МАРК

МАРКТАН СИБЭТИЭЙ ЕВАНГЕЛИЕ

Иоанн Сүрэхтээччи суол солуур

¹ Таҥара Уола Иисус Христос туһунан Евангелие саҕаланыыта.

² Пророктар кинигэлэригэр+ 1:2 Пророктар кинигэлэригэр – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «Исайя пророк кинигэтигэр». Бу быһа тардыы Малахия уонна Исайя пророктартан ылыллыбыт. Илдьит киһи – «ангелос» диэн грек тыла икки суолталаах: «Аанньал» уонна «Таҥара илдьиккэ ыыппыт киһитэ». : «Көр бу, Эн иннигэр Мин илдьит киһибин ыытабын, кини Эн барар суолгун солуоҕа; ³ иччитэх сиргэ үөгүлээччи саҥата: „Айыы Тойон барар суолун солооҥ, Кини ыллыктарын көннөрүҥ“», – диэн суруллубутун курдук, ⁴ кураайымаҕа Иоанн кэлэн дьону, аньыыларын-хараларын бырастыы гыннаралларын туһугар, аньыыларын билинэн сүрэхтэнэллэригэр ыҥырбыта. ⁵ Иудея дойдута бүттүүнэ итиэннэ Иерусалим олохтоохторо бука бары тахсан, аньыыларын-хараларын этинэн туран, Иордан өрүскэ Иоаҥҥа сүрэхтэммиттэрэ.

⁶ Кини тэбиэн түүтэ таҥастааҕа, өттүгүнэн тирии курдааҕа, саранчанан уонна дьиикэй мүөтүнэн аһылыктанара.

« ⁷ Кэннибиттэн миигиннээҕэр Күүстээх иһэр, – диирэ Иоанн. – Мин тоҥхойон, Кини атаҕын таҥаһын быатын сүөрэргэ да сөбө суох киһибин. ⁸ Мин эһигини уунан сүрэхтээтим, оттон Кини эһигини Сибэтиэй Тыынынан сүрэхтиэҕэ».

Иисус Христос сүрэхтэниитэ уонна тургутуллуута

⁹ Ол саҕана маннык буолбута: Галилея Назаретыттан Иисус кэлэн, Иордан өрүскэ Иоаҥҥа сүрэхтэммитэ. ¹⁰ Ууттан тахсан иһэн Кини+ 1:10 Кини – эбэтэр «кини» (Иоанн). Халлаан арыллан эрэрин уонна Сибэтиэй Тыын холууп курдук Киниэхэ түһэн иһэрин көрбүтэ. ¹¹ Онтон Халлаантан саҥа дуораһыйбыта: «Мин үтүө көҥүлбүн толорор Тапталлаах Уолум Эн буолаҕын».

¹² Сонно тута Тыын Кинини иччитэх сиргэ илдьэ барбыта. ¹³ Иисус кураайымаҕа түөрт уон күн устата сылдьыбыта, ол тухары Кинини сатана тургутан көрөрө; тулатыгар дьиикэй кыыллар сылдьаллара, оттон Аанньаллар Киниэхэ көмөлөһөллөрө.

Маҥнайгы үөрэнээччилэрэ

¹⁴ Иисус, Иоанн хаайыллыбытын кэннэ, Галилеяҕа кэлэн, Таҥара Саарыстыбатын Евангелиетын+ 1:14 Таҥара Саарыстыбатын Евангелиетын – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «Таҥара Евангелиетын». иһитиннэрбитэ. ¹⁵ «Кэм-кэрдии кэллэ, – диирэ Кини. – Таҥара Саарыстыбата чугаһаата! Аньыыгытын билинэн, Таҥараҕа эргиллиҥ, Евангелиены итэҕэйиҥ!»

¹⁶ Биирдэ Иисус Галилея муоратын кытылынан ааһан иһэн, Симоннаах Андрейы көрбүтэ. Убайдыы-бырааттыылар илимнэрин муораҕа түһэрэ сылдьаллара (кинилэр балыксыттар этилэр). ¹⁷ Иисус кинилэргэ эппитэ: «Миигин батыһыҥ, Мин эһигини дьону илимнээччи оҥоруом». ¹⁸ Инньэ диэбитигэр, сонно илимнэрин хаалларан, Кинини батыһан барбыттара.

¹⁹ Кыратык бара түһээт, Кини аны Зеведей уолаттара Иаковтаах Иоанн оҥочоҕо илимнэрин абырахтана олороллорун көрөн, ²⁰ сонно тута кинилэри ыҥыран ылбыта. Уолаттар, аҕаларын Зеведейи үлэһиттэрин кытта оҥочотугар хаалларан, Иисуһу батыһан барбыттара.

Киһини быртах тыынтан босхолооһун

²¹ Капернаумҥа кэлбиттэрэ. Бастакы субуота күн Иисус синагогаҕа киирэн үөрэппитэ; ²² Кини үөрэтэрин дьон сөҕө истибиттэрэ: Иисус сокуонньуттартан чыҥха атыннык – былаастаах баһылыктыы – үөрэтэрэ. ²³ Кинилэр синагогаларыгар быртах тыын муҥнуур киһитэ баара: ²⁴ «Һуой, Эн биһиэхэ тугуҥ кыһалҕатай, Назарет Иисуһа? – диэн хаһыытаабыта. – Биһигини үрэйэ кэлбиккин! Кимҥин мин билэбин: Эн Таҥара Сибэтиэйинэҕин!»

²⁵ Иисус кинини бобон кытаанахтык: «Саҥарыма, киһиттэн таҕыс!» – диэбитэ. ²⁶ Быртах тыын киһини чиччигинэппитинэн, улаханнык хаһыытаат, тахсан барбыта. ²⁷ Бары куттанан: «Бу аата тугуй? – дэспиттэрэ. – Бу туох саҥа үөрэҕэй: бэл быртах тыыннары былаастаахтык буойталыыр, олор Киниэхэ бас бэринэллэр!» ²⁸ Сотору Кини сураҕа бүтүн Галилея сирин тилийэ көппүтэ.

Иисус Христос элбэх ыарыһаҕы үтүөрдэр

²⁹ Иисус синагогаттан тахсаат, Иаковы уонна Иоанны кытта Симоннаах Андрей дьиэлэригэр кэлбитэ. ³⁰ Сонно Киниэхэ Симон ийэ кынна ыалдьан тииһигирэ сытарын туһунан эппиттэрэ. ³¹ Иисус чугаһаан кэлэн, кинини илиититтэн ылан туруорбутугар тииһигэ ааһан, туран кинилэргэ ас тэрийбитинэн барбыта.

³² Киэһэ, күн киириитэ, Киниэхэ бары ыарыһахтары уонна абааһыга буулаппыттары аҕалтаабыттара. ³³ Дьиэ ааныгар куорат дьоно барыта мустубута. ³⁴ Иисус араас ыарыылаах элбэх киһини үтүөрдүбүтэ, үгүс абааһыны дьонтон үүрэн таһаарбыта; абааһылар Кини Христос буоларын+ 1:34 Кини Христос буоларын – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «Кини Кимин». билэллэрин иһин, саҥаралларын бобор этэ.

Иисус Христос Галилея устун үөрэтэр

³⁵ Онтон сарсыарда, халлаан өссө сырдыы илигинэ, туран дьиэттэн тахсан, иччитэх сиргэ баран Таҥараҕа үҥпүтэ. ³⁶ Симон уонна кинилиин бииргэ сылдьааччылар эккирэтэн тиийэн ³⁷ Кинини булан ылан: «Бары Эйигин көрдүү сылдьаллар», – диэбиттэрэ.

³⁸ Иисус эппитэ: «Биһиги атын сиргэ, чугас дэриэбинэлэргэ барыаҕыҥ, Мин олорго сылдьан, эмиэ Таҥара тылын иһитиннэриэх тустаахпын; Мин оннук соруктаах кэлбитим». ³⁹ Кини Галилея усталаах-туоратынан кэрийэ сылдьан, синагогаларга үөрэппитэ, дьонтон абааһылары үүртэлээн таһаарбыта.

Араҥ ыарыылааҕы үтүөрдүү

⁴⁰ Биирдэ араҥ буолбут киһи Кини иннигэр кэлэн, сөһүргэстээн туран: «Эн баҕарыаҥ эрэ кэрэх – миигин ырааһырдыаҥ этэ», – диэн көрдөспүтэ.

⁴¹ Иисус ыарыһаҕы аһынан, илиитин уунан таарыйан баран: «Ырааһырыаххын баҕарабын, ырааһыр!» – диэбитэ. ⁴² Сонно тута киһи араҥ ыарыыта ааһан, үтүөрэн хаалбыта.

⁴³ Иисус киниэхэ кытаанахтык эппитэ: «Көр, бу туһунан кимиэхэ да тугу да кэпсээмэ. Бараҥҥын аҕабыыкка көрдөрүн, уонна ырааһырбытыҥ иһин, бары көрөллөрүгэр Моисей биэрэргэ соруйбут бэлэҕин туттар». Маны этээт, сонно төттөрү ыыппыта. ⁴⁵ Киһи тахсаат, туох буолбутун кэпсээн сураҕы тарҕатан барбыта, онон Иисус куоракка аһаҕастык киирэрэ табыллыбат буолбута. Кини куорат таһынааҕы бүччүм сирдэринэн сылдьыбыта. Дьон Киниэхэ сир-сир аайыттан кэлэ тураллара.

Босхоҥ киһини үтүөрдүү

¹ Хас да күн буолан баран Капернаумҥа төннөн кэлээтин кытта, дьиэтигэр баар сураҕа иһиллэ охсубута. ² Онон элбэх дьон мустан, оннооҕор таһырдьа – аан таһыгар – киһи турар сирэ суох буолбута; Иисус дьоҥҥо Таҥара тылын үөрэппитэ. ³ Киниэхэ босхоҥ киһини илдьэ кэлбиттэрэ; ыарыһаҕы түөрт киһи көтөҕө сылдьара. ⁴ Дьон элбэҕэ бэрдиттэн хайдах да чугаһыыр+ 2:4 Чугаһыыр – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «илдьэр». кыахтара суох буолан, Кини турар сиринэн дьиэ үрдүн көтүрэн, киһилэрин тэллэхтэри иһирдьэ түһэрбиттэрэ.

⁵ Иисус, кинилэр итэҕэллэрин көрөн, босхоҥ киһиэхэ: «Тоойуом! Аньыыҥ-хараҥ бырастыы буолар», – диэбитэ.

⁶ Ону истэн баран, хас да сокуонньуттар: ⁷ «Бу Киһи тугу-тугу тыллаһарый? Таҥараны холуннара турар буолбат дуо? – дии санаабыттара. – Аньыыны-хараны Таҥараттан ураты ким бырастыы гынар кыахтаах үһүнүй?»

⁸ Тугу санаабыттарын билэ охсон, Иисус эппитэ: «Тоҕо итинник саныыгыт? ⁹ Хайата чэпчэкиний? Босхоҥ киһиэхэ эн аньыыҥ-хараҥ бырастыы буолар диир дуу, эбэтэр туран тэллэххин ылан бар диэн этэр дуу? ¹⁰ Ол эрээри, Киһи Уола сиргэ аньыыны бырастыы гынар былаастааҕын билэргит туһугар, – диэн баран, Кини босхоҥ киһиэхэ туһаайан эппитэ: – ¹¹ Эйиэхэ этэбин: туран, тэллэххин ылан, дьиэлээ».

¹² Онуоха киһи, бары көрөн турдахтарына, сонно туран кэлбитэ уонна тэллэҕин ылан тахсан барбыта. Бары бэркиһээн: «Хаһан да манныгы көрө илик этибит!» – диэн Таҥараны айхаллаабыттара.

Левийи ыҥырыы

¹³ Биирдэ эмиэ муора кытылыгар киирбитигэр дьон барыта Киниэхэ кэлбитэ. Иисус кинилэри үөрэппитэ. ¹⁴ Суол устун баран иһэн, Кини түһээн хомуйар сиргэ олорор Алфей уолун Левийи көрөн: «Миигин батыс», – диэн ыҥырбыта. Левий туран, Кинини батыһан барбыта.

¹⁵ Иисус, Левий дьиэтигэр кэлэн, аһаары олорбута. Үөрэнээччилэрэ, түһээн хомуйар элбэх киһи, аньыылаах атын дьон эмиэ остуолга бииргэ олорсубуттара (баһаам элбэх киһи этэ – бары Кинини батыһа сылдьаллара). ¹⁶ Сокуонньуттар – фарисейдар, Иисус аньыылаахтары уонна түһээн хомуйааччылары кытта бииргэ аһыырын көрөн, үөрэнээччилэригэр: «Хайдах бу Кини түһээн хомуйааччылары уонна аньыылаахтары кытары бииргэ аһыырый?» – диэбиттэрэ.

¹⁷ Маны истэн, Иисус кинилэргэ эппитэ: «Эмчиккэ өлүөр дьон буолбатах, ыарыһахтар наадыйаллар. Мин кырдьыксыттары буолбакка, аньыылаахтары аньыыларын билинэргэ ыҥыра кэлбитим».

Пост туһунан ыйытыы

¹⁸ Биирдэ, Иоанн да, фарисейдар да үөрэнээччилэрэ поһу тутуһа сылдьар кэмнэригэр, дьон Иисуска кэлэн: «Иоанн да, фарисейдар да үөрэнээччилэрэ тоҕо постаналларый, оттон Эн үөрэнээччилэриҥ тоҕо постамматтарый?» – диэн ыйыппыттара.

¹⁹ Иисус эппитэ: «Уруу малааһыныгар кэлбит ыалдьыттар күтүөтү кытта бииргэ сылдьан, постаналлар дуо? Күтүөт кинилэри кытта сылдьарын тухары, кинилэр постамматтар. ²⁰ Күтүөтү кинилэртэн былдьыыр күннэрэ кэлиэҕэ, дьэ оччоҕо ол күнтэн кинилэр поһу тутуһуохтара.

Саҥа уонна эргэ туһунан домох

²¹ Ким да эргэ таҥаһы саҥа таҥаһынан абырахтаабат: инньэ гыннахха, саҥа абырах силлэн түһүө, оччоҕо эргэ таҥас өссө улаханнык алдьаныа. ²² Ким да саҥа көөнньүбүт арыгыны эргэ симииргэ куппат: инньэ гыннахха, симиири тоҕо тэбэн, арыгы да тохтуо, симиир да алдьаныа; онон саҥа көөнньүбүт арыгыны саҥа симииргэ кутуллуохтаах».

Субуота туһунан мөккүөр

²³ Биирдэ субуота күн Иисус бурдук үүммүт бааһынатынан ааһан испитэ, үөрэнээччилэрэ бурдук куолаһын турута тардан сии испиттэрэ. ²⁴ Фарисейдар Киниэхэ: «Көр, ол кинилэр субуота күн, Сокуону кэһэн, тугу гына сылдьалларын!» – диэбиттэрэ.

²⁵ Иисус хоруйдаабыта: «Давид кыһалҕаҕа ылларан, аччыктаан сылдьан, аргыстарыныын тугу гыммыттарын, ²⁶ Авиафар архиерейдыырын саҕана кини Таҥара дьиэтигэр киирэн, аҕабыыт эрэ сиир ытык килиэбин сиэбитин, өссө аргыстарыгар бэрсибитин туһунан, ама, аахпатаххыт дуо?» ²⁷ Итиэннэ эппитэ: «Киһи субуотаҕа аналлаах буолбатах, субуота киһиэхэ аналлаах. ²⁸ Онон Киһи Уола субуота да Тойоно буолар».

Хаппыт илиилээҕи үтүөрдүү

¹ Кини синагогаҕа эмиэ кэлбитэ. Онно хаппыт илиилээх киһи баара. ² Субуота күн киһини үтүөрдэр диэн буруйдаарылар, иудейдар Иисуһу манаспыттара. ³ «Кэлэн, манна ортоку тур», – диэбитэ Кини хаппыт илиилээх киһиэхэ.

⁴ Онтон кинилэртэн ыйыппыта: «Субуота күн үтүөнү оҥоруллуохтаах дуу, куһаҕаны дуу? Киһи олоҕун быыһыыр куолу дуу, өлөрөр куолу дуу?» Тугу да саҥарбатахтара. ⁵ Иисус кинилэр диэки уордайбыттыы көрөн баран, сүрэхтэрэ тыйыһыттан курутуйан, ол киһиэхэ: «Илиигин уун», – диэбитэ. Киһи уунаатын кытта, илиитэ, чөлүгэр түһэн атын илиитин курдук, буолбута. ⁶ Фарисейдар тахсан сонно иродианнары кытта куомуннаһан, Кинини хайдах өлөрөр туһунан сүбэлэспиттэрэ.

Үтүмэн үгүс киһи Иисус Христоһу батыһар

⁷ Иисус үөрэнээччилэрин кытта муораҕа барбыта; Галилеяттан, Иудеяттан, Иерусалимтан, Идумеяттан уонна Иордан уҥуоргутуттан кэлбит баһаам үгүс киһи Кинини батыһан иһэрэ. Кини тугу оҥорбутун истэн, Тирдээх Сидон уобаластарыттан дьон эмиэ биир кэм халҕаһалыы анньан кэлэ турбуттара. ⁹ Киһи элбэҕэ бэрдиттэн үтүрүттэримээри, Иисус үөрэнээччилэрин оҥочону бэлэмнииллэригэр соруйбута. ¹⁰ Элбэх киһини үтүөрдүбүт буолан, ыарыһах эрэ барыта Кинини таарыйаары, биир кэм саба түһэ турара. ¹¹ Быртах тыыннар, Кинини көрдөхтөрүнэ, иннигэр охтон түһэллэрэ уонна: «Эн Таҥара Уолунаҕын!» – диэн хаһыытаһаллара. ¹² Кини Кимин тыыннар кимиэхэ да эппэтиннэр диэн, Иисус кинилэр саҥаралларын кытаанахтык бобор этэ.

Уон икки Апостолы талыы

¹³ Ол кэнниттэн Кини хайаҕа ыттан баран, ыҥырыан баҕарбыт дьонун Бэйэтигэр ыҥыртаан ылбыта; олор тиийэн кэлбиттэригэр, ¹⁴ кинилэртэн уон икки киһини+ 3:14 Уон икки киһини – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «уон икки киһини Апостолларынан ааттаан баран». , Бэйэтин кытта бииргэ илдьэ сылдьаары, үөрэҕи тарҕаттара ыытаары, ¹⁵ араас ыарыыттан үтүөрдэр, дьонтон абааһылары үүрэн таһаарар былааһы биэрээри, талан ылбыта. ¹⁶ Петр диэн ааты биэрэн туран Симоны талбыта+ 3:16 Сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга бу этии «Кини талан ылбыт уон икки киһитэ бу бааллар» диэн саҕаланар. , ¹⁷ Зеведей Уола Иаковы, ол кэннэ кини быраатын Иоанны (иккиэннэрин «Воанергес», ол аата «этиҥ уолаттара» диэн ааттаабыта), ¹⁸ Андрейы, Филиби, Варфоломейы, Матфейы, Фоманы, Алфей уола Иаковы, Фаддейы, Симон Кананиты ¹⁹ уонна кэлин Кинини таҥнаран биэрбит Иуда Искариоту талбыта.

Иисус Христос уонна Веельзевул

²⁰ Кинилэр дьиэлэригэр төннөн кэлбиттэрэ+ 3:20 Кинилэр дьиэлэригэр төннөн кэлбиттэрэ – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «Кини дьиэтигэр төннөн кэлбитэ». . Эмиэ дьон бөҕө үмүөрүһэн, килиэп да сии түһэр кыахтара суоҕа. ²¹ Чугас дьоно бу туһунан истэн, өйүттэн тахсыбыт диэн, Кинини ыла кэлбиттэрэ.

²² Иерусалимтан кэлбит сокуонньуттар: «Иһигэр Веельзевул киирбит! Ол иһин абааһылары абааһы тойонун күүһүнэн үүрэн таһаартыыр», – диэбиттэрэ.

²³ Онуоха Иисус кинилэри ыҥыран ылан, домоҕунан кэпсэппитэ: «Сатана сатананы киһиттэн хайдах үүрэн таһаарыай? ²⁴ Ханнык да саарыстыба икки аҥыы хайыннаҕына, саарыстыба буолар кыаҕа суох; ²⁵ дьиэ кэргэн эмиэ, икки аҥыы хайыннаҕына, үрэллэр туруктанар; ²⁶ ол курдук, сатана бэйэтин утаран икки аҥыы хайыннаҕына, тулуһар кыаҕыттан ааһан, бүтэр уһуга кэлэр. ²⁷ Ким баҕарар күүстээх киһи дьиэтигэр киирэн баран, бу күүстээх киһини кэлгийбэккэ эрэ, кини дьиэтин-уотун халыыр кыаҕа суох, кэлгийэн эрэ баран, халыаҕа. ²⁸ Кырдьыгы эһиэхэ этэбин: дьон хайдахтаах да улахан аньыыта, Таҥараны холуннарыыта – барыта бырастыы гыныллыаҕа, ²⁹ оттон ким Сибэтиэй Тыыны холуннарар – ол үйэлэр тухары бырастыы гыныллыбат: кини хаһан да боруостаммат аньыытын иһин буруйданыаҕа». ³⁰ Кини маны, «иһигэр быртах тыын киирбит» дииллэрин иһин, эппитэ.

Иисус Христос Ийэтэ уонна бырааттара

³¹ Иисус Ийэтэ уонна бырааттара кэлэн, таһырдьа туран эрэ, Кинини ыҥыртарбыттара. ³² Кинини дьон тулалаан олордоҕуна: «Таһырдьа Ийэҥ уонна бырааттарыҥ-балыстарыҥ тураллар, Эйигин ыйыталлар», – диэбиттэрэ.

« ³³ Кимнээҕий – Мин Ийэм уонна бырааттарым? – диэбитэ Иисус, уонна ³⁴ тула олорор дьону эргиччи көрбүтэ: – Бу бааллар – Мин Ийэм уонна Мин бырааттарым. ³⁵ Ким Таҥара көҥүлүн толорор, ол Мин быраатым, балтым уонна Ийэм буолар».

Бурдук ыһааччы туһунан домох

¹ Онтон эмиэ муора кытылыгар киирэн үөрэтэн барбыта; тулатыгар көй үгүс киһи үтүрүспүтүн иһин, ууга турар оҥочоҕо киирэн олорбута; мустубут дьон бары Кинини сиргэ, муора кытылыгар, туран истибиттэрэ. ² Кини домохторунан бэрт элбэҕи үөрэппитэ; бу үөрэтэригэр эппитэ: « ³ Истиҥ: бурдук ыһааччы бурдугун ыһа тахсыбыт. ⁴ Ыһа сырыттаҕына, ыспыт сиэмэтиттэн сорҕото суол кытыытыгар түспүт, ону көтөрдөр көтөн кэлэн, тоҥсуйан сиэн кэбиспиттэр. ⁵ Сороҕо чычаас буорга, таастаах сиргэ, түһэн буора чараас буолан, сотору быган тахсыбыт; ⁶ күн уота сырайбытыгар үүммүт үүнүү дириҥник силис тарпатах буолан, хатан хаалбыт. ⁷ Сорох сиэмэтэ хатыылаах эрбэһин быыһыгар түбэспит, онон хатыылаах эрбэһин саба үүнэн, бу сиэмэ астамматах. ⁸ Оттон сорох сиэмэ, өҥ сиргэ түһэн, ас кутан элбээн тахсыбыт: сороҕо отут, сороҕо алта уон, сороҕо сүүс төгүл үрдүк үүнүүнү биэрбит».

⁹ Кини бу домоҕун түмүктээн эппитэ: «Ким истэр кулгаахтаах истиэхтин!»

Домох суолтата

¹⁰ Соҕотоҕун хаалбытыгар аргыстара Уон Иккиэлэрдиин Кинини төгүрүйэн туран, бу домох суолтатын ыйыппыттара.

« ¹¹ Эһиэхэ Таҥара Саарыстыбатын кистэлэҥнэрин билэр кыах бэриллибитэ, – диэбитэ Кини, – оттон ити таһынааҕыларга барыта домоҕунан бэриллэр; онон кинилэр ¹² харахтарынан көрөр эрээри – көрбөттөр, кулгаахтарынан истэр эрээри – өйдөөбөттөр; оттон Таҥараҕа эргиллэллэрэ эбитэ буоллар, аньыылара бырастыы буолуо этэ».

Бурдук ыһааччы туһунан домох быһаарыыта

« ¹³ Бу домоҕу өйдөөбөккүт дуо? – диэбитэ Иисус. – Дьэ уонна кэлэн атын домохтору хайдах өйдүөххүтүй? ¹⁴ Бурдук ыһааччы Таҥара тылын ыһар. ¹⁵ Суол кытыытыгар ыһыллыбыт сиэмэ – ыһыллыбыт тылы истибит дьон, ол гынан баран, истээттэрин кытта, сатана тиийэн кэлэн кинилэр сүрэхтэригэр ыһыллыбыт тылы уоран илдьэ барар. ¹⁶ Оттон таастаах сиргэ ыһыллыбыт сиэмэ – эмиэ тылы иһиттэллэр эрэ, тута үөрүүнү кытта ылынар эрээри, дириҥ силиһэ суох буолан өр тулуспат дьону сирэйдээн көрдөрөр: кэлин, кутурҕан кэмэ кэллэҕинэ, эбэтэр тыл туһуттан сойуолааһын саҕаланнаҕына, кинилэр итэҕэллэрин сонно сүтэрэн кэбиһэллэр. ¹⁸ Оттон хатыылаах эрбэһин быыһыгар ыһыллыбыт сиэмэ – тылы истэр дьону көрдөрөр, ¹⁹ ол эрээри кинилэр сүрэхтэригэр олох сүпсүлгэнэ, баайга-дуолга умсугуйуу уонна да атын баҕа санаа киирэн, тылы саба баттаан кэбиһэр, инньэ гынан истибит тыллара туһата суох хаалар. ²⁰ Оттон өҥ буорга ыһыллыбыт сиэмэ – истибит тылларын ылынар дьон; кинилэр отут, алта уон, сүүс оччонон үрдүк үүнүүнү биэрэллэр».

Орон анныгар умайар сибэтиинньик

²¹ Итиэннэ Иисус кинилэргэ эппитэ: «Сибэтиинньиги уматан баран, иһитинэн саба уураары, аҕалаллар дуу, орон анныгар туруораары дуу? Олоҕор туруораары аҕалаллар буолбатах дуо? ²² Ханнык да кистэлэҥ арыллыбатаҕа диэн суох, туох да кистэммит биллибэтэҕэ диэн эмиэ суох. ²³ Ким истэр кулгаахтаах истиэхтин!»

²⁴ Итиэннэ Иисус эппитэ: «Бу истибиккитин өйдөөн кэбиһиҥ: ханнык кээмэйинэн кээмэйдиигит да, эһиэхэ эмиэ оннук кээмэйинэн кээмэйдиэхтэрэ, итиэннэ эһиэхэ, истээччилэргэ+ 4:24 Истээччилэргэ – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга бу тыл суох. , өссө эбэн биэриэхтэрэ. ²⁵ Баардаахха өссө бэриллиэҕэ, туга да суохтан баара кытта былдьаныаҕа».

Бурдук сиэмэтин туһунан домох

²⁶ Итиэннэ Иисус эппитэ: «Таҥара Саарыстыбатын тугунан холобурдаан көрдөрүөххэ сөбүй? Эһиги манныгы санаан көрүҥ: киһи буорга бурдук сиэмэтин ыһар; ²⁷ түүнүн киһи утуйар, күнүһүн турар, оттон сиэмэтэ хайдах үүнэн иһэрин билбэт. ²⁸ Бурдугу сир бэйэтэ үүннэрэр: маҥнай күөх үнүгэс үүнэр, онтон куолас быган тахсан ас кутар; ²⁹ бурдук бустаҕына, хомуур саҕаланар, оччоҕо киһи сиэрпэтин ылан, бурдугун быһа тахсар».

Хартыыһа сиэмэтин туһунан домох

³⁰ Итиэннэ өссө эппитэ: «Таҥара Саарыстыбатын тугунан холобурдаан көрдөрүөххэ, ханнык домоҕунан быһаарыахха сөбүй? ³¹ Манныгы санаан көрүҥ: бу хартыыһа сиэмэтэ баар. Буорга ыһалларын саҕана, кини сир үрдүгэр баар сиэмэлэртэн барыларыттан саамай кыралара, ³² оттон ыспыттарын кэннэ – оҕуруот үүнээйилэриттэн барыларыттан улаханнара буолар, суон, хойуу лабааланар, онон бэл көтөрдөр, көтөн кэлэн, кини күлүгэр уйа туттар кыахтаналлар».

³³ Бу курдук, төһө истэллэрин тухары, кинилэри элбэх домоҕунан үөрэппитэ. ³⁴ Домоҕо суох кинилэргэ тугу да эппэт этэ, оттон үөрэнээччилэригэр, бэйэлэрэ эрэ хааллахтарына, барытын туспа быһааран биэрэрэ.

Силлиэни тохтотуу

³⁵ Ол күн киэһэтигэр Кини үөрэнээччилэригэр: «Уҥуор туоруоҕуҥ», – диэбитэ. ³⁶ Онон кинилэр дьону ыыталаан баран, Иисус олорор оҥочотугар киирэн уҥуор устубуттара; онно Кинини кытта атын тыылаахтар эмиэ бааллара. ³⁷ Эмискэ күүстээх силлиэ түспүтэ; долгун оҥочону сабыта охсон, оҥочо уунан туолан барбыта. ³⁸ Кини бу кэмҥэ олбоҕу сыттанан, куормаҕа утуйа сыппыта. Үөрэнээччилэрэ Кинини уһугуннаран: «Үөрэтээччи! Биһиги өлөн эрэрбитигэр Эн кыһаммаккын дуо?» – диэбиттэрэ.

³⁹ Кини туран тыалы буойан муораҕа: «Уурай, тохтоо!» – диэтин кытта, сонно тута тыал сэллээн, улуу чуумпу буолбута.

⁴⁰ Онуоха Иисус эппитэ: «Эһиги тоҕо маннык куттаҕаскытый? Итэҕэлгит хайдах суоҕуй?»

⁴¹ Үөрэнээччилэр, ис-истэриттэн куттанан кэлэн: «Кимий – бу Кини? – дэһиспиттэрэ. – Тыал да, муора да тоҕо Киниэхэ бас бэринэллэрий?»

Куһаҕан тыын буулаабыт киһитин үтүөрдүү

¹ Кинилэр муора уҥуоргу кытылыгар, Гадара+ 5:1 Гадара – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «Гергеса». сиригэр, тиксибиттэрэ. ² Иисус оҥочоттон тахсаатын кытта, өлбүт дьон харайыллыбыт таас хаспахтарыттан Киниэхэ уун-утары быртах тыыҥҥа буулаппыт биир киһи тахсыбыта. ³ Бу хоруоптар быыстарыгар дьиэлэнэр киһини, бэл сыабынан да кэлгийэн, ким да кыайан туппат этэ; ⁴ хас да төгүл хандалылаан, сыабынан кэлгийэн көрө сылдьыбыттара да, сыаптарын быһыта тыытан баран хандалыны хайа сынньан кэбиһэрэ, онон кинини ким да кыайан сыһыппатаҕа: ⁵ кини түүннэри-күннэри хайанан, киһи уҥуохтарынан ыһыытыы-хаһыытыы сылдьара, тааһынан бэйэтин кырбанара.

⁶ Бу киһи, Иисус иһэрин ыраахтан көрөөт, утары сүүрэн кэлбитэ уонна тоҥхойон баран ⁷ күөмэйин муҥунан: «Эн миэхэ тугуҥ кыһалҕатай, Иисус, Үрдүк Таҥара Уола? – диэн үөгүлээбитэ. – Таҥара туһугар Эйигиттэн ааттаһабын, миигин муҥнаама!» ⁸ Иисус киниэхэ: «Быртах тыын, бу киһиттэн таҕыс!» – диэбитин иһин, кини итинник эппитэ.

⁹ «Аатыҥ кимий?» – диэн ыйыппыта Иисус.

«Биһиги элбэхпит, ол иһин мин аатым Легион диэн», – диэбитэ кини. ¹⁰ Итиэннэ биһигини бу дойдуттан киэр үүрүмэ диэн көрдөһөн-ааттаһан барбыта.

¹¹ Онно хайа эниэтигэр сибиинньэ халыҥ үөрэ мэччийэ сылдьара. ¹² Абааһылар Иисустан: «Сибиинньэлэргэ баран киириэхпитин, биһигини кинилэргэ ыыт», – диэн көрдөспүттэрэ. ¹³ Иисус көҥүллээбитэ. Быртах тыыннар тахсан, сибиинньэлэргэ киирбиттэригэр сибиинньэ бүтүн үөрэ барыта икки тыһыынча кэриҥэ тумустаах – эмпэрэттэн муораҕа ыстанан тимирэн хаалбыта.

¹⁴ Сибиинньэ үөрүн бостууктара куоракка уонна дэриэбинэлэргэ сырсан тиийэн бу туһунан кэпсээбиттэрэ. Онон олохтоохтор туох буолбутун көрө тахсыбыттара. ¹⁵ Иисуска кэлбиттэрэ, арай абааһы буулаабыт киһитэ – били элбэх абааһылана сылдьыбыт киһи – таҥаһын таҥнан, өлүөр өйдөнөн олороро, ону көрөн улаханнык куттаммыттара. ¹⁶ Туох буолбутун көрбүт дьон абааһыга буулаппыт киһи хайдах буолбутун, сибиинньэлэр туох буолбуттарын кинилэргэ кэпсээн биэрбиттэрэ. ¹⁷ Олохтоохтор ону истэн баран, Иисуһу биһиги дойдубутуттан бар диэн көрдөспүттэрэ.

¹⁸ Иисус оҥочоҕо киирбитигэр абааһыга буулата сылдьыбыт киһи, Кинини кытта бииргэ сылдьаары, көрдөспүтэ, ¹⁹ ону Кини көҥүллээбэтэҕэ. «Дьиэҕэр, дьоҥҥор баран Айыы Тойон эйигин аһынан, тугу оҥорбутун кэпсээ», – диэбитэ. ²⁰ Киһи Уон Куорат уобалаһыгар тиийэн, Иисус кинини үтүөрдүбүтүн туһунан кэпсээн барбыта; истибит эрэ барыта бэркиһээбитэ.

Өлбүт кыыс уонна ыарыһах дьахтар

²¹ Иисус оҥочоҕо олорон эмиэ уҥуоргу кытылга туораабытыгар тула көй үгүс дьон мустубута. Кини муора кытылыгар сылдьыбыта. ²² Арай биир Иаир диэн ааттаах киһи, синагога тойотторуттан биирдэстэрэ, тиийэн кэлэн, Иисус атаҕар умса түһэн: ²³ «Кыысчааным быстаары сытар; Эн бараҥҥын киниэхэ илиигин уурдаргын, оҕом үтүөрүө, тыыннаах хаалыа этэ», – диэн көрдөспүтэ-ааттаспыта. ²⁴ Иисус кинини кытта барсыбыта.

Кэнниттэн дьон халҕаһалыы ыга анньан батыһан испитэ. ²⁵ Уон икки сыл устата хаана баран эрэйдэммит биир дьахтар ²⁶ (кини элбэх эмчиккэ эмтэтэн, үбүн бараабыта гынан баран туһаламматаҕа – туруга эбии ыараабыта) ²⁷ Иисус туһунан истэн, дьон быыһынан киирэн, Киниэхэ кэнниттэн чугаһаан кэлбитэ уонна таҥаһын таарыйбыта. ²⁸ «Таҥаһын да таарыйдахпына, экчи үтүөрүөм», – диирэ кини. ²⁹ Таарыйаатын, хаана барара тохтоон үтүөрэн хаалбыта, ону бүтүн этинэн-хаанынан билбитэ.

³⁰ Бу кэмҥэ Иисус, Киниттэн күүс тахсыбытын билэн, кэннин хайыһан: «Мин таҥаспын ким таарыйда?» – диэн дьонтон ыйыппыта.

³¹ «Эйигин дьон ыга анньан турарын көрөҕүн дии, уонна хайдах ким таарыйда диигиний?» – дэспиттэрэ үөрэнээччилэрэ.

³² Иисус Кинини таарыйбыт дьахтары көрдөөн, тула көрбүтэ. ³³ Субу аҕай туох буолбутун билэн титирэс буола куттаммыт дьахтар Кини атаҕын тумсугар сиргэ бүк түһэн, барытын кырдьыгынан кэпсээн биэрбитэ.

³⁴ «Кыыһым, эйигин итэҕэлиҥ быыһаата, – диэбитэ Иисус. – Чэ, эйэни кытта дьиэлээ уонна аны итинник ыалдьыма».

³⁵ Кини маны этэ турдаҕына, синагога тойонугар дьиэтиттэн кэлэннэр: «Кыыһыҥ быһынна. Үөрэтээччини туохха сүпсүгүрдүөххүнүй?» – диэбиттэрэ.

³⁶ Онуоха Иисус бу эппиттэрин истэн+ 5:36 Бу эппиттэрин истэн – эбэтэр «бу эппиттэригэр кыһаммакка». , синагога тойонугар: «Куттаныма, итэҕэй эрэ», – диэбитэ. ³⁷ Петртан, Иаковтан уонна Иаков быраата Иоантан ураты атын ким даҕаны Кинини кытта барсарын Иисус көҥүллээбэтэҕэ. ³⁸ Синагога тойонун дьиэтигэр кэлбиттэрэ. Иисус аймалҕан буолбутун – ытыыр-соҥуур, энэлийэр дьону көрбүтэ. ³⁹ «Тоҕо айманаҕыт-ытаһаҕыт? – диэбитэ Кини дьиэҕэ киирэн. – Оҕо тыыннаах, утуйа сытар». ⁴⁰ Кинини күлүү гыммыттара.

Иисус, барыларын таһаартаан баран, оҕо аҕалаах ийэтин уонна Бэйэтин үс үөрэнээччитин илдьэ кини сытар хоһугар киирбитэ итиэннэ кыысчааны илиититтэн ылан баран, киниэхэ туһаайан: ⁴¹ «Талифа куми!» – диэбитэ. (Ол аата, тылбаастаатахха, «Кыысчаан, эйиэхэ этэбин, тур!») ⁴² Кыыс сонно туран, хааман барбыта; кини сааһа уон иккитэ этэ. Маны көрбүт дьон сөрү диэн сөхпүттэрэ. ⁴³ Иисус бу туһунан ким да билиэ суохтаах диэн кинилэри кытаанахтык сэрэтэн баран, кыыһы аһаталларыгар соруйбута.

Чиэстэммэт пророк

¹ Мантан тахсан Иисус дойдутугар тиийбитэ, үөрэнээччилэрэ батыһан барбыттара. ² Субуота буолбутугар Кини синагогаҕа киирэн үөрэппитэ. Үөрэтэрин истибит дьон үксэ: «Бу Киһи хантан маны удьуордаата? – диэн сөҕөллөрө. – Хайдахтаах муударай өй бэриллибитий, хайдахтаах дьиктилэри оҥороруй! ³ Кини Мария уола, Иаков, Иосия, Иуда уонна Симон бырааттара, болуотунньук буолбатах этэ дуо? Эдьиийдэрэ-балыстара манна, биһигини кытта, бааллар буолбаат?» Онон Кинини итэҕэйбэтэхтэрэ.

⁴ Иисус кинилэргэ эппитэ: «Чиэстэммэт пророк диэн суох, арай кинини дойдутугар, дьиэтигэр-уотугар чиэстээбэттэр». ⁵ Кини онно ханнык да дьиктини кыайан оҥорботоҕо, аҕыйах ыарыһаҕы илиитин ууран үтүөрдүбүтэ. ⁶ Кинилэр итэҕэйбэттэрин Иисус сөҕөрө.

Уон икки Апостолы ыытыы

Кини чугастааҕы дэриэбинэлэринэн сылдьан үөрэппитэ. ⁷ Онтон Уон Иккиэлэрин ыҥыран ылан иккилии гынан, Евангелиены биллэртэрэ ыыталаан барбыта; баралларыгар быртах тыыннары үүрэн таһаартыыр былааһы биэрбитэ; ⁸ суолга тайах мастан ураты тугу да ылбаттарыгар, килиэби да, матаҕаны да, курдарыгар алтан харчыны да уктубаттарыгар, ⁹ атахтарыгар судургу сандалия кэтэллэригэр, уларыттар таҥаһы ылбаттарыгар эппитэ. « ¹⁰ Ханнык эмэ ыалга түстэххитинэ, ол сиртэн барыаххытыгар диэри ханна да көһүмэҥ, – диэбитэ Кини. – ¹¹ Оттон ким эмэ эһигини киллэрбэтэҕинэ, эбэтэр истиэн баҕарбатаҕына, кинилэри утары туоһу буоллун диэн, тахсан иһэҥҥит, атаххыт быылын кытта тэбээн хаалларыҥ. Кырдьыгы эһиэхэ этэбин: Дьүүл күнүгэр ол куоракка Содомнаах Гоморратааҕар ордук ыарахан буолуоҕа+ 6:11 Кырдьыгы эһиэхэ этэбин: Дьүүл күнүгэр ол куоракка Содомнаах Гоморратааҕар ордук ыарахан буолуоҕа – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга бу тыллар суохтар. ». ¹² Кинилэр баран дьону аньыыны билинэргэ ыҥырбыттара, ¹³ дьонтон элбэх абааһыны үүрэн таһаарбыттара уонна үгүс ыарыһаҕы арыынан оҕунуохтаан үтүөрдүбүттэрэ.

Иоанн Сүрэхтээччи өлүүтэ

¹⁴ Ирод+ 6:14 Ирод – Ирод Антипа, Улуу Ирод уола. ыраахтааҕы Иисус туһунан истэн (Кини аата киэҥник биллибитэ): «Ити Иоанн Сүрэхтээччи тиллэн араас дьиктини оҥорон эрдэҕэ», – диэбитэ. ¹⁵ Атыттар буоллаҕына бу Илия дииллэрэ, оттон сорохтор эмиэ былыргы пророктартан биирдэстэрин курдук пророк кэлбит дэһэллэрэ.

¹⁶ Итинник кэпсэтэллэрин иһиттэҕинэ, Ирод: «Суох, ити Иоанн – мин моонньоох баһын быстарбыт киһим – тиллибит», – диирэ. ¹⁷ Бу Ирод, ойох ылбыт дьахтарыттан, быраатын Филипп ойоҕуттан Иродиадаттан сылтаан, Иоанны туттаран ылан, хаайыыга бырахтарбыта, ¹⁸ тоҕо диэтэххэ, Иоанн кинини: «Быраатыҥ ойоҕун ыларыҥ сиэрэ суох быһыы», – диэн буойсара. ¹⁹ Иродиада буоллаҕына Иоаҥҥа өстүйэн, кинини өлөрүөн баҕарара да, ол хайдах да кыаллыбат этэ. ²⁰ Иоанн кырдьыксыт, сибэтиэй киһи буоларын Ирод билэр буолан, киниттэн саллара, ол иһин кинини харыстыыра; Иоанн этэрин толорон Ирод элбэҕи оҥороро+ 6:20 Иоанн этэрин толорон Ирод элбэҕи оҥороро... – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «Иоанн этэрин иһиттэҕинэ, Ирод улаханнык симиттэрэ...» , кини тылын-өһүн сөбүлээн истэрэ.

²¹ Биирдэ Ирод төрөөбүт күнүн бэлиэтиир малааһыныгар үрдүк сололоох үдьүмэрдэрин, сэриитин тойотторун уонна Галилея аҕа баһылыктарын ыҥырбытыгар тоҕоостоох күн дьэ үүммүтэ. ²² Иродиада кыыһа+ 6:22 Иродиада кыыһа – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «кыыһа Иродиада». киирэн үҥкүүлээн, Ирод уонна кини ыалдьыттарын санааларын таппыта, онон ыраахтааҕы кыыска: «Тугу да көрдөө – барытын биэриэм!» – диэн эрэннэрбитэ. ²³ Кини өссө андаҕайбыта: «Көрдөөбүккүн барытын, саарыстыбам аҥаарын кытта биэриэм».

²⁴ Кыыс тахсан ийэтиттэн: «Тугу көрдүүбүн?» – диэн ыйыппыта.

«Иоанн Сүрэхтээччи баһын», – диэбитэ ийэтэ.

²⁵ Кыыс сонно тута тиэтэйэ-саарайа ыраахтааҕыга төттөрү киирбитэ: «Эн сибилигин Иоанн Сүрэхтээччи баһын бүлүүдэҕэ ууран миэхэ аҕалан биэриэххин баҕарабын».

²⁶ Ыраахтааҕы курутуйбута эрээри, ыалдьыттарын иннигэр биэрбит андаҕарын кэһимээри, кыыска аккаастыан баҕарбатаҕа. ²⁷ Онон тус харабылын ыҥыран ылан, Иоанн баһын аҕаларга сорудахтаан ыыппыта. Харабыл киһитэ хаайыыга тиийэн, Иоанн моонньоох баһын быһан баран, ²⁸ бүлүүдэҕэ ууран, кыыска аҕалан туттарбыта, кыыс ону ийэтигэр биэрбитэ. ²⁹ Иоанн үөрэнээччилэрэ бу туһунан истэн, кэлэн кинини ылан, харайбыттара.

Биэс тыһыынча киһини аһатыы

³⁰ Апостоллар Иисуска төннөн кэлэн тугу гыммыттарын, дьону туохха үөрэппиттэрин кэпсээбиттэрэ. ³¹ «Бүөм сиргэ бэйэҕит эрэ бараҥҥыт сынньана түһүҥ», – диэбитэ Иисус. Дьон биир кэм кэлэ-бара турар буолан, кинилэр аһыыр да кыахтара суоҕа. ³² Онон оҥочоҕо бэйэлэрэ эрэ олорон, ким да билбэтинэн иччитэх сиргэ устубуттара. ³³ Ол эрээри баран эрэллэрин көрөн, бэрт үгүс киһи кинилэри билэ охсубута; бары куораттан барытыттан сылдьар сатыы дьон кинилэри күөйэ сүүрэн иннилэригэр түһэн Киниэхэ үмүөрүспүттэрэ. ³⁴ Иисус оҥочоттон тахсан, көй үгүс киһи мустубутун көрөн, маныыһыта суох барааннар курдуктарын иһин, аһыммыта, онон кинилэри элбэххэ үөрэтэн барбыта.

³⁵ Онтон, күн ырааппытыгар, үөрэнээччилэрэ кэлэн эппиттэрэ: «Бу иччитэх сир, күн да киэһэрдэ, ³⁶ онон дьону ыыталаа; чугастааҕы дэриэбинэлэргэ, сэлиэнньэлэргэ баран аһыыр астарын атыыластыннар».

³⁷ «Эһиги кинилэргэ аста биэриҥ», – диэбитэ Иисус.

«Бараммыт, икки сүүс динарийга килиэп атыылаһан аҕалан, аһатыах бэйэбит дуу?» – дэһиспиттэрэ үөрэнээччилэрэ.

³⁸ «Эһиги төһө килиэптээххитий? – Иисус ыйыппыта. – Баран көрүҥ».

Төһө баарын көрөн баран, үөрэнээччилэр: «Биэс килиэби кытта икки балык баар», – диэбиттэрэ.

³⁹ Кини дьону күөх окко бөлөх-бөлөх олороллоругар соруйбута. ⁴⁰ Сүүстүү, биэс уоннуу буола-буола бары кэккэлэһэ олорбуттара. ⁴¹ Иисус биэс килиэби кытта икки балыгы ылан баран, халлаан диэки көрөн туран Таҥараҕа махтаммыта уонна килиэби тоһутан үөрэнээччилэригэр, дьоҥҥо түҥэтиҥ диэн, биэртэлээбитэ. Икки балыгы эмиэ барыларыгар үллэрбитэ. ⁴² Бары тото-хана аһаабыттара. ⁴³ Ол кэннэ өссө ордубут килиэби кытта балыгы хомуйбуттара, уон икки толору тымтай буолбута. ⁴⁴ Манна барыта биэс тыһыынча кэриҥэ киһи аһаабыта.

Уу устун хаамыы

⁴⁵ Сонно, Иисус дьону ыыталыыр кэмигэр, үөрэнээччилэрин оҥочоҕо олордон муора уҥуор баар Вифсаидаҕа ыыппыта. ⁴⁶ Дьону ыытан баран, Кини хайа үрдүгэр үҥэ тахсыбыта.

⁴⁷ Киэһэ оҥочо муора үөһүгэр тиийбитэ. Бу кэмҥэ Иисус кытылга соҕотох этэ. ⁴⁸ Үөрэнээччилэрэ уун-утары үрэр тыаллыын туруулаһан, сэниэлэрэ эстибитин көрөн, Кини халлаан суһуктуйуута муора устун хааман, кинилэргэ тиийэн кэлбитэ, итиэннэ ааһа барыан баҕарбыта. ⁴⁹ Кинилэр Иисус уу ньуурунан хааман иһэрин көрөннөр, сибиэн иһэр дии санаан, хаһыытаһа түспүттэрэ. ⁵⁰ Бары Кинини көрөн уолуйа куттаммыттара.

«Уоскуйуҥ: бу – Мин, куттанымаҥ», – диэбитэ Иисус хап-сабар. ⁵¹ Сонно, оҥочолоругар киирээтин, тыал астан хаалбыта. Онуоха өссө ордук сөхпүттэрэ; ⁵² сүрэхтэрэ дьэбирэ бэрт буолан, Кини аҕыйах килиэбинэн үгүс киһини тоторбут дьиктитин өйдүү иликтэрэ.

Геннисарекка ыарыһахтары үтүөрдүү

⁵³ Уҥуор туорааннар, Геннисарет сиригэр тиийэн, кытылга тиксибиттэрэ. ⁵⁴ Оҥочоттон тахсыбыттарыгар олохтоохтор Иисуһу билэ охсон, ⁵⁵ чугас эргин сирдэри тилийэ сүүрэ сылдьан, ыарыһах дьону тэллэхтэри Киниэхэ, ханна баарын истэ сылдьан, аҕалтаабытынан барбыттара. ⁵⁶ Иисус – дэриэбинэлэргэ, куораттарга, уһаайбаларга – ханна да тиийбитин иһин, ыарыһахтары киэҥ, аһаҕас сиргэ сытыартыыллара уонна, муҥ саатар, таҥаһын тэллэҕин таарыйары көҥүллүүрүгэр көрдөһөллөрө. Таарыйбыт дьон үтүөрэн иһэллэрэ.

Өбүгэлэр үгэстэрэ

¹ Фарисейдар уонна хас да сокуонньут, Киниэхэ Иерусалимтан кэлэннэр, ² Кини сорох үөрэнээччилэрэ килиэби «быртах» илиилэринэн, ол эбэтэр сууммакка эрэ, сииллэрин көрөн, сэмэлээбиттэрэ. (³ Фарисейдар, эмиэ атын иудейдар курдук, өбүгэлэрин үгэстэрин тутуһан, илиини тоҥоноххо диэри кичэйэн суунар сиэри-туому оҥорон эрэ баран, аһыыллар этэ; ⁴ баһаартан кэлэн баран эмиэ, ыраастаммакка эрэ, аһаабаттара; итиэннэ онтон да атын элбэх үгэстээх этилэр: чааскыларын, купсууннарын, алтан олгуйдарын уонна ыскаамыйаларын+ 7:4 Ыскаамыйаларын – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга бу тыл суох. сууйар сиэри-туому тутуһаллара.)

⁵ Фарисейдар уонна сокуонньуттар Иисустан ыйыппыттара: «Эн үөрэнээччилэриҥ өбүгэлэрбит үгэстэрин тутуспакка, тоҕо килиэби суумматах илиилэринэн сииллэрий?»

⁶ Кини эппитэ: «Эһиги сирэй көрбөхтөр тускутунан Исайя пророк Суруйууларга өтө көрөн сөпкө да эппит: „Бу дьон тылларыгар эрэ Миигин ытыктыыллар, сүрэхтэрэ Миигиттэн ыраах. ⁷ Кинилэр Миэхэ сүгүрүйэллэрэ туох да туһата суох: үөрэтэллэрэ барыта – дьон ыйыыта-кэрдиитэ“ диэн.

⁸ Эһиги Таҥара кэриэһин хааллараҥҥыт, дьон үгэһин тутуһаҕыт, купсууннаргытын, чааскыларгытын сууйаҕыт, ити курдук онтон да атыны элбэҕи оҥороҕут+ 7:8 Купсууннаргытын, чааскыларгытын сууйаҕыт, ити курдук онтон да атыны элбэҕи оҥороҕут – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга бу тыллар суохтар. ».

⁹ Итиэннэ өссө эппитэ: «Бэйэ үгэһин тутуһаары, Таҥара кэриэһин көтүрэри эһиги бэркэ сатыыгыт. ¹⁰ Моисей „Ийэлээх аҕаҕын ытыктаа“ уонна „Аҕатын, биитэр ийэтин үөҕээччи өлүөхтээх“ диэн эппитэ. ¹¹ Оттон эһиги буоллаҕына киһи аҕатыгар, биитэр ийэтигэр „Тугу эн миигиттэн туһаныахтааҕыҥ корван (Таҥараҕа бэлэх) буолла“ диэтэҕинэ, ¹² киниэхэ аҕатын-ийэтин туһугар тугу да гымматыгар көҥүл биэрэҕит: ¹³ онон бэйэҕит үгэскитинэн эһиги Таҥара тылын көтүрэҕит. Ити курдук атыны да оҥороргут элбэх».

Киһини туох киртитэрий?

¹⁴ Онтон мустубут дьону ыҥыран ылан эппитэ: «Бары Миигин истиҥ уонна бу этэрбин ырыҥалаан көрүҥ: ¹⁵ тастан туох да киирбитин иһин, киһини киртитэр кыаҕа суох; киһи сүрэҕиттэн тахсыбыт – ол киһини киртитэр. ¹⁶ Ким истэр кулгаахтаах истиэхтин!+ 7:16 Ким истэр кулгаахтаах истиэхтин! – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга бу тыллар суохтар. »

¹⁷ Иисус мустубут дьону хаалларан, дьиэҕэ киирбитигэр үөрэнээччилэрэ Киниттэн ити домох суолтатын ыйыппыттара. « ¹⁸ Эһиги эмиэ толкуйа суоххут дуу? – диэбитэ Иисус. – Киһини, тастан туох да киирбитин иһин, киртитэр кыаҕа суоҕун эһиги ама өйдөөбөккүт дуо? ¹⁹ Тастан туох киирбитэ киһи сүрэҕэр буолбакка, иһигэр киирэр уонна киэр таһаарыллар; онон ас барыта ыраас+ 7:19 Онон ас барыта ыраас – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «онон Кини аһы барытын ыраас диэбитэ». ».

²⁰ Итиэннэ салгыы эппитэ: «Киһиттэн тахсар – киһини киртитэр, ²¹ тоҕо диэтэххэ, хара санаа, содур быһыы, көссүүлэһии, уоруу, өлөрүү киһи иһиттэн, сүрэҕиттэн, тахсар; ²² иҥсэ-обот, өһүөн, уодаһын, сирэйэ-хараҕа суох быһыыланыы, ордугурҕааһын, Таҥараны холуннарыы, үрдүктүк сананыы, өйө суох быһыыланыы – ²³ бу куһаҕан барыта киһи иһиттэн тахсан киһини киртитэр».

Сирофиникия дьахтарын итэҕэлэ

²⁴ Иисус мантан тахсан, Тир уонна Сидон+ 7:24 Сидон – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга бу тыл суох. сирдэринэн барбыта. Түһэр дьиэтигэр киирэн баран, манна баарын ким да билиэн баҕарбатаҕа эрээри, кыайан кистэммэтэҕэ. ²⁵ Биир дьахтар (кини быртах тыыҥҥа буулаппыт кыыс оҕолооҕо), Иисус кэлбитин истэн, тиийэн Кини иннигэр сөһүргэстии түспүтэ. ²⁶ Бу Сирофиникияттан төрүттээх омук дьахтара этэ; кини: «Кыыспыттан абааһыны үүрэн таһаар», – диэн көрдөспүтэ.

²⁷ «Бастаан оҕолор тото аһаатыннар, кинилэр килиэптэрин ылан ыттарга быраҕар табыллыбат», – диэбитэ Иисус.

²⁸ «Оннук, Тойонуом, – дьахтар сөбүлэспитэ. – Ол эрээри, ыттар эмиэ остуол анныгар оҕолор тохпут тоорохойдоруттан сииллэр эбээт».

²⁹ Иисус эппитэ: «Чэ, бу тылыҥ иһин дьиэҕэр төнүн. Абааһы кыыскыттан таҕыста». ³⁰ Дьахтар дьиэтигэр тиийэн көрбүтэ, кыысчаана абааһыттан босхолонон, бэркэ холкутуйан оронугар сытара.

Тыла суох дьүлэйи үтүөрдүү

³¹ Онтон Иисус Тирдээх Сидон сириттэн тахсан+ 7:31 Тирдээх Сидон сириттэн тахсан – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «Тиртэн төннөн Сидон сиринэн ааспыта». , Уон Куорат уобалаһынан Галилея муоратыгар барбыта. ³² Тыла суох дьүлэй киһини Иисуска илдьэ кэлэн, киниэхэ илиитин уурарыгар көрдөспүттэрэ. ³³ Иисус кинини туора сиэтэн таһааран кулгааҕар сөмүйэтин укпута, онтон тарбаҕар силлээн баран киһи тылын таарыйбыта; ³⁴ итиэннэ халлаан диэки көрөн туран, үөһэ тыынан баран: «Еффафа!» («Чөллөрүй!») – диэбитэ. ³⁵ Сонно тута киһи кулгааҕа чөллөрүйэ түспүтэ, тыла өһүллэн, ыраас бэйэлээхтик саҥарар буолбута. ³⁶ Иисус, маны кимиэхэ да кэпсээбэттэрин курдук, кытаанахтык сэрэппитэ, ол эрээри төһөнөн боборо да, соччонон өссө ордук сураҕы тарҕатар этилэр. ³⁷ «Тугу барытын бэркэ сатыыр, – диэн дьон сөҕөрө. – Дьүлэйдэри истэр гынар, тыла суохтары саҥардар!»

Түөрт тыһыынча киһини аһатыы

¹ Ол күннэргэ бэрт элбэх киһи мунньустан баран аһыыр астара суоҕун иһин, Иисус үөрэнээччилэрин ыҥыран ылбыта. « ² Дьону аһынабын, – диэбитэ Кини. – Миигин кытары бииргэ сылдьыбыттара хайыы-үйэ үс хонно; аһыахтарын иһин, туохтара да суох. ³ Дьиэлэригэр аччык ыыттахпына, аны суолга сэниэлэрэ быстыа. Сорохторо бэрт ыраахтан кэлбиттэр».

⁴ Үөрэнээччилэрэ: «Манна, иччитэх сиргэ, хантан килиэп булан кинилэри аһатабытый?» – дэспиттэрэ.

⁵ «Эһиги төһө килиэптээххитий?» – Кини ыйыппыта.

«Сэттэ», – диэбиттэрэ.

⁶ Иисус мустубут дьону сиргэ олордон баран, сэттэ килиэби ылан Таҥараҕа махтаммыта, уонна тоһуталаан үөрэнээччилэригэр биэрбитэ; кинилэр ону олорор дьоҥҥо түҥэппиттэрэ. ⁷ Кинилэргэ өссө аҕыйах балык баара; ону Кини алҕаан баран, эмиэ үөрэнээччилэригэр биэрэн дьоҥҥо үллэртэрбитэ. ⁸ Бары тотуохтарыгар диэри аһаабыттара; ордубут аһы хомуйбуттара сэттэ улахан корзина буолбута. ⁹ Манна барыта түөрт тыһыынча кэриҥэ киһи аһаабыта. Онтон Кини дьону дьиэлэригэр ыыталаат, ¹⁰ сонно оҥочоҕо олорон, үөрэнээччилэрин кытта Далмануфа сиригэр устубута.

Дьикти бэлиэни эрэйии

¹¹ Онно Киниэхэ фарисейдар кэлэн мөккүһэн барбыттара. Кинилэр Иисуһу тургутан көрөн, халлаантан дьикти бэлиэтэ көрдөр диэн модьуйаллара. ¹² Иисус ыараханнык өрө тыынан баран эппитэ: «Бу көлүөнэ дьикти бэлиэни тоҕо эрэйэрий? Кырдьыгы эһиэхэ этэбин: бу дьоҥҥо дьикти бэлиэ көрдөрүллүө суоҕа». ¹³ Итиэннэ кинилэртэн араҕан, эмиэ оҥочоҕо олорон уҥуор туораабыта.

Фарисейдар уонна Ирод аһытыылара

¹⁴ Үөрэнээччилэрэ килиэп ылалларын умнан барбыт этилэр – оҥочолоругар биир эрэ килиэптээхтэрэ. ¹⁵ «Көрүҥ, фарисейдар уонна Ирод аһытыыларыттан сэрэнэр буолуҥ», – диэбитэ Иисус.

¹⁶ Үөрэнээччилэрэ бэйэлэрин икки ардыларыгар: «Ити килиэппит суоҕун иһин этэр», – дэспиттэрэ.

¹⁷ Ону билэн, Иисус: «Тоҕо килиэп ылбатахпыт дэһэҕит? – диэбитэ. – Өссө даҕаны ырыҥалыы, өйдүү иликкит дуо? Сүрэххит дьэбирэ кэм да ааһа илик дуу? ¹⁸ Харахтаах эрээри көрбөккүт, кулгаахтаах эрээри истибэккит дуу? Уонна умуннугут дуо, ¹⁹ Мин биэс килиэби биэс тыһыынча киһиэхэ үллэрбитим кэннэ, эһиги хас тымтайы толору хомуйбуккутуй?»

«Уон иккини», – диэбиттэрэ.

²⁰ «Оттон сэттэ килиэби түөрт тыһыынча киһиэхэ үллэрбиппэр ордугун хас корзинаны хомуйбуккутуй?»

«Сэттэни», – дэспиттэрэ.

²¹ «Уонна баран өйдүү иликкит дуо?» – диэбитэ Иисус.

Вифсаидаҕа хараҕа суоҕу үтүөрдүү

²² Вифсаидаҕа кэлбиттэрэ. Онно Киниэхэ хараҕа суох киһини аҕалан «таарый» диэн көрдөспүттэрэ. ²³ Кини хараҕа суоҕу сиэтэн дэриэбинэ таһыгар таһаарбыта уонна хараҕын силинэн илитэн баран, илиитинэн саба туппута. «Тугу эмэ көрөҕүн дуо?» – Иисус ыйыппыта.

²⁴ «Мас курдук барыҥнаһан ааһар дьону көрөбүн!» – диэбитэ хараҕа суох киһи.

²⁵ Иисус икки илиитинэн өссө төгүл кини харахтарын саба туппутугар киһи үтүөрэн тугу барытын дьэҥкэтик көрөр буолбута.

²⁶ «Дэриэбинэҕэ кииримэ уонна онно кимиэхэ да кэпсээмэ+ 8:26 Уонна онно кимиэхэ да кэпсээмэ – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга бу тыллар суохтар. », – диэн Иисус кинини сэрэтэн ыыппыта.

«Эн Христоскун»

²⁷ Иисус үөрэнээччилэриниин Филипп Кесариятын дэриэбинэлэригэр барбыттара. Айаннаан иһэн аара Кини үөрэнээччилэриттэн:

«Дьон Миигин ким дииллэрий?» – диэн ыйыппыта.

²⁸ «Сорох Иоанн Сүрэхтээччи диир, – диэбиттэрэ. – Сорох Илия, сорох пророктартан биирдэстэрэ буолуо диир».

²⁹ «Оттон эһиги Миигин ким дии саныыгытый?» – диэбитэ Иисус.

«Эн Христоскун», – диэн хоруйдаабыта Петр. ³⁰ Иисус кимиэхэ да бу туһунан этимэҥ диэн сэрэппитэ.

Иисус Христос өлөн баран тиллиэхтээҕин төлкөлүүр

³¹ Кини үөрэнээччилэригэр Киһи Уола элбэх эрэйи-муҥу көрүөхтээҕин, аҕа баһылыктар, архиерейдар уонна сокуонньуттар Кинини туора көрөн өлөрүөхтээхтэрин, ол кэнниттэн үһүс күнүгэр тиллиэхтээҕин туһунан кэпсээбитэ. ³² Маны барытын аһаҕастык эппитэ. Онуоха Петр Кинини туспа ыҥыран ылан утары этэн, бопсон барбыта. ³³ Иисус эргиллэн үөрэнээччилэрин диэки көрөн баран, Петрга кытаанахтык эппитэ: «Киэр буол Миигиттэн, сатана! Эн Таҥара туһун буолбакка, киһи туһун саныыгын».

Иисус Христос туһугар барытыттан аккаастаныы

³⁴ Ол кэннэ үөрэнээччилэрин кытта бииргэ норуоту ыҥыран ылан эппитэ: «Ким Миигин батыһыан баҕарар, ол бэйэтиттэн аккаастаннын уонна кириэһин ылан Миигин батыстын. ³⁵ Ким олоҕун быыһыан баҕарбыт – олоҕун сүтэриэҕэ; ким Мин туспар уонна Евангелие туһугар олоҕун сүтэрбит – олоҕун быыһыаҕа. ³⁶ Киһи олоҕун алдьатан туран аан дойдуну баһылаабыта киниэхэ туох туһалаах буолуой? ³⁷ Киһи бэйэтин олоҕун тугунан толуйан ылыай? ³⁸ Бу билиҥҥи аньыылаах, содур көлүөнэ иннигэр Миигиттэн уонна Мин тылларбыттан сааппыт киһиттэн Киһи Уола, Аҕатын килбиэннээх сырдыгынан сыдьаайан сибэтиэй Аанньаллардыын эргиллэн кэллэҕинэ, эмиэ саатыаҕа».

¹ Иисус эппитэ: «Кырдьыгы эһиэхэ этэбин: бу манна турааччылартан сорохторо, өлөр өлүү амтанын билбэккэ да сылдьан, Таҥара Саарыстыбата улуу күүстээхтик кэлбитин көрүөхтэрэ».

Дьүһүн уларыйыы

² Алта күн буолан баран Иисус Петры, Иаковы уонна Иоанны илдьэ үрдүк хайаҕа ыттыбыта; онно кинилэртэн ураты атын ким да суоҕа. Кини үөрэнээччилэрин иннилэригэр туран дьүһүнэ уларыйан хаалбыта, ³ таҥаһа, сир үрдүгэр хайа да бэйэлээх таҥас туртатааччы кыайан туртаппатын курдук, килбэҥнэс, кылбаа маҥан буолбута. ⁴ Онтон кинилэргэ Илиялаах Моисей көстөн кэлэн Иисустуун кэпсэппиттэрэ.

⁵ «Равви, манна сылдьарбыт үчүгэй даҕаны! – диэбитэ Петр Иисуска. – Биһиги үс отууну тутуохпут: Эйиэхэ биири, Моисейга биири, Илияҕа эмиэ биири». ⁶ Куттаммыттара бэрдиттэн, тугу да этиэн булбакка, кини итинник эппитэ.

⁷ Онтон кинилэргэ былыт сыдьаайбыта, ол быыһыттан: «Бу баар – Мин Тапталлаах Уолум, Кинини истиҥ!» – диир саҥа сатараабыта.

⁸ Эмискэ тулаларын көрүммүттэрэ: тастарыгар Иисустан ураты атын ким да суоҕа.

⁹ Хайаттан түһэн истэхтэринэ, Иисус, Киһи Уола өлбүттэртэн тиллиэр диэри, тугу көрбүттэрин кимиэхэ да кэпсээбэттэрин курдук кытаанахтык сэрэппитэ. ¹⁰ Кинилэр, ону ылыммыттара эрээри: «„Өлбүттэртэн тиллэр“ диэн туох баҕайыный?» – дэһэ испиттэрэ. ¹¹ Итиэннэ Киниттэн: «Сокуонньуттар тоҕо Илия инники кэлиэхтээх дииллэрий?» – диэн ыйыппыттара.

« ¹² Кырдьык, Илия урут кэлэн барытын бэлэмниэхтээх, – диэбитэ Кини. – Оттон Киһи Уола, Суруйууларга этиллибитин курдук, элбэх эрэйи көрүөхтээх, атаҕастаныахтаах. ¹³ Ол эрээри Мин эһиэхэ этэбин: Илия хайыы-үйэ кэлбитэ эрээри, кинини таптаабыттарынан дьаһайбыттара. Суруйууларга кини туһунан итинник этиллэр».

Быртах тыыҥҥа буулаппыт уолу үтүөрдүү

¹⁴ Иисус үөрэнээччилэригэр төннөн кэлэн көрбүтэ+ 9:14 Үөрэнээччилэригэр төннөн кэлэн көрбүтэ – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «үөрэнээччилэргэ төннөн кэлэн көрбүттэрэ». : тулаларыгар киһи бөҕө мустубут этэ; сокуонньуттар кинилэри кытта мөккүһэ тураллара. ¹⁵ Иисуһу көрөн дьиктиргээбит дьон Кинини эҕэрдэлии сүүрэн кэлбиттэрэ.

¹⁶ «Туох туһунан кинилэри кытта мөккүһэҕитий?» – диэн ыйыппыта Иисус үөрэнээччилэриттэн.

¹⁷ Мустубут дьон быыһыттан биир киһи хоруйдаабыта: «Үөрэтээччи! Мин быртах тыыҥҥа буулаппыт тыла суох уолбун Эйиэхэ аҕалбытым. ¹⁸ Оҕобун абааһы ханна хам ылла да, сонно охторон түһэрэр. Оччоҕо оҕом, айаҕыттан күүгэн алла-алла, тииһин хабырынар, чиккэччи тартарар. Үөрэнээччилэргиттэн тыыны үүрэн таһаарыҥ диэн көрдөспүтүм да, кыайбатылар».

¹⁹ «Оо, итэҕэлэ суох көлүөнэ! – диэбитэ Иисус кинилэргэ. – Хаһааҥҥа диэри эһигини кытта сылдьабын? Хаһааҥҥа диэри эһигини тулуйабын? Кинини Миэхэ аҕалыҥ».

²⁰ Уолу аҕалбыттара. Быртах тыын буулаабыт уола, Иисуһу көрөөт да, тартаран барбыта, сиргэ охтон түһэн, айаҕыттан күүгэн алла-алла, төкүнүйэ сылдьыбыта.

²¹ «Маннык буолбута төһө өр буолла?» – Иисус уол аҕатыттан ыйыппыта.

«Олох кыра эрдэҕиттэн, – диэбитэ аҕата. – ²² Оҕобун өлөрөөрү, элбэх төгүл ууга да, уокка да түһэрэ сатаабыта; Эн тугу эмэ кыайан оҥоруох буоллаххына, биһигини аһын, көмөлөс».

²³ Иисус киниэхэ эппитэ: «Итэҕэйэр кыахтаах буоллаххына+ 9:23 Итэҕэйэр кыахтаах буоллаххына – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «Тугу эмэ кыайан оҥоруох буоллаххына диэн ол тугуй?» , итэҕэйээччигэ туох барыта кыаллар».

²⁴ Сонно уол аҕата хараҕыттан уу-хаар баһан туран: «Итэҕэйэбин, Тойонуом!+ 9:24 Уу-хаар баһан туран: Итэҕэйэбин, Тойонуом! – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга бу тыллар суохтар. – диэн саҥа аллайбыта. – Итэҕэйэрбэр көмөлөс!»

²⁵ Иисус дьон саба сырсан иһэллэрин көрөн, быртах тыыны боппута: «Тыла суох дьүлэй тыын! Эйиэхэ этэбин: киниттэн таҕыс уонна хаһан да киниэхэ кииримэ!»

²⁶ Быртах тыын үөгүлээн баран, уолу күүскэ титирэстэппитинэн, тахсан барбыта. Уол өлбүт курдук буолан хаалбыта, ону көрөн үгүстэр: «Өллө», – дэспиттэрэ. ²⁷ Иисус уолу илиититтэн ылан өрө тарпытыгар, уол туран кэлбитэ.

²⁸ Кини дьиэҕэ киирбитигэр үөрэнээччилэрэ атын ким да суоҕар: «Биһиги быртах тыыны киниттэн тоҕо кыайан үүрэн таһаарбатахпытый?» – диэн ыйыппыттара.

²⁹ «Абааһы ити бииһин ууһун мэлииппэ уонна пост+ 9:29 Уонна пост – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга бу тыллар суохтар. эрэ күүһүнэн үүрүөххэ сөп», – диэбитэ Иисус.

Иисус Христос өлөн баран тиллэрин өссө биирдэ этэр

³⁰ Мантан тахсан Галилея сиринэн барбыттара; Иисус бу сири ким да билбэтинэн ааһыан баҕарбыта: ³¹ Кини үөрэнээччилэрин үөрэтэ-өйдөтө – Киһи Уола дьон илиитигэр бэриллиэхтээҕин, Кинини өлөрүөхтээхтэрин, ол эрээри Кини өлөн баран үһүс күнүгэр тиллиэхтээҕин кэпсии – испитэ. ³² Бу кэпсиирин өйдөөбөтөхтөрө эрээри, ыйытыахтарын дьулайбыттара.

Ким саамай улаханый?

³³ Иисус Капернаумҥа кэлбитэ. Дьиэҕэ киирэн баран: «Аара суолга ити тугу кэпсэппиккитий?» – диэн ыйыппыта. ³⁴ Үөрэнээччилэрэ саҥарбатахтара. Кинилэр аара бэйэлэрин икки ардыларыгар хайалара саамай улаханын быһаарса испиттэрэ.

³⁵ Иисус олорунан баран, Уон Иккиэлэрин ыҥыран ылбыта: «Ким бастакы буолуон баҕарар, ол барыларыттан бүтэһик буоллун, барыларыгар чаҕар буоллун».

³⁶ Онтон оҕону ылан ортолоругар туруорбута уонна, кууһан баран, кинилэргэ эппитэ: ³⁷ «Ким маннык оҕолортон биирдэстэрин Мин аатым туһугар ылынар – ол Миигин ылынар; оттон ким Миигин ылынар – ол Миигин буолбатах, Миигин Ыыппыты ылынар».

Ким биһигини утарбат – ол биһиги диэки

³⁸ «Үөрэтээччи! – диэбитэ Иоанн. – Биһиги Эн ааккынан абааһылары үүрэн таһаарар киһини көрдүбүт. Кини биһигини кытта бииргэ сылдьыбат, ол иһин үүрэрин боптубут».

³⁹ Иисус эппитэ: «Киниэхэ мэһэйдээмэҥ. Мин ааппынан дьиктини оҥорор киһи Миигин холуннара охсор кыаҕа суох. ⁴⁰ Ким эһигини утарбат – ол эһиги диэки. ⁴¹ Ким эһиэхэ, Христос үөрэнээччилэринэҕит диэн, Мин аатым туһугар биир хончоҕор ууну иһэрдибит – ол, кырдьыгы эһиэхэ этэбин, ылыахтаах наҕараадатыттан матыа суоҕа.

Аньыыга уккуйуу

⁴² Оттон ким эмэ Миигин итэҕэйэр бу кыралартан биирдэрин даҕаны аньыыга уккуйар буоллаҕына – киниэхэ моонньугар суоруна тааһын баайан баран, муораҕа бырахпыттара быдан ордук буолуо этэ. ⁴³ Илииҥ эйигин аньыыга угуйар буоллаҕына, илиигин быһан ылан киэр бырах: үөнэ да өлбөт, төлөнө да сөҕүрүйбэт+ 9:43-44, 46 Үөнэ да өлбөт, төлөнө да сөҕүрүйбэт – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга бу тыллар суохтар. гееннаҕа, умуллубат уокка, икки илиилээх быраҕыллыаҥ кэриэтэ, Олоххо бодоҥ буолан киирбитиҥ ордук. ⁴⁵ Атаҕыҥ эйигин аньыыга угуйар буоллаҕына, атаххын быһан ылан киэр бырах: үөнэ да өлбөт, төлөнө да сөҕүрүйбэт гееннаҕа, умуллубат уокка, икки атахтаах быраҕыллыаҥ кэриэтэ, Олоххо доҕолоҥ киирбитиҥ ордук. ⁴⁷ Хараҕыҥ эйигин аньыыга угуйар буоллаҕына, хараххын оҥон ыл: үөнэ да өлбөт, төлөнө да сөҕүрүйбэт уоттаах+ 9:47-48 Уоттаах – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга бу тыл суох. гееннаҕа икки харахтаах быраҕыллыаҥ кэриэтэ, Таҥара Саарыстыбатыгар аҥаар харахтаах киирбитиҥ ордук.

⁴⁹ Ханнык баҕарар киһи уотунан ыраастаныаҕа, ханнык баҕарар сиэртибэ тууһунан тууһаныаҕа+ 9:49 Ханнык баҕарар сиэртибэ тууһунан тууһаныаҕа – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга бу тыллар суохтар. Былыр Иудеяҕа Таҥараҕа сиэртибэлиир астарын, ырааһырдын диэн, тууһуур этилэр. .

⁵⁰ Туус – үтүө ас; ол эрээри аһыыта аастаҕына, ону тугунан төннөрүөххүтүй? Искитигэр туустаах, бэйэ-бэйэҕитин кытта эйэлээх буолуҥ+ 9:50 Искитигэр туустаах буолуҥ – «бэйэ-бэйэҕитин кытта доҕордуу буолуҥ» диэн суолталаах грек тылын сомоҕо домоҕо. ».

Арахсыы туһунан

¹ Иисус мантан тахсан, Иордан уҥуоргу эҥээринэн Иудея сиригэр кэлбитэ. Киниэхэ эмиэ дьон мустубута, Кини, үгэһинэн, ол дьону үөрэппитэ.

² Фарисейдар кэлэн Кинини холоон көрөн: «Эр киһи ойоҕуттан арахсара көҥүллэнэр дуо?» – диэн ыйыппыттара.

³ «Оттон Моисей эһиэхэ тугу ыйбытай?» – диэбитэ Иисус.

⁴ «Моисей дьахтарга арахсар суругу биэрэн баран, арахсары көҥүллээбитэ», – диэн хоруйдаабыттара.

⁵ Иисус эппитэ: «Эһиги сүрэххит дьэбирин иһин, кини эһиэхэ итини көҥүллээбитэ. ⁶ Аан бастакыттан, аан дойду айыллыаҕыттан, Таҥара эр киһини уонна дьахтары айбыта. ⁷ Онон „киһи ийэлээх-аҕатын хаалларан ⁸ ойоҕор холбоһуо+ 10:8 Ойоҕунуун холбоһуо – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга бу тыллар суохтар. , оччоҕо иккиэн биир эт-хаан буолуохтара“, ол аата кинилэр аны икки аҥыы буолбатахтар – иккиэн биир буолаллар. ⁹ Онон Таҥара холбообутун киһи араарбатын».

¹⁰ Үөрэнээччилэр, дьиэҕэ киирэн баран, бу туһунан өссө биирдэ ыйыппыттара. « ¹¹ Ойоҕуттан арахсан атын дьахтары ойох ылар киһи – көссүүлэһэр, – диэбитэ Иисус. – ¹² Дьахтар эмиэ, эриттэн арахсан атын киһиэхэ эргэ тахсар буоллаҕына – көссүүлэһэр».

Иисус Христос уонна кыра оҕолор

¹³ Таарыйдын диэн Киниэхэ кыра оҕолору аҕалтаабыттарын, үөрэнээччилэрэ чугаһаппатахтара+ 10:13 Чугаһаппатахтара – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «сэмэлээбиттэрэ». . ¹⁴ Иисус ону көрөн, абаран эппитэ: «Оҕолору Миэхэ аһардыҥ, кинилэр Миэхэ кэлэллэрин мэһэйдээмэҥ: Таҥара Саарыстыбатыгар манныктар киирэллэр. ¹⁵ Кырдьыгы эһиэхэ этэбин: Таҥара Саарыстыбатын оҕо курдук ылымматах киһи онно киириэ суоҕа». ¹⁶ Уонна оҕолору кууһан ылан баран, илиитин ууран туран алҕаабыта.

Эдэр баай

¹⁷ Иисус суол устун баран эрдэҕинэ, биир киһи сүүрэн кэлэн Кини иннигэр сөһүргэстии түспүтэ: «Үтүө Үөрэтээччи! Бараммат олоххо тиксэр туһугар, мин тугу гыныахтаахпыный?»

¹⁸ Иисус эппитэ: «Эн Миигин тоҕо үтүө диэн ааттыыгыный? Таҥараттан ураты үтүө ким да суох. ¹⁹ „Көссүүлэһимэ, өлөрүмэ, уорума, сымыйанан туоһулаама, албыннаама, ийэлээх-аҕаҕын ытыктаа“ диэн кэриэстэри эн билэҕин».

²⁰ Киһи эппитэ: «Үөрэтээччи, мин итини барытын оҕо эрдэхпиттэн тутуһабын».

²¹ Иисус кинини таптыы көрбүтэ. «Биир эйиэхэ тиийбэт, – диэбитэ Кини. – Баран туох баардааххын барытын атыылаан дьадаҥыларга түҥэт, оччоҕо Халлааҥҥа баайдаах буолуоҥ; итиэннэ кэлэн кириэскин ылан+ 10:21 Кириэскин ылан – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга бу тыллар суохтар. Миигин батыс».

²² Киһи бу тылтан санньыйан, сирэйэ-хараҕа өһөн баран хаалбыта; кини олус баай этэ.

²³ Иисус, тулатын эргиччи көрөн баран, үөрэнээччилэригэр эппитэ: «Баай дьон Таҥара Саарыстыбатыгар киирэллэрэ хайдахтаах ыараханый!»

²⁴ Үөрэнээччилэрэ Кини эппитин дьулайа истибиттэрэ. «Оҕолоор! Баайдарыгар эрэнэр дьон Таҥара Саарыстыбатыгар киирэллэрэ хайдахтаах ыараханый!+ 10:24 Баайдарыгар эрэнэр дьон Таҥара Саарыстыбатыгар киирэллэрэ хайдахтаах ыараханый! – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «Таҥара Саарыстыбатыгар киирэр хайдахтаах ыараханый!» – Иисус хатылаан эппитэ. – ²⁵ Баай киһи Таҥара Саарыстыбатыгар киирэринээҕэр, тэбиэн иннэ үүтүнэн дөбөҥнүк ааһыаҕа».

²⁶ Үөрэнээччилэр бэркиһээн: «Оччоҕо ким кыайан быыһанарый?» – дэһиспиттэрэ.

²⁷ Иисус кинилэр диэки көрөн баран эппитэ: «Ол дьоҥҥо кыаллыбат – Таҥараҕа кыаллар. Таҥара кыайбатаҕа диэн суох».

Иисус Христоһу батыспыт дьону туох наҕараада күүтэрий?

²⁸ Петр Киниэхэ эппитэ: «Биһиги тугу барытын быраҕан туран, Эйигин батыспыппыт».

« ²⁹ Кырдьыгы эһиэхэ этэбин, – диэбитэ Иисус, – Мин туспар уонна Евангелие туһугар дьиэлэрин, убайдарын-бырааттарын, эдьиийдэрин-балыстарын, ийэлэрин-аҕаларын, оҕолорун, эбэтэр сирдэрин хаалларбыттар ³⁰ билигин, бу кэмҥэ, үүрүллэ да сылдьан, сүүс төгүл элбэх дьиэни, убайы-бырааты, аҕаһы-балыһы, ийэни, оҕону уонна сири булуохтара, онтон кэлэр Үйэҕэ бараммат олоххо тиксиэхтэрэ. ³¹ Үгүс бастакылар кэнники буолуохтара, кэнникилэр бастакы буолуохтара».

Иисус Христос өлөн баран тиллиэхтээҕин үсүһүн этэр

³² Кинилэр Иерусалимнаан испиттэрэ: Иисус иннилэригэр иһэрэ, үөрэнээччилэрэ ытырыктата саныыллара, кэнниттэн батыһан иһэн дьулайа, куттана испиттэрэ. Кини Уон Иккиэлэрин эмиэ ыҥыран ылан, иннигэр туох күүтэрин кэпсээбитэ: « ³³ Дьэ, бу Иерусалимнаан иһэбит. Киһи Уолун архиерейдарга уонна сокуонньуттарга туттардахтарына, Кинини өлөрөргө ууран Таҥараны билбэт омуктарга биэриэхтэрэ; ³⁴ оччоҕо Кинини күлүү-элэк оҥостон, силлээн, кырбаан-сынньан баран, өлөрүөхтэрэ, ол гынан баран үһүс күнүгэр Кини тиллиэҕэ».

Иаковтаах Иоанн көрдөһүүлэрэ

³⁵ Киниэхэ Зеведей уолаттара Иаковтаах Иоанн кэлэн эппиттэрэ: «Үөрэтээччи! Биһиги Эйигиттэн көрдөһүүлээхпит, ону толоруоххун баҕарабыт».

³⁶ «Тугу толоруохпун баҕараҕытый?» – диэбитэ Кини.

³⁷ «Эн албан аатырдаххына, биирбитин Бэйэҥ уҥа өттүгэр, иккиспитин хаҥас өттүгэр олордоор», – диэбиттэрэ.

³⁸ «Тугу көрдөһөргүтүн бэйэҕит да билбэккит, – Иисус хоруйдаабыта. – Мин иһэр иһиппиттэн кыайан иһиэххит, Мин сүрэхтэнэрбинэн кыайан сүрэхтэниэххит дуо?»

³⁹ «Кыайыахпыт», – дэспиттэрэ.

Иисус эппитэ: «Мин иһэр иһиппиттэн иһиэххит, Мин сүрэхтэнэрбинэн сүрэхтэниэххит, ⁴⁰ ол эрээри Мин уҥа биитэр хаҥас өттүбэр ким олорорун Бэйэм быһаарбаппын: кимиэхэ бэлэмнэммит, ол олоруоҕа».

⁴¹ Маны истэн атын уон үөрэнээччи Иаковтаах Иоаҥҥа абарбыттара. ⁴² Иисус барыларын бииргэ ыҥыран ылан эппитэ: «Бары норуоттарга бас-көс дэтэр дьонноро баһылыылларын, үрдүк сололоохторо тойоргуулларын эһиги билэҕит. ⁴³ Оттон эһиэхэ оннук буолбатын: ким эһиги ортоҕутугар улахаҥҥыт буолуон баҕарбыт – эһиэхэ чаҕар буоллун; ⁴⁴ ким эһиги ортоҕутугар бастакыгыт буолуон баҕарбыт – барыгытыгар кулут буоллун. ⁴⁵ Киһи Уола эмиэ Бэйэтигэр туһалатаары кэлбэтэҕэ, Бэйэтэ туһалаары, олоҕун бар дьон туһугар толук биэрээри, кэлбитэ».

Хараҕа суох Вартимейы үтүөрдүү

⁴⁶ Иерихоҥҥа киирбиттэрэ. Кини үөрэнээччилэрин уонна да атын элбэх дьону кытта Иерихонтан тахсан истэҕинэ, Тимей уола Вартимей, хараҕа суох умнаһыт, суол кытыытыгар олороро. ⁴⁷ Аттынан Иисус Назорей ааһан иһэрин истэн, Кини: «Давид Уола! Иисус! Миигин абыраа!» – диэн үөгүлээбитэ.

⁴⁸ Үгүстэр кинини саба саҥара сатаабыттара да, Вартимей өссө күүскэ үөгүлээбитэ: «Давид Уола! Миигин абыраа!»

⁴⁹ Иисус тохтоон, кинини ыҥыралларыгар соруйбута. Хараҕа суох киһини ыҥыран: «Куттаныма, тур, эйигин ыҥырар!» – диэбиттэрэ. ⁵⁰ Киһи, сонун устан быраҕаат, туран Иисуска кэлбитэ.

⁵¹ «Тугу көрдөһүөххүн баҕараҕын?» – диэн ыйыппыта Иисус.

Хараҕа суох киһи эппитэ: «Раввуни! Мин көрөр буолуохпун баҕарабын».

⁵² «Чэ, бар, итэҕэлиҥ эйигин быыһаата», – диэбитэ Иисус. Сонно Вартимей хараҕынан көрөр буолан, суол устун Кинини батыһан барбыта.

Иерусалимҥа киирии

¹ Иерусалим чугаһынааҕы Виффагиялаах Вифанияҕа, Елеон хайатыгар чугаһаан иһэн, Иисус икки үөрэнээччитин инники ыыппыта: « ² Бу иннигитигэр баар дэриэбинэҕэ тиийиҥ; онно киирээккитин кытта, ким да миинэ илик осела бааллан турар буолуоҕа, ону сүөрэн манна аҕалыҥ. ³ Ким эмэ бу тугу гынаҕыт диэн ыйыттаҕына, эһиги „Тойоммут наадыйар, сотору төннөрүөҕэ“ диэн хоруйдаарыҥ».

⁴ Үөрэнээччилэр биир быстах туора уулуссаҕа тиийэн, олбуор ааныгар осел оҕото баайыллан турарын булан, быатын сүөрбүттэрэ. ⁵ Онно турар сорох дьон ыйыппыттара: «Бу тугу гынаҕыт? Осел оҕотун тоҕо сүөрэҕит?» ⁶ Кинилэр Иисус эппитин курдук хоруйдаабыттарыгар анарааҥҥылар көҥүллээн ыыппыттара. ⁷ Оселу илдьэ кэлэн, үрдүгэр таҥастарын уурбуттара. Иисус оселу мииммитэ. ⁸ Үгүстэр суолга таҥастарын тэлгииллэрэ, сорохтор үүнэн турар мас лабааларын быһан ылан уураллара. ⁹ Иисуһу инниттэн-кэнниттэн арыаллаан иһээччилэр хаһыытаһа испиттэрэ: «Осанна! Айыы Тойон аатыгар Кэлэн Иһээччи алгыстаах! ¹⁰ Аҕабыт Давид кэлэн иһэр Саарыстыбата алгыстаах! Осанна мэҥэ халлааҥҥа!»

¹¹ Иисус Иерусалимҥа кэлэн, Таҥара Дьиэтигэр киирбитэ. Кини, барытын сирийэн көрөн баран, күн киэһэрэн, Уон Иккиэлэрин кытта Вифанияҕа барбыта.

Смоковницаны кырааһын

¹² Нөҥүө күнүгэр, Вифанияттан тахсыбыттарыгар, Кини аччыктаан кэлбитэ; ¹³ хойуу сэбирдэхтээх смоковница турарын ыраахтан көрөн, биир эмэ отону булаайамый диэн, чугаһаан кэлбитэ даҕаны, смоква хомуллар кэмэ илик буолан, сэбирдэхтэн биир да отону булбатаҕа. ¹⁴ Иисус маска туһаайан: «Аны үйэ-саас тухары ким даҕаны эн отоҥҥун сиэбэтин!» – диэбитэ. Бу эппитин үөрэнээччилэрэ истибиттэрэ.

Таҥара Дьиэтиттэн атыыһыттары үүрүү

¹⁵ Иерусалимҥа кэлбиттэрэ. Иисус, Таҥара Дьиэтигэр киирэн, атыыһыттары да, атыылаһааччылары да үүртэлээн таһаарбыта, харчы уларытааччылар остуолларын, холууп атыылааччылар ыскаамыйаларын түҥнэритэ анньыталаабыта, ¹⁶ Таҥара Дьиэтин иһинэн ким да тугу да тутан ааһарын көҥүллээбэтэҕэ. ¹⁷ Итиэннэ үөрэтэригэр эппитэ: «„Мин Дьиэм бары норуоттар үҥэр дьиэлэринэн ааттаныа“ диэн суруллубатаҕа этэ дуо? Ону эһиги ороспуойдар ордуулара оҥорбуккут».

¹⁸ Сокуонньуттар уонна архиерейдар маны истэн, Кинини хайдах эмэ гынан өлөрөр ньыманы көрдөөбүттэрэ; ол эрээри норуот бүттүүнэ Кини үөрэтэр үөрэҕин сөҕөрүн иһин, кинилэр Иисустан куттанар этилэр.

¹⁹ Киэһэ буолбутугар Кини үөрэнээччилэрин кытта куораттан тахсан барбыта.

Куура хаппыт смоковница

²⁰ Сарсыарда эрдэ били смоковница аттынан ааһан иһэн көрбүттэрэ, мас силиһигэр тиийэ хатан хаалбыт этэ. ²¹ Петр, бэҕэһээҥҥини өйдөөн кэлээт, Киниэхэ: «Равви! Көр эрэ, Эн кыраабыт маһыҥ хатан хаалбыт», – диэбитэ.

²² Иисус итиннэ хоруйдаан кинилэргэ эппитэ: «Эһиги Таҥараны итэҕэйэр буолуҥ. ²³ Кырдьыгы эһиэхэ этэбин, ким бу хайаны, көтөҕүллэн тахсан муораҕа түс дии туран, эппитим туолуо диэн ис сүрэҕиттэн, кыратык да саарбахтаабакка, итэҕэйэр буоллаҕына, тугу эппитэ туолуо. ²⁴ Ол иһин эһиэхэ этэбин: Таҥараҕа үҥэргитигэр, тугу да көрдөспүккүт иһин, ылыахпыт+ 11:24 Ылыахпыт – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «ыллыбыт». диэн итэҕэйэн туран көрдөһүҥ, оччоҕо көрдөспүккүт барыта эһиэхэ бэриллиэҕэ. ²⁵ Уонна үҥэ туран, кимиэхэ эмэ хоргута саныырдаах буоллаххытына, кинини бырастыы гыныҥ, оччоҕо эһиги Халлааннааҕы Аҕаҕыт эмиэ эһиги аньыыгытын-буруйгутун бырастыы гыныаҕа. ²⁶ Оттон бырастыы гыммат буоллаххытына, Халлааннааҕы Аҕаҕыт эмиэ эһиги аньыыгытын-буруйгутун бырастыы гыныа суоҕа»+ 11:22-26 Сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга бу этии суох. .

Иисус Христос быраабын туһунан ыйытыы

²⁷ Онтон эмиэ Иерусалимҥа кэлбиттэрэ. Иисус Таҥара Дьиэтигэр сырыттаҕына, архиерейдар, сокуонньуттар уонна аҕа баһылыктар Киниэхэ кэлэн: ²⁸ «Ханнык быраапкынан Эн итинник быһыыланныҥ?+ 11:28 Атыыһыттары Таҥара Дьиэтиттэн үүртэлээбитин туһунан ыйытыы. Ким Эйиэхэ итинник быһыыланар быраабы биэрбитэй?» – диэбиттэрэ.

« ²⁹ Мин эмиэ эһигиттэн биири ыйытыам, – диэбитэ Иисус. – Онно хоруйдаатаххытына, Мин эмиэ ханнык бырааппынан итинник быһыыламмыппын эһиэхэ этиэм. ³⁰ Иоанн сүрэхтиир көҥүлүн хантан ылбытай: Таҥараттан дуу, дьонтон дуу? Миэхэ хоруйдааҥ».

³¹ Кинилэр бэйэлэрин икки ардыларыгар сүбэлэспиттэрэ: «Таҥараттан диэтэхпитинэ, оччоҕо эһиги кинини тоҕо итэҕэйбэтэххитий диэҕэ». ³² Оттон дьонтон диэхтэрин кинилэр норуоттан куттаналлара, тоҕо диэтэххэ, Иоанн чахчы пророк буоларын бука бары итэҕэйэллэрэ. ³³ Онон: «Билбэппит», – диэн хоруйдаабыттара.

«Оччоҕо Мин эмиэ ханнык бырааппынан итинник быһыыланарбын эһиэхэ эппэппин», – диэбитэ Иисус.

Виноградник үлэһиттэрин туһунан домох

¹ Онтон кинилэргэ маннык домоҕу кэпсээбитэ:

«Биир киһи, виноградник олордон баран, онтукатын күрүөлээн кэбиспит, иһигэр сүмэһин сүүрдэр оҥкучах хаспыт, харабыл башнятын туппут, итиэннэ барытын виноград үүннэрээччилэргэ туттаран баран, ыраах дойдуга аттаммыт. ² Виноград ситэр кэмэ кэлбитигэр кини били үүннэрээччилэргэ отонуттан ыллара, чаҕарын ыыппыт. ³ Үлэһиттэр чаҕары тутан ылан илдьи сынньыбыттар уонна туга да суох төттөрү ыыппыттар. ⁴ Өссө биир атын чаҕарын ыыппытын эмиэ төбөтүн тааһынан хайа охсон, атаҕастаан төттөрү ыыппыттар. ⁵ Өссө ыыппыт: ону даҕаны, онтон да атын ыыппыт элбэх киһитин – сороҕун кырбаабыттар, сороҕун өлөрбүттэр.

⁶ Тиһэҕэр өссө биир соҕотох таптыыр уоллааҕын, уолбун ытыктыахтара дии санаан, ыыппыт.

⁷ Онуоха виноградник үлэһиттэрэ сүбэлэспиттэр: „Бу нэһилиэнньик, онон кинини өлөрдөхпүтүнэ, нэһилиэстибэтэ биһиэхэ тиксиэ“. ⁸ Кинини тутан ылан өлөрөн баран, виноградник тас өттүгэр бырахпыттар.

⁹ Оччотугар виноградник хаһаайына тугу гыныан сөбүй? – Кини үлэһиттэри кэлэн өлөрөн баран, винограднигын атыттарга туттарыаҕа. ¹⁰ Ама эһиги Суруйууларга „Тутааччылар бырахпыт таастара муннук тутаах тааһа буолла. Бу – Айыы Тойон оҥоһуута, биһиги маны көрө сөҕөбүт“ диэн суруллубутун аахпатаххыт дуо?»

¹² Бу домоҕунан кинилэри кэпсээбитин өйдөөн, сонно Иисуһу тутан ылыахтарын баҕарбыттара да, норуоттан чаҕыйан, туппакка баран хаалбыттара.

Император түһээнэ

¹³ Бу кэнниттэн тылыттан иҥиннэрээри, Киниэхэ хас да фарисейы кытта иродианнары ыыппыттара. ¹⁴ Олор кэлэн Киниэхэ эппиттэрэ:

«Үөрэтээччи! Эн көнөҕүн, кимиэхэ да бэрт буола сатаабаккын билэбит; Эн хайа да киһини, кимин-тугун көрбөккө, дьиҥ чахчы Таҥара суолугар үөрэтэҕин. Рим ыраахтааҕытыгар түһээни төлүүр көҥүллэнэр дуу, суох дуу? Биһиги төлүүрбүт сөп дуу, төлөөбөппүт сөп дуу?»

¹⁵ Иисус, кинилэр кубулуналларын билэр буолан: «Миигин тоҕо холоон көрөҕүт? – диэбитэ. – Миэхэ динарийда аҕалан көрдөрүҥ».

¹⁶ Манньыат аҕалан биэрбиттэригэр: «Бу ким мөссүөнэ, ким суруга сылдьарый?» – диэн ыйыппыта.

«Ыраахтааҕы киэнэ», – дэспиттэрэ.

¹⁷ Онуоха Иисус эппитэ: «Оннук буоллаҕына, ыраахтааҕы киэнин ыраахтааҕыга, Таҥара киэнин Таҥараҕа биэриҥ». Кинини бары сөҕө истибиттэрэ.

Өлбүттэр тиллиилэрин туһунан ыйытыы

¹⁸ «Өлбүттэр тиллибэттэр» диир саддукейдар Киниэхэ кэлэн ыйыппыттара: « ¹⁹ Үөрэтээччи! Моисей Сокуонугар „Ким эмэ убайа ойоҕор оҕо хаалларбакка өллөҕүнэ, быраата кини ойоҕун ылан, убайын удьуорун салҕаатын“ диэн сурулла сылдьар. ²⁰ Сэттэ бырааттыылар бааллара: улаханнара ойох ылбыта да, өлөрүгэр киниттэн оҕо хаалбатаҕа; ²¹ иккис бырааттара бу дьахтары ойох ылан баран, эмиэ оҕо хаалларбакка өлбүтэ; үһүс бырааттарыгар эмиэ ситигирдик буолбута. ²² Бу дьахтары сэттиэн ыла сылдьыбыттара да, хайаларыттан да оҕо хаалбатаҕа. Оттон барыларын кэнниттэн дьахтар өлбүтэ. ²³ Онон тиллии кэмэ тиийэн кэллэҕинэ, дьахтар хайаларын ойоҕо буолуой? Сэттиэн кинини ыла сылдьыбыттара эбээт».

²⁴ Иисус эппитэ: «Эһиги Суруйуулары да, Таҥара күүһүн да билбэт буолаҥҥыт, итинтэн мунаҕыт. ²⁵ Өлбүттэр тилиннэхтэринэ, ойох да ылыахтара, эргэ да барыахтара суоҕа: Халлааҥҥа баар Аанньаллар курдук буолуохтара. ²⁶ Оттон өлбүттэр тиллиэхтээхтэрин туһунан эһиги Моисей кинигэтигэр аахпатаххыт дуо? Таҥара умайа турар талахтан Моисейга „Мин – Авраам Таҥарата, Исаак Таҥарата уонна Иаков Таҥарата буолабын“ диэн эппитин? ²⁷ Кини өлбүттэр Таҥаралара буолбатах, тыыннаахтар Таҥаралара. Онон эһиги улаханнык сыыстараҕыт».

Кэриэстэртэн саамай суолталаахтара

²⁸ Кинилэр мөккүһэллэрин иһиллээн турбут сокуонньуттартан биирдэстэрэ, Иисус үчүгэйдик хоруйдаабытын истэн, чугаһаан кэлэн: «Кэриэстэртэн хайалара саамай суолталааҕый?» – диэн ыйыппыта.

²⁹ Иисус киниэхэ эппитэ: «Кэриэстэртэн саамай суолталаахтара – „Иһит, Израиль! Биир эрэ Айыы Тойон баар – биһиги Айыы Тойон Таҥарабыт; ³⁰ Айыы Тойон Таҥараҕын ис сүрэххиттэн, ис дууһаҕыттан, туох баар өйгүнэн-санааҕынан, күүскүнэн-күдэххинэн барытынан таптаа“. ³¹ Оттон иккис итиниэхэ холоонноох кэриэс – „Чугастааҕыгын, бэйэҕин таптыырыҥ курдук, таптаа“. Бу иккиттэн ордук суолталаах кэриэс суох».

³² Сокуонньут эппитэ: «Бэрт сөп, Үөрэтээччи! „Таҥара биир эрэ, Киниттэн ураты атын суох“ диэн Эн чахчыны эттиҥ. ³³ Кинини „бүтүн сүрэхпитинэн, бүтүн өйбүтүнэн-санаабытынан, бүтүн дууһабытынан, бүтүн күүспүтүнэн-күдэхпитинэн таптыахтаахпыт“ уонна „чугастааҕыбытын эмиэ, бэйэбитин таптыырбыт курдук, таптыахтаахпыт“. Бу ханнык да уокка уматыллар сиэртибэтээҕэр, бэлэхтээҕэр-туһахтааҕар быдан ордук».

³⁴ Кини өйдөөхтүк хоруйдаабытын истэн, Иисус: «Эн Таҥара Саарыстыбатыттан ырааҕа суоххун», – диэбитэ. Бу кэннэ ким да санаата кэлэн, Киниттэн тугу да ыйыппатаҕа.

Христос ким Уолай?

³⁵ Таҥара Дьиэтигэр үөрэтэ туран, Иисус салгыы эппитэ: «Сокуонньуттар Христоһу тоҕо Давид Уола диэн ааттыылларый? ³⁶ Давид бэйэтэ Сибэтиэй Тыынынан этэр эбээт: „Айыы Тойон мин Тойоммор өстөөхтөргүн үктэл оҥостон олорор гына Эйиэхэ самнаран биэриэхпэр диэри, Мин уҥа өттүбэр олор диэбитэ“ диэн. ³⁷ Онон Давид бэйэтэ Кинини Тойонум диэн ааттыыр буоллаҕына, оччоҕо хайдах Кини Давид Уола буоларый?»

Норуот Кинини үөрүүнэн истибитэ.

« ³⁸ Сокуонньуттартан сэрэниҥ, – диэн Иисус дьону үөрэппитэ. – Кинилэр уһун таҥастанары+ 12:38 Уһун таҥастанары – еврейдэр төбөлөрүгэр уһун саал былаат – талиф – кэтэн баран үҥэллэрэ. , болуоссакка уруйданары, ³⁹ синагогаҕа инники эрээккэ, малааһыҥҥа бастыҥ олоххо олорору сөбүлүүллэр; ⁴⁰ огдооболору хорон сиэччилэр, дьон көрөрүгэр өр үҥээччилэр эмиэ кинилэр, онон ыартан ыар буруйга тиксиэхтэрэ».

Огдообо сиэртибэтэ

⁴¹ Иисус харчы түһэрэр иһиттэри утары олорон, онно харчыны хайдах угалларын көрбүтэ. Үгүс баайдар баһаам харчыны укпуттара. ⁴² Арай биир дьадаҥы огдообо дьахтар тиийэн кэлэн, икки бытархай манньыаты кылыр гына түһэрбитэ.

⁴³ Иисус үөрэнээччилэрин ыҥыран ылан, эппитэ: «Кырдьыгы эһиэхэ этэбин: бу дьадаҥы огдообо дьахтар харчы угар иһиккэ барыларыттан элбэҕи укта. ⁴⁴ Бары бэйэлэрин ордук харчыларын укпуттара, оттон кини буоллаҕына айаҕар эрэ тиийэр кырыымчык харчытын олоччу укта».

Бүтэр уһук бэлиэлэрэ

¹ Таҥара Дьиэтиттэн тахсан баран эрдэҕинэ, үөрэнээччилэриттэн биирдэстэрэ Киниэхэ эппитэ: «Үөрэтээччи! Көр эрэ, хайдахтаах таастарый, хайдахтаах тутууларый!»

² «Бу сүҥкэн тутуулары көрөҕүн дуо? – диэбитэ Иисус киниэхэ. – Бу барыта, манна таастан таас орпот гына, урусхалланыаҕа».

³ Онтон Кини Таҥара Дьиэтин утары Елеон хайатыгар тахсан олордоҕуна, Петр, Иаков, Иоанн уонна Андрей буоланнар атын ким да суоҕар: ⁴ «Ити хаһан буолуоҕай? Уонна ити туолара чугаһаабытын биһиги хайдах билэбит? Бэлиэтэ тугуй?» – диэн ыйыппыттара.

« ⁵ Ким да эһигини дэҥ үктэппэтин курдук, сэрэхтээх буолуҥ, – диэбитэ Иисус. – ⁶ Үгүстэр Мин ааппынан ааттанан, „бу Мин“ дэнэн кэлэн, элбэх дьону албыннарыгар үктэтиэхтэрэ. ⁷ Чугаһынан-ырааҕынан сэрии турбутун иһиттэххитинэ, эһиги уолуйбат буолуҥ: ол барыта буолуохтаах эрээри, өссө да бүтэр уһук буолбатах. ⁸ Норуот норуоту, саарыстыба саарыстыбаны утары өрө туруоҕа; онон-манан сир хамсааһына буолуталыаҕа, сут туруоҕа, аймалҕан саҕаланыаҕа+ 13:8 Аймалҕан саҕаланыаҕа – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга бу тыллар суохтар. . Бу – төрүүр талыы киириитэ эрэ буолар.

⁹ Ол эрээри бэйэҕитин көрүнэ сылдьыҥ. Эһигини тутан ылан дьүүлгэ тардыахтара, синагогаларга кырбыахтара; эһиги Мин туспуттан, Миигин туоһулаары, баһылыктар уонна ыраахтааҕылар иннилэригэр туруоххут. ¹⁰ Ол гынан баран бүтэр уһук кэлиэн иннинэ, бары норуоттарга Евангелиены иһитиннэриллиэхтээх. ¹¹ Эһигини тутан ылан дьүүлгэ тартахтарына, тугу этэбит диэн санаарҕаамаҥ, төбөҕүтүн сынньымаҥ, ол чааска эһиэхэ туох бэриллэр да, ону этээриҥ – онно эһиги буолбатах, Сибэтиэй Тыын саҥарыаҕа. ¹² Убай быраатын, аҕа оҕотун өлөр өлүүгэ анньан биэриэҕэ, оҕолор төрөппүттэрин утары турунуохтара, кинилэри өлөртүөхтэрэ. ¹³ Мин аатым туһуттан эһигини бары абааһы көрүөхтэрэ; ол эрээри тиһэҕэр тиийэ тулуйбут киһи – быыһаныаҕа.

Кэнэҕэс буолуохтаах улуу сор-муҥ

¹⁴ Оттон Даниил пророк өтө көрөн эппитин курдук+ 13:14 Даниил пророк өтө көрөн эппитин курдук – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга бу тыллар суохтар. , „иччитэхсийии сидьиҥэ“ ханна туруо суохтаах сиригэр турбутун көрдөххүтүнэ (маны ааҕааччы сөпкө өйдүөхтүн), оччоҕо Иудеяҕа баар дьон хайаҕа куоттуннар; ¹⁵ ким дьиэ үрдүгэр сылдьыбыт – дьиэтиттэн тугу да ыла түспэтин; ¹⁶ ким хонууга сылдьыбыт – сонун ыла эргиллибэтин. ¹⁷ Ыарахан да буолуо ол кэмҥэ оһоҕостоох дьахталларга, эмиийдээх оҕолоох ийэлэргэ! ¹⁸ Ол куотуугут+ 13:18 Куотуугут – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга бу тыл суох. кыһыҥҥы кэмҥэ түбэспэтин туһугар үҥүҥ. ¹⁹ Ол күннэргэ Таҥара аан дойдуну айыаҕыттан ыла баччааҥҥа диэри буола илик уонна буолбат даҕаны кутурҕана саҕаланыаҕа. ²⁰ Айыы Тойон ити кэми кылгаппатаҕа буоллар, инчэҕэй эттээх быыһаныа суох этэ, ол эрээри Кини Бэйэтэ талан ылбыт дьонун туһугар ити кэми кылгаппыта.

²¹ Оччоҕо ким эмэ эһиэхэ „Көрүҥ, Христос манна баар!“ эбэтэр „Көрүҥ, онно баар!“ диэтэҕинэ, итэҕэйбэт буолуҥ. ²² Сымыйа христостар, сымыйа пророктар, өрө тураннар, табыллар буоллаҕына, талыллыбыт дьону кытта албыҥҥа үктэтээри, араас сөҕүмэр бэлиэлэри, дьиктилэри көрдөрүөхтэрэ. ²³ Оттон эһиги сэрэхтээх буолуҥ. Бу туох буолуохтааҕын барытын эһиэхэ эрдэттэн кэпсээтим.

Киһи Уолун кэлиитэ

²⁴ Ол күннэргэ, кутурҕан кэнниттэн, „күн хараара өлүөҕэ, ый сырдыгын биэрбэт буолуоҕа, ²⁵ халлаантан сулустар сууллуохтара, халлаан күүстэрэ айгырыахтара“, ²⁶ оччоҕо Киһи Уола сүдү күүһүрэн, албан аатыран былыттарга уйдаран иһэрин көрүөхтэрэ. ²⁷ Кини, Аанньалларын ыыталаан, аан дойду түөрт муннугуттан, сир-халлаан уһугуттан Бэйэтэ талан ылбыт дьонун хомуйтаран ылыаҕа.

²⁸ Бу смоковницаны холобур оҥостуҥ: лабаалара хайыы-үйэ сымнаан, сэбирдэхтэрэ быган таҕыстахтарына, эһиги сайын чугаһаабытын билэҕит. ²⁹ Ол курдук эмиэ, бу этиллибит туолан эрэрин көрдөххүтүнэ, эһиги биири билиэх тустааххыт: ол аата Кини чугаһаабыт, ааҥҥа кэлбит. ³⁰ Кырдьыгы эһиэхэ этэбин: субу көлүөнэ ааһа илигинэ, бу эппитим барыта буолуоҕа. ³¹ Сир-халлаан суола суох симэлийиэҕэ, оттон Мин этэр тылым симэлийиэ суоҕа.

Кини кэлэр күнэ да, чааһа да биллибэт

³² Ол күнү да, чааһы да ким да билбэт: халлааҥҥа баар Аанньаллар даҕаны, Уола даҕаны – Аҕата эрэ билэр. ³³ Онон сэрэниҥ, сэргэх буолуҥ, Таҥараҕа үҥэ сылдьыҥ+ 13:33 Үҥэ сылдьыҥ – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга бу тыллар суохтар. : ол кэм хаһан тиийэн кэлэрин эһиги билбэккит. ³⁴ Киһи айаҥҥа турунарыгар, дьиэтин-уотун чаҕардарыгар хаалларан, хас биирдиилэригэр сорудах биэрэн баран, аан харабылыгар „сэргэх буол“ диэн дьаһайбытын тэҥэ буолуоҕа. ³⁵ Онон сэргэх сылдьыҥ: дьиэлээх хаһаайын хаһан төннөрүн – киэһэ дуу, түүн үөһүгэр дуу, бөтүүк хаһыытыырын саҕана дуу, биитэр сарсыарда дуу кэлэрин – эһиги билбэккит. ³⁶ Аны эмискэ тиийэн кэлэн, утуйа сытаргытын булан ылаарай! ³⁷ Бу эһиэхэ эппиппин барыгытыгар этэбин: сэргэх сылдьыҥ».

Иисус Христоһу утары куомуннаһыы

¹ Икки күнүнэн Паасха уонна Көтөхтөрүүтэ суох Килиэп бырааһынньыга саҕаланыахтааҕа. Архиерейдар уонна сокуонньуттар Иисуһу албыннаан тутан ылан өлөрөр албаһы көрдөөбүттэрэ. ² «Бырааһынньык эрэ кэмигэр түбэһиннэримиэҕиҥ, аны норуот өрө туруо», – диэн сүбэлэспиттэрэ.

Вифанияҕа арыынан аҕааһын

³ Иисус, Вифанияҕа кэлэн, араҥ ыарыыга ыалдьа сылдьыбыт Симон дьиэтигэр аһаары өттүгэстээн сыттаҕына, биир дьахтар күндү сыаналаах ыраас нард+ 14:3 Нард – Индия үүнээйититтэн оҥоһуллубут күндү маас; үчүгэй сыта көппөтүн туһугар ыга хаппахтаммыт алебастр (мраморы санатар сымнаҕас үрүҥ таас) иһиттэргэ кутан Израильга аҕалаллара. кутуллубут алебастр иһити тутан кэлбитэ; уонна, ол иһитин алдьатан, үчүгэй сыттаах арыытын Кини төбөтүгэр куппута.

⁴ Сорох ыалдьыттар онтон кыыһыран, бэйэлэрин икки ардыларыгар: «Бу туох ааттаах ороскуотай? – дэһиспиттэрэ. – ⁵ Итини үс сүүс динарийтан+ 14:5 Үс сүүс динарий – үлэһит биир сыллаах хамнаһа. да тахса сыанаҕа атыылаан, дьадаҥыларга түҥэтиэххэ сөп этэ». Уонна дьахтары саҥарбыттара.

« ⁶ Кэбиһиҥ, кинини тоҕо симитиннэрэҕит? – диэбитэ Иисус. – Кини Мин туспар үтүөнү оҥордо эбээт. ⁷ Дьадаҥылар эһигини кытта өрүү бииргэ буолуохтара, онон хаһан баҕардыгыт да, кинилэргэ үтүөнү оҥоруоххутун сөп; оттон Мин эһигини кытта өрүү бииргэ буолуом суоҕа. ⁸ Кини тугу кыайарын оҥордо: Мин эппин харалларга эрдэттэн бэлэмнээтэ. ⁹ Кырдьыгы эһиэхэ этэбин: Евангелие аан дойду үрдүнэн ханна да иһитиннэриллибитин иһин, кинини эмиэ өйдүү-саныы сылдьыахтара, кини тугу оҥорбута ахтылла туруоҕа».

Иуда Искариот таҥнарыыта

¹⁰ Онуоха Иуда Искариот, Уон Иккиэлэртэн биирдэстэрэ, Иисуһу таҥнаран биэрээри, архиерейдарга барбыта. ¹¹ Кинилэр маны истэн үөрэн, харчынан төлүөх буолан эрэннэрбиттэрэ. Иуда Кинини туттаран биэрээри, тоҕоостоох түгэни көрдүү сылдьыбыта.

Паасхаҕа бэлэмнэнии

¹² Көтөхтөрүүтэ суох Килиэп бырааһынньыгын бастакы күнүгэр – Паасхаҕа анаммыт бараан оҕотун өлөрүөхтээх күннэригэр – үөрэнээччилэрэ Иисустан: «Паасха аһын ханна аһыаххын баҕараҕыный? – диэн ыйыппыттара. – Биһиги баран бэлэмниэ этибит».

¹³ Иисус үөрэнээччилэриттэн икки киһини маннык этэн ыыппыта: «Куоракка барыҥ, онно купсууҥҥа уу баһан иһэр киһини көрсүөххүт; кинини батыһан, ¹⁴ ханна киирэр да, онно киирсэн дьиэлээх хаһаайыҥҥа „Үөрэтээччи үөрэнээччилэрин кытта Паасха аһын аһыыр хоһо ханнатын ыйыттарар“ диэриҥ. ¹⁵ Оччоҕо кини эһиэхэ бырааһынньыкка анаан тэриллибит үөһэ баар киэҥ-куоҥ хоһу көрдөрүөҕэ. Биһиэхэ онно бэлэмнээриҥ».

¹⁶ Үөрэнээччилэрэ суолга туруммуттара; куоракка кэлэн, Кини эппитин булан, паасханы бэлэмнээбиттэрэ.

«Эһигиттэн биирдэскит Миигин таҥнарыаҕа»

¹⁷ Киэһэ буолбутугар Кини Уон Иккиэлэрин кытта тиийэн кэлбитэ. ¹⁸ Өттүгэстээн сытан аһаан эрдэхтэринэ, Иисус эппитэ: «Кырдьыгы эһиэхэ этэбин: эһигиттэн биирдэскит, Миигин кытта бииргэ аһыы олорооччу, Миигин таҥнарыаҕа».

¹⁹ Кинилэр, онтон курутуйан, биир-биир Киниэхэ: «Ол ама мин буолуом дуо?» – дэһиспиттэрэ.

« ²⁰ Миигин кытта биир иһиттэн умньаан сии олорор киһи, Уон Иккиэлэртэн биирдэскит, – диэбитэ Иисус. – ²¹ Киһи Уола, Кини туһунан суруллубутун курдук, баран иһэр, ол эрээри сор-муҥ күүтэр Киһи Уолун таҥнарааччыны: кини олох да төрөөбөтөҕө буоллар, ордук буолуо этэ».

Айыы Тойон Аһылыга

²² Аһыы олордохторуна, Иисус килиэби ылан алҕаан баран, тоһутан кинилэргэ биэрбитэ итиэннэ: «Ылан сиэҥ, бу Мин Этим-сииним», – диэбитэ.

²³ Онтон иһити ылан, Таҥараҕа махтанан баран, кинилэргэ биэрбитэ, бары ол иһиттэн испиттэрэ.

²⁴ Иисус эппитэ: «Бу – бар дьон туһугар тохтор, Саҥа Кэс Тылы бигэргэтэр Мин Хааным. ²⁵ Кырдьыгы эһиэхэ этэбин: Таҥара Саарыстыбатыгар саҥа арыгыны иһиэхпэр диэри, Мин аны бу арыгыттан – виноград отонуттан – испэппин».

²⁶ Айхал ырыаларын ыллаан баран, кинилэр Елеон хайатыгар тахсыбыттара.

Петр мэлдьэһиэхтээҕин өтө көрүү

« ²⁷ Эһиги бары бу түүн Миигиттэн тэйиэххит, – диэбитэ Иисус. – Барыта „Маныыһыты сууһардахпына, барааннар үрүө-тараа барыахтара“ диэн суруллубутун курдук буолуоҕа. ²⁸ Онтон, тиллэн баран, Мин эһигини Галилеяҕа көһүтүөҕүм».

²⁹ Петр Киниэхэ: «Бары да Эйигиттэн тэйбиттэрин иһин, мин тэйиэм суоҕа», – диэбитэ.

³⁰ «Кырдьыгы эйиэхэ этэбин, – диэбитэ Иисус, – бу түүн, бөтүүк иккитэ хаһыытыан иннинэ, эн Миигиттэн үстэ аккаастаныаҥ».

³¹ Петр буоллаҕына өссө ордук итийэн-кутуйан туран эппитэ: «Эйигин кытта өлүөм да иһин, мин Эйигиттэн аккаастаныам суоҕа». Үөрэнээччилэр бары эмиэ ити курдук эппиттэрэ.

Гефсимания

³² Гефсимания диэн ааттанар дэриэбинэҕэ кэлбиттэрэ. Иисус үөрэнээччилэригэр эппитэ: «Мин баран үҥэн кэлиэхпэр диэри, эһиги манна олоро түһүҥ». ³³ Итиэннэ Петры, Иаковы уонна Иоанны илдьэ баран, ис-иһиттэн аймаһыйан, туоххаһыйан барбыта. ³⁴ «Дууһам өлөр кутурҕаҥҥа ылларда; эһиги манна олоро түһүҥ, утуйумаҥ», – диэбитэ.

³⁵ Итиэннэ иннин диэки бара түһээт, сиргэ умса түһэн, бу чаас, сатанар буоллаҕына, Кинини тумнан ааһарыгар көрдөһөн үҥпүтэ. ³⁶ «Авва, Аҕаа! – диэбитэ. – Эйиэхэ туох барыта кыаллар. Бу эрэй-буруй иһитин Миигин тумуннар. Ол эрээри Мин көҥүлбүнэн буолбатын, Эн көҥүлгүнэн буоллун».

³⁷ Онтон төннөн кэлэн көрбүтэ, үөрэнээччилэрэ утуйа сыталлара. «Симон, утуйа сытаҕын дуу? – диэбитэ Кини Петрга. – Эн биир чаас сэргэх сылдьа түһэриҥ кыаллыбата дуо? ³⁸ Утуйумаҥ, тургутууну тулуйар туһугар, үҥүҥ. Тыын сэргэх, эт-хаан мөлтөх». ³⁹ Итиэннэ эмиэ тэйэ баран, били эппитин хатылаан үҥпүтэ. ⁴⁰ Төннөн кэлэн көрбүтэ, үөрэнээччилэрэ, халтаһалара ыараан хаалан, эмиэ утуйа сыталлара, онон Киниэхэ туох да диэн хардарыахтарын билбэтэхтэрэ.

⁴¹ Үһүс төгүлүн кэлэн эппитэ: «Эһиги кэм да утуйа, сынньана сытаҕыт дуу? Бүттэ, кэм-кэрдии кэллэ: Киһи Уола бу аньыылаахтар илиилэригэр бэриллэн эрэр. ⁴² Туруҥ, бардыбыт. Көрүҥ, Миигин таҥнарааччы чугаһаата».

Иисус Христоһу тутуу

⁴³ Сонно, Кини маны этэ турдаҕына, Иуда, Уон Иккиэлэртэн биирдэстэрэ, тиийэн кэлбитэ. Кинини кытта архиерейдар, сокуонньуттар уонна аҕа баһылыктар ыыппыт болоттоох-үөрбэлээх дьоно кэлсибиттэрэ. ⁴⁴ Таҥнарыахсыт кинилэргэ эрдэттэн «мин Кими уураабытым – ол Иисус буолуоҕа, Кинини тутан ылан, эрэллээхтик манатан илдьээриҥ» диэн бэлиэ биэрбит этэ. ⁴⁵ Иуда кэлээт да, Киниэхэ чугаһаан кэлэн: «Равви! Равви!» – диэн баран, күүскэ уураан ылбыта. ⁴⁶ Кэлбит дьон Иисуһу саба түһэн тутан ылбыттара. ⁴⁷ Онно турбут дьонтон биирдэстэрэ батаһын хаба тардан ылан, архиерей кулутун кулгааҕын быһа дайбаабыта.

« ⁴⁸ Эһиги, ороспуойу тутар курдук, Миэхэ болоттонон-үөрбэлэнэн кэлбиккит, – диэбитэ Иисус Кинини тута кэлбит дьоҥҥо. – ⁴⁹ Хас күн аайы Мин эһигини Таҥара Дьиэтигэр үөрэтэрим, онно эһиги Миигин туппатаххыт. Ол эрээри Суруйууларга этиллибит туолуохтун». ⁵⁰ Онуоха үөрэнээччилэрэ бары Кинини быраҕан, куотан хаалбыттара.

⁵¹ Биир эдэр уол, сыгынньах этин холустанан эринэн баран Кинини батыспытын, буойуннар тутан ылбыттара. ⁵² Уол холустатын хаалларан, сыгынньаҕын куоппута.

Синедриоҥҥа

⁵³ Иисуһу архиерейга аҕалбыттара; онно архиерей үлэһиттэрэ, аҕа баһылыктар уонна сокуонньуттар бары мустубуттара. ⁵⁴ Петр Кинини ырааҕынан батыһан, архиерей тиэргэнигэр киирсэн хаалбыта; онно үлэһиттэри кытта кэккэлэһэ олорон, кулуһун уотугар иттибитэ.

⁵⁵ Архиерейдар уонна синедрион бүттүүнэ, Иисуһу өлөрөөрү, Кинини утары туох эмэ туоһу көрдүү сатаабыттара да, булбатахтара. ⁵⁶ Бэрт элбэх киһи Кинини утары сымыйанан туоһулуура гынан баран, бары тус-туһунан этэллэрэ.

⁵⁷ Сорохтор Кинини утары туоһулаан эппиттэрэ: ⁵⁸ «Кини бу дьон туппут Таҥаратын Дьиэтин урусхаллаан бараммын, үс хонугунан атыны, дьон туппатаҕын, тутуоҕум диирин биһиги истибиппит». ⁵⁹ Ол эрээри бу да туоһулааһыннар син биир сөп түбэһиспэт этилэр.

⁶⁰ Архиерей ортоку тахсан туран, Иисустан: «Эн тоҕо тугу да хоруйдаабаккын? – диэн ыйыппыта. – Эйигин утары бу тугу туоһулуулларый?» ⁶¹ Кини саҥата суох турбута, тугу да хоруйдаабатаҕа.

Архиерей эбии лаппыйан ыйыппыта: «Кэлиэхтээх Христос – Алгыстаах Таҥара Уола Эн дуо?»

⁶² «Мин, – диэбитэ Иисус. – Эһиги Киһи Уола Сүдү Күүстээх Таҥара уҥа өттүгэр олорорун уонна халлаан былыттарын кытта кэлэн иһэрин көрүөххүт».

⁶³ Маны истэн, архиерей таҥаһын хайа тардыммыта: «Бу кэннэ туох туоһутугар эбии наадыйабытый? ⁶⁴ Эһиги Таҥараны холуннарыыны иһиттигит! Онон туох диэн быһаараҕыт?»

Бары: «Кини өлөр буруйдаах!» – диэбиттэрэ. ⁶⁵ Сорохтор Кинини силлээн киирэн барбыттара, итиэннэ сирэйин сабан баран: «Пророк, ким охсубутун эт!» – дии-дии, сирэйгэ охсуолаабыттара. Онтон аны чаҕардар Кинини кырбаабыттара.

Петр мэлдьэһиитэ

⁶⁶ Петр аллара тиэргэҥҥэ олордоҕуна, архиерей чаҕар кыргыттарыттан биирдэстэрэ чугаһаан кэлэн, ⁶⁷ иттэ олорор Петры сыныйан көрөн баран: «Эн эмиэ Назарет Иисуһун кытта сылдьарыҥ!» – диэбитэ.

⁶⁸ «Билбэппин, ити тугу этэргин өйдөөбөппүн», – диэн мэлдьэһэн баран, Петр тас тиэргэҥҥэ тахсан барбыта; сонно бөтүүк хаһыытаабыта.

⁶⁹ Чаҕар кыыс кинини иккиһин көрөн, онно турар дьоҥҥо: «Бу кинилэртэн биирдэстэрэ», – диэбитэ. ⁷⁰ Петр эмиэ мэлдьэспитэ.

Чочумча буолаат онно турар дьон Петрга хаттаан эппиттэрэ: «Чахчы, эн Галилея олохтооҕунаҕын, кинилэртэн биирдэстэринэҕин. Саҥаҕыттан да биллэр+ 14:70 Саҥаҕыттан да биллэр – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга бу тыллар суохтар. ».

⁷¹ «Ити этэр Киһигитин мин билбэппин», – диэн Петр сирдээх халлаанынан андаҕайбыта.

⁷² Бөтүүк иккистээн хаһыытаабыта. Иисус киниэхэ бөтүүк иккитэ хаһыытыан иннинэ, эн Миигиттэн үстэ аккаастаныаҥ диэбитин өйдөөн, Петр ытаан барбыта.

Пилат иннигэр

¹ Сарсыарда эрдэ архиерейдар, аҕа баһылыктар, сокуонньуттар уонна синедрион бүттүүнэ мустан, сүбэлэһэн баран, Иисуһу кэлгийэн, Пилакка илдьэн биэрбиттэрэ.

² «Эн кырдьык иудей Ыраахтааҕытынаҕын дуо?» – Пилат ыйыппыта.

«Эн бэйэҥ эттиҥ», – диэбитэ Иисус.

³ Архиерейдар Кинини элбэххэ буруйдаабыттара. ⁴ Пилат Киниттэн хат ыйыппыта: «Эн тоҕо тугу да хоруйдаабаккыный? Көрбөккүн дуо Эйигин хайдах курдук элбэххэ буруйдуулларын?» ⁵ Ол эрээри, Пилат дьиктиргиэн иһин, Иисус маныаха даҕаны тугу да хоруйдаабатаҕа.

Өлөрөргө ууруу

⁶ Бырааһынньыкка норуот көрдөһүүтүнэн Пилат биир хаайыылааҕы босхолуур үгэстээҕэ. ⁷ Ол саҕана буолбут өрө турууга дьону өлөрөн, биир санаалаахтарын кытта хаайыллан сытар Варавва диэн киһи баара. ⁸ Норуот Пилаттан кинилэр тустарыгар ити үгэһин өссө төгүл толороругар көрдөһөн барбыта.

⁹ «Эһиэхэ иудей Ыраахтааҕытын босхолоон биэриэхпин баҕараҕыт дуо?» – диэн ыйыппыта Пилат. ¹⁰ Архиерейдар ордугурҕаан Кинини туттарбыттарын Пилат билэр этэ. ¹¹ Ол эрээри кинилэр Пилаттан Варавваны көрдөөн ыларга норуоту кикпиттэрэ.

¹² «Оччоҕо иудей Ыраахтааҕыта диэн ааттыыр Киһигитин мин хайдах гынабын?» – диэн Пилат хат ыйыппыта.

¹³ «Кириэскэ тиир – Кинини!» – эмиэ үөгүлэһэн барбыттара.

¹⁴ «Кини туох куһаҕаны оҥорбутай?» – диэбитэ Пилат.

Онуоха өссө сэтэрэн: «Кириэскэ тиир – Кинини!» – диэн үөгүлэспиттэрэ.

¹⁵ Онон Пилат норуот санаатын табаары, кинилэргэ Варавваны босхолообута, оттон Иисуһу таһыйтаран баран, тиирэн өлөрөргө биэрбитэ.

Рим буойуннара Иисус Христоһу элэк оҥостоллор

¹⁶ Буойуннар Кинини дыбарыас түгэҕэр баар хаһаарымаҕа илдьэн, онно бүтүн этэрээти мунньубуттара; ¹⁷ санныгар кыһыл сону саба быраҕан баран, хатыылаах ыарҕаттан венок өрөн, төбөтүгэр кэтэрдибиттэрэ, ¹⁸ уонна: «Иудей Ыраахтааҕыта, туругур!» – диэн айхаллаабыттара; ¹⁹ торуосканан төбөҕө охсуолаабыттара, силлээбиттэрэ-хаахтаабыттара, сөһүргэстии-сөһүргэстии, Киниэхэ сүгүрүйбүтэ буолбуттара. ²⁰ Дуоһуйуохтарыгар диэри, күлүү-элэк оҥостон баран, кыһыл сонун устан, Бэйэтин таҥаһын таҥыннарбыттара уонна өлөрө илдьибиттэрэ.

Кириэскэ тиирии

²¹ Ходуһаттан кэлэн ааһан иһэр Симон диэн ааттаах Киринеяттан төрүттээх киһини, Александр уонна Руф аҕаларын, Иисус кириэһин сүгэригэр күһэйбиттэрэ. ²² Иисуһу Голгофаҕа, ол аата «Бас уҥуоҕа» диэн ааттанар сиргэ аҕалбыттара. ²³ Туймаардар арыгыны иһэрдэ биэрбиттэрин, Кини испэтэҕэ. ²⁴ Иисуһу кириэскэ тиирбит дьон, таҥаһын үллэстээри, ким тугу ыларын быһаарсан түөрэх бырахсыбыттара.

²⁵ Кинини кириэскэ үс чаас саҕана+ 15:25 Үс чаас саҕана – сарсыарда тоҕус чааска. тиирбиттэрэ. ²⁶ Төбөтүн үрдүнэн буруйа – «Иудей Ыраахтааҕыта» диэн суруллан турара. ²⁷ Кинини кытта икки ороспуонньугу тиирбиттэрэ: биирин Кини уҥа өттүгэр, атынын хаҥас өттүгэр. ²⁸ Онон Суруйууларга «Кинини хара дьайдаахтарга тэҥнээбиттэрэ» диэн этиллибит туолбута+ 15:28 Сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга бу этии суох. . ²⁹ Ааһан иһээччилэр, сэнээбиттии кэҕиҥнэһэ-кэҕиҥнэһэ: «Ээй, Эн, Таҥара Дьиэтин урусхаллаан баран үс күнүнэн тутааччы! – диэн үөҕэллэрэ. – ³⁰ Бэйэҕин Бэйэҥ быыһан, кириэстэн түс!»

³¹ Архиерейдар эмиэ сокуонньуттардыын Кинини күлүү-элэк оҥостон: «Атыттары быыһыыра, оттон Бэйэтин быыһанар кыаҕа суох! – дэһэллэрэ. – ³² Христос, Израиль Ыраахтааҕыта, биһиги көрөн турдахпытына, сибилигин кириэстэн түстүн, дьэ оччоҕо итэҕэйиэхпит». Бэл Кинини кытта бииргэ тиириллибиттэр эмиэ үөҕэ турбуттара.

Иисус Христос өлүүтэ

³³ Алта чаас саҕана сир үрдүгэр им балай хараҥа бүрүүкээн тоҕус чааска диэри+ 15:33 Алта чаас саҕана... тоҕус чааска диэри – күн ортотуттан күнүс үс чааска диэри. оннук ыаһыран турбута. ³⁴ Тоҕус саҕана Иисус улаханнык саҥаран: «Элои! Элои! Ламма савахфани?» – диэбитэ. (Ол аата, тылбаастаатахха – «Таҥарам, Таҥарам! Эн Миигин тоҕо хааллардыҥ?»)

³⁵ Аттыгар турааччылартан сорохторо маны истэн: «Көр, Илияны ыҥырар!» – дэспиттэрэ.

³⁶ Ким эрэ сүүрэн тиийэн, гуупкаҕа уксууһу оборторон ылан тайахха иилэн баран, онтун Кини уоһугар үҥүлүтэ туран: «Бэйи тохтооҥ, Илия Кинини түһэрэ кэлэр эбит дуу, суох дуу, көрүөхпүт», – диэбитэ.

³⁷ Иисус улаханнык хаһыытаан баран, тыына быстыбыта.

³⁸ Таҥара Дьиэтин ис быыһа үөһэттэн алларааҥҥа тиийэ икки аҥыы хайа барбыта. ³⁹ Иисус иннигэр турбут сотник, Кини итинник хаһыытаан баран+ 15:39 Хаһыытаан баран – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга бу тыллар суохтар. өлбүтүн көрөн: «Бу Киһи чахчы Таҥара Уола эбит!» – диэн саҥа аллайбыта.

⁴⁰ Итини ыраахтан дьахталлар эмиэ көрөн турбуттара: кинилэр ортолоругар Мария Магдалина, кыра Иаков уонна Иосия+ 15:40 Иосия – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «Иосет». ийэлэрэ Мария итиэннэ Саломия бааллара. ⁴¹ Кинилэр Иисуһу Галилеяттан ыла батыһа сылдьаннар, Киниэхэ сулууспалаабыттара. Итини таһынан Кинини кытта Иерусалимҥа кэлсибит атын элбэх дьахтар баара.

Иисус Христоһу харайыы

⁴² Киэһэрбитин иһин (бу бээтинсэ, субуота иннинээҕи күн этэ), ⁴³ Сүбэ биллиилээх чилиэнэ, бэйэтэ эмиэ Таҥара Саарыстыбатын кэтэһэр киһи, Аримафеяттан төрүттээх Иосиф кэлэн, эр хаанын ылынан Пилакка киирбитэ уонна Иисуһу көрдөөбүтэ. ⁴⁴ Иисус хайыы-үйэ өлбүтүн истэн, Пилат соһуйбута, онон сотнигын ыҥыран ылан, Кини хаһан өлбүтүн ыйыппыта; ⁴⁵ сотниктан билэн баран, Иисуһу Иосифка бэрдэрбитэ. ⁴⁶ Иосиф болотуна атыылаһан аҕалбыта уонна Кинини кириэстэн түһэрэн, ол болотунатыгар суулаан баран, очуоска оҥоһуллубут хаспахха сытыарбыта; хаспах айаҕын тааһынан бүөлэтэ уурбута. ⁴⁷ Мария Магдалина уонна Иосия ийэтэ Мария Иисуһу ханна харайалларын көрөн турбуттара.

Иисус Христос тиллиитэ

¹ Субуота ааспытыгар Мария Магдалина, Иаков ийэтэ Мария уонна Саломия буоланнар, Иисуһу оҕунуохтуу бараары, үчүгэй сыттаах мас арыытын атыыласпыттара. ² Нэдиэлэ бастакы күнүгэр сарсыарда бэрт эрдэ, күн саҥа тахсыыта, хаспахха баран иһэн ³ бэйэлэрин икки ардыларыгар: «Ким биһиэхэ хаспах аан тааһын сыҕарытан биэриэй?» – диэн кэпсэппиттэрэ. ⁴ Арай көрбүттэрэ, таастара сыҕарытыллыбыт буолан биэрбитэ; ол сүүнэ улахан таас этэ. ⁵ Кинилэр иһирдьэ киирэннэр, уҥа диэки үрүҥ таҥастаах эдэр киһи олорорун көрөн уолуйа куттаммыттара.

« ⁶ Куттанымаҥ, – диэбитэ кини. – Эһиги кириэскэ тиириллибит Назарет Иисуһун көрдүүгүт; Иисус тиллибитэ, онон манна суох. Кинини сытыарбыт сирдэрэ бу баар. ⁷ Баран үөрэнээччилэригэр уонна Петрга этиҥ: „Иисус эһигини Галилеяҕа көһүтэр; эһиги Кинини, Бэйэтэ эппитин курдук, онно көрүөххүт“».

⁸ Дьахталлар хаспахтан тахсан, сүүрүүнэн барбыттара, тугу да өйдөөбөт буолуохтарыгар диэри куттаммыттара бэрдиттэн кимиэхэ да тугу да кэпсээбэтэхтэрэ.

Иисус Христос Мария Магдалинаҕа көстүүтэ

⁹ Иисус нэдиэлэ бастакы күнүгэр, сарсыарда эрдэ, тиллэн баран, бастакынан Мария Магдалинаҕа (урут киниттэн сэттэ абааһыны үүрэн таһаарбыта) көстүбүтэ. ¹⁰ Мария Кини үөрэнээччилэригэр, кутурҕаҥҥа ылларан ытаһа-соҥоһо олордохторуна тиийэн, тугу көрбүтүн кэпсээбитэ. ¹¹ Кинилэр Иисус тыыннааҕын уонна Мария Кинини көрбүтүн истэн да баран, итэҕэйбэтэхтэрэ.

Иисус Христос икки үөрэнээччитигэр көстүүтэ

¹² Бу кэнниттэн Иисус аны икки үөрэнээччитигэр, дэриэбинэҕэ баран истэхтэринэ, аара суолга атын дьүһүннэнэн көстүбүтэ. ¹³ Олор төннөн кэлэн үөрэнээччилэргэ кэпсээбиттэрэ эрээри, кинилэри эмиэ итэҕэйбэтэхтэрэ.

Иисус Христос уон биир үөрэнээччитигэр көстүүтэ

¹⁴ Кэлин Иисус уон биир үөрэнээччигэ барыларыгар аһыы олордохторуна көстөн кэлэн, итэҕэлэ суохтарын, тыйыс сүрэхтээхтэрин, Кини тиллибитин көрбүттэри итэҕэйбэтэхтэрин иһин, хомуруйбута. ¹⁵ Итиэннэ кинилэргэ эппитэ: «Эһиги аан дойду устун сылдьан бар дьоҥҥо Евангелиены иһитиннэриҥ. ¹⁶ Ким итэҕэйэн сүрэхтэммит – быыһаныа, ким итэҕэйбэтэх – дьүүллэниэ. ¹⁷ Итэҕэйбиттэри дьикти бэлиэлэр арыаллыахтара: кинилэр Мин ааппынан дьонтон абааһылары үүрэн таһаарыахтара, саҥа тылларынан саҥарыахтара; ¹⁸ моҕойдору сыгынньах илиилэринэн ылыахтара; дьааттаах сүлүһүнү да истэхтэринэ, туох да буолуохтара суоҕа; ыарыһахтарга илиилэрин ууран туран үҥтэхтэринэ, олор үтүөрүөхтэрэ».

Айыы Тойон Халлааҥҥа барыыта

¹⁹ Айыы Тойон+ 16:19 Айыы Тойон – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «Айыы Тойон Иисус». маны этэн баран, Халлааҥҥа тахсан Таҥара уҥа өттүгэр олорбута. ²⁰ Оттон үөрэнээччилэрэ сир-сир устун сылдьан Айыы Тойон көмөтүнэн бар дьону үөрэппиттэрэ. Кинилэр үөрэтэр үөрэхтэрин Иисус эппит дьикти бэлиэлэрэ бигэргэтэллэрэ. Аминь+ 16:9-20 Сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга бу кэрчик суох, оттон сорохторугар маннык кылгас түмүк баар: «Кинилэр Аанньал тугу эппитин барытын Петрга уонна кини аргыстарыгар кылгастык кэпсээн биэрбиттэрэ. Онтон Иисус Бэйэтэ көстөн, кинилэри бүтэһиктээх быыһаныы туһунан өлбөт-сүппэт сибэтиэй Евангелиены Илинтэн Арҕааҥҥа диэри иһитиннэртэрэ ыыппыта. Аминь». .