GALAASI

GALAASI

¹ Masɛ Pooli n dia dí‐a wole lɛa. Bɛ bie á bɔ minbuiin nɛ kɔ́n li wa. Min kɔ́n dɔ na a zɛlɛ baa wa. Yezu Krita laanka Díi Lawa na á ma bíi, Díi Lawa mɛn Yezu lɛ din yii kaa, á bɔ geren li. ² Dɔɔ̃nɔn mɛnɛn tumaa bɛ́ kànaa kun ka masɛ nɛ, wɔ n fòo diɛ kasɛn Galaasi gána a Lawa a sɔmɔn manɛ. ³ Wɔ Di Lawa laanka Dɛnaa Yezu Krita die ǹ bǐɛ̃ zɛnaa ka nɛ, ǹ là nyantoro kɔ ka la. ⁴ Yezu Krita lɛ na á n din kɔ wɔa sii baraan lɛa, màn mɛn bɛ́ toɛ, a wɔ kirisibaa sisia a kanaa babaraa kɛ ganaa. Bɛ na á n zɛnaa, á kɔnpɛ wɔ Di Lawa din foo sii ni. ⁵ Tɔ golebaa die a goã a din wɔ lɛa yǎa duduu. A n miɛ̃. ⁶ Dɔɔ̃nɔn lɛn, kɛ masɛ tɔwaa kaa wɔ paǹ li parsiini! Lawa na á ka bíi Yezu Krita a bǐɛ̃ pàã ganaa. Sɛnɛ, asɛ mɛn ka bíi, ká n yɔrɔ bɔyaa, ká bɔ la bǎã goon ne, ká n yɔrɔ da Boo Tii Kɔɔ̃n kɔsɔ la. ⁷ Sonbore, a bie ka Boo Tii Kɔɔ̃n kɔsɔ na a tan wa. Sɛnɛ, man pii ka‐n miɛ̃, a giala, minin tan, ǹ nə́ ka yiri lɔlɛkɔn. Boo Tii Kɔɔ̃n mɛn nə n da Krita wɔ paǹ li, maǹ zoɛ̃ mà ǹ bɛ bɔyaa. ⁸ Sɛnɛ, bɛ̀ min daa Boo Tii Kɔɔ̃n kɔsɔ pɛ ka nɛ, a ná a ba goon ka kɛ lɛ nɛ, má pɛ ka‐n wa, koe die a bɔ ǹ dɛnaa ganaa. Haalɛ ta ma dinmaa lɛ nɛ, hinlaa lon a dia dí‐a wole kɔ́n nɛ. ⁹ Má bɛ pɛ ka‐n gɔrɔ. Man wusii ma á pii ka‐n kanna doo, máa bɛ̀ min mɛn daa Boo Tii Kɔɔ̃n kɔsɔ pɛ ka nɛ, a ná a ba goon ka kɛ lɛ nɛ má pɛ ka‐n wa, máa koe die a bɔ ǹ dɛnaa ganaa! ¹⁰ Maa boo kɛ á nyɛɛ, mà man giɛ li, man din sii kɔɔ̃n kɔ minbuiinin ganaa ya? Haayii, man giɛ li máa ma sii kɔɔ̃n kɔ Lawa ganaa. Man giɛ li, máa maa sii kaa minbuiinin foo la? Haayii, bɛ̀ man tɔn giɛ li, mà maa sii kaa minbuiinin dɔn foo la, bɛ̀ ma a Krita a dí‐nyali lɛa doo wa. ¹¹ Ma dɔɔ̃nɔn lɛn, man pii ka nɛ, máa ma bɛ́ Boo Tii Kɔɔ̃n mɛn pii ka nɛ, minbuiin nɛ a boo koe bie wa. ¹² Minbuiin nɛ bie á kɔ ma la wa, min kɔ́n dɔ bie á ma daraa ganaa wa. Sɛnɛ, Yezu Krita din na á ma yii toɛ̃ ka a doɛ̃ nɛ. ¹³ Ma goã doa‐n kɔn ka Zuifun zii‐n biikoo mɛn li, maa zɛnaa ǹ sii bɛ́ ka yɔrɔ mɛn nɛ, ká bɛ boo ma. Ma goã boe Lawa a sɔmɔn lɛn minin yii‐n lɔn, má n wen waa máa yǎa ǹ ziziɛ̃, ka á bɛ doɛ̃. ¹⁴ Má goã woe nyɛɛnɛ Zuifun zii kɛ nɛ, má la ma din miã lɛn tumaa nɛ ma tɔrɔ minin bii. A giala, din kɔ sii ganaa goã ma nɛ wɔ digolon landa siin kɛn lɛa parsiini. ¹⁵ Sɛnɛ bɛ kio, Lawa lɛ kɔ mà ma a Nɛgiĩ dɔ̃, màn mɛn bɛ́ toɛ, ma a sii nyaa tɔrɔn tumaa nɛ. Bɛ lɛ a lɛa nɛ, á ma bɔ gɔrɔ, bɛ̀ ma tɔn yɛ dinin wa. A din a bǐɛ̃baa gɔ́ɔ̃ nɛ, á ma bíi, mà ma dí nya asɛ nɛ. Bɛ bɛ́ á n zɛnaa, ma nɔ̀n da min kɔ́n la ka yiri‐n wa. ¹⁷ Min mɛnɛn nə dia dí‐a wolen baa masɛ nyɛɛnɛ, ma wo Zeruzalɛmu dɔ din ni, ma nɔ̀n da bɛn la wa. Sɛnɛ, man má woo Larabu gána nɛ, má tɔn nə n bɔyaa má daa Damaasi kiwi. ¹⁸ Lɛ̀ sɔɔ bɛ kio, má woo Zeruzalɛmu, má kɔn dɔ̃ ka Piɛrɛ nɛ. Wɔ́ goã kun piizii paa. ¹⁹ Sɛnɛ, bɛa lɛawaan kɛn lɛn tumaa gɔ́ɔ̃ nɛ, ma kɔn yɛ ka Yezu a dia dí‐a wole kɔsɔ‐n wa, yǎa Dɛnaa din dɔɔ̃ngiĩ Zaaki kɛ din sɔɔ̃. ²⁰ Ma bɛ́ boo mɛn diɛ ka‐n ke, man diɛ Lawa din yɔrɔ‐a, ma bie soɛ boe wa. ²¹ Bɛ dɔ kio ne, má tɔ́n woo Siirii ka Siliisii gána nɛ. ²² Bɛa biikoo kɛ lɛ li, Krita a sɔmɔ min kɔ́n ba maa sii yɔrɔ doɛ̃ Zudee gána‐n wa. ²³ Yǎa ǹ bɛ́ miɛ min kɔsɔn nə́ pii: “Min mɛn goã boe wɔ yii‐n lɛlɛ, á n wɔa goleemali ziziɛ̃, bɛ lɛ din nə goleemali boo laakalɛɛ kanna.” ²⁴ Ǹ nə́ goã Lawa tɔ gole koe masɛ a lɛa.

¹ Lɛ̀ fulusii bɛ kio, má wusoo má woo Zeruzalɛmu kun ka Barnabaasi ni. Má Tiiti dɔ kũ má woo ne. ² Lawa na á ma yii toɛ̃, á nyaa ma nɛ mà ma woo. Bɛ lɛ nɛ má woo. Ma bɛ́ má goã Boo Tii Kɔɔ̃n mɛn laakalɛɛ tɔrɔ kɔsɔn manɛ, má bɛ yɔrɔ pɛ ǹ nɛ. Nyɛɛnaandɛnan dinin sɔɔ̃nɔn kɔn‐yɛ goon bǎã dɔ nɛ, má a yɔrɔ pɛ. Ń giɛ ma dí mɛn nya lɛlɛ, ka sisia wɔ nɛ, bɛn baran goã kooro wa. ³ Haalɛ maa tá kun wole Tiiti mɛn bɛ́ Grɛki lɛa, ǹ bɛ da kurii ganaa dinin wa. ⁴ A laan wɔ dɔɔ̃n gɔ́ɔ̃ tìtì‐an nə́ n lɔlɔkɔn ka wɔ nɛ, ǹ nə́ zɔɔ̃ mà yǎa ǹsɛn nə kuri. Wɔa tá wɔ dinin gɔn wìi a lɛa mɛn bɛ́ boe Yezu Krita li ke, bɛa minin kɛn lɛn man nə́ wɔ wɔ bii, ǹ nə́ giɛ bɛ giala li maǹ giɛ li ǹ bɛ giala dɔ̃. Maǹ giɛ li mà ǹ wɔ bɔyaa ǹ wɔ baa Landa a bɛ̀rɛn lɛa doo. ⁵ Sɛnɛ, wɔ lɛ kɔ ǹ la biikoo boɛɛn din gɔ́ɔ̃‐n wa, màn mɛn bɛ́ toɛ, Boo Tii Kɔɔ̃n kɛ a taãnbaa goã ka li. ⁶ Sɛnɛ, ǹsɛn mɛnɛn nə goã nyɛɛnaandɛnan lɛa, ǹ yiri dii kɔ́n da masɛ yiri li wa. Ǹ bɛ́ ǹ nə́ goã màn mɛn lɛa, bɛ kaa masɛ a sii li wa. A giala, Lawa a bɔ ǹ bi‐a we wa. ⁷ Bɛa minin kɛn lɛn nə́ dɔ̃, mà Lawa dí mɛn kɔ masɛ dɔ la, mà Boo Tii Kɔɔ̃n kɛ a laakalaa tɔrɔ kɔsɔn bii ni, ká a bɛ́ a ná a laakalaa Zuifun bii kɔ Piɛrɛ la lɔn. ⁸ A giala, Lawa mɛn dia dí‐a wole baa ǹ dí kɔ Piɛrɛ la Zuifun wɔ lɛa, a din lɛ na á kɔ masɛ dɔ la tɔrɔ kɔsɔn wɔ lɛa. ⁹ Zaaki ni, Piɛrɛ nɛ, ka Zaã nɛ, bɛn lɛn man nə́ goã nyɛɛnaan‐bɔlen lɛa. Ǹ nə́ dɔ̃ mà Lawa na á bɛa bǐɛ̃baa ǹ dí kɛ lɛ kɔ masɛ la. Ǹ nə́ n gɔn wɔ masɛ gɔn ka Barnabaasi ni. Bɛ nə́ n baa wɔa kaa kun mìi lɛa, màn mɛn bɛ́ toɛ, wɔsɛn nə́ wo tɔrɔ kɔsɔn li, ǹsɛn nə́ wo Zuifun li. ¹⁰ Ǹ boo n ka kɛ din sɔɔ̃ nɛ, ǹ nə́ da wɔ nɛ. Mà wɔ n yiri koa ǹsɛn Lawa a sɔmɔ a doobaan li Zeruzalɛmu. Masɛ dɔ́ ga bɛ lɛ walan sɔnbɔraanɛ má zɛnaa. ¹¹ Sɛnɛ, Piɛrɛ bɛ́ á daa Antiɔsi kiwi, wɔ́ mɛ kɔn panparaanɛ. A giala, mà a din na á sã ǹ sii zɛnaa. ¹² Zaaki a dia dí‐a wolen bɛ́ ǹ tɔn daa wa, a na á goã màn bii kun ka tɔrɔ kɔsɔn kɛn nɛ, Krita a minin lɛa. Sɛnɛ, ǹ bɛ́ ǹ nə́ daa biikoo mɛn li, á n na á n bɔ ǹ ganaa. A màn bii kunun ǹ ni doo wa, a giala, a na á nyɛ́ɛ baa Zaaki a minin lɛn manɛ, ǹ paraa kurii boo ganaa kɛ taman yii. ¹³ Wɔ dɔɔ̃n Zuifun kɛn dɔn nə́ yoo, ǹ nə́ bɛa fɔ̃madinbaalɛ ǹ sii kɛ zɛnɛɛ ka Piɛrɛ wɔ bɛ́ lɔn. Haalɛ Barnabaasi dinmaa dɔ́ toa ǹ nə́ baã, ǹ nə́ da bɛa fɔ̃madinbaalɛ ǹ sii kɛ lɛ nɛ. ¹⁴ Sɛnɛ, má yɛ, máa ǹ ba koe Boo Tii Kɔɔ̃n a sonbore kɛ lɛ pepere wa. Má pɛ Piɛrɛ‐n min tumaa yii ni: “N din mɛn bɛ́ Zuifu lɛa, sii zɛnɛɛ ka tɔrɔ kɔsɔn wɔ bɛ́ lɔn, a ná a kɔnpii ka Zuifun landa‐n wa, ma n siɛ lɔn, n tɔn boo la n pɛ tɔrɔ kɔsɔn nɛ mà ǹ kɔ Zuifun landan lɛ ka pàã nɛ?” ¹⁵ Wɔsɛn man wɔ́ yɛ Zuifun lɛa. Wɔ bie tɔrɔ kɔsɔ sii baraa zɛnaalin lɛa, ka Zuifun dinin bɛ́ pii lɔn wa. ¹⁶ Sɛnɛ, wɔ á doɛ̃ wáa Lawa n lɛ koe min ganaa min pepere lɛa, a golee Yezu Krita li barka nɛ. A bie lɛ koe min ganaa Muizu a dí‐pɛn zɛnaan lɛa wa. Wɔsɛn dɔn man wɔ golee Yezu Krita li, màn mɛn bɛ́ toɛ, Lawa lɛ kɔ wɔ ganaa min peperen lɛa, wɔa golee Krita li taman yii. Sɛnɛ, wɔa dí‐pɛn sii zɛnaan taman yii bie wa. A giala, Lawa a lɛ koe min kɔ́n ganaa min pepere lɛa, dí‐pɛn sii zɛnaan lɛa wa. ¹⁷ Sɛnɛ, táa wɔ ǹ giɛ li, wáa Lawa lɛ kɔ wɔ ganaa min peperen lɛa, wɔa doa kɔn ka Krita‐n kɛ a lɛa. Bɛ̀ ǹ nə́ wusoo ǹ nə́ wɔ yɛ sii baraa zɛnaalin lɛa, ka tɔrɔ kɔsɔn wɔ bɛ́ lɔn, Krita sii n ka bɛa sii baraa kɛ nɛ? Haayii, asɛ sii bie ka yɔrɔ kɔ́n nɛ wa! ¹⁸ Sonbore, ma din nə má n piã ka dí‐pɛn nɛ, máa ma a koe ǹ lɛ wa. Bɛ̀ má wusoo ma á koe ǹ lɛ, ma din nə má n din baa dí‐pɛn lɛ‐tiili lɛa. ¹⁹ A da yaa dí‐pɛn lɛn wɔ paǹ li, a n goon ka man má gã. Dí‐pɛn lɛn dininmaa man nə́ ma dɛ, màn mɛn bɛ́ toɛ, ma yii goã koo Lawa wɔ lɛa. Man má gã gɔn ganaa kun ka Krita nɛ. ²⁰ Ma yii bɛ́ koo ke, masɛ din yii bie koo doo wa, Krita yii n koo ma nɛ. A giala, maa tá kanaa ke kanna, ma yii n koo golee Lawa a Nɛgiĩ li gɔ́ɔ̃ nɛ. Asɛ lɛ na á ma narɛ, á n din nyin kɔ maa lɛa. ²¹ Ma bie Lawa a bǐɛ̃ kɛ biɛ sii kooro lɛa wa. A giala, bɛ̀ Lawa n lɛ koe min ganaa min pepere lɛa dí‐pɛn gɔ́ɔ̃ nɛ, bɛ̀ Krita a gɛ̀ n goɛ̃ sii kooro lɛa kəni.

¹ Galaasi yiriwɛɛnaan lɛn! Die na á kɔnkoãbaa zɛnaa ka nɛ? A da yaa, ǹ nə́ Yezu Krita a dere gɔn ganaa boo kɛ da ka yii‐n foaãnɛ. ² Man zoɛ̃, máa ka nɔ̀n‐diɛ kɛ a binyə kɔ ma la: Ka ǹ ká Lawa a Yiri Fu yɛ kaa dí‐pɛn lɛa, hinlaa ka Boo Tii Kɔɔ̃n mɛn ma ka golee li, bɛ a lɛa nɛ? ³ Ka ǹ yiriwɛɛnaan lɛa miɛ̃ ya? Ka ǹ ká a giala kɔ ka Lawa a Yiri Fu ni. Ka n zoɛ̃ mà ka a giala‐nyɔmɔɔ kanna ka ka dinin gɔ̀nɔn foo sii ni? ⁴ Kaa sii gigiã yɛ kɛ lɛ tumaa na á goã kooro? A boe la á kooro biɛ doɛ̃ wa! ⁵ Lawa ná a Yiri Fu kɔ ka la, a n kaãbaa ǹ siin zɛnɛɛ ka bii. A na á bɛ zɛnaa kaa dí‐pɛn siin zɛnaa a lɛa, hinlaa ka Boo Tii Kɔɔ̃n mɛn ma ka golee li, bɛ a lɛa nɛ? ⁶ A n miɛ̃, Lawa a sɛ́wɔ pɛ Abrahamu wɔ paǹ li kɛnɛn: “Abrahamu nə́ n foo doa Dɛnaa Lawa ganaa. Bɛ lɛ na á toa, Lawa kũ min pepere lɛa.” ⁷ Ka á kɔnboe ka a giala ma, ka dɔ̃, mà goleemali wolen man Abrahamu a nɛnyaan taãnan lɛa. ⁸ Lawa a sɛ́wɔ wɔ yiri da a‐n lɛlɛ, mà Lawa á re lɛ koe tɔrɔ kɔsɔn ganaa min peperen lɛa ǹ goleemali taman yii. Bɛ lɛ nɛ, á saa lɛlɛ á boo kɔɔ̃n kɛ pɛ Abrahamu ni: “Lawa á re barka diɛ kanaa minin tumaa ganaa n lɛa.” ⁹ Abrahamu golee li, Lawa tɔ́n barka da a ganaa. Bɛa yɔrɔ lɛ la, min mɛnɛn tumaa bɛ́ goleemali we, Lawa á re barka diɛ bɛn ganaa ka Abrahamu wɔ bɛ́ lɔn. ¹⁰ ‐ Sɛnɛ, min mɛnɛn bɛ́ n foo doɛ dí‐pɛn ganaa, mà ǹsɛn nə pepere kɔ Lawa yɔrɔ‐a, koe á re boe bɛn ganaa. A giala, á kiɛ̃‐n Lawa a sɛ́wɔ nɛ: “Min mɛn bɛ́ a re koe bɛa dí‐pɛ kɛ lɛ a boon lɛ a ǹ lɛ pã wa, bɔ̀n na á bɛa dɛnaa yɛ!” ¹¹ ‐ A n foaã dinin, Lawa a lɛ koe min kɔ́n ganaa min pepere lɛa, dí‐pɛn lɛ‐sii taman yii wa. A giala a tá kiɛ̃ nɛ: “Min mɛn bɛ́ a pepere wa, bɛa dɛnaa á re mɛnɛɛ. Sɛnɛ, min mɛn bɛ́ pepere, a bɔlɔgoondɛnaabaa n die toɛ a yii goã koo.” ¹² Dí‐pɛn lɛ‐sii bie goon ka goleemali‐n wa. A giala, Lawa a sɛ́wɔ pɛ: “Min mɛn bɛ́ dí‐pɛn bɔlɔ sii, a tá ǹ sii zɛnɛɛ, bɛa dɛnaa á re yiikoonaabaa yii bɛn taman yii.” ¹³ Koe mɛn goã wɔ mìi‐n dí‐pɛn lɛ‐tii a lɛa, Krita na á wɔ kirisibaa bɛ lɛ ganaa. A giala, koe bɔ a dinmaa lɛ ganaa wɔ a lɛa. Ka Lawa a sɛ́wɔ bɛ́ á pɛ lɔn: “Bɛ̀ ǹ nə́ min mɛn gere da da la, koedɛnaa n ka bɛ nɛ.” ¹⁴ Bɛ na á n zɛnaa, màn mɛn bɛ́ toɛ, Lawa barka mɛn da Abrahamu ganaa, bɛ dɔ tɔrɔ kɔsɔn kɛn tumaa ganaa Yezu Krita pàã ganaa. Bɛa yɔrɔ kɛ lɛ la, goleemali barka nɛ, wɔ n boe la, wɔ Lawa a lɛ kɔ ǹ Yiri Fu kɛ yɛ. ¹⁵ Ma dɔɔ̃nɔn lɛn, ka daa wɔ ga minbuiinin sii zɛnaa goon ganaa. Bɛ̀ minin man nə́ lɛ kɔ kɔn la wɔ, ǹ nə́ zɛnaa a yɔrɔ li, min kɔ́n ba ziziɛ̃ wa, min dɔ a màn diɛ li wa. ¹⁶ Lawa na á lɛ kɔ ǹ boon da Abrahamu ni ka a tɔrɔ nɛ. A bie á pɛ mà "ka a tɔrɔn nɛ", ka n pɛ mà a n min gigiã ganaa wa. Sɛnɛ, mà "ka a tɔrɔ nɛ". A n min goon toto nyɛɛ, bɛ n ka Krita nɛ. ¹⁷ Masɛ a taasiɛ n ka kɛ nɛ: Lawa din na á lɛ kɔ wɔ bɔrɔ, á zɛnaa a yɔrɔ li. Dí‐pɛn man nə́ daa lɛ̀ biɛsii ka pɔsɔɔ (430) bɛ kio. Bɛn ba boe la ǹ lɛ kɔ kɔn la lɛ sàabaa wa. Bɛ bie wa bɛ̀ Lawa a lɛ‐kɔ kɛ n kooro biɛ. ¹⁸ A giala, Lawa bǐɛ̃n mɛnɛn koa a din wɔn manɛ, bɛ̀ bɛn man yii dí‐pɛn pàã ganaa, bɛ̀ ǹ ba yii lɛ‐kɔ kɛ pàã ganaa doo wa. A da yaa Lawa na á bǐɛ̃ kɛ zɛnaa Abrahamu ni ka a lɛ‐kɔ kɛ barka nɛ. ¹⁹ Dí‐pɛn man nə́ daa wàa mɛn a lɛa kəni? Maǹ nə́ daa, ń giɛ màn mɛn bɛ́ sii baraa lɛ lɛa taãnɛ, wɔ bɛ dɔ̃. Lon a dia dí‐a wolen man nə́ bɛa dí‐pɛn kɛn lɛn kɔ. Ǹ nə́ min goon baa zɛlɛ lɛa, Muizu ni. Maǹ nə́ dí‐pɛn lɛn kɔ, mà ǹ goã yǎa Abrahamu tɔrɔ kɛ lɛ a daa doe, lɛ kɔ nə n wɔ asɛ mɛn lɛ nɛ. ²⁰ Bɛ̀ min goon din sɔɔ̃ n sii zɛnɛɛ, a laadoo ba zɛlɛ ganaa wa, a da yaa lɛ‐kɔ kɛ gɔ́ɔ̃ nɛ, Lawa din sɔɔ̃ nɛ. ²¹ Dí‐pɛn lɛn man zia biɛ kɔn ka Lawa a lɛ‐kɔ kɛ‐n kəni? Haayii, ǹ ba zia biɛ kɔn wa! Sonbore, dí‐pɛn nə́ n kɔ. Bɛ̀ pàã nə ǹ lon ǹ nə́ nyin nyabaã koe minbuiinin la, bɛ̀ min tá boe la, a pepere kɔ Lawa yɔrɔ‐a ǹ pàã ganaa. ²² Sɛnɛ, Lawa a sɛ́wɔ pɛ, mà kanaa minbuiin tumaa n sii baraa pàã giulun. Màn mɛn bɛ́ toɛ, Lawa a lɛ kɔ ǹ sii lɛ nə n zɛnaa goleemali wolen ne, ka golee Yezu Krita li barka nɛ. ²³ Goleemali biikoo bɛ́ a tɔn dɔ wa, wɔ n wɔ́ goã bɛ̀rɛn lɛa dí‐pɛn gɔn. Wɔ ǹ wɔ́ goã n yii diɛ bɛa goleemali kɛ lɛ la. ²⁴ Bɛa yɔrɔ kɛ lɛ la kəni, dí‐pɛn lɛn man nə́ goã wɔ lɛduə̃li lɛa. Wɔ n wɔ́ goã n yii diɛ Krita a daa la, ń giɛ wɔ á min peperen biɛ Lawa yɔrɔ‐a wɔa goleemali a lɛa. ²⁵ Sɛnɛ kanna, goleemali a daa kio, wɔ bie wɔ lɛduə̃li kɛ wɔn lɛa doo wa. ²⁶ A giala, goleemali barka nɛ, ka tumaa n Lawa a nɛnyaanan lɛa Yezu Krita wɔ gɔ́ɔ̃ nɛ. ²⁷ Hiĩ, ka mɛnɛn tumaa bɛ́ ka batɛmu yɛ Krita wɔ gɔ́ɔ̃ nɛ, ka n ká Krita wɔ ka dinin ganaa. ²⁸ Kanna, Zuifu laanka tɔrɔ kɔsɔ bɔkɔnlɛ banban doo wa. Bɛ̀rɛ laanka tá ma din gɔn wìi a lɛa wole bɔkɔnlɛ banban doo wa. Lɔ laanka giĩ bɔkɔnlɛ banban doo wa. A giala, ka tumaa n màn goon lɛa Yezu Krita wɔ gɔ́ɔ̃ nɛ. ²⁹ Bɛ̀ ka á Krita wɔn lɛa, bɛ n nyɛɛ kəni, mà ka n Abrahamu tɔrɔn dɔn lɛa. Lawa nə n lɛ kɔ la ka bǐɛ̃n mɛnɛn nɛ, ka dɔn tá re bɛn yii, a kɔnpɛ ka Lawa din a lɛ‐kɔ kɛ nɛ.

¹ Maa taasiɛ n ka kɛ‐n kəni: Nɛ mɛn bɛ́ ǹ di a kíɛ̃‐saali lɛa, a n goon ka bɛ n bɛ̀rɛ lɛa a nɛtenbaa tumaa gɔ́ɔ̃ nɛ, a laanɛ a din nə màn tumaa a dɛnaa lɛa. ² A saa a tenmaa ganaa, a n goɛ̃ a tooli laanka a sii yɔrɔ‐bɔlen wɔ gɔ́ɔ̃ nɛ, ǹ di biikoo mɛn pɛ, yǎa bɛ doe. ³ Wɔsɛn dɔn man wɔ́ goã miɛ̃ ka nɛnyaanan bɛ́ lɔn. Wɔ n wɔ́ goã kanaa a màn pàãdɛnan kɛn gɔn, wɔ nə́ ǹ bɛ̀rɛn lɛa. ⁴ Sɛnɛ, biikoo mɛn nə́ n bɔ á n koa, bɛ bɛ́ á dɔ, Lawa ná a Nɛgiĩ dia. Á yɛ lɔ la, Zuifun dí‐pɛn pàã giulun, ⁵ màn mɛn bɛ́ toɛ, a da tá dí‐pɛn pàã giulun wolen kirisibaa. A din lɛ pàã ganaa, Lawa wɔ baa a nɛnyaanan lɛa. ⁶ Wɔ bɛ́ na a nɛ taãnan lɛa, bɛ lɛ nɛ, Lawa ná a Nɛgiĩ Yiri dia wɔ foo ne. Bɛ lɛ n pii wɔ gɔ́ɔ̃ nɛ mà "Wɔa Díi". ⁷ A bɛ́ miɛ̃, ka bie bɛ̀rɛn lɛa doo wa, sɛnɛ, ka ǹ nɛn lɛa. Bɛ̀ ka ǹ nɛn lɛa, Lawa màn mɛn koa a nɛn manɛ, ka á re bɛ yii. ⁸ Lɛlɛ, ka bɛ́ ka goã Lawa doɛ̃ wa, ka ǹ ká goã màn kɔsɔn bɛ̀rɛn lɛa, màn mɛnɛn bɛ́ ǹ ba Lawa taãnan lɛa wa. ⁹ Sɛnɛ kanna, ká Lawa dɔ̃. A taãnbaa din li Lawa na á kasɛn dɔ̃. Kanaa màn pàãwɛɛnan kɛn, là goon ná a ba ǹ ganaa wa, ka ǹ li ka goã bɛn bɛ̀rɛn lɛa doo? ¹⁰ Ka ǹ tɔn zín koe lɛawaan tɛnɛn la, ka muin tɛnɛn nɛ, waáraan tɛnɛn nɛ ka lɛ̀n tɛnɛn nɛ. ¹¹ Nyɛ́ɛ tá ma ganaa kaa wɔ paǹ li. Masɛ dí mɛn tumaa nya ka nɛ, bɛ n die goɛ̃ kooro? ¹² Ma dɔɔ̃nɔn lɛn, man ka nyankoe, ka giã ká masɛ bɛ́ lɔn. A giala, mà ma dɔ nə́ n din baa ka ka bɛ́ lɔn. Ka sii baraa kɔ́n zɛnaa ma‐n lɛlɛ sɛn wa. ¹³ Ka á doɛ̃ taãnɛ, mà ma bɛ́ Boo Tii Kɔɔ̃n kɛ pii ka‐n bibinaanɛ, mà busu a lɛa nɛ. ¹⁴ Ma gɔ̀nɔn‐busii kɛ goã sii kaka lɛa ka ganaa. Ka bɛ din tumaa nɛ, ka nyaǹ bɔ ma ganaa, ká ma toa walan wa. Bɛ din na á toa dinin ká ma kũ doɛ̃, ka Lawa a lon a dia dí‐a wole goon ne ma nɛ, hinlaa ka Yezu Krita din ni ma nɛ. ¹⁵ Nyɛnyaa mɛn goã ka‐n lɛlɛ, bɛ á maa kəni? Ma á boe la ma siére kɛ sɛ pɛ ka a lɛa. Bɛ̀ ka ǹ ká boo la, bɛ̀ ka n yii nànan waa ka ǹ kɔ ma la. ¹⁶ Sɛnɛ kanna, ma taãn mɛn lɛ pɛ ka nɛ, bɛ n ma biɛ kaa zɔ́ɔ lɛa? ¹⁷ Minin tá n là kakaɛ̃ ka li, sɛnɛ, kaa bǐɛ̃ kɔ a lɛa bie wa. Maǹ giɛ li mà ǹ ka na kɔn ka masɛ nɛ, ń giɛ ka á n là kakaɛ̃ ǹsɛn dinin li. ¹⁸ Sonbore, bɛ̀ min tá n là kakaɛ̃ ka li, bǐɛ̃ a lɛa, bɛ á siĩni biikoo tumaa li. Sɛnɛ, a bie pàã lɛa, masɛ din goã ka li ma bɛ zɛnaa wa. ¹⁹ Maa giaáran lɛn, ma bɛ́ fuu mɛn yii ka a lɛa kanna, a n goon ka lɔ nɛ‐yɛle a fuu ni, yǎa Krita yii ka nɛ. ²⁰ Bɛ̀ man ka li biikoo kɛ gɔ́ɔ̃ nɛ, ma boo la ma boo da ka‐n ka yɔrɔ kɔsɔ nɛ, a n kɔɔ̃n ma ganaa. A giala, kaa sii á gɔ́ɔ̃‐bii diɛ ma ganaa. ²¹ Man nɔ̀n diɛ ka la, kasɛn mɛnɛn bɛ́ zoɛ̃ mà ka goã Muizu a dí‐pɛn giulun. Bɛa dí‐pɛn kɛn lɛn bɛ́ boo mɛn diɛ, ka ǹ ka a miɛ wa? ²² Sonbore, a n kiɛ̃ nɛ Lawa a sɛ́wɔ nɛ, mà Abrahamu a nɛ n paa. Ǹ goon na á yɛ a bɛ̀rɛlɔ Agaara la, ǹ goon dɔ́ yɛ a lɔ wɔsiɛ Saaraa la. ²³ A bɛ̀rɛlɔ a nɛ lɛ na á yɛ minbuiin nɛ foo sii gɔ́ɔ̃ nɛ. Sɛnɛ, a lɔ wɔsiɛ a nɛ kɛ na á yɛ Lawa a lɛ kɔ kɛ wɔ gɔn la. ²⁴ Boon kɛn man sii a kɔnboen giala pii wɔ nɛ. A giala, lɔ màn paa kɛ n lɛ kɔ kɔn la màn paa giala pii wɔ nɛ. Lɛ kɔ mɛn nə n wɔ Sinayii kele la, Agaara a sii n bɛ a kɔnboe lɛa. A nɛnyaanan mɛnɛn yɛ, bɛn nə́ bɛ̀rɛn baa. ²⁵ Bɛ̀ wɔ á pii mà Agaara, Sinayii kele mɛn bɛ́ Larabu gána nɛ, wɔ n bɛ boo diɛ. Sɛnɛ, wɔ á boe la wɔ zɔɔ̃ kɔn ka pelo a Zeruzalɛmu kɛ dɔ nɛ. Zeruzalɛmu n bɛ̀rɛ lɛa, kun ka a nɛnyaanan tumaa nɛ. ²⁶ Sɛnɛ, lɔ wɔsiɛ kɛ n goon ka lon a Zeruzalɛmu kɛ nɛ, a din nə wɔa náa lɛa. ²⁷ Taãn nɛ, Lawa a sɛ́wɔ pɛ: “Nsɛ lɔ mɛn bɛ́ n tɔn nɛ yɛ duduu wa, yoo n nə n nyɛnyaa! N lɛ dɛ ka foo kɔɔ̃n nɛ, nsɛ mɛn bɛ́ n tɔn nɛ‐yɛ a fuubaa dɔ̃ wa! A giala, ǹ lɔ mɛn toa walan, bɛ á re nɛ yii á la lɔ mɛn bɛ́ kun ka ǹ zuũ-n ni.” ²⁸ Ma dɔɔ̃nɔn lɛn, kasɛn tumaa n ká yɛ nɛnyaanan lɛa, á kɔnpɛ ka Lawa a lɛ‐kɔ kɛ nɛ, ka Izaaki wɔ bɛ́ lɔn. ²⁹ Lɛlɛ, nɛ mɛn bɛ́ á yɛ minbuiinin nɛ yɛ ǹ gɔn la, bɛ na á goã boe goon kɛ yii ni. Yiri Fu nə ǹ goon mɛn a yɛ boo da ke lɛn. A din goon nə ke n zɛnɛɛ kanna dɔ nɛ. ³⁰ Sɛnɛ, sɛ́wɔ lɛ n wàa boo diɛ? A n kɛ pii: “Bɛ̀rɛlɔ lɛ laanka a nɛgiĩ lɛ loo, a giala, bɛ̀rɛlɔ kɛ a nɛgiĩ doamaa bie, a kíɛ̃ gii kɔn ka lɔ wɔsiɛ kɛ a nɛ n wa.” ³¹ Bɛ lɛ nɛ, ma dɔɔ̃nɔn lɛn, wɔ bie bɛ̀rɛ a nɛnyaanan lɛa wa, wɔ n lɔ wɔsiɛ a nɛnyaanan lɛa.

¹ Krita na á wɔ si bɛ̀rɛbaa la, mà wɔ goã wɔ gɔn wìi a lɛa taãn‐taãnɛ. Ka toa ka goã doa‐n sɔnbɔraanɛ bɛa tá ma din gɔn wìi a lɛa kɛ lɛ gɔ́ɔ̃ nɛ. Ka nyan toa, ka wusoo ka ka dinin kɔ bɛ̀rɛbaa la doo wa. ² Masɛ Pooli n pii ka nɛ, máa bɛ̀ ka toa ǹ nə́ ka kuru, Krita là kɔ́n ba yii ka ganaa doo wa. ³ Man wusii ma á pii ka‐n doo, máa bɛ̀ min woo min toa ǹ nə́ kuru, ǹ dɛnaa doamaa nɛ a dí‐pɛn sii din tumaa dɔ zɛnaa. ⁴ Táa ka n giɛ li, mà Lawa lɛ kɔ ka ganaa min peperen lɛa dí‐pɛn taman yii! Haya, ka n ká n dinin na ka n bɔ Krita ganaa. Kaa wɔ gii ba Lawa a bǐɛ̃ kɛ‐n doo wa. ⁵ Wɔsɛn foo n doa nɛ wáa Lawa á re wɔ biɛ min peperen lɛa. Wɔ nə n yii diɛ bɛ lɛ la Yiri Fu barka nɛ, asɛ mɛn bɛ́ dí nyɛɛ wɔa goleemali gɔ́ɔ nɛ. ⁶ A giala, min mɛn bɛ́ Krita wɔ gɔ́ɔ̃ nɛ, kurii laanka kuriibaã a màn kɔ́n lɛa bɛa dɛnaa wɔ paǹ li wa. Màn mɛn bɛ́ màn lɛa, golee Yezu li ni, bɛ nə n nyaa ka miãn narɛɛ nɛ. ⁷ Ka à giala kɔ doɛ̃ sɔnbɔraanɛ! Sɛnɛ, die na á ka kurə́ mà ka nyan sonbore boo lɛ si doo wa? ⁸ Lawa bie á ka kurə́ wa, a giala a din na á ka bíi. ⁹ Ka ǹ bɛ́ pii lɔn sii baraa wɔ paǹ li: “Yɔ bù boɛɛn nə toɛ buuru yaa tumaa yoo.” ¹⁰ A laanka bɛ tumaa nɛ, ma foo á doa‐n Dɛnaa ganaa kaa wɔ paǹ li. Ma á doɛ̃, máa ka a re zii kɔsɔ siɛ wa. Sɛnɛ, min mɛn bɛ́ ka yiri lɔlɛkɔn, ta ǹ dɛnaa n màn mɛn lɛa, Lawa á re dɔlɔ boe a ganaa. ¹¹ Ma din wɔ paǹ li, dɔɔ̃nɔn lɛn, bɛ̀ ma din lɛ n má pɛ doo, máa kurii á siĩni, wàa na á baa, ǹ tá tɔn boe ma din yii‐n dɔn? Bɛ̀ bɛ n taãn lɛa, bɛ̀ ma bɛ́ Krita a dere gɔn ganaa boo mɛn diɛ, bɛ̀ bɛ a wusii a min kɔ́n yiri lɔlɔkɔn doo wa. ¹² Bɛ̀ masɛ wɔ a lɛa nɛ, min mɛnɛn bɛ́ ka yiri lɔlɛkɔn, bɛn nə ǹ dí‐pɛ siin lɛn zɛnaa ǹ wo nyɛɛnɛ, ǹ nə ǹ giĩbaa dɔ din bɔ duduu. ¹³ Kasɛn wɔ paǹ li, ma dɔɔ̃nɔn lɛn, Lawa na á kasɛn bíi mà ka goã ka gɔn wìi a lɛa. Sɛnɛ, ka bɛ́ ka dinin gɔn wìi a lɛa ke, ka nyan taasɛ, mà ka á boe la ka sii tumaa zɛnaa kanna, a kɔnpɛ ka ka gɔ̀nɔn foo siin kɛn nɛ wa. Sɛnɛ, ka n dɔ kɔn lɛ ka kɔn‐narɛɛ nɛ. ¹⁴ A giala, dí‐pɛ tumumaa lɛ n piɛ̃ ka boo goon toto kɛ nɛ: “Ǹ miã kɔsɔ narɛ ka n bɛ́ n din narɛ lɔn.” ¹⁵ Sɛnɛ, bɛ̀ ka á sɔndoe kɔn ganaa ka n kɔn soɛ̃, ka yiri bɔ. Bɛ bie wa, ka n die kɔn ziziɛ̃. ¹⁶ Ka n too kɔ ma lon: Ka tɔ wɔ Yiri Fu gòã wuu li, ka a re gɔ̀nɔn foo siin zɛnɛɛ doo wa. ¹⁷ A giala, gɔ̀nɔn foo siin man yɔ boe kɔn ka Yiri Fu wɔn nɛ. Yiri Fu dɔ wɔn man yɔ boe kɔn ka gɔ̀nɔn wɔn nɛ. Zɔ́ɔbaa nə ǹ bii ni. Bɛ lɛ na a toɛ ka á ka dinin foo sii zɛnɛɛ wa. ¹⁸ Sɛnɛ, ka toa Yiri Fu ka nyɛɛnaan bɔ, ka a re goɛ̃ dí‐pɛn giulun doo wa. ¹⁹ Gɔ̀nɔn foo siin bɛ́ n zɛnɛɛ lɔn ǹ tá ǹ doɛ̃: kɔrɔbaa nɛ, gɔ̀ sii zɛnaa nɛ, din kũ doɛ̃baã nɛ, ²⁰ dì wúlu bɔ nɛ, ka dagòã si ni. Minbuiinin man zɔ́ɔbaa we kɔn ganaa, ǹ nə́ zian diɛ kɔn ganaa, ǹ foo n wuu pii, foo‐yoo la ǹ yii ni, ka miã lɔ zuũbaa nɛ. Maǹ nə n niniɛ kɔn tanlɛ tanlɛ, ǹ nə́ kurun lɛa yɔ boe kɔn ganaa. ²¹ Maǹ yii bɔ miãn gɔn màn li wolen lɛa, ǹ nə́ n dinin koe yɔ mi á la yii‐n la, ǹ nə́ basaã‐kɔlen lɛa, ka bɛ miã sii kɔsɔn dɔn nɛ. Man wusii ka yiri diɛ a‐n kanna doo, ka ma bɛ́ má pɛ ka‐n lɔn lɛlɛ, máa bɛ miã min kɛ kɔ́n ba Lawa a kiibaa ǹ bǎã yii kíɛ̃ lɛa wa. ²² Sɛnɛ, Yiri Fu bɛ́ sii mɛn zɛnɛɛ wɔ nɛ, bɛ dɔ á ke: kɔn‐narɛɛ nɛ ka nyɛnyaa nɛ, là nyantoro ne ka foo‐kũ ni, min bǐɛ̃baa nɛ ka yiri kɔ sii li ni, ka bɔlɔgoondɛnaabaa nɛ, ²³ foo‐basiɛ̃ nɛ ka boomadinla nɛ. Dí‐pɛn ba yɔ boe bɛa sii kɛ miã kɔ́n ganaa wa. ²⁴ Min mɛnɛn bɛ́ Yezu Krita wɔn lɛa, bɛn man nə́ ǹ gɔ̀nɔn foo siin kɛn dere gɔn ganaa, kun ka ǹ lɛ mui ǹ sii baraan nɛ. ²⁵ Yiri Fu bɛ́ á nyin dii kɔ wɔ la, yǎa wɔ toɛ a wɔa giã ǹ gɔn dɔ tele. ²⁶ Wɔ nyan din‐koalin baa wa. Ga kɔn lɛ li nyan goã wɔ bii wa, yii bɔ kɔn gɔn màn li dɔ nyan goã wa.

¹ Ma dɔɔ̃nɔn lɛn, bɛ̀ ka min kũ sã ǹ sii zɛnɛɛ, kasɛn mɛnɛn bɛ́ Lawa a Yiri Fu n ka li, ka toa ka da zii pepere la. Sɛnɛ, ka zɛnaa ka foo‐basiɛ̃ nɛ a wɔ paǹ li. Ka ga ka dinin walan, ka nyan toa ǹ ka bebere ǹ ka da sii‐n wa. ² Ka n dɔ kɔn lɛ, ka kɔn a guĩ gũ. Bɛ̀ ka á zɛnɛɛ miɛ̃, ka ǹ Krita a dí‐pɛn lɛ sii. ³ Bɛ̀ min mɛn tá taasɛ mà asɛ n màn gole lɛa, a ná a màn kɔ́n dɔ lɛa wa, a nə n din yiri siɛ̃. ⁴ Didie ga a din a zɛnaa ǹ sii ganaa. Bɛ̀ a tá a din laakalaa ǹ sii lɛa, bɛ n kɔɔ̃n a din sɔɔ̃ ganaa. Bɛ ba n zoɛ̃ kɔn ka min kɔsɔn wɔ‐n wa. ⁵ A giala, didie n die a din a guĩ guĩ. ⁶ Ǹ bɛ́ min mɛn darɛɛ Boo Tii Kɔɔ̃n kɛ ganaa, màn mɛn tumaa bɛ́ a gɔn, a doamaa nɛ, a gii kɔn ka a daraali kɛ nɛ. ⁷ Ka nyan sã ka dinin yiri ganaa wa. Min ba yaa we Lawa ganaa wa. Bɛ̀ min màn mɛn da, a n die bɛ lɛ kuri. ⁸ Bɛ̀ min màn da á kɔnpɛ ka a gɔ̀nɔn foo sii ni, gɔ̀nɔn foo sii bɛ́ màn mɛn koe, a n die bɛ kuri: Gɛ̀ nɛ. Sɛnɛ, bɛ̀ min màn da á kɔnpɛ ka Yiri Fu foo sii ni, Yiri Fu bɛ́ màn mɛn koe, a n die bɛ kuri: nyin nyabaã nɛ. ⁹ Wɔ nyan nɔmaa ka sii bǐɛ̃ zɛnaa‐n wa. A giala, bɛ̀ wɔ n gù basã wa, wɔ á re màn sonbore kuri, bɛ̀ a biikoo dɔ. ¹⁰ A bɛ́ miɛ̃, bɛ̀ wɔ á boe la biikoo woo biikoo li, wɔ toa wɔ sii bǐɛ̃ zɛnaa min tumaa nɛ, sanparɛ min mɛnɛn bɛ́ wɔ dɔɔ̃nɔn lɛa goleemali gɔ́ɔ̃ nɛ. ¹¹ Ka ga sɛ́wɔ kiɛ̃ dadaran kɛn ganaa. Ma din nə má bɛn kiɛ̃ ka ma gɔn nɛ, ma á ǹ diɛ ka la. ¹² Min mɛnɛn bɛ́, minbuiinbaa a din nyaa sii nə́ ǹ ganaa, bɛn lɛn man ke mà yǎa ka n kuri. Sɛnɛ, a zɛnaa miɛ̃ giala n ka kɛ din sɔɔ̃ nɛ: Zuifun baran bɔ ǹsɛn yii ni, Krita a dere ǹ gɔn kɛ a lɛa wa. ¹³ A giala, ǹ dinin mɛnɛn bɛ́ n kuri, ǹ ba dí‐pɛn lɛ‐sii wa. Bɛ din tumaa kio, maǹ zoɛ̃ mà ǹ ka kaa kurii ganaa, màn mɛn bɛ́ toɛ, ǹ nyaǹ mɛn da ka gɔ̀nɔn ganaa, ǹ nə n dinin laakalaa bɛ a lɛa. ¹⁴ Masɛ yii li, din laakalaa ǹ mìi kɔsɔ banban, á kiɛ̃ wɔa Dɛnaa Yezu Krita a dere ǹ gɔn kɛ la wa. Bɛ lɛ pàã ganaa, kanaa gã masɛ yii li, masɛ dɔ gã kanaa yii li. ¹⁵ Kurii ni ka kuriibaã nɛ, bɛ kɔ́n ba màn lɛa wa. Lawa a wusoo a wɔ baa min dii lɛa ke, bɛ din sɔɔ̃ n màn lɛa. ¹⁶ Min mɛnɛn bɛ́ koe bɛa sii kɛ lɛ, là nyantoro laanka Lawa a makara‐doɛ̃ die ǹ dɔ bɛn li kun ka Lawa a zaman kaa kun kɛ din tumaa nɛ. ¹⁷ Kɛ kio, kɛ nyɛɛnɛ, min kɔ́n nyan nɔmaa ǹ sii zɛnaa ma‐n doo wa. A giala, nyaǹan mɛnɛn bɛ́ ma gɔ̀nɔn ganaa, bɛn man nyɛɛ mà Yezu a bɛ̀rɛ n ka ma nɛ. ¹⁸ Ma dɔɔ̃nɔn lɛn, wɔa Dɛnaa Yezu Krita a bǐɛ̃ die a goã ka li. A n baa miɛ̃.