi nda ni, ay ga koy ni faaba. 12Albarka daŋ ni boŋ ra, ir ma albarka daŋ ir jamaa ra ka wongu ir Koyoo koyrawey se, de mo Abadantaa ma tee haya kaŋ kan a se.» 13Žowab koy jine, nga nda jamaa kaŋ goo a bande ka Siiri borey tangam, Siiri borey zuru a jine. 14Waatoo kaŋ Amoŋ borey dii kaŋ Siiri borey zuru, ngi mo zuru hala ngi ma hun Abišay ra, i huru koyraa ra. Žowab hun Amoŋ borey wongoo ra, a koy Žerizalem.

15Siiri borey dii kaŋ Izirayel borey na ngi kar, i na ngi gaabey marga. 16Hadadezer donto Siiri borey do kaŋ goo Efrat isaa kabe faa ga i ma kaa ka wongu. I kaa ka too Helam. Hadadezer wongu-izey jineboraa kaŋ ti Šobak goo jiney ra. 17Waatoo kaŋ Dawda duu alhabaroo, a na Izirayel kul marga ka Žurdeŋ isaa deŋ ka kaa Helam. Siiri borey marga ka Dawda tenje kʼa tangam. 18Amma Siiri borey zuru Izirayel borey jine. Dawda na bari torkakoy zangu iyye (700) nda bari kaarukaw10.18 «bari kaarukaw», hantum fooyaŋ ra nda Taarikey 1na 19.18 ra i mma nee «cee dirakaw». zenber woytaaci (40.000) wii Siiri borey ra. A na Šobak, ngi wongu-izey jineboraa mo kar, a buu no din. 19Kokoyey kul kaŋ goo Hadadezer hinoo cire dii kaŋ Izirayel na ngi kar, i na alaafiya daŋ ngi nda Izirayel game, i huru ngi hinoo cire. Siiri borey hunbur, i mana yee koyne ka yadda ka Amoŋ borey faaba wongu ra.

11

Dawda nda Batšeba fillaa

1Jiiroo bereyanoo ga, waatoo kaŋ kokoyey ga doona ka koy wongu, Dawda na Žowab sanba nda nga borey kaŋ goo a bande nda Izirayel kul i ma Amoŋ borey halaci ka Raba koyraa wanga kʼa daŋ game kʼa dii. Dawda hunday cindi Žerizalem.

2Alaasar foo, Dawda tun nga daaroo boŋ ka koy nga kokoy hugoo sooraa boŋ ka yaara-yaara. A goo no din kaŋ a ga woy foo honnay kaŋ goo ma ɲumay, woyoo ga hanse ka boori. 3Dawda sanba ka woyoo alhabar ceeci. I nee a se: «Eliyam ize woyoo Batšeba no, Uri, Heti boraa wandoo.» 4Dawda na boroyaŋ sanba i mʼa ceeci kate. Woyoo koy Dawda do. A kani nda a. Woo gar woyoo alaadaa nka ben a ga, a na janaaba ɲumay. Woo banda ga, a willi nga hugoo do.

5Woyoo tee boro hinka, a sanba ka alhabar daŋ Dawda ra ka nee: «Ay tee boro hinka.» 6Woo ga, Dawda na boro sanba Žowab do ka nee a se: «Uri, Heti boraa sanba kate ay do.» Žowab na Uri sanba Dawda do. 7Uri koy Dawda do. Dawda nʼa hãa wala Žowab ga saabu, wala jamaa ga saabu, wala takaa foo ti wongoo takaa. 8Woo banda ga, Dawda nee Uri se: «Koy zunbu ni hugoo do ka hunanzam kayna.» A fatta kokoy hugoo ra, kokoyoo na gomni sanba a se.

9Amma Uri kani kokoy hugoo miɲoo ga, nga nda nga koyoo tamey, a mana koy zunbu nga hugoo do. 10Dawda duu alhabar kaŋ Uri mana koy zunbu nga hugoo do. Woo ga, Dawda nee Uri se: «Manʼti diray do ra ni hun wala? Macin se mana koy zunbu ni hugoo do?» 11Uri nee Dawda se: «Irkoy sundukoo, nda Izirayel nda Žuda wongu-izey goo tendeyaŋ ra, ay koyoo Žowab nda borey goo ma goro hawsaa ra, de agay, ay ga koy ay do ka ŋaa, ka haŋ, ka kani nda ay wandoo wala? Ay ga žee nda ni hundoo, ay si woo cine tee.» 12Dawda nee Uri se: «Cindi ne koyne hõ, suba ay ga ni sallama.» Uri na hanoo din nda subaa tee Žerizalem. 13Dawda nʼa cee a ma kaa ka ŋaa ka haŋ nga jine, Dawda nʼa suwandi. Amma cijinoo ra, Uri fatta, de a kani nga koyoo tamey bande, a mana koy zunbu nga hugoo do.

14Suba subbaahoo ra, Dawda na bataga hantum kʼa noo Uri se a ma koy nda a Žowab se. 15A nka hantum batagaa ra ka nee: «Uri daŋ wongoo jine, nongoo kaŋ ra wongoo ga koron, de war ma yee a se banda hala i mʼa kar, a ma buu.»

Uri, Batšeba kurɲoo buuroo

16Žowab kaŋ ga koyraa koroši na Uri daŋ wongoo nongoo kaŋ a ga bay kaŋ iberi laalayaŋ goo. 17Koyraa borey fatta ka koy Žowab nda nga wongu-izey tangam, boroyaŋ buu jamaa ra, Dawda borey ra, Uri, Heti boraa mo buu. 18Žowab na boro donto kaŋ ma haya kul kaŋ tee wongoo ra alhabaroo tee Dawda se. 19A na dontokaa yaamar ka nee: «Waati kaŋ nʼna wongoo alhabaroo kul filla kokoyoo se ka ben, 20nda kokoyoo futu, de a nee ma ne: ‹Macin se war hanse ka man koyraa ka wongu? War nka si bay kaŋ i ga kara nda cetaa beenehere? 21May ka Yerub-Bešet11.21 Yerub-Bešet da se i ga nee Yerub-Bal kaŋ ti Žedewoŋ, Alkaaley 6.32 ra. izʼaroo Abimelek wii?11.21 Alkaaley 9.50–54. Manʼti woy ka fufutondi kʼa warra nda cetaa beeneheroo? Manʼti takaa woo nda a buu Tebes? Macin se war man cetaa?› Aywa, ma nee: ‹Ni tamoo Uri, Heti boraa mo buu.›»

22Dontokaa koy, kaŋ a too Dawda do, hayaa kul kaŋ se Žowab nʼa donto a na nga alhabaroo tee a se. 23Dontokaa nee Dawda se: «Borey din ga hin ir, i nka fatta ka kaa ir ga hawsaa ra, ir nʼi gaaray hala koyraa miɲoo ga. 24I kara nda cetaa beeneheroo ni tamey ra, boroyaŋ buu i ra. Ni tamoo Uri, Heti boraa mo buu.» 25Dawda nee dontokaa se: «Nee Žowab se kaŋ binoo masi hun, takuba mma woo wii hõ, a ma affoo wii suba. A ma bine tee ka koyraa tangam, a mʼa tuusu.» Ni, ma bine daŋ a ra.

26Uri wandoo maa kaŋ nga kurɲoo Uri buu, de a na nga kurɲoo buuroo hẽe. 27Waatoo kaŋ beray goraa ben, Dawda sanba i mʼa ceeci a ma kaa ka goro nga do. A tee nga wandoo, a na izʼaru hay a se. Woo kaŋ Dawda nʼa tee mana kan Abadantaa se.

12

Annabi Nataŋ na Dawda layboo har a se

1Abadantaa na annabi Nataŋ donto Dawda do. Nataŋ koy a do ka nee a se: «Aru hinka kaŋ goo koyraa follokaa ra, affoo ti almankoyni, affaa ti talka. 2Almankoynoo goo nda adabba buuna nda adabba beeri booboyaŋ. 3Talkaa sii nda haya kul kala feeji woy-ize foo kaŋ a nʼa day, a gʼa ŋandi, a gʼa biiri nga do, nga nda nga izʼarey. Ŋaahayaa kaŋ a gʼa ŋaa, nga ra a ga feeji-izoo noo, hayaa kaŋ a gʼa haŋ ra a ga feeji-izoo noo. Jeroo ga feeji-izoo ga kani. A mma tee a se sanda ize woy. 4Naarukaw foo kaa almankoynoo do, a ga baa nga ma yawoo kaŋ kaa nga do yaaray bila nda nga ma too nga adabba buuney wala ibeerey do. A na talkaa feeji woy-izoo dii kʼa tee ŋaayan aroo kaŋ kaa a do se.»

5Woo ga, Dawda hanse ka futu almankoynoo din ga. A nee Nataŋ se: «Ay ga žee nda Abadantaa kaŋ ga huna maaɲoo, boraa kaŋ na woo tee ga hima ka wiiyandi. 6Haya kaŋ ti feeji woy-izoo, nga cine taaci nda a gʼa bana, zama a yadda ka woo cine tee, a mana hinna.» 7Nataŋ nee Dawda se: «Aroo din, ni no. Hayaa ne kaŋ Abadantaa, Izirayel Koyoo nʼa har: ‹Agay ka ni yon hala ma tee Izirayel se kokoy, agay no ka ni kaa Sawul kaboo ra. 8Ay na ni noo ni koyoo Sawul hugoo, ay na nga woyey noo ma ne, ay na ni noo Izirayel nda Žuda hugoo. Nda woo mana ni wasa, ay ga tonton ma ne. 9Macin se nʼna Abadantaa šennoo kaynandi ka haya tee kaŋ si kan a se? Nʼna Uri, Heti boraa kar ka naŋ Amoŋ borey mʼa wii nda takuba, nʼna nga wandoo taa kʼa tee ni wandoo. 10Woo maaganda se sohõ, abada takuba si mooru ni hugoo, zama nʼnʼay kaynandi, nʼna Uri, Heti boraa wandoo taa kʼa tee ni wandoo.› 11Hayaa ne kaŋ Abadantaa nʼa har: ‹Ay ga bone tunandi ma ne ni hugoo hunday ra, ay ga ni wandey zaa ni jine kʼi noo ni boro maana se a ga marga nda ni wandey zaari kaaray. 12Ni, nʼna ni wanoo tee tuguyan ra, amma agay, ay ga woo tee Izirayel kul jine zaari kaaray.› »

13Dawda nee Nataŋ se: «Ay na zunubu tee Abadantaa ga.» Nataŋ nee Dawda se: «Abadantaa ga ni zunuboo kaa, nʼsi buu. 14Amma zama nʼna Abadantaa tee yaada12.14 «tee yaada», Ebere šenni ra, almaganaa faa ti «iberey naŋ i ma Abadantaa kaynandi». goyoo woo ra, izʼaroo kaŋ hayandi ga hima ka buu.»

Batšeba izoo buuroo

15Woo banda ga, Nataŋ willi nga do. Abadantaa na izoo kaŋ Batšeba duu a Dawda se kar. Wirci laala na kaŋandi. 16Dawda na Irkoy ceeci zankaa se, a meehaw. A koy nga do, a na cijinoo tee a ga kani laboo ra. 17Nga hugoo boro beerey hanse kʼa wiri a ga, a ma tun laboo ra, a mana yadda, de mo a wanji ka ŋaa i bande. 18Jirbi iyyantoo zankaa buu. Dawda borey hunbur kʼa bayrandi kaŋ zankaa buu. I nee: «Nga ne, waatoo kaŋ zankaa ga huna, ir šelaŋ a se, a mana haŋajer ir se, taka foo nda ir ga hin ka nee a se: ‹Zankaa buu›. A ga nga boŋ maray.» 19Dawda maate kaŋ nga borey goo ma ŋuunuŋuunu cere game, a faham kaŋ zankaa ka buu. Dawda nee nga borey se: «Zankaa nka buu?» I nee a se: «A buu.» 20Woo banda ga, Dawda tun laboo ra. A ɲumay, a yon, a na bankaaray barmay. A koy Abadantaa hugoo do ka sujudu. Kaŋ a willi nga hugoo do, a nee kaŋ i ma ŋaayan gorandi nga se, a ŋaa. 21Nga borey nee a se: «Macin ti woo kaŋ nʼgʼa tee? Waatoo kaŋ zankaa ga huna, nʼga meehaw, nʼga hẽe a se, sohõ kaŋ zankaa buu, ni tun, ni ŋaa.» 22A nee: «Waatoo kaŋ zankaa ga huna, ay ga meehaw, ay ga hẽe, zama ya mma nee ay boŋ se: ‹May no ma bay wala Abadantaa si hinna ay ga, zankaa ma huna?› 23Sohõ kaŋ a buu, macin se ay ga meehaw koyne? Ya mma hin ka kate a koyne wala? Agay no ma koy a gar, nga, a si yee kate.»

Sulaymaana hayyanoo

24Dawda na nga wandoo Batšeba binoo yaynandi, a koy a do, a marga nda a. A na izʼaru daŋ aduɲɲa ra kaŋ a na maaɲoo daŋ Sulaymaana. Abadantaa baa Sulaymaana. 25Irkoy na annabi Nataŋ donto a ma zankaa maaɲoo daŋ Yedidiya (maanaa «Abadantaa baakaa») takaa kaŋ nda Abadantaa ga baa Sulaymaana maaganda se.

Izirayel borey na Raba koyraa dii

(Taarikey 1na 20.1–3)

26Žowab na Raba, Amoŋ borey koyraa tangam, a na kokoyoo koyraa dii. 27Žowab na dontokawyaŋ sanba Dawda do ka nee: «Ay na Raba tangam, ay na koyraa nongoo kaŋ ra hari goo mo dii. 28Sohõ ni jamaa jeroo marga, ma koyraa wanga kʼa daŋ game kʼa dii, nda manʼti woo, nda ay nʼa dii, ay maaɲoo no ma jer ka harandi.» 29Dawda na jamaa kul marga ka koy Raba wongu, a nʼa tangam kʼa dii. 30A na Amoŋ borey kokoyoo kokoy fuulaa kaŋ teendi nda wura kaa boŋoo ra, nga tiŋaa bisa kilo waranza (30), tondi hiiri hay šenda goo a ga. I nʼa daŋ Dawda boŋoo ra. A duu alganiima beeri koyraa ra. 31Haya kaŋ ti jamaa kaŋ goo koyraa ra, a nʼi kaataray. A koy i daŋ waazibi goyyaŋ ra, tuuri dunbuyan, nda tondi hoyyan, nda tuuri zafayan, nda feraw karyan. A na takaa follokaa tee Amoŋ borey koyrawey kul se. Woo banda ga, Dawda nda nga jamaa kul willi Žerizalem.

13

Amnoŋ nda Tamar fillaa

1Hayey kaŋ tee banda ga, woo gar Dawda izʼaroo Absalom goo nda woyme kaŋ ga boori, maaɲoo ti Tamar, Dawda izʼaroo Amnoŋ ga bagʼa. 2Amnoŋ zalba hala nongu kaŋ ra a na nga boŋ wircandi nga woymaa Tamar sabbu se, zama a si aru bay, a ga šendi Amnoŋ se a ma man a. 3Amnoŋ goo nda cere kaŋ se i ga nee Žonadab, Žonadab woo manʼti kala Dawda armaa Šimeya izʼaroo. Žonadab manʼti kala aru kaŋ ga hanse ka caram. 4A nee Amnoŋ se: «Macin se zaari kul ni mma ben ka koy, ni, kokoy ize? Nʼsi hayaa har ya ne?» Amnoŋ nee a se: «Ya mma baa Tamar, agʼarmaa Absalom woymaa.» 5Žonadab nee a se: «Kani, ma ni boŋ tee wircikoyni. Nda ni baaba kaa ka ni guna, ma nee a se: ‹Ay gʼa wiri ni ga, ay woymaa Tamar ma kaa kʼay noo ŋaayan. A ma ŋaahayaa hina ay jine hala ya dii a, de a mʼa noo ya ne nda nga kaboo ra kʼa ŋaa.›»

6Amnoŋ kani, a na nga boŋ tee wircikoyni. Kokoyoo kaa kʼa guna, Amnoŋ nee kokoyoo se: «Ay gʼa wiri ni ga, ay woymaa Tamar ma kaa ka furme hinka tee ay jine, de a mʼa noo ya ne nda nga kaboo.» 7Dawda daŋ i ma koy Tamar do ka nee a se: «Ay gʼa wiri ni ga, ma koy ni armaa Amnoŋ do, ma ŋaayan hanse a se.» 8Tamar koy nga armaa Amnoŋ do kaŋ goo ma kani. A na farin hamni zaa kʼa loobu, a nʼa hanse kʼa tee furmeyaŋ jinoo ra. 9A na poloo zaa ka ŋaahayaa gorandi Amnoŋ jine. Amma Amnoŋ wanji ka ŋaa. A nee: «Wa borey kul fattandi ay do.» Borey kul fatta a do. 10Amnoŋ nee Tamar se: «Kate ya ne ŋaahayaa hugu-izoo ra mʼa noo ya ne nda ni kaboo.» Tamar na furmewey zaa kaŋ a nʼi tee, a kate ey nga armaa Amnoŋ se hugu-izoo ra. 11Waatoo kaŋ a kate ey a se hala a ma ŋaa, Amnoŋ nʼa tifi ka nee: «Kaa ka kani ay bande, ay woymaa!» 12Tamar nee a se: «Kalaa, agʼarmaa, masi kaŋ ay ga, zama woo si teendi Izirayel ra, masi saamataraa woo tee! 13Man ra ay ga koy nda ay haawoo? De ni, nʼga tee sanda saama Izirayel ra. Sohõ, ay gʼa wiri ni ga, šelaŋ kokoyoo se, a si wanji kʼay noo ma ne!» 14Amma a wanji ka haŋajer a se. A gaabi nda Tamar, a kaŋ a ga. A kani nda a.

15Woo banda ga, Amnoŋ hanse ka konna Tamar. Konnaroo kaŋ a nʼa tee a se bisa bajoo kaŋ a bay kʼa tee a se. Amnoŋ nee a se: «Tun ka koy.» 16A nee a se: «Nʼga yee ka goy futu tee nda nʼnʼay gaaray.» Amma a wanji ka haŋajer a se. 17A na nga tamoo kaŋ goo a cire cee ka nee a se: «Woyoo woo gaaray kʼa kaataray, ma hugoo miɲoo kufal.» 18Darbay caarante goo jindoo ra, zama woo ti darbaa kaŋ kokoyoo ize woyey kaŋ si aru bay gʼa daŋ. Amnoŋ tamoo nʼa gaaray kʼa kaataray, a na hugoo miɲoo kufal. 19Tamar na boosu doori nga boŋoo boŋ, a na darbay caarantaa kaŋ goo jindoo ra kottu ka nga doraa cebe. A na nga kaboo deke nga boŋoo ga ka yooyo ka koy. 20Nga armaa Absalom nee a se: «Ni armaa Amnoŋ nka kani nda ni wala? Sohõ ay woymaa, dangay, ni armaa no. Masi alhuzun zaa hayaa woo se.» Tamar furandi, a goro nga armaa Absalom do. 21Kokoyoo maa hayaa kul kaŋ tee, a hanse ka futu. 22Absalom mana haya kul har Amnoŋ se ifutu wala ihenna ra. Amma Absalom konna Amnoŋ, zama a kaŋ nga woymaa Tamar ga.

Absalom daŋ i ma Amnoŋ wii

23Jiiri hinka banda ga, waatoo kaŋ Absalom almaney kosukey kaa Bal-Hasor kaŋ goo Efrayim jere, Absalom na kokoyoo izʼarey kul cee hoyandi ra. 24Absalom koy kokoyoo do ka nee a se: «Alman kosukey goo agay, ni tamoo do, ay gʼa wiri ni ga, kokoyoo, ma kaa, ni nda ni tamey, ay bande.» 25Kokoyoo nee Absalom se: «Kalaa, ay izoo, ay gʼa wiri ni ga, ir kul si koy, ir ga tee ni ga jeraw.» Absalom nʼa šendandi a ga, amma kokoyoo mana yadda koyyanoo ga, a gaara a se. 26Absalom nee: «Nda nʼsi baa ma koy, adiši naŋ agʼarmaa Amnoŋ hunday ma koy ir bande.» Kokoyoo nee a se: «Macin se nʼga baa a ma koy ni bande?» 27Absalom šendandi, kokoyoo naŋ Amnoŋ ma koy, nga nda kokoyoo izʼarey kul. 28Absalom na nga tamey yaamar ka nee: «Wa guna, ay gʼa wiri war ga, waati kaŋ Amnoŋ binoo hanse ka kan alaneb hari mooraa sabbu se, de ay ga nee war se: ‹Wa Amnoŋ kar›, waatoo din war mʼa wii. War masi hunbur, manʼti agay ka war yaamar wala? War ma albarka daŋ war boŋ ra, war ma gaabandi.» 29Absalom tamey na Amnoŋ tee sanda takaa kaŋ nda Absalom nʼi yaamar. Woo banda ga, kokoyoo izʼarey cindey, affoo kul žigi nga lanbaanaa ga ka zuru.

30I goo fondaa ra kaŋ alhabar kaa Dawda do kaŋ nee kaŋ Absalom na kokoyoo izʼarey kul wii. Ba affoo mana cindi. 31Kokoyoo tun, a na nga bankaarawey kottu ka nga doraa cebe, a kani laboo ra, nga borey kul kaa a jere, ngi bankaarawey kottu. 32Dawda armaa Šimeya izʼaroo Žonadab na šennoo zaa ka nee: «Ay koyoo, masi nee kaŋ i na soogey kul kaŋ ti kokoyoo izʼarey wii. Amnoŋ hinne ka buu. Woo haya no kaŋ Absalom nʼa kayandi za hanoo kaŋ Amnoŋ kaŋ nga woymaa Tamar ga. 33Sohõ ay koyoo, ay kokoyoo, masi alhuzun zaa hayaa woo se ka hongu kaŋ kokoyoo izʼarey kul ka buu, Amnoŋ hinne ka buu, 34Absalom zuru.» Arusooga kaŋ ti lakkalkaa na nga boŋoo jer, de a ga dii kaŋ alžama beeri goo ma kaa nda banda fondaa, tondi hondoo jere. 35Žonadab nee kokoyoo se: «Nga ne, kokoyoo izʼarey no ma kaa. Woo kaŋ ni tamoo nʼa har ma ne da no.» 36A mma šelaŋ ka ben kaŋ kokoyoo izʼarey kaa. I na jinde jer ka hanse ka hẽe, kokoyoo nda nga borey kul mo ga hẽe ka booro.

37Absalom zuru, a koy Gešur gandaa kokoyoo do kaŋ ti Talmay13.37 Talmay manʼti kala Absalom kaagaa, maanaa ɲaŋoo baaba, zamnaa 3.3., Amnihud izʼaroo. Zaari kul Dawda ga nga izʼaroo buuyanoo hẽe. 38Absalom kaŋ zuru ka koy Gešur cindi no din jiiri hinza. 39Kokoyoo Dawda fay nda ka Absalom ceeci, zama binoo yay Amnoŋ buuroo here.

14

Absalom yeeyanoo Žerizalem

1Seruya izʼaroo Žowab bay kaŋ kokoyoo binoo zunbu Absalom here. 2A daŋ i ma woy lakkalkoyni foo ka hun Tekowa ka kaa nga do, a nee a se: «Ay gʼa wiri ni ga, ni boŋ tee sanda boro kaŋ goo ma buuyan hẽe, beray bankaarayyaŋ daŋ, masi yon, tee sanda woy kaŋ ga buuyan hẽe za gayyan. 3Ma koy kokoyoo do, ma šennoo har a se kaŋ ay gʼa har ma ne.» Žowab na hayaa har a se kaŋ a ga hima kʼa har. 4Tekowa woyoo koy šelaŋ kokoyoo se. A kaŋ nga ndumoo ga ka gunguma, a nee: «Kokoyoo, ay hallasi.» 5Kokoyoo nee a se: «Macin ka tee?» A nee: «He, ay manʼti kala woy kaŋ kurɲoo buu, ay kurɲoo buu. 6Izʼaru hinka ka cindi ni koŋŋaa se, i yenje hawsaa ra, boro kul sii no kʼi fay, affoo na affaa kar kʼa wii. 7Woo se ay kurɲoo borey kul tun ay ga ka nee: ‹Ir noo boraa kaŋ na nga armaa wii, ir gʼa wii, nga armaa hundoo kaŋ a nʼa kaa maaganda, nga kaŋ ti tubukaa, ir gʼa derandi.› Woo ra i ga jitoo derandi kaŋ cindi ya ne, maa si cindi ay kurɲoo se, hayyan si cindi a se laboo ga.»

8Kokoyoo nee woyoo se: «Koy ni hine ni hugoo do. Ay ga yaamar noo borey se ni šennoo here.» 9Tekowa woyoo nee kokoyoo se: «He ay koyoo, ay kokoyoo, layboo ma kaŋ agay nda ay baaba hugoo borey ga. Ma henan, ni nda ni kokoytaraa.» 10Kokoyoo nee: «Nda boro šelaŋ ma ne, kate ya ne boraa, a si yee ka too ni do.»

11Woyoo nee: «Ay gʼa wiri ni ga, kokoyoo, ma hongu Abadantaa, ni Koyoo, hala kuroo faasakaa masi tonton hasaraa ga, i masʼay izoo derandi.» Kokoyoo nee: «Ay ga žee nda Abadantaa kaŋ ga huna maaɲoo, ba ni izoo hinbiri foo si kaŋ laboo ra.»

12Woyoo nee: «Ay gʼa wiri ni ga, naŋ ya šenni folloku har ay koyoo, ay kokoyoo se.» A nee: «Šelaŋ.» 13Woyoo nee: «Macin se nʼga takaa woo tee Irkoy jamaa se? Šennoo kaŋ kokoyoo nʼa har sohõ da ga kate kokoyoo ma tooɲe nda a mana daŋ boraa kaŋ a nʼa gaaray ma willi kate. 14Šikka sii ir ga buu, sanda takaa kaŋ nda hari kaŋ mun laboo ga si kuunandi. Irkoy si baa nga ma hundi kaa, amma a nka dabari tee kaŋ ra boro kaŋ i nʼa gaaray kʼa moorandi nga, ma yee kate nga ga. 15Sohõ ay kaa ka šennoo woo har kokoyoo, ay koyoo se, zama jamaa nʼay hunburandi. Woo se ni koŋŋaa nee: ‹Ay ga šelaŋ kokoyoo se. A ga hin ka tee kokoyoo ma yadda ka hayaa tee kaŋ agay nga koŋŋaa gʼa har a se. 16Kokoyoo ma haŋajer ya ne ka nga koŋŋaa hallasi boraa kaboo ra kaŋ ga baa nga ma agay nda ay izʼaroo derandi kʼay kaa Irkoy tuboo ra.› 17Ni koŋŋaa nee: ‹Ay kokoyoo šennoo mʼay binoo yaynandi. Zama ay koyoo, ay kokoyoo ga hima sanda Irkoy almalayka ka dii haya kaŋ ti ihenna nda ilaala.› Yala Abadantaa, ni Koyoo ma bara ni bande.» 18Kokoyoo zaabi ka nee woyoo se: «Ay ga ni hãa nda haya foo. Masi haya kul tugu ya ne.» Woyoo nee: «Ay gʼa wiri ni ga, šelaŋ, ay koyoo, ay kokoyoo.» 19Kokoyoo nee: «Hayaa woo kul, Žowab kaboo sii a ra wala?» Woyoo nee: «Ay koyoo, ay kokoyoo, ay ga žee nda ni hundoo, woo kaŋ ay koyoo, ay kokoyoo nʼa har, cimi no, ay si hin ka ni kakaw nongu kul here. Cimi no ni tamoo Žowab kʼay sanba hayaa woo ra. Nga no ka šenney wey kul daŋ ni koŋŋaa miɲoo ra. 20Ni tamoo Žowab ka woo tee hala hayey takawey ma barmay. Amma ay koyoo lakkaloo ga boori ni mma nee Irkoy almalayka wanoo, haya kul kaŋ ga tee laboo ga, a gʼa kul bay.»

21Kokoyoo nee Žowab se: «Ay kayandi ka hayaa tee kaŋ nʼna a har, koy arwasoo Absalom willandi kate.» 22Žowab na nga ndumoo sinji laboo ra ka gunguma, a gaara kokoyoo se. Woo banda ga, Žowab nee: «Hõ ni tamoo bay kaŋ nʼna alhormo tee nga se, ay koyoo, ay kokoyoo, zama kokoyoo na hayaa tee kaŋ nga tamoo nʼa ceeci.»

23Žowab tun ka koy Gešur ka kate Absalom Žerizalem. 24Amma kokoyoo nee: «Absalom ma koy nga do, a masi kaa ay do.» Woo ga, Absalom koy koy nga do, a mana kaa kokoyoo do.

Kokoyoo yadda Absalom ma kaa nga do

25Boro sii Izirayel ra kaŋ ga too Absalom booriyan ra, a ga kan borey se. Za ceetaamoo hala boŋoo laybu kul sii a ga. 26Jiiri kul benantaa ga, a ga nga boŋoo cebu, zama hinbiroo mma hanse ka tiŋ se. Kaŋ a cebu, nga boŋ hinbiroo bisa kilo hinka, ka sawa nda kokoyoo neeširoo takaa. 27Absalom duu izʼaru hinza nda ize woy foo kaŋ maaɲoo ti Tamar, a tee woy kaŋ ga boori.

28Absalom goro Žerizalem jiiri hinka bila nda a ma koy kokoyoo do. 29Absalom sanba ka nee Žowab se kaŋ a ma koy donto nga se kokoyoo do, amma Žowab mana baa nga ma koy a do. A yee ka sanba a se cee hinkantoo, amma Žowab mana yadda ka kaa. 30Absalom nee nga tamey se: «Wa guna, Žowab faaroo goo ay wanoo jere, orž goo a ra, wa koy nuune daŋ a ra.» Absalom tamey na nuune daŋ faaroo ra. 31Žowab tun ka koy Absalom do, a nee a se: «Macin se ni tamey na nuune daŋ ay faaroo ra?» 32Absalom nee Žowab se: «Ya nka sanba ma ne ka nee: ‹Kaa ne, ay ga ni donto ma koy nee kokoyoo se agay ka nee: “Macin se ay ga yee ka kaa ka hun Gešur? A baa ya ne ya goro no din hala hõ.”› Sohõ ay ga baa ya koy kokoyoo do, nda laybu goo ay ga, a mʼay wii.» 33Žowab koy kokoyoo do ka woo har a se. Woo banda ga, a ciya Absalom se kaŋ koy kokoyoo do ka gunguma, ka nga ndumoo sinji laboo ra kokoyoo jine. Kokoyoo na Absalom summu.

15

Absalom ceeci nga ma tee kokoy

1Hayey din banda ga, Absalom na bari torka foo ceeci nga boŋ se, nda bariyaŋ, nda aru woyguu (50) kaŋ gʼa lakkal ka zuru jinoo ra. 2A tun subbaahi biya ka kay fondaa jesoo ga kaŋ ga koy koyraa miɲoo do, waati kul kaŋ boro kaŋ huru cere hooyan ra goo ma koy kokoyoo do a ma ciiti dunbu nga se, Absalom ga boraa cee kʼa hãa wala koyra foo boro no. Nda boraa nee kaŋ Izirayel alkabiila filaana ra nga ga hun, 3Absalom ga nee a se: «Guna, ni šennoo ga boori, nʼgoo nda cimi, amma boro kul si haŋajer ma ne kokoyoo do.» 4Absalom ga nee koyne: «Nda a gar alkaali ti agay gandaa ra, boro kul kaŋ huru cere hooyan ra wala a ga nga hayaa ceeci, de a kaa ay do, ay ga ciiti a se.» 5Waati kaŋ boro man a ka gunguma a se jinoo ra, a mma nga kaboo šerre boraa se, ka boraa dii, a gʼa summu.

6Takaa woo no Absalom gʼa tee Izirayel borey kul se kaŋ ga koy kokoyoo do ciitiyan se. Takaa woo nda Absalom na Izirayel borey biney bere.

7Jiiri taaci15.7 «Jiiri taaci», hantum fooyaŋ ga nee «Jiiri woytaaci (40)». banda ga, Absalom nee kokoyoo se: «Ay gʼa wiri ni ga, naŋ ya koy Hebroŋ, hala ya meefuroo kaa kaŋ ay nʼa zaa Abadantaa se. 8Zama agay, ni tamoo, ya nka meefur zaa waatoo kaŋ ay goro Gešur kaŋ goo Siiri. Ay nee: ‹Nda hakiika, Abadantaa nʼay ka yee kate Žerizalem, ay ga sargari kaa a se.› » 9Kokoyoo nee a se: «Koy nda baani.» Absalom tun ka koy Hebroŋ.

10Absalom na boroyaŋ sanba nda ceeniine-diray Izirayel alkabiilawey kul ra ka nee i se: «Nda war maa hilloo jindoo, war ma nee: ‹Absalom tee kokoy Hebroŋ.› » 11Žerizalem boro zangu hinka (200) kaŋ ciyandi koy Absalom bande. I hanga Absalom nda bine hennay, bila nda i ma nga anniyaa bay.

12Waatoo kaŋ Absalom ga sargarey kaa, a sanba Gilo koyraa ra ka Ahitofel, Gilo boraa kaŋ ti Dawda hoyraykaw ceeci a ma kaa. Absalom hawandifutaa duu gaabi, jamaa kaŋ ga hanga a mma koy de i ga tonton.

Dawda zuru ka hun Žerizalem

13Boro kaa ka nee Dawda se: «Izirayel borey biney hanga Absalom.» 14Dawda nee nga tamey kul kaŋ goo a bande Žerizalem se: «Ir ma zuru, nda manʼti woo, ir si hallasi Absalom ra. War ma koy tanba, nda manʼti woo, a ga cahã ka kaa ir ga ka bone kʼir kar, ka koyraa wii nda takuba.» 15Kokoyoo borey nee a se: «Kokoyoo, haya kul kaŋ nʼnʼa kayandi, ir goo ni bande.»

16Kokoyoo fatta, nga hugoo borey kul hanga a. A na wahay woy (10) naŋ no din kaŋ ma nga hugoo lakkal. 17Kokoyoo fatta, jamaa kul hanga a. I koy kay koyraa hugu kokorantaa do. 18Nga borey kul goo ma dira a bande, nda mo Keret borey, nda Pelet borey kul. Gat aru zangu iddu (600) kaŋ hanga a ka hun Gat garšiiši ka bisa kokoyoo jine. 19Kokoyoo nee Gat boraa Ittay se: «Macin se ni mo ga hanga ir bande? Willi ka koy kokoy taagaa do, zama yaw ti ni ne ra kaŋ hun ganda tana ra ka kaa ka goro ne. 20Mana gay kaŋ nʼkaa ne ra, ay si hin ka naŋ ma zuru ir bande, zama agay hunday si bay nongu kaŋ ra ay goo ma koy. Willi ka yee kate nda ni armey. Irkoy borohennataraa nda nga laadirtaraa ma cindi ni bande.» 21Amma Ittay na kokoyoo zaabi ka nee: «Ay ga žee nda Abadantaa kaŋ ga huna maaɲoo nda ay koyoo, ay kokoyoo maaɲoo, nongu kul kaŋ ra ay koyoo, ay kokoyoo koy, ni tamoo mo ga koy no din, nda buuyan no, agay mo ga buu, nda hunayan no, agay mo ga huna.»

22Dawda nee Ittay se: «Adiši bisa ka koy ir jine.» Gat boraa Ittay bisa ka huru Dawda jine, nga nda nga borey kul, nda ngi zankey kaŋ goo a bande. 23Waatoo kaŋ jamaa ga bisa, borey ga jinde jer ka hẽe. Kokoyoo koy bisa nda Sedoroŋ gooroo, jamaa kul bisa a bande, i na saajoo fondaa zaa. 24Sargari juwalkaa Sadok mo goo no din, Lewi borey goo a bande kaŋ ga Irkoy amaanaa sundukoo zaa. I koy Irkoy sundukoo gorandi. Abiyatar na sargari kaa ka koy hala waatoo kaŋ jamaa kul bisa ka hun koyraa ra. 25Kokoyoo nee Sadok se: «Irkoy amaanaa sundukoo willi koyraa ra. Nda Abadantaa na alhormo tee ya ne, a ga naŋ ya yee kate ka dii a koyne nda nga nongu henanantaa. 26Amma nda Abadantaa nee ya ne kaŋ nga si baa agay, aywa, a ma haya tee ya ne kaŋ kan a se.» 27Kokoyoo nee sargari juwalkaa Sadok se: «Ni faham wala?15.27 «Ni faham wala?», Ebere šenni ra, almaganaa faa ti «Manʼti gunandikaw ti ni wala?» Willi koyraa ra nda baani, war nda war izʼaru hinkaa, ni nda ni izʼaroo Ahimas nda Abiyatar izʼaroo Žonataŋ. 28Agay, ay ga cindi saajoo ganganoo ra hala waati kaŋ ay duu alhabar kaŋ hun war do.» 29I nʼa tee nda takaa din da, Sadok nda Abiyatar na Irkoy sundukoo willi Žerizalem, i cindi no din.

Dawda na Hušay sanba a ma Absalom monno

30Dawda ga žigi Zaytuɲaŋey tondi hondoo ga, a ga hẽe, boŋoo ga guma, cee kooney no. Alžamaa kul kaŋ goo a bande, affoo kul mo boŋoo ga guma, ngi mo ga žigi i ga hẽe. 31Boro kaa ka nee Dawda se: «Ahitofel goo borey ra kaŋ hanga Absalom ka hawandifutaa tee.» Dawda nee: «Abadantaa, ay gʼa ŋaaray ni ga, ma Ahitofel hoyraa tee šenni kaŋ sii nda addalil.» 32Waatoo kaŋ Dawda koy too tondi hondoo boŋoo ga, nongoo kaŋ ra borey ga sujudu Irkoy se, Arki boraa Hušay na Dawda kubay. Hušay bankaaraa kottu, boŋoo kul ti labu. 33Dawda nee a se: «Nda ni hanga agay, nʼga tee ya ne jeraw. 34Nda a gar ni nka yee koyraa ra ka koy nee Absalom se: ‹Kokoyoo, ay ga tee ma ne tam, cee jinaa ni baaba tamoo ti agay, amma sohõ ni se ay ga tee tam.› Woo ra hoyraa kaŋ Ahitofel gʼa noo Absalom se ay here, nʼgʼa hasara. 35Sargari juwalkey Sadok nda Abiyatar goo no din ni bande. Haya kul kaŋ ni maarʼa kokoyoo hugoo ra, ma koy a har i se. 36Ngi izʼaru hinkaa goo no din i bande kaŋ ti Sadok izʼaroo Ahimas nda Abiyatar izʼaroo Žonataŋ. Haya kul kaŋ war maarʼa, war ma Ahimas nda Žonataŋ sanba ka alhabar daŋ ay ra.» 37Dawda ceroo Hušay koy Žerizalem, alwaatoo din da no Absalom ga huru Žerizalem.

16

Siba koy ŋaayan noo Dawda nda nga borey se

1Dawda nka bisa kayna tondi hondoo boŋoo ga kaŋ Mefibošet tamoo Siba kaa kʼa kubay nda farka hinka kaŋ a nʼi hanse kaaruyan se kaŋyaŋ boŋ takula zangu hinka (200) goo, nda alaneb-ize koga gabante zangu (100), nda tuuri-ize zangu (100), nda alaneb hari moora hunbar foo. 2Kokoyoo nee Siba se: «Macin no nʼgʼa tee hayey wey se?» Siba nee: «Farkey manʼti kala kokoyoo alaayaney kaarumaa, takulawey nda tuuri-izey ti soogey ŋaahayaa, boro kaŋ dira saajoo ra ka fara ga alaneb hari haŋ ka nga jawoo kaa.» 3Kokoyoo nee: «Man ni koyoo izʼaroo?» Siba nee kokoyoo se: «A cindi Žerizalem, zama a nee kaŋ Izirayel borey ga nga baaba laamaa yeeti nga se hõ.» 4Kokoyoo nee Siba se: «Haya kul kaŋ ti Mefibošet wane tee ni wane.» Siba nee: «Ay ga gunguma ma ne, ay koyoo, ay kokoyoo, yala ma alhormo tee ya ne.»

Šimeyi na Dawda danga

5Waatoo kaŋ kokoyoo Dawda too hala Bahurim, Sawul hugoo boro foo hun koyraa ra ka kaa. Maaɲoo ti Šimeyi, Gera izʼaru no. A fatta ka danga. 6A na Dawda nda borey kaŋ goo a bande warra nda tondi, ka gar jamaa kul nda wongaarey kul goo ma dira Dawda kabe hennaa nda iwaawaa ga. 7Šimeyi ga danga ka nee: «Koy, koy boro wiikaa, boro yaadaa! 8Abadantaa na Sawul hugoo borey kaŋ nʼnʼi wii ka goro dogey ra laamaa ra alhakoo kul kaa ni ra. Abadantaa na kokoytaraa noo ni izʼaroo Absalom se. Sohõ ni ne bone ra, zama ni manʼti kala boro wiikaw.» 9Woo ga, Seruya izʼaroo Abišay nee kokoyoo se: «Macin se ir ga naŋ hanši bukaa woo gʼir kokoyoo danga? Ay naŋ ya koy boŋoo kaa jindoo ga.» 10Kokoyoo nee: «Macin no ay nʼa hasara war se, Seruya izʼarey? Nda a gʼay danga, a ga hin ka tee Abadantaa ka nee a se: ‹Dawda danga›, may no ma hin ka nee a se: ‹Macin se nʼga woo tee?› » 11Dawda nee Abišay nda nga borey kul se: «Ay izʼaroo kaŋ ay nʼa hay ga ceeci kʼay wii, soko Benžameŋ boraa woo. Wa naŋ a ma wowa, zama Abadantaa kʼa har a se. 12A ga hin ka tee Abadantaa mʼay torraa guna ka dangayaney barmay kʼi tee ya ne gomni hõ.»

13Dawda nda nga borey na ngi fondaa zaa ka koy. Waati follokaa ra, Šimeyi goo a se beene a ga dira tondi hondoo caraa ga a ga wowa, a ga tondi warra, a ga labu warra. 14Kokoyoo nda jamaa kul kaŋ goo a bande too kate Žurdeŋ isaa do, i fara. No din ra i hin ka hunanzam.

Hušay kara Absalom ga

15Absalom nda jamaa kul, Izirayel borey kul huru Žerizalem koyraa ra. Ahitofel mo goo a bande. 16Waatoo kaŋ Dawda ceroo, Arki boraa Hušay too Absalom jere, Hušay nee Absalom se: «Kokoyoo kaboo ma gay a ra, kokoyoo kaboo ma gay a ra!» 17Absalom nee Hušay se: «Ni laadirtaraa ti woo ni ceroo se wala? Macin se mana hanga ni ceroo?» 18Hušay nee Absalom se: «Kalaa, kalaa! Boraa kaŋ Abadantaa, nda jamaa, nda Izirayel borey nʼa suuba, boraa din bande ay goo, nga bande ay ga cindi. 19Koyne mo, may se ay ga tee tam? Manʼti nga izʼaroo se wala? Takaa kaŋ nda ay alhaadimay ni baaba se, nga nda ay ga alhaadimay ni mo se.»

Absalom marga nda nga baaba wahayey

20Absalom nee Ahitofel se: «Wa ir hoyray nda haya kaŋ ir ga hima kʼa tee.» 21Ahitofel nee Absalom se: «Ni baaba wahayey kaŋ a nʼi naŋ ne i ma nga hugoo lakkal, koy marga nda ey. Woo ra Izirayel kul ga bay kaŋ nʼna ni boŋ konnandi ni baaba se. Woo ra borey kaŋ goo ni bande ga duu bine ka cindi ni bande.» 22I na hukkum foo cin Absalom se sooro batumaa ra, Absalom koy marga nda nga baaba wahayey no din Izirayel kul jinoo ra.

23Alwaatoo din, hoyray kaŋ Ahitofel nʼa har ga hima nda Irkoy meešennoo hunday. A ma tee Dawda here wala Absalom here, Ahitofel hoyraa kul goo nda alkadar follokaa.

17

Hušay na Ahitofel hoyraa hasara

1Ahitofel nee Absalom se: «Ay gʼa wiri ni ga, naŋ ya aru zenber woy cindi hinka (12.000) suuba ka tun ka koy huru Dawda cewoo ra hõ cijinoo hunday. 2Ay ga koy kaŋ a ga ka gar a fara, a dusu, ay gʼa dirgasandi, de jamaa kul kaŋ goo a bande ga zuru, ay ga kokoyoo hinne kar. 3Woo banda ga, ay ga kate jamaa kul ni do. Nda boraa kaŋ nʼgʼa ceeci buu ka ben, jamaa kul ga yee ni bande. Nda woo teendi jamaa kul ga duu alaafiya.»

4Šennoo woo kan Absalom nda Izirayel boro beerey se. 5Amma Absalom nee: «Ma Arki boraa Hušay mo cee ka haŋajer nga mo šennoo se.» 6Hušay koy Absalom do. Absalom nee a se: «Ahitofel nʼir noo nga lakkaloo. Woo kaŋ a nʼa har, ir mʼa tee nda takaa din da wala ir masʼa tee nda takaa din? Ni lakkaloo noo ir se!» 7Hušay nee Absalom se: «Hiino, hoyraa woo kaŋ Ahitofel nʼa noo mana boori.» 8Hušay nee koyne: «Ni hunday ga ni baaba nda nga borey bay. Wongaariyaŋ no. I ga laala, ni mma nee urs kaŋ izey dere a se saajoo ra. Ni baaba manʼti kala wongaari beeri, cijin here a si kani jamaa bande. 9Nga ne, sohõ nʼga gar a goo ma tugu guusu ra wala tugudoo foo ra. Nda za wongoo sintinoo ga Dawda borey nʼir boroyaŋ wii, borey kul kaŋ ga maarʼa ga nee: ‹Absalom jamaa, boro boobo kaŋ.› 10Nda woo teendi, ba ni wongu-izey kul wongaaroo, woo kaŋ ma nee ganjihayla binoo ga hasara, zama Izirayel kul ga bay kaŋ ni baaba manʼti kala wongaari, boro gaabikoyniyaŋ goo a se. 11Woo se ay ga ni hoyray kaŋ Izirayel kul ma marga ni bande za Dan hala Ber-Šeba, i ma boobo ni mma nee labutaasoo kaŋ goo teekoo miɲoo ga. Ni hunday ma huru i jine ka koy tangam. 12Nongu kul kaŋ ra a goo, ir ga huru cewoo ra ka kaŋ a ga sanda takaa kaŋ nda harandaŋ ga zunbu laboo ga. Nga nda borey kul kaŋ goo a bande, ba affoo si cindi i ra. 13Nda a zuru ka koy koyra kul kaŋ no ra, Izirayel kul ga koy nda karfuyaŋ koyraa din ra, ka nga ferawey cendi nda karfey hala gooroo ra, nongu kaŋ ra ba feraw foo si cindi.»

14Absalom nda Izirayel borey kul nee: «Arki boraa Hušay hoyraa baa Ahitofel wanoo.» Abadantaa hunday no ma kayandi ka Ahitofel hoyray boryaa hasara, hala Abadantaa ma bone zumandi Absalom ga.

Dawda koy Žurdeŋ isaa deŋ

15Woo banda ga, Hušay koy sargari juwalkey Sadok nda Abiyatar do. Hayaa kaŋ Ahitofel nʼa har Absalom nda Izirayel boro beerey se, nda woo kaŋ nga hunday nʼa har, a nʼa kul filla sargari juwalkey se. A nee: 16«Sohõ wa cahã ka dontokaw sanba Dawda do a ma nee a se: ‹Masi kani saajoo ganganoo ra, ma deŋ hala kokoyoo nda borey kul kaŋ goo a bande masi koy halaci.› »

17Woo gar Žonataŋ nda Ahimas goo En-Rogel. Koŋŋa foo koy alhabar daŋ i ra, ngi mo koy alhabaroo too Dawda se, zama i si baa ngi ma huru koyraa ra, borey masi koy dii ngey. 18Woo kul, arusooga foo dii ey, a koy a har Absalom se. Kaŋ ngi boro hinkaa dii woo, i cahã ka koy Bahurim koyraa ra aru foo hugoo ra. Day foo goo aroo hugoo batumaa ra. I zunbu dayoo ra. 19Hugoo koyoo wandoo na kunta daaru dayoo miɲoo ga ka attam yendi a boŋ hala borey masi šikka. 20Absalom tamey koy woyoo hugoo do ka nee: «Man Ahimas nda Žonataŋ?» Woyoo nee i se: «I na gooroo haroo deŋ.» I nʼi fisi, i mana dii ey, i willi Žerizalem. 21Waatoo kaŋ i koy, ngi boro hinkaa fatta dayoo ra ka koy šennoo har kokoyoo Dawda se. I na hoyraa har Dawda se kaŋ Ahitofel nʼa noo Absalom se: «Wa tun ka Žurdeŋ isaa deŋ tanba.» 22Dawda nda nga jamaa kul tun ka Žurdeŋ isaa deŋ. Hala moo ga boo, ba boro foo mana cindi kaŋ mana deŋ.

23Kaŋ Ahitofel dii kaŋ nga hoyraa mana teendi, a na nga farkaa soolu ka koy nga hugoo do nga koyraa ra. A na nga šenni kokorantey har nga hugoo borey se, a na nga boŋ deeji ka buu. Takaa woo nda a buu, i nʼa sutura nga baaba saaraa ra.

Dawda too Mahanayim

24Woo banda ga, Dawda koy Mahanayim. Woo gar Absalom goo ma Žurdeŋ isaa deŋ, nga nda Izirayel borey kul kaŋ goo a bande. 25Absalom na Amasa daŋ nga wongu-izey jine Žowab dogoo ra. Amasa manʼti kala aru foo kaŋ maaɲoo ti Yeter, izoo. Yeter manʼti kala Izirayel boro17.25 «Izirayel boro», hantum fooyaŋ ga nee «Isimayel boro», Taarikey 1na 2.17. kaŋ nga nda Nahaš17.25 «Nahaš», hantum fooyaŋ ga nee «Yišay», Taarikey 1na 2.13. ize woyoo Abigayel fonay. Abigayel manʼti kala Seruya woyme. Seruya manʼti kala Žowab ɲaa. 26Izirayel borey nda Absalom koy ngi kaloo gorandi Galad gandaa ra.

27Waatoo kaŋ Dawda too Mahanayim, Nahaš izʼaroo Sobi kaŋ hun Raba, Amoŋ borey koyraa ra, nda Amiyel izʼaroo Makir kaŋ hun Lo-Dabar, nda Galad boraa Barzilay kaŋ hun Rogelim 28kate daarijiyaŋ, nda jinayyaŋ, nda labu kusuyaŋ, nda alkama, nda orž, nda farin, nda taasu gurunbu haaganteyaŋ, nda dunguri, nda dunguri dumi, nda haagariyaŋ, 29nda yuu, nda waahoonu, nda adabba buuna, nda haw waa gašiyaŋ. I kate woo kul Dawda nda jamaa kaŋ goo a bande se hala i ma ŋaa, zama i nka nee ngi boŋ se: «Nʼga gar jamaa woo heray, i fara, i jaw saajoo ra.»

18

Dawda borey hin Absalom borey

1Dawda na jamaa kabu kaŋ goo a bande, boro zenber foo (1.000) kul a na boŋkoyni daŋ a jine, boro zangu (100) kul a na boŋkoyni daŋ a jine. 2A na jamaa zamna zamna hinza kʼi sanba, zamna foo a na Žowab daŋ a jine. A na Seruya izʼaroo Abišay, Žowab armaa daŋ zamna foo jine. A na Gat boraa Ittay daŋ zamna hinzantoo jine. Woo banda ga, kokoyoo nee jamaa se: «Agay hunday ga koy war bande.» 3Amma jamaa nee a se: «Kalaa, nʼsi hima ka koy ir bande, zama nda ir zuru, borey si dii ir, ba nda ir jamaa jere faa buu, borey si dii a. Ni foo ga hima nda sanda ir boro zenber woy (10.000). A ga boori ma goro koyraa ra, zama nʼga hin ka boro sanba kʼir faaba wongoo ra.» 4Kokoyoo nee: «Woo kaŋ tee war se, nga no ay gʼa tee.» Kokoyoo koy kay koyraa miɲoo ga, jamaa ga fatta zangu foo-foo (100) nda zenber foo-foo (1.000) ka koy wongu. 5Kokoyoo nee Žowab, nda Abišay, nda Ittay se: «Wʼa tee ay sabbu se, war ma mossoyaada arusoogaa se kaŋ ti Absalom.» Waatoo kaŋ kokoyoo ga Absalom šennoo har boŋkoyney se, jamaa kul ga maa.

6Jamaa fatta ka koy saajoo ra ka Izirayel wongu. Wongoo mana teendi kala Efrayim hawsaa tuurey ra. 7No din ra Dawda borey hin Izirayel jamaa. Hanoo din, i nʼi kar karyan beeri, aru zenber waranka (20.000) no i nʼa wii. 8Wongoo beeri ka gandaa kul dii. Borey kaŋ buu tuuroo ra boobo nda borey kaŋ takuba nʼi wii.

Absalom buuroo

9Absalom koy kaŋ Dawda borey ga. Absalom goo lanbaana foo boŋ, lanbaanaa koy huru tuuriɲaa beeri foo kaboo cire. Absalom boŋoo kotay tuuroo ra, lanbaanaa zuru ka hun a cire, Absalom deeji beene nda ganda game. 10Aru foo kaŋ dii woo kaŋ tee, a koy a har Žowab se ka nee: «Ay dii Absalom a ga deeja tuuri beeri foo ra.» 11Žowab nee boraa se kaŋ na alhabaroo tee a se: «Nʼdii a, macin se manʼa kar a ma buu dogoo din da? Ya ni noo nzorfu kaaray tamma boŋ woy (10) nda wongu-ize gamahaw foo.» 12Amma aroo nee Žowab se: «Ba nda nʼna nzorfu kaaray tamma boŋ zenber (1.000) daŋ ay kaboo ra, ay kaboo si too kokoyoo izʼaroo do, zama ir maa yaamaroo kaŋ kokoyoo nʼa noo ni, nda Abišay, nda Ittay se ka nee: ‹Wa hawgay ay sabbu se, boro kul masi too arusoogaa do kaŋ ti Absalom.› 13Nda ya nka zanba kʼa wii, kokoyoo ga bay a ga, ni hunday ma koy kay ya here.» 14Žowab nee: «Ay sʼay boŋ farandi ka kay ni jine ka haŋajer ma ne.» Ka gar Absalom goo tuuroo ga a ga huna, Žowab na yaaji hinza zaa kaboo ra ka koy Absalom hay nda ey binoo ra. 15Arusooga woyaa (10) kaŋ ga Žowab wongu jinawey zaa na Absalom windi kʼa kar kʼa wii. 16Žowab na hilli hẽenandi ka wongu kayandi, jamaa fay nda ka Izirayel borey gaaray. 17I na Absalom bukaa zaa kʼa warra guusu beeri ra hawsaa ra, i na tondi boobo marga a boŋ. Woo banda ga, Izirayel borey kul zuru ka koy, affoo kul nga do.

18Waatoo kaŋ Absalom ga huna, a nka tondi kuku kayandi nga boŋ se Kokoyoo gooroo ra, a nka nee nga boŋ se: «Ay sii nda izʼaru kaŋ ga kate ay maaɲoo ma cindi.» A na nga maaɲoo daŋ tondi kukoo ga. Woo se hala hõ borey ga nee tondoo din se Absalom hongandihayaa.

Dawda maa Absalom buuroo

19Sargari juwalkaa Sadok izʼaroo Ahimas nee: «Naŋ ya zuru ka koy alhabaroo woo har kokoyoo se kaŋ Abadantaa ciiti a se kʼa kaa nga iberey kabey ra.» 20Žowab nee a se: «Hõ manʼti ni no ma alhabar hennaa woo toondi. Han foo nʼga hin ka alhabar henna tana noo, amma hõ masi koy alhabaroo woo har, zama kokoyoo izʼaroo ka buu.» 21Žowab nee Kuš boro foo se: «Koy hayaa kaŋ nʼdii a har kokoyoo se.» Kuš boraa gunguma Žowab jine, nga banda ga, a zuru ka koy. 22Woo kul banda ga, Sadok izʼaroo Ahimas yee ka nee Žowab se: «Haya kul kaŋ no, agay mo ga zuru Kuš boraa bande ka koy.» Žowab nee: «Ay izoo, macin se nʼga baa ma zuru? Nʼsi duu alhabaroo woo ra haya kul. » 23Ahimas nee: «Haya kul kaŋ no, ay ga zuru ka koy.» Žowab nee: «Aywa a boori, koy.» Ahimas zuru ka koy nda Žurdeŋ isaa ganganoo fondaa, a na Kuš boraa jin ka too.

24Woo gar Dawda goo ma goro ganbu hinkaa game. Lakkalkaa žigi cetaa kaŋ koyraa kuubi kʼa bere miɲoo sooraa boŋ, a na nga boŋoo jer, a ga aru foo honnay kaŋ ga zuru. 25Lakkalkaa kaati kʼa har kokoyoo se. Kokoyoo nee: «Nda nga foo no, alhabar henna bara a kone.» Aroo goo ma man kayna-kayna. 26Lakkalkaa ga dii boro tana kaŋ ga zuru ka kaa. A kaati kʼa har koyraa miɲoo lakkalkaa se ka nee: «Aru tana foo koyne kaŋ goo ma zuru ka kaa.» Kokoyoo nee: «Nga mo alhabar henna no a ga kate a.» 27Lakkalkaa nee: «Ay diiyanoo ga, aru jinaa zuru takaa ga hima nda Sadok izʼaroo Ahimas zuru takaa.» Kokoyoo nee: «Boro henna no, alhabar henna no a ga kate a.»

28Ahimas kaati ka nee kokoyoo se: «Baani ma kaa ni ga.» A na nga ndumoo sinji laboo ra ka gunguma kokoyoo jine ka nee: «Albarka ma bara Abadantaa, ni Koyoo se, zama borey kaŋ tun ay koyoo, ay kokoyoo se, Irkoy nʼi daŋ ni kaboo ra.» 29Kokoyoo nee: «Arusoogaa Absalom binde, a ga saabu wala?» Ahimas nee: «Waatoo kaŋ Žowab ga kokoyoo tamey donto, agay nda ni tam tana, ay ga maa hoolo beeri jamaa ra, amma ay si bay haya kaŋ no.» 30Kokoyoo nee: «Kay ne jere ga.» Ahimas kay jere ga ka batu. 31Woo banda ga, Kuš boraa kaa, a nee: «Ay koyoo, ay kokoyoo, haŋajer alhabar hennaa se, hõ Abadantaa ciiti ma ne ka ni kaa ni iberey kaŋ tun ma ne kabey ra.» 32Kokoyoo nee Kuš boraa se: «Arusoogaa Absalom binde, a ga saabu wala?» Kuš boraa nee: «Ay koyoo, ay kokoyoo, ni iberey nda borey kul kaŋ tun ni, kokoyoo se kaŋ ngi ma ifutu tee ma ne, i kul ma tee sanda arusoogaa takaa!»

19

Dawda na nga izoo Absalom buuroo hẽe

1Waatoo kaŋ kokoyoo maa Absalom buuroo, a jijiri, a žigi soorohugu-izoo ga kaŋ goo koyraa miɲoo ga ka hẽe no din. A ga dira a ga nee: «Ay izʼaroo Absalom, ay izʼaroo, ay izʼaroo Absalom! Nda a gar ba agay ka buu ni dogoo ra, Absalom, ay izʼaroo, ay izʼaroo!»

2Žowab duu alhabar kaŋ nee: «Nga ne, kokoyoo goo binemarayyan ra, a ga Absalom buuroo hẽe.» 3Hanoo din, jamaa zaameyanoo bere ka tee hẽeni jamaa kul ra, zama i nka maa borey ga nee: «Kokoyoo binoo maray nga izʼaroo buuroo maaganda.» 4Hanoo din, jamaa huru koyraa ra nda tuguyan, ni mma nee boroyaŋ kaŋ zuru wongoo se, haawi duu ey. 5Kokoyoo na nga ndumoo daabu, a ga jinde jer ka kaati ka nee: «He ay izʼaroo Absalom! Absalom, ay izʼaroo, ay izʼaroo!»

6Žowab koy kokoyoo do hugoo ra ka nee: «Nʼna ni borey kul haawandi hõ, ngi kaŋ na ni hundoo hallasi, i na ni hallasi, i na ni izʼarey nda ni ize woyey hallasi, i na ni wandey hallasi, i na ni wahayey hallasi. 7Nʼga baa borey kaŋ ga konna ni, nʼga konna borey kaŋ ga baa ni, hõ ni mma cebe kaŋ boŋkoyney nda borey manʼti baffoo ma ne. Hõ ay bay kaŋ nda a gar Absalom nka huna, de ir kul buu, woo ga kan ma ne. 8Sohõ tun ka fatta, ma šelaŋ ni borey se hala biney ma kani ni ga. Ay ga žee nda Abadantaa, nda mana fatta, ba wongu-ize foo si cindi ni bande hõ cijinoo. De hayaa kaŋ ga duu ni ga laala ka bisa haya futey kul kaŋ duu ni za ni zankataraa ga hala hõ.» 9Woo banda ga, kokoyoo tun ka koy goro koyraa miɲoo ga. Jamaa duu alhabar kaŋ nee: «Nga ne, kokoyoo goo ma goro koyraa miɲoo ga.» Jamaa kul koy kokoyoo do. Woo gar Izirayel wongu-izey kul kaŋ cindi Absalom bande nka zuru ka koy, affoo kul nga do.

Dawda soolu ka yee Žerizalem

10Izirayel alkabiilawey kul ra, borey na šennoo cendi ka nee: «Kokoyoo Dawda kʼir kaa ir iberey kabey ra, nga kʼir kaa Filisti borey kabey ra. De sohõ, nga no ma gandaa naŋ ka zuru Absalom se. 11Ka gar Absalom kaŋ ir nʼa yon a ma tee ir kokoyoo buu wongoo ra. Sohõ macin no ir gʼa batu ka kokoyoo yeeti dogoo ra?» 12Kokoyoo Dawda donto ka nee sargari juwalkey Sadok nda Abiyatar se: «Wa šelaŋ Žuda boro beerey se ka nee: ‹Macin se war ga tee bandakooro kaŋ ga kokoyoo yeeti nga hugoo do ka gar šennoo kaŋ goo Izirayel kul ra too kokoyoo do? 13War manʼti kala ay armey, war manʼti kala ay kuroo nda ay hamoo, macin se war ga tee bandakooro ka kokoyoo yeeti nga dogoo ra?› 14War ma nee Amasa mo se: ‹Manʼti ay kuroo nda ay hamoo ti ni wala? Irkoy ma goy goy ay ga nda mana tee hala abada wongu-izey boŋkoynoo Žowab dogoo ra.› 15Dawda na takaa woo da tee ka Žuda borey kul taa, i kul yadda sanda boro folloku. I na boro donto a ma koy nee kokoyoo se: ‹Yee kate, ni nda ni borey kul.› »

Dawda yaafa Šimeyi se

16Kokoyoo na fondaa zaa ka willi, a too kate hala Žurdeŋ isaa do. Žuda borey na cere marga Gilgal koyraa ra ka soolu ka kokoyoo kubay kʼa faaba a ma deŋ. 17Gera izʼaroo Šimeyi kaŋ ti Benžameŋ boro kaŋ ga hun Bahurim cahã ka doo Žuda borey bande ka kokoyoo Dawda kubay. 18Benžameŋ boro zenber foo (1.000) goo a bande, nda Siba kaŋ ti Sawul goykaw, nga, nda nga izʼaru woy cindi guwaa (15), nda nga tam warankaa (20). I too kate Žurdeŋ isaa ga za kokoyoo mana too kate. 19Deŋandikey deŋ ka koy kokoyoo hugoo borey deŋandi jina nda woo kaŋ ga kan a se. Waatoo kaŋ kokoyoo na Žurdeŋ isaa deŋ, Gera izʼaroo Šimeyi na nga boŋ kaŋandi kokoyoo jine. 20A nee kokoyoo se: «Ay koyoo masʼay layboo dii ya ne. Haya laalaa kaŋ ay nʼa tee kaŋ agay, ni tamoo nʼa tee ma ne, hanoo kaŋ ay koyoo, ay kokoyoo ga fatta Žerizalem, dirɲa a, masʼa dii ni binoo ra. 21Zama hõ agay, ni tamoo bay kaŋ ay na zunubu tee. Nga ne, hõ agay ti boro jinaa Isufi borey kul ra kaŋ kaa kʼay koyoo, ay kokoyoo kubay.»

22Seruya izʼaroo Abišay na šennoo zaa ka nee: «Boraa kaŋ Abadantaa nʼa yon, Šimeyi nʼa danga, Šimeyi si hima ka wiiyandi wala?» 23Amma Dawda nee: «Seruya izʼarey, macin bara war se woo ra? Macin se hõ nʼga tee ya ne nkuway? Boro ga hima ka wiiyandi hõ Izirayel ra wala? Zama ay ga naanay ka bay kaŋ hõ agay ti Izirayel kokoyoo.» 24Woo banda ga, kokoyoo nee Šimeyi se: «Abada nʼsi buu.» Kokoyoo nʼa žee a se.

Dawda waafaku nda Mefibošet

25Sawul haamaa Mefibošet mo zunbu ka koy kokoyoo kubay. Za hanoo kaŋ kokoyoo koy hala a yee kate nda baani, Mefibošet mana nga cewey ɲumay, a mana nga kaaboo hanse, a mana nga bankaarawey ɲumay. 26Waatoo kaŋ a hun Žerizalem ka koy kokoyoo kubay, kokoyoo nee a se: «Mefibošet, macin se mana hanga ay bande?» 27A nee: «Ay koyoo, ay kokoyoo, ay tamoo kʼay zanba, ka gar agay, ni tamoo nka nee: ‹Ay gʼay farkaa hanse ka žigi a boŋ ka hanga kokoyoo›, zama bongu ti agay. 28Amma a koy agay, ni tamoo maaɲoo hasara ay koyoo, ay kokoyoo do. Amma ay koyoo, ay kokoyoo ga hima nda Irkoy almalayka. Woo ra, hayaa tee kaŋ ga kan ma ne. 29Zama hayaa kaŋ ay baaba hugoo kul nʼa tee ma ne si hima nda de kala buuyan, ka gar nʼnʼay daŋ borey ra kaŋ ga goro ka ŋaa ni bande. Macin ti hayaa kaŋ ay gʼa may kokoyoo ga ka haya tana wiri a ga koyne?» 30Kokoyoo nee a se: «Macin ti šenney wey kul addaliloo? Ay kayandi ka labey zamna ni nda Siba game.» 31Mefibošet nee kokoyoo se: «Siba mʼa kul zaa, zama ay koyoo, ay kokoyoo willi kate nda baani nga hugoo do.»

Dawda na Barzilay beerandi

32Galad boraa Barzilay doo ka hun Rogelim koyraa ra ka bisa nda Žurdeŋ isaa, nga nda kokoyoo, a na kokoyoo naŋ Žurdeŋ isaa jere ka willi. 33Barzilay hanse ka žen, jiiri woyyaaha (80) bara a se. Waatoo kaŋ kokoyoo goo Mahanayim koyraa ra, haya kul kaŋ ga kokoyoo ga too, a nʼa tee a se, zama almankoyni no. 34Kokoyoo nee Barzilay se: «Kaa ay bande Žerizalem ay do, ay ga ni noo haya kul kaŋ ga nʼga too.» 35Amma Barzilay nee kokoyoo se: «Jiiri marje ka cindi agay aloomuroo ra hala ya hanga kokoyoo ka koy Žerizalem? 36Hõ jiiri woyyaaha (80) bara ya ne. Ay ga hin ka ihenna nda ilaala kaa cere ra wala? Agay, ni tamoo, ay ga hin ka maa haya kaŋ ga ŋandi nda haya kaŋ ga haŋandi kaani wala? Ay ga hin ka maa ba donkaw arey nda woyey jindey kaani wala? Macin se ay ga tee ay koyoo, ay kokoyoo se jeraw koyne? 37Waati kayna ay ga Žurdeŋ isaa deŋ ni bande, ay kokoyoo. Adiši macin se nʼga alhakoo woo tee ya ne? 38Ay gʼa wiri ni ga, naŋ ya yee ay koyraa ra ka buu ay baaba nda ay ɲaa saarawey jere. Ay izʼaroo Kimham ne, a ma koy ni bande, he ay koyoo, ay kokoyoo, haya tee a se kaŋ kan ma ne.» 39Kokoyoo nee: «Aywa, Kimham ma kaa ay bande, ay ga haya tee a se kaŋ kan ma ne, haya kul kaŋ nʼnʼa wiri ay ga, ay gʼa tee ma ne.»

40Waatoo kaŋ jamaa kul na Žurdeŋ isaa deŋ, de kokoyoo mo deŋ, kokoyoo na Barzilay summu ka gaara a se, woo banda ga, Barzilay koy nga nongoo ra. 41Kokoyoo na Gilgal koyraa fondaa sanbu, Kimham koy a bande. Žuda borey kul nda Izirayel jamaa jeroo goo kokoyoo bande Žurdeŋ isaa deŋyanoo do.

Yenje huru Žuda borey nda Izirayel borey game

42Izirayel jamaa kul kaa kokoyoo do ka nee a se: «Macin se ir armey, Žuda borey hinne ka ni kom borey ga ka ni deŋandi, ni, kokoyoo nda ni hugoo borey, nda Dawda borey kul kaŋ goo a bande?» 43Žuda borey kul na Izirayel borey zaabi ka nee: «Ir nka woo tee, zama ir kokoyoo, ir boro maana no. Woo too war ma futu wala? Ir nka kokoyoo ŋaayanoo ŋaa wala? A nkʼir noo haya wala?» 44Izirayel borey na Žuda borey zaabi ka nee: «Ir ga kokoyoo may cee woy (10) ka bisa war. Ir ga Dawda hunday may ka bisa war. Macin se war gʼir kaynandi? Manʼti ir ti boro jinawey kaŋ kayandi ir ma kokoyoo willi kate?» Amma šennoo kaŋ Žuda borey nʼa har laala nda Izirayel borey wanoo.

20

Šeba ture Dawda ga

1Alwaatoo woo gar, aru attabiya futukoyni foo goo no kaŋ maaɲoo ti Šeba, baaboo maaɲoo ti Bikiri, Benžameŋ boro no. A na hilli hẽenandi ka nee: «Ir haya kul sii Dawda ga, haya kul sii ir nda Yišay izʼaroo woo game. Izirayel, war boro foo kul ma koy nga do.»

2Izirayel borey kul hun Dawda bande ka hanga Bikiri izʼaroo, Šeba bande. Amma Žuda borey denji ngi kokoyoo ga, i nʼa dum za Žurdeŋ isaa ga hala Žerizalem.

3Dawda koy nga do Žerizalem. Nga wahay woyaa (10) kaŋ a nʼi naŋ i ma hugoo lakkal nga dumaa ga, a nʼi daŋ hugu foo ra kʼi lakkal henna. Haya kul kaŋ ga i ga too, a gʼa noo i se, amma a si marga nda ey. I cindi i ga daaba hala hanoo kaŋ ra i ga buu, i cindi i ga huna takaa din sanda woyyaŋ kaŋ kurɲey buu.

Žowab na Amasa wii

4Woo banda ga, kokoyoo nee Amasa se: «Ay ga ni noo jirbi hinza ma Žuda wongu-izey cee kate i ma kaa ne ra, ni hunday, ma kaa i bande.» 5Amasa koy Žuda borey cee kate, amma a bisa jirbi hinnaa kaŋ kokoyoo nʼa kayandi a se. 6Woo ga, Dawda nee Abišay se: «Sohõ Bikiri izʼaroo Šeba ga kaa ka hasaraw tee ir se kaŋ bisa Absalom wanoo. Ni hunday mʼay arey zaa kʼa gaarandi a masi koy duu koyra cetekoyni ka dere ir se.»

7Žowab borey fatta kʼa gaarandi, ngi nda Keret borey, nda Pelet borey, nda wongaarey kul. I fatta Žerizalem ka Bikiri izʼaroo Šeba gaarandi. 8Waatoo kaŋ i too tondi beeroo jeroo ga kaŋ goo Gabawoŋ, Amasa ne ka huru jiney ra. Woo gar Žowab na gamahaw foo daŋ nga bankaarawey ga kaŋ goo jindoo ra, takuba foo kaŋ goo ɲaŋoo ra goo nga gamahawoo ga kaŋ goo centoo ga. Waatoo kaŋ Žowab ga koy, takubaa kaŋ. 9Žowab nee Amasa se: «Nʼga saabu agʼarmaa?» A na nga kabe hennaa ka Amasa kaaboo dii kʼa summu. 10Takubaa kaŋ goo Žowab kaboo ra, Amasa manʼa laasaabu, Žowab nʼa hay nda a gundoo ra cee folloku, teeley doori ganda. Amasa buu bila nda a mʼa kar koyne. Woo banda ga, Žowab nda nga armaa Abišay koy Bikiri izʼaroo Šeba gaarandi.

11Žowab arusoogey affoo kay Amasa bukaa jere ka nee: «Boro kaŋ ga baa Žowab nda wey kaŋ goo Dawda bande ma hanga Žowab.» 12Woo gar Amasa goo ma bilimbilim kuroo ra fondaa gamoo ra. Kaŋ aroo dii kaŋ jamaa kul kay, a na Amasa cendi kʼa ka koy faari foo ra ka bankaaray foo gum a ga, zama a dii kaŋ boro kul kaŋ too a do ga kay. 13Waatoo kaŋ a na Amasa kaa fondaa ra, borey kul bisa ka hanga Žowab bande, ka koy Bikiri izʼaroo Šeba gaarandi.

Šeba buuroo takaa

14Žowab na Izirayel alkabiilawey laamawey kul dunbu ka bisa ka koy hala Abel-Bet-Maaka. Beri borey kul marga ka hanga a bande. 15Nga nda nga borey kaa ka Šeba wanga kʼa daŋ game Abel-Bet-Maaka. I na labu zuku cere boŋ koyraa cetaa ga, jamaa kul kaŋ goo Žowab bande na cetaa fanši hala ngi mʼa kaŋandi.

16Woy lakkalkoyni foo kaŋ goo koyraa ra kaati ka nee borey se kaŋ goo koyraa se taray: «Wa haŋajer ya ne, wa haŋajer ya ne! Wa nee Žowab se kaŋ a ma kaa ne ya šelaŋ a se.» 17Žowab man a, woyoo nee: «Ni ti Žowab wala?» Žowab nee: «Agay no!» Woyoo nee: «Haŋajer ni koŋŋaa šenney se!» Žowab nee: «Ay ga haŋajer ma ne.» 18Woyoo šelaŋ koyne ka nee: «Waatoo din alaada ra borey ga nee: ‹Ir ma koy Abel lakkaloo ceeci.› Takaa woo nda hayey ga hanse. 19Izirayel ra, ir koyraa no ma hanse ka bara nda alaafiya nda laadirtaray. Ni, nʼga baa ma koyra halaci kaŋ ti koyra beeri. Macin se nʼga baa ma Abadantaa tuboo tuusu?» 20Žowab zaabi ka nee: «Jam, ay si baa ya haya tuusu wala ya haya halaci! 21Manʼti woo no, Efrayim tondi hondey aru foo kaŋ maaɲoo ti Šeba, Bikiri izʼaroo, nka ka tun kokoyoo Dawda se. Wa nga hinne daŋ ay kaboo ra, ay ga koyraa taŋ.» Woyoo nee Žowab se: «Aywa, ir ga boŋoo warra ma ne nda cetaa.»

22Woyoo koy šelaŋ jamaa kul se nda lakkal. I na Bikiri izʼaroo Šeba boŋoo dunbu ka boŋoo warra Žowab se. Woo ga, Žowab na hilli hẽenandi, i na koyraa taŋ, i say ka mooru koyraa, affoo kul koy nga do. Woo banda ga, Žowab willi Žerizalem kokoyoo do.

Dawda goykey jineborey maaɲey

23Žowab ti Izirayel wongu-izey kul jineboraa. Yehoyada izʼaroo Benaya ti Keret borey nda Pelet borey jineboraa. 24Adoram ti waazibi goyey jineboraa. Ahilud izʼaroo Žozafat goo kaddaasey gande. 25Sewa ti hantumkaw. Sadok nda Abiyatar ti sargari juwalkey. 26Ira, Yahir boro foo mo manʼti kala Dawda sargari juwalkaw.

21

Jiiri hinza heray tee Izirayel ra

1Dawda waati, heray tee gandaa ra jiiri hinza cere bande. Dawda na Abadantaa ibaayoo ceeci, Abadantaa nee a se: «Sawul nda nga hugoo borey kaŋ na kuri mun ka Gabawoŋ borey halaci, nga ga ka kate war ga woo.»

2Kokoyoo ciya Gabawoŋ borey se ka šelaŋ i bande. Gabawoŋ borey manʼti Izirayel boro. Ngi ti Amor borey kaŋ cindi.21.2 Žozuwe 9.3–27. Izirayel borey nka allaahidu zaa kaŋ i si wiiyandi, amma woo kul, Sawul faasayanoo Izirayel borey nda Žuda borey se, a ceeci nga ma Gabawoŋ borey wii. 3Dawda nee Gabawoŋ borey se: «Macin no ay ga hin kʼa tee war se? Macin nda ay ga hin ka zunuboo woo tuusu hala war ma gaara Abadantaa jamaa se?» 4Gabawoŋ borey nee a se: «Nzorfu kaaray wala wura si ir, nda Sawul, nda nga hugoo borey gamoo hanse, de mo ir sii nda hinay ka boro wii Izirayel borey ra.» Dawda nee: «Macin no war ga baa yʼa tee war se?» 5I nee kokoyoo se: «Aroo nka baa nga mʼir wii, a goo a do nga mʼir tuusu kʼir derandi Izirayel gandaa kul ra. 6Adiši wa ir noo nga izʼarey ra boro iyye, ir gʼi deeji Abadantaa jine Gibeya, Sawul koyraa ra, Sawul kaŋ Abadantaa nʼa suuba.» Kokoyoo nee: «Ay gʼi noo war se.»

7Sawul haamaa kaŋ ti Mefibošet, Žonataŋ izʼaroo, Dawda mana yadda kʼa noo amaanaa maaganda kaŋ goo Dawda nda Sawul izʼaroo Žonataŋ game kaŋ i nʼa tee Abadantaa maaɲoo ga. 8Aya ize woyoo Rispa izʼaru hinkaa kaŋ a duu ey Sawul se kaŋyaŋ ti Armoni nda Mefibošet, kokoyoo Dawda nʼi dii. Sawul ize woyoo Merab21.8 «Merab», hantum fooyaŋ ga nee «Mikal». izʼaru guwaa kaŋ a duu ey Barzilay izʼaroo Adiriyel se, kaŋ si hun kala Mehola koyraa ra, a na ngi mo dii. 9A nʼi daŋ Gabawoŋ borey kabey ra, i nʼi deeji tondi hondoo ga Abadantaa jine. Aru iyyaa kul buu cere bande. Wiiyanoo woo mana teendi kala hegaa zaari jinawey ga, orž hegaa sintinoo ga.

10Aya ize woyoo Rispa na saaku kasa zaa kʼa daaru tondoo boŋ, za hegaa sintinoo ga ka koy hala ncirɲoo waati. Zaaroo kul a ga cirawey gaaray i masi zunbu a ga, cijin here a ga ganjihoogawey gaaray. 11Woo kaŋ Aya ize woyoo Rispa kaŋ ti Sawul wahayoo nʼa tee, i nʼa har Dawda se. 12Woo ga, Dawda koy Sawul nda nga izʼaroo Žonataŋ birey zaa Yabeš kaŋ goo Galad, gorokey do. Ngi no ka bukawey zay ka hun Bet-Šeyaŋ farroo ra. Waatoo kaŋ Filisti borey na Sawul kar Gilbowa, i na bukawey deeji no din. 13Dawda na Sawul bukaa birey nda nga izʼaroo Žonataŋ bukaa birey zaa ka kaa. Borey kaŋ deejandi, i na ngi mo birey marga. 14I nʼi sutura Sawul birey nda nga izʼaroo Žonataŋ birey bande Benžameŋ gandaa ra Sela, Sawul baaba Kiš saaraa ra. Haya kul kaŋ kokoyoo nʼa har, i gʼa tee. Woo banda ga, Irkoy na gandaa ŋaarayroo taa.

Izirayel borey hin Filisti borey

(Taarikey 1na 20.4–8)

15Filisti borey kaa ka Izirayel wongu koyne. Dawda zunbu ka koy nda nga tamey ka Filisti borey tangam, Dawda fara. 16Aru kaŋ maaɲoo ti Rafa banda-ize foo goo Filisti borey ra kaŋ se i ga nee Yisbi-Benob. A goo nda yaaji kaŋ teendi alhan ra, yaajoo boŋoo tiŋaa ti kilo hinza nda jere. Takuba taji ga hawa centoo ga. Aroo woo nee kaŋ nga ga Dawda wii. 17Amma Seruya izʼaroo Abišay koy Dawda faaba ka Filisti boraa kar kʼa wii. Woo ga, Dawda borey žee Dawda se ka nee: «Nʼsi hima ka yee ka koy ir bande wongu ra koyne, masi kaa ka Izirayel gaayoo wii.»

18Woo banda ga, wongu foo tun koyne Filisti borey ga Gob koyraa ra. Wongoo din ra, Huša koyraa boro kaŋ se i ga nee Sibekay na Saf wii. Saf da manʼti kala Rafa banda-ize. 19Wongu foo yee ka tun Filisti borey ga Gob koyraa ra. Kaŋ a teendi, Yare-Oregim izʼaroo Elhanaŋ kaŋ ti Betelehem boro na Gat boraa Goliyat21.19 Taarikey 1na 20.5 ra i ga nee kaŋ Elhanaŋ na Goliyat armaa wii kaŋ ti Lahmi. wii Filisti borey ra. Filisti boraa din goo nda yaaji kaŋ bundoo ga hima nda maalawey kaymi bundoo. 20Wongu foo yee ka tun Gat. Filisti borey ra, aru foo goo no kaŋ goo nda kayyan, kabe-ize iddu bara kabe foo kul ga, cew-ize iddu goo cee foo kul ga, i kul margantaa ti waranka cindi taaci (24). Nga mo manʼti kala Rafa banda-ize. 21A ga Izirayel wow. Dawda armaa Šimeya izʼaroo Žonataŋ nʼa wii.

22Boro taacaa woo manʼti kala Rafa banda-izeyaŋ, i si hun kala Gat koyraa ra. Dawda nda nga borey nʼi wii.

22

Dawda don ka albarka daŋ Irkoy se

(Zabur 18)

1Waatoo kaŋ Abadantaa na Dawda kaa nga iberey kul kabey ra kʼa kaa Sawul kaboo ra, nga ra Dawda na baytoo woo kalimawey don ka Abadantaa saabu.

2A nee: «Abadantaa ti ay tondoo,

nda ay tondi nongoo, nda ay feerikaa.

3Irkoy ti ay tondoo, nga ga ay ga wakkal,

nga ti ay koraa, nga ti hilloo kaŋ gʼay hallasi,

nga ti ay wakkalkaa, nga ti ay talfikaa.

Ay faabakaa, nʼgʼay kaa boro futantey kone.

4Ay ga Abadantaa cee kʼa saabu,

zama a nʼay kaa agay iberey kabey ra.

5Bondawey kaŋ ga wiiya nʼay daabu,

isa kaŋ boosu kaŋ ga hasaraw tee baa nga ma koy nda agay, ay hunbur.

6Alaaharaa karfey nʼay haw ka ben.

Kumsawey kaŋ ga wiiya hirrandi ya ne.

7Ay binemaraa ra, ay ga Abadantaa cee,

ay ga kaati kʼay Koyoo cee,

A na haŋajer ya ne nga hugoo ra,

ay faaba ceeci kaatiroo huru haŋawey ra.

8Laboo guzuguzu, a jijiri,

beenaa asaasey jijiri,

i guzuguzandi, zama Abadantaa nka futu.

9Dullu no ma hun niiney ra,

nuune ga hun miɲoo ra,

denji cirayyaŋ ga hun a ra.

10A ga beenaa šiirandi ka zunbu,

duula bibi tik goo cewey cire.

11A žigi almalayka kaŋ se i ga nee šerib boŋ ka deeši,

boro ga dii a hew fatayaŋ ga.

12A na kubaa tee nongu kaŋ gʼa kuubi kʼa bere.

A na hari beeri nda duula bibi ka nga boŋ daabu.

13Gaay ga dii a jine,

denji ciray ga dii gaayoo ra.

14Abadantaa kaatoo hun beenaa ra,

Jerantaa na nga jindoo jer.

15A na biraw-izeyaŋ ka iberey kar kʼi say,

sanda meli, i zuru ka dere.

16Abadantaa kaatiroo ga,

nga futuroo hunsaroo na hayey kaŋ goo teekoo cire bangandi,

aduɲɲa asaasey diyandi.

17Irkoy goo beene,

a ga nga kaboo šerre kʼay zaa,

kʼay kaa hari beerey ra.

18A nʼay kaa agay iberi gaabantaa ra,

kʼay kaa ay konnaykey ra kaŋyaŋ gaabey bisa ay wanoo.

19Ay bonaa zaaroo hane iberey kay ay jine ngi mʼay tangam,

amma Abadantaa kay ya ne.

20A ga koy nda agay nongu yulwante ra,

a nʼay feeri, zama a ga farhã nda agay.

21Abadantaa nʼay dii ka boori ka sawa nda ay šerretaraa,

a nʼay bana ka sawa nda ay kabe goyey henanyanoo,

22zama ay na Abadantaa fondawey gana,

ay mana laala kʼay boŋ moorandi ay Koyoo.

23Ay ga dira nga ašariyawey kul bande,

ay si nga hantumey hoo.

24Ay dira a jine nda laadirtaray,

ay nʼay boŋ hawgay zunubu ga.

25Woo maaganda se Abadantaa gʼay bana henna

ka sawa nda ay šerretaraa,

ka sawa nda ay henanyanoo a jine.

26Boro laadirante, nʼga laadirtaray cebe a se,

boro kaŋ ti boro henna, nʼga borohennataray cebe a se.

27Boro kaŋ binoo ga henan, nʼga henanyan cebe a se,

boro kaŋ ga šiiri, nʼga šiiriyan cebe a se.

28Nʼga boro yalaafantey hallasi,

ni moɲey ga borey kaŋ ga ngi boŋ jer yeeti ganda.

29Abadantaa, ni ti ay fitillaa,

Abadantaa gʼay kubaa noo gaay.

30Nʼgoo ay bande, ay ga sar ka gum wongu-ize jama ga,

ay Koyoo goo ay bande, ay ga koyra cete sar ka bisa.

31Irkoy fondaa tee ka timme,

Abadantaa šenney ga garandi cimi.

Koray no borey kul se kaŋ ga duu a do tugudoo.

32Zama may ti Irkoy nda manʼti Abadantaa?

May ti tondi nda manʼti ir Koyoo?

33Abadantaa ti ay tugudoo gaabantaa,

nga no mʼay fondaa hanse boryo.

34A gʼay cewey himandi sanda jeerey cewey,

a gʼay kayandi hodaddawey boŋ.

35A gʼay kabey waanandi wongu,

ay kabey ga alhan biraw taabu.

36Nʼgʼay noo ni koraa kʼay hallasi,

ni zaabey gʼay beerandi.

37Nʼgʼay cee diraa fondaa hayandi,

ay cewey si cabu.

38Ay gʼay iberey gaaray, ay gʼi halaci.

Ay si willi kate nda ay manʼi tuusu kʼi benandi.

39Ay gʼi wii kʼi benandi pat,

i si yee ka tun,

i ga kaŋ ay cewey cire.

40Nʼgʼay noo gaabi wongoo se,

nʼga agay iberey taabu ay cire.

41Nʼga agay iberey zurandi ay jine,

ay gʼay konnaykey halaci.

42I ga guna nongoo kul here, amma hallasikaw sii no,

i ga Abadantaa cee, amma a sʼi zaabi.

43Ay gʼi tutubu kʼi tee hamni sanda bolongu.

Ay gʼi dur kʼi taama-taama sanda laboo kaŋ goo lolaa ra.

44Nʼgʼay kaa ay jamaa turantey ra,

nʼgʼay daŋ gandawey jine,

jama kaŋ ay sʼa bay ga huru ay hinoo cire.

45Alkabiila yaw borey ga ngi boŋ yeeti ganda ya ne,

haya kaŋ ay nʼa har de no i gʼa tee.

46Alkabiila yaw borey gaaboo ben ay jine,

i ga jijiri ka fatta ngi tugudogey ra.

47Albarka ma bara Abadantaa se kaŋ ga huna, kaŋ ti ay tondoo.

Irkoy kaŋ ti ay hallasiroo tondoo ma jerandi.

48Irkoy ga agay alhakoo kaa agay iberey ra,

ka gandawey daŋ ay hinoo cire.

49A gʼay hallasi kʼay kaa agay iberey ra.

Nʼgʼay fur agay nkuwawey boŋ

kʼay kaa boro futawey ra.

50Woo maaganda se, Abadantaa, ay ga albarka daŋ ma ne gandawey game,

ka ni saabu nda dooni.

51Abadantaa ga haya beeriyaŋ tee nga kokoyoo hallasiroo se.

A ga goy nda borohennataray boraa kaŋ a nʼa yon se

a ga woo tee Dawda nda nga hayroo se hala abada.»

23

Dawda šenni kokorantey

1Dawda šenni kokorantey ti wey. Dawda nee:

«Woo ti Yišay izʼaroo Dawda jindoo,

woo ti boraa kaŋ jerandi jindoo,

boraa kaŋ Yakuba Koyoo nʼa yon,

boraa kaŋ ga kan Izirayel se ngi mʼa daŋ ngi dooney ra.

2Abadantaa Hundoo na šenniyaŋ daŋ ay ra,

a na šenniyaŋ daŋ ay miɲoo ra yʼi har.

3Izirayel Koyoo šelaŋ,

Izirayel Tondoo nee ya ne:

‹Kokoyoo kaŋ ga ciiti borey se nda šerretaray,

kaŋ ga jamaa laama nda Irkoy hunburaa,

4a ga hima nda subbaahi gaayoo,

waynaa ga fatta, duula sʼa daabu.

Nga gaayoo nda ncirɲi ga suboo zayandi ka hun laboo cire.›

5Takaa woo da no Irkoy gʼa tee ay hugoo se.

Irkoy na amaana abadante daŋ agay nda nga game,

a ga nga ašariyawey kʼa dii.

Waati kul a gʼay hallasi,

a ga haya tee ya ne kaŋ ga kan ya ne.

6Amma attabiya futukoyney kul warrandi sanda karji

kaŋ boro sʼa zaa nga kaboo ra.

7Boro kaŋ ga baa nga mʼa zaa,

kala a ma guuru wala yaaji bundu zaa,

i ga warrandi nuunaa ra dogoo din da ra hala i ma tee boosu.»

Dawda wongaarey

(Taarikey 1na 11.10–47)

8Dawda wongaarey maaɲey ne ti wey:

Yošeb-Bašebet Takemon boraa, wongaari hinza boŋkoyni no. Nga no ka nga yaajoo ka boro zangu yaaha (800) wii wongu folloku ra.

9Nga banda ga, Eleyazar kaŋ ti Dodo izʼaroo, Dodo manʼti kala Ahoya boro izʼaroo. Waatoo kaŋ Filisti borey koy cere guna wongoo se, ka gar Izirayel borey zuru ka koy, aru hinzaa kaŋ cindi Dawda bande ka Filisti borey batu kʼi tangam, nga ti wongaari hinzaa din affoo. 10A tun ka Filisti borey kar nda takuba hala nongu kaŋ ra kaboo kogu, a denji takubaa ga. Hanoo din Abadantaa na Izirayel borey noo hinyan beeri. Eleyazar banda ga, Izirayel wongu-izey cindey mana yee kate kala ka bukawey hayey kuuna.

11Nga banda ga, Age izʼaroo Šamma no ma kaa, Harar boro no. Waatoo woo Filisti borey nka cere marga Lehi. Faari goo no din kaŋ ga too nda dunguri. Kaŋ Izirayel borey zuru Filisti borey se, 12Šamma koy kay faaroo din gamoo ra ka Filisti borey tangam ka faaroo kom i ga. Abadantaa nʼi noo i ma hin ey, hinay beeri.

13Hegaa waati, Dawda goo Adulam tondi horboo ra, wongu-ize boŋkoyni waranzaa (30) kaŋ goo a bande, aru hinza i ra doo Dawda do. Woo gar Filisti borey wongu-ize jama goo Refa borey gooroo ra. 14Dawda goo ma tugu tondi horboo ra, Filisti borey soojey gorodoo goo Betelehem koyraa ra. 15Harijaw duu Dawda, a nee: «May no ma koy Betelehem koyraa miɲoo ga ka kate ya ne day hari ya haŋ?» 16Wongaari hinzaa din koy huru Filisti borey kaloo ra nda gaabi ka hari gur Betelehem koyraa miɲoo dayoo ga ka kate a Dawda se. Amma Dawda mana yadda kʼa haŋ. A nʼa mun ganda kʼa kaa sargari hari-hari Abadantaa se. 17A nee: «Jam, Abadantaa, ay si woo tee, zama borey wey nka ngi hundey daŋ farratay ra, haroo nka tee sanda ngi kuroo.» A mana yadda ka haroo haŋ. Woo ti hayaa kaŋ wongaari hinzaa nʼa tee.

18Žowab armaa Abišay, Seruya izʼaroo, nga ti aru hinzaa din boŋkoynoo. Nga no ka nga yaajoo ka aru zangu hinza (300) wii, nga no ka duu maa boro hinzaa ra. 19A duu maa aru hinzaa ra. Nga ti ngi jineboraa, amma woo kul aru hinzaa din kaŋ maaɲey jin ka harandi, nga maaɲoo mana too wey din wanoo.

20Yehoyada izʼaroo Benaya mo manʼti kala wongaari, a na haya booboyaŋ tee. Kabsel boro no. Nga no ka Mowab gandaa wongaari hinkaa wii. Hargu beeri zaari hane nga no ka zunbu day ra ka ganjihayla wii a ra. 21Nga no mo ka Misira boro wii kaŋ kuuyanoo ti kayfi. Yaaji bara Misira boraa kaboo ra, amma Benaya, bundu bara a kone. A koy Misira boraa yaajoo taa a kone kʼa wii nda yaaji follokaa. 22Wey ti hayey kaŋ Yehoyada izʼaroo Benaya nʼi tee. A hanse ka duu maa wongaari hinzaa ra. 23Aru waranzaa (30) din ra, nga no ka duu maa ka bisa i kul, amma wongaari hinzaa din kaŋ maaɲey jin ka harandi, a mana duu maa ka toorʼey. Dawda nʼa tee nga lakkalkaw maanawey jineboraa.

24Aru waranzaa (30) din ti Žowab armaa Asayel, nda Dodo izʼaroo Elhanaŋ kaŋ ti Betelehem boraa, 25nda Šamma, Harod boraa, nda Elika, Harod boraa, 26nda Heles, Palti boraa, nda Ira, Ikeš, Tekowa boraa izʼaroo, 27nda Abiyezer, Anatot boraa, nda Mebunay, Huša boraa, 28nda Salmoŋ, Ahoya boraa, nda Maharay, Netofa boraa, 29nda Netofa boraa Bana izʼaroo Heleb, nda Ribay izʼaroo Ittay, Gibeya koyraa kaŋ ti Benžameŋ borey gandaa wane, 30nda Benaya, Piratoŋ boraa, nda Hiday, Gaš gooroo boraa, 31nda Abi-Alboŋ, Ganganoo gandaa boraa, nda Azmawet, Barhum boraa, 32nda Eliyaba, Šalboŋ boraa, Yašeŋ izʼarey ra, Žonataŋ, 33nda Šamma, Harar boraa, nda Šarar izʼaroo Ahiyam, Arar boraa, 34nda Ahasbay izʼaroo Elifelet kaŋ ti Makat boraa izʼaru, nda Ahitofel izʼaroo Eliyam, Gilo boraa, 35nda Hesray, Karmel boraa, nda Paray, Arbi boraa, 36nda Nataŋ izʼaroo Yigal, Soba boraa, nda Bani, Gad boraa, 37nda Selek, Amoŋ boraa, nda Naharay, Berot boraa kaŋ ti Žowab, Seruya izʼaroo wongu jinawey zaakaa, 38nda Ira, Yitri boraa, nda Gareb, Yitri boraa, 39nda Uri, Heti boraa. I kul cere ra ti boro waranza cindi iyye (37).

24

Dawda na Izirayel jamaa kabuyanoo tee

(Taarikey 1na 21.1–6)

1Woo banda ga, Abadantaa yee koyne ka futu Izirayel borey ga. A na Dawda tusa a ma albasi tee i se, a nee Dawda se: «Koy Izirayel nda Žuda borey kabu.» 2Woo gar Žowab kaŋ ti wongu-izey jineboraa, a goo kokoyoo jere, kokoyoo nee Žowab se: «Ay gʼa wiri ni ga, dira ka koy Izirayel alkabiilawey kul ra, kʼa dii za Dan ka koy hala Ber-Šeba, war ma borey kabu, hala ya hin ka jamaa hinnaa bay.» 3Žowab nee kokoyoo se: «Abadantaa, ni Koyoo ma jamaa boobandi cee zangu (100) ka bisa hõ hinnaa, hala ay koyoo, ay kokoyoo moɲey ma dii a. Amma macin se nʼga baa ma woo tee?»

4Amma kokoyoo šelaŋ ka Žowab nda wongu-izey jineborey cindey šennoo kaa. Takaa din da Žowab nda wongu-izey jineborey hun kokoyoo do ka koy Izirayel jamaa kabu. 5I na Žurdeŋ isaa deŋ ka koy ngi kaloo cin Aroyer koyraa ra kaŋ goo Gad gooroo gamoo here Yazer jere. 6Woo banda ga, i huru Galad, ka bisa ka koy Heti borey gandaa ra hala Kadeš ka koy too Dan-Yan nda Sidoŋ laamaa here. 7Woo banda ga, i koy Tir koyraa ra kaŋ cete gʼa kuubi, ka koy Hewi borey nda Kanaŋ borey koyrawey kul ra. Benantaa ga, i koy Žuda gurmaa here, Ber-Šeba. 8Takaa woo nda i na gandaa kul dira. Handu yagga nda jirbi waranka (20) banda ga, i willi kate Žerizalem. 9Žowab na borey hinnaa kaŋ duwandi kabuyanoo ra har kokoyoo se. Asaja zenber zangu yaaha (800.000) kaŋ too wongu bara Izirayel ra. Žuda arey hinnaa manʼti kala zenber zangu guu (500.000).

Irkoy na Dawda goy futaa alhakoo kaa a ra

(Taarikey 1na 21.7–17)

10Jamaa kabuyanoo banda ga, Dawda binoo nʼa zarabi. Dawda nee Abadantaa se: «Ay na zunubu beeri tee kaŋ ay na woo tee. Sohõ Abadantaa, ay gʼa wiri ni ga, ay layboo yaafa kaŋ agay, ni tamoo nʼa tee, zama lakkal jaŋay beeri goy ti woo kaŋ ay nʼa tee.» 11Dawda tun suba subbaahoo ra, Abadantaa na šenni har annabi Gad se kaŋ ti Dawda gunandikaa ka nee: 12«Koy nee Dawda se kaŋ hayaa ne kaŋ Abadantaa nʼa har. Abadantaa nee: ‹Ay ga haya futu hinza daŋ ni jine, ma affoo suuba i ra, woo kaŋ nʼnʼa suuba, ay gʼa tee ma ne.›»

13Gad koy Dawda do ka alhabaroo har a se ka nee: «Nʼbaa jiiri iyye heray ma tee ni gandaa ga, wala ni iberey ma war gaaray, war ga zuru i jine handu hinza, wala jirbi hinza wirci laala kaŋ ga bere ma war gandaa kar? Aywa, sohõ miile, ma affoo suuba hala ya koy a har boraa kaŋ nʼay sanba se.» 14Dawda na Gad zaabi ka nee: «Ay goo binemarayyan beeri ra. He, ay ga wiri ni ga, ir ma kaŋ Abadantaa kaboo ra, zama nga tamallawey ga boobo. Amma ya si kaŋ adamizey kabey ra.»

15Abadantaa na wirci laala kaŋ ga bere zumandi Izirayel gandaa ga za subbaahi ka koy hala waatoo kaŋ kayandi ga. Ka hun Dan ka koy Ber-Šeba, aru boro zenber woyye (70.000) ka buu jamaa ra. 16Waatoo kaŋ almalaykaa na nga kaboo šerre Žerizalem ga kʼa halaci, Abadantaa nimsi nda halaciyanoo woo. A nee almalaykaa kaŋ ga halaciroo tee jamaa ra se: «A wasa, sohõ ni kaboo ma kay.» Woo gar almalaykaa sii kala Žebus boraa Arawna taasu kar ganganoo jere.

17Waatoo kaŋ Dawda dii almalaykaa kaŋ ga jamaa kar, a šelaŋ Abadantaa se ka nee: «Abadantaa, agay no ka zunubu tee, agay ka haya tee kaŋ si teendi. Boro yalaafantey wey, macin no i nʼa tee? Ay gʼa wiri ni ga, agay nda ay hugoo kar.»

Dawda na sargari tonadoo cin Abadantaa se

(Taarikey 1na 21.18–26)

18Hanoo din, annabi Gad koy Dawda do ka nee a se: «Žigi ka koy Žebus boraa Arawna taasu kar ganganoo ra, ma sargari tonadoo cin Abadantaa se.» 19Dawda žigi ka koy no din ka Abadantaa yaamaroo tee sanda takaa kaŋ nda Gad nʼa har a se. 20Arawna na ganda guna, de a ga dii kokoyoo nda nga borey goo ma kaa nga do. Arawna fatta ka nga ndumoo sinji laboo ra ka gunguma kokoyoo jine. 21Arawna nee: «Macin se ay koyoo, ay kokoyoo ga kaa nga tamoo do?» Dawda nee: «Ya nka kaa ka ni taasu kar ganganoo day ka sargari tonadoo cin Abadantaa se hala albalaawoo kaŋ goo ma jamaa kar ma kay.» 22Arawna na Dawda zaabi ka nee: «Ay koyoo, ay kokoyoo, nongoo zaa, ma sargari kukurante kaa kaŋ nʼbaa. Hawey ne sargari kukurante se, taasu kar bundey nda bundey kaŋ ga hawey ga hawa ne, mʼi tee tuuri. 23He kokoyoo, agay Arawna gʼa kul noo kokoyoo se.» Arawna yee ka nee kokoyoo se: «Abadantaa, ni Koyoo ma ni sargaroo taa.» 24Amma kokoyoo nee Arawna se: «Kalaa, kalaa, ay ga nga hayoo bana ma ne kʼa day ni ga. Ay si sargari kukurante kaa Abadantaa se kaŋ mana tun ay ga haya kul!» Dawda na taasu kar ganganoo nda hawey day nda nzorfu kaaray tamma boŋ woyguu (50).

25Dawda na sargari tonadoo cin Abadantaa se no din, a na sargari kukuranteyaŋ nda alaafiya teendi sargariyaŋ kaa. Abadantaa na nga ŋaarayroo taa gandaa maaganda se ka bonaa kayandi kʼa moorandi Izirayel ga.