ЕВРЕЙДЭРГЭ

СИБЭТИЭЙ ПАВЕЛ АПОСТОЛ+ Бу сурук автора ким буолара чуолкай биллибэт. Аполлос, Петр, Стефан, Филипп эбэтэр Епафрас буолуохтарын сөп диэн араас сабаҕалааһын баар. ЕВРЕЙДЭРГЭ ИЛДЬИТ СУРУГА

¹ Былыр Таҥара бэрт элбэҕи биһиги өбүгэлэрбитигэр ымпыгар-чымпыгар тиийэ сиһилии, араас быһыылаахтык пророктарынан этиппитэ, ² оттон бу тиһэх кэмҥэ Кини биһиэхэ Уолунан этиттэ. Таҥара туох баары барытын Уолун бас билиитигэр биэрбитэ, Кининэн үйэлэри айбыта. ³ Уола, Аҕатын кэрэмэн килбиэнин сыдьаайа, ис дьиҥин уобараһа, сири-халлааны барытын этэр тылын күүһүнэн салайар. Кини биһиги аньыыбытын-харабытын Бэйэтинэн+ 1:3 Бэйэтинэн – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга бу тыл суох. ыраастаан баран, үөһэ баар улуу бүрүстүөл уҥа өттүгэр олорбута.

Таҥара Уола Аанньаллардааҕар үрдүк

⁴ Онон Киниэхэ Аҕатыттан тиксибит аат Аанньаллар ааттарынааҕар төһөнөн үрдүгүй да, соччонон Кини, эмиэ уруккутун курдук, кинилэрдээҕэр улуу буолбута. ⁵ Аанньалларга биирдэстэригэр эмэ хаһан эмит Таҥара: «Эн Мин Уолум буолаҕын, Мин бүгүн Эйигин төрөттүм», – уонна: «Киниэхэ Мин Аҕата буолуом, Кини Миэхэ Уолум буолуо», – диэн эппиттээҕэ дуо? ⁶ Оттон Бастакы Уолун аан дойдуга киллэрэригэр эмиэ+ 1:6 Аан дойдуга киллэрэригэр эмиэ – эбэтэр «аан дойдуга эмиэ киллэрэригэр». : «Таҥара Аанньаллара бары Киниэхэ сүгүрүйүөхтүннэр», – диир. ⁷ Аанньалларын туһунан: «Эн Аанньалларгын тыын+ 1:7 Тыын – «руах» диэн еврей тыла итиэннэ «пнеума» диэн грек тыла «тыын» уонна «тыал» диэн суолталаахтар. , оттон чаҕардаргын төлөннөөх уот гынаҕын», – диир буоллаҕына, ⁸ Уолун туһунан маннык этэр: «Таҥара, Эн бүрүстүөлүҥ үйэттэн үйэҕэ баар; Эн ыраахтааҕылыыр торуоскаҥ – кырдьыгы өрө тутуу. ⁹ Таҥара, Эн дьиҥ кырдьыгы таптыырыҥ, токур-туора суоллары тумнарыҥ иһин, Таҥараҥ Эйигин атыттардааҕар өрө таһааран, үрдүк үөрүүнү тосхойор елей арыытынан аҕаата». ¹⁰ Итиэннэ өссө этэр: «Айыы Тойон, маҥнай Эн сири олохтообутуҥ, халлаан эмиэ Эн уран тарбаҕыҥ оҥоһуга; ¹¹ сир-халлаан симэлийэ сүтүөҕэ, оттон Эн куруук баар буолуоҥ; туох барыта сон курдук элээмэтэ эрэ хаала эргэриэҕэ; ¹² сири-халлааны таҥас курдук суулуу туттаххына, олоччу барыта уларыйыаҕа+ 1:12 Олоччу барыта уларыйыаҕа – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «Таҥас курдук уларыйыаҕа». . Арай Эн мэлдьи бииргин, уларыйбаккын, – Эн үллэр үйэҥ муҥурдаммат».

¹³ Таҥара Аанньаллартан хайаларыгар эмэ хаһан эмэтэ: «Өстөөхтөргүн үктэл оҥостон олорор гына Эйиэхэ самнаран биэриэхпэр диэри, Мин уҥа өттүбэр олор», – диэн эппиттээҕэ дуо? ¹⁴ Кинилэр бука бары быыһаныахтаах дьоҥҥо көмөҕө ыытыллар, сорукка сылдьар тыыннар буолбатахтар дуо?

Халбаҥнаабат чиҥ буоларга ыҥырыы

¹ Дьэ ол иһин биһиги сүүрүккэ оҕустарбат туһугар, тугу истибиппитигэр ураты улахан болҕомтону ууруох тустаахпыт. ² Аанньалларынан этиттэриллибит тыл чиҥэ бэрт буолан, онтон ханнык да туорааһын, бас бэриммэт буолуу сөптөөх буруйга тардыллар эбит буоллаҕына, ³ маҥнай Айыы Тойон илэ Бэйэтинэн биллэрбит, онтон ону Киниттэн Бэйэтиттэн истибит дьон бигэргэппит итиччэлээх улуукан быыһабылын аахайбатахпытына, биһиги буруйтан-сэмэттэн хайдах куотуохпутуй? ⁴ Таҥара итини барытын эҥин араас сөҕүмэр бэлиэтинэн, дьиктитинэн, араас күүстээх дьайыытынан итиэннэ Бэйэтин көҥүлүнэн Сибэтиэй Тыынын биэртэлээн туоһулаан турар буолбатах дуо?

Быыһанар суолу Солооччу

⁵ Биһиги этэр кэнэҕэски сирбитин-халлааммытын Таҥара Аанньаллар бас билиилэригэр анаабатаҕа; ⁶ ким эрэ Суруйууларга бу туһунан дьэҥкэтик этэр: «Киһи диэн кимий? Эн кинини тоҕо өйдүү-саныы сылдьаҕын? Киһи уола диэн кимий? Киниэхэ тоҕо кыһаллар-мүһэллэр буолаҕын? ⁷ Быстах кэмҥэ кинини Аанньаллартан намтаттыҥ; албан ааты, үрдүк чиэһи төбөтүгэр иилии кэтэртиҥ, айбытыҥ барытын үрдүнэн кинини туруордуҥ+ 2:7 Айбытыҥ барытын үрдүнэн кинини туруордуҥ – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга бу тыллар суохтар. , ⁸ барытын кини атаҕын анныгар уурдуҥ». Ол аата Таҥара туох баары барытын, тугу да ордорбокко, киһиэхэ бас бэриннэрбит гынан баран, билигин көрөрбүтүнэн, киниэхэ барыта өссө да толору бас бэринэ илик; ⁹ ол эрээри хас биирдии киһи туһугар Таҥара илгэлээх үтүөтүнэн олоҕун толук уураары, Аанньаллартан быстах кэмҥэ намтатыллыбыт Иисус, өлөр өлүү сорун-муҥун тулуйбутун иһин, албан аакка, үрдүк чиэскэ тиксибитин көрөбүт.

¹⁰ Туох баар барытын төрдө-төрүөтэ, сыала-соруга буолар Таҥара үтүмэн үгүс уолаттарын Бэйэтин килбиэннээх сырдыгар киллэрэр туһугар, кинилэр быыһанар суолларын Солооччуну, эрэйи-муҥу көрдөрөн, эҥкилэ суох гыныахтаах этэ. ¹¹ Сибэтии гынааччы да, сибэтии буолааччылар да бары Аҕалара биир буолан, Кини бу дьону бырааттарым диэн симиттибэккэ этэр: ¹² «Бырааттарбар Эн ааккын иһитиннэриэм, кинилэр түмсүүлэригэр киирэн Эйигин туойуом». ¹³ Итиэннэ: «Инникитин да Мин Киниэхэ эрэниэм, – диэн баран, эбэн этэр: – Таҥара Миэхэ биэрбит оҕолорун кытта Мин бу баарбын». ¹⁴ Оттон бу оҕолор эттээхтэрин-хааннаахтарын быһыытынан, Кини эмиэ, өлөрөр-өһөрөр былаастаах адьарай күүһүн Бэйэтинэн өлөн туран өһүлээри, өлөртөн куттанан саллар саастарын тухары кулут буолбуттары быыһаары, эмиэ кинилэр курдук эттээх-хааннаах киһи буолбута. ¹⁶ Онон Кини Аанньаллар киэннэрин буолбакка, Авраам удьуордарын айылҕаларын айылҕа гыммыта+ 2:16 Онон Кини Аанньаллар киэннэрин буолбакка, Авраам удьуордарын айылҕаларын айылҕа гыммыта – эбэтэр «Кини Аанньалларга буолбакка, Авраам удьуордарыгар көмөлөһө кэлэр». . ¹⁷ Дьэ ол иһин, Кини Таҥара иннигэр амарах сүрэхтээх эрэллээх Архиерей буолан, норуот аньыытын-харатын бырастыы гыннарар туһугар, бырааттарыгар бары өттүнэн дьүөрэлэһиэхтээх этэ. ¹⁸ Кини Бэйэтэ тургутууну тулуйбут буолан, тургутулла сылдьар дьоҥҥо хайа баҕарар көмөлөһөр кыахтаах.

Таҥара Уола Моисейдааҕар үрдүк

¹ Онон, Халлааҥҥа бииргэ ыҥырыллыбыт сибэтиэй бырааттарбыт, өйгүтүн-санааҕытын бүтүннүүтүн итэҕэлбит Апостолыгар уонна Архиерейыгар Иисус Христоска+ 3:1 Иисус Христоска – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «Иисуска». туһаайыҥ. ² Урут Моисей Таҥара дьиэтигэр бүттүүнүгэр бэриниилээҕин курдук, Иисус Христос эмиэ Кинини туруорбут Таҥараҕа бэриниилээх. ³ Дьиэни туттарбыт киһи дьиэтээҕэр үрдүктүк сыаналанарын быһыытынан, Кини Моисейдааҕар быдан улахан албан аакка тиксибитэ. ⁴ Дьиэни киһи тутар, оттон туох баары барытын Таҥара туппута. ⁵ Моисей Кини дьиэтин+ 3:5 Кини дьиэтин – Кини норуотун. эрэллээх үлэһитэ этэ: Таҥара кэнэҕэс тугу этиэхтээҕин дьоҥҥо кини кэрэһилээбитэ; ⁶ оттон Христос – бу дьиэни салайар Таҥара эрэллээх Уола. Онон биһиги эр санаабытын, киэн туттар эрэлбитин тиһэҕэр тиийэ бигэтик+ 3:6 Тиһэҕэр тиийэ бигэтик – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга бу тыллар суохтар. энчирэппэккэ тиэртэхпитинэ, Кини дьиэтэ буолабыт.

Таҥара норуотун уоскулаҥа

⁷ Дьэ ол иһин Сибэтиэй Тыын этэрин курдук: «Бүгүн Кини саҥатын иһиттэххитинэ, ⁸ кураайымаҕа тургутуу кэмигэр утарыласпыккыт курдук, сүрэххитин тыйыһырдымаҥ. ⁹ Онно эһиги өбүгэлэргит Мин дьайыыбын түөрт уон сылы быһа көрө сылдьан, Миигин тургутан, үтэн-анньан көрөллөрө. ¹⁰ Мин онтон абаран ол көлүөнэ дьоҥҥо: „Биир кэм хараҥаҕа муна-тэнэ сылдьаллар, Мин суолбун-ииспин билбэттэр“, – диэбитим. ¹¹ Ол иһин абаран-сатаран андаҕайбытым: „Мин уоскулаҥнаах дойдубар кинилэр киириэхтэрэ суоҕа!“»

¹² Онон, бырааттарым, эһигиттэн ким да итэҕэйбэт өһөгөйдөөх сүрэхтэнэн, тыыннаах Таҥараттан тэйбэтин туһугар, өйдөөн-төйдөөн сылдьыҥ. ¹³ Ким эмэ аньыы албыныгар киирэн биэрэн, тыйыһыран туора туран хаалбатын туһугар, күн аайы, «бүгүн»+ 3:13 Бүгүн – Христос иккиһин кэлиэр диэри. диирбит тухары, бэйэ-бэйэҕитин өйдөтүһэ-үөрэтиһэ сылдьыҥ. ¹⁴ «Бүгүн, Кини саҥатын истэн баран, уруккугут курдук, утарылаһымаҥ», – диэн этиллибитинии, бу аан бастакыттан ылыммыт бигэ санаабытын тиһэҕэр тиийэ ыһыктыбатахпытына, биһиги Христос кыттыгастаахтара буолабыт. ¹⁶ Оттон ол истибиттэртэн сорохторо утарылаһан тураллар гынан баран, Моисей Египеттэн таһаарбыт дьоно бүттүүннэрэ буолбатах. ¹⁷ Түөрт уон сыл устата Таҥара кимнээххэ уордайда этэй? Аньыыны оҥорон, уҥуохтара кураайымаҕа тэлгэнэн хаалбыт дьоҥҥо буолбатах этэ дуо? ¹⁸ «Мин уоскулаҥнаах дойдубар киириэхтэрэ суоҕа» диэн кимнээҕи утаран андаҕайда этэй? Бас бэриммэтэх дьону утаран буолбатах дуо? ¹⁹ Онон кинилэр итэҕэйбэккэлэр, онно кыайан киирбэтэхтэрин көрөбүт.

¹ Дьэ ол иһин, Таҥара биһиэхэ уоскулаҥы биэриэх буолбут эрэннэриитэ күүстээҕин тухары, онно тиксэр тоҕоостоох түгэни мүччү тутан туора туран хаалбат гына, сэрэнэн сылдьыаҕыҥ. ² Евангелиены биһиэхэ эмиэ, кинилэргэ курдук, иһитиннэрбиттэрэ; ол гынан баран, кинилэр истибит тылларын итэҕэллэринэн иҥэриммэтэх буоланнар, онтон тугу да туһаламматахтара. ³ Төһө да Таҥара үлэтэ аан дойду саҕаланыыта түмүктэммитин иһин, биһиги итэҕэйбит дьон Кини: «Мин уоскулаҥнаах дойдубар кинилэр киириэхтэрэ суоҕа диэн уордайан туран андаҕайдым», – диэбит уоскулаҥар тиксэбит. ⁴ Суруйууларга ол сэттис күн туһунан: «Сэттис күнүгэр Таҥара бары үлэтиттэн барытыттан сынньаммыта», – диэн этиллэр. ⁵ Итиэннэ өссө этиллэр: «Мин уоскулаҥнаах дойдубар кинилэр киириэхтэрэ суоҕа». ⁶ Евангелиены урут истибит дьон, бас бэриммэккэлэр, онно кыайан киирбэтэхтэрэ; ол гынан баран уоскулаҥҥа тиксиэхтээх атын дьон эмиэ баалларынан, ⁷ Кини «бүгүн» диэн этиллэр күнү хат аныыр. Ол туһунан Кини итиччэ уһун кэм кэнниттэн, инники ахтыллыбытын курдук, Давид псаломугар: «Бүгүн Кини саҥатын иһиттэххитинэ, сүрэххитин тыйыһырдымаҥ», – диэн этэр. ⁸ Иисус Навин кинилэргэ уоскулаҥы биэрбитэ эбитэ буоллар, Таҥара атын күн туһунан этэ да барыа суоҕа этэ. ⁹ Ол аата Таҥара норуотун өссө сэттис күн уоскулаҥа күүтэр. ¹⁰ Онно тиксибит киһи, Таҥара Бэйэтин үлэтиттэн сынньаммытын курдук, эмиэ бары үлэтиттэн барытыттан сынньаныаҕа. ¹¹ Онон бас бэриммэт буолуу куһаҕан холобурун ким да батыспатын туһугар, бу уоскулаҥҥа тиксэр иһин кыһаллыаҕыҥ.

¹² Таҥара тыла икки өттүнэн биилээх ханнык да батастааҕар сытыы: бу тыл киһи дууһата тыынын, уҥуоҕа силиитин кытта тиксиһэр сиригэр тиийэ өтөн киирэн, кини өйүн-санаатын, сүрэҕин баҕатын ыараҥнатан көрөр. ¹³ Таҥараттан туох да кистэнэр кыаҕа суох, айбыта барыта Киниэхэ, ытыска уурбуттуу, аһаҕастык ырылыччы көстөн турар: биһиги тугу оҥорбуппутун барытын Кини иннигэр отчуоттуохпут.

Биһиги Архиерейбыт

¹⁴ Онон, Таҥара Уола Иисус Христос курдук халлааннары курдаттаабыт улуукан бэйэлээх Архиерейдаахпыт быһыытынан, бу итэҕэлбитин кытаанахтык тутуһуоҕуҥ. ¹⁵ Кини – биһиги туспутугар кыһаллар-мүһэллэр Архиерей – мөлтүүр-ахсыыр кэммитигэр биһигини аһынар-харыһыйар кыахтаах, Кини эмиэ биһиги курдук бары өттүнэн тургутууну ааспыта, арай атына диэн аньыыны-хараны оҥорботоҕо. ¹⁶ Онон көмө эрэйэр кэммитигэр Таҥара үтүө сыһыанын, амарах тапталын көрсөрбүт туһугар, илгэлээх үтүө бүрүстүөлүгэр, куттаммакка, чугаһыаҕыҥ.

¹ Архиерей буоларга дьонтон сүүмэрдэнэн талыллар киһи аньыыны-хараны толуйан, Таҥараҕа бэлэх, сиэртибэ биэрэн, бар дьон туһугар Таҥараҕа сулууспалыырга ананар. ² Кини, бэйэтэ эмиэ мөлтүүр-ахсыыр киһи буолан, билбэт-көрбөт, муна-тэнэ сылдьар дьону аһынар кыахтаах, ³ ол иһин норуотун да, бэйэтин да туһугар аньыы толуйан сиэртибэ биэриэхтээх.

⁴ Архиерей буолар үрдүк чиэскэ киһи аҥаардастыы баҕатыйан, талаһан тиксибэт, арай Аарон курдук – Таҥара ыҥырбыт киһитэ эрэ тиксэр.

⁵ Христос эмиэ Архиерей буолар чиэһи Бэйэтинэн көрдөөн ылбыт буолбатах – «Эн Мин Уолум буолаҕын, Мин бүгүн Эйигин төрөттүм» диэбит Таҥара Киниэхэ бу үрдүк солону биэрбитэ. ⁶ Итини тэҥэ Суруйууларга «Эн үйэлэр тухары Мелхиседек курдук Аҕабыыт буолаҕын диэн эмиэ этиллэр». ⁷ Христос өссө сиргэ сылдьан, Кинини өлөр өлүүттэн быыһыыр кыахтаах Таҥара иннигэр туран күүскэ ааттаһан, хараҕын уутун тоҕон, истиҥ ытыктабылынан көрдөһүүтүн ылыннарбыта. ⁸ Төһө да Уола буоллар, Кини эрэйи-муҥу тулуйан туран, Аҕатын көҥүлүн толоро үөрэммитэ; ⁹ итиэннэ ситэн-хотон баран, Кинини истэр дьоҥҥо барыларыгар үйэлэр тухары быыһанар төрүөт буолбута. ¹⁰ Онон Таҥара Мелхиседегы анаабытын курдук, Кинини эмиэ Архиерейынан анаабыта.

Эҥкилэ суох буоларга ыҥырыы

¹¹ Бу туһунан бэрт элбэҕи кэпсэтиэхпитин сөп этэ гынан баран, эһиги истэр дьоҕургутун сүтэрэҥҥит, өйдүүргүт күчүмэҕэй буолбут. ¹² Күн-дьыл көрдөрөрүнэн, хайыы-үйэ атыттары үөрэтэ сылдьыахтаах этигит гынан баран, билигин бэйэҕитин Таҥара тылын бастакы кэрдиистэригэр хат үөрэтиэххэ наада буолбут; эһиэхэ үүт эрэ аһылык сөптөөх, кытаанах аһы эһиги кыайбаккыт. ¹³ Оттон үүт аһылыктаах ханнык баҕарар киһи, кэм да кыһыл оҕонон сылдьар буолан, кырдьык тылын кыайан арааран өйдөөбөт. ¹⁴ Өйдөрө-санаалара эрчиллэн, үтүөнү-мөкүнү араара үөрэммит сиппит-хоппут эрэ дьоҥҥо кытаанах ас сөптөөх.

¹ Онон Христос үөрэҕин маҥнайгы кэрдиистэрин хаалларан, ситии-хотуу үрдүк чыпчаалыгар дьулуһуоҕуҥ. Өлүүгэ тиэрдэр суолтан-иистэн төннүү, Таҥараҕа итэҕэл, сүрэхтэнии, илиини ууран туран үҥүү, өлбүттэр тиллиилэрин уонна бүтэһиктээх дьүүл туһунан үөрэх акылаатын хат түһэрэ сатыы сылдьымыаҕыҥ, ³ иннибит диэки дьулуруйан иһиэҕиҥ! Таҥара биэрдэҕинэ, бу биһиэхэ кыаллыаҕа. ⁴ Оттон биирдэ сыдьаайар сырдыкка сылдьан, мэҥэ Халлаан бэлэҕин амсайан, Сибэтиэй Тыыҥҥа тиксиһэн, Таҥара тыла хайдах курдук үтүөтүн, кэнэҕэс үйэ күүстэрэ хайдахтарын билэн да баран, итэҕэллэрин сиргэ-буорга тэпсибит, бэйэлээх бэйэлэрин илиилэринэн Таҥара Уолун хаттаан кириэскэ тиирэр, күлүүгэ-элэккэ ыытар дьону хат көнө суолга киллэрэр кыаллыбат. ⁷ Өҥ дьыл ардаҕын элбэхтик хото иҥэриммит сир бурдук үүннэрээччилэргэ үчүгэй үүнүүнү биэрэр буоллаҕына, Таҥара алгыһын ылар; ⁸ оттон хатыылаах ыарҕа, эрбэһин эрэ үүнэр сирэ туох да туһата суох буолан, кырыыска эрэ турар кутталлаах; оннук сир бүтэр уһугар уокка умайар.

Таҥара бигэ эрэннэриитэ

⁹ Ол эрээри, таптыыр бырааттарым, төһө да маннык эттэрбит, эһигини быдан ордук туруктаахтар, быыһанар суолу тутуһаллар диэн эрэнэ саныыбыт. ¹⁰ Кырдьыгы көрөр Таҥара эһиги дьайыыларгытын, урут да, билигин да сибэтиэйдэргэ туһалаан, Кини аатын ааттаан көрдөрбүт тапталгытын+ 6:10 Сибэтиэйдэр – Таҥара дьоно. Тапталгытын – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «тапталгыт дьыалатын». умнуо суоҕа. ¹¹ Эһиги хас биирдиигит тиһэҕэр тиийэ, эрэнэр эрэлгит толору туолуор диэри, дьулуһаргытын мөлтөппөккүтүгэр, сүрэҕэлдьиири билбэккитигэр, Таҥара эрэннэрбит нэһилиэстибэтигэр итэҕэллэринэн, кытаанах тулуурдарынан тиксэр дьон холобурун батыһан иһэргитигэр баҕарабыт.

¹³ Таҥара Авраамҥа эрэннэрэригэр, Таҥараттан үрдүк атын ким да суох буолан, Бэйэтинэн андаҕайан: ¹⁴ «Мин эйигин муҥура суох алгыһынан алгыам, үтүмэн үгүс удьуору эйиэхэ биэриэм», – диэбитэ. ¹⁵ Онон ол эрэннэриллибити Авраам кытаанах тулуурунан ылбыта. ¹⁶ Дьон мэлдьи үрдүгүнэн андаҕайаллар, кинилэр мөккүөрдэрин андаҕар тохтотор. ¹⁷ Ол иһин Таҥара эмиэ Кини эрэннэрбитин ылыахтаах дьоҥҥо Бэйэтин көҥүлэ уларыйбатын ордук дьэҥкэтик көрдөрүөн баҕаран, андаҕар тылын туттубута. ¹⁸ Таҥара кырдьыгы эрэ этэр бу икки уларыйбат суола биһигини, Кини халыҥ хаххатыгар сылдьааччылары, иннибитигэр баар эрэли кытаанахтык тутуһарбытын көҕүлүүр. ¹⁹ Бу эрэл биһиги дууһабыт бигэ-таҕа, эрэбиллээх дьаакыра буолан, кичэбиллээх быыс кэннигэр – Сибэтиэйтэн Сибэтиэйгэ киирэр. ²⁰ Үйэлэр тухары Мелхиседек курдук Архиерей буолан, Иисус онно биһиги туспутугар маҥнайгынан киирбитэ.

Христос уонна Мелхиседек

¹ Салим ыраахтааҕыта Мелхиседек Үрдүк Таҥара аҕабыыта этэ. Кини ыраахтааҕылары кыайан-хотон төннөн иһэр Авраамы көрсөн алҕаабытыгар, ² Авраам сэриилээн ылан илдьэ иһэр баайын уон гыммыт биирин киниэхэ өлүүлээн биэрбитэ. «Мелхиседек» диэн аат, бастакытынан, «кырдьыктаах ыраахтааҕы» диэн, оттон, иккиһинэн, кини Салим ыраахтааҕыта буоларын быһыытынан, «эйэни тэрийэр ыраахтааҕы» диэн суолталаах. ³ Аҕата-ийэтэ кимэ, төрдө-ууһа, олоҕо хаһан саҕаламмыта да, түмүктэммитэ да биллибэт Мелхиседек, Таҥара Уолугар дьүөрэлэнэн, үйэлэр тухары аҕабыыт буолбута.

⁴ Бу киһи хайдахтаах курдук сүдүтүн эһиги бэйэҕит санаан көрүҥ: бэл Авраам, Израиль улуу өбүгэтэ, илдьэ иһэр бастыҥ баайыттан уон гыммыт биирин киниэхэ быһан биэрэр! ⁵ Аҕабыыттар, Левий удьуордара, норуоттан, ол аата бырааттарыттан, төһө да кинилэр эмиэ Авраамтан төрүттээх буоллаллар, Сокуон быһыытынан дэһээтинэ+ 7:5 Дэһээтинэ (нууч. десятина) – үүнүү биитэр дохуот уон гыммыт биирэ. Моисей Сокуонун быһыытынан Израиль дьоно дохуоттарын уонна үүнүүлэрин уон гыммыт биирин левиттэргэ, аҕабыыттарга биэрэллэрэ. ылар бырааптаахтар.

⁶ Оттон бу киһи, Левийтэн төрүттээх да буолбатар, Авраам баайын уон гыммыт биирин ылар итиэннэ кинини, Таҥара эрэннэриитин ылбыт киһини, алгыыр! ⁷ Үрдүкү турааччы хаһан да бэйэтиттэн кыраны алгыыра мөккүөрэ суох. ⁸ Манна дэһээтинэни өлөр оҥоһуулаах дьон ылаллар, оттон онно Суруйуулар тыыннаах диэн туоһулуур киһилэрэ ылбыт. ⁹ Ол аата Авраам баайын уон гыммыт биир өлүүтүн Мелхиседеккэ биэрэригэр Левий бэйэтинэн киниэхэ дэһээтинэ биэрбит диэххэ сөп, ¹⁰ тоҕо диэтэххэ, Мелхиседек Авраамы көрсөрүгэр, Левий өссө төрүү илигэ, этэргэ дылы, өбүгэтин этигэр-хааныгар баара.

¹¹ Онон, киһи эҥкилэ суох буолуута левиттэр үлэлэринэн ситиһиллэрэ эбитэ буоллар (Сокуон, левиттэр үлэлэригэр олоҕуран, норуокка бэриллибитэ), оччоҕо туох кыһалҕаттан Ааронтан ураты Мелхиседек курдук аҕабыыт тахсан кэлиэ этэй? ¹² Аҕабыыттар ис тутуллара уларыйдаҕына, Сокуон эмиэ уларыйыахтаах. ¹³ Оттон Кини, Суруйууларга этиллээччи, олох атын аҕа ууһуттан төрүттээҕэ; бу аҕа ууһуттан өссө биир да киһи сиэртибэнньиккэ чугаһыы илигэ. ¹⁴ Моисей буоллаҕына аҕабыыттар тустарынан этэригэр, Айыы Тойоммут сыдьаайа үүнэн тахсыбыт Иудатын аҕатын ууһун төрүт да ахтыбат. ¹⁵ Онон киһи төрдүн-ууһун сокуонунан буолбакка, бараммат олох былааһынан анаммыт чыҥха атын, Мелхиседек курдук Аҕабыыт тахсан кэлбитэ дьэҥкэтик көстөр. ¹⁷ Бу туһунан Суруйууларга: «Эн үйэлэр тухары Мелхиседек курдук Аҕабыыт буолаҕын», – диэн этиллэр. ¹⁸ Онон урукку кэриэс мөлтөх, туһата суох буолан ууратыллар, ¹⁹ тоҕо диэтэххэ, Сокуон өссө тугу даҕаны эҥкилэ суох турукка тиэрдэ илигэ; биһиэхэ ол оннугар биһигини Таҥараҕа чугаһатар саҥа ордук эрэл бэриллэр.

²⁰ Маныаха эмиэ андаҕара суох хайдах да табыллыбат. ²¹ Урукку аҕабыыттар үлэҕэ ананалларыгар ханнык да андаҕар этиллибэт этэ, оттон Кини туһунан: «Айыы Тойон андаҕайда, Кини бу андаҕарын уларытыа суоҕа: Эн үйэлэр тухары Мелхиседек курдук+ 7:21 Мелхиседек курдук – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга бу тыллар суохтар. Аҕабыыт буолаҕын», – диэн этиллэр. ²² Маннык андаҕар этиллэн, Иисус уруккутааҕар быдан ордук сөбүлэһии мэктиэлээччитэ буолар.

²³ Урут сиэртибэ биэрэр үлэһиттэр элбэх этилэр; өлөр оҥоһуулаах дьон буолан, кинилэр солбулла тураллара. ²⁴ Оттон үйэлэр тухары баар Архиерей ытык сулууспата хаһан да солбуллубат; ²⁵ онон Кини көмөтүнэн Таҥараҕа кэлэр дьон туһугар көрдөһөөрү, Кини өрүү тыыннаах буолан, кинилэри мэлдьи быыһыыр кыахтаах.

²⁶ Дьэ бу маннык сибэтиэй, кыырпах да саҕа хара санаа сыстыбатах, эҥкилэ суох ыраас, аньыылаахтартан араарыллыбыт, халлааннар үрүт өттүлэригэр ылыллыбыт Архиерей биһиэхэ баар буолуохтаах этэ. ²⁷ Кини Бэйэтин биирдэ бүтэһиктээхтик сиэртибэлэнэн, күн аайы урукку архиерейдар курдук маҥнай бэйэтин, онтон норуот аньыытын-харатын иһин сиэртибэ биэрэ турарга наадыйбат. ²⁸ Урут Моисей Сокуонунан, төһө да итэҕэстээхтэрин, мөлтөх өрүттэрдээхтэрин иһин, дьон архиерей буолаллара, оттон Сокуон кэнниттэн этиллибит Таҥара андаҕар тылынан Кини үйэлэр тухары эҥкилэ суох Уола Архиерейынан анаммыта.

Саҥа сөбүлэһии эргэтээҕэр ордук

¹ Онон бу кэпсэтиибит сүрүн суолтата маннык: биһиги Халлааҥҥа улуу бүрүстүөл уҥа өттүгэр олорор, бары кыһалҕабытыгар барытыгар көмөлөһөр Архиерейдаахпыт. ² Кини Халлааҥҥа баар дьиҥнээх Сибэтиэйтэн Сибэтиэйгэ – дьон туруорбатах, Айыы Тойон Бэйэтэ туруорбут дьиҥ Скиниятыгар – сулууспалыыр. ³ Ханнык баҕарар архиерей бэлэх-туһах, сиэртибэ биэрэр аналлаах, онон Кини эмиэ тугу эрэ сиэртибэ биэриэхтээх этэ. ⁴ Манна сиргэ хаалбыта эбитэ буоллар, Кини олох да аҕабыыт буолуо суоҕа этэ, тоҕо диэтэххэ, манна, иудей Сокуонун быһыытынан, сиэртибэ биэрэр атын аҕабыыттар бааллар. ⁵ Моисейга, Скинияны туруорарыгар, «Көр эрэ, барытын, хайаҕа көрбүт холобургун үтүгүннэрэн оҥор» диэн этиллибитин курдук, кинилэр халлааннааҕы омоонун, күлүгүн үтүгүннэрэн үлэлииллэр; ⁶ оттон Кини туохтан да ордук суоллары эрэннэриигэ тирэҕирэр саҥа сөбүлэһии – саҥа кэс тыл – мэктиэлээччитэ буолан, өссө ордук ытык сулууспаҕа тиксибитэ.

⁷ Маҥнайгы сөбүлэһии эҥкилэ суоҕа эбитэ буоллар, атын сөбүлэһиини оҥорсор сорук туруо суоҕа этэ. ⁸ Ол иһин пророк кинилэри хомуруйан этэр: «Көр бу, Израиль норуотун, Иуда норуотун кытта саҥа сөбүлэһии оҥорсор кэмим кэлэн эрэр, – диир Айыы Тойон; – ⁹ Бу кинилэр өбүгэлэрин Египет сириттэн таһаараары, илиилэриттэн сиэтэн туран оҥорсубут сөбүлэһиибиттэн чыҥха атын сөбүлэһии буолуоҕа. Кинилэр өбүгэлэрэ Мин кэс тылбын кэспиттэрэ, ол иһин Мин кинилэртэн киэр хайыспытым, – диир Айыы Тойон; – ¹⁰ Ол кэнниттэн Израиль норуотун кытта оҥорсор сөбүлэһиим бу баар, – диир Кини: – Сокуоннарбын өйдөрүгэр-санааларыгар иҥэриэҕим, сүрэхтэригэр-быардарыгар суруйуоҕум; Мин кинилэр Таҥаралара буолуоҕум, кинилэр Мин норуотум буолуохтара. ¹¹ Оччоҕо ким да чугастааҕытын+ 8:11 Чугастааҕытын – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «ыалын». , бэйэтин быраатын, «Айыы Тойону» бил диэн үөрэтэ сатыа суоҕа: ол курдук кыратыттан улуутугар тиийэ бары Миигин билиэхтэрэ, тоҕо диэтэххэ, ¹² кинилэр алҕастарыгар Мин аһыныгастык сыһыаннаһыаҕым, аньыыларын да, Сокуону кэһиилэрин да санатыам суоҕа». ¹³ «Саҥа» диэн тылы туттан, Кини бастакы эргэрбитин көрдөрөр; оттон эргэрбит, эмэх буолан эрээччи бэрт сотору суох буолар.

Сирдээҕи Скиния

¹ Бастакы сөбүлэһии – эргэ кэс тыл – Таҥараҕа сулууспалааһын туһунан быраабылалардаах уонна анал сибэтиэй сирдээх этэ. ² Скиния тэриллэн бүтэн, бастакы хоһо сырдатынар уоттанан, Таҥараҕа анаммыт уон икки килиэп ууруллан турар остуолланан «Сибэтиэй» диэн ааттанар буолбута. ³ Иккис быыс кэнниттэн «Сибэтиэйтэн Сибэтиэй» диэн ааттанар иһинээҕи түгэх хос кэлэрэ. ⁴ Ол хоско кыһыл көмүс хадьыыла, кыһыл көмүс иһиттээх маанна, Аарон көҕөрө тыллыбыт тайах маһа уонна сөбүлэһии кэс тыла сурулла сылдьар икки тааһа угуллубут бүтүннүүтэ көмүһүнэн бүрүллүбүт кэс тыл хоппото баара. ⁵ Оттон хоппо үрдүнэн, аньыыттан ыраастанар сири кынаттарынан хаххалаан, Таҥара килбиэннээх сырдыга сатыылаабытын көрдөрөр херувимнар тураллара. Ол эрээри, ити туһунан биһиги билигин сиһилии кэпсэтэ барбаппыт.

⁶ Итинник оҥоһуулаах Скиния бастакы хоһугар сулууспаларын толоро аҕабыыттар мэлдьи киирэллэрэ, ⁷ оттон түгэх хоско сылга биирдэ эрэ, бэйэтин аньыытын-харатын итиэннэ норуот билбэккэ оҥорбут аньыытын-буруйун туһугар сиэртибэ биэриэхтээх хаанын туппутунан архиерей киирэрэ. ⁸ Итинэн Сибэтиэй Тыын, урукку Скиния турарын тухары, Сибэтиэйтэн Сибэтиэйгэ киирэр суол сабыылааҕын көрдөрөр. ⁹ Ити барыта билиҥҥи кэми дьүһүйэн көрдөрөр: билигин бэриллэ турар ханнык баҕарар бэлэх-туһах, сиэртибэ Таҥараҕа сүгүрүйэ кэлэр дьон суобаһын ыраастыыр кыаҕа суох, кинилэри хайдах да эҥкилэ суох оҥорбот, ¹⁰ тоҕо диэтэххэ, ити барыта аска, утахха, ыраастанар араас сиэргэ-туомҥа эрэ сыһыаннаах буолан, саҥа быһыы-майгы олохтонуор диэри эрэ, дьайар күүстээх.

¹¹ Оттон Христос – биһиэхэ дьиҥ үтүөнү аҕалбыт Архиерей – уруккутааҕар ордук улахан, толору сиппит, киһи туппатах Скиниятынан, ол аата бу айыллыбыт эйгэҕэ сыһыана суох атын Скиния иһинэн киирэн ааста. ¹² Кини оҕус да, козел да хаанын буолбатах, Бэйэтин Хаанын илдьэ, Сибэтиэйтэн Сибэтиэйгэ биирдэ бүтэһиктээхтик киирэн, биһигини үйэ-саас тухары толуйан ылбыта. ¹³ Аньыыттан киртийбиттэри, эттэрэ-сииннэрэ ырааһырдын диэн, уматыллыбыт ньирэй күлүн кытта козеллаах оҕус хаанын булкуйан, ону ыһыахтаан ыраастыыр буоллахтарына, ¹⁴ Бэйэтин эҥкилэ суох сиэртибэ быһыытынан Таҥараҕа Сибэтиэй Тыынынан+ 9:14 Сибэтиэй Тыынынан – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «өлбөт үйэлээх Тыынынан». бэриммит Христос Хаана хайдахтаах күүстээх буолуой! Биһиги дьиҥнээх+ 9:14 Дьиҥнээх – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга бу тыл суох. , тыыннаах Таҥараҕа сулууспалыырбыт туһугар, Кини Хаана биһиги суобаспытын өлүүгэ тиэрдэр дьайыылартан ыраастыаҕа.

¹⁵ Онон Таҥара киһи аймаҕы кытта оҥорсубут саҥа сөбүлэһиитин тиксиһиннэрээччитэ Христос буолар. Кини бастакы сөбүлэһии дьайар кэмигэр оҥоһуллубут бары аньыыттан-хараттан босхолоору өлөн, үйэлэргэ кэхтибэт нэһилиэстибэни ыларга ыҥырыллыбыт дьон ол эрэннэриллибити ылалларын туһугар, толук буолбута.

¹⁶ Биллэрин курдук, кэриэһин эппит киһи өлбүтүн эрэ кэннэ, кэриэһэ толоруллар, ¹⁷ тоҕо диэтэххэ, киһи өллөҕүнэ эрэ кэриэһэ олоххо киирэр, оттон бэйэтэ тыыннааҕын тухары, ол эппит тыла күүһэ суох. ¹⁸ Дьэ ол иһин бастакы сөбүлэһии хаанынан бигэргэтиллибитэ. ¹⁹ Бастаан Моисей Сокуон ирдэбилин барытын норуокка ааҕан биэрбитэ, онтон ньирэй, козел хаанын ылан ууга убатан баран, кыһыл түү бааллыбыт иссоп лабаатынан Сокуон кинигэтигэр уонна норуокка ыһыахтаабыта. ²⁰ Ол ыһа туран кини: «Бу – Таҥара тутуһуҥ диэн эһигини кытта оҥорсубут сөбүлэһиитин бигэргэтэр хаан», – диирэ. ²¹ Сити курдук кини Скинияны да, сулууспаҕа туттуллар иһити-хомуоһу да – барытын эмиэ хаанынан ыһыахтаабыта. ²² Сокуон быһыытынан туох баар барыта даҕаны хаанынан ыраастанар, толук хаан тохтуон иннинэ, буруй-аньыы бырастыы гыныллыбат.

Христос – эҥкилэ суох сиэртибэ

²³ Онон халлааннааҕы моһуона эрэ буолар сирдээҕи суоллар итинник ыраастаныах тустаахтара. Оттон халлааннааҕы бэйэтэ итиннээҕэр быдан ордук сиэртибэни эрэйэр. ²⁴ Тоҕо диэтэххэ Христос дьиҥ Сибэтиэйтэн Сибэтиэйи маарынныыр бу дойдутааҕы Сибэтиэй сиргэ киирбит буолбатах, Кини биһиги туспутугар Таҥара иннигэр тураары, Халлааҥҥа бэйэтигэр тахсыбыта. ²⁵ Архиерей атын хааны туппутунан Сибэтиэйтэн Сибэтиэйгэ сыл аайы киирэрин курдук, Кини Бэйэтин сыл аайы сиэртибэлэммэт. ²⁶ Өскөтө оннуга эбитэ буоллар, бу аан дойду айыллыаҕыттан ыла, Кини элбэх төгүл сору-муҥу көрүө этэ; оттон Кини буоллаҕына аньыыны суох оҥороору, үйэлэр бүтэр уһуктарыгар Бэйэтин биирдэ букатыннаахтык толук биэрэ кэлбитэ. ²⁷ Киһи биирдэ өлөн баран, дьүүлгэ турарыныы, ²⁸ Христос эмиэ, үтүмэн үгүс киһи аньыытын сүгэн киэр илдьээри, биирдэ толук буолбута; оттон иккистээн кэлэригэр аньыы туһуттан буолбакка, Кинини күүтээччилэр быыһаналларын туһугар кэлиэҕэ.

¹ Сокуон кэнэҕэс бэриллэр бары үтүө суол дьиҥ уобараһа буолбакка, күлүгэ эрэ буолан, сыл аайы бэриллэр өрүү биир сиэртибэлэринэн Таҥараҕа кэлэр дьону хайдах да эҥкилэ суох гынар кыаҕа суоҕа. ² Онтон атын эбитэ буоллар, сиэртибэлээччилэр, биирдэ бүтэһиктээхтик ырааһыран хаалан баран, аны аньыыта суох курдук сананан, сиэртибэ биэрэллэрин тохтотуо этилэр. ³ Ол эрээри оҕус да, козел да хаана киһини аньыыттан-хараттан ыраастыыр кыаҕа суох, кинилэр сиэртибэлэрэ барбах сыл аайы аньыыны санатар эрэ. ⁵ Ол иһин Христос сиргэ кэлэригэр Таҥараҕа этэр: «Эн сиэртибэ да, бэлэх-туһах да ылыаххын баҕарбатыҥ, ол оннугар Миэхэ эти-сиини бэлэмнээтиҥ. ⁶ Сиэртибэнньиккэ бүтүннүү уматыллар сүөһүнү да, аньыы иһин бэриллэр бэлэҕи да Эн ахсарбаккын. ⁷ Ол иһин Мин: „Айыы Таҥара, Сокуон кинигэтигэр Мин туспунан суруллубутун курдук, Эн көҥүлгүн толоро барабын“, – диэтим».

⁸ Маҥнай Кини Сокуонунан бэриллэри: «Сиэртибэни да, бэлэҕи-туһаҕы да, бүтүннүү уматыллар сүөһүнү да, аньыы иһин бэриллэр бэлэҕи да Эн баҕарбаккын, хайаларын да ахсарбаккын», – диир. ⁹ Онтон эбэн этэр: «Таҥара+ 10:9 Таҥара – сорох былыргы илиинэн суруйууга бу тыл суох. , Эн көҥүлгүн толоро барабын». Итинэн Кини иккиһи бигэргэтээри, маҥнайгыны ууратар. ¹⁰ Иисус Христос Таҥара көҥүлүн толорбут буолан, Кини Бэйэтин бүтэһиктээхтик биирдэ толук бэриммит сиэртибэтинэн биһиги аньыыттан-хараттан ырааһырбыппыт.

¹¹ Ханнык баҕарар аҕабыыт күн аайы өрүү хатылана турар, аньыыны тэйитэр кыаҕа суох сиэртибэни биэрэр. ¹² Оттон Кини аньыы-хара иһин биир сиэртибэни биэрэн баран, Таҥара уҥа өттүгэр букатыннаахтык олорбута. ¹³ Онон аны билигин Таҥара Кини өстөөхтөрүн Киниэхэ, үктэл оҥосторугар, самнарарын кэтэһэр. ¹⁴ Аньыыттан-хараттан ырааһырбыттары Кини соҕотох биир сиэртибэнэн үйэлэр тухары эҥкилэ суох дьон гыммыта.

¹⁵ Бу туһунан биһиэхэ Сибэтиэй Тыын эмиэ туоһулуур: ¹⁶ «Айыы Тойон этэр: „Мин ити кэнниттэн кинилэри кытта оҥорсор сөбүлэһиим бу баар. Сокуоннарбын сүрэхтэригэр-быардарыгар иҥэриэм, өйдөрүгэр-санааларыгар суруйуом“». ¹⁷ Итиэннэ эбэн этэр: «Оҥорбут аньыыларын да, Сокуону кэһиилэрин да аны хаһан да кинилэргэ санатыам суоҕа». ¹⁸ Оттон ханна аньыы-буруй бырастыы гыныллар да, онно аньыы иһин аны сиэртибэ бэриллибэт.

Тулуурдаах буолууга ыҥырыы

¹⁹ Бырааттарыам, онон, Иисус Христос Хаана тохтон, биһиги Сибэтиэйтэн Сибэтиэйгэ көҥүллүк киирэр кыахтаахпыт. ²⁰ Кини биһиэхэ быыс нөҥүө ааһар суолу, ол аата Бэйэтин этин-сиинин сиэртибэлэнэн, саҥа тыыннаах суолу арыйбыта. ²¹ Онон биһиэхэ бүтүн Таҥара Дьиэтин үрдүнэн турар улуу Аҕабыыт баарын быһыытынан, ²² истиҥ сүрэхтэнэн, толору итэҕэллэнэн, сүрэхпитин суобаспыт кириттэн ыраастанан, эппитин-сииммитин ыраас уунан суунан Таҥараҕа чугаһыаҕыҥ; ²³ Таҥара эрэннэрбит тылын экчи толорор, онон аһаҕастык этинэр эрэлбитин халбаҥнаабакка тутуһуоҕуҥ. ²⁴ Таптыырга, хардарыта үтүөнү оҥорсорго көҕүтүһэн, бэйэ-бэйэбитигэр болҕомтолоох буолуоҕуҥ. ²⁵ Бииргэ түмсэр үгэспитин, сорох-сорохтор курдук хаалларымыаҕыҥ, Айыы Тойон Күнэ чугаһаан истэҕин аайы, бэйэ-бэйэбитин ордук өйдөтүһэ-үөрэтиһэ сылдьыаҕыҥ.

²⁶ Дьиҥ кырдьыгы билэн баран, дьаалыбытынан аньыыны оҥосто сылдьар буоллахпытына, биһиэхэ аны аньыы иһин ханнык да сиэртибэ хаалбат, ²⁷ арай кэлэр Дьүүлү уонна утарсааччылары имири эһиэхтээх уоту өлөрдүү куттанан туран кэтэһэргэ эрэ тиийэбит. ²⁸ Моисей Сокуонун кэспит киһи, икки-үс туоһу көрдөрдөҕүнэ, туох да чэпчэтиитэ суох өлөргө ууруллар. ²⁹ Оччоҕо эһиги санаан көрүҥ: Таҥара Уолун тэпсэр уонна Таҥараны кытта сөбүлэһии кэс тылын бигэргэппит, бэйэлээх бэйэтин сибэтии гыммыт Хааны ытыктаабат, Таҥара илгэлээх үтүө тапталын Тыынын атаҕастыыр киһи хайдахтаах ыар буруйга тиксиэҕэй! ³⁰ «Иэстэбил – Миэнэ, Мин ситиһиэм диир Айыы Тойон+ 10:30 Диир Айыы Тойон – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга бу тыллар суохтар. », – диэн Ким эппитин биһиги билэбит. Кини өссө: «Айыы Тойон Бэйэтин норуотун дьүүллүө», – диэн этэр. ³¹ Тыыннаах Таҥара илиитигэр түбэһии баар эбээт дьулаан суол!

³² Доҕотторуом, олоххут ааспыт кэмин өйдөөн-санаан көрүҥ: оччотооҕуга, килбиэннээх сырдык эһиэхэ сыдьаайбытыгар, эһиги төһөлөөх элбэх эрэйи-муҥу, туруулаһан туран, тулуйдугут этэй! ³³ Ардыгар үөҕүү-үтүрүйүү үөһүгэр тураҥҥыт, дьон күлүүтүгэр-элэгэр бараргыт, ардыгар бэйэҕит итинник быһыыга-майгыга түбэспиттэргэ көмөлөһөргүт; ³⁴ мин хаайыыга сыттахпына+ 10:34 Мин хаайыыга сыттахпына – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «хаайыылаахтарга». , эһиги миэхэ кэлэн кыһалҕабын үллэстибиккит, баайгытын-дуолгутун тутан ылбыттарыгар, Халлааҥҥа итиннээҕэр быдан ордук бараммат баайдаахпыт диэн билэр буолаҥҥыт, сүтүккүтүн үөрэ-көтө аһарбыккыт. ³⁵ Онон эрэлгит эһиэхэ улуу наҕарааданы тосхойорун билэ сылдьан, эр санааҕытын ыһыктымаҥ. ³⁶ Таҥара көҥүлүн толорон, эрэннэриллибити ыларга эһигиттэн улахан тулуур эрэйиллэр. « ³⁷ Кэлиэхтээх кэлэрэ кыра кэм хаалла – Кини бытааран хойутуо суоҕа. ³⁸ Кырдьыксыт+ 10:38 Кырдьыксыт – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «Мин кырдьыксытым». итэҕэлинэн тыынаах буолуоҕа, оттон төттөрү түһэр киһини Мин Дууһам сөбүлээбэт». ³⁹ Биһиги турбут суолбутуттан төннөн өлөр дьон буолбатахпыт, суох, биһиги олоххо тиксэр туһугар итэҕэлбитин ыһыктыбаппыт.

Итэҕэл

¹ Итэҕэл диэн кэтэһэрбит туоларыгар, көрбөппүт баарыгар бигэ эрэмньибит буолар. ² Былыргылар итэҕэллэринэн Таҥара биһирэбилин ылбыттара.

³ Итэҕэлбитинэн биһиги аан дойду барыта Таҥара тылынан айыллыбытын, онон көстүбэт эйгэттэн көстөр эйгэ үөскээн тахсыбытын билэбит.

⁴ Итэҕэлинэн Авель Каиннааҕар Таҥараҕа ордук үчүгэй сиэртибэни биэрбитэ; Таҥара кини итэҕэлин көрөн, ити бэлэҕи ылынан, Авель кырдьыгын туоһулаабыта; итэҕэлинэн кини, өлөн да баран, саҥарар. ⁵ Итэҕэлинэн Енох эмиэ, өлөр өлүүнү көрсүбэккэ эрэ, үөһэ ылыллыбыта; «Таҥара көһөрөн ылбыт буолан, кинини булбатахтара». Суруйуулар туоһулуулларынан, Енох үөһэ ылыллыан инниттэн Таҥараҕа сөбүлэппитэ. ⁶ Итэҕэйбэт киһи Таҥараҕа хайдах да сөпсөтөр кыаҕа суох. Таҥараҕа кэлэр киһи Кини баарын, Кинини көрдөөччүлэргэ үтүөнэн төлүүрүн итэҕэйиэхтээх. ⁷ Итэҕэлинэн Ной кэнэҕэс туох буолуохтааҕын туһунан Таҥараттан истибитэ, итиэннэ Киниэхэ дириҥ ытыктабылын көрдөрөн, дьиэ кэргэнин быыһаары, ковчег оҥостубута. Итэҕэлинэн кини киһи аймаҕы дьүүлгэ туруорбута, оттон бэйэтэ кырдьыксыт киһи быһыытынан Таҥара хайҕалыгар тиксибитэ.

⁸ Итэҕэлинэн Авраам, Таҥара ыҥырарын истэн, нэһилиэстибэ ылар дойдутугар тиийээри, ханна баран иһэрин билбэтэр да, суолга туруммута. ⁹ Итэҕэлинэн кини эрэннэриллибит сиргэ тиийэн, туора дойдуга кэлбит киһилии, эмиэ оннук нэһилиэстибэ эрэннэриллибит Исаактаах Иаковын кытта бииргэ отууланан олорбута. ¹⁰ Таҥара Бэйэтинэн оҥкуллаан туппут тулхадыйбат чиҥ тирэхтээх куоратыгар тиийэрин Авраам ол курдук күүтэрэ. ¹¹ Итэҕэлинэн Сарра эмиэ, төрүүр сааһын ааһан баран, оҕо үөскүүр кыахтаммыта+ 11:11 Эбэтэр «Төһө да Сарра оҕото суоҕун, төрүүр сааһын ааспытын иһин, Авраам аҕа буолар кыахтаммыта». . Таҥара эрэннэрбитин экчи толорорун кини билэрэ. ¹² Ол иһин, бүдүгүрэ кырдьыбыт биир киһиттэн «халлаан сулуһун курдук элбэх, муора кумаҕын курдук баһаам удьуор дьон» үөскээн тахсыбыттара.

¹³ Кинилэр бука бары итэҕэллэрин энчирэппэккэ өлбүттэрэ; төһө да эрэннэриллибити ылбатахтарын иһин, ону ыраахтан эҕэрдэлии көрөллөрө итиэннэ бэйэлэрин бу сиргэ ааһан иһэр айанньыттарбыт, кэлии дьоммут дэнэллэрэ. ¹⁴ Бу барыта кинилэр дьиҥ дойдуларын көрдүүллэрин туоһулуур. ¹⁵ Өскөтүн кинилэр араҕан барбыт дойдуларын өйдүү-саныы сылдьыбыттара эбитэ буоллар, онно төннөн тиийэр тоҕоостоох кэми хаһан баҕарар булуо этилэр; ¹⁶ ол эрээри бу дьон быдан ордукка – Халлааннааҕы дойдуга – дьулуһаллара, ол иһин Таҥара, кинилэргэ куорат бэлэмнээн, Бэйэтин аһаҕастык кинилэр Таҥараларынабын диир.

¹⁷ Итэҕэлинэн Авраам, Таҥара кинини тургутан көрбүтүгэр, Исаагы сиэртибэ биэрбитэ; Таҥара киниэхэ «Исаак эн ааккын ааттатыа» диэн эрэннэрбит баар-суох соҕотох уолун сиэртибэ биэрэргэ Авраам ол курдук бэлэм этэ. ¹⁹ «Таҥара өлбүтү да тилиннэрэр кыахтаах» дии саныыр буолан, кини кэнэҕэс тиллии бэлиэтигэр уолун төттөрү ылбыта. ²⁰ Исаак эмиэ инникигэ итэҕэлинэн Иаковтаах Исавы алҕаабыта. ²¹ Итэҕэлинэн Иаков, өлөрүгэр, Иосиф уолаттарын иккиэннэрин алҕаан баран, тайах маһыгар өйөнөн туран, Таҥараҕа сүгүрүйбүтэ. ²² Итэҕэлинэн Иосиф, өлөрүгэр, Израиль уолаттара Египеттэн тахсыахтаахтарын санатан, уҥуохпун илдьэ бараарыҥ диэн кэриэһин эппитэ.

²³ Итэҕэллэринэн Моисей төрөппүттэрэ уолларын үс ый тухары кистии сылдьыбыттара, саҥа төрөөбүт оҕолоро үчүгэйкээн бэйэлээҕин көрөн, ыраахтааҕы дьаһалыттан да куттамматахтара. ²⁴ Итэҕэлинэн Моисей, сааһын ситэн баран, фараон кыыһын уола дэнэртэн аккаастаммыта, ²⁵ аньыылаах олоҕунан быстахтык дуоһуйар оннугар, Таҥара норуотун кыһалҕалаах олоҕун үллэстэрин ордорбута; ²⁶ Египет күндү кылаатынааҕар Христос туһугар эрэйдэнэри кини ордук сыаналаах баайга холообута, ол курдук кэнэҕэс бэриллэр дьиҥ төлөбүрү өйүттэн араарбат этэ. ²⁷ Итэҕэлинэн Моисей, ыраахтааҕы уордайыа диэн куттаммакка, Египет сирин хаалларан барбыта. Кини, Көстүбэти көрөр курдук, бөҕөх санаалааҕа. ²⁸ Итэҕэлинэн кини Паасханы олохтообута уонна, Израиль ыалларын маҥнайгы уол оҕолорун өлүү Аанньала тумнан аастын диэн, хаанынан ааннарын сотоллоругар соруйбута. ²⁹ Итэҕэллэринэн кинилэр, кураанах сири туоруур курдук, Кыһыл муораны түгэҕинэн хааман туораабыттара, оттон Египет дьоно, кинилэри батыһан иһэн, бука бары ууга тимирбиттэрэ. ³⁰ Итэҕэллэринэн Израиль дьоно Иерихону сэттэ күн устата эргийэ хаампыттарыгар куорат истиэнэлэрэ сууллубуттара. ³¹ Итэҕэлинэн содур дьахтар Раав чуҥнуу кэлбит Израиль дьонун дьиэтигэр саһыаран+ 11:31 Синодальнай тылбааска «уонна атын сиринэн атааран биэрэн» диэн тыллар эбии киирбиттэр (Сибэтиэй Иаков Апостол суругуттан). , итэҕэлэ суохтары кытта бииргэ өлбөтөҕө.

³² Өссө тугу этиэмий? Гедеон, Варак, Самсон, Иеффай, Давид, Самуил уонна да атын пророктар тустарынан кэпсиэхпин бириэмэм тиийиэ суоҕа. ³³ Итэҕэллэринэн кинилэр бүтүн саарыстыбалары сууһараллара, кырдьыгы олохтууллара, Таҥара эрэннэрбитин ылаллара, хахай айаҕын хам туталлара, ³⁴ уот уорун уҕарытан умуруораллара, өргөстөөхтөн мүччү түһэллэрэ, мөлтөөн-ахсаан баран, хат күүһүрэн-уоҕуран кэлэллэрэ; сэриигэ, күүстээх буойун буолан, туора дойду сэриилэрин чугутан ыыталлара; ³⁵ дьахталлар өлбүт дьонноро тиллибиттэрин төттөрү ылаллара; сорохтор быдан ордук олоххо тиллээри, көҥүлтэн аккаастанан туран сору-муҥу көрөн өлөллөрө; ³⁶ сорохторун атаҕастыыллара, сынньаллара, сыабынан бохсон хараҥа хаайыыга быраҕаллара; ³⁷ тааһынан тамнаан өлөрөллөрө, эрбиинэн эрбииллэрэ, накаастыыллара+ 11:37 Накаастыыллара – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга бу тыл суох. , батаһынан кэрдэллэрэ; кинилэр бараан, козел тириитэ таҥастаах атах-балай сылдьаллара, кыһалҕаҕа кыһарыйтаран, сойуолатан эрэйи-муҥу көрөллөрө. ³⁸ Бүтүн аан дойдутааҕар күндү дьон иччитэх сирдэринэн, хайаларынан, сир аҥхайдарынан, хаспахтарынан атах балай сылдьаллара.

³⁹ Кинилэр бука бары итэҕэллэринэн Таҥара биһирэбилин ситиспиттэрэ, ол гынан баран Кини эрэннэрбитин ылбатахтара; ⁴⁰ тоҕо диэтэххэ, Таҥара туох эрэ үчүгэйтэн үчүгэйи биһиэхэ бэлэмнээн, кинилэр эҥкилэ суох буолууну биһигинниин бииргэ ситиһэллэрин туһугар, барыта итинник буолбута.

Христос – биһиги итэҕэлбитин Төрүттээччи

¹ Онон биһиги эмиэ, тулабытыгар былыт курдук итинник хойуу туоһулардаах дьон, бары баттыгы санныбытыттан киэр быраҕан, атахтыыр аньыыны антах анньан, итэҕэлбит Төрүттээччитэ, Ситэрээччитэ Иисустан харахпытын араарбакка, бу барыахтаах күрэх суолбутунан тулуурдаахтык дьулуруйан иһиэҕиҥ. Кини, иннигэр күүтэр үөрүү туһугар+ 12:1-2 Үөрүү туһугар – эбэтэр «үөрүү оннугар». кириэскэ тиириллии саатын-суутун тулуйан баран, Таҥара бүрүстүөлүн уҥа өттүгэр олорбута. ³ Онон эр сэниэҕит эстибэтин, күүстээх санааҕыт өһүллүбэтин туһугар, Кини аньыылаах дьон итиччэлээх атаҕастабылын тулуйбутун өйдүү-саныы сылдьыҥ.

Айыы Тойон таптыыр киһитин дьарыйар

⁴ Эһиги, аньыыны утаран, хааҥҥытын тоҕор гына өссө турууласпакка да сылдьан, ⁵ Таҥара эһигини, оҕолорун, бөҕөргөтөн эппит тылларын умнубуккут. «Уолум! Айыы Тойон дьарыйарын өйдөө, аньыыгын саралаатаҕына, санааҕын түһэримэ; ⁶ Айыы Тойон таптыыр киһитин дьарыйар, ылынар уолун, ким да буоллун, таһыйар».

⁷ Онон Кини эһигини дьарыйарын Аҕабыт биһигини иитэр-үөрэтэр дии санаан, тулуйар буолуҥ. Таҥара эһигини оҕолорум диир буолан дьарыйталыыр. Аҕа буойбат оҕото диэн баар дуо? ⁸ Оттон уолаттарын барыларын дьарыйтыырын курдук, эһигини дьарыйбат буоллаҕына, ол аата эһиги булумньу оҕолоргут, Кини оҕолоро буолбатаххыт.

⁹ Бэл сиргэ баар аҕаларбыт дьарыйалларыттан куттанар эбит буоллахпытына, бараммат олоххо тиксэр туһугар, халлааҥҥа баар Аҕабытыгар өссө ордук бас бэриниэхтээхпит буолбат дуо? ¹⁰ Сирдээҕи аҕаларбыт хайдах сөп диэбиттэринэн быстах кэмҥэ уодьугаммытын тардаллара, оттон бу Аҕабыт биһигини Бэйэтин курдук сибэтиэй гынаары, биһиэхэ туһалаах буоллун диэн үөрэтэр. ¹¹ Дьарыллыы маҥнай утаа кими да үөрдүбэт, хомотор эрэ гынан баран, дьарыллан көммүт дьон кэлин кырдьыктаах, эйэлээх олох өлгөм үүнүүтүн хомуйаллар.

¹² Онон, доҕотторуом, сэниэтэ эстибит илиигитин өрө көтөҕүҥ, мөлтөөбүт сүһүөххүтүн көннөрүҥ. ¹³ Доҕолоҥнуур сүһүөххүт бүдүрүйбэтин, үтүөрэрин туһугар, көнө суолунан сылдьыҥ.

¹⁴ Дьону барытын кытта эйэ-дэмнээх буоларга, сибэтиэй олохтонорго кыһаллыҥ; сибэтиэй олохтоммокко сылдьан, ким да Айыы Тойону көрүө суоҕа. ¹⁵ Ким да Таҥара илгэлээх үтүөтүттэн маппатын курдук, хайаҕыт да «абалаах силистэн үүнэн содулу таһаарар, үгүс киһини буомурдар сүлүһүннээх үнүгэс кэриэтэ буолбатын» туһугар, бэйэҕитин болҕойуҥ; ¹⁶ эһиги ортоҕутугар Исав курдук биир аһылык иһин бастакы оҕо буолар быраабын атыылаабыт содур быһыылаах эбэтэр Таҥараны билиммэт дьон баар буолбатын туһугар, бэйэҕитин көрүнүҥ. ¹⁷ Кэлин Исав төһө да алгыс ылыан баҕардар, аккаастаппытын билэҕит; төһө да хараҕын уутунан суунан туран көрдөстөр, оҥорбутун хайдах да уларытар кыаҕа суоҕа+ 12:17 Оҥорбутун хайдах да уларытар кыаҕа суоҕа – эбэтэр: «Аҕата кини тугу оҥорбутун уларытар кыаҕа суоҕа», «Исав тугу оҥорбутун уларыттарар курдук, аҕатын кыайан тылыгар киллэрбэтэҕэ», «Исавка аньыыны билинэр кыах бэриллибэтэҕэ». .

Таҥара саҥатын иһиттэххитинэ, киэр хайыһымаҥ

¹⁸ Эһиги ыас хараҥаҕа силлиэ быыһыгар уотунан уһуура турар, ¹⁹ турба оонньуур тыаһа иһиллэр уонна Израиль норуота истэн баран салгыы саҥарбатыгар көрдөспүт куолаһа дуораһыйар, киһи тутан-хабан көрүөн сөптөөх хайатыгар+ 12:19 Хайатыгар – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга бу тыл суох. чугаһаан турар буолбатаххыт. (²⁰ Кинилэр «бу хайаны бэл кыыл да таарыйдаҕына, тааһынан быраҕыллан, эбэтэр оҕунан ытыллан өлүөхтээх» диэн сэрэтиититтэн чаҕыйбыттар. ²¹ Ити көстүүттэн оннооҕор Моисей дьулайан: «Титирэс буолуохпар диэри куттанным», – диэбит.) ²² Суох, эһиги Сион хайатыгар – Тыыннаах Таҥара куоратыгар, Халлааннааҕы Иерусалимҥа, аата ахса биллибэт Аанньалларга, ²³ ааттара Халлааҥҥа суруллубут Таҥара бастакы уолаттарын өрөгөйдөөх Церковыгар, бар дьону сууттуур Судьуйаҕа – Таҥараҕа, ситэн-хотон эҥкилэ суох буолбут кырдьыксыт дьон тыыннарыгар, ²⁴ саҥа сөбүлэһии Тиксиһиннэрээччитигэр – Иисуска уонна Кини аньыыттан ыраастыыр, Авель хаана эрэннэрэринээҕэр быдан ордугу эрэннэрэр Хааныгар – чугаһаатыгыт.

²⁵ Онон сэрэхтээх буолуҥ: Кини саҥарар кэмигэр киэр хайыһымаҥ. Кинилэр сиргэ саҥарааччыны истибэккэ, буруйдаммыттара, онон биһиги Халлаантан Саҥарааччыттан киэр хайыстахпытына, буруйдааһынтан, биллэн турар, куоппаппыт. ²⁶ Ол кэннэ Кини сатарыыр саҥата иһиллэн сири дьигиһиппитэ, оттон билигин Кини: «Өссө биирдэ сири эрэ буолбакка, халлааны эмиэ дьигиһитиэм», – диэн бигэргэтэн этэр. ²⁷ «Өссө биирдэ» диэн тыл, айыллыбыттан халбаҥнаабата эрэ ордон хааларын, оттон халбаҥныыра барыта уларыйарын көрдөрөр.

²⁸ Онон тулхадыйбат Саарыстыбаны ылар дьон биһиги Таҥараҕа махтана сылдьыах тустаахпыт уонна Киниэхэ сөбүлэтэр курдук, дириҥ ытыктабыллаахтык, Киниттэн толлон-торуттан туран сулууспалыахтаахпыт. ²⁹ Тугу барытын имири сиир суостаах уот кэриэтэ эбээт биһиги Таҥарабыт!

Таҥараҕа сөбүлэтэр олох

¹ Доҕотторуом, эһиги бэйэ-бэйэҕитигэр бырааттыы тапталгыт уостары билбэтин. ² Айан дьонун амарахтык көрсөр үгэһи өрүү умнумаҥ. Сорох ыалдьытымсах дьон бэйэлэрэ да билбэттэринэн Аанньаллары маанылаан тураллар. ³ Хаайыыга сытааччылары, бэйэҕит хаайыыга сытаргыт курдук, өйдүү сылдьыҥ; эрэйи-муҥу көрөөччүлэри, бэйэҕит эрэйдэнэ сылдьаргыт курдук, умнубат буолуҥ. ⁴ Кэргэннии олоххутун бука бары үрдүктүк тутуҥ, ыал дьон, бэйэ-бэйэҕитигэр бэриниилээх буолуҥ; содурдары, көссүүлэһээччилэри Таҥара дьүүллүөҕэ. ⁵ Харчы баҕатыгар ылларымаҥ, туох баардааххытынан дуоһуйуҥ. Кини «эйигин хаалларыам да, быраҕыам да суоҕа» диэн Бэйэтинэн этэн турар. ⁶ Ол иһин биһиги эрдээхтик этэбит: «Айыы Тойон миэхэ көмөлөһөр, онон мин туохтан да куттаныам суоҕа. Киһи миэхэ туох куһаҕаны оҥоруой?»

⁷ Таҥара тылын үөрэтэн эһигини көрбүт-истибит дьону өйдүү сылдьыҥ; кинилэр олорон ааспыт олохторун түмүгүн көрөн, итэҕэллэрин холобур туттуҥ. ⁸ Иисус Христос бэҕэһээ да, бүгүн да, үйэттэн үйэлэр тухары өрүү биир, уларыйбат. ⁹ Эҥин араас туора үөрэҕинэн үлүһүйүмэҥ; онон дьарыгырааччыларга туох да туһаны аҕалбатах аһы аһыахтааҕар, Таҥара илгэтинэн күүс-сэниэ киллэриммит ордук. ¹⁰ Бэл Скинияҕа сулууспалааччылар ылан аһыыр бырааптара суох сиэртибэнньиктэрэ биһиэхэ баар эбээт. ¹¹ Аньыы иһин сиэртибэҕэ бэриллибит сүөһү хаанын архиерей Сибэтиэйтэн Сибэтиэйгэ илдьэ киирэр, оттон этин түөлбэ тас өттүгэр таһааран уматаллар. ¹² Ол иһин Иисус эмиэ дьону Бэйэтин Хаанынан ыраастаары, куорат тас өттүгэр өлбүтэ. ¹³ Онон, доҕотторуом, Кинини кытта бииргэ атаҕастанарбытын кэрэйбэккэ, түөлбэ тас өттүгэр Киниэхэ тахсыаҕыҥ. ¹⁴ Биһиги куруук олорор куораппыт манна суох эбээт – биһиги кэнэҕэски кэм куоратын көрдүүбүт. ¹⁵ Таҥараҕа, Кини аатын айхаллыыр хайҕал тыл сиэртибэтин – этэр тылбытынан биэрэр бэлэхпитин Иисус көмөтүнэн тиһигин быспакка биэрэ туруоҕуҥ. ¹⁶ Итини тэҥэ үтүөнү оҥорору, хардарыта көмөлөсүһэри умнумаҥ – Таҥара итинник сиэртибэни сөбүлүүр.

¹⁷ Салайааччыларгытыгар бас бэриниҥ, тугу этэллэрин истиҥ. Таҥара иннигэр отчуоттуохтаах дьон быһыытынан кинилэр эһиги тускутугар утуйар ууларын умнан да туран кыһаллаллар. Эһиги истигэн буоллаххытына эрэ, кинилэр үөрэ-көтө сулууспалыахтара, оттон ыарырҕатан өрө тыына сылдьар буоллахтарына, ол эһиэхэ туох да туһаны аҕалыа суоҕа.

¹⁸ Биһиги туспутугар үҥэ сылдьыҥ. Туохха да буоллун, барытыгар чиэһинэй буолуохпутун баҕарар буоламмыт, суобаспыт ыраас диэн биһиги эрэнэ саныыбыт. ¹⁹ Ордук Таҥара миигин эһиэхэ түргэнник төнүннэрэрин туһугар үҥэргитигэр көрдөһөбүн.

Алгыс

²⁰ Бараанын үөрүн улуу Маныыһытын – хаһан да көтүллүбэт сөбүлэһии кэс тылын Бэйэтин Хаанынан бигэргэппит Айыы Тойон Иисус Христоһу өлбүттэртэн тилиннэрбит Таҥара, эйэ-ил төрдө, ²¹ Бэйэтин көҥүлэ туоларын туһугар, эһигини бары үтүөҕэ салайыахтын, тугу сөбүлүүрүн эһиэхэ+ 13:21 Эһиэхэ – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «биһиэхэ». Иисус Христоһунан ситэртэриэхтин. Киниэхэ үйэлэртэн үйэлэр тухары албан аат! Аминь.

²² Бырааттарым, бу эһигини өйдөтөн эппиппин ылынаргытыгар көрдөһөбүн. Оннук элбэҕи да суруйбатым. ²³ Бырааппыт Тимофей босхоломмутун туһунан эһиэхэ үтүө сонуннаахпын. Сотору кэлэр күннээх буоллаҕына, кинини эһиэхэ илдьэ тиийиэҕим. ²⁴ Салайааччыларгытыгар уонна сибэтиэйдэргэ бука барыларыгар эҕэрдэтэ тириэрдиҥ. Италия христианнара эһиэхэ эҕэрдэ ыыталлар. ²⁵ Таҥара илгэлээх үтүөтэ эһигинниин эҥээрдэһиэхтин. Аминь+ 13:25 Аминь – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга бу тыл суох. .