TESALONIKI 1
11 Masɛ Pooli ni, ka Silaasi laanka Timote ne, wɔ n sɛ́wɔ kɛ diɛ Tesaloniki a Lawa a sɔmɔ minin la. Kasɛn mɛnɛn bɛ́ Díi Lawa laanka Dɛnaa Yezu Krita wɔn lɛa, Lawa die a bǐɛ̃ zɛnaa ka nɛ, a là nyantoro kɔ ka la. 2 Bɛ̀ wɔ á Lawa nyankoe ka a lɛa lɔn, wɔ ǹ barka diɛ Lawa‐n miɛ̃, ka dinin tumaa taman yii. 3 Ka golee Lawa li mɛn nyaa ka kaa nya ǹ dín ni, ka sii mɛn da ka dinin mìi ni kaa Krita narɛɛ taman yii, ka bɛ́ n foo doɛ, ka á n yii diɛ wɔa Dɛnaa Yezu Krita a daa la lɔn, wɔ n bɛ yii pii wɔ Di Lawa yɔrɔ‐a biikoo tumaa li. 4 Wɔ á doɛ̃ sonbore, dɔɔ̃nɔn lɛn, wáa Lawa á ka narɛ, á ka bɔ á ka baa a din wɔn lɛa. 5 A giala, wɔ bɛ́ Boo Tii Kɔɔ̃n mɛn pii, a bie á n pɛ ka nɛ ka lɛ‐a ǹ boo din sɔɔ̃‐n wa; sɛnɛ, pàã gole gole na á goã boo lɛ nɛ ka Yiri Fu barka nɛ, wɔ ǹ waa nɛ a sonborebaa dɔ la. Wɔ giã ǹ gɔn mɛn wɔ ka bii, ka dinin laadoo bǐɛ̃ kɔ taman yii, ka bɛ́ bɛ doɛ̃. 6 Ka dɔn nə wɔsɛn gòɛ̃ saa, ka Dɛnaa dɔ gòɛ̃ saa. A laan ká goã nɔmaa gole kɛ bii, ká lɛ kɔ Lawa a boo lɛ ganaa miɛ̃ ka foo kɔɔ̃nbaa nɛ, Yiri Fu bɛ́ foo kɔɔ̃nbaa mɛn koe. 7 Bɛ lɛ na á toa, kaa tɔ wɔ ǹ gɔn nə́ Masedoanɛ gána laanka Grɛki gána a golee Lawa li wolen tumaa daraa. 8 Dɛnaa a boo lɛ nə́ n toa kaa piɛ, á dɔ Masedoanɛ laanka Grɛki minin li, bɛ din sɔɔ̃ bie wa, sɛnɛ, kaa golee Lawa li lɛ dɔ a boo nə n da wɔlɔ la lɔn, mìi din ba la doo wɔsɛn na a boo da wa. 9 A giala, ká wɔ kũ lɔn bɛ̀ wɔ bɛ́ wɔ́ daa kaa piɛ, min tumaa na a laakalɛɛ. Ká dìn toa walan lɔn ká Lawa taãn kɛ guguru kɔ, Lawa yiikoonaa ke, ǹ tá bɛ dɔ pii. 10 Ka ǹ bɛ lɛ gɔ́ɔ̃ nɛ, n yii diɛ a Nɛgiĩ a bɔ lon a daa la, a ǹ mɛn lɛ yii kaa á bɔ geren bii, Yezu lɛ, die wɔ sii Lawa a biɛ̃ ǹ foo‐busii la.
21 Ka dininmaan tá doɛ̃ taãn‐taãnɛ, dɔɔ̃nɔn lɛn, mà wɔa da ka li kooro baa wa. 2 Ǹ nə́ fuu nyaa wɔ nɛ Filipi kiwi bɔrɔ, ǹ nə́ sɔ kakaa wɔ la, ka á bɛ doɛ̃. Sɛnɛ bɛ lɛ kio, wɔa Lawa wusoo á foo tãbaa kɔ wɔ la, mà yǎa wɔ a Boo Tii Kɔɔ̃n kɛ pii ka nɛ, haalɛ ta wɔa zɔ́ɔn ba nɛn wa. 3 A giala, wɔ bɛ́ minin bíi sii mɛn ganaa, sã ba a‐n wa, wɔ bie pii ka taasiɛ naarɛ kɔsɔn nɛ wɔ yiri‐n wa, wɔ bie pii wɔ á min kɔ́n siɛ̃‐n wa. 4 Sɛnɛ, wɔ ǹ boo diɛ biikoo yii li, á n kɔnpii ka Lawa dùũ ni, a giala, Lawa ga wɔ ganaa dí lɛ a nyalin lɛa, á tɔ́n Boo Tii Kɔɔ̃n pɛ ǹ dí kɛ kɔ wɔ la. Wɔ bie giɛ li wáa wɔ sii kɔɔ̃n kɔ minbuiinin ganaa wa, wɔ ǹ giɛ li wáa wɔ sii kɔɔ̃n kɔ Lawa ganaa, asɛ mɛn bɛ́ minbuiinin gɔ́ɔ̃gɔ́ɔ̃ ǹ taasiɛ doɛ̃. 5 Wɔ bin lɛn bebele ǹ boo da min kɔ́n nɛ wa, ka dinin tá bɛ doɛ̃. Wɔ bìn da ka ga là li ǹ taasiɛ‐n wɔ gɔ́ɔ̃‐n wa. Lawa n wɔa siére lɛa. 6 Wɔ bin ga tɔ li min kɔ́n li wa, haalɛ ka li, haalɛ min kɔsɔn li. 7 Wɔ bɛ́ Krita a dia dí‐a wolen lɛa, wɔ á boe la wɔ sii kɔ́n da ka mìi ni yǎa ka zɛnɛɛ wɔ nɛ. Sɛnɛ, wɔ n wɔ́ goã ka bii basiɛ̃nɛ a tɔ‐a, ka nɛ ǹ dan bɛ́ a nɛnyaanan tamaɛ lɔn. 8 Ka sii n kɔɔ̃n wɔ ganaa miɛ̃ lɛn, bɛ lɛ‐n wɔ́ lɛ kɔ wáa wɔ á Lawa a Boo Tii Kɔɔ̃n kɛ pii ka nɛ, bɛ din sɔɔ̃ bie wa; sɛnɛ, wɔ́ lɛ kɔ dɔn wáa wɔ tá wɔ dininmaan nyin koe ka taman yii, a giala, kaa sii kaka kɔ wɔ ganaa á la yii ni. 9 Dɔɔ̃nɔn lɛn, wɔ dí mɛn nya, wɔ nɔmaa mɛn dɔ wɔ, táa ka dinin yiri tá bɛ nɛ. Wɔ n wɔ́ dí nya penleen laanka tèlò ne, màn mɛn bɛ́ toɛ, wɔ baran goã guĩ lɛa ka kɔ́n mìi ni, wɔa Lawa a Boo Tii Kɔɔ̃n kɛ a pɛ ka‐n biikoo li wa. 10 Wɔ giã ǹ gɔn mɛn wɔ ka goleemali wolen bii, sɔnbɔraanɛ, pepere, sã ná a ba a‐n wa, ka dinin laanka Lawa n bɛa siéren lɛa. 11 Ka á doɛ̃ dɔn, wɔ ǹ wɔ́ ka dinin gogoonmaa kũ, ka díi bɛ́ a nɛnyaanan kuĩ lɔn. 12 Wɔ́ ka gù kaa, wɔ́ ka foo taã. Wɔ́ ka nyankɔ parsiini, wáa ka tɔ wɔ a kɔnpɛ ka Lawa foo sii ni, asɛ mɛn bɛ́ lɛ diɛ ka la, mà ka gii yɛ a kiibaa ǹ bǎã laanka a gugurubaa kɛ nɛ. 13 Wɔ dɔn barka da Lawa‐n baraabaraa mìi n ke doo. Wɔ bɛ́ wɔ́ Lawa a boo mɛn pɛ ka nɛ, ka n ká n too kɔ a ganaa, ká si, ka bie ká si minbuiinin boo lɛa wa, sɛnɛ, ka n ká si Lawa a boo lɛa. A n bɛ lɛ lɛa taãn‐taãnɛ, a din lɛ n dí nyɛɛ kasɛn golee Lawa li wolen lɛn foo ne. 14 Sonbore, dɔɔ̃nɔn lɛn, Lawa a sɔmɔ minin mɛnɛn bɛ́ Zudee gána nɛ, golee‐n Yezu Krita li, ka ǹ ká kɔ bɛn gòɛ̃ lɛ. Bɛn nə nɔmaa mɛn wɔ ǹ dinin tɔrɔ Zuifun gɔn, ka dɔn man ka bɛa nɔmaa lɛ miã wɔ ka dinin tɔrɔn gɔn; 15 ǹsɛn Zuifun kɛn lɛn, maǹ nə́ wɔa Dɛnaa Yezu laanka Lawa a boo gii‐dalin dɛ ǹ nə́ gã. Ǹ dinin lɛn man nə́ fuu nyaa wɔ dɔn manɛ. Ǹ sii a kɔɔ̃n Lawa ganaa wa! Maǹ min tumaa a zɔ́ɔn lɛa! 16 Min mɛnɛn bɛ́ ǹ ba Zuifun lɛa wa maǹ wɔ kurii, mà wɔ baran kirisibaa ǹ boo kɛ pɛ bɛn man wa. Maǹ màn diɛ ǹ dinin sii baraa li miɛ̃ biikoo tumaa li, ǹ tá a lɛ piɛ̃. Sɛnɛ, a giala‐nyɔmiɛ li, Lawa a foo‐busii yu ǹ mìi ni. 17 Dɔɔ̃nɔn lɛn, wɔ ǹ niɛ‐n boe‐n ka ganaa bɔrɔ, wɔ wɔlɔ á lui‐n ka ganaa, wɔ ba kɔn yɔrɔ‐a wa, sɛnɛ, wɔ yiri tá ka nɛ. A tá wɔ gɔ́ɔ̃‐n parsiini wáa wɔ da bɔ ka li, bɛ lɛ‐n wɔ á n doɛ ka yɔrɔ yii ni, wáa yǎa wɔ doe. 18 A na á goã wɔ gɔ́ɔ̃ nɛ, wáa wɔ wusoo wɔ da bɔ ka li. Ma dinmaa Pooli ná a lɛn zɔɔ̃ gunyin gigiã, sɛnɛ, Sɛtaan wɔ kurə́ a ganaa. 19 A giala, ka dinin lɛn man wɔ foo doa‐n màn lɛa, kaa sii n nyɛnyɛɛ diɛ wɔ ganaa, kaa sii n die toɛ wɔ n dinin laakalaa wɔa Dɛnaa Yezu yɔrɔ‐a a daa biikoo li. 20 Hiĩ, ka dinin lɛn man toɛ wɔ á n mìi siɛ lon, wɔ nə́ n nyɛnyɛɛ ka dinin lɛn taman yii ni.
31 Bɛ lɛ nɛ, ma bɛ́ má giã má fɔ̃, má yɛ má á sóɛ, ma din sɔɔ̃ giã Atɛni kiwi, 2 má ma dɔɔ̃n Timote dia ka li. A dɔ n Lawa a dí nyɛɛ ka masɛ bɛ́ lɔn, á n Boo Tii Kɔɔ̃n pii Krita wɔ gɔn la. Man má dia ka li, máa a ka gù‐we yii, a ka foo taã kaa goleemali gɔ́ɔ̃ nɛ, 3 màn mɛn bɛ́ toɛ, ka kɔ́n gɔ̀nɔn baran bìn da sisia a fuun kɛn gɔ́ɔ̃‐n wa. A giala, ka á doɛ̃ mà bɛ lɛ na á n da wɔ dɔn mìi ni. 4 Wɔ bɛ́ ka li biikoo mɛn li, wɔ́ dɔ a ganaa wɔ́ pɛ ka nɛ, wáa yǎa wɔ fuu yii. A din lɛ n ke á n zɛnaa, ka á doɛ̃. 5 Bɛ lɛ na á toa ke, ma bɛ́ má giã má fɔ̃, má Timote dia máa a da kaa golee Lawa li lɛ konpa bɔ. Nyɛ́ɛ na á goã ma ganaa, máa Sɛtaan tɔn nə n da ka gɔ́ɔ̃ li, a ka bebele, wɔa nɔmaa kɛ tɔn kiɛ̃ a kooro baa. 6 Sɛnɛ sisia, Timote bɔ ka li á daa, á boo kɔɔ̃n pɛ wɔ nɛ, kaa golee Lawa li laanka kaa kɔn‐narɛɛ wɔ paǹ li. Á pɛ mà ka tá n taasɛ wɔ nɛ ka nyɛnyɛɛ nɛ, mà ka tá li ka wɔ yɛ doo, ka wɔ dɔn bɛ́ giɛ li wɔ wusoo wɔ ka dɔn yɛ lɔn. 7 Bɛ lɛ nɛ, dɔɔ̃nɔn lɛn, wɔ bɛ́ wɔa fuun lɛn laanka wɔa nɔmaan lɛn tumaa bii, kaa golee Lawa li lɛ na á foo tãbaa kɔ wɔ la. 8 Sisia, wɔ gù wusoo á kaa, a giala, ka wen waamaa‐n kun ka Dɛnaa nɛ. 9 Wɔ ǹ die boe la, wɔ barka da wɔa Lawa‐n lɔn kaa wɔ gɔn la, nyɛnyɛɛ kɛ tumaa a lɛa, wɔ n we Lawa yɔrɔ‐a ka taman yii. 10 Wɔ ǹ Lawa nyankoe penleen laanka tèlò ne bɛ̀ wɔ n laa a ganaa, wáa a toa wɔ yii wusoo a kɔn yɛ, màn mɛn bɛ́ kaa golee Lawa li nyaabiɛ, wɔ boo la wɔ bɛ lɛ pã. 11 Wɔ Di Lawa dinmaa laanka wɔa Dɛnaa Yezu die ǹ zii kɔ wɔ la, wɔ da bɔ ka li! 12 Kɔn‐narɛɛ mɛn bɛ́ ka lon kɔn wɔ a paǹ li, min tumaa dɔ wɔ a paǹ li, Dɛnaa die a màn da bɛ li, a baa wɔsɛn kɔn‐narɛɛ kɛ miã lɛa kaa wɔ a paǹ li. 13 A die a ka foo taã, màn mɛn bɛ́ toɛ, wɔa Dɛnaa Yezu a daa pinaa kun ka a wɔn nɛ, ka boo la ka golee Díi Lawa yɔrɔ‐a yoreen ne, kaa sii lɛ n piɛ̃ nɛ.
41 Bɛ tumaa woo a n tilə́, dɔɔ̃nɔn lɛn, ka doamaa bɛ́‐n ka tɔ wɔ lɔn, ka sii tɔn kɔɔ̃n kɔ Lawa ganaa, wɔ́ ka daraa bɛ ganaa. Sonbore, ka n tɔ we miɛ̃; sɛnɛ sisia, wɔ ǹ ka nyankoe parsiini ka wɔa Dɛnaa Yezu tɔ nɛ, wáa ka n doa ka wusoo ka màn da li. 2 Wɔ doroon mɛnɛn kɔ ka la, á bɔ wɔa Dɛnaa Yezu li, ka á bɛn doɛ̃. 3 Lawa bɛ́ giɛ màn mɛn li bɛ ǹ ka kɛ nɛ, ka kɔrɔbaa lɛ da, ka goã yoreen ne. 4 Didie na a din a lɔ yɛ yɔrɔ sonbore la, koa‐kun mɛn bɛ́ yoreen ne Lawa laanka mìnbuiinin yɔrɔ‐a, a bɛ wɔ kun ni. 5 A nyan toa a n saa taasiɛ naarɛ li, ka tɔrɔ kɔsɔ Lawa doɛ̃baã wolen bɛ́ zɛnɛɛ lɔn wa. 6 Min kɔ́n baran wɔ ǹ miã lon bɛa sii lɛ gɔ́ɔ̃ nɛ, a pɛ mà a n woe ǹ miã wɔ wɔlɔ li wa. Wɔ́ pɛ ka‐n lɛlɛ, wɔ́ n gɔn waa ka‐n taãn‐taãnɛ, wáa min mɛnɛn bɛ́ bɛa siin lɛn zɛnɛɛ, Dɛnaa á re dɔlɔ boe ǹ ganaa. 7 Lawa bie á wɔ bíi gɔgɔrɛbaa taman yii wa, a na á wɔ bíi yoreenbaa taman yii. 8 Bɛ lɛ nɛ, bɛ̀ min mɛn nə́ n piã bɛa doroo lɛ nɛ, ǹ dɛnaa bie á n piã ka minbuiin nɛ‐n wa, a na á n piã ka Lawa nɛ, asɛ mɛn bɛ́ a Yiri Fu koe ka la. 9 Ka laadoo ba a ganaa doo min sɛ́wɔ dia ka la, a dɔɔ̃nɔn kɔn‐narɛɛ boo da ka‐n wa. A giala, ka dininmaan nə́ n daraa kɔn‐narɛɛ ganaa Lawa li. 10 Bɛ lɛ n ke ka á zɛnɛɛ dinin, dɔɔ̃nɔn tumaa wɔ a paǹ li, Masedoanɛ gána din tumaa nɛ. Sɛnɛ, wɔ n ka nyankoe doo dɔɔ̃nɔn lɛn, wáa ka n doa ka wusoo ka màn da li. 11 Ka n doa ka giã kiĩni, didie na a din a sii yɔrɔ bɔ, a dí nya ka a din gɔn nɛ, ka wɔ bɛ́ wɔ́ pɛ wɔ́ laa ka ganaa lɔn. 12 Ka zɛnaa miɛ màn mɛn bɛ́ toɛ, min mɛnɛn bɛ́ ǹ ba Lawa nyankoe wa, kaa tɔ wɔ ǹ gɔn kɔɔ̃n kɔ bɛn ganaa, ka baran goã guĩ lɛa min kɔ́n dɔ mìi‐n wa. 13 Dɔɔ̃nɔn lɛn, min mɛnɛn bɛ́ ǹ nə́ gã, wɔ ba li wɔ ka yii toa tì bɛn sii gɔ́ɔ̃‐n wa. A giala, wɔ ba li ka goã yɔrɔ‐kɔsiɛ gɔ́ɔ̃ nɛ, ka min gialakunun mɛnɛn bɛ́, foo doa ǹ bǎã ná a ba ǹ lon wa. 14 Bɛ̀ wɔ́ waa la sɛn wáa Yezu gã a yii wusoo á kaa, wɔ waa la dɔn wáa min mɛnɛn nə golee Yezu li yǎa á woo kaa ǹ gɛ̀ lɛ, Lawa á die bɛn dɔn yii kiɛ a ǹ kaa kun ka Yezu ni. 15 Wɔsɛn mɛnɛn yii bɛ́ re goɛ̃ koo yǎa Dɛnaa a daa pinaa, wɔ a die n gòã boe geren kɛn nyɛɛn wa. Ma á boe la ma pɛ ka nɛ, a kɔnpɛ ka Dɛnaa a boo ne: 16 Bɛ̀ Lawa din zii kɔ ǹ mɛn pinaa, lon a dia dí‐a wolen goledɛnaa lɛn tá re boe, Lawa a bɛn wuu á re boe, Dɛnaa dinmaa á re boe lon a daa. Min mɛnɛn nə gã bɛ̀ ǹ nə́ golee‐n Krita li, bɛn yii á re kiɛ bibinaanɛ. 17 Bɛ kio, wɔsɛn mɛnɛn bɛ́ re goɛ̃ wɔ yii n koo, wɔ dɔn tá re yui labaran la kunun ǹ ni, wɔ wo n da Dɛnaa lɛ lon. Bɛa yɔrɔ lɛ la, wɔ ǹ die goɛ̃ kun ka Dɛnaa din ni yǎa duduu. 18 Ka kɔn foo wɔraa ka bɛa boon lɛn nɛ.
51 Dɔɔ̃nɔn lɛn, siin lɛn bɛ́ re n zɛnɛɛ ǹ mɛn waáraa, ka laadoo ba a ganaa min sɛ́wɔ dia ka la a na a biikoo pɛ ka‐n wa. 2 Ka dininmaan tá doɛ̃ parsiini. Dɛnaa a daa pinaa lɛ n die wɔ tɔwɛɛ, ka wurumu bɛ́ die min tɔwɛɛ tèlò‐n lɔn. 3 Minin bɛ́ re pii biikoo mɛn li mà «Là nyantoro tan, mà baraa banban!», a din biikoo lɛ nɛ, basaã á die kirii ǹ la, ka nɔɔrɔ bɛ́ kirii lɔ nɔnɔa la lɔn, ǹ ba re n boe a‐n dɔn wa. 4 Sɛnɛ, dɔɔ̃nɔn lɛn, kasɛn yii a tì bɛa sii lɛ gɔ́ɔ̃ nɛ, a lɛawaa tɔn da ka tɔwaa ka wurumu bɛ́ lɔn wa. 5 Ka tumaa n wɔlɔ fúlu minbuiinin lɛa tɔ we penleen ne, wɔ bie tèlò minbuiinin lɛa wɔlɔ tì li wa. 6 Bɛ lɛ nɛ, wɔ baran nyuù wɔ ka min gialakunun bɛ́ lɔn wa, sɛnɛ, wɔ n yii dɔraa wɔ yii goã kɔɔ̃nɛ. 7 Min mɛnɛn bɛ́ nyuù we, bɛn man nyuù we tèlò‐n, min mɛnɛn bɛ́ yɔ liɛ ǹ dinin manɛ, bɛn man yɔ liɛ ǹ dinin man tèlò‐n. 8 Sɛnɛ, wɔsɛn mɛnɛn bɛ́ tɔ we penleen ne, wɔ toa wɔ yii goã kɔɔ̃nɛ. Golee Lawa li laanka kɔn‐narɛɛ doamaa nɛ a goã wɔ lon, bɛ wɔ tamaa ka zia‐baali a dɔnkɛ bɛ́ tamaɛ lɔn; foo‐doa mɛn bɛ́ wɔ lon wáa wɔ á die kirisibaa yii, bɛ dɔ́ goã wɔ lon ka zia‐baali a bafolo bɛ́ goɛ̃ a mìi‐a lɔn. 9 A giala, Lawa bie á wɔ bɔ, mà asɛ n die a foo‐busii diɛ wɔ mìi‐n wa, a na á wɔ bɔ, mà wɔ kirisibaa yɛ ka wɔa Dɛnaa Yezu Krita pàã nɛ. 10 Bɛ lɛ na á gã wɔ taman yii, màn mɛn bɛ́ toɛ, bɛ̀ á daa, ta wɔ yii á koo, ta wɔ gã, wɔ goã kun ka a din ni. 11 Bɛ lɛ taman yii, ka kɔn foo doa, ka kɔn gù we yii, ka ka bɛ́ zɛnɛɛ lɔn gɔrɔ. 12 Dɔɔ̃nɔn lɛn, min mɛnɛn bɛ́ dí nyɛɛ ka bii, wɔ ǹ ka nyankoe wáa ka ǹ guguru kɔ. Dɛnaa na á bɛn lɛn koa mà ǹ ka nyɛɛnaan bɔ, ǹ ka doro. 13 Ka ǹ guguru kɔ parsiini ka kɔn‐narɛɛ nɛ, ǹ nya ǹ dí lɛ taman yii. Ka giã kun ka là nyantoro ne. 14 Min mɛnɛn bɛ́ yoo biɛ, wɔ ǹ ka nyankoe, dɔɔ̃nɔn lɛn, wáa ka bɛn doro, foo tãbaa bɛ́ a ba min mɛnɛn lon taãn wa, ka bɛn foo taã, min mɛnɛn pàã bɛ́ kiɛɛrɛ, ka n dɔ bɛn lɛ, ka sii si ka ganaa min tumaa wɔ paǹ li. 15 Ka yiri bɔ, min kɔ́n baran sii baraa saraa ka sii baraa‐n wa. Ka n doa ka sii bǐɛ̃ zɛnaa kɔn nɛ biikoo tumaa li, ka zɛnaa min tumaa dɔ nɛ. 16 Ka n nyɛnyɛɛ biikoo tumaa li. 17 Ka baran Lawa nyankɔ lɛ da wa. 18 Ka barka da Lawa‐n sii din tumaa a lɛa, a giala, Lawa n giɛ li mà ka bɛ lɛ zɛnaa, kaa tá kun Yezu Krita‐n gɔ́ɔ̃ nɛ. 19 Ka baran Yiri Fu a nya ǹ dí sàabaa wa. 20 Bɛ̀ ǹ nə́ Lawa a boo gii da ka nɛ, ka nyan baa sii kiɛɛrɛ lɛa ka n piã‐n wa. 21 Sɛnɛ, ka ga sii tumaa ganaa doɛ̃, ka a bɔkɔnlɛ wɔ; ǹ mɛn bɛ́ siĩni ka lɛ kɔ bɛ ganaa. 22 Ka n bɔ sii baraa tɔrɔ tumaa nɛ. 23 Lawa dinmaa mɛn bɛ́ là nyantoro koe, a din die a toa ka a wɔn baa ka ka paǹ yii ni. Ka yiri ni, ka telenboen laanka ka gɔ̀nɔn tumaa nə n tamaa sɔnbɔraanɛ, zɛ̀rɛ baran goã ka ganaa wɔa Dɛnaa Yezu Krita a daa pinaa wa. 24 Lawa mɛn lɛ ka bíi, a n bɔlɔgoondɛnaa lɛa; a din lɛ dɔ n die zɛnɛɛ. 25 Dɔɔ̃nɔn lɛn, ka Lawa nyankɔ wɔ dɔn lɛa. 26 Ka dɔɔ̃nbaa ǹ fòo sonbore da kɔn nɛ. 27 Man pii ma á laɛ ka ganaa ka Dɛnaa tɔ nɛ, máa sɛ́wɔ kɛ a boo nə n pɛ dɔɔ̃nɔn tumaa yɔrɔ‐a. 28 Wɔa Dɛnaa Yezu Krita a bǐɛ̃ kɛ die a goã ka li.