Korɛnti 1
11 Masɛ Pooli, Lawa lɛ‐kɔ á ma bíi, mà ma Yezu Krita a dia dí‐a wole baa. Ma laanka ma dɔɔ̃n Sɔstɛnɛ n foo diɛ ka nɛ. 2 Kasɛn lɛn man Lawa a sɔmɔ lɛa Korɛnti kiwi. Lawa na á ka bɔ, á ka kaa ka gɔrɔn Yezu Krita pàã ganaa, mà ka goã a din a minin lɛa. Wɔ n sɛ́wɔ kɛ diɛ ka laanka Lawa nyankɔlen tumaa la, ǹ mɛnɛn bɛ́ bǎã tumaa nɛ ǹ nə́ Yezu Krita bíi Dɛnaa, ka wɔsɛn bɛ́ lɔn. 3 Wɔ Di Lawa laanka Dɛnaa Yezu Krita die ǹ bǐɛ̃ zɛnaa ka nɛ, ǹ là nyantoro kɔ ka la. 4 Lawa sii bǐɛ̃ mɛn zɛnaa ka nɛ Yezu Krita pàã ganaa, ma á bɛa barka diɛ‐n baraabaraa ka a lɛa. 5 Sonbore, a din lɛ pàã ganaa Lawa ka gɔ taãn‐taãnɛ, ka yɔrɔ din tumaa nɛ. Á boo‐doɛ̃ laanka sii‐doɛ̃ tumaa kɔ ka la. 6 Ka siére baa ǹ boo mɛn ma Krita wɔ paǹ li, bɛ giã ka nɛ, á pàã yɛ. 7 Yiri Fu a bǐɛ̃baa ǹ mànan kɛn kɔ́n nyaabaa ka li wa. Bɛ lɛ na á toa, ka tá n yii diɛ ka foo‐doa nɛ, wɔa Dɛnaa Yezu Krita a da a din nyaa kɛ la. 8 A din dɔ n die pàã koe ka la sɔnbɔraanɛ, yǎa giala‐nyɔmiɛ biikoo li, ka goã zɛ̀rɛ baãnaan lɛa wɔa Dɛnaa Yezu Krita a kiri‐kurii pinaa. 9 Lawa a wusii a boo diɛ kio wa, a din Lawa kɛ lɛ na á ka bíi, mà ka goã doa‐n kɔn ka a Nɛgiĩ Yezu Krita, wɔa Dɛnaa kɛ nɛ. 10 Ma dɔɔ̃nɔn lɛn, man ka nyankoe, ka wɔa Dɛnaa Yezu Krita tɔ nɛ, máa ka kɔn ma, ka nyan toa tatala kɔn yɛ ka bii wa. Ka toa ka goã doa‐n kɔn ka taasiɛ goon ne, ka yiri goon ne. 11 Taãn nɛ, ma dɔɔ̃nɔn lɛn, Klowee a kion minin man nə́ pɛ ma nɛ, mà kɔn liere‐kɔn tá ka bii. 12 Ma bɛ́ màn mɛn pii ka nɛ á ke: Kaa didie tumaa n boo totoro diɛ. Ke mà asɛ n Pooli wɔ lɛa, ke mà asɛ n Apolɔɔsi wɔ lɛa, kɔsɔ dɔ mà asɛ n Piɛrɛ wɔ lɛa, kɔsɔ dɔ doo mà Krita wɔ‐n ka asɛ nɛ. 13 Ka yiri‐n mà Krita lɛ n tatalɛɛ‐n kɔn gigiã? Pooli na á gã dere ǹ gɔn ganaa kaa lɛa? Hinlaa maǹ nə́ batɛmu da ka ganaa ka Pooli tɔ nɛ? 14 Bɛ̀ á n bɔ Kripuusu ni, ka Gayusu ni, masɛ batɛmu da ka kɔ́n ganaa wa. Ma á bɛa barka diɛ Lawa nɛ. 15 A bɛ miɛ̃, ka kɔ́n ba boe la ka pɛ, mà maǹ nə́ batɛmu da asɛ ganaa ka masɛ tɔ‐n wa. 16 Áh, sonbore ne, má batɛmu da Tefanaasi a kion minin dɔn ganaa. Bɛ̀ á n bɔ bɛ nɛ, ma yiri ba a nɛ, máa má batɛmu da kaa min kɔsɔ ganaa doo wa. 17 Krita masɛ dia batɛmu diɛ wa. Sɛnɛ, a na á ma dia Boo Tii Kɔɔ̃n kɛ pii minin manɛ. Ma bie má pɛ ka ma din a yiridɛnaabaa boon ne, n ma yaa barka boe Krita a gã gɔn ganaa kɛ‐n wa. 18 Sonbore min mɛnɛn bɛ́ papaɛ̃, Krita a gã dere ǹ gɔn ganaa boo kɛ n gàãnaabaa lɛa bɛn yii li. Sɛnɛ, wɔsɛn mɛnɛn bɛ́ kirisibaa ǹ zii la, a n Lawa a pàãyiidɛnaabaa lɛa wɔsɛn yii li. 19 Ka boo taãn nɛ, ǹ nə́ kiɛ̃ Lawa a sɛ́wɔ nɛ: «Masɛ Lawa á re yiridɛnan yiri ziziɛ̃, ma á re màn‐dɔ̃len màn‐doɛ̃ nyɛɛ.» 20 Ka bɛ nɛ, Lawa nyaa ǹ nɛ, mà kanaa a sii‐doɛ̃ siin kɛn lɛn dinin man gàãnaabaa lɛa. Sii‐dɔ̃lin man pii mà wàa? Sɛ́wɔ‐dɔ̃len man pii mà wàa? Boo doɛ̃ wole dadaran kɛn dɔn man pii mà wàa? 21 Sonbore, kanaa minin nə boo la, ka ǹ dinin sii‐doɛ̃ kɛ barka nɛ, ǹ nə́ Lawa a sii‐doɛ̃ kɛ giala ma wa. Wɔ bɛ́ dí mɛn pii ka nɛ Yezu a gɛ̀ wɔ gɔn la, a n gàãnaabaa lɛa kanaa minin yii li, a da yaa Lawa golee la, mà min mɛnɛn bɛ́ golee bɛa gàãnaabaa ǹ dí kɛ lɛ li, mà á re bɛn kirisibiɛ. 22 Zuifun man giɛ mà kaãbaa ǹ siin nə ǹ zɛnaa, ǹsɛn nə tɔn golee li. Grɛkin man giɛ sii‐doɛ̃ siin li. 23 Sɛnɛ, Krita mɛn bɛ́ ǹ nə́ dere gɔn ganaa, wɔsɛn man bɛ boo diɛ. Bɛ n sii kaka lɛa Zuifun ganaa, a n gàãnaabaa lɛa tɔrɔ kɔsɔn yii li. 24 Sɛnɛ, Lawa min mɛnɛn bɔ, ta Zuifu ni, ta tɔrɔ kɔsɔ nɛ, Krita lɛ n Lawa a pàãyiidɛnaabaa lɛa, ka a sii‐doɛ̃ nɛ bɛn yii li. 25 Bɛ lɛ taman yii, Lawa a sii mɛn bɛ́ gàãnaabaa lɛa minbuiinin yii li, bɛ n sii‐doɛ̃ lɛa, á la minbuiinin sii‐doɛ̃ nɛ. Minbuiinin bɛ́ giɛ Lawa a sii mɛn ganaa pàãwɛɛnaabaa ǹ sii lɛa, bɛ pàã á gole á la minbuiinin pàãdɛnaabaa nɛ. 26 Ka n yiri koa li, ma dɔɔ̃nɔn lɛn, kasɛn mɛnɛn bɛ́ Lawa ka bíi á ka bɔ, ka n dinin dɔ̃. Kaa sii‐dɔ̃lin ba tɛ minbuiinin yɔrɔ‐a wa, kaa pàãdɛnaa dɔ a tɛ wa, kaa bɔ sumu bǐɛ̃n nɛ wole dɔ a tɛ wa. 27 Sɛnɛ, min mɛnɛn bɛ́ gàãnaan lɛa kanaa minin yɔrɔ‐a, Lawa na á bɛn lɛn bɔ, á sìi diɛ kanaa a sii‐dɔ̃lin ganaa nɛ; min mɛnɛn bɛ́ pàãwɛɛnaan lɛa, Lawa na á bɛn lɛn bɔ, á sìi diɛ kanaa a pàãdɛnan ganaa nɛ. 28 Minin tan, kanaa minin nə́ giɛ ǹ ganaa màn kooron lɛa. Ǹ ba n yiri koɛ ǹ li wa, ǹ ba màn kɔ́n lɛa ǹ yii li wa. Lawa na á bɛn lɛn bɔ. Sii mɛn bɛ́ kanaa minin nə́ giɛ a ganaa sii taãn lɛa, a là nə́ ǹ ganaa, Lawa n bɛ ziziɛ̃ ka bɛa minin kɛn lɛn nɛ. 29 A na á baa miɛ̃, màn mɛn bɛ́ toɛ, minbuiin nɛ kɔ́n baran boo la, a n din koa Lawa yɔrɔ‐a doo wa. 30 Sɛnɛ, Lawa na á wɔ bíi, á wɔ kaa kun ka Yezu Krita nɛ. A din na á n baa sii‐doɛ̃ lɛa, peperebaa nɛ, yoreenbaa lɛa ka kirisibaa nɛ, wɔ nɛ. 31 Bɛ lɛ a lɛa nɛ, ǹ nə́ kiɛ̃ Lawa a sɛ́wɔ nɛ: «Bɛ̀ min mɛn tá zoɛ̃ mà a n din koa, a n din koa ka Dɛnaa a sii zɛnaa nɛ.»
21 Ma dɔɔ̃nɔn lɛn, masɛ dinmaa bɛ́ ma daa ka li, ma bie ma Lawa a sii‐durii kɛ laakalaa ka nɛ, ka boo dadaran nɛ, ka sii‐doɛ̃‐n wa. 2 A giala, ma biikoo mɛn zɛnaa ka li, ma ga li máa ma màn kɔsɔ nyaa ka nɛ, á kiɛ̃ Yezu Krita boo la wa, sanparɛ a dere gɔn ganaa boo kɛ din. 3 Bɛ lɛ nɛ, má n din nyaa ka nɛ pàãwɛɛnaa lɛa, nyɛ́ɛ n ma ganaa, ma gɔ̀nɔn yii n bìn diɛ. 4 Maa boo ne, ka maa laakalaa ǹ gɔn nɛ, ǹ kɔ́n goã sii‐dɔ̃ ǹ lɛ gɔ́ɔ̃ boo lɛa wa. Sɛnɛ, Yiri Fu pàã màn mɛn kɔ ma la, man má bɛ din sɔɔ̃ a sii nyaa ka nɛ. 5 Bɛ na á n zɛnaa miɛ̃, màn mɛn bɛ́ toɛ, kaa goleemali baran goã doa‐n minbuiinin sii‐doɛ̃ ganaa wa, sɛnɛ, a goã doa‐n Lawa a pàãdɛnaabaa ganaa. 6 A laanka bɛ nɛ, kaa min mɛnɛn yii fulu Lawa a zii gɔ́ɔ̃ nɛ, man má goã sii‐doɛ̃ sii nyɛɛ bɛn manɛ. Sɛnɛ, kanaa kɛ a sii‐doɛ̃ sii bie wa, pàãdɛnan mɛnɛn dɔn bɛ́ kanaa kɛ gɔ́ɔ̃ nɛ, ǹ nə́ ǹ tan ziziɛ̃ a lɛa, bɛn yiri kɛ dɔ bie wa. 7 Haayii, Lawa a sii‐doɛ̃ mɛn bɛ́ durii‐n minbuiinin la, man bɛ yɔrɔ pii ka nɛ. Kanaa bɛ́ a tɔn nə n giala kɔ wa, Lawa din sii‐doɛ̃ mɛn yɔrɔ bɔ, a n zoɛ̃ mà a na a tɔ golebaa gii kɔn ka wɔ nɛ, bɛ nɛ. Sɛnɛ, a na á toa durii ni. 8 Kanaa kɛ a pàãdɛnaa kɔ́n bɛa yiri kɛ dɔ̃ wa. Bɛ̀ maǹ nə́ bɛ dɔ̃, wɔa Dɛnaa mɛn bɛ́ tɔ golebaa na a wɔ lɛa, bɛ̀ ǹ ba re bɛ dere gɔn ganaa wa. 9 Sɛnɛ, a n ka Lawa a sɛ́wɔ bɛ́ á pɛ lɔn: «Min mɛnɛn bɛ́ Lawa narɛ, a màn mɛn zɛnaa á koa bɛn manɛ, min kɔ́n yii bin nə n miã yɛ wa, min kɔ́n too bin ma wa, min kɔ́n a taasiɛ tɔn dɔ a ganaa wa.» 10 Sɛnɛ, Lawa bɛa sii‐durii kɛ lɛ nyaa wɔsɛn nɛ Yiri Fu pàã ganaa. Taãn nɛ, Yiri Fu din sɔɔ̃ n boe la a ga sii ganaa a dɔ̃, haalɛ Lawa a sii mɛn bɛ́ durii‐n zuzulu, á bɛ tumaa doɛ̃. 11 Minbuiinbaa gɔ́ɔ̃ nɛ, minbuiin yiri n boe la a na a din a sii dɔ̃; a din yii goon ne, Lawa a Yiri Fu din sɔɔ̃ n boe la a Lawa a sii dɔ̃. 12 Ǹ bie ǹ nə́ kanaa a yiri kɔ wɔsɛn la wa, sɛnɛ, Lawa na a ná a din a Yiri Fu kɔ wɔ la, ń giɛ, a din bǐɛ̃baa ǹ mànan mɛnɛn kɔ wɔ la, wɔ boo la wɔ bɛn dɔ̃. 13 Wɔ bie boo diɛ ka minbuiinin minin daraa ǹ yiri‐n wa, sɛnɛ, wɔ ǹ diɛ ka Lawa a minin daraa ǹ yiri ni. A n miɛ̃, Yiri Fu n goɛ̃ min lon, bɛ̀ wɔ tɔn boo la wɔ Lawa a sii taãn nyaa nɛ. 14 Lawa a Yiri Fu bɛ́ a ba min mɛn lon wa, bɛ a boe la a lɛ kɔ Yiri Fu a boo taãnan ganaa wa. A n gàãnaabaa lɛa ǹ dɛnaa yii li, a boe la a tá a giala miɛ wa, a giala, Yiri Fu din sɔɔ̃ n boe la á sii a bɔkɔnlɛ doɛ̃. 15 Lawa a Yiri Fu bɛ́ min mɛn lon, bɛa dɛnaa á boe la a sii tumaa bɔ kɔn lɛ. Sɛnɛ, min kɔ́n ba boe la a kiri wɔ asɛ ganaa doɛ̃ wa. 16 A n ka Lawa a sɛ́wɔ bɛ́ á pɛ lɔn: «Die n boe la a Dɛnaa a taasiɛ dɔ̃? Die n boe la a yiri kɔ la?» Sɛnɛ, Krita a taasiɛ tá wɔsɛn lon.
31 Ma dɔɔ̃nɔn lɛn, ma boo la má boo da ka nɛ ka Yiri Fu bɛ́ min mɛnɛn nɛ wa. Sɛnɛ, a n ka man má boo da ka gɔ̀nɔn foo sii zɛnaa wolen ne, ǹ nə́ ka nɛnyaan bɔnboɛɛnɛn bɛ́ lɔn Krita a sii gɔ́ɔ̃ nɛ. 2 A n goon ka man má bɔnya kɔ ka la ká mi, ka ma bie má màn‐bii kəkə kɔ ka la wa. A giala, mà ka a boe la, ka tá a kuubaa sii ka ganaa wa. Haalɛ tɔn pelo, ka a boe la ka tá a kuubaa sii ka ganaa wa. 3 Bɛ n nyɛɛ mà ka n tɔn sii zɛnɛɛ, ka ga kanaa foo sii li wolen wɔ bɛ́ lɔn. Màn mɛn toa foo wuu‐pɛn laanka zian tá tɔn ka bii, bɛ n nyɛɛ mà ka n ga kanaa foo sii li wolen lɛa, ka n tɔn sii zɛnɛɛ ka minbuiinbaa ǹ sii bɛ́ lɔn. 4 Bɛ̀ kaa min tɛnɛn tá tɔn pii: «Masɛ n Pooli wɔ lɛa,» ke dɔ mà asɛ n Apolɔɔsi wɔ lɛa, a bie goon ka ka n tɔn sii zɛnɛɛ, ka min gialakunun kɛn wɔ bɛ́ lɔn wa? 5 Kasɛn gɔ́ɔ̃ nɛ, mà Apolɔɔsi n wàa lɛa? Pooli dɔ n wàa lɛa? Wɔ ǹ dí‐nyali kooron lɛa, wɔ́ ka kaa goleemali ni. Dɛnaa màn mɛn kɔ wɔ gogoonmaa la, didie na á bɛ lɛ nyaa ka nɛ. 6 Masɛ n má màn zumu, Apolɔɔsi na á mu kaa a ganaa, sɛnɛ, Lawa din na a gole koe. 7 A n miɛ̃, da‐zumuli a màn kɔ́n lɛa wa, a mu‐kaali a màn kɔ́n lɛa wa. Lawa din sɔɔ̃ n màn lɛa. A din nə da lɛ gole koe. 8 Min mɛn bɛ́ zumi ka min mɛn bɛ́ mu kiɛ a ganaa, maǹ goon. Lawa din nə die ǹ didie a saraa koe la, a nya ǹ dí yii li. 9 Wɔsɛn man kun Lawa a dí‐nyalin lɛa, kasɛn man Lawa a wuru lɛa, á n kɔsɛ. Lawa bɛ́ kion mɛn dɔ doe, ka ǹ bɛ lɛa. 10 Lawa bǐɛ̃ mɛn baa masɛ la, man má kion lɛ gòã daa ka kion‐dɔle taãn wɔ bɛ́ lɔn; kanna, min kɔsɔ dɔ n màn doe a lalan. Sɛnɛ, a n kɔnboe didie nə n yiri koa a wɔ a dɔ ǹ gɔn li. 11 A giala, a gòã na á n daa ka Yezu Krita nɛ; min kɔ́n ba boe la, a na a gòã daa ka màn kɔsɔ‐n wa. 12 Ta min mɛn màn dɔ bɛa gòã‐daa kɛ lɛ la, ka sana nɛ, ka wɔrɔgiala nɛ, ka gɛfu sonbore ne, ta gɔn nɛ, ta buu ni, ta lapaa nɛ, ǹ tumaa á re yii foaãnɛ. 13 Didie tumaa a nya ǹ dí a là á re yii kiri‐kurii pinaa. Taãn nɛ, bɛa pinaa kɛ nɛ, maǹ die giɛ màn tumaa ganaa ka tɛ nɛ. Bɛa tɛ lɛ n die didie tumaa a nya ǹ dí a là nyɛɛ nɛ. 14 Bɛ̀ min mɛn màn dɔ kion gòã‐daa kɛ la, tɛ ná a boe la á kuĩ wa, bɛa dɛnaa á re saraa yii. 15 Bɛ̀ tɛ lɛ min mɛn a nya ǹ dí kũ, bɛa dɛnaa a saraa á re papaɛ̃; a dinmaa sɛ kɔn tá re kirisibiɛ, sɛnɛ, a n goɛ̃ ka min mɛn bɛ́ á soo tɛ nɛ, á baa si á la lɔn. 16 Táa ka dinin tá doɛ̃ mà ka ǹ Lawa a Kion lɛa, Lawa a Yiri Fu n ka gɔ́ɔ̃ nɛ. 17 Ka dɔ̃ mà bɛ̀ min mɛn Lawa a Kion ziziɛ̃, Lawa á re ǹ dɛnaa dɔ ziziɛ̃. A giala, Lawa a Kion nə màn sonbore lɛa. Ka dinin lɛn dɔn man Lawa a Kion lɛ lɛa. 18 Ka nyan ka dinin yiri sã wa. Bɛ̀ min tá ka bii á n taasɛ, ka kanaa minin kɛn wɔ bɛ́ lɔn, mà asɛ n sii‐dɔ̃li lɛa, ǹ dɛnaa nə n din baa gàãnaa lɛa bɔrɔ, a tɔn sii‐doɛ̃ taãn yɛ. 19 A giala, kanaa kɛ a sii‐doɛ̃ n gàãnaabaa lɛa Lawa yii li. Taãn nɛ, ka a n pɛ Lawa a sɛ́wɔ‐n lɔn, «Sii‐dɔ̃lin sii‐zɛnaan bɛ́ kan mɛn koe, Lawa n die ǹ kuĩ ka bɛa kan lɛ‐n gɔrɔ.» 20 A n pii doo mà «Dɛnaa din tá sii‐dɔ̃lin taasiɛn doɛ̃, ǹ ba màn kɔ́n lɛa wa.» 21 Bɛ lɛ nɛ, min kɔ́n doamaa bie a n din koa ka daraa wolen sii ni, a da yaa ǹ dɔn nə́ minbuiinin lɛa wa. A giala, mà ǹ tumaa n kaa wɔ lɛa: 22 Pooli ni, Apolɔɔsi ni, ka Piɛrɛ nɛ; kanaa din tumaa nɛ, yiikoonaabaa nɛ ka gɛ̀ nɛ, pelo ǹ ne ka bǐɛ̃ ǹ nɛ, ǹ dinin tumaa n kaa wɔ lɛa. 23 Ka dinin kɛn man Krita wɔ lɛa, Krita dɔ n Lawa wɔ lɛa.
41 A bɛ́ miɛ, wɔsɛn man dien lɛa ka yii li? Ka ǹ kɔnboe ka ga wɔ ganaa Krita a dí‐nyalin lɛa, Lawa a sonbore duriin kɛn man tamaa‐n wɔ li. 2 Ǹ bɛ́ ǹ nə́ màn tamaa min mɛnɛn li, maǹ giɛ li mà ǹ goã min pepere taãnan lɛa. 3 Ta ma á pepere, ta ma a pepere wa, kasɛn bie kɔnboe ka pɛ wa. Minbuiinin kiri‐kuruli kɔ́n dɔ doamaa bie a pɛ wa. Ma bie ma din dɔ a kiri kuri wa. 4 Maa taasiɛ a sii kɔ́n diɛ ma mìi‐n wa, sɛnɛ, bɛ dɔ bie nyɛɛ, mà ma sii kɔ́n zɛnaa duduu wa. Maa kiri‐kuruli n ka Dɛnaa din sɔɔ̃ nɛ. 5 Bɛ lɛ n toɛ, ka nyan kiri da min kɔ́n la fufuu miɛ̃, bɛ̀ Dɛnaa ná a tɔn daa wa. Màn mɛn bɛ́ wɔlɔ tì li, á re bɛ diɛ wɔlɔ fúlu li, taasiɛ duriin mɛnɛn bɛ́ minbuiin nɛ gɔ́ɔ̃ nɛ, á re bɛn nyɛɛ. Bɛ ganaa, didie tumaa bɛ́ kɔnboe ka tɔ‐bɔ mɛn nɛ, Lawa á re bɛ koe la. 6 Ma dɔɔ̃nɔn lɛn, ma boo mɛn da sisia, man má bɛ zɔɔ̃ Apolɔɔsi laanka ma din ganaa, máa ka n daraa bɛ lɛ ganaa wɔ dinin li: «Màn mɛn bɛ́ kiɛ̃ nɛ, ka nyan sii zɛnaa ka bɛ la bɔ‐n wa.» Min kɔ́n doamaa bie a n din koa, ka minin‐daraali goon a sii ni, a ǹ miã kɔsɔ baa zɔ́ɔ wa. 7 Wàa nə n laanka n miãn bɔ kɔn lɛ lɛa? Màn mɛn tumaa bɛ́ yii n lon, Lawa bie á kɔ n la wa? Bɛ̀ á miɛ̃, wàa na á baa n tá n din koɛ nɛ, ka n pɛ mà ǹ bie ǹ nə́ kɔ n dɔ la wa? 8 Kasɛn yiri ni, mà ka yiri bɛ́ màn mɛn ganaa, mà ka ǹ ká bɛ yɛ gɔrɔ! Ka paãman baa! Ka kiin baa dinin, bɛ̀ wɔsɛn goɛ̃ na a ba a‐n wa! A n kɔɔ̃n wɔ ganaa ka n baa miɛ̃, ń giɛ, wɔ dɔn tá kii biɛ kun ka nɛ! 9 A tá ma yiri ni, máa wɔsɛn mɛnɛn bɛ́ Yezu a dia dí‐a wolen lɛa, Lawa na á bǎã tumaa a giala nyɔmɔɔ kɔ wɔsɛn la. Wɔ n ka kiri bɛ́ á min mɛnɛn kũ, ǹ nə́ die ǹ dii zaman tumaa yɔrɔ‐a. Á wɔ baa gayon wɔ ǹ mànan lɛa kanaa tumaa yɔrɔ‐a, lon a dia dí‐a wolen ne ka minbuiinin ni. 10 Wɔsɛn man gàãnaan lɛa Krita a lɛa; kasɛn man sii‐dɔ̃lin lɛa, kaa tá kun ka Krita‐n gɔ́ɔ̃ nɛ. Wɔsɛn man pàãwɛɛnaan lɛa, kasɛn man pàãdɛnan lɛa. Wɔsɛn man màn kooron lɛa, maǹ kasɛn guguru koe! 11 Haalɛ sisia, wɔ ǹ fuu yii bòo gɔn ka muboro ne. Mɔnaa ba wɔ lon ma, maǹ wɔ dii dɔn. Wɔ n boe kànaa, wɔ wo kànaa, wɔa kion banban. 12 Wɔ dinin man dí nyɛɛ wɔ nɔmaa, wɔ tɔn màn‐bii yɛ. Bɛ̀ ǹ tá sɔ koe wɔ ganaa, wɔ ǹ barka diɛ ǹ ganaa. Bɛ̀ ǹ tá boe wɔ yii ni, wɔ n sii wɔ ganaa. 13 Bɛ̀ ǹ tá boo baraa diɛ wɔ ganaa, wɔ nə ǹ lɛ sii ka giaárabaa ǹ boo ne. Haalɛ tɔn pelo, maǹ giɛ wɔ ganaa kanaa kɛ a yisin lɛa. 14 Ma bie ma sɛ́wɔ kɛ miã dia ka la, ma á sìi diɛ ka ganaa wa. Sɛnɛ, man má dia ka la, man ka doree, ka ma din a nɛnyaanan bɛ́ lɔn ma nə́ ǹ narɛ. 15 Sonbore ka á doɛ̃, ta min duu fù na á ka daraa Krita a siin ganaa, ka dí n goon toto. Masɛ din nə má Boo Tii Kɔɔ̃n kɛ pɛ ka nɛ, má kaa díi baa, má daa ka nɛ Yezu Krita ganaa. 16 Bɛ lɛ nɛ, ma á ka nyankoe, máa ka ma din lɛn zɔɔ̃. 17 Bɛ lɛ a lɛa nɛ, ma á Timote diɛ ka li. A n maa nɛ narɛɛ wole lɛa wɔa Dɛnaa wɔ gɔ́ɔ̃ nɛ, má foo n doa‐n a ganaa. Ma dinmaa a giã ǹ gɔn bɛ́ lɔn, á re ka yiri diɛ bɛ nɛ, má ka daraa siin mɛnɛn ganaa, kaa tá kun ka Yezu Krita‐n a lɛa, á re bɛn dɔn nyɛɛ ka nɛ. A din daraa ǹ gɔn goon ne, ma á pii bǎã tumaa nɛ Lawa a sɔmɔn gɔ́ɔ̃ nɛ. 18 Kaa min tɛnɛn nə́ ǹ dinin koa, ǹ nə́ taasɛ mà ma a re die n yii koe ka li doo wa. 19 Sɛnɛ, bɛ̀ Dɛnaa lɛ kɔ, ma á re die ka li sisia, ma bie re bɛa din‐koalin lɛn doɛ̃ ǹ boo diɛ din sɔɔ̃ li wa, sɛnɛ, ma á re ǹ doɛ̃ ǹ zɛnaa ǹ siin li! 20 A giala, Lawa a kiibaa ǹ bǎã lɛ bie n doɛ̃ a boo diɛ li wa, sɛnɛ, a nə n doɛ̃ a sii‐zɛnaan li. 21 Ka ǹ kɛ mɛn boe kəni? Ma da ka ganaa ka bàbàla nɛ, hinlaa ma da ka ganaa ka kɔn narɛ ǹ foo ne, ka foo‐basiɛ̃ nɛ?
51 Ǹ tá pii, mà din kũ doɛ̃baã sii‐zɛnaali tá ka bii. Haalɛ min kooron dinin ba lɛ koe ǹ bɛ miã zɛnaa wa. Maǹ pii mà min goon tá ka bii, á n kun ka ǹ di a lɔ nɛ! 2 Ka n tɔn piɛ̃‐n ka din‐koa nɛ! A n kɔnboe ka pã ka foo‐ziziɛ̃ nɛ. Min mɛn bɛ́ á sii kɛ lɛ zɛnaa, bɛ̀ ka doamaa nɛ ka bɛ loo ka bɔ ka bii. 3 Masɛ wɔ paǹ li, a laan ma ba ka li wa, ma yiri tá kun ka nɛ. Bɛ̀ man ka li, sii mɛn bɛ́ kɔnboe a n zɛnaa bɛa sii kɛ lɛ miã a zɛnaali ni, ma yiri bɛ yɛ gɔrɔ. 4 Ka n lɛ sɔkɔn ka Dɛnaa Yezu pàã nɛ, ma yiri bɛ́ re goɛ̃ kun ka nɛ, ka Dɛnaa Yezu Krita tɔ nɛ, 5 ka bɛa dɛnaa kɛ lɛ kɔ Sɛtaan la, a na a gɔ̀nɔn siĩ ziziɛ̃, ń giɛ a telenboen tá kirisibiɛ Dɛnaa a lɛawaa pinaa. 6 Kaa din koa kɛ lɛ a siĩn wa! Ka tumaa suusu kɛ ma: mà «Yɔ bù boɛɛn nə toɛ buuru yaa tumaa yoo.» 7 Ka bɛa sii baraa zɛnaa ǹ yɔ bù zizi kɛ bɔ ka bɔ ka bii, ń giɛ ka á yoreen koe. Buuru yaa mɛn bɛ́ yɔ bù na a ba li wa, á n buuru yaa dii lɛa, ka goã bɛ lɛa. A taãnbaa li, ka n bɛ lɛ din lɛa gɔrɔ. Wɔa Kiɛ̃mala ǹ Zɔ́n nə́ n giala kɔ, a giala, maǹ nə́ wúlu bɔ ka Krita nɛ, wɔa Kiɛ̃mala ǹ Zɔ́n sère nɛ lɛa. 8 Ka daa wɔ zɔ́n lɛ zɛnaa ka buuru ni, ǹ mɛn bɛ́ yɔ bù ná a ba li wa, wɔ nyan zɛnaa ka yɔ bù zizi‐n li wa. Bɛ giala mà wɔ n kɔnboe, wɔ sii baraa laanka din kũ doɛ̃baã siin kɛn kaa, wɔ goã yoreenbaa laanka sonbore gɔ́ɔ̃ nɛ. 9 Má sɛ́wɔ mɛn dia ka la lɛlɛ, má pɛ ka nɛ bɛ nɛ, máa ka nyan kaa sii kɔ́n kaa kun ka din kũ doɛ̃baã wolen ne wa. 10 Ma bie má maa taasiɛ yɔrɔ dia kanaa kɛ a din kũ doɛ̃baã wolen tumaa la, hinlaa a yii bɔ kɔn gɔn màn li wolen laanka a wurumunun ni, ka a dì wúlu‐bɔlen ne wa. Bɛ̀ ká taasɛ miɛ̃, yǎa ka dinin nə soe ka n boe kanaa kɛ nɛ! Ma pɛ miɛ̃ wa. 11 Man máa min mɛn tumaa bɛ́ ka Lawa nyankɔ ǹ tɔ ná a ganaa, a n din kũ doɛ̃baã wole lɛa, a n yii bɔ miã gɔn màn li wole lɛa, a n dì wúlu‐bɔle lɛa, a n minin tɔ‐ziziɛ̃li lɛa, a n yɔ‐mili baraa lɛa, á n wurumu lɛa, ka nyan kaa sii kɔ́n kaa kun ka bɛn nɛ wa. Ka a kɔnboe, ka màn din bii kun ka bɛ miã min kɛ‐n wa. 12 Taãn nɛ, min mɛnɛn bɛ́ ǹ ba Lawa nyankɔlen lɛa wa, masɛ bie bɛn kiri kuri wa; Lawa din tá re bɛn kiri kuri. Sɛnɛ, min mɛnɛn bɛ́ kaa lɛ kaa‐kun ni, ka a kɔnboe ka bɛn kiri kuru wa? Ka sɛ́wɔ bɛ́ pii lɔn: «Ka min baraa loo ka bɔ ka bii.»
61 Bɛ̀ sii lɔlɔkɔn tá ka bii ka ka dɔɔ̃n Lawa nyankɔle goon ne, a n siɛ lɔn, ka á woe a kiri we Lawa nyankɔle baãnaan li? Wàa na á baa ka a we Lawa a zaman minin li wa? 2 Ka á doɛ̃ mà Lawa a zaman minin lɛn man die kiri we kanaa minin ganaa wa? Bɛ̀ ka dinin man die kiri we kanaa minin ganaa, a n siɛ lɔn, sii bɔnboɛɛnɛn mɛnɛn bɛ́ ǹ ba màn kɔ́n lɛa wa, ka a boe la ka á bɛn kiri kuri wa? 3 Ka a doɛ̃ mà wɔ á re kiri we lon a dia dí‐a wolen dɔn dinin ganaa wa? Sanparɛ ka kanaa kɛ a siin ni! 4 Bɛ̀ bɛ miã sii lɔlɔkɔn kɛ tá kasɛn bii ni, min mɛnɛn bɛ́ ǹ ba màn kɔ́n lɛa Lawa a sɔmɔ‐n wa, ka ǹ woe bɛn kuĩ mà ǹ da kaa kiri kuru! 5 Man kɛ pii ma á sìi diɛ ka ganaa. A bɛ́ miɛ̃ min kɔ́n na a ba kasɛn bii sii‐dɔ̃li lɛa, a n boe la á siin yɔrɔ boe dɔɔ̃nɔn bii ni wa! 6 Á siĩni, dɔɔ̃n min paa wo kɔn bíi, golee Lawa li baãnaan yɔrɔ‐a? 7 Ta á n baa lɔn, màn mɛn bɛ́ toɛ, kiri á goɛ̃ ka dininmaan bii ni, bɛ n ka dinin bɔ a mɛnaa duduu giala pii gɔrɔ. Wàa na á baa ka a lɛ koe ǹ sii kɔkɔrɔ zɛnaa ka‐n wa, ka a lɛ koe ǹ ka koã wa? 8 Sɛnɛ, ka dinin man sii kɔkɔrɔ zɛnɛɛ, ka n wurumu biɛ, ka n bɛ zɛnɛɛ ka dɔɔ̃nɔn dɔn manɛ. 9 Ka a doɛ̃ mà min kɔkɔrɔn ba re bǎã yii Lawa a kiibaa‐n wa? Ka nyan ka dinin yiri sã wa! Din kũ doɛ̃baã wolen ne ka dì wúlu‐bɔlen ne, naarɛbaalin ni, ka giĩ baa lɔ lɛa wolen ne, 10 wurumun ni ka yii bɔ miã gɔn màn li wolen ne, yɔ‐mili baraan nɛ, minin tɔ‐ziziɛ̃lin ni, ka waa zii‐a wolen ne, bɛa min kɛ kɔ́n ba re bǎã yii Lawa a kiibaa‐n wa. 11 Ka tɛnɛn man ka goã miɛ̃. Sɛnɛ, Lawa sii baraa pii á bɔ ka ganaa, á ka bɔ ka gɔrɔn a din wɔn lɛa, á lɛ kɔ ka ganaa min peperen lɛa a din yɔrɔ‐a, ka Dɛnaa Yezu Krita tɔ nɛ, wɔa Lawa a Yiri Fu kɛ dɔ pàã ganaa. 12 Kaa min tɛnɛn man pii: «Ǹ nə́ sii tumaa lɛ kɔ ma la.» Hiĩ, sɛnɛ, sii tumaa a zɛnaa a siĩ‐n min ganaa wa. Ma á boe la má pɛ: máa «Ǹ nə́ sii tumaa lɛ kɔ ma la.» Sɛnɛ, ma a re toɛ ma màn kɔ́n a bɛ̀rɛ baa wa. 13 Ka á pii doo: «Màn‐bii n nɔ̀ wɔ lɛa, nɔ̀ dɔ n màn‐bii wɔ lɛa.» Hiĩ, Lawa á re ǹ dinin paanan ziziɛ̃. Sɛnɛ, minbuiin gɔ̀nɔn bie á n zɛnaa din kũ doɛ̃baã siin lɛa wa. Gɔ̀nɔn nə Dɛnaa wɔ lɛa, Dɛnaa dɔ n gɔ̀nɔn wɔ lɛa. 14 Lawa na á Dɛnaa bɔ geren li, á da yiikoonaabaa nɛ. Á re wɔ dɔn boe geren li, a wɔ kaa yiikoonaabaa nɛ ká a din pàã nɛ. 15 Ka a doɛ̃ mà ka gɔ̀nɔn lɛ n Krita gùn lɛa wa? Ma á re Krita gù lɛ siɛ má baa lɔ naarɛbaali wɔ lɛa? Haayii! Ma a re bɛ zɛnɛɛ ka duduu wa! 16 Ka a doɛ̃ mà bɛ̀ min giã kun ka naarɛbaali ni, mà manə n biɛ gɔ̀nɔn goon lɛa wa? A giala, Lawa a sɛ́wɔ pɛ mà «ǹ paanan tá re gɔ̀nɔn goon biɛ.» 17 Sɛnɛ, bɛ̀ min mɛn nə́ n doa kɔn ka Dɛnaa nɛ, a yiri nə n biɛ màn goon lɛa ka Dɛnaa nɛ. 18 Ka baa si din kũ doɛ̃baã nyɛɛnɛ! A giala, mà min bɛ́ sii baraa gialakun mɛn kɔsɔ zɛnɛɛ, mà bɛ n kanaa, a we a gɔ̀nɔn nɛ wa. Sɛnɛ, min mɛn bɛ́ n din koe din kũ doɛ̃baã sii la, bɛ n sii baraa zɛnɛɛ a din gɔ̀nɔn kɛ nɛ. 19 Hinlaa ka n ka a doɛ̃ mà ka gɔ̀nɔn lɛ n Yiri Fu a giã ǹ kion lɛa wa? Bɛa Yiri Fu kɛ lɛ ka nɛ, Lawa din na á kɔ ka la. Ka bie ka dinin wɔ lɛa doo wa. 20 Lawa ka pii, á ka giɔ̀mɔ saraa. A bɛ́ miɛ̃, ka ka gɔ̀nɔn lɛ baa Lawa tɔ gole kɔ ǹ màn lɛa.
71 Ka nɔ̀n da ma la ka boon mɛnɛn nɛ kaa sɛ́wɔ lɛ nɛ, wɔ ǹ die bɛn ganaa kanna. Ká pɛ, mà giĩ a siĩni a lɔ wɔ wa. 2 Bɛ gɔ́ɔ̃ nɛ, man pii máa a n soɛ giĩ gogoonmaa a lɔ goã, lɔ gogoonmaa dɔ zuũ goã, ń giɛ din kũ doɛ̃baã siin baran yɛ wa. 3 Giĩ na a nya ǹ dí nya a lɔ wɔ paǹ li, lɔ dɔ na a nya ǹ dí nya ǹ zuũ wɔ paǹ li. 4 Lɔ a boe la, a n din foo sii zɛnaa ka a gɔ̀nɔn nɛ wa, a giala, a gɔ̀nɔn lɛ nə ǹ zuũ wɔ lɛa; a din yii goon ne, giĩ dɔ a boe la, a n din foo sii zɛnaa ka a gɔ̀nɔn nɛ wa, a giala, mà a gɔ̀nɔn lɛ na a lɔ wɔ lɛa. 5 Ka nyan nə n piã ka kɔn nɛ wa, yǎa bɛ̀ ká pɛ kɔn nɛ, ka ń zoɛ̃ mà ka Lawa nyankɔ biikoo tɛn li. Sɛnɛ bɛ kio, ka ǹ wusii ka kaa kun a giala yii li. Bɛ̀ bɛ bie wa, boo ma din la baã tɔn kiɛ̃ a ka kũ, Sɛtaan boo la a ka bebere. 6 Ma bɛ́ boo mɛn diɛ kɛnɛn ke, a bie boo nyaǹ zii lɛa ma á pii wa. Sɛnɛ, a n lɛ kɔ ǹ sii lɛa, ma á pii ka nɛ. 7 Ka boo taãn nɛ, bɛ̀ masɛ wɔ a lɛa nɛ, man pii máa min tumaa goã ka masɛ bɛ́ lɔn, a lɔ ná a banban. Sɛnɛ, Lawa na á bǐɛ̃ baa min tumaa la, ka yɔrɔ totoro ne, á kɛ kɔ kɛ la, á kɔsɔ dɔ kɔ kɛ dɔ la. 8 Ma bɛ́ boo mɛn diɛ giɔmɔsɔ̃n manɛ, ka lɔ giɔɔrɔn nɛ, bɛ á ke: Bɛ̀ ka kaa tá kanaa zɛnaa ka woo ne, ka masɛ wɔ bɛ́ lɔn, á siĩni. 9 Sɛnɛ bɛ̀ ká dɔ̃, mà ka a boe la ka ka dinin kũ doɛ̃ wa, ka kɔn wɔ. Kɔn‐wɔ á soɛ á la nɔmaa foo sii gunun ni 10 Kasɛn Lawa nyankɔlen mɛnɛn bɛ́ ká kɔn wɔ, man boo nyaǹ zii kɛ nyɛɛ ka nɛ (sɛnɛ, a bie boe masɛ li wa, a n boe Dɛnaa din li): Lɔ kɔn‐wɔle doamaa bie, a n na kɔn ka ǹ zuũ‐n wa. 11 Bɛ̀ á boo la á n na kɔn nɛ dɔn, a nyan wɔ giĩ kɔsɔ li wa, hinlaa a wusoo, a wo kaa kun ka ǹ zuũ zizi ni. Giĩ dɔ doamaa bie, a na a lɔ loo wa. 12 Man pii gialakunun kɛn manɛ (ma din a boo n bɛ nɛ, Dɛnaa wɔ bie wa): Bɛ̀ giĩ Lawa nyankɔle mɛn a lɔ n goleemali baãnaa lɛa, lɔ lɛ lɛ kɔ mà asɛ tá a tá kanaa zɛnɛɛ kun ni a wo ne, a nyan loo wa. 13 A din yii goon ne, bɛ̀ lɔ Lawa nyankɔle mɛn zuũ n goleemali baãnaa lɛa, giĩ lɛ lɛ kɔ mà asɛ tá a tá kanaa zɛnɛɛ kun ni a wo ne, a nyan nə n piã wa. 14 Bɛ̀ á n baa miɛ, giĩ goleemali baãnaa lɛ n Lawa a zaman min biɛ, a lɔ lɛ taman yii, lɔ goleemali baãnaa lɛ dɔ n Lawa a zaman min biɛ, ǹ zuũ lɛ taman yii. Bɛ̀ a n baa miɛ̃ wa, ǹ nɛnyaanan man goɛ̃ ka min kooron bɛ́ lɔn, a da yaa a taãnbaa li, nɛnyaanan lɛn tá boe la, ǹ Lawa a zaman minin baa. 15 Sɛnɛ, bɛ̀ goleemali baãnaa lɛ pɛ, mà a nə n niɛ kɔn ka goleemali wole lɛ nɛ, ta a giĩdɛnaa nɛ, ta a lɔdɛnaa nɛ, ka toa ǹ nə n na kɔn, ǹ goã ǹ dinin foo yii li. A giala, Lawa na á ka bíi, mà ka goã ka là nyantoro ne. 16 Nsɛ Lawa nyankɔle lɔ dɛnaa lɛ, ma n siɛ lɔn n tɔn dɔ̃, mà n tá re ǹ zuũ kirisibiɛ? Nsɛ Lawa nyankɔle giĩ dɛnaa lɛ, ma n siɛ lɔn n tɔn dɔ̃, mà n tá re n lɔ kirisibiɛ? 17 Bɛ din tumaa kio, Dɛnaa din na á didie koa gɔn kɔ́n la. A bɛ́ á n bíi ǹ mɛn pinaa, á daa n yaa gɔn mɛn lɛ la ke, n dɔ giã bɛ lɛ la. Man Lawa a sɔmɔ din tumaa darɛɛ bɛ lɛ ganaa. 18 Bɛ̀ Lawa min mɛn bíi, bɛ̀ á kurii ni, a nyan ga li, mà a n bɛa kurii lɛ papaɛ̃ wa. Bɛ̀ Lawa min mɛn dɔ bíi, bɛ̀ a ba kurii‐n wa, a nyan ga li, mà ǹ na asɛ kuru wa. 19 Kurii a màn kɔn lɛa wa, kuriibaã dɔ a màn kɔn lɛa wa. Lawa a dí‐pɛn lɛ si din sɔɔ̃ n sii taãn lɛa. 20 Lawa didie yaa gɔn mɛn la, á bíi, didie doamaa nɛ a goã bɛa gɔn kɛ lɛ la. 21 Ta n mɛn nə n goã bɛ̀rɛ lɛa, n bíi‐wɔ pinaa, n nyan nə n gɔ́ɔ̃ bii ka bɛ‐n wa. Sɛnɛ, ta ma nə n din si ǹ gɔn yii dinin, n doa n dí nya Lawa nɛ bɛ dɔ gɔ́ɔ̃ nɛ. 22 A giala, Dɛnaa min mɛn bíi bɛ̀rɛbaa gɔ́ɔ̃ nɛ, bɛ n Dɛnaa a tá ma din gɔn wìi lɛa wole lɛa. A din goon ne, Dɛnaa min mɛn bíi tá ma din gɔn wìi lɛa wolebaa gɔ́ɔ̃ nɛ, bɛ n goɛ̃ Krita a bɛ̀rɛ lɛa. 23 Lawa ka pii, á ka giɔ̀mɔ saraa. Ka nyan toa ka goã minbuiin nɛ a bɛ̀rɛ lɛa doo wa. 24 Bɛ̀ á miɛ̃, ma dɔɔ̃nɔn lɛn, didie tumaa goã Lawa yɔrɔ‐a, ka a din bɛ́ á daa n yaa gɔn mɛn la, á n bíi. 25 Min mɛnɛn bɛ́ ǹ tɔn kɔn wɔ wa, Dɛnaa a boo nyaǹ zii ba ma gɔn ǹ wɔ paǹ li wa. Sɛnɛ, ma din yiri boo n ke, ma á pii. Dɛnaa bǐɛ̃ mɛn baa ma la, bɛ á toɛ min waa ma la. 26 Foo ziziɛ̃ ǹ sii mɛn bɛ́ die minbuiin ganaa sisia, man taasɛ, máa bɛ̀ giĩ goã a ná a lɔ siɛ wa, bɛ á sóɛ. 27 Sɛnɛ, bɛ̀ n mɛn a lɔ tan, ka nyan toɛ̃ kɔn wa. Bɛ̀ n mɛn tɔn lɔ wɔ wa, n nyan ga lɔ li wa. 28 Sɛnɛ, ta n mɛn nə ń lɔ wɔ, n sii baraa zɛnaa wa, ta nɛniɛ na á wɔ giĩ li, a sii baraa zɛnaa wa. Sɛnɛ, man zoɛ̃, máa guĩ guguru mɛn bɛ́ kɔn‐wɔlen mìi ni, ǹ kanaa siin gɔ́ɔ̃ nɛ, máa ka n nyanaa bɛ nɛ. 29 Maa boo kɛ bɛ́ màn mɛn pii ka nɛ, ma dɔɔ̃nɔn lɛn, á ke: biikoo lɛ gialakun ba tɛ doo wa. A saa sisia ganaa, min mɛnɛn lɔ bɛ́ á tan, ǹ goã ka ǹ lɔ na a banban. 30 Min mɛnɛn bɛ́ wuu pii, ǹ goã ka ǹ foo na a tɔn ziziɛ̃ wa. Min mɛnɛn bɛ́ yaa woe, ǹ goã ka ǹ tɔn foo kɔɔ̃nbaa yɛ wa. Ǹ mɛnɛn nə mànan pii, ǹ goã ka ǹ màn‐piin lɛn manə ǹ ba ǹ gɔn ma. 31 Min mɛnɛn bɛ́ dí nyɛɛ kanaa kɛ gɔ́ɔ̃ nɛ, ǹ ná a là yii, ǹ goã ka manə ǹ tɔn dí kɔ́n nya ǹ ná a là yɛ wa. A giala, kanaa kɛ bɛ́ yɔrɔ mɛn la, a re beleboe doo wa. 32 Ma ba li máa taasiɛ mɔnaa ka ganaa wa. Giĩ mɛn bɛ́ a tɔn lɔ wɔ wa, bɛ nə n taasɛ Dɛnaa foo siin dinin sɔɔ̃nɔn ganaa, a n giɛ li, mà asɛ Dɛnaa foo kɔɔ̃n kɔ. 33 Sɛnɛ, giĩ mɛn bɛ́ á lɔ wɔ, bɛ nə n taasɛ kanaa foo siin dinin sɔɔ̃nɔn ganaa, a n giɛ li, mà a na a lɔ foo kɔɔ̃n kɔ. 34 A n talɛɛ‐n kɔn taasiɛ màn paa bii ni. A din yii goon ne, lɔ hinlaa nɛniɛ mɛn bɛ́ a tɔn wɔ giĩ li wa, bɛ nə n taasɛ Dɛnaa a siin dinin sɔɔ̃nɔn ganaa, a giala, a n giɛ li, mà asɛ gɔ̀nɔn laanka asɛ a taasiɛ goã Dɛnaa wɔ lɛa. Sɛnɛ, ǹ mɛn wɔ giĩ li, bɛ nə n taasɛ kanaa foo siin dinin sɔɔ̃nɔn ganaa, a n giɛ li, mà asɛ nə ǹ zuũ foo kɔɔ̃n kɔ. 35 Man bɛ pii ka nɛ, máa a ka bǐɛ̃ kɔ, ma bie ka kurii kɔn‐wɔ ganaa wa. Man giɛ li, máa kaa tá kanaa a sii zɛnaa soɛ kɔ kɛ nɛ, ka goã Dɛnaa din wɔn lɛa taãn‐taãnɛ. 36 Bɛ̀ tɔntɔraa mɛn yɛ mà a boe la a n din kũ a san wɔ paǹ li wa, a saa lɔ lɛa a kɔnpɛ ka a din a taasiɛ nɛ. Bɛ bie sii baraa lɛa wa. 37 Sɛnɛ, bɛ̀ tɔntɔraa mɛn bɔ a din foo ne, pàã sii ná a ba a‐n wa, bɛ̀ a boe a din la dɔn, bɛ̀ a taasɛ a din foo ne mà asɛ a re woe a san lɛ ganaa duduu wa, asɛ n sii sonbore zɛnɛɛ. 38 Bɛa yɔrɔ lɛ la, min mɛn bɛ́ lɔ siɛ, ǹ dɛnaa n sii sonbore zɛnɛɛ, min mɛn dɔ bɛ́ a lɔ siɛ wa, bɛa dɛnaa na á sii sonbore zɛnaa parsii ni. 39 Lɔ n doa‐n kɔn ka ǹ zuũ ni, ta maǹ beleboe kanaa lɔn. Sɛnɛ, bɛ̀ ǹ zuũ gã, min mɛn bɛ́ kɔɔ̃n a ganaa, á boe la a kɔn wɔ ka bɛ nɛ. Sɛnɛ, giĩ lɛ goã Lawa nyankɔle lɛa. 40 Bɛ̀ á goã a ná a kɔn wɔ wa, masɛ yii li, a là nyantoro á gole ka bɛ nɛ. Maa taasiɛ n ka bɛ nɛ, a tá ma yiri ni, máa Lawa a Yiri Fu tá ma li.
81 Bɛ̀ á daa dì wúlu bɔ ǹ siĩ boo wɔ paǹ li, sonbore ne, «wɔ tumaa á màn doɛ̃,» ka ka tɛnɛn bɛ́ pii lɔn. Màn‐doɛ̃ kɛ lɛ n minbuiin piɛ̃ gole koe, sɛnɛ, kɔn‐narɛɛ n wɔa goleemali gole koe. 2 Bɛ̀ min taasɛ a yiri ni, mà asɛ á màn kɛ doɛ̃, a tɔn bɛa màn lɛ dɔ̃, ka a bɛ́ kɔnboe a dɔ̃ lɔn wa. 3 Sɛnɛ, bɛ̀ min tá Lawa narɛ, Lawa tá ǹ dɛnaa doɛ̃. 4 Bɛ lɛ nɛ, nɔ̀n‐diɛ bɛ́ màn mɛn ganaa, á ke: Wɔ á boe la wɔ dì wúlu bɔ ǹ siĩ sɔ̃? Wɔ á doɛ̃, wáa dì a màn kɔ́n bǎã siɛ kanaa kɛ‐n wa. Wɔ n doɛ̃ dɔn, wáa Lawa goon toto na a tan. 5 Min tɛnɛn tá taasɛ, mà lawan man tán la ka lon ne, lawa gigiã dinin, ka dɛnaa gigiã nɛ. 6 Sɛnɛ, wɔsɛn yii li, Lawa n goon toto, a n Díi lɛa, màn tumaa zɛnaali lɛa, wɔa tá kanaa na a din wɔ lɛa. A din yii goon ne, Dɛnaa dɔ n goon toto, Yezu Krita nɛ. Màn tumaa na a tan a din pàã ganaa, wɔ n kanaa a din pàã ganaa. 7 Sɛnɛ, min tumaa tɔn bɛa sonbore kɛ dɔ̃ wa. Haalɛ tɔn pelo, a bɛ́ á ǹ tɛnɛn lɛ‐mui sii baa, maǹ tɔn woe dì wúlu bɔ ǹ bǎã nɛ, bɛ̀ ǹ tá tɔn dì wúlu bɔ ǹ siĩ soɛ̃, ka n pɛ mà bɛa siĩ lɛ n dì lɛ din wɔ lɛa. Ǹ gɔ́ɔ̃gɔ́ɔ̃ ǹ taasiɛ bɛ́ a tɛ wa, bɛa màn‐bii kɛ lɛ n gɔ̀ loe ǹ ganaa gɔrɔ. 8 Màn‐bii bie doe wɔ‐n Lawa li wa. Ta wɔ bii wa, wɔ a foɛ̃ màn kɔ́n li wa, ta wɔ bii, wɔ a màn kɔ́n dɔ yii wa. 9 Sɛnɛ, ka n yiri kɔ, bɛa tá ma din gɔn wìi a lɛa kɛ lɛ, a nyan goleemali boɛɛndɛnan kaa sii baraa‐n wa. 10 A giala, bɛ̀ goleemali boɛɛndɛnaa nə́ nsɛ yiridɛnaa lɛ yɛ, màn bii dì wúlu bɔ ǹ kion, á re pàã koe a gɔ́ɔ̃gɔ́ɔ̃ ǹ taasiɛ la, a pɛ mà asɛ dɔ n kɔnboe a dì wúlu bɔ ǹ siĩ sɔ̃ wa? 11 Nsɛ a yiridɛnaabaa lɛ là n ka wàa nɛ? N bɛ́ goleemali boɛɛndɛnaa lɛ diɛ papaã ganaa, a da yaa, Krita na á gã bɛa dɔɔ̃n kɛ lɛ dɔ a kirisibaa a lɛa. 12 Bɛ̀ ka á sii baraa zɛnɛɛ ka dɔɔ̃nɔn man miɛ̃, ka ǹ sii lɛ we gɔ́ɔ̃gɔ́ɔ̃ ǹ taasiɛ boɛɛndɛnan ganaa, ka n sii baraa zɛnɛɛ Krita nɛ. 13 Bɛ lɛ nɛ, bɛ̀ màn‐bii á die ma diɛ ma dɔɔ̃n da sii baraa‐n ganaa, man siĩ tii duduu goon lɛa, bɛ á sóɛ ma dɔɔ̃n da sii baraa zɛnaa ganaa nɛ
91 Masɛ a ma din gɔn wìi a lɛa wa? Ma a dia dí‐a wole lɛa wa? Ma Dɛnaa Yezu yɛ ka ma yii‐n wa? Ma din a nya ǹ dí a lɛa bie ka á Dɛnaa wɔn lɛa wa? 2 Ta ma a dia dí‐a wole lɛa min kɔsɔn yii li wa, ma tá a lɛa kasɛn kɔ́n yii li; a giala, kaa tá kun ka Dɛnaa‐n lɛ, a n masɛ a dia dí‐a wolebaa nyɛɛ. 3 Ma bɛ́ yɔ boe ma tɔ‐pɛlen ganaa, ka yɔrɔ mɛn nɛ, bɛ á ke: 4 Masɛ a kɔnboe, ǹ màn‐bii kɔ ma la ka mi ǹ màn nɛ, maa dí‐nyɛɛ a lɛa wa? 5 Dia dí‐a wole gialakunun kɛn bɛ́ zɛnɛɛ lɔn, ka Dɛnaa din dɔɔ̃nɔn kɛn laanka Piɛrɛ nɛ, masɛ dɔ a kɔnboe ma lɔ Lawa nyankɔle wɔ, a n kun ma‐n miɛ̃ wa? 6 Hinlaa, masɛ laanka Barnabaasi din sɔɔ̃ doamaa nɛ wɔ dí nya, wɔ tɔn màn‐bii yɛ wɔ bii? 7 Die n kun ka sɔraasin ni zia‐baali lɛa, a ná a din dɔ a màn‐bii boe? Die n dù gɔrɔ dí nyɛɛ, a ná a ba a da nɛ bii wa? Hinlaa, die n tɔɔn lɛduĩ, a ná a ba tɔɔn lɛn nyɔ mii wa? 8 Ka nyan taasɛ, mà man bɛa boon kɛn diɛ, á kɔnpii minbuiinin lɛ‐mui sii zɛnaa din sɔɔ̃‐n wa. Haayii! Lawa Landa boon mɛnɛn kɔ Muizu la, bɛn sɛ́wɔ dɔ á pii miɛ̃. 9 Taãn nɛ, a n kiɛ̃‐n Landa sɛ́wɔ nɛ mà «tɔɔ mɛn bɛ́ wii goɛ, n nyan bɛ kurə́ wii lɛ a soɛ̃ ganaa wa.» Lawa nə n gɔ́ɔ̃ bii ka tɔɔn nɛ? 10 Wɔ dinin lɛa bie Muizu kɛ pɛ miɛ̃ wa? Taãn nɛ, bɛa boo kɛ na á n kiɛ̃ wɔ dinin lɛa. A giala, a n kɔnboe min mɛn bɛ́ buu kɔsɛ, ka min mɛn bɛ́ wii duwii, ǹ nə ǹ dí nya, ǹ yiri ná a ganaa, mà ǹsɛn tá re ǹ wɔ gii yii. 11 Wɔsɛn nə màn tɔrɔ mɛn da ka nɛ, Lawa a boo ne. Bɛ̀ wɔ dɔn tá kaa kanaa gɔn mànan kɛn yii, bɛ na á la yii ni? 12 Bɛ̀ min kɔsɔn tá bɛ miã yii ka li, wɔsɛn ba kɔnboe ne, a la bɛn wɔ‐n ma? Sɛnɛ, wɔsɛn nə bɛa màn kɛ lɛ kɔ́n yɛ ka li wa. Wɔ n wɔ́ sii tumaa si wɔ ganaa dinin, ń giɛ wɔ bɛ́ Boo Tii Kɔɔ̃n zii mɛn nyɛɛ ka nɛ, á n Krita wɔ lɛa, màn kɔ́n nyan ka kurə́ bɛ ganaa wa. 13 Ka dinin tá doɛ̃, mà min mɛnɛn bɛ́ dí nyɛɛ Lawa a kion, ǹ màn‐bii n boe Lawa a kion. Min mɛnɛn dɔn bɛ́ wúlu boe Lawa a wúlu bɔ ǹ bǎã nɛ, ǹ gii n boe bɛa wúlu bɔ ǹ mànan kɛn lɛn nɛ. 14 A din yii goon ne, min mɛnɛn bɛ́ Boo Tii Kɔɔ̃n kɛ laakalɛɛ, Dɛnaa pɛ mà ǹ dɔn màn‐bii die a bɔ bɛa dí lɛ nɛ. 15 Sɛnɛ, masɛ tɔn bɛ miã màn kɛ kɔ́n yɛ ka li wa, ma bie sɛ́wɔ kɛ diɛ ka la, ma á nɔ̀n dɔ diɛ li wa. Bɛ̀ má gã gɔrɔ bɛ á sóɛ! Min kɔ́n ba re boe la, a bɛa din koa ǹ gɔn kɛ si ma la wa. 16 A giala, Boo Tii Kɔɔ̃n kɛ a laakalaa bie din koa ǹ sii lɛa masɛ gɔn wa. A n pàã lɛa ma ganaa. Bɛ̀ ma a Boo Tii Kɔɔ̃n kɛ laakalɛɛ wa, koe na á bɔ ma ganaa. 17 Bɛ̀ ma din nə má bɔ maa nya ǹ dí lɛa, bɛ̀ ma tá n yii diɛ saraa la. Sɛnɛ, a na á n kɔ ma la, Lawa na á da ma mìi‐n dí lɛa, mà ma nya. 18 Maa saraa n ka wàa‐n kəni? Ma bɛ́ boe la, ma á Boo Tii Kɔɔ̃n kɛ laakalɛɛ ka‐n kooro, maa saraa lɛ n bɛ nɛ. Ma gii bɛ́ ka màn mɛn nɛ, Boo Tii Kɔɔ̃n laakalaa kɛ a lɛa, ma nɔ̀n da bɛ li wa. 19 Hiĩ, man ma din gɔn wìi a lɛa, ma a min kɔn a bɛ̀rɛ lɛa wa. Sɛnɛ, má n din baa min tumaa a bɛ̀rɛ lɛa, màn mɛn bɛ́ toɛ, ma min gigiã yɛ. 20 Má goã kun ka Zuifun ni ka Zuifu bɛ́ lɔn, màn mɛn bɛ́ toɛ, ma gɔn dɔ ǹ ganaa. A laan ma goã Muizu a Landa pàã giulun wa, ma dí nya kunun ǹ ni, ka ma na a pàã giulun, màn mɛn bɛ́ toɛ ma gɔn dɔ tá Landa pàã giulun wolen ganaa. 21 Min mɛnɛn bɛ́ Muizu a Landa goã ǹ li wa, má goã kun ka bɛn dɔn nɛ, ka ma dɔ n ma a Muizu a Landa lɛ doɛ̃ wa, màn mɛn bɛ́ toɛ, ma gɔn dɔ ǹ ganaa. A da yaa, ma bie Lawa a landa zɛnaali baãnaa lɛa wa; a giala, maa landa n ka Krita nɛ. 22 Má goleemali boɛɛndɛnan sii si ma ganaa kunun ǹ ni, màn mɛn bɛ́ toɛ, ma gɔn dɔ ǹ ganaa. Man má zɛnaa miɛ min tumaa nɛ, má lɛ kɔ sii din tɔrɔ tumaa ganaa, màn mɛn bɛ́ toɛ ma min tɛnɛn kirisibaa sonbore. 23 Man bɛ tumaa zɛnɛɛ Boo Tii Kɔɔ̃n kɛ a lɛa, máa ma gii boo la a yɛ a sii bǐɛ̃n gɔ́ɔ̃ nɛ. 24 Ka á doɛ̃ mà baa‐silin man baa sii kun, sɛnɛ, min goon toto na a saraa yii. A bɛ́ miɛ, ka dɔn nə baa si, ń giɛ ka á saraa lɛ yii. 25 Bɛ̀ baa‐silin tá daraa ǹ bǎã nɛ, maǹ kɔn lɛ si ǹ sii kakan diɛ ǹ dinin mìi ni, saraa ǹ màn mɛn bɛ́ a beleboe wa, ǹ tá giɛ bɛ li. Sɛnɛ, saraa ǹ màn mɛn bɛ́ re goɛ̃ a ná a ziziɛ̃ wa, wɔsɛn man zɛnɛɛ wɔ á giɛ bɛ li. 26 Bɛ lɛ‐n masɛ á baa sii, ma yii n doa‐n golee ǹ bǎã la. Man ka gɔn‐munii wɔle mɛn bɛ́, a min dii a mìi gialaa wa. 27 Man ma din gɔ̀nɔn kuĩ doɛ̃, ma ná a lɛduĩ kaka, ń giɛ, ma din nyan goã kooro, maa minin daraa kɛ kio wa.
101 Ma dɔɔ̃nɔn lɛn, wɔ digolon nə́ goã tɔ we kun ka Muizu ni. Sii mɛn nə n zɛnaa ǹ nɛ, ma ba li ka yii goã ti bɛ gɔ́ɔ̃‐n wa. Labara goã kuə́ ne ǹ tumaa la, ǹ nə́ yìsi mu gole dɔ kuru ka ǹ gòã‐n kun. 2 Ǹ tumaa a goã labara giulun kɛ nɛ, ka ǹ yìsi mu kurii kɛ na á ǹ baa tɔrɔ goon lɛa ka Muizu ni. 3 Màn‐bii mɛn bɔ Lawa li, ǹ tumaa na á goã bɛ bii kun, 4 mu mɛn dɔ bɔ Lawa li, ǹ tumaa bɛ dɔ mi kun. A giala, kɔlɔ na á bɔ Lawa li, a nə́ ǹ diɛ zii, ǹ nə́ mu mii a nɛ. Bɛa kɔlɔ kɛ lɛ, Krita nɛ. 5 A laanka bɛ nɛ, ǹ gigiã goã ǹ bii, ǹ nə́ ǹ ba Lawa foo sii minin lɛa wa. Bɛ lɛ na á toa, ǹ nə́ goã boe bɛ̀ ǹ kaa don gɔ́ɔ̃ nɛ ǹ gã. 6 Bɛa siin kɛn man nə́ n zɛnaa sii a kɔnboen lɛa wɔsɛn nɛ, ń giɛ, sii baraa zɛnaa lɛgɔ́ɔ̃ baran wɔ kũ, ka a bɛ́ á ǹsɛn kũ lɔn wa. 7 Ka dɔn baran dì guguru kɔlen baa, ka ǹ dɔn min tɛnɛn bɛ́ ǹ nə́ zɛnaa lɔn wa. Lawa a sɛ́wɔ n bɛ lɛ pii kɛnɛn: «Zaman lɛ kaa tán, ǹ nə́ màn bii ǹ nə́ màn mi, ǹ nə́ yoo ǹ nə́ dì lɛ a bɛ̀ baa.» 8 Wɔ nyan nə n dinin kɔ din kũ doɛ̃baã siin la, ka ǹ dɔn min tɛnɛn bɛ́ ǹ nə́ zɛnaa lɔn wa. Ǹ min duu fuəwensɔɔ (23,000) na á gã pinin goon bɛ lɛ gɔ́ɔ̃ nɛ. 9 Wɔ nyan toa wɔ n da Dɛnaa gɔ́ɔ̃ li, ka ǹ dɔn min tɛnɛn bɛ́ ǹ nə́ zɛnaa lɔn wa. Bɛ lɛ nɛ miɛ̃ nə́ ǹ tumaa yaga ǹ nə́ gã. 10 Wɔ nyan gungunun si dɔn, ka ǹ dɔn min tɛnɛn bɛ́ ǹ nə́ gungunun si lɔn wa. Bɛ lɛ a lɛa nɛ, lon a dia dí‐a wole mɛn bɛ́ gɛ̀ dii, bɛ nə́ ǹ tumaa dɛ ǹ nə́ gã. 11 Bɛa siin kɛn man nə́ n zɛnaa ǹ nɛ sii a kɔnboen lɛa. Maǹ nə́ tɔ́n nə ǹ kiɛ̃ sɛ́wɔ nɛ, mà ǹ wɔ dɔn biikoo giala‐nyɔmɔɔ minin kɛn doro ǹ siin baa. 12 Bɛa yɔrɔ kɛ lɛ la kəni, min mɛn bɛ́ taasɛ mà asɛ n golee‐n lon, bɛ nə n doa a nyan toa a bɔ a mɛnaa wa. 13 Ka damagɔ́ɔ̃li ǹ siin mɛnɛn yɛ, bɛn man nə́ n zɛnaa minbuiinin man miɛ lɛlɛndun. Lawa n bɔlɔgoondɛnaa lɛa. A re toɛ damagɔ́ɔ̃li la ka pàã yii‐n wa. A din tá re pàã koe ka la, ka boo la ka damagɔ́ɔ̃li lɛ si ka ganaa, ka tɔn pàã yɛ ka soo a nɛ. 14 Bɛ lɛ taman yii, maa giaáran lɛn, ka baa si ka n bɔ dì guguru kɔ li. 15 Ka bɛ́ boo giala‐malen lɛa, bɛ lɛ‐n ma á boo diɛ ka‐n miɛ. Ma bɛ́ boo mɛn diɛ, ka dinin nə bɛ gɔsɛ ka ga a ganaa. 16 Ka ga a ganaa: Wɔ bɛ́ mi ǹ màn barkadɛnaa mɛn mii, wɔ n barka diɛ Lawa nɛ, bɛ a wɔ kiɛ kun ka Krita mà kɛ‐n ma? Wɔ bɛ́ buuru barkadɛnaa mɛn tatalɛ kɔn bɛ̀ wɔ sɔ̃, bɛ a wɔ kiɛ kun ka Krita gɔ̀nɔn nɛ wa? 17 Buuru goon bɛ́ na a tan; wɔ tumaa n kaa‐n kun gɔ̀nɔn goon toto lɛa. A giala, wɔ tumaa gii na a din buuru goon kɛ lɛ nɛ. 18 Ka ga Izirayeli nɛnyaanan kɛn ganaa: Ǹ bɛ́ wúlu mɛn boe wúlu bɔ Lawa ganaa ǹ bǎã nɛ, min mɛnɛn bɛ́ bɛa màn kɛ bii, bɛn man kaa‐n kun ka Lawa nɛ. 19 Man giɛ li ma pɛ mà wàa? Mà là tá dì wúlu siĩ lɛ laanka dì lɛ din ganaa? 20 Haayii! Sɛnɛ, man pii ka nɛ, máa min kooron bɛ́ wúlu boe ka mànan mɛnɛn nɛ, máa maǹ nə ǹ koe yiri baraan la, ǹ bie ǹ koe Lawa la wa. Ma ba li máa ka goã kun ka yiri baraan nɛ wa. 21 Ka a boe la ka màn mi ka Dɛnaa a paan nɛ, ka wusoo ka màn mi yiri baraan paan nɛ wa. Ka a boe la ka màn bii Dɛnaa a kunũ ni, ka wusoo ka màn bii yiri baraan dɔn kunũ‐n wa. 22 Hinlaa, wɔ n zoɛ̃ wáa wɔ ga Dɛnaa lɛ li? Ka ǹ taasɛ mà wɔ pàã la Dɛnaa wɔ nɛ? 23 Min tɛnɛn man pii: «Ǹ nə́ lɛ kɔ wɔ la ka màn tumaa nɛ.» Hiĩ, sɛnɛ, màn tumaa ba siĩn wa. «Ǹ nə́ lɛ kɔ wɔ la ka màn tumaa nɛ.» Sɛnɛ, màn tumaa là ba ka dɔɔ̃n kɔsɔn kɛn ganaa wa. 24 Min kɔ́n nyan toa a ga a din sɔɔ̃ a bǐɛ̃ kɔ li wa, sɛnɛ, a ga ǹ miãn kɔsɔn dɔn wɔ li. 25 Ǹ bɛ́ màn mɛn tumaa siɛ̃ pii ni, ka bii. Ka nyan nɔ̀n da ka dinin gɔ́ɔ̃gɔ́ɔ̃ ǹ taasiɛ a lɛa wa. 26 A giala, a n kiɛ̃ nɛ: «Tán nɛ, ka màn mɛn tumaa bɛ́ la, bɛ din tumaa n Dɛnaa wɔ lɛa.» 27 Bɛ̀ goleemali baãnaa ka bíi màn‐bii ganaa, bɛ̀ ká lɛ kɔ ká woo, bɛ̀ á màn mɛn kɔ ka la, ka bɛ bii, ka dinin gɔ́ɔ̃ nyan ka da nɔ̀n diɛ ganaa wa. 28 Sɛnɛ, bɛ̀ min pɛ ka nɛ mà «Wúlu bɔ ǹ siĩ ni,» a pɛman wole lɛ laanka a gɔ́ɔ̃gɔ́ɔ̃ ǹ taasiɛ a lɛa, ka nyan sɔ̃ wa. 29 Ma bie boo diɛ ka dinin gɔ́ɔ̃ a taasiɛ kɛ wɔ gɔn la wa, sɛnɛ, min mɛn boo lɛ pɛ ka nɛ, man bɛ wɔ ganaa.Sɛnɛ, die n die nɔ̀n diɛ ma la, mà wàa na á baa? Min kɔsɔ foo a zɛ̀rɛ á boe la, a ma kurə́ ma din gɔn wìi a lɛa sii‐zɛnaa ganaa? 30 Bɛ̀ ma màn mɛn bii, má barka da Lawa nɛ a lɛa, a n siɛ lɔn ma wusoo ma ma din zɛ̀rɛ baa bɛa màn‐bii kɛ lɛ a lɛa? 31 Bɛ lɛ nɛ, ta ka n màn bii, ta ka ǹ màn mii, ta ka n sii mɛn zɛnɛɛ, ka a tumaa zɛnaa Lawa tɔ golebaa a lɛa. 32 Ka giã doɛ̃, ta Zuifun manɛ, ta Grɛkin manɛ, ta Lawa a sɔmɔn manɛ, ka nyan kɔ́n da kanaa ǹ minin baa wa. 33 Ka zɛnaa ka masɛ bɛ́ lɔn: ma nə n doɛ, máa ma min tumaa foo kɔɔ̃n kɔ ka sii tumaa nɛ. Ma bie giɛ li mà ma din laadoon nə bǐɛ̃ kɔ wa, sɛnɛ, man giɛ min tumaa a bǐɛ̃ kɔ li, ń giɛ ǹ tá kirisibiɛ.
111 Ka ma lɛn zɔɔ̃, ka ma dinmaa bɛ́ Krita lɛn zoɛ̃ lɔn. 2 Man ka tɔ bǐɛ̃ pii, a giala, mà ka á n yiri koɛ masɛ li sii din tumaa gɔ́ɔ̃ nɛ. Ma ka daraa siin mɛnɛn dɔn ganaa, ka ǹ koe bɛn tumaa lɛ. 3 Sɛnɛ, ma tá li máa ka kɛ dɔ dɔ̃: Giĩ tumaa a mìilandɛnaa n ka Krita nɛ, lɔ a mìilandɛnaa n ka giĩ ni, Krita a mìilandɛnaa n ka Lawa nɛ. 4 Bɛ ganaa, giĩ mɛn tumaa bɛ́ Lawa nyankoe, hinlaa Lawa a boo gii diɛ ka màn nə́ kumaa nɛ a mìi ganaa, bɛ ǹ Krita puusə koe. 5 Sɛnɛ, lɔ mɛn tumaa dɔ bɛ́ Lawa nyankoe, hinlaa Lawa a boo gii diɛ ka a mìi kooro ne, bɛ ǹ giĩn puusə koe. A giala, a n goon ká a ná a n mìi kɔɔ̃. 6 Bɛ̀ lɔ mɛn ba tapara kumii a mìi ganaa wa, a n mìi ka dɔ kukuru goon lɛa! Sɛnɛ, mìi ka kukurii, hinlaa a kɔɔ̃ bɛ́ sìi diɛ lɔ ganaa, a doamaa nɛ a màn kumaa a mìi ganaa. 7 Giĩ sɛ ba kɔnboe a màn kumaa a mìi ganaa wa, a giala, a n Lawa a kɔnboe lɛa, á n Lawa a gugurubaa nyɛɛ. Sɛnɛ, lɔ n giĩ a gugurubaa lɛa. 8 A giala, ǹ bie ǹ nə giĩ bɔ lɔ‐n ma, sɛnɛ, lɔ na á bɔ giĩ ni. 9 Ǹ bie ǹ nə́ giĩ zɛnaa ǹ nə́ kɔ lɔ la wa, sɛnɛ, maǹ nə́ lɔ zɛnaa ǹ nə́ kɔ giĩ la. 10 Bɛ lɛ nɛ, lɔ n kɔnboe a màn kumaa a mìi ganaa, a nyaa mà a n giĩ gòã li, lon a dia dí‐a wolen nə dɔ̃ mà a n giĩ wɔ lɛa. 11 Sɛnɛ, Dɛnaa yɔrɔ‐a, lɔ ba n toɛ̃ kɔn ka giĩ‐n doɛ̃ wa, giĩ dɔ ba n toɛ̃ kɔn ka lɔ‐n doɛ̃ wa. 12 A giala, ta maǹ nə́ lɔ bɔ giĩ ni ǹ nə́ zɛnaa, giĩ dɔ n yii lɔ la, sɛnɛ, ǹ tumaa n boe Lawa li. 13 Ka dinin nə ga a ganaa: Á siĩni lɔ goã ka a mìi kooro ne Lawa nyankɔ biikoo li? 14 Wɔ a doɛ̃ wɔ dinin li, bɛ̀ giĩ mìi ka sɔsɔrɔ kɔ á la yii ni, a sìi diɛ wa? 15 A da yaa, mìi ka a sɔsɔrɔbaa n lɔ tɔ golebaa ǹ sii lɛa. A giala, lɔ bɛ́ kɔnboe a màn mɛn kumaa a mìi ganaa, maǹ nə́ mìi ka sɔsɔrɔ kɔ la bɛ lɛ taman yii gɔrɔ. 16 Bɛ̀ min tá zoɛ̃ maa boo kɛ a liere kɔ li, ǹ dɛnaa dɔ̃, mà wɔsɛn laanka Lawa a sɔmɔ kɔ́n ba landa kɔsɔ doɛ̃ Lawa guguru kɔ biikoo li wa. 17 Ma bɛ́ die kaa siin mɛnɛn ganaa kanna, ma a ka tɔ bǐɛ̃ pii ka bɛn nɛ wa. A giala, ka bɛ́ lɛsɔkɔnɔn mɛnɛn zɛnɛɛ, bɛn ba n doe ka lɛ wa. Maǹ ka laadoo ziziɛ̃. 18 Dinin bɔrɔ, ǹ nə́ pɛ ma nɛ, mà bɛ̀ ka á lɛsɔkɔn gole zɛnɛɛ, mà nana‐kɔn nə ka bii. Má golee boo lɛ tɛn a taãnbaa li. 19 A n siĩn dinin nana‐kɔn yɛ ka bii, min mɛnɛn bɛ́ min peperen lɛa, wɔ tɔn boo la wɔ bɛn dɔ̃. 20 Bɛ̀ ka á n lɛ soekɔn miɛ̃ kun, Dɛnaa a màn‐bii kɛ bie ka á bii wa. 21 A giala, didie nə n nanaɛ, a din da ka màn‐bii mɛn nɛ, á bɛ bii. A nə n zɛnɛɛ miɛ̃, bòo goã kɛa dɛnaa ganaa, bɛ̀ yɔ á kɛa dɛnaa dɔ yii ganaa. 22 Kaa kionən manə ǹ banban, ka á màn bii ǹ ni, ka n màn mii ǹ ni wa? Hinlaa ka ǹ zoɛ̃ mà ka Lawa a sɔmɔ lɛ piɛ̃ bɔ, ka sìi da gɔn kooro‐an ganaa? Ka nə n yii diɛ mà ma wàa pɛ ka nɛ? Á kɔnboe ma ka tɔ bǐɛ̃ pɛ kɛ a lɛa? Haayii, ma a boe la ma á ka tɔ bǐɛ̃ pii wa. 23 A giala, Dɛnaa ma daraa màn mɛn ganaa, má ka dɔn daraa a ganaa, bɛ á ke: Ǹ bɛ́ re Dɛnaa Yezu koe tèlò mɛn nɛ, á buuru saa, 24 á barka da Lawa nɛ, á tatala kɔn, á pɛ: «Masɛ din gɔ̀nɔn nə ka kɛ nɛ, ma á koe ka la. Ka dɔn die ka zɛnaa, ka n yiri koa ka masɛ din ni.» 25 A din yii goon ne, ǹ bɛ́ ǹ nə́ màn bii ǹ nə́ nya, á paan saa á pɛ: «Paan ke, masɛ din mà na a nɛ, a n lɛ kɔ kɔn la dii lɛa. Bɛ̀ ka á mii lɔn, ka n yiri koa ka masɛ din ni.» 26 Sonbore ne, biikoo mɛn tumaa li, bɛ̀ ka á buuru kɛ soɛ̃, ka n màn mii paan kɛ nɛ, ka ǹ Dɛnaa a gɛ̀ laakalɛɛ, yǎa a wusoo a daa li. 27 Bɛ lɛ nɛ, min mɛn bɛ́ re Dɛnaa a buuru kɛ soɛ̃, a màn mi paan kɛ nɛ, a gɔ́ɔ̃ ná a yoreen wa, ǹ dɛnaa n kiri diɛ a din la Dɛnaa gɔ̀nɔn laanka a mà wɔ paǹ li. 28 Didie tumaa golee a dinmaa li taãnɛ, a tɔn buuru kɛ sɔ̃ a màn mi paan kɛ nɛ. 29 A giala, bɛ̀ min mɛn màn kɛ bii, á màn kɛ mi, a ná a ba n taasɛ, mà asɛ n doa‐n kɔn ka Dɛnaa din gɔ̀nɔn nɛ wa, bɛa dɛnaa n kiri koɛ a din ni, ká màn kɛ a bii ni, ká a mii ni. 30 Bɛ lɛ nɛ busulən tá ka bii, ka bɔlɔkan nɛ, ǹ tɛnɛn dinin nə́ gã. 31 Bɛ̀ wɔ́ n gɔ́ɔ̃ ti wɔ ga a ganaa, ǹ ba re kiri we wɔ ganaa wa. 32 Sɛnɛ, Dɛnaa n kiri we wɔ ganaa, á n wɔ doree, ń giɛ dɔlɔ nyan wɔ kũ kun ka kanaa kɛ a minin ni wa. 33 Bɛa yɔrɔ kɛ lɛ la kəni, ma dɔɔ̃nɔn lɛn, bɛ̀ ka á n lɛ soekɔn, ka á màn kɛ bii, ka toa ka n yii da kɔn la. 34 Bɛ̀ bòo tá min mɛn ganaa, a màn bii piɛ, ń giɛ kaa lɛsɔkɔn lɛ nyan nə n baa kaa dɔlɔ damala ǹ sii lɛa Lawa gunun wa. Sii gialakunun kɛn, bɛ̀ ma din daa biikoo mɛn li, ma á re bɛn yɔrɔ boe.
121 Yiri Fu a bǐɛ̃baa ǹ mànan wɔ paǹ li, ma dɔɔ̃nɔn lɛn, ma ba li máa ka yii goã tì ǹ sii gɔ́ɔ̃‐n wa. 2 Ka á doɛ̃ mà ka bɛ́ ká goã min kooron lɛa, ka n ká goã baa sii ka mìi gialaa dì lɛ tere‐an ganaa. 3 Bɛ lɛ nɛ, ma á pii ka nɛ foaãnɛ: Min kɔ́n ba boe la a goã Lawa a Yiri Fu pàã giulun, a boo baraa dɔ da Yezu ganaa wa. Min kɔ́n dɔ a boe la a pɛ mà «Yezu n Dɛnaa lɛa», bɛ̀ Yiri Fu ná a ba kun ni wa. 4 Bǐɛ̃baa ǹ mànan lɛn tá totoro, sɛnɛ, a din Yiri Fu goon nə ǹ koe. 5 Nya ǹ dín tá totoro, sɛnɛ, maǹ nə ǹ nyɛɛ Dɛnaa goon ne. 6 Dí nya ǹ gɔnɔn tá totoro, sɛnɛ, a din Lawa goon ne pàã koe wɔ tumaa la, wɔ á sii tumaa zɛnɛɛ nɛ. 7 Didie n bǐɛ̃baa ǹ màn lɛ yii, boe Yiri Fu ni, min tumaa a bǐɛ̃ kɔ a lɛa. 8 Yiri Fu lɛ n boo da ka sii‐doɛ̃‐n koe min la, a boo da ka màn doɛ̃‐n kɔ min kɔsɔ la. 9 A din Yiri Fu lɛ n goleemali koe min la, a din dɔ n busu nya ǹ pàã koe min kɔsɔ la. 10 A n kaãbaa ǹ sii zɛnaa koe min la, a Lawa a boo gii dalibaa kɔ min kɔsɔ la. A n yiri koe min tɛn la, a boo la a yiri baraa bɔkɔnlɛ dɔ̃ ka Lawa a Yiri Fu ni. A n bɔlɔ soree pɛ koe min tɛn dɔ la, a bɔlɔ soree lɛ a bɔyaa doɛ̃ kɔ min kɔsɔ dɔ la. 11 Sɛnɛ, a din Yiri Fu goon kɛ lɛ n bɛ tumaa zɛnɛɛ, a n bɛa bǐɛ̃ kɛ lɛ gii didie ne a din foo dùũ li. 12 Taãn nɛ, Krita n ka gɔ̀nɔn goon bɛ́ lɔn, gù gigiã ná a ganaa. Sɛnɛ, gù lɛ laanka a gigiãbaa nɛ, a n gɔ̀nɔn goon lɛa. 13 A giala, batɛmu na á n da wɔ tumaa ganaa ka Yiri Fu goon ne. Bɛ na á toa wɔ́ tɔ́n gɔ̀nɔn goon baa, ta Zuifu ni, ta Grɛki ni, ta bɛ̀rɛ nɛ, ta tá ma din gɔn wìi a lɛa wole ne. Wɔ tumaa‐n wɔ́ wɔa wɔ gii yɛ a din Yiri Fu goon kɛ lɛ nɛ. 14 Gɔ̀nɔn lɛ lɛ á piɛ̃ ka gù goon ne wa, yǎa gù gigiã. 15 Bɛ̀ gòã na á pɛ mà asɛ bɛ́ a bie gɔn lɛa wa, mà asɛ a kun ka gɔ̀nɔn nɛ wa, bɛ á toɛ a ná a gɔ̀nɔn lɛa wa? Haayii! 16 Bɛ̀ too pɛ mà asɛ bɛ́ a bie yii lɛa wa, mà asɛ a kun ka gɔ̀nɔn nɛ wa, bɛ á boe gɔ̀nɔn baa nɛ? Haayii! 17 Bɛ̀ gɔ̀nɔn tumaa n yii lɛa, wɔ ǹ die boo miɛ lɔn? Bɛ̀ gɔ̀nɔn tumaa n too lɛa, wɔ ǹ die màn gìĩ miɛ lɔn? 18 Sɛnɛ, Lawa na á gù gogoon tumaa da gɔ̀nɔn ganaa a din dùũ li. 19 Bɛ̀ a tumaa a kaa‐kun nə gù goon lɛa, gɔ̀nɔn lɛ lɛ‐piɛ̃ n goɛ̃ maa? 20 Bɛ lɛ nɛ gù gigiã tan, sɛnɛ, gɔ̀nɔn goon ne. 21 Yii á boe la a pɛ gɔn nɛ mà asɛ laadoo ba‐a wa? Haayii! Mìi á boe la a pɛ gòãn manɛ mà asɛ laadoo ba ǹ ganaa wa? 22 Ta gù mɛn nə pàã wɛɛnaa lɛa gɔ̀nɔn ganaa, a dɔ là tan. 23 Wɔ bɛ́ wɔ a zín we gùn mɛnɛn nɛ taãn wa, wɔ n bɛn kuĩ doɛ̃ á la gialakunun kɛn manɛ, ǹ mɛnɛn bɛ́ ǹ boo diɛ a kɔɔ̃n ma, wɔ n bɛn tamaɛ taãn‐taãnɛ. 24 Gùn lɛn mɛnɛn boo diɛ bɛ́ kɔɔ̃nɛ, bɛn laadoo ba bɛa tamaa kɛ miã ganaa miɛ̃ wa. Sɛnɛ, Lawa na á gɔ̀nɔn zɛnaa, zín bɛ́ nyaabaa nɛ gùn mɛnɛn ganaa, á zín wɔ bɛn lɛn nɛ. 25 A na á zɛnaa miɛ̃, màn mɛn bɛ́ toɛ, toɛ̃‐kɔn baran yɛ gɔ̀nɔn lɛ‐n wa, sɛnɛ, gùn lɛn tumaa yiri goã kɔn li. 26 Bɛ̀ gù goon tá nɔmaa nɛ, gù lɛ din tumaa na á nɔmaa lɛ gii kɔn. Bɛ̀ gugurubaa tá gù goon li, gù lɛ din tumaa na a nyɛnyɛɛ gii kɔn. 27 A da yaa ka tumaa n Krita gɔ̀nɔn lɛa, kaa didie dɔ na a gù kɔ́n lɛa. 28 A n miɛ̃, Lawa tɔ́n siin kɛn koa a sɔmɔ‐n: bibinaa nɛ, dia dí‐a wolen manɛ, a paabaa ǹ wɔ, Lawa a boo gii dalin manɛ, a sɔɔbaa ǹ wɔ, minin‐daraalin manɛ. Bɛ kio, kaãbaa ǹ sii zɛnaalin manɛ. Bɛ kio doo, busu‐nyalin manɛ, ka dɔ minin lɛ wolen ne, ka sii nyɛɛnaan‐bɔlen ne, ka bɔlɔ soree pɛlen ne. 29 Wɔ tumaa n Yezu a dia dí‐a wolen lɛa? Wɔ tumaa n Lawa a boo gii‐dalin lɛa? Wɔ tumaa n minin‐daraalin lɛa? Wɔ tumaa n kaãbaa ǹ siin zɛnɛɛ? 30 Busu‐nya ǹ pàã tá wɔ tumaa gɔn? Wɔ tumaa á bɔlɔ soree pii? Wɔ tumaa á bɔlɔ soree bɔyɛɛ doɛ̃? Haayii! Wɔ tumaa ba bɛ kɔ́n lɛa wa. 31 Yiri Fu a bǐɛ̃baa ǹ mànan mɛnɛn bɛ́ sóɛ, ka ga bɛn li. Sɛnɛ, zii mɛn bɛ́ siĩni á la yii ni, man die bɛ nyɛɛ ka‐n kanna.
131 Haalɛ ta má minbuiinin bɔlɔ pɛ, má lon a dia dí‐a wole dinin wɔ pɛ, bɛ̀ kɔn‐narɛɛ ba ma lon wa, maa boo laakalaa lɛ a màn kɔ́n lɛa wa. A n goon ka màn wuu n boe, hinlaa ka fɔlɔ màn wuu bɛ́ lɔn. 2 Ta má Lawa a boo gii‐dali baa, ta má màn doɛ̃ tumaa yɛ, man sii‐duriin tumaa doɛ̃, goleemali mɛn bɛ́ boe la a kelen goa a ǹ bɔ ǹ bǎã nɛ, ta má bɛ yɛ, bɛ̀ kɔn‐narɛɛ ba ma lon wa, ma a màn kɔ́n lɛa wa. 3 Ta má n gɔn màn tumaa gii bòonaan manɛ, ta má n gɔ̀nɔn da tɛ‐n, bɛ̀ kɔn‐narɛɛ ba ma lon wa, ma a màn kɔ́n yii a‐n wa. 4 Kɔn‐narɛɛ n toɛ min nə n foo kũ, a sii n kɔɔ̃nɛ, a yii ná a mimini wa. A toɛ min nə n din kalaa wa, a toɛ a n din koa wa. 5 Kɔn‐narɛɛ a toɛ min sìi da ǹ sii zɛnaa wa, a toɛ min ga a din a là din sɔɔ̃ li wa. A toɛ min foo yoo fufuu wa, a toɛ min nə ǹ miã koa a gɔ́ɔ̃‐n wa. 6 Kɔn‐narɛɛ a toɛ min nə n nyɛnyɛɛ ka kɔkɔrɔ baa ǹ sii‐n wa, sɛnɛ, a n toɛ min foo kɔɔ̃n kɔ ka taãn pɛ nɛ. 7 Kɔn‐narɛɛ n toɛ min nə ǹ miã a sã tumaa toa nɛ. A n toɛ min golee ǹ miã li ka sii tumaa nɛ. A din nə toɛ dɔn min foo‐doa yɛ sii tumaa gɔ́ɔ̃ nɛ, a sii tumaa si a ganaa. 8 Kɔn‐narɛɛ a papaɛ̃ duduu wa. Lawa a boo gii‐dalibaa á re nyɛɛ, bɔlɔ soree pɛ á re nyɛɛ, màn‐doɛ̃ á re nyɛɛ. 9 A giala, wɔa màn‐doɛ̃ lɛ lɛ a piɛ̃‐n wa, wɔa Lawa a boo gii‐dalibaa dɔ lɛ a piɛ̃‐n wa. 10 Sɛnɛ, bɛ̀ sii lɛ‐piɛ̃ zɛnaa daa biikoo mɛn li, lɛ‐doa bɛ́ sii mɛn la, bɛ á re nyɛɛ. 11 Ma bɛ́ má goã nɛnyaan lɛa, man má goã boo diɛ ka nɛnyaan wɔ bɛ́ lɔn, má goã n taasɛ ka nɛnyaan wɔ bɛ́ lɔn, má goã n yiri koe ka nɛnyaan wɔ bɛ́ lɔn. Sɛnɛ, ma bɛ́ má min gole baa, má nɛnyaanbaa ǹ sii tumaa lɛ doa walan. 12 Sisia, wɔ yii n màn yii nuùnàa nɛ kooro ka damalon wɔ bɛ́ lɔn, sɛnɛ ǹ kɔ́n pinaa, wɔ á re goɛ̃ kɔn yɔrɔ‐a dəndə́nə́ ne. Sisia maa màn‐doɛ̃ lɛ lɛ a piɛ̃‐n wa, sɛnɛ, ǹ kɔ́n pinaa maa màn‐doɛ̃ lɛ lɛ á re piɛ̃ ka Lawa bɛ́ ma doɛ̃ lɔn. 13 Kanna kəni, sii sɔɔ kɛ na a tan, goleemali ni, foo‐doa nɛ, kɔn‐narɛɛ nɛ, sɛnɛ, kɔn‐narɛɛ n gole ǹ tumaa nɛ.
141 Ka ga kɔn‐narɛɛ li. Ka n yiri koa Yiri Fu a bǐɛ̃ baa ǹ mànan ganaa, sanparɛ Lawa a boo gii‐dalibaa ke. 2 A giala, min mɛn bɛ́ bɔlɔ soree pii, a bie boo diɛ ka minbuiinin ni wa, sɛnɛ, a n diɛ ka Lawa nɛ. Min kɔ́n ba a boo giala miɛ wa. A n sonbore durii taãnan pii ka Yiri Fu pàã nɛ. 3 Sɛnɛ, min mɛn bɛ́ Lawa a boo gii diɛ, bɛ n boo diɛ minbuiinin ni, a nə́ n doe ǹ lɛ, a tá ǹ foo taɛ̃, a tá ǹ foo basɛ̃. 4 Min mɛn bɛ́ boo diɛ ka bɔlɔ soree ne, bɛ nə n doe a din sɔɔ̃ lɛ. Min mɛn bɛ́ Lawa a boo gii diɛ, bɛ nə n doe Lawa a sɔmɔ tumumaa lɛ. 5 Ma tá li máa ka tumaa bɔlɔ soree pɛ doɛ̃. Sɛnɛ, bɛ̀ ka á Lawa a boo gii diɛ doɛ̃, bɛ á kɔɔ̃n ma ganaa doo á la yii ni. Taãn nɛ, min mɛn bɛ́ Lawa a boo gii diɛ, bɛ là tan á la bɔlɔ soree pɛle ne. Yǎa bɛ̀ a tá a boo lɛ giala pii, á n doe Lawa a sɔmɔ lɛ. 6 Ma dɔɔ̃nɔn lɛn, man nɔ̀n diɛ ka la: bɛ̀ má daa ka li, má n boo diɛ ka nɛ ka bɔlɔ soree ne, ma là n ka wàa‐n ka ganaa? Bɛ̀ maa boo lɛ sii‐durii nyaa ka nɛ, a màn‐doɛ̃ kɔ ka la wa, bɛ̀ a Lawa a sii nyaa ka nɛ wa, a daraa kɔ́n dɔ kɔ ka la wa, ma là ba ka ganaa wa. 7 A n miɛ̃ ka sàn‐kɔ ǹ mànan kɛn dɔn nɛ, ka pìi bɛ́ lɔn, ka tùtu ni. Bɛ̀ gòonən ba n boboe pìi toon ganaa, ǹ nə n boboe tùtu biɛn ganaa wa, ǹ bɛ́ zoɛ̃ mà ǹ loe mɛn lɔ, maǹ die siɛ lɔn ǹ tɔn a giala ma? 8 Bɛ̀ ziabaa ǹ bɛn‐pɛle ba a bɛn pii doɛ̃ foaãnɛ wa, die n die n yɔrɔ boe a wo zia la? 9 A din yii goon ne, ka dɔn bɛ́ zoɛ̃ mà ka màn mɛn boo da, bɛ̀ ka á pii ka bɔlɔ soree ne, bɛ̀ a foaã nɛ wa, maǹ die siɛ lɔn ǹ na a giala ma? Bɛ á miɛ̃ ka ǹ boo diɛ piɛ̃ li! 10 Boo nɛ gigiã tá kanaa kɛ nɛ, sɛnɛ, a gogoon tumaa giala na a tan. 11 Bɛ̀ min nə boo diɛ ma nɛ, má n má ba a boo lɛ giala miɛ wa, ǹ dɛnaa n goɛ̃ tii lɛa ma yɔrɔ‐a, ma dɔ n goɛ̃ tii lɛa ǹ dɛnaa yɔrɔ‐a. 12 A din goon ne ka ka dɔn wɔ nɛ. Ka bɛ́ giɛ Yiri Fu a bǐɛ̃baa ǹ mànan li, ka ga ǹ li taãn‐taãnɛ, sɛnɛ, ka zɛnaa Lawa a sɔmɔ kɛ a dɔmalɛ taman yii. 13 Bɛ lɛ nɛ, min mɛn bɛ́ bɔlɔ soree pii, bɛ doamaa nɛ a Lawa nyankɔ, mà a boo la a na a giala pɛ doɛ̃. 14 Bɛ̀ ma á Lawa nyankoe ka bɔlɔ soree ne, ma yiri n Lawa nyankoe. Sɛnɛ maa doɛ̃ n goɛ̃ kooro, a na a màn kɔ́n giala miɛ a‐n wa. 15 Man die ǹ mɛn zɛnɛɛ kəni? Man die Lawa nyankoe ka ma yiri ni, ma a nyankɔ ka maa doɛ̃ dɔ nɛ. Ma n die loe loe ka ma yiri ni, ma lɔ ka maa doɛ̃ dɔ nɛ. 16 Sonbore, bɛ̀ n Lawa nyankɔ, n barka da Lawa nɛ ka n yiri din sɔɔ̃ nɛ, min mɛn bɛ́ too‐kɔle kooro lɛa, bɛ n siɛ lɔn a pɛ mà «A n miɛ̃» n barka da Lawa‐n lɛ kio? A giala, n bɛ́ boo mɛn diɛ a boe la á bɛ doɛ̃ wa. 17 Haalɛ ta n barka da ǹ Lawa nyankɔ lɛ á siĩni, a dɔmalɛ lɛa n miã kɔsɔ kɛ lɛ ganaa wa. 18 Masɛ á bɔlɔ soree pii má la ka tumaa nɛ, ma á bɛ a barka diɛ Lawa nɛ. 19 Sɛnɛ, lɛsɔkɔn bǎãn nɛ, bɛ̀ má boo sooro da, minin ná a giala miɛ, á n dɔmalɛ lɛa min kɔsɔ ganaa, bɛ á pɛsã á la maa bɔlɔ soree duu fù pɛ nɛ. 20 Ma dɔɔ̃nɔn lɛn, sii‐doɛ̃ wɔ paǹ li, ka baran n dinin baa nɛnyaanan lɛa wa. Ka goã nɛnyaanan lɛa sii bɔnɛɛ wɔ paǹ li, sɛnɛ, sii‐doɛ̃ wɔ paǹ li, ka toa ka goã min golen lɛa. 21 A tá kiɛ̃‐n Lawa a sɛ́wɔ‐n kɛnɛn: «Ma á re boo diɛ zaman kɛ nɛ ka bɔlɔ soree ne, ka tiin lɛ nɛ. A laanka bɛ nɛ, ǹ ba re n too koe ma lon wa. Masɛ din Dɛnaa‐n má pɛ miɛ̃.» 22 Bɛa yɔrɔ kɛ lɛ la, bɔlɔ soree pɛ bie sii nyaa ǹ sii lɛa goleemali wolen ne wa, sɛnɛ, a n sii nyaa ǹ sii lɛa goleemali baãnaan nɛ. Lawa a boo gii diɛ sɛ n sii nyaa ǹ sii lɛa goleemali wolen ne; sɛnɛ, a ba sii nyaa ǹ sii lɛa goleemali baãnaan nɛ wa. 23 Bɛ̀ a n ka Lawa a sɔmɔ min tumaa na á n lɛ sɔkɔn, ǹ tumaa n boo diɛ ka bɔlɔ soree ne, bɛ̀ too‐kɔle kooron, hinlaa goleemali baãnaan nə́ daa ka yaa walan miɛ, ǹ ba re pii mà gàãn man yui ka li wa? 24 Sɛnɛ, bɛ a miɛ wa, bɛ̀ goleemali baãnaan, hinlaa too‐kɔle kooro lɛ daa ka tumaa yaa, ka n boo diɛ ka Lawa a boo gii‐dalin wɔ bɛ́ lɔn, á re yii, mà kaa boon tumaa ná asɛ kũ. Á re kiri we a din ganaa, a sii baraan wɔ paǹ li kaa boon kɛn lɛa. 25 Sii‐durii mɛn bɛ́ a foo ne, bɛ á re yii kanaa. Á re n mìi kumii tán, a Lawa guguru kɔ, a pɛ: «Lawa á ka bii taãn‐taãnɛ.» 26 A nə n pii kɛ ganaa mà wàa, ma dɔɔ̃nɔn lɛn? Bɛ̀ ka n lɛ sɔkɔn ka á Lawa guguru koe, loe n min goon li, minin daraa n kɛ dɔ li. Lawa sii mɛn nyaa, bɛ n kɔsɔ li, kɔsɔ dɔ n boo diɛ ka bɔlɔ soree ne, kɛ dɔ n bɔlɔ soree lɛ giala pii. Sɛnɛ, ka toa bɛ tumaa boo la a n dɔ Lawa a sɔmɔ lɛ. 27 Sɛnɛ doo, bɛ̀ ka á boo diɛ ka bɔlɔ soree ne, ka nyan kiɛ̃ min paa hinlaa min sɔɔ la wa. Didie tumaa toa, bɛ̀ ǹ miã boo da á nya, a dɔ tɔn a wɔ da. Min dɔ yɛ, á n didie a boo lɛ giala pii minin manɛ. 28 Bɛ̀ min banban á boo lɛ a binyə pii doɛ̃ wa, ǹ didie nə n lɛ tã, a boo da a din gɔ́ɔ̃‐n kɔn ka Lawa nɛ. 29 Lawa a boo gii‐dalin boon wɔ paǹ li, min paa hinlaa min sɔɔ á boe la a boo da, ǹ miã gialakunun kɛn nə́ kiri we ǹ boo diɛn lɛn ganaa. 30 Bɛ̀ min goon nə boo diɛ, min mɛnɛn bɛ́ tan ǹ nə́ ǹ too koe, bɛ̀ Lawa sii nyaa ǹ goon ne a boo lɛ wɔ paǹ li, á kɔnboe boo‐dali lɛ nə n lɛ tã. 31 Ka tumaa á boe la ka Lawa a boo gii‐dalibaa ǹ boo da, sɛnɛ, ka da kɔn kio, ń giɛ min tumaa a boe la, a daraa yɛ a nɛ ka foo tãbaa nɛ. 32 Min mɛnɛn bɛ́ ǹ nə́ Lawa a boo gii‐dalibaa yɛ, ǹ dinin man a diɛ biikoo doɛ̃. 33 A giala, Lawa bie sii lɔlɔkɔn wole lɛa wa, sɛnɛ, a n Lawa là nyantoro dɛnaa lɛa. 34 Ka a bɛ́ n zɛnɛɛ Lawa nyankɔlen bii Lawa a sɔmɔ tumaa‐n lɔn, lɛsɔkɔn bǎã nɛ, lɔn ba kɔnboe ǹ boo da wa. Ǹ na a lɛ kɔ, mà ǹ boo da wa. Ǹ doamaa nɛ ǹ goã lɛ‐kɔlen lɛa, ka Lawa a Landa sɛ́wɔ dɔ bɛ́ pii lɔn. 35 Bɛ̀ ǹ tá li maǹ màn dɔ̃ sii gɔ́ɔ̃ nɛ, ǹ nɔ̀n da ǹ zuũn la piɛ. A siĩni lɔ boo da zaman bii wa. 36 Ka n taasɛ mà Lawa a boo lɛ na á n giala kɔ kasɛn li? Hinlaa a na á daa ka dinin sɔɔ̃nɔn li? 37 Bɛ̀ min mɛn tá taasɛ ma asɛ n Lawa a boo gii‐dali lɛa, hinlaa mà Yiri Fu a bǐɛ̃baa ǹ màn kɔ́n tá asɛ lon, a doamaa nɛ a dɔ̃, mà sɛ́wɔ ke ma á diɛ ka la, mà Dɛnaa din a dí‐pɛ nɛ. 38 Bɛ̀ min mɛn ba bɛ doɛ̃ wa, Lawa ba ǹ dɛnaa dɔ doɛ̃ wa. 39 Bɛa yɔrɔ kɛ lɛ la, ma dɔɔ̃nɔn lɛn, ka n yiri koa Lawa a boo gii‐dalibaa ganaa, sɛnɛ, ka baran n piã ka bɔlɔ soreen pɛ dɔ‐n wa. 40 Sɛnɛ, ka a tumaa dɔ zɛnaa a yɔrɔ li tɛrɛɛnɛ.
151 Ma dɔɔ̃nɔn lɛn, ma Boo Tii Kɔɔ̃n mɛn laakalaa ka nɛ, ka si, ka foo n tɔn doa‐n a ganaa, man wusii ma á ka yiri diɛ bɛ nɛ. 2 Bɛ̀ ká gũ doɛ̃ ka ma bɛ́ má pɛ ka‐n lɔn, á re ka kirisibiɛ; bɛ̀ a n baa miɛ̃ wa, kaa goleemali n die kooro biɛ. 3 Ma din daraa mɛn yɛ, man má bɛ lɛ kɔ ka la. Màn mɛn bɛ́ gole sii tumaa nɛ bɛ á ke. Krita na á gã wɔa sii baraan lɛa, ka Lawa a sɛ́wɔ bɛ́ á pɛ lɔn. 4 Ǹ nə́ bĩ, a lɛawaa sɔɔbaa ǹ wɔ pinaa, a yii kaa, ka Lawa a sɛ́wɔ bɛ́ á pɛ lɔn. 5 Á n din nyaa Piɛrɛ nɛ, bɛ kio, á n din nyaa a dia dí‐a wole fulupaa kɛ nɛ. 6 Bɛ kio doo, á n din nyaa a kialandɛnaa biɛsooro (500) ne kun. Ǹ gigiã yii á tɔn koo, ǹ tɛnɛn nə́ gã. 7 Bɛ dɔ kio doo, á n din nyaa Zaaki ni, á tɔ́n nə n din nyaa a dia dí‐a wolen tumaa nɛ. 8 A laan masɛ goã min taãn lɛa wa, á n din nyaa ma dɔ nɛ nyɔnyɔɔ. 9 A giala, ma din nə Yezu a dia dí‐a wolen tumaa a boɛɛndɛnaa lɛa. Ma a kɔnboe dinin, ǹ ma bíi dia dí‐a wole wa, a giala, man má goã boe Lawa a sɔmɔ minin yii‐n lɛlɛ. 10 Sɛnɛ, ma bɛ́ màn mɛn lɛa kanna, man bɛ lɛa Lawa a bǐɛ̃baa pàã ganaa. Á bǐɛ̃ mɛn baa ma la, bɛ goã kooro wa. A giala dinin, mà má dí nya má la dia dí‐a wole gialakunun kɛn lɛn tumaa nɛ. A taãnbaa li Lawa a bǐɛ̃ mɛn bɛ́ kun ma nɛ, bɛ pàã nɛ, ma din wɔ bie wa. 11 Bɛa yɔrɔ kɛ lɛ la, ta masɛ nɛ hinlaa ta ǹsɛn manɛ, wɔ Boo Tii Kɔɔ̃n mɛn laakalaa ka nɛ, bɛ lɛ n ke, a din lɛ dɔ‐n ká golee li. 12 Bɛ̀ wɔ á pii ka nɛ, wáa Krita yii kaa á n bɔ geren li, wàa na á baa kaa min tɛnɛn tá pii, mà geren yii kaa banban? 13 Bɛ̀ gere yii kaa banban, Krita dɔ yii kaa wa. 14 Bɛ̀ Krita dɔ yii kaa wa, wɔ bɛ́ boo laakalaa mɛn we ka nɛ, bɛ n kooro lɛa, ka dɔn goleemali n kooro lɛa. 15 Doo, bɛ̀ geren yii kaabaã lɛ n taãn lɛa, a n goon ka soɛ siére‐pɛlen man wɔ nɛ Lawa wɔ paǹ li. A giala, mà wɔ́ pɛ wáa Lawa Krita bɔ geren li, á da yiikoonaabaa nɛ, a da yaa a na a yii kaa dɔn wa. 16 Bɛ̀ geren yii a kiɛ wa, Krita dɔ yii kaa wa. 17 Bɛ̀ Krita yii kaa wa, kaa goleemali lɛ n sii kooro lɛa. Ka n tɔn papaã‐n kaa sii baraan gɔ́ɔ̃ nɛ. 18 Haya, min mɛnɛn dɔn nə gã Krita wɔbaa gɔ́ɔ̃ nɛ, bɛn dɔn man nə́ papaã. 19 Bɛ̀ wɔ n wɔ́ n foo doa Krita ganaa kanaa kɛ a yiikoonaabaa din sɔɔ̃ a lɛa, wɔsɛn koe á re gole koe á la wɔ miãn wɔ nɛ. 20 Sɛnɛ, ka boo taãn nɛ, Krita lɛ yii bɛ́ á kaa bibinaa nɛ á n bɔ geren li, bɛ n nyɛɛ mà geren tumaa yii á re kiɛ. 21 A giala sonbore, min goon na á toa gɛ̀ daa. A din yii goon ne, min goon dɔ n die toɛ geren yii kaa dɔ daa. 22 Min tumaa bɛ́ giɛ̃ a Aadã tɔrɔbaa a lɛa lɔn, min tumaa dɔ yii n die kiɛ, a tá kun ka Krita‐n a lɛa. 23 Sɛnɛ, didie wɔ nə n zɛnɛɛ a biikoo li. Bibinaa nɛ, Krita yii na á kaa. Bɛ kio, Krita a wusoo a daa biikoo li, min mɛnɛn bɛ́ a wɔn lɛa, bɛn yii á re kiɛ. 24 Bɛ kio kəni kanaa a nya nɛ. Krita n die lon màn pàãdɛnan tumaa laanka ǹ goledɛnan tumaa ziziɛ̃, a tɔn kiibaa kɔ Díi Lawa la. 25 A giala, a n kɔnboe Krita goã kii lɛa, yǎa Lawa boe a zɔ́ɔn tumaa la, a ǹ kiɛ a gòãn giulun. 26 A bɛ́ re a zɔ́ɔ mɛn ziziɛ̃ nyɔnyɔɔ, bɛ n ka gɛ̀ nɛ. 27 A din ni, ǹ nə́ pɛ Lawa a sɛ́wɔ nɛ: «Lawa màn tumaa kaa a gòãn giulun.» Sɛnɛ, màn "tumaa" boo kɛ bie pii mà Lawa dɔ tá a‐n ma. A giala, a din nə toɛ màn tumaa tá n doree Krita nɛ. 28 Bɛ̀ màn tumaa nə́ n doroo Krita nɛ á nya, a din mɛn bɛ́ Lawa a Nɛ lɛa, á re n doree Lawa nɛ, Lawa mɛn bɛ́ á toa màn tumaa nə́ n doroo ne. Bɛ̀ á n baa miɛ̃, Lawa din tɔn goã pàã la, màn din tumaa mìi la. 29 Bɛ̀ a na a miɛ̃ wa, min mɛnɛn bɛ́ batɛmu sii geren lɛa, bɛn man giɛ wàa li? Bɛ̀ geren yii kaa na a banban duduu wa, wàa na á baa ǹ tá batɛmu sii ǹ lɛa? 30 Wɔsɛn dininmaan lɛn dɔn, wɔ bɛ́ boe la wɔ gã sii mɛn gɔ́ɔ̃ nɛ, wàa na á baa bɛ á koɛ wɔ la biikoo tumaa li? 31 Ma dɔɔ̃nɔn lɛn, baraanɛ, gɛ̀ n ma lɛnpɛnɛ. Man bɛ pii ka‐n sonbore maa din kalaa lɛa, kaa tá kun ka wɔa Dɛnaa Yezu Krita‐n kɛ taman yii. 32 Masɛ zia baa kɔn ka min tɔrɔ baraan nɛ Efɛɛzi kiwi. Bɛ̀ ma foo na á goã doa‐n minbuiinin sii giala ma din sɔɔ̃ ganaa, bɛ̀ bɛa zia kɛ lɛ là n ka wàa‐n ma ganaa. Bɛ̀ geren yii kaa na a banban, bɛ̀ wɔ n koe suusu kɛ lɛ pii: «Wɔ n màn bii, wɔ màn mi, a giala, biɛ̃ wɔ n die giɛ̃!» 33 Ka nyan ka dinin yiri sã wa: «Koa‐kun wole baraan man giã ǹ gɔn sonbore ziziɛ̃.» 34 Ka toa ka wusoo ka sii giala ma, ka sii baraa zɛnaa lɛ da. A n kaa sìi boo lɛa ma á diɛ ka nɛ: Ka tɛnɛn ba Lawa doɛ̃ wa. 35 Kɔntan min tá re nɔ̀n diɛ mà geren lɛn yii n die kiɛ lɔn? Mà maǹ die gɔ̀nɔn mɛn siɛ? 36 Nsɛ baãnaa nɛ! Bɛ̀ n màn we da, á boe la a bɔ a da baa, bɛ̀ a ná a bɔɔ̃ á tɔn gii wa? 37 Ma nə n màn we kooro da, kɔntan wii nàn nɛ hinlaa màn kɔsɔ we ne, sɛnɛ, a gɔ̀nɔn bɛ́ lɔn a bɔ waáraa, n bie n da miɛ̃ wa. 38 Gɔ̀nɔn mɛn bɛ́ kɔɔ̃n Lawa ganaa, a n bɛ koe màn we lɛ la. Gɔ̀nɔn mɛn bɛ́ kɔnboe ka màn we lɛ gogoonmaa nɛ, a n bɛ koe la. 39 Màn yiikoonaan dinin tumaa siĩ a goɛ̃ goon wa. Bɔkɔnlɛ tá ǹ bii ni, ka minbuiinin siĩ ni, ka tɔɔn wɔ nɛ, ka bàanan wɔ nɛ, ka zɔ̀nɔn wɔ nɛ. 40 Lon mànan gɔ̀nɔn tan, tán mànan dɔn gɔ̀nɔn tan. Sɛnɛ, ǹ siĩnbaa a goon wa. 41 Wasa a siĩnbaa na a gɔrɔn, mui dɔ wɔ na a gɔrɔn, leeren dɔn wɔ nə ǹ gɔrɔn. Haalɛ leeren dɔn dinin siĩnbaa n totoro. 42 A din yii goon ne ka geren yii kaa lɛ dɔ nɛ. Bɛ̀ ǹ nə́ gɔ̀nɔn da yala‐n, a n boɛ̃. Bɛ̀ a yii kaa, a boɛ̃ doo duduu wa. 43 Bɛ̀ ǹ nə́ da yala‐n, a n bɔbɔnɛɛ, pàã ná a ba a lon wa. Bɛ̀ a yii kaa, a n goɛ̃ siĩni, a n kaka. 44 Bɛ̀ ǹ nə́ da yala‐n, a n gɔ̀nɔn siĩ kooro lɛa. Bɛ̀ a yii kaa a n goɛ̃ gɔ̀nɔn lɛa, Yiri Fu ná a nɛ. Gɔ̀nɔn mɛn bɛ́ gɔ̀nɔn siĩ kooro lɛa, bɛ bɛ́ a tan lɔn, gɔ̀nɔn mɛn dɔ bɛ́ Yiri Fu ná a nɛ, bɛ dɔ na a tan miɛ̃. 45 Bɛ lɛ nɛ, Lawa a sɛ́wɔ pɛ: «Maǹ nə́ min bibinaa Aadã zɛnaa màn yiikoonaa lɛa.» Sɛnɛ, nyɔnyɔɔ Aadã ke, bɛ giala mà Krita, Yiri Fu n bɛ nɛ, á n yiikoonaabaa koe. 46 Sɛnɛ, gɔ̀nɔn siĩ kooro dɛnaa kɛ lɛ n bibinaa, Yiri Fu dɛnaa kɛ bie wa. Yiri Fu bɛ́ ǹ mɛn nɛ, bɛ n die bɛ kio. 47 Min bibinaa Aadã ke, bɛ n kanaa wɔ lɛa, a giala, a na á bɔ tán. Aadã paabaa ǹ wɔ kɛ na á bɔ Lawa li lon á daa. 48 Bɔ tán wole lɛ goã lɔn, minin mɛnɛn bɛ́ tán wɔn lɛa, bɛn man die kɔnboe ka bɔ tán wole kɛ‐n miɛ̃. Bɔ lon wole lɛ dɔ goã lɔn, ǹ mɛnɛn bɛ́ lon wɔ lɛa, bɛn man die kɔnboe ka bɔ Lawa li a daa wole kɛ‐n miɛ̃. 49 Wɔ kɔnbɔ ka bɔ tán wole kɛ lɛ‐n lɔn, wɔ ǹ die kɔnboe ka bɔ Lawa li wole lɛ dɔ‐n miɛ̃. 50 Ma dɔɔ̃nɔn lɛn, ma bɛ́ boo mɛn pii ka nɛ, bɛ á ke: màn mɛn nə n zɛnaa siĩ lɛa ka mà nɛ, bɛ gii ba Lawa a kiibaa ǹ bǎã‐n wa. Màn mɛn dɔ bɛ́ giɛ̃, bɛ gii ba nyin nyabaã kɛ‐n ma. 51 Man die sii‐durii kɔ́n nyɛɛ ka nɛ: wɔ tumaa bie re giɛ̃ wa, sɛnɛ, maǹ die wɔ tumaa bɔyɛɛ. 52 Bǎã goon ne, yii buĩ laanka a tiɛ̃ gɔ́ɔ̃ nɛ, bɛ̀ ǹ nə́ bɛn giala‐nyɔmɔɔ pɛ. A giala, mà bɛn lɛ á re n pii, geren yii á re kiɛ, ǹ nyin nyabaã yɛ, ǹ tɔn wɔsɛn yiikoonaan bɔyaa. 53 Sonbore, màn mɛn bɛ́ boɛ̃, bɛ doamaa nɛ a bɔɔ̃baã wole baa. Màn mɛn dɔ bɛ́ giɛ̃, bɛ dɔ doamaa nɛ a nyin nyabaã yɛ. 54 Màn bɔɔ̃ wole á re bɔɔ̃baã wole biɛ. Màn mɛn dɔ bɛ́ giɛ̃, bɛ dɔ á re giɛ̃ wa. Bɛ̀ bɛ nə́ n zɛnaa, Lawa a sɛ́wɔ kɛ a boo lɛ á re piɛ̃ kəni: «Gɛ̀ papaã, gɔ̀lɔ̀baa lɛ pã.» 55 «Gɛ̀ nɛɛ! N gɔ̀lɔ̀baa lɛ á maa? Gɛ̀ nɛɛ! N minin ziziɛ̃ ǹ pàã lɛ á maa?» 56 Gɛ̀ a minin ziziɛ̃ ǹ pàã n boe sii baraa nɛ, sii baraa dɔ pàã n boe dí‐pɛ nɛ. 57 Sɛnɛ, barka tá Lawa ganaa, asɛ mɛn bɛ́ á gɔ̀lɔ̀baa kɔ wɔ la wɔa Dɛnaa Yezu Krita pàã ganaa. 58 A bɛ́ miɛ̃, ma dɔɔ̃nɔn lɛn, ka n doa sɔnbɔraanɛ, màn kɔ́n ná a boe la, a bìn da ka ganaa wa. Ka toa ka wo nyɛɛnɛ biikoo tumaa li, Dɛnaa a dí‐nyɛɛ gɔ́ɔ̃ nɛ, a giala, ka á doɛ̃, mà ka bɛ́ dí mɛn nyɛɛ kun ka Dɛnaa nɛ, mà bɛ a kooro lɛa wa.
161 Ka bɛ́ dɔmalɛ ǹ màn mɛn boboe Zeruzalɛmu a Lawa a sɔmɔ minin lɛa, bɛa boon man ke ma á re diɛ ka nɛ. Má a yɔrɔ nyaa Galaasin Lawa a sɔmɔ minin ni lɔn, ka dɔn nə kɔ lɛ ka zɛnaa miɛ̃ sɔnbɔraanɛ. 2 Didie tumaa bɛ́ wɔrɔ mɛn yii, a kɔnpɛ ka a din pàã yii ni, dimaasi gogoon tumaa li, á boe la a bɛ koa a din li, bɛ̀ ma baa die. Ka zɛnaa miɛ̃, màn mɛn bɛ́ toɛ, ka nyan nə n yii da maa daa la ka tɔn bobo wa. 3 Bɛ̀ ma din daa ǹ mɛn waáraa, ka min mɛnɛn bɔ, ma á re bɛn diɛ, ka sɛ́wɔn nɛ ǹ gɔn, ǹ wo kaa dɔmalɛ ǹ màn lɛ koa Zeruzalɛmu. 4 Bɛ̀ á kɔnboe ma dinmaa wo kunun ni, ǹ tá re zii tɔ we kun ka ma nɛ. 5 Ma á re woe boe ka Masedoanɛ gána nɛ, ma tɔn da ka li. Sonbore, ma á re bɛa gána kɛ wɔsɛ kɔn. 6 Kɔntan, ma á re laanpaan yii ka li, kɔntan dinin ma bɔ̀nɔn tumu zɛnaa ka li. Màn mɛn bɛ́ toɛ, ma bɛ́ zoɛ̃ máa ma wo bǎã mɛn tumaa nɛ, ka n dɔ ma lɛ ka bɛ a zii tɔ sii ni. 7 Ma bie zoɛ̃ li máa ma da bɔ ka li ma kiɛ̃ wa, a tá ma yiri‐n máa ma á re biikoo kɔ́n doe ka li, bɛ̀ Dɛnaa lɛ kɔ. 8 Sɛnɛ kanna, ma á re goɛ̃ Efɛɛzi kiwi, yǎa Pantikɔti pinaa doe. 9 A giala, a laan maa zɔ́ɔn tá mɔnaa nɛ, bɛa biikoo kɛ lɛ lɛ n koo, maa dí a yɔrɔ yɛ ganaa walan. 10 Bɛ̀ Timote daa ka li, ka toa ka kũ doɛ̃ taãnɛ, a giala, a n Dɛnaa a dí nyɛɛ ka masɛ dɔ bɛ́ lɔn. 11 Min kɔ́n nyan toa a n yii wɔ la wa. Ka toa ka n dɔ lɛ, a wusoo a da ma li ka là nyantoro ne. A giala, ma nə n yii diɛ la kun ka wɔ dɔɔ̃nɔn nɛ. 12 Má wɔ dɔɔ̃n Apolɔɔsi nyankɔ taãn‐taãnɛ, máa a da bɔ ka li kun ka wɔ dɔɔ̃nɔn lɛn nɛ. Sɛnɛ, a lɛ kɔ daa ganaa sisia wa. Bɛ̀ á biikoo yɛ, á re die boe ka li. 13 Ka n yii dɔraa, ka goã doa‐n sɔnbɔraa nɛ goleemali gɔ́ɔ̃ nɛ. Ka toa ka goã min kakan lɛa, ka foo n tã. 14 Ka sii tumaa zɛnaa ka kɔn‐narɛɛ nɛ. 15 Dí goon nə ke doo, ma dɔɔ̃nɔn lɛn: Ka á doɛ̃ mà Tefanaasi laanka a kion minin man nə́ golee Lawa li bibinaanɛ Grɛki gána nɛ. A kũ bɛ lɛ ganaa, ǹ nə́ n dinin kɔ, ǹ nə́ dí nyɛɛ Lawa a sɔmɔ minin manɛ. 16 Bɛa min sonboren kɛn miãn laanka min mɛnɛn bɛ́ dí nyɛɛ kunun ǹ ni, ǹ nə́ ǹ nɔmaa gii kɔn, ka n doa ka bɛn lɛ si. 17 Ma foo á kɔɔ̃nɛ Tefanaasi a lɛa, ka Fortunatusu ni, ka Akayikusu ni, ǹ da ma li kɛ taman yii. Ǹ nə́ ma dɔ̀ɔ̃ pii ka dòo. 18 A giala, ma foo basã ǹ sii gɔ́ɔ̃ nɛ, ka ǹ bɛ́ ǹ nə́ ka dɔn foo basã lɔn. Bɛa minin kɛn miãn tá kɔnboe ka ǹ tɔ bǐɛ̃ pɛ. 19 Azii a Lawa a sɔmɔ minin tá fòo diɛ ka nɛ. Akilaasi laanka Prisili ni, ka minin mɛnɛn bɛ́ n soe kɔn Lawa a sɔmɔ lɛa ǹ kion, bɛn dɔn tá fòo diɛ ka nɛ Dɛnaa wɔ gɔ́ɔ̃ nɛ. 20 Wɔ dɔɔ̃nɔn mɛnɛn tumaa bɛ́ kànaa, ǹ tá fòo diɛ ka nɛ. Ka dinin nə tɔrɔbaa ǹ fòo da kɔn nɛ sɔnbɔraa nɛ. 21 Ma din Pooli n má boo lɛ a kɛ kiɛ̃ ka ma gɔn nɛ: Ka fòo. 22 Bɛ̀ Dɛnaa a kɔɔ̃n min mɛn ganaa wa, koe bɔ ǹ dɛnaa ganaa! Maranata! — bɛ giala mà «Wɔa Dɛnaa, daa!» 23 Dɛnaa Yezu a bǐɛ̃ die a goã ka li. 24 Man ka tumaa narɛ Yezu Krita wɔbaa gɔ́ɔ̃ nɛ.