EFƐƐZI

EFƐƐZI

¹ Masɛ Pooli n Yezu Krita a dia dí‐a wole lɛa, á kɔnpɛ ka Lawa foo sii ni. Kasɛn Efɛɛzi a Lawa a minin mɛnɛn bɛ́ bɔlɔgoondɛnan lɛa, tá kun ka Yezu Krita‐n gɔ́ɔ̃ nɛ, ma á fòo diɛ ka nɛ. ² Wɔ Di Lawa laanka wɔa Dɛnaa Yezu Krita die ǹ bǐɛ̃ zɛnaa ka nɛ, ǹ là nyantoro kɔ ka la. ³ Barka tá Lawa ganaa, asɛ mɛn bɛ́ wɔa Dɛnaa Yezu Krita n Di Lawa lɛa. Wɔa tá kun ka Krita‐n a lɛa nɛ, á barka da wɔ ganaa, ka lon a bǐɛ̃ màn tɔrɔ tumaa nɛ. ⁴ Wɔa tá kun ka Krita‐n lɛ a lɛa nɛ, Lawa wɔ bɔ a din wɔn lɛa, bɛ̀ a bɛ́ a tɔn kanaa zɛnaa wa. A n mà wɔ goã min sonboren lɛa a din yɔrɔ‐a, zɛ̀rɛ ná a ba wɔ ganaa wa. A din a kɔn‐narɛɛ gɔ́ɔ̃ nɛ, ⁵ a na á saa lɛlɛ, á wɔ baa a din a nɛnyaanan lɛa ka Yezu Krita barka nɛ. A na á zɛnaa miɛ̃, a giala mà bɛ á kɔɔ̃n a ganaa. ⁶ A n mà wɔ asɛ a bǐɛ̃ golee kɛ lɛ laakalaa. A bǐɛ̃ mɛn baa wɔ la ka bǐɛ̃baa ǹ foo ne, a ná a Nɛgiĩ narɛɛ wole kɔ wɔ la. ⁷ Krita na á wɔ si bɛ̀rɛbaa la ka a din mà nɛ. A din na á toa wɔa sii baraan nə́ n toa wɔ nɛ. Lawa a bǐɛ̃baa lɛ á gole! ⁸ Lawa din na á bɛa bǐɛ̃ lɛ zɛnaa wɔ nɛ. Á yiri tumaa kɔ wɔ la, màn mɛn bɛ́ toɛ, a din sii mɛn yɔrɔ bɔ, mà wɔ bɛ dɔ̃. ⁹ Lawa dinmaa na á saa lɛlɛ á bɛa sii lɛ yɔrɔ bɔ á koa, á n die zɛnɛɛ ka Krita nɛ. A din foo sii ni, á goã durii‐n lɛlɛ. Sɛnɛ kanna, á nyaa wɔ nɛ. ¹⁰ Bɛ̀ a biikoo dɔ ǹ mɛn waáraa, màn mɛnɛn tumaa bɛ́ lon, ǹ mɛnɛn tumaa bɛ́ tán, a n die ǹ soekɔn, a goledɛnaa goon toto koa ǹ mìi la, bɛ n ka Krita nɛ. ¹¹ Wɔa tá kun Krita‐n lɛ gɔ́ɔ̃ nɛ, Lawa nə n lɛ kɔ a minin la ka màn mɛn nɛ, wɔ dɔn nə́ wɔa wɔ gii yɛ. Bɛ na á kɔnpɛ ka a din a sii yɔrɔ bɔ a koa nɛ. A giala, a din nə sii tumaa zɛnɛɛ á kɔnpii ka a din foo sii ni. Lawa din na á saa lɛlɛ á wɔ bɔ, ¹² mà wɔ asɛ a gugurubaa kɛ laakalaa, wɔsɛn Zuifun mɛnɛn bɛ́ wɔ n foo doa Krita ganaa bibinaanɛ. ¹³ Kasɛn dɔn bɛ́ ka sonbore boo kɛ ma, Boo Tii Kɔɔ̃n kɛ lɛ ka kirisibiɛ, ka dɔn man ká golee Krita lɛ li. Bɛ lɛ nɛ, Lawa din nə n lɛ kɔ ka Yiri Fu mɛn nɛ, a na á bɛ kɔ ka la, a wɔ baa ǹ nyaǹ kiɛ̃ lɛa ka ganaa. ¹⁴ Yiri Fu lɛ n nyɛɛ mà Lawa bǐɛ̃ mànan mɛnɛn koa a zaman nɛ, mà wɔ á re bɛn yii. A din dɔ n wɔ foo doɛ mà ǹ tá re wɔa wɔ biɛ, bɛ̀ wɔa si bɛ̀rɛbaa la lɛ pã ǹ mɛn waáraa. A bɛ́ miɛ, ka daa wɔ Lawa a golebaa tɔ bɔ. ¹⁵ Má kaa golee wɔa Dɛnaa Yezu Krita li kɛ boo ma, ka kaa Lawa a minin tumaa narɛɛ kɛ nɛ. ¹⁶ Bɛ lɛ n ke, bɛ̀ ma á maa Lawa nyankoe kaa lɛa lɔn, man barka diɛ Lawa‐n baraabaraa ka a lɛa. ¹⁷ Wɔa Dɛnaa Yezu Krita a Lawa, Díi mɛn bɛ́ gugurubaa ná a wɔ lɛa, bɛ die a Yiri Fu kɔ ka la, bɛ Lawa nyaa ka nɛ, ka boo la ka dɔ̃ taãnɛ. ¹⁸ A die a ka yiin bũ, a din bɛ́ ka bíi mìi mɛn ganaa, ka boo la ka bɛ yɛ. A bɛ́ bǐɛ̃ sonboren mɛnɛn dɔn koɛ ka nɛ, kun ka a zaman tumaa nɛ, a die a toa ka bɛn là dɔ̃. ¹⁹ Pàã gole mɛn bɛ́ a lon goleemali wolen wɔ lɛa, a die a toa ka bɛ dɔ̃. A na á n we bɔ ka bɛa pàã gole kɛ lɛ nɛ, ²⁰ á Krita yii kaa nɛ, á bɔ geren li á da yiikoonaan li, á koa lon, a din gusin. ²¹ A na á koa lon màn pàãdɛnan tumaa mìi la, ka ǹ goledɛnan nɛ. Tɔ mɛn bɛ́ boe la a tá n koe pelo a kanaa kɛ nɛ, ka kanaa kɛ‐n die, a na á koa bɛ tumaa mìi la. ²² Hiĩ, Lawa na á màn tumaa kaa Krita gòãn giulun, á koa goledɛnaa lɛa Lawa a sɔmɔ kɛ mìi la. ²³ Lawa a sɔmɔ lɛ n Krita gɔ̀nɔn lɛa, Krita lɛ na á pã a din lɛ nɛ, a lɛ pã kanaa tumaa dɔ nɛ.

¹ Lɛlɛ, ka ǹ ká goã geren lɛa Lawa wɔ paǹ li, kaa sã ǹ siin lɛa, ka kaa sii baraan nɛ. ² Ka ǹ ká goã bɛ lɛ gɔ́ɔ̃‐n lɛlɛ, bɛ̀ ka bɛ́ tɔn koe kanaa kɛ a zɛnaa ǹ siin lɛ. Kanaa lɛ a goledɛnaa mɛn bɛ́ kii lɛa lon laanka tán biin ni, yiri lɛa dí nyɛɛ Lawa bɔlɔ‐tiilin bii, ka ǹ ká goã bɛ bɔlɔ sii. ³ Wɔ tumaa n wɔ́ goã ka bɛn lɛn bɛ́ lɔn, wɔ ǹ wɔ́ goã wɔa sii zɛnɛɛ wɔa minbuiin baa ǹ foo sii babaraan li. Wɔ gɔ̀nɔn laanka wɔ yiri bɛ́ giɛ màn mɛn li, wɔ ǹ bɛ zɛnɛɛ. Wɔa minbuiinbaa kɛ lɛ a lɛa nɛ, wɔ́ goã kɔnboe ka Lawa a foo‐yoo kɛ lɛ nɛ, ka gialakunun tumaa wɔ bɛ́ lɔn. ⁴ Sɛnɛ, Lawa a makara doɛ̃ á gole. Á wɔ narɛ ka kɔn‐narɛɛ gole ne. ⁵ Bɛ lɛ nɛ, wɔ bɛ́ geren lɛa wɔa sã ǹ siin lɛa ǹ mɛn waáraa, a din na á wusoo á yiikoonaabaa kɔ wɔ la kun ka Krita nɛ. Lawa a bǐɛ̃baa a lɛa nɛ ká kirisibaa. ⁶ Wɔa tá kun ka Yezu Krita‐n lɛ a lɛa, Lawa wusoo á yiikoonaabaa kɔ wɔ la kun ka a din ni, mà wɔ die wɔ boo la, wɔ goã pàã la kun ka a din ni lon. ⁷ Lawa na a ná a bǐɛ̃baa lɛ nyaa wɔ nɛ ka Yezu Krita nɛ. A na á zɛnaa miɛ̃, mà min tumaa dɔ̃ biikoo tumaa li, mà asɛ a bǐɛ̃baa lɛ a golebaa miã banban. ⁸ Lawa a bǐɛ̃ lɛ a lɛa nɛ, ká kirisibaa goleemali pàã ganaa. Bɛa kirisibaa kɛ bie boe ka dinin li wa, Lawa a bǐɛ̃baa ǹ màn nɛ. ⁹ A bie ka dinin doakasie‐n giala pii wa. Bɛ lɛ nɛ, min kɔ́n ba boe la a n din laakalaa wa. ¹⁰ A giala, mà Lawa din na á wɔ yɔrɔ bɔ, á wɔ zɛnaa wɔa tá kun ka Yezu Krita‐n kɛ gɔ́ɔ̃ nɛ, mà wɔ boo la wɔ nya ǹ dí sonboren nya. Lawa din na á saa lɛlɛ, á bɛa nya ǹ dín kɛn lɛn yɔrɔ bɔ, ń giɛ wɔ tá ǹ siin zɛnɛɛ. ¹¹ Ka bie ká yɛ Zuifun lɛa wa. Zuifun man nə́ goã ka bíi soroman, ǹ nə́ n dinin bíi kurii wolen. Bɛa kurii lɛ n sii a kɔnboe lɛa, ǹ nə́ goã zɛnɛɛ ǹ dinin gɔ̀nɔn ganaa. Ka goã lɔn lɛlɛ, ka n yiri koa ka bɛ nɛ. ¹² Ka dɔ̃ mà bɛa biikoo li, mà ka ǹ ká goã sɔsɔɔ kɔn ka Krita nɛ. Lawa zaman mɛn bɔ, ka goã kun ka bɛ‐n wa, ka ǹ ká goã tiin lɛa. A lɛ kɔ a zaman la ka màn mɛn nɛ, á lɛ kɔ kɔn la wɔ la, kaa wɔ gii goã bɛ‐n wa. Ka ǹ kanaa miɛ̃, ka yiri a doa‐n màn kɔ́n ganaa wa, kaa Lawa banban. ¹³ Sɛnɛ kanna, Yezu Krita wɔbaa gɔ́ɔ̃ nɛ, ka bɛ́ ká goã sɔsɔɔ a ganaa, ka n ká wusoo ka n mɔrɔ a ganaa, Krita din a gɛ̀ pàã ganaa. ¹⁴ A giala, Krita din na á là nyantoro kɔ wɔ la, á Zuifun laanka tɔrɔ kɔsɔn baa zaman goon toto lɛa. A bɛ́ á n gɔ̀nɔn kɔ, kungɔn mɛn goã wɔ niɛ kɔn, a n wɔ biɛ kɔn a zɔ́ɔn lɛa, á bɛ wuru. ¹⁵ Á Zuifun Landa ziziɛ̃ kɔnlɛ ka ǹ dí‐pɛn kɛn laanka ǹ zɛnaa ǹ gɔnɔn nɛ. Bɛ a zɛnaa miɛ̃ kɛ lɛ gɔ́ɔ̃ nɛ, a na á zɔɔ̃ li, mà a tɔrɔ paa kɛ lɛ baa zaman dii goon toto lɛa, kun ka a din ni. A na á baa miɛ̃ á là nyantoro koa. ¹⁶ Krita a gã gɔn la kɛ pàã nɛ tìĩ bɔ kɔn nyin ni nya. Á tɔrɔ màn paa kɛ baa goon, á ǹ kaa kun ka Lawa nɛ. ¹⁷ Kasɛn tɔrɔ kɔsɔn mɛnɛn nə goã sɔsɔɔ Lawa ganaa, ka Zuifun mɛnɛn nə goã kunu a ganaa, Krita na á daa là nyantoro yɛ ǹ Boo Tii Kɔɔ̃n kɛ pɛ ka nɛ, ka bɛa yɔrɔ kɛ nɛ. ¹⁸ Sonbore ne, a din Yezu Krita lɛ pàã nɛ, wɔ Zuifun laanka tɔrɔ kɔsɔn tá boe la, wɔ golee Díi Lawa yɔrɔ‐a, ka Yiri Fu goon toto a dɔmalɛ nɛ. ¹⁹ Bɛ lɛ a lɛa, ka tɔrɔ kɔsɔn lɛn bie tiin lɛa doo wa, ka bie gùlin dɔn lɛa wa. Sɛnɛ ka ǹ kɛnaan lɛa, kun ka Lawa a zaman kɛ nɛ, ka ǹ Lawa a sɔmɔ wɔn lɛa. ²⁰ Ǹ bɛ́ kion mɛn doe, Yezu a dia dí‐a wolen laanka Lawa a boo gii‐dalin kion gòã‐daa kɛ la, kasɛn dɔn man bɛ lɛa. Yezu Krita dinmaa na á gùrù koa ǹ kɔlɔ lɛa. ²¹ Kion lɛ tumumaa nə n tele a din li, á yoo lon á Dɛnaa guguru kɔ ǹ kion sonbore baa. ²² Ka laanka gialakunun kɛn tumaa nɛ, kaa tá kun ka Krita‐n a lɛa, ka dɔn gii n bɛa kion kɛ lɛ nɛ. A n miɛ̃, màn mɛn bɛ́ toɛ, Lawa bɛ́ kion mɛn nɛ ka a din a Yiri Fu ni, ka bɛa kion lɛ baa taãn‐taãnɛ.

¹ Bɛ lɛ taman yii, masɛ Pooli n Lawa nyankoe ka a lɛa. Masɛ n kòso‐n Yezu Krita taman yii, maa dí nya kasɛn tɔrɔ kɔsɔn nɛ kɛ a lɛa. ² Ma á doɛ̃, máa Lawa nə n toa a bǐɛ̃baa gɔ́ɔ̃ nɛ, á dí mɛn kɔ ma la, mà ma nya ka nɛ, ká a boo ma. ³ Lawa lɛ kɔ, á sii nyaa ma nɛ, mà ma boo la ma a din a sii‐durii yɔrɔ bɔ kɛ dɔ̃. (Ma boon mɛnɛn kiɛ̃ kio sisia, bɛn man bɛ giala pii ka nɛ. ⁴ Bɛ̀ ká pɛ, ka á re yii mà ma á Yezu Krita a sii‐durii kɛ doɛ̃.) ⁵ Lɛlɛ, Lawa bɛa sii‐durii kɛ lɛ nyaa minbuiinin ni wa. Sɛnɛ kanna, a din na á nyaa, Yezu a dia dí‐a wole sonboren laanka Lawa a boo gii‐dali sonboren nə́ dɔ̃, a din a Yiri Fu pàã ganaa. ⁶ Bɛa sii‐durii lɛ á ke: Boo Tii Kɔɔ̃n kɛ pàã ganaa, Lawa lɛ kɔ a zaman la ka bǐɛ̃n mɛnɛn nɛ, Zuifun laanka tɔrɔ kɔsɔn gii á re yii ǹ ni. Ǹ paanan man gùn lɛa gɔ̀nɔn goon ganaa. Lawa lɛ mɛn dɔ kɔ Yezu Krita wɔ gɔ́ɔ̃ nɛ, tɔrɔ kɔsɔn lɛn gii tá bɛ dɔ nɛ. ⁷ Lawa na á dí nya ka a din pàã nɛ. Á bǐɛ̃ zɛnaa ma nɛ, á ma bɔ á ma baa Boo Tii Kɔɔ̃n kɛ a laakalaali lɛa. ⁸ Masɛ n Lawa a zaman kɛ a min bɔnboɛɛnɛn tumaa a boɛɛndɛnaa lɛa. Bɛ tumaa kio, Lawa nə́ n tã la, á lɛ kɔ ma la, ka bɛa bǐɛ̃ kɛ nɛ. Mà ma Krita a màndɛnaa gole gole baa ǹ Boo Tii Kɔɔ̃n kɛ pɛ tɔrɔ kɔsɔn manɛ. ⁹ Lawa na á bǐɛ̃ zɛnaa ma‐n dɔn, mà ma n dɔ minin tumaa lɛ, ǹ Lawa a sii‐durii kɛ a zɛnaa ǹ gɔn yɛ foaãnɛ. Lawa n màn tumaa zɛnaali lɛa. A din na á bɛa sii kɛ lɛ duru haalɛ lɛlɛ. ¹⁰ A na á bɛ zɛnaa, màn mɛn bɛ́ toɛ, lon màn pàãdɛnan laanka ǹ goledɛnan na a sii doɛ̃ gole kɛ dɔ̃ kanna, ka a sɔmɔ kɛ barka nɛ. ¹¹ Lawa na á goã giɛ li mà a bɛa sii lɛ zɛnaa haalɛ bibi. A na á zɛnaa kanna ka wɔa Dɛnaa Yezu Krita nɛ. ¹² Wɔ bɛ́ kun ka Krita nɛ, wɔ́ n golee‐n a din li, nyɛ́ɛ baran wɔ kũ doo wa. Wɔ á boe la wɔ wo Lawa yɔrɔ‐a ka foo tãbaa nɛ. ¹³ Bɛ lɛ taman yii, man ka nyankoe, máa ma bɛ́ fuun mɛnɛn yii ka a lɛa, bɛn baran ka gù basã wa. Bɛn lɛn man tɔ koe ka la. ¹⁴ Bɛ lɛ n toɛ, ma á miɛ ma musi la Díi Lawa yɔrɔ‐a. ¹⁵ Asɛ mɛn bɛ́, lon laanka tán a sumu tumaa a tan nə́ boe a li. ¹⁶ Lawa a min bǐɛ̃baa á gole. Bɛ lɛ nɛ, ma tá a nyankoe máa a pàã kɔ ka la ka Yiri Fu barka nɛ, ń giɛ pàã á we kaa goleemali ni. ¹⁷ A die a toa doo, Krita goã ka foo ne goleemali pàã ganaa. A die a toa dɔn ka gòã wɔ tán kaka kɔn narɛɛ gɔ́ɔ̃ nɛ. ¹⁸ Bɛ̀ á n baa miɛ̃, Lawa a kɔn‐narɛɛ lɛ bɛ́ gole á la yii‐n lɔn, ka á re boe la ka bɛ dɔ̃. Ka laanka Lawa a zaman tumaa á die a pəməbaa doɛ̃, a sasabaa nɛ, ka a wo lon ne, ka a zuzulubaa nɛ. ¹⁹ Krita a kɔn‐narɛɛ mɛn dɔ bɛ́ gole á la sii‐doɛ̃ tumaa nɛ, a die a toa ka bɛ dɔ dɔ̃, ń giɛ Lawa mɛn bɛ́ a nyɛɛ duduu wa ka pã ka bɛ nɛ. ²⁰ Lawa din pàã n dí nyɛɛ wɔ nɛ. Á boe la a sii zɛnaa ka bɛ lɛ nɛ, a kiɛ̃ wɔa nyankɔ laanka wɔa taasiɛ la lenlen. ²¹ Gugurubaa die a goã bɛa Lawa kɛ lɛ wɔ lɛa, a din a sɔmɔ gɔ́ɔ̃ nɛ Yezu Krita pàã ganaa, baraabaraa yǎa duduu. A n miɛ̃.

¹ Masɛ n kòso nɛ lɛa, maa Dɛnaa Yezu a dí‐nyalibaa a lɛa. Man ka nyankoe, máa ka giã doɛ̃, a kɔnpɛ ka Lawa á ka bíi ǹ mìi kɛ nɛ. ² Ka goã din boɛɛn kɔlen lɛa, ka foo n basiɛ̃nɛ, sii simaa wolen lɛa baraabaraa. Ka kɔn a sii si ka ganaa ka kɔn‐narɛɛ nɛ. ³ Yiri Fu bɛ́ ka doɛ kɔn ka là nyantoro mɛn nɛ, á n ka biɛ goon, ka n doa ka bɛa goonbaa lɛ tamaa. ⁴ Wɔ tumaa n gɔ̀nɔn goon lɛa. Yiri Fu goon toto n wɔ tumaa nɛ. Wɔ tumaa foo n doa‐n màn goon ganaa, ka Lawa bɛ́ wɔ bíi mà wɔ zɛnaa lɔn. ⁵ A din Dɛnaa goon nə wɔ tumaa wɔ lɛa. Wɔ n golee‐n boo goon li, batɛmu goon ne wɔ tumaa yɛ. ⁶ Lawa goon toto na a tan, wɔ tumaa a Díi lɛa, wɔ tumaa mìi la. A n dí nyɛɛ ka min tumaa nɛ, a n giã‐n min tumaa nɛ. ⁷ Sɛnɛ, bǐɛ̃ na á n zɛnaa wɔ tumaa gogoonmaa nɛ, á kɔnpɛ ka Krita din a bǐɛ̃baa gole kɛ nɛ. ⁸ Ka ǹ bɛ́ pii Lawa a sɛ́wɔ‐n lɔn: “A bɛ́ á dii lon, á woo ka bɛ̀rɛn nɛ kun ka a din ni, á bǐɛ̃ zɛnaa minbuiinin manɛ.” ⁹ Bɛ tumaa kio, "Á dii lon" giala mà wàa? Bɛ n zoɛ̃ mà a pɛ, mà a na á gisĩ tán a zuzulubaa ǹ bǎã‐n bɔrɔ. ¹⁰ Min mɛn bɛ́ á gisĩ, a din goon kɛ lɛ dɔ na á dii haalɛ lon sɔɔsɔɔ, ń giɛ á boe la a bǎã tumaa pã. ¹¹ A din lɛ dɔ na á bǐɛ̃ totoron zɛnaa minbuiinin ni: Á minin kɔnɔn baa dia dí‐a wolen lɛa, á kɛn baa Lawa a boo gii‐dalin lɛa. Á ǹ tɛnɛn baa Boo Tii Kɔɔ̃n laakalaalin lɛa, á gialakunun baa ga Lawa a sɔmɔ walan wolen lɛa, ǹ nə́ minin darɛɛ. ¹² A na á zɛnaa miɛ̃, mà ǹ Lawa a zaman minin yɔrɔ bɔ, ǹ nə ǹ Lawa nyankɔlebaa ǹ dí nya, Lawa a sɔmɔ mɛn bɛ́ Krita gɔ̀nɔn lɛa, ǹ bɛ gole kɔ nɛ goleemali gɔ́ɔ̃ nɛ. ¹³ Bɛa yɔrɔ kɛ lɛ la, wɔ tumaa á re goɛ̃ goon goleemali laanka Lawa a Nɛgiĩ doɛ̃ gɔ́ɔ̃ nɛ. Wɔ tumaa a min golebaa lɛ á re piɛ̃, wɔ n baa Krita din a kɔnboe taãnan lɛa. ¹⁴ Bɛ á n baa miɛ̃, wɔ a re goɛ̃ ka nɛnyaanan bɛ́ lɔn doo wa. Min kɔ́n ba re boe la doo, a wɔ penpelen da ka piɛ̃ bɛ́ lɔn, a wɔ saa a wɔ bɔ wɔ yiri la, ka minin daraa ǹ gɔn kɔ́n nɛ wa. Min mɛnɛn bɛ́ li, ǹ wɔ bebere ǹ wɔ sã ka ǹ dinin sii‐doɛ̃ nɛ, bɛn ba boe wɔ la wa. ¹⁵ Sɛnɛ, bɛ̀ wɔ á sonbore kɛ nyɛɛ ka kɔn‐narɛɛ nɛ, wɔ á re gole koe yɔrɔ tumaa la. Màn tá re miɛ wɔa tá kun ka Krita‐n li, asɛ mɛn bɛ́ gɔ̀nɔn lɛ mìi lɛa. ¹⁶ A din nə toɛ, gù totoron mɛnɛn bɛ́ gɔ̀nɔn ganaa, ǹ nə́ doa‐n kɔn ka kaka gɔ̀nɔn goon lɛa, didie tumaa tá a din a doa kɔn‐a ǹ bǎã nɛ. Ka bɛ nɛ, bɛ̀ gù gogoon tumaa tá a dí nyɛɛ, ka a bɛ́ kɔnboe‐n lɔn, gɔ̀nɔn lɛ tumumaa n gole koe, màn nə́ miɛ li ka kɔn‐narɛɛ nɛ. ¹⁷ Ma bɛ́ màn mɛn pii ka nɛ ma á laɛ, ka Dɛnaa tɔ nɛ, bɛ á ke: Ka nyan ka dinin baa ka min kooron bɛ́ lɔn wa. Bɛn man koe ǹ dinin taasiɛ kooron lɛ, ¹⁸ ǹ yiri n tiɛ̃ nɛ. Lawa bɛ́ nyin mɛn koe, ǹ gii kɔ́n ba bɛ‐n wa. A giala mà yiri baãnaan manɛ, ǹ foo laa ka kaka. ¹⁹ Sìi kɔ ǹ yiri nə n si ǹ la ka lenlen. Ǹ nə́ n dinin kɔ min kɔrɔbaa ganaa, ǹ ba a lɛ diɛ wa. Maǹ gɔ̀ sii tɔrɔ tumaa zɛnɛɛ. ²⁰ Kasɛn bie ka n daraa bɛ ganaa Krita wɔ paǹ li wa! ²¹ Táa ǹ ná a boo da ká wa. Sonbore taãn mɛn bɛ́ Yezu wɔ gɔn la, táa ǹ nə́ ka daraa bɛ dɔ ganaa, kaa Krita a minbaa gɔ́ɔ̃ nɛ. ²² Ka goã gɔ̀nɔn foo siin mɛnɛn zɛnɛɛ, kaa giã ǹ gɔn zizi kɛ nɛ, ka n bɔ bɛn wɔlɔ li. Bɛa gɔ̀nɔn foo siin kɛn lɛn man nə́ goã ka siɛ̃, ǹ nə́ ka ziziɛ̃. ²³ Yǎa ka min diin biɛ ka foo ne, ka ka yiri ni. ²⁴ Lawa foo sii dii mɛn zɛnaa a din a kɔnboe lɛa, ka kɔ bɛ lɛ. Ka á re min peperen biɛ, ka min sonboren baa ka sonbore barka nɛ. ²⁵ Bɛ lɛ a lɛa, ka soɛ‐bɔ toa walan. Didie sonbore pɛ ǹ miã nɛ, a giala mà wɔ tumaa n gɔ̀nɔn goon a gùn lɛa. ²⁶ Bɛ̀ ka foo yoo, ka nyan sii baraa zɛnaa wa. Ka nyan toa ka foo goã yoo ne a wasa mɛ‐n wa. ²⁷ Ka nyan toa Sɛtaan wɔ ǹ bǎã yɛ ka ganaa wa. ²⁸ Bɛ̀ min mɛn tá wurumu biɛ, a wurumubaa lɛ da, a dí nya ka a din gɔnɔn nɛ, a n din too ne peperebaa la, a màn yɛ a doobaan dɔn gɔ. ²⁹ A kɔnboe boo baraa kɔ́n bɔ ka lɛ‐n wa. Sɛnɛ, bɛ̀ ka á boo diɛ, a goã boo sonbore lɛa, á n boe la á n doe min kɔsɔ lɛ, á n bǐɛ̃ zɛnɛɛ a ma wolen ne. ³⁰ Ka nyan gù basiɛ̃ da Lawa a Yiri Fu ganaa wa. A din nə Lawa a nyaǹ lɛa ka ganaa. Wɔ n doɛ̃ bɛ lɛ li, wáa Lawa á die wɔ sii sii baraa la lenlen ǹ kɔn pinaa. ³¹ Ka toa kɔkɔsɛ baa ǹ sii tumaa wɔlɔ lui ka ganaa, min koa ma gɔ́ɔ̃‐n nɛ, foo‐yoo baraa tumaa nɛ, paparaan nɛ ka sɔ‐kɔn nɛ. Ka n bɔ baraabaa sii tɔrɔ tumaa wɔlɔ li. ³² Ka min bǐɛ̃ baa kɔn ganaa ka foo sonbore ne. Ka sii toa kɔn nɛ, ka Lawa bɛ́ á toa wɔ‐n lɔn Krita wɔbaa gɔ́ɔ̃ nɛ.

¹ Ka bɛ́ n Lawa a nɛnyaanan lɛa a n ka narɛ, ka n doa ka a din lɛn zɔɔ̃. ² Ka goã kɔn‐narɛɛ gɔ́ɔ̃ nɛ, ka Krita din bɛ́ á wɔ narɛ lɔn, yǎa á n din kɔ wɔ a lɛa, wúlu màn gìĩ kɔɔ̃n‐a lɛa, á n kɔɔ̃n Lawa ganaa. ³ Ka bɛ́ Lawa a zaman minin lɛa, a kɔnboe ka yɔrɔ kɔ́n nɛ, kɔrɔbaa nɛ, gɔgɔrɛbaa nɛ, ka yii mu mi ni, bɛ kɔ́n boo ma ka bii dinin wa. ⁴ A kɔnboe dɔn, sìi‐doɛ̃baã boo ne, ka kɔrɔbaa boo ne, hinlaa boo gɔgɔrɛn nɛ, ka bɛ kɔ́n da wa. Sɛnɛ, ka barka da Lawa nɛ. ⁵ Ka dɔ̃ taãnɛ, mà kɔrɔbaali ni, min gɔgɔrɛ nɛ, hinlaa yii mu‐mili ni, mà bɛa minin kɛn kɔ́n gii ba Krita laanka Lawa a kiibaa kɛ‐n wa. Yii a mu mi màn li n goon ka dì guguru‐kɔ nɛ. ⁶ Ka nyan toa, min kɔ́n ka bebere ka yiri baãnaabaa ǹ boon ne wa. A giala, bɛa sã ǹ siin kɛn lɛn man die toɛ, Lawa foo yoo a lɛ‐tiilin li. ⁷ Ka nyan toa, ka kaa sii kɔ́n kaa kun ka bɛa minin kɛn lɛn nɛ wa. ⁸ Ka ǹ ka goã wɔlɔ tì li lɛlɛ, sɛnɛ, ka ǹ wɔlɔ fúlu li kanna kaa kaa kun ka Dɛnaa‐n pàã ganaa. Bɛ lɛ taman yii, ka toa ka goã wɔlɔ fúlu minin lɛa. ⁹ Wɔlɔ fúlu bɛ́ sii mɛn koe, bɛ n ka min bǐɛ̃baa nɛ, peperebaa nɛ, ka sonbore ne. ¹⁰ Sii mɛn bɛ́ kiɛ Dɛnaa foo la, ka n doa ka bɛ dɔ̃. ¹¹ Ka baran kaa sii kaa kun ka wɔlɔ tì a sii kooron kɛn nɛ wa, ka bɛa sii kooron kɛn lɛn kaa wɔlɔ fúlu li dinin. ¹² Bɛa minin kɛn lɛn bɛ́ siin mɛnɛn zɛnɛɛ ka durii ni, a pɛ á sìi diɛ dinin. ¹³ Sɛnɛ, bɛ̀ bɛa siin kɛn lɛn nə́ n kaa wɔlɔ fúlu li, ǹ bɛ́ màn mɛn lɛa taãnɛ, bɛ nə n nyɛɛ foaãnɛ. ¹⁴ A giala, sii mɛn dɔ bɛ́ á n nyaa foaãnɛ, bɛ n wɔlɔ fúlu biɛ. Bɛ lɛ nɛ, á n pɛ: “Nsɛ mɛn bɛ́ nyuù we, n yii kaa, nsɛ mɛn bɛ́ geren li, yoo lon, Krita á re fúlu kiɛ n ganaa.” ¹⁵ Ka n yiri kɔ kaa giã ǹ gɔn li parsiini. Ka baran n dinin nyaa ka yiri baãnaan bɛ́ lɔn wa, sɛnɛ, ka n dinin nyaa ka sii‐dɔ̃lin bɛ́ lɔn. ¹⁶ Bɛ̀ sii sonbore zɛnaa ǹ pàã tá ka lon biikoo mɛn li, ka zɛnaa. A giala, lɛawaan mɛnɛn bɛ́ wɔ tá ǹ nɛ, ǹ tá baraa. ¹⁷ Bɛ lɛ a lɛa, ka baran goã yiri baãnaan lɛa wa. Sɛnɛ, ka n doa, Dɛnaa bɛ́ giɛ li mà ka sii zɛnaa lɔn, ka bɛ giala ma. ¹⁸ Ka baran duvɛ̃ mi a yoo ka yii‐a wa, bɛ á re toɛ ka sii‐lɔlɔkɔn. Sɛnɛ, ka toa ka pã ka Yiri Fu ni. ¹⁹ Ka kɔn foo taã ka Lawa tɔ bɔ ǹ loen ne, ka loe kɔsɔn nɛ, ka Yiri Fu bɛ́ loen mɛnɛn dɔn gisĩ ka mìi pán nɛ. Ka bɛa loen kɛn lɔ Dɛnaa nɛ, ka a tɔ bɔ ka ka foo tumaa nɛ. ²⁰ Ka barka da Díi Lawa nɛ, biikoo tumaa li, sii din tumaa a lɛa, ka wɔa Dɛnaa Yezu Krita tɔ nɛ. ²¹ Kasɛn mɛnɛn bɛ́ nyɛ́ɛbiɛ Krita nɛ, ka kɔn lɛ si. ²² Lɔn lɛn, ka ka zuũn lɛ si, ka ka bɛ́ Dɛnaa lɛ sii lɔn. ²³ A giala, giĩ na a lɔ mìilandɛnaa lɛa, ka Krita bɛ́ Lawa a sɔmɔ mìilandɛnaa lɛa lɔn. Krita lɛ din nə Lawa a sɔmɔ lɛ kirisibaali lɛa, sɔmɔ mɛn bɛ́ a din gɔ̀nɔn lɛa. ²⁴ Bɛ lɛ nɛ, lɔn man kɔnboe ǹ nə ǹ zuũn lɛ si sii tumaa gɔ́ɔ̃ nɛ, ka Lawa a sɔmɔ bɛ́ Krita lɛ sii lɔn. ²⁵ Giĩn lɛn, ka dɔn nə kaa lɔn narɛ, ka Krita bɛ́ á Lawa a sɔmɔ narɛ lɔn. A na á n din nyin kɔ a lɛa, ²⁶ a ná a yoreen kɔ ka batɛmu da ǹ mu ni, ka boo‐n kun ni, ń giɛ á boe la a tá Lawa wɔ biɛ. ²⁷ A na á zɔɔ̃ li, mà Lawa a sɔmɔ lɛ goã asɛ din yɔrɔ‐a, ka a nɛniɛ tii bɛ́ lɔn, a siĩnbaa tumaa gɔ́ɔ̃ nɛ, a gɔ̀nɔn nə́ zɔzɔnɔ, gɔ̀ na a ba a ganaa wa, wɔ̀lɔ̀ kɔ́n dɔ ná a ba a ganaa wa. ²⁸ Giĩ n kɔnboe a na a lɔ narɛ ka bɛa yɔrɔ kɛ nɛ, ka a din gɔ̀nɔn bɛ́ lɔn. Bɛ̀ min mɛn tá a lɔ narɛ, bɛ na a dinmaa narɛ. ²⁹ Taãn nɛ, min kɔ́n ba sii baraa zɛnɛɛ a din gɔ̀nɔn nɛ wa, sɛnɛ, a n giɛ a walan, á n toe. Krita dɔ n zɛnɛɛ Lawa a sɔmɔ lɛ‐n miɛ̃. ³⁰ A giala, wɔ na a gɔ̀nɔn lɛ a gùn lɛa. ³¹ Ka Lawa a sɛ́wɔ bɛ́ pii lɔn: “Bɛ lɛ a lɛa nɛ, giĩ á re n niɛ a n bɔ ǹ di laanka ǹ dan ganaa, a n doa kɔn ka a lɔ nɛ, ǹ dinin paanan tá re n biɛ goon.” ³² Sii‐durii gole n ka kɛ nɛ. Man pii Krita laanka Lawa a sɔmɔ kɛ wɔ paǹ li. ³³ Ta á n baa lɔn, ka gogoonmaa doamaa nɛ, a na a lɔ narɛ ka a bɛ́ a din narɛ lɔn, lɔ gogoonmaa dɔ doamaa nɛ a ǹ zuũ guguru kɔ.

¹ Nɛnyaanan lɛn, ka kaa yɛ wolen lɛ si Dɛnaa yɔrɔ‐a, a giala, mà bɛ n pepere. ² Lawa lɛ kɔ ka màn nɛ a dí‐pɛ bibinaa mɛn li, bɛ n ka kɛ nɛ: “N díi laanka n náa guguru kɔ, ³ ń giɛ n nyin sasa yɛ, n yii‐nyɛɛ dɔ yɛ tán la.” ⁴ Kasɛn díin lɛn, ka baran kaa nɛnyaanan kũ baraa wa, ǹ yaa kiɛ̃ n gòãn dii kaa wa. Sɛnɛ, ka n doroo a kɔnpɛ ka daraa kɛ nɛ boe Dɛnaa li. ⁵ Bɛ̀rɛn lɛn, ka kaa tán a mìinaan kɛn lɛ si, ka nyɛ́ɛ baa ǹ nɛ, ka ǹ guguru kɔ ka foo sonbore ne, ka n pɛ mà ka n dí nyɛɛ Krita nɛ. ⁶ Ka baran zɛnaa miɛ, bɛ̀ ǹ tá ka genli biikoo mɛn din sɔɔ̃ li, ń giɛ ka á kiɛ ǹ foo la wa. Sɛnɛ, ka Lawa foo sii zɛnaa ka ka foo tumaa nɛ, ka Krita a bɛ̀rɛn bɛ́ lɔn. ⁷ Ka kaa bɛ̀rɛbaa ǹ dí nya ka foo kɔɔ̃n nɛ, ka ka bɛ́ nyɛɛ Dɛnaa‐n lɔn, ka baran nya minbuiinin dinin sɔɔ̃nɔn lɛa wa. ⁸ Ka n yiri koa a nɛ, ta man bɛ̀rɛ lɛa hinlaa n din gɔn wìi a lɛa, didie sii bǐɛ̃ mɛn zɛnaa, á re bɛ yii Dɛnaa li. ⁹ Kasɛn dɔn mìinaan lɛn, ka zɛnaa miɛ̃ kaa bɛ̀rɛn lɛn wɔ paǹ li. Ka kakaarɛbaa toa walan, ka dɔ̃ mà ka dinin ni, ka kaa bɛ̀rɛn nɛ, mà ka n lon a Goledɛnaa goon toto kɛ wɔn lɛa, asɛ mɛn bɛ́ a bɔkɔnlɛ we wa. ¹⁰ Bɛ tumaa kio, ka ga pàã li kaa tá kun ka Dɛnaa‐n kɛ gɔ́ɔ̃ nɛ, ka ga a din a pàã gole kɛ li. ¹¹ Lawa bɛ́ ziabaa ǹ mànan mɛnɛn koe ka la, ka tumaa bɛn kaa ka ganaa, màn mɛn bɛ́ toɛ, ka boo la ka yɔ bɔ Sɛtaan a minin bebere ǹ yirin kɛn ganaa. ¹² A giala, wɔ bie yɔ boe kɔn ka minbuiinin ni wa. Sɛnɛ, màn pàãdɛnan laanka ǹ goledɛnan mɛnɛn bɛ́ yii ná a ba ǹ ganaa wa, wɔ n yɔ boe kɔn ka bɛn laanka nɔ̀ɔn babaraan nɛ. Ǹsɛn lɛn man lon laanka tán biin ni, ǹ nə́ pàã la wɔlɔ tì kanaa kɛ‐n kanna. ¹³ Bɛ lɛ a lɛa, ka Lawa a ziabaa ǹ mànan tumaa gũ ka gɔn kanna. Màn mɛn bɛ́ toɛ, bɛ̀ lɛawaa baraa kɛ́ dɔ, yǎa kaa zɔ́ɔ kɛ da yoo ka gialaa, ka boo la ka n gòãn doa a ganaa. Ka á re zia biɛ a ganaa miɛ̃ yǎa a woe nyɛɛ, ka á re goɛ̃ ka dinin giã ǹ gɔn taãn la ka bɛ nɛ. ¹⁴ Ka n yɔrɔ bɔ ka n koa kəni: ka sonbore yii ka bɔsɔn maabɛlɛ lɛa, ka peperebaa wɔ ka ganaa ziabaa ǹ dɔnkɛ lɛa. ¹⁵ Ka din kɔ sii ganaa baa kɔsɔn lɛa, ka ǹ wɔ ka gòãn ganaa, ka là nyantoro yɛ ǹ Boo Tii Kɔɔ̃n kɛ pɛ nɛ. ¹⁶ Sanparɛ goleemali ke kəni, ka bɛ baa ziabaa ǹ goóro lɛa, ka Sɛtaan baraa a kiɛ tɛdɛnan kɛn kurə́ ne. ¹⁷ Bɛ din tumaa kio, ka lɛ kɔ Lawa a minin kirisibaa kɛ ganaa, ka bɛ baa ziabaa ǹ bafolo lɛa. Yiri Fu bɛ́ Lawa a boo mɛn diɛ ka nɛ, ka bɛ baa gɔya sà lɛa. ¹⁸ Ka bɛa sii lɛ tumaa zɛnaa Lawa nyankɔ gɔ́ɔ̃ nɛ, ka dɔmalɛ nyankɔ Lawa lon. Ka Lawa nyankɔ sii tumaa gɔ́ɔ̃ nɛ, Yiri Fu n ka nyɛɛnaan boe. A bɛ́ miɛ̃, ka goã ka gòãn la, ka n yii kaka kɔ, ka goã bɔlɔgoondɛnan lɛa ka wo ne. Ka Lawa nyankɔ Lawa a zaman min din tumaa a lɛa. ¹⁹ Ka Lawa nyankɔ masɛ dɔ a lɛa, bɛ̀ ma á boo diɛ, Lawa boo peperen wɔ ma lɛ‐n, man bɔlɔ pɛ ka foo tãbaa nɛ, minin nə boo la, ǹ Boo Tii Kɔɔ̃n a sii‐durii kɛ dɔ̃. ²⁰ Man Boo Tii Kɔɔ̃n kɛ lɛ a sii yɔrɔ bɔle lɛa, a laanɛ ma á kòso‐n sisia. Ka Lawa nyankɔ mà ma boo la, ma a boo da ka foo tãbaa nɛ, ka ma bɛ́ kɔnboe ma zɛnaa lɔn. ²¹ Wɔ dɔɔ̃n taãn Tisiki mɛn bɛ́ bɔlɔgoondɛnaa lɛa, Dɛnaa a dí kɛ gɔ́ɔ̃ nɛ, ma bɛ́ ka yɔrɔ mɛn nɛ, bɛ á re die a bɛ tumaa pɛ ka nɛ, ma bɛ́ màn mɛn lɛa ka bɛ dɔ̃. ²² Man diɛ ka li bɛ lɛ tɔ ganaa, máa a da wɔa giã ǹ gɔn pɛ ka nɛ, a ka foo taã nɛ. ²³ Wɔ Di Lawa laanka wɔa Dɛnaa Yezu Krita die ǹ là nyantoro kɔ wɔ dɔɔ̃nɔn lɛn tumaa la, ka kɔn‐narɛɛ nɛ, ka goleemali ni. ²⁴ Min mɛn tumaa bɛ́ Dɛnaa Yezu Krita narɛ taãn‐taãnɛ, Lawa a bǐɛ̃ die a dɔ bɛn tumaa ganaa.