PIƐRƐ 2
11 Masɛ Simɔn Piɛrɛ mɛn bɛ́ Yezu Krita a bɛ̀rɛ laanka a dia dí‐a wole lɛa, man sɛ́wɔ kɛ diɛ ka la, kasɛn mɛnɛn bɛ́ kaa goleemali n goon ka wɔsɛn wɔ nɛ, wɔa Lawa laanka wɔ Nyin‐sili Yezu Krita a peperebaa barka nɛ. 2 Lawa á re bǐɛ̃ gigiã zɛnɛɛ ka nɛ, a là nyantoro gigiã kɔ ka la. Bɛ á re n zɛnɛɛ, bɛ̀ ka á Lawa laanka wɔa Dɛnaa Yezu kɛ doɛ̃, ka á woe nyɛɛnɛ. 3 Sonbore ne, wɔ laadoo bɛ́ màn mɛn tumaa ganaa, wɔ boo la wɔ tɔ wɔ ka nyɛ́ɛbaa Lawa yii‐n ni, Dɛnaa na á bɛ kɔ wɔ la ka a din pàã nɛ. Wɔ n bɛ tumaa yii, bɛ̀ wɔ á Dɛnaa doɛ̃, asɛ mɛn bɛ́ á wɔ bíi, wɔ́ daa a ganaa, ka a din a gugurubaa laanka a sonborebaa barka nɛ. 4 A din lɛ barka nɛ, wɔ́ naforo laanka bǐɛ̃baa sonboren yɛ, a n lɛ kɔ wɔ la ka ǹ mɛnɛn lɛn nɛ, mà asɛ á re wɔ sii kanaa gɔ́ɔ̃ nɛ ǹ dùũ sii babaraan kɛn laanka bɔnɛɛbaa kɛ la, á wɔ bɔyaa wɔ sɔ̀n nə́ n baa ka a din wɔ bɛ́ lɔn. 5 Bɛ lɛ taman yii‐n dinin ma á pii ka nɛ, máa ka n wen waa parsiini, ka tɔ wɔ ǹ gɔn sonbore naa kaa golee Lawa li lɛ ganaa, ka doɛ̃ naa tɔ wɔ ǹ gɔn sonbore kɛ dɔ ganaa. 6 Ka n doa dɔn ka boo ma din la naa doɛ̃ ganaa, ka sii simaa naa boo ma din la ganaa, ka tɔn nyɛ́ɛ baa Lawa‐n naa sii simaa kɛ ganaa. 7 Ka dɔɔ̃nbaa a kɔn kũ doɛ̃ naa nyɛ́ɛ baa Lawa‐n lɛ ganaa. Bɛ din tumaa kio kəni, ka kɔn‐narɛɛ naa dɔɔ̃nbaa a kɔn kũ doɛ̃ kɛ ganaa. 8 A giala, bɛa para pɛ ǹ siin kɛn lɛn, bɛ̀ bɛn tá ka lon gigiã, ǹ ba toɛ ka goã dí‐nyali baãnaan lɛa wa, ǹ ba toɛ dɔn ka fɔ̃ wɔa Dɛnaa Yezu Krita doɛ̃ li wa. 9 Sonbore, bɛ̀ bɛa para pɛ ǹ siin kɛn lɛn ba min mɛn lon wa, ǹ dɛnaa n goon ka yii tere‐a nɛ, á n tatalɛɛ. A yiri n boe mà Lawa ná a lɛlɛ a sii baraan pii, á ǹ bɔ a ganaa. 10 Bɛ lɛ nɛ, dɔɔ̃nɔn lɛn, Yezu Krita bɛ́ á ka bíi á ka yii gɔgɔɔ̃ ke, ka n doa ka n gù wen yii, ka kaa bíi wɔ kɛ lɛ laanka kaa yii‐gɔgɔɔ̃ kɛ lɛ tamaa. Bɛ̀ ka á bɛ zɛnɛɛ, ka a re mɛnɛɛ duduu wa. 11 Sonbore, wɔa Dɛnaa laanka wɔ Nyin‐sili Yezu Krita a kiibaa ǹ bǎã kɛ a kiɛnlɛ á re n buĩ ka nɛ. Kiibaa ǹ bǎã mɛn bɛ́ a nyɛɛ duduu wa, ka á re we bɛ nɛ, a ka kũ doɛ̃ sɔnbɔraanɛ. 12 Bɛ lɛ a lɛa‐n ma á giɛ li biikoo tumaa li, ma ka yiri gisĩ kɛ nɛ, a laanɛ ka á doɛ̃ gɔrɔ, ka n tɔ dɔ din we sɔnbɔraanɛ ke sonbore la, ka sonbore mɛn si ke lɛn. 13 Sɛnɛ, má yɛ máa á pepere, a ma toa maa tá kanaa kɛ gɔ́ɔ̃ nɛ, ma boo da ka nɛ, ma ka yiri gisĩ bɛa siin kɛn lɛn nɛ, màn mɛn bɛ́ toɛ, ka n yii dɔraa. 14 Masɛ á doɛ̃ máa maa kanaa toa biikoo diri, ka wɔa Dɛnaa Yezu Krita din bɛ́ á nyaa ma‐n lɔn. 15 Sɛnɛ, ma á re n doɛ sɔnbɔraanɛ, màn mɛn bɛ́ toɛ, maa woo kio, ka boo la sii din tumaa gɔ́ɔ̃ nɛ, ka daraan kɛn tamaa ka yiri ni. 16 Sonbore, wɔ bie wɔ n gòãn koa minbuiinin yiridɛnaabaa ǹ lɛlɛ boon la, wɔ wɔa Dɛnaa Yezu Krita a wusoo a da ka pàã‐n kɛ boo da ka‐n wa. Wɔ n wɔ́ n gòãn koa wɔ dinin wɔa yɛ ka wɔ yii‐n kɛ la. Wɔ́ yɛ ka wɔ yii ni a golebaa kɛ nɛ, 17 bɛ̀ Díi Lawa din bɛ́ zín laanka gugurubaa koe la. Bɛ na á n zɛnaa wɔ yii ni, bɛ̀ Lawa din bɛ́ á n toa a din a gugurubaa gole kɛ nɛ, á pɛ: «Kɛ n maa Nɛgiĩ narɛɛ wole lɛa, a na á kɔɔ̃n kɔ ma din ni má bɔ.» 18 Bɛa boo diɛ lɛn kɛ lɛ, wɔsɛn dininmaan nə́ ma boe lon, bɛ̀ wɔ bɛ́ kun Yezu Krita lɛ nɛ kele sonbore kɛ la. 19 Ka bɛ din tumaa nɛ, Lawa a boo gii‐dalin nə màn mɛn da, wɔ foo á doa‐n bɛ ganaa dinin. Á soɛ ka ga bɛ ganaa, a giala, a n goon ka bólon ne, kuĩ wɔlɔ tì bǎã nɛ yǎa lɛ̀ wɛɛ, Yezu Krita n baayɛlɛ a leere kɛ lɛa, die wɔlɔ fúlu kiɛ ka foon ne. 20 Bibinaa nɛ, ka dɔ̃, mà min kɔn ba boe la a Lawa a boo gii yɔrɔ pɛ a din li wa. 21 A giala, Lawa a boo gii kɛ lɛ kɔ́n bie boe minbuiin nɛ dùũ‐n wa. Sɛnɛ, Yiri Fu na á minin nyɛɛnaan bɔ, ǹ nə́ Lawa wɔ gii lɛ da.
21 Lawa a boo gii‐dali soɛ‐bɔlen nə́ yɛ lɛlɛ zaman lɛ bii. A din yɔrɔ goon lɛ la, minin‐daraali soɛ‐bɔlen tá re yii ka dɔn bii, ǹ tá re die ka durii ni, ǹ minin papaã ǹ soɛ boon da ka bii. Á woe dinin ǹ tá re n piɛ̃ ka Mìinaa lɛ nɛ, Mìinaa mɛn din nə ǹ kirisibaa. Maǹ die bɔ̀n baɛ̃ ǹ da ǹ dinin mìi ni, bɔ̀n mɛn dɔ din a daa a die beleboe wa. 2 Min gigiã á re koe ǹ lɛ ǹ naarɛbaa gɔ́ɔ̃ nɛ. Ǹ dinin lɛn lɛa nɛ, minin tá re sonbore zii kɛ tɔ ziziɛ̃. 3 Ǹ ga màn li baraa lɛ dɔ n die toɛ, ǹ ka bebele ka boo wɔwɔkɔnlɛn nɛ kun ni, ǹ màn si ka la. Lawa bɛa minin kɛn lɛn kiri yɔrɔ bɔ gɔrɔ, á n die diɛ ǹ la, ǹ bɔ̀nbaa kànaa ka boɛɛn nɛ. 4 Lon a dia dí‐a wolen mɛnɛn nə sii baraa zɛnaa, Lawa bɛn dinin toa wa. A na á ǹ kaa papaã ǹ bǎã wɔlɔ tì kɛ li, ǹ nə́ kòso‐n walan, ǹ nə́ n yii diɛ kiri‐kurii pinaa kɛ la. 5 Lawa lɛlɛ a kanaa minin kɛn dɔn toa wa, sɛnɛ, a bɛ́ piã Lawa‐n wolen kɛn bii ka mu gole ne, a na á Nowee laanka min sɔbaa kɔsɔ kanbaa bɛ ganaa, Nowee mɛn goã peperebaa boo laakalɛɛ. 6 Lawa tɛ da Sodɔmu laanka Gomɔɔrɔ kiwi babaraan kɛn ganaa, ǹ nə́ kũ, ǹ nə́ ton baa. Bɛ na á n zɛnaa yiri kɔmala ǹ sii lɛa, á n nyaa piã wolen kɛn manɛ, mà bɛ lɛ miã á die ǹ dɔn yii. 7 Lawa din lɛ kɔ Lɔti mɛn ganaa min pepere lɛa, á bɛ bɔ bɛa bɔ̀n kɛ lɛ nɛ. Lɔti lɛ goã nɔmaa nɛ bɛa min babaraan kɛn lɛn naarɛbaan lɛa. 8 A giala, a bɛ́ pepere, á n kunun ǹ ni ke, á goã ǹ sii zɛnaa ǹ gɔn yii, á goã ǹ da ǹ boon dɔn miɛ. Baraabaraa, a peperebaa lɛ a lɛa, a na á goã nɔmaa nɛ ǹ sìi siin kɛn zɛnaa taman yii. 9 Bɛ n nyɛɛ, mà Dɛnaa din lɛ kɔ min mɛnɛn ganaa min peperen lɛa, mà pàã tá a lon sonbore a bɛn bɔ fuu ni, sɛnɛ, a babaraan kɛn, a n bɛn koɛ á n die dɔlɔ boe ǹ ganaa kiri kurii pinaa. 10 Sɛnɛ, min mɛnɛn dɔlɔ bɛ́ re baraa koe taãn‐taãnɛ, bɛn man ka min mɛnɛn bɛ́ giɛ gɔ̀nɔn foo sii kɛn li, ǹ nə́ sɔ koe Lawa pàã gole kɛ ganaa. Bɛa minin‐daraali soɛ‐bɔlen kɛn lɛn foo n doa nɛ ǹ dinin ganaa á la yii ni, maǹ nə n dinin gole koe, ǹ ba nyɛ́ɛ biɛ sɔ kɔ lon màn pàãdɛnan ganaa din ni wa. 11 Haalɛ lon a dia dí‐a wolen mɛnɛn dinin pàã bɛ́ gole bɛa lon màn pàãdɛnan kɛn lɛn wɔ nɛ, bɛn dinin ba ǹ zɛ̀rɛ biɛ ka sɔ nɛ Lawa yɔrɔ‐a wa. 12 Sɛnɛ, minin kɛn lɛn manə ǹ sii tumaa zɛnɛɛ ka baãnaabaa nɛ, ka tɔɔn bɛ́ lɔn, tɔɔn mɛnɛn bɛ́ ǹ tan kũ a dɛ a lɛa. Ǹ ba màn mɛn giala miɛ wa, maǹ sɔ koe bɛ ganaa. Maǹ die ǹ dɔn dii ka ǹ bɛ́ tɔɔn dii lɔn. 13 Ǹ nɔmaan mɛnɛn da ǹ miãn mìi ni, bɛn saraa ǹ dɔlɔn man die wusii, ǹ dɔ ǹ dinin ganaa. A n kɔɔ̃nɛ ǹ ganaa, ǹ nə ǹ dùũ sii babaraan kɛn zɛnaa penleen tiɛɛ̃n nɛ. Bɛ̀ ǹ tá kun ka nɛ kaa màn bii ǹ bǎã nɛ, manə ǹ sii kɔkɔrɔn lɛn zɛnɛɛ. Ǹ tá ka bii lɛ din nə́ gɔ̀ laanka wɔ̀lɔ̀ lɛa. 14 Yii bɔ lɔn li nə ǹ dí lɛa; sii baraa zɛnaa ba ǹ gɔ̀nɔn boe wa. Maǹ gɔn diɛ min pàã wɛɛnaan ganaa n tá ǹ kuĩ. Ǹ la yii n kakaɛ̃ ka ga màn li baraa nɛ. Bɔ̀n minin manɛ Lawa yɔrɔ‐a. 15 Ǹ nə́ zii sonbore toa walan, ǹ nə́ ǹ dinin papaã ǹ wɔ saa. Maǹ nə́ Bozɔɔrɔ a nɛ Balaamu a sii zɛnaa ǹ gɔn saa, bɛ mɛn bɛ́ á lɛ kɔ sii baraa zɛnaa ganaa wɔrɔ a lɛa. 16 Sɛnɛ, á doroo yɛ a bɔlɔ tii lɛ a lɛa. Dii mala ǹ tɔɔ mɛn bɛ́ a boo diɛ doɛ̃ wa, bɛ́ minbuiin nɛ lɛn bɔ, á Lawa a boo gii‐dali kɛ a baãnaabaa nyaa nɛ. 17 Bɛa minin‐daraali soɛ‐bɔlen kɛn lɛn man goon ka mu yalan nɛ, mu ba ǹ nɛ wa. Maǹ ka labaran mɛnɛn bɛ́ piɛ̃ nə́ ǹ goɛ kiɛ̃ ǹ nɛ. Nɔmaa ǹ bǎãn mɛnɛn bɛ́ wɔlɔ tì lɛa taãn‐taãnɛ, Lawa n bɛn koɛ ǹ nɛ. 18 Sonbore, maǹ din gole kɔ laanka baãnaabaa ǹ boon diɛ. Min mɛnɛn soo a bɔ min yiri siɛ̃ wolen bii bɛ́ a tɔn belebɔ wa, maǹ gɔn diɛ bɛn ganaa, ǹ tá ǹ kuĩ ka ǹ dinin naarɛbaa ǹ dùũ sii babaraan nɛ. 19 Maǹ pii bɛa minin kɛn lɛn manɛ, mà ǹ tá re yii‐nyɛɛ yii, a da yaa ǹ dinin dɔn man bɛ̀rɛn lɛa lɛ‐mui siin gɔn, ǹ mɛnɛn bɛ́ woe ǹ kiɛ gɛ̀ nɛ. A giala, sii mɛn bɛ́ á min kũ á yii ka kaka, ma n bɛa sii lɛ a bɛ̀rɛ lɛa. 20 Sonbore, min mɛnɛn bɛ́ ǹ nə́ n si kanaa a sii gɔgɔrɛ zɛnaan kɛn la, wɔa Dɛnaa laanka wɔ Nyin‐sili Yezu Krita kɛ a doɛ̃ barka nɛ, bɛ̀ bɛn nə́ toa bɛa siin kɛn lɛn nə́ boo ǹ la, ǹ nə́ ǹ kũ doo, bɛn sisiamaa n baraa koe a la ǹ lɛlɛmaa nɛ. 21 A giala, bɛ̀ minin kɛn lɛn manə ǹ zii pepere kɛ dɔ̃ wa, bɛ̀ bɛ á soɛ ǹ ganaa á la a doɛ̃ a wusoo a kio kɛ nɛ, Lawa a dí‐pɛ sonbore mɛn nə n kɔ ǹ la, ǹ nə́ n dɔ̀ɔ̃ wɔ bɛ nɛ. 22 Boo gimə́ kɛ bɛ́ màn mɛn pii, bɛ na á n zɛnaa ǹ nɛ: «Gin na á wusoo á woo a pisə́ goa á bii.» Ka bɛ dɔ‐n doo: «Birii a zoo a nyamaa nɛ, á wusoo á woo n dɔ bɛrɛɛ nɛ.»
31 Maa giaáran lɛn, maa sɛ́wɔ lɛ a paabaa ǹ wɔ n ka kɛ nɛ, ma á kiɛ̃ diɛ ka la. Bɛa sɛ́wɔ màn paa lɛ din tumaa gɔ́ɔ̃ nɛ, man má ga li, máa man dɔ ka lɛ, ma ka yiri gisĩ daraan kɛn nɛ ká yɛ, màn mɛn bɛ́ toɛ, ka taasiɛ peperen wɔ. 2 Man giɛ li, ka n yiri gisĩ boon kɛn nɛ, Lawa a boo gii dali sonboren kɛn nə́ ǹ pɛ lɛlɛ, ka Dɛnaa Minin Nyin‐sili a dí‐pɛ kɛ nɛ, dia dí‐a wolen nə́ ka daraa a ganaa. 3 Ka dɔ̃ dinin bɔrɔ, mà giala‐nyɔmiɛ biikoo li, yaa‐wɔlen tá re yii, ǹ nə́ tɔ we á kɔnpii ǹ dinin dùũ sii babaraan nɛ. Maǹ die ka diɛ yaa lɛa, 4 ǹ pɛ: «Táa Dɛnaa lɛ pɛ mà á die! Á maa die dɔn kəni? A giala, wɔsɛn díin nə́ gã, sɛnɛ, màn kɔ́n tɔn nə n bɔyaa wa, màn tumaa na á tan, ká a bɛ́ á goã kanaa diɛ waáraa lɔn.» 5 Bɛ̀ ǹ tá bɛ pii, maǹ nə n dinin yiri boe woone, mà Lawa na á lon laanka kanaa da lɛlɛ ka a boo barka nɛ. A na á kanaa bɔ mu bii, á tamaa mu bii. 6 A na á wusoo doo ka a din mu lɛ nɛ, mu gole gole ke, á lɛlɛ a kanaa kɛ nya. 7 Lawa a boo lɛ n lon laanka sisia a kanaa kɛ tamaɛ, á koɛ kiri pinaa nɛ, ka piã wolen papaã pinaa kɛ nɛ. 8 Maa giaáran lɛn, sii goon sɛ kɔ́n tan, ka yiri doamaa bie a bɔ bɛ‐n wa, á ke: Dɛnaa gɔn, lɛawaa goon nə ka lɛ̀ duu goon bɛ́ lɔn, lɛ̀ duu goon dɔ n ka lɛawaa goon bɛ́ lɔn. 9 Dɛnaa nə n lɛ kɔ ka a daa boo mɛn nɛ, a bie n nyɔnyoɛ bɛ a zɛnaa li, ka min tɛnɛn bɛ́ taasɛ lɔn wa. Sɛnɛ, a nə́ n foo kuĩ, á ka dinin sii sii a ganaa, a giala, a giɛ li mà min kɔ́n bɔ̀n baa wa, sɛnɛ, a n giɛ li minin tumaa wusoo ǹ sii baraan kio, ǹ da Lawa ganaa. 10 Dɛnaa a lɛawaa lɛ a daa n die goɛ̃ ka wurumu wɔ bɛ́ lɔn, min yiri ná a ba li wa. Bɛa pinaa kɛ nɛ, lon nə die nyɛɛ ka nyɛ́ɛ da ǹ màn wuu gole ne, a màn tumaa n die kuĩ ǹ papaã. Kanaa laanka a gɔ́ɔ̃gɔ́ɔ̃ ǹ mànan tumaa á re nyɛɛ. 11 Ka bɛ́ doɛ̃, mà màn tumaa á re papaɛ̃ bɛa yɔrɔ kɛ lɛ la, ka doamaa nɛ ka n doa, ka tɔ sonbore wɔ, ka nyɛ́ɛ baa Lawa yii ni. 12 Ka doamaa nɛ ka n yii da lɛawaa kɛ la, Lawa bɛ́ re lon papaɛ̃ ǹ mɛn pinaa ka tɛ nɛ, a lon mànan kɛn yo tɛ‐n. Ka n doa ka n wen waa, màn mɛn bɛ́ toɛ, bɛa lɛawaa kɛ lɛ da fufuu. 13 Lawa nə́ n lɛ kɔ wɔ la ka lon laanka kanaa dii ni, sii kɔkɔrɔ bɛ́ a re goɛ̃ màn mɛnɛn nɛ wa. Wɔ nə n yii diɛ bɛn lɛn la. 14 Bɛ lɛ nɛ, maa giaáran lɛn, ka bɛ́ n yii diɛ ke, ka n doa, màn mɛn bɛ́ toɛ, Dɛnaa lɛ da ka yaa ka bii n kɔɔ̃n kɔ ka a din ni, ka n yoreen ne, zɛ̀rɛ ná a ba ka ganaa wa. 15 Ka dɔ̃ sonbore, mà Dɛnaa lɛ bɛ́ n foo kuĩ, á n lɔloɛ a daa lɛ li ke, mà ka dinin nyin a lɛa nɛ. Wɔ dɔɔ̃ngiĩ laanka wɔa giaáragiĩ Pooli na á sɛ́wɔ kiɛ̃, á dia ka la bɛ lɛ wɔ gɔn la, á kɔnpɛ ka sii‐doɛ̃ kɛ nɛ Lawa kɔ la. 16 A n bɛ lɛ pii a sɛ́wɔn tumaa nɛ bɛa siin lɛn wɔ gɔn la. Sonbore, a sɛ́wɔn lɛn nɛ, bǎã kakan tɛnɛn tan minin kɔnɔn nə́ ǹ boo giala kɔkɔrɔ. Bɛa minin kɛn lɛn man sii giala ma baãnaan lɛa ka foo doa baãnaan nɛ. Maǹ bɛa dí kɛ lɛ nyɛɛ Lawa a boo lɛ a paǹ gialakunun kɛn dɔn ganaa. Ǹ dinin bɔ̀n baa ǹ dí ni. 17 Haya, maa giaáran lɛn, dan bɛ́ á n da ka nɛ! Ka ka dinin kũ doɛ̃, piã dí‐pɛn nɛ wolen mɛnɛn bɛ́ papaã nɛ, ka baran toa ǹ ka yiri sã ǹ ka papaã wa. Gòãn doa ǹ bǎã sonbore mɛn bɛ́ ka lon, ka nyan toa min ka nyanaa a ka bɔ bɛ la wa. 18 Sɛnɛ, wɔa Dɛnaa laanka wɔ Nyin‐sili Yezu Krita bɛ́ bǐɛ̃ mɛn zɛnɛɛ ka nɛ, ka toa ka wo nyɛɛn bɛ gɔ́ɔ̃ nɛ, ka wo nyɛɛnɛ a dinmaa doɛ̃ dɔ gɔ́ɔ̃ nɛ. Gugurubaa na a din wɔ lɛa kanna yǎa duduu. A n miɛ̃.