1 КОРИНФЯННАРГА

СИБЭТИЭЙ ПАВЕЛ АПОСТОЛ КОРИНФ ХРИСТИАННАРЫГАР БАСТАКЫ ИЛДЬИТ СУРУГА

¹ Таҥара Коринф+ 1:1-2 Коринф – Пелопоннеһы кытта Грецияны холбуур, Коринф билиитигэр турар порт куората. Биһиги эрабыт 1 үйэтигэр араас омуктар, чуолаан римляннар, гректэр, еврейдэр олорбут үрдүк сайдыылаах куораттара. куораттааҕы церковыгар: Христос Иисуһу итэҕэйэн Таҥараҕа анаммыттары, сибэтиэй буоларга ыҥырыллыбыттары кытта бииргэ ханна баҕарар – кинилэргэ да, биһиэхэ да, – Айыы Тойоммут Иисус Христос аатын ыҥырааччыларга бука барыгытыгар – Иисус Христос Апостола буоларга Таҥара көҥүлүнэн ыҥырыллыбыт Павелтан уонна бырааккытыттан Сосфентан.

³ Эһиэхэ Аҕа Таҥарабытыттан уонна Айыы Тойон Иисус Христостан бары илгэлээх үтүөнү кытта эйэ-ил тосхойо туруохтун!

Таҥараҕа махтаныы

⁴ Эһиги Христос Иисуһу итэҕэйэн Таҥара илгэлээх үтүөтүн бэлэх ылбыккыт иһин, мин Таҥарабар өрүүтүн махтанабын. ⁵ Христостуун биир буолан, эһиги тугу барытын – тыл уонна билии бары баайын – сомсубуккут. ⁶ Биһиги Христос туһунан туоһулаабыппыт кырдьыгын Таҥара ити курдук бигэргэппит буолан, ⁷ эһиги билигин, Айыы Тойоммут Иисус Христос кэлэрин кэтэһэргитигэр, Сибэтиэй Тыын биэрэр ханнык да дьоҕурунан тутайбаккыт. ⁸ Айыы Тойоммут Иисус Христос Күнүн эһиги туох да буруйа-сэмэтэ суох көрсөргүт туһугар, Кини эһигини тиһэҕэр тиийэ халбаҥнаабат чиҥ гыныаҕа. ⁹ Уолун Иисус Христоһу, биһиги Айыы Тойоммутун кытта ыкса бодоруһарга эһигини ыҥырбыт Таҥара ити курдук эрэбил.

Итэҕэйээччилэр хайдыһыылара

¹⁰ Бырааттарыам, Айыы Тойоммут Иисус Христос аатынан эһигиттэн көрдөһөбүн: бука бары сүбэҕитин түмэн биири этэр буолуҥ, бэйэ-бэйэҕит икки ардыгар ханнык да хайдыһыы ончу суох буоллун, бары биир тыынынан, биир санаанан сомоҕолоһуҥ. ¹¹ Хлоя дьиэ кэргэниттэн иһиттэхпинэ, бырааттарым, эһиги бэйэҕит искитигэр мөккүөрдээх эбиккит. ¹² Ити эһиги хас биирдиигит «мин Павел киһитэбин», «оттон мин Аполлос киэнэбин», «мин Кифаны батыһабын», «оттон мин – Христоһу» дииргитин этэбин. ¹³ Ама Христос хас да бөлөххө хайынна дуо?+ 1:13 Ама Христос хас да бөлөххө хайынна дуо? – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «хас да бөлөх буола хайдыбатаҕа». Эбэтэр эһиги тускутугар кириэскэ Павел тиириллибитэ этэ дуу? Эбэтэр эһиги Павел аатынан сүрэхтэммиккит дуу? ¹⁴ Эһигиттэн Крисп уонна Гаий кэннэ атын кими да сүрэхтээбэтэҕим иһин Таҥараҕа+ 1:14 Таҥараҕа – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «Таҥарабар». махтанабын, ¹⁵ онон бэйэтин аатынан сүрэхтээбитэ диэн миигин ким да этэр кыаҕа суох. (¹⁶ Өссө Стефан дьиэ кэргэнин сүрэхтээбитим, онтон атыттары сүрэхтээбиппин өйдөөбөппүн.) ¹⁷ Христос миигин сүрэхтээтин диэн буолбакка, Евангелиены иһитиннэрдин диэн ыыппыта, итиэннэ Христос Кириэһин күүһүн сүтэрбэтим туһугар, Кини миэхэ киһи аймах муудараһын тутуннарбатаҕа.

Христос – Таҥара күүһэ уонна муудараһа

¹⁸ Кириэс туһунан үөрэтии, өлүү суолунан баран иһээччилэр истэллэригэр «өйө суох дойҕох», оттон биһиэхэ, быыһанааччыларга, Таҥара күүһэ буолар. ¹⁹ Суруйууларга «муударайдар муударастарын моҥкуруут ыытыам, билиилээхтэр билиилэрин билиниэм суоҕа» диэн этиллэр. ²⁰ Оччоҕо ханна баарый муударай өйдөөх? Ханна баарый дириҥ билиилээх сокуонньут? Ханна баарый бу үйэ сатабыллаах мөккүһээччитэ? Бу аан дойду муудараһа олох да муударайа суоҕун Таҥара көрдөрдө буолбаат? ²¹ Бу аан дойду бэйэтин муударай өйүн күүһүнэн Таҥараны, Кини муудараһын көрөн билбэтэҕин иһин, Таҥара Кинини итэҕэйээччилэри биһиги үөрэтэр үөрэхпит «өйө суох» тылынан быыһыырга быһаарыммыта. ²² Иудейдар итэҕэтэр дьикти бэлиэлэри эрэйэллэр, гректэр үрдүк муудараһы көрдүүллэр, ²³ оттон биһиги – кириэскэ тиириллибит Христос туһунан иһитиннэрэбит. Кини иудейдарга – харгыс таас, атын норуоттарга – «өйө суох дойҕох», ²⁴ оттон ыҥырыылаахтарга, кинилэр, иудей да, грек да буоллуннар, Таҥара күүһэ уонна үрдүк муудараһа – Христос – буолар; ²⁵ тоҕо диэтэххэ, Таҥара «муударайа суох» курдук дьайыыта дьон дьайыытынааҕар муударай, Таҥара «мөлтөх» курдук дьайыыта дьон дьайыытынааҕар күүстээх.

²⁶ Бырааттарым, Таҥара ыҥырыылаахтара, бэйэҕитин да ылан көрүҥ: эһиги урут ким-туох дьон этигитий? Бу дойду сыанабылынан муударай дэтиэх эһиэхэ элбэҕэ көстүбэт, кыахтаах-былаастаах дэтиэх хойуута суох, үтүө төрүттээх дэтиэх эмиэ аҕыйах. ²⁷ Ол эрээри Таҥара, муударайдары саакка ыытаары, бу дойду муударайа суоҕун, кыахтаахтары кыбыһыннараары, бу дойду кыаҕа суоҕун талбыта; ²⁸ суолталааҕы суох оҥороору, бу дойду аата-суола суоҕун, биллибэтин-көстүбэтин, суолтата суоҕун талан ылбыта. ²⁹ Онон хайа да киһи Таҥара иннигэр өҥнөр кыаҕа суох. ³⁰ Таҥара биһигини Христос Иисустуун биир гынан, Христос биһиги муудараспыт буолбута, биһигини буруйтан быыһаабыта, Бэйэтигэр анаммыт сибэтиэй дьон гынан толуйан ылбыта. ³¹ Онон «ким эмэ тугунан эмэ хайҕаныан баҕарар буоллаҕына, Айыы Тойон дьайыытынан хайҕаннын».

¹ Бырааттарым, мин эһиэхэ Таҥара туһунан кэрэһилии+ 2:1 Таҥара туһунан кэрэһилии – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «Таҥара кистэлэҥин биллэрэ кэлэрбэр». кэлэрбэр этэр тылым дэгэтинэн кэрэхсэтэ, өркөн өйбүнэн сөхтөрө кэлбэтэҕим. ² Эһиэхэ сылдьар кэммэр мин Иисуһу – кириэскэ тиириллибит Христоһу – эрэ билэргэ, онтон атыны барытын таһыччы умнарга быһаарыммытым. ³ Онон эһиэхэ мөлтөөн-ахсаан, ис-испиттэн саллан, улаханнык долгуйан сылдьыбытым. ⁴ Эһиги итэҕэлгит киһи муудараһыгар буолбакка, Таҥара күүһүгэр тирэҕирэрин туһугар, мин этэр тылым да, үөрэтэр үөрэҕим да киһи муудараһын итэҕэтиилээх тыла буолбакка, Тыын күүһүн кэрэһитэ буолбута.

Сибэтиэй Тыын биэрэр муудараһа

⁶ Оттон дьиҥ муудараһы биһиги сиппит-хоппут дьоҥҥо иһитиннэрэбит; биһиги бу үйэ да, бу үйэ баранар былаастаах баһылыктарын да муудараһын буолбатах, ⁷ Таҥара муудараһын – Кини биһигини албан аатырдар туһуттан, ханнык да үйэ үүнүөн инниттэн оҥкуллаан баран, кэмэ кэлиэр диэри кистии сылдьыбыт кистэлэҥин – иһитиннэрэбит. ⁸ Биһиги иһитиннэрэр муудараспытын бу үйэ баһылыктарыттан ким да билбэтэх; билбиттэрэ эбитэ буоллар, кэрэмэн килбиэн Айыы Тойонун кириэскэ тиириэ суох этилэр. ⁹ Ол гынан баран Суруйууларга этиллибитин курдук, «Таҥара Кинини таптыыр дьоҥҥо тугу бэлэмнээбитин биир эмэ киһи хараҕынан көрбүтэ, кулгааҕынан истибитэ, сүрэҕинэн сэрэйбитэ диэн суох».

¹⁰ Оттон биһиэхэ Таҥара бу кистэлэҥ муудараһы Бэйэтин Тыынынан арыйбыта; Тыын ол курдук тугу барытын, бэл диэтэр, Таҥара түгэҕэ биллибэт дириҥнэрин кытта чинчийэр. ¹¹ Киһи ис санаатын ким билбитэ баарай? Арай киһи бэйэтин ис тыына эрэ ону билиэн сөп. Син ол кэриэтэ Таҥара санаатын Таҥара Тыыныттан атын ким даҕаны билбэт. ¹² Ол эрээри биһиги, Таҥара биһиэхэ тугу бэлэх биэрбитин билэр туһугар, бу дойду тыынын буолбакка, Таҥара ыыппыт Тыынын ылбыппыт. ¹³ Биһиги бу туһунан киһи аймах муудараһыттан үөрэммит тылбытынан биллэрэр буолбатахпыт, Тыын үөрэппит тылларынан духуобунайы духуобунайдык+ 2:13 Духуобунайы духуобунайдык – эбэтэр «духуобунайы духуобунай дьоҥҥо быһаарабыт»; «духуобунай суоллары атын духуобунай суоллары кытта тэҥниибит». быһаарабыт. ¹⁴ Таҥара Тыына суох киһи Таҥара Тыыныттан кэлэри ылыммат, кини ол кэлэри «өйө суох дойҕох» дии саныыр, итиэннэ өйдүүр да кыаҕа суох, тоҕо диэтэххэ ону Тыын эрэ көмөтүнэн өйдүөххэ-дьүүллүөххэ сөп. ¹⁵ Оттон Таҥара Тыынын ылыммыт духуобунай киһи тугу барытын өйдүүр-дьүүллүүр, арай кинини ким даҕаны дьүүллүүр кыаҕа суох. ¹⁶ «Айыы Тойон өйүн ким ситэн өйдөөбүтэ баарай? Ким Киниэхэ сүбэһит-амаһыт буолбута баарай?» Оттон биһиги Христос өйүн өй гыммыппыт.

Биһиги Таҥараҕа бииргэ сулууспалыыбыт

¹ Бырааттарым, мин эһигини кытта духуобунай дьоннуун курдук кэпсэтэр кыаҕа суох буоламмын, өссө да бөҕөргүү илик дьоннуун, Христоһу итэҕэйэр олохторугар кэм да уу ньулдьаҕай сылдьар кыра оҕолордуун курдук кэпсэтэрим. ² Кыайан аһыыр кыаххыт суоҕун иһин, мин эһигини хоччоххой аһынан буолбатах, үүтүнэн аһаппытым. Эһиги өссө да бөҕөргүү илик буолаҥҥыт, билигин даҕаны хоччоххойу аһыыр кыаххыт суох. Бэйэҕит ыккардыгытыгар ордугурҕаһар, мөккүһэр, тыл тылгытыгар киирсибэт+ 3:2-3 Тыл тылгытыгар киирсибэт – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга бу тыллар суохтар. буоллаххытына, бөҕөргүү иликкит, кэм да бу аньыылаах дойду куолутунан олороҕут буолбатах дуо? ⁴ Биирдэскит «мин Павел киһитэбин», атыҥҥыт «мин Аполлос киһитэбин» дэһэ сылдьар буоллаххытына, ол аата бу дойду үгэһин тутуһар буолбатаххыт дуо? ⁵ Павел диэн кимий? Аполлос диэн кимий? Хайалара да, ону да Айыы Тойон биирдии бэйэлэригэр төһөнү биэрбитинэн, эһигини итэҕэлгэ сирдээн аҕалбыт үлэһиттэр эрэ буолаллар. ⁶ Мин үүнээйи сиэмэтин олордубутум, Аполлос уу куппута, оттон ону Таҥара үүннэрбитэ. ⁷ Ол иһин олордооччу да, уу кутааччы да туох даҕаны суолталара суох, арай ону үүннэрэр Таҥара эрэ суолталаах! ⁸ Олордооччу да, уу кутааччы да биир үлэни толороллор эрээри, хайалара даҕаны төлөбүрү төһөнү үлэлээбитинэн ылыаҕа. ⁹ Биһиги Таҥараҕа бииргэ сулууспалыыр үлэһиттэрбит, оттон эһиги Таҥара сонуога, Таҥара тутуута буолаҕыт.

¹⁰ Таҥара миэхэ биэрбит үтүө дьоҕурун туһанан, мин мындыр тутааччы быһыытынан дьиэ акылаатын түһэрбитим, оттон ол үрдүгэр атын киһи салгыы тутар; ол гынан баран, хас биирдии киһи хайдах туттарын көрүнүөх тустаах. ¹¹ Хайыы-үйэ түһэриллибит акылааттан атын акылааты ким даҕаны уурар кыаҕа суох; ууруллубут акылаат – Иисус Христос. ¹² Бу акылаат үрдүгэр ким баҕарар кыһыл да, үрүҥ да көмүстэн, күндү таастан да, мастан да, оттон да, соломоттон да дьиэ туттубутун иннигэр, ¹³ хайдах үлэлээбитэ көстөн кэлиэҕэ: ким хайдах үлэлээбитин кэнэҕэс Күн сырдатан көрдөрүөҕэ; оччоҕо барыта уотунан арыллыаҕа – хас биирдии киһи үлэтэ-хамнаһа хайдаҕын уот тургутуоҕа. ¹⁴ Ким туппут тутуута тулуспут – ол наҕараада ылыаҕа, ¹⁵ оттон ким туппута умайбыт – хоромньуланыаҕа; бэйэтэ быыһаныа гынан баран, умайа турар уоттан өрүһүнэр курдук буолуоҕа.

¹⁶ Эһиги Таҥара дьиэтэ буоларгытын, искитигэр Таҥара Тыына баарын, ама, билбэккит дуо? ¹⁷ Таҥара дьиэтин үрэйбит киһини Таҥара бэйэтин үрэйиэҕэ: Кини дьиэтэ ол курдук сибэтиэй; оттон Кини дьиэтэ эһиги буолаҕыт!

¹⁸ Эһигиттэн ким даҕаны бэйэтин албыннамматын. Биирдэскит эмэ бу дойду сиэринэн муударайбын дэнэр буоллаҕына, дьиҥ муударай буоларын туһугар өйө суох буолбута ордук. ¹⁹ Бу дойду муудараһа Таҥара хараҕар өйө суох буолууга тэҥнэһэр. Суруйууларга этиллэр: «Кини муударай өйдөөхтөрү бэйэлэрин доҕуурдарыгар иҥиннэрэр». ²⁰ Өссө маннык баар: «Муударай өйдөөхтөр өйдөөҕүмсүйэллэрэ туох да көдьүүһэ суоҕун Айыы Тойон билэр».

²¹ Онон ким даҕаны киминэн эмэ өттөйөн хайҕанар туһунан санамматын даҕаны, тоҕо диэтэххэ, туох барыта эһиэнэ буолар: ²² Павел да, Аполлос да, Кифа да, бу аан дойду да, олох да, өлөр өлүү да, билиҥҥи да, кэлэр кэм да – барыта эһиэнэ. ²³ Оттон эһиги – Христос киэннэрэҕит, Христос буоллаҕына – Таҥара киэнэ.

Христос Апостоллара

¹ Онон ким баҕарар биһигини Таҥара кистэлэҥин биллэрэр анал соруктаах Христос үлэһиттэрин быһыытынан көрүөх тустаах. ² Хас биирдии оннук үлэһиттэн эрэллээх буолара эрэйиллэр. ³ Оттон бэйэм туспунан этэр буоллахпына, эһиги да, атыттар да миигин хайдах дьүүллүүргүтүгэр мин дьөрү улахан суолтаны уурбаппын; бэйэбин бэйэм да дьүүллэнэ барбаппын. ⁴ Төһө да суобаһым ырааһын иһин, буруйа-сэмэтэ суохпун дэммэппин; мин судьуйам – Айыы Тойон. ⁵ Онон кэмин иннинэ, Айыы Тойон кэлиэр диэри, кими даҕаны дьүүллээбэт-ырыппат буолуҥ. Кини кэлэн, хараҥаҕа кистэммити сырдаттаҕына, сүрэх кистэлэҥин арыйдаҕына, дьэ оччоҕо хас биирдии киһи Таҥараттан хайҕал ылыаҕа.

⁶ Бырааттарым, бу маны барытын эһиги тускутугар, суруллубуту аһары түһэн мыыдарастаабат буола үөрэнэргит, бэйэ-бэйэҕит иннигэр үрдүктүк санаммаккыт туһугар, бэйэбин уонна Аполлоһу холобур гынан этэбин. ⁷ Кырдьыга даҕаны, эйигин атыттартан ким чорботоруй? Таҥараттан ылбатаҕым диириҥ эйиэхэ туох баарый? Оттон ылбыт буоллаххына, тоҕо ылбатах киһиэхэ дылы хайҕанаҕын?

⁸ Хата эһиги хайыы-үйэ силиккит ситэ охсубут дии! Номнуо аһара байбыккыт, биһигинэ суох ыраахтааҕы буолбуттуу санаммыккыт. Оо, арай, биһиги эһигинниин бииргэ ыраахтааҕылыырбыт туһугар, эһиги дьиҥнээхтии ыраахтааҕы буолбуккут эбитэ буоллар дуу! ⁹ Ол эрээри, биһиги бүтүн аан дойду – Аанньаллар да, киһи аймах да – хараҕар испэктээк буолбуппут; ол иһин саныыбын ээ: Таҥара биһигини, Бэйэтин Апостолларын, өлөргө ууруллубут дьоннуу, аһаҕастык тиһэх миэстэҕэ туруорарга быһаарбыт. ¹⁰ Биһиги Христос туһугар өйө суохпут – эһиги Христостуун биир буолан өйдөөххүт; биһиги мөлтөхпүт – эһиги күүстээххит; эһиги албан ааттааххыт – биһиги сэнэбилгэ сылдьабыт. ¹¹ Күн бүгүҥҥэ диэри аччыктыыбыт, утатабыт, сыгынньах сылдьабыт, холдьоҕуллабыт, сири-дойдуну кэрийэбит, ¹² кыһыл илиибитинэн үлэлээн айахпытын булунабыт. Үөхтэхтэринэ – алгыыбыт, сойуолаатахтарына – тулуйабыт; ¹³ баһааҕыртахтарына – үтүөнэн хардарабыт; биһиги бу дойдуга бөх-сыыс кэриэтэ билиҥҥэ диэри бар дьон тэпсилгэнигэр сылдьабыт.

¹⁴ Маны эһигини кыбыһыннараары буолбатах, таптыыр оҕолорбор курдук өйдөтөөрү, суруйабын. ¹⁵ Христоһу итэҕэйэр олоххутугар төһө да эһигини тыһыынчанан иитээччи такайбытын иһин, эһиги элбэх аҕалаах буолбатаххыт, мин эһиэхэ Христос Иисус туһугар Евангелиены иһитиннэрэммин эһиги аҕаҕыт буолбутум. ¹⁶ Ол иһин эһигиттэн көрдөһөбүн: мин Христоһу холобур туттарым курдук, эһиги эмиэ миигин холобур туттуҥ. ¹⁷ Бу туһуттан эһиэхэ таптыыр уолбун, Айыы Тойон эрэллээх киһитин Тимофейы, ыыттым. Кини эһиэхэ тиийэн мин Христоһу+ 4:17 Христоһу – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «Христос Иисуһу». батыһар суолум-ииһим ханна да, хайа да церковка үөрэтэрбиттэн уҥа-хаҥас халбаҥнаабатын өйдөтүөҕэ.

¹⁸ Миигин кэлбэт эрэ диэн, сорох-сороххут олус улаханнык санаммыт. ¹⁹ Ол эрээри Айыы Тойон барар суолбун салайан биэрдэҕинэ, өтөр эһиэхэ тиийэммин, улаханнык санаммыттар тылларын буолбатах, күүстэрин тургутан көрүөҕүм. ²⁰ Таҥара Саарыстыбата киһи тылыгар буолбатах, ис күүһүгэр биллэр. ²¹ Онон хайатын ордороҕут? Чыпчаххайдаах тиийэбин дуу, сымнаҕас-сылаас таптал тыыннаах тиийэбин дуу?

Содур быһыыны саралааһын

¹ Бэл Таҥараны итэҕэйбэт омуктарга да баара иһиллибэтэх содур быһыы-майгы эһиэхэ үөдүйбүтүн туһунан кырдьык сурах тиийэн кэллэ. Эһигиттэн бииргит аҕатын кэргэнин ылан олорор диэн иһиттим. ² Итинник быһыыламмыт киһини бэйэҕит эйгэҕититтэн таһаарар, ытыыр-кэмсинэр оннугар, эһиги өссө улаханнык санана сылдьаҕыт. ³ Төһө да эһиги ортоҕутугар суоҕум иһин, ис тыыммынан эһигинниин бииргэ буоламмын, мин хайыы-үйэ манныгы быһаардым: Айыы Тойоммут Иисус Христос+ 5:3-4 Айыы Тойоммут Иисус Христос – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «Айыы Тойоммут Иисус». аатын ааттаан түмсэргитигэр, онно миигин эмиэ киллэрэн туран, итинник быһыыламмыт киһини Айыы Тойоммут Иисус Христос күүһүнэн ⁵ сатанаҕа биэриҥ: Айыы Тойоммут Иисус Христос Күнүгэр+ 5:5 Айыы Тойоммут Иисус Христос Күнүгэр – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «Айыы Тойон Күнүгэр». дууһата быыһанарын туһугар, этэ-сиинэ эрэйдэннин.

⁶ Эһиги тугунан да хайҕанар кыаххыт суох. Кыра аһытыыттан тиэстэ бүтүннүүтэ көтөҕүллэрин ама билбэт үһүгүт дуо? ⁷ Онон, аньыыттан ырааһыран саҥа тиэстэ буолар туһугар, эргэ аһытыыны кыһыйан ылан киэр быраҕыҥ; биһиги Паасхабыт Христос хайыы-үйэ биһиги туспутугар сиэртибэлэнэн турар, онон эһиги аһытыыта суох ньулуун килиэп буолаҕыт. ⁸ Паасха бырааһынньыгын омсо-кыдьык, куһаҕан быһыы аһытыытыгар көтөҕүллүбүт эргэ килиэбинэн буолбакка, көтөхтөрүүтэ суох ыраас быһыы, кырдьыктаах буолуу килиэбинэн ылыаҕыҥ.

⁹ Эһиэхэ ыыппыт сурукпар содур дьону кытта бодоруһумаҥ диэн суруйан турабын. ¹⁰ Мин бу дойду содур, иҥсэ-обот, албын-түөкэй, эбэтэр эмэгэккэ сүгүрүйэр дьонун туһунан эппэтэҕим, оннук эбитэ буоллар, эһиги бу дойдуттан тахсан барбыккыт көнө буолуо этэ; ¹¹ ол оннугар, биир итэҕэллээх бырааппыт дэтэ сылдьан содур, эбэтэр иҥсэ-обот, эмэгэккэ сүгүрүйэр, эбэтэр быдьар тыллаах-өстөөх, итирэр-кутурар, уорар дьону кытта бодоруһумаҥ диэн суруйбутум; оннуктары кытта бииргэ аһаабат да буолуҥ. ¹² Таска сылдьар туора дьону хайаан мин дьүүллүөмүй? Таһынааҕылары Таҥара дьүүллүүр. Оттон иһинээҕилэри эһиги бэйэҕит дьүүллүөхтээххит буолбатах этэ дуо? Онон «содур дьону бэйэҕит искититтэн туоратыҥ».

Итэҕэйээччилэр бэйэ-бэйэлэрин кытта сууттаһыылара

¹ Эһигиттэн хайаҕыт эрэ биир итэҕэллээх быраатын кытта мөккүөрдээх буоллаҕына, ол дьыаланы сибэтиэйдэргэ+ 6:1 Сибэтиэйдэр – Таҥара дьоно. биэрэн быһаартарарын оннугар, хайдах санаата баран Таҥараны итэҕэйбэт дьоҥҥо сууттатарый? ² Сибэтиэйдэр бу аан дойдуну сууттуохтаахтарын эһиги билбэккит дуо? Оннук бүтүн аан дойдуну дьүүллээри сылдьан, хайаан букатын дуона суох кыра дьыаланы бэйэҕит кыайан дьүүллээбэккитий? ³ Биһиги кэнэҕэс бэл аанньаллары дьүүллүөхтээхпитин эһиги билбэккэ сылдьаҕыт дуо? Оччотугар күннээҕи дьыаланы-куолуну быһаарсарбыт быдан дөбөҥ буолаарай? ⁴ Эһиги күннээҕи олоххут үҥсүүтүн-харсыытын церковка туох да ыйааһына суох дьонунан тоҕо быһаартараҕытый? ⁵ Кыбыһынныннар диэн этэбин: ама биир итэҕэллээх бырааттарын дьыалаларын быһааран биэрэр кыахтаах, үтүө өйдөөх киһи бэйэҕит ортоҕутугар суох үһү дуо? ⁶ Оттон эһиэхэ быраат быраатын кытта сууттаһа сылдьар, өссө буолаары буолан итэҕэйбэт дьон иннигэр! ⁷ Бэйэ-бэйэҕитин үҥсэ-харса сылдьаргыт даҕаны эһиги ааккытын улаханнык түһэрэр. Ити оннугар атаҕастанары тоҕо тулуйбатыгыт? Ити оннугар сүтүктэнэри тоҕо ордорботугут? ⁸ Эһиги буоллаҕына бэйэлээх бэйэҕитинэн атаҕастаан туран кинилэртэн туура тутан ылаҕыт, өссө буолаары буолан биир итэҕэллээх бырааттаргытыттан. ⁹ Хара санаалаахтар Таҥара Саарыстыбатыгар тиксибэттэр диэни эһиги билбэккит дуо? Бэйэҕитин албыннана барымаҥ: содурдар да, эмэгэккэ сүгүрүйээччилэр да, көссүүлэһээччилэр да, бэйэ-бэйэлэригэр имэҥирэр түктэри дьалыҥҥа ылларбыт эр дьон да, ¹⁰ уоруйахтар да, бэригимсэхтэр, арыгыһыттар да, дьону үөҕээччилэр-холуннарааччылар да, талабырдьыттар да Таҥара Саарыстыбатыгар тиксибэттэр. ¹¹ Эһиги сороххут эмиэ хаһан эрэ итинник этэ, ол эрээри сууммуккут-ырааһырбыккыт, Таҥараҕа анаммыккыт, Айыы Тойоммут Иисус Христос аатынан уонна Таҥарабыт Тыынын күүһүнэн буруйтан-сэмэттэн босхоломмуккут.

Содур буолуу туһунан

¹² «Миэхэ туох барыта көҥүллэнэр» диигит эрээри, туох барыта туһалаах буолбатах; сөп, «миэхэ туох барыта көҥүллэнэр», ол эрээри мин онтон туохха да тутулукка ылларыа суохтаахпын. ¹³ Сөп, «ас – куртахха, куртах – аска ананар»; ол эрээри Таҥара хайатын да суох гыныаҕа. Оттон киһи этэ-сиинэ содур быһыыга буолбатах, Айыы Тойоҥҥо ананар, онон киһи этин-сиинин Айыы Тойон бас билэр. ¹⁴ Таҥара Айыы Тойону тилиннэрбитэ, онон биһигини да Бэйэтин күүһүнэн тилиннэриэҕэ. ¹⁵ Эһиги эккит-сииҥҥит Христос Этин-сиинин сорҕото буоларын, ама, билбэккит дуо? Уонна хайаан эһигини Христостан арааран ыламмын, сэлээччэх дьахтарга холбуохпунуй? Оннук эрэ буолуо суоҕа! ¹⁶ Эбэтэр, сэлээччэх дьахтардыын хоонньоһооччу кинилиин биир эт-хаан буоларын эһиги билбэккит дуу? «Икки эт-хаан биир эт-хаан буолуохтара» диэн этиллэн турар буолбатах дуо? ¹⁷ Ол курдук эмиэ Айыы Тойону кытта холбоһооччу Айыы Тойоннуун биир тыын буолар. ¹⁸ Онон содур быһыыттан куотуҥ; киһи ханнык да аньыыны оҥорбутун иһин, ол оҥорбут аньыыта этигэр-сиинигэр сыһыана суох, оттон содур киһи бэйэтин этин-сиинин утары аньыыны оҥостор. ¹⁹ Эһиги эккит-сииҥҥит Таҥара эһиэхэ биэрбит Сибэтиэй Тыынын дьиэтэ буоларын, бэйэҕитин бэйэҕит бас билиммэккитин өйдөөбөккүт дуо? ²⁰ Эһиги ыарахан сыанаҕа атыылаһыллыбыккыт, онон эккитин-сииҥҥитин, дууһаҕытын – бүтүн бэйэҕитин Таҥара бас билэрин быһыытынан, эккитинэн да, дууһаҕытынан да Таҥараны албан аатырдар гына олоруҥ+ 6:20 Онон эккитин-сииҥҥитин, дууһаҕытын – бүтүн бэйэҕитин Таҥара бас билэрин быһыытынан, эккитинэн да, дууһаҕытынан да Таҥараны албан аатырдар гына олоруҥ – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «онон эккитинэн-сииҥҥитинэн Таҥараны албан аатырдар курдук олоруҥ». .

Ыал буолуу туһунан

¹ Аны эһиги миэхэ суруйбуккут туһунан этэр буоллахха, эр киһи кэргэннэммэтэ ордук. ² Ол гынан баран содур быһыыга-майгыга киирэн биэрбэт туһугар, эр киһи барыта ойохтоох, дьахтар барыта эрдээх буолуохтаах. ³ Эр киһи ойоҕор үтүөтүк сыһыаннаһыахтаах, дьахтар эригэр эмиэ биир оннук буолуохтаах. ⁴ Дьахтар этин-сиинин бэйэтэ буолбатах, кини тойон эрэ бас билэр, оттон эр киһи этин-сиинин эмиэ бэйэтэ буолбатах, хотуна бас билэр. ⁵ Бэйэ-бэйэҕититтэн куотунумаҥ, арай иккиэн сүбэлэһэн баран, поһу тутуһар+ 7:5 Поһу тутуһар – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга бу тыллар суохтар. , Таҥараҕа үҥэр кэмҥитигэр эрэ бэйэ-бэйэҕититтэн туттунар буолуҥ, ол кэнниттэн эмиэ, сатана чараас сиргитин билэн, имэҥирдэн, аньыыга уккуйбатын туһугар, бииргэ буолуҥ. ⁶ Ол эрээри маны мин модьуйбакка, көҥүллээн эрэ этэбин. ⁷ Киһи барыта бэйэм курдук сылдьыан баҕарыам этэ гынан баран, хас биирдии киһи Таҥараттан ылбыт кыаҕа тус-туһунан – сорох кыаҕа биир, иккис кыаҕа атын.

⁸ Оттон аҥаардас дьоҥҥо, огдооболорго этиэм этэ: кинилэр мин курдук соҕотоҕун сылдьаллара ордук. ⁹ Арай, кыайан туттуммат буоллахтарына, ыал буоллуннар; имэҥирэ сылдьыах кэриэтэ кэргэннэммит көнө.

¹⁰ Оттон ыал буолбуттартан – мин буолбатах, Айыы Тойон Бэйэтэ модьуйар: дьахтар эриттэн арахсыа суохтаах, ¹¹ арахсар түбэлтэтигэр соҕотох хаалыахтаах, эбэтэр эрин кытта эйэлэһиэхтээх; эр киһи ойоҕун эмиэ быраҕыа суохтаах.

¹² Оттон атыттарга – Айыы Тойон буолбатах, мин бэйэм этэбин: итэҕэйбэт ойохтоох хайа эмэ бырааппыт ойоҕо сөбүлэһэн олорор буоллаҕына, киниттэн арахсыа суохтаах. ¹³ Итэҕэйбэт эрдээх дьахтар, эрэ сөбүлэһэн олорор буоллаҕына, эмиэ арахсыа суохтаах. ¹⁴ Тоҕо диэтэххитинэ, итэҕэйбэт эр киһи итэҕэйэр ойоҕунан сибэтии буолар, оттон итэҕэйбэт дьахтар итэҕэйэр эринэн сибэтии буолар. Онтон атын эбитэ буоллар, оҕолоргут кирдээх буолуо этилэр, оттон билигин кинилэр эмиэ – Таҥараҕа анаммыт оҕолор. ¹⁵ Итэҕэйбэт киһи арахсыан баҕардаҕына, араҕыстын, оннук түбэлтэҕэ биһиги биир итэҕэллээхтэрбит хааччахтамматтар: Айыы Тойон биһигини+ 7:15 Биһигини – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «эһигини». эйэлээх буоларга ыҥырар. ¹⁶ Эргин быыһаабаккын дьахтар хантан билэҕин? Эр киһи эмиэ ойоххун быыһаабаккын хантан билэҕин?

Таҥара хайдах анаабытын хоту олоруҥ

¹⁷ Ол гынан баран ханнык баҕарар киһи Таҥара киниэхэ хайдах анаабытын, Айыы Тойон туохха ыҥырбытын хоту дьаһанан олордун. Мин маны церковтарга барыларыгар сүбэлиибин. ¹⁸ Ким иудей бэлиэтинэн быһыллан баран ыҥырыллыбыт – ол чэрин сүтэрэ сатаабатын, оттон ким быһыллыбакка сылдьан ыҥырыллыбыт – быстарбатын. ¹⁹ Быһыллыы да, быһыллымыы да туох да суолталара суох, арай Таҥара кэриэстэрин тутуһуу эрэ суолталаах. ²⁰ Хайа да киһи туох сололоох сылдьан ыҥырыллар да, ол солотун уларыппатын. ²¹ Кулут буола сылдьан ыҥырылыннаххына, симиттимэ, оттон босхолонор кыахтаах буоллаххына, үтүө суолу туһаммытыҥ ордук. ²² Тоҕо диэтэххэ, Айыы Тойон ыҥырбыт кулута Айыы Тойон көҥүл киһитэ буола түһэр; ол тэҥэ көҥүл киһи эмиэ ыҥырылынна да, Христос кулута буолар. ²³ Таҥара эһигини ыарахан сыанаҕа атыыласпыта, онон дьон кулута буолумаҥ. ²⁴ Бырааттарым, ким ханнык сололоох сылдьан ыҥырыллар да, Таҥара иннигэр ол солотунан сырыттын.

Сулумахтар уонна огдооболор

²⁵ Оттон эдэр кыргыттарга тустаах Айыы Тойонтон миэхэ туох да ыйыы-кэрдии суох эрээри, Айыы Тойон үтүөтүнэн Кини итэҕэллээх киһитэ буоламмын, манныгы сүбэлиибин. ²⁶ Билиҥҥи кыһалҕалаах кэмҥэ киһи сулумах сылдьара ордук дии саныыбын. ²⁷ Кэргэннээх буоллаххына, арахса сатаама, кэргэнэ суох буоллаххына, кэргэннэнэ сатаама. ²⁸ Ол эрэн, ыал буоллаххына да, аньыыны оҥорбоккун, кыыс эргэ барара эмиэ аньыы буолбатах. Ити эрээри ыал буолааччылар бу олоххо элбэх эрэйи көрсүөхтэрэ, оттон мин эһигини эрэйтэн босхолуохпун баҕарабын.

²⁹ Бырааттарыам, бу этэр этиим сүнньүнэн маннык: бириэмэ бэрт кыра хаалла, онон кэргэннээхтэр даҕаны кэргэнэ суох курдук, ³⁰ ытаһааччылар ытаабат курдук, үөрээччилэр үөрбэт курдук, атыылаһааччылар да атыыласпатах курдук, ³¹ бу аан дойду дьарыгын дьарыктанааччылар дьарыктаммат курдук буолуохтаахтар. Ол тоҕо диэтэххэ, бу билиҥҥи аан дойду өр барыа суоҕа.

³² Эһигини кыһалҕа кыһарыйыан мин баҕарбаппын. Сулумах киһи Айыы Тойон санаатын табаары, Айыы Тойон дьыалатыгар кыһаллар-мүһэллэр, ³³ оттон ыал киһи кэргэнин санаатын табаары, сирдээҕи дьыаланан түбүгүрэр. Эрдээх дьахтар уонна эргэ бара илик кыыс туспалаахтар+ 7:32, 33 Сулумах... түбүгүрэр. Эрдээх дьахтар уонна эргэ бара илик кыыс туспалаахтар – эбэтэр «Сулумах... түбүгүрэр. Инньэ гынан икки аҥыы тардыстар». : ³⁴ эрэ суох дьахтар эбэтэр кыыс Айыы Тойон туһугар кыһаллар, хайдах гынан Айыы Тойон санаатын табарын, этинэн-сиининэн, өйүнэн-санаатынан сибэтиэй буоларын туһунан саныыр, оттон эрдээх дьахтар, эрин санаатын табаары, сиргэ баарга кыһаллар. ³⁵ Мин маны, эһиги илиигитин-атаххытын баайа сатаан буолбатах, эһиэхэ туһалаах буолаарай диэн, үтүө сиэринэн тиһигин быспакка, туохха да аралдьыйбакка эрэ, Айыы Тойоҥҥо сулууспалаатыннар диэн этэбин.

³⁶ Ким эмэ кыыһа+ 7:36-38 Кыыһа – эбэтэр «кэпсэтиилээх кыыһа». Оччоҕо маннык тылбаастыахха сөп: «Кэпсэтиилээх кыыһа сааһын сиппитин үрдүнэн кинини ылбакка сылдьарын сиэрэ суох суол диир, имэҥнээх санаатын кыана туттубат киһи бэйэтэ хайдах саныырынан быһаарыннын; аньыы буолуо суоҕа, ол кыыһын ойох ыллын. 37 Оттон сүрэҕэр халбаҥнаабат бигэ быһаарыныыны ылыммыт киһи, ким да кинини күһэйбэт, бэйэтэ эмиэ баҕа санаатын кыана туттар буолан, чиҥник быһаарынан ойох ылбаттыы санаммыт буоллаҕына, сөпкө быһаарынар. 38 Ол аата кэпсэтиилээх кыыһын кытта ыал буолар киһи сөпкө гынар, оттон кыыһы кэргэн ылбаттыы, ырааһын сүтэрбэттии, санаммыт киһи быһаарыныыта өссө ордук». сааһын ситэн баран, эргэ барбакка олорорун сиэрэ суох суол диир буоллаҕына, бэйэтэ ону хайдах саныырынан быһаардын, ол аньыы буолуо суоҕа; оннук кыыс эргэ бардын. ³⁷ Оттон сүрэҕэр халбаҥнаабат бигэ быһаарыныыны ылыммыт киһи, ким да күһэйбэт буолан, чиҥ санаатын ылынан кыыһын эргэ биэрбэккэ, ыраас хаалларардыы санаммыт буоллаҕына, сөпкө быһаарынар. ³⁸ Ол аата кыыһын эргэ биэрэр киһи сөпкө гынар, оттон эргэ биэрбэккэ санаммыт киһи быһаарыныыта өссө ордук.

³⁹ Дьахтар, эрэ тыыннааҕын тухары, эрин кытта сокуон быһыытынан быстыбат ситимнээх; оттон эрэ өллөҕүнэ, кини холбоһуон баҕарар киһитиниин холбоһоро көҥүлэ гынан баран, ол киһитэ Айыы Тойону итэҕэйэр киһи буолуохтаах. ⁴⁰ Ити эрээри кини эргэ барбатаҕына, ордук алгыстаныа этэ. Бу тус бэйэм санаам гынан баран, Таҥара Тыына миэхэ эмиэ баар дии саныыбын.

Эмэгэккэ сиэртибэлэммит эт

¹ Эмэгэккэ сиэртибэлэммит эт туһунан биһиги билэбит, этэргэ дылы, «билии биһиэхэ барыбытыгар баар». Ол эрээри, билии киһини киэмситэр, оттон таптал бөҕөргөтөр. ² Ким эмэ тугу эмэ билэбин дии сананар эбит буоллаҕына, ол аата билиэхтээҕин өссө ситэри билэ илик. ³ Оттон Таҥараны таптыыр киһини Таҥара билэр.

⁴ Онон, эмэгэккэ сиэртибэлэммит эт туһунан. Аан дойду эмэгэттэрэ туох да суолтата суохтарын, биир Таҥараттан ураты атын Таҥара суоҕун биһиги билэбит. ⁵ Төһө да «таҥара» дэтээччилэр халлааҥҥа да, сиргэ да баалларын иһин, («таҥаралар» да элбэхтэр, «тойоттор» да аҕыйаҕа суохтар), ⁶ биһиги биир эрэ Таҥара Аҕалаахпыт: туох барыта Киниттэн төрүттээх, биһиги эмиэ олохпутун Киниэхэ анаан олоробут; итиэннэ биир эрэ Айыы Тойон баар – Иисус Христос, туох барыта Кининэн төрүттэммитэ, биһиги эмиэ Кининэн олоробут. ⁷ Ол эрээри киһи эрэ барыта маны билэр буолбатах. Сорохтор билиҥҥэ диэри суобастарыгар эмэгэт таҥаралары билинэр буоланнар, кинилэргэ сиэртибэлэммит эти таҥараларга анаммыт сиэртибэ дии санаан сииллэр, инньэ гынан кинилэр ситэ-хото илик суобастара киртийэр. ⁸ Ас биһигини Таҥараҕа чугаһаппат: биһиги аһаан да көммөппүт, аһаабакка да сүтүктэммэппит.

⁹ Ол да буоллар, эһиги бу көҥүлгүт бөҕөргүү илик итэҕэллээх дьону бүдүрүтэр сылтах буолбатын курдук, сэрэнэн сылдьыҥ. ¹⁰ Ситэ-хото илик итэҕэллээх киһи эйигин, оннук билиилээх киһини, эмэгэт дьиэтигэр киирэн аһыы-сии олороргун көрдөҕүнэ, суобаһа онтон эр ылан сиэртибэ этин сииргэ сананыа суоҕа дуо? ¹¹ Оччоҕо эн билиигиттэн сылтаан итэҕэлэ өссө бөҕөргүү илик быраатыҥ былаҕайга былдьатыа, оттон кини туһугар Христос өлөн турар эбээт! ¹² Онон бырааттаргытын утары итинник аньыыны оҥорон кинилэр бөҕөргүү илик суобастарын бааһырдаҥҥыт, эһиги Христоһу утары аньыыны оҥостоҕут. ¹³ Онон, мин аһыыр аһым туһуттан быраатым аньыыга киирэн биэрэр буоллаҕына, кинини дэҥ үктэтиэм кэриэтэ, үйэбэр эт сиэм суоҕа.

Апостол бырааба

¹ Мин Апостол буолбатахпын дуо? Көҥүл киһи буолбатахпын дуо? Иисус Христоһу, биһиги Айыы Тойоммутун, көрбөтөҕүм этэ дуо? Эһиги Айыы Тойоннуун биир буолуугут – мин үлэм түмүгэ буолбатах дуо? ² Атыттар миигин Апостол диэбэт да буоллахтарына, эһиэхэ мин Апостолбын. Мин Апостол буоларбын бигэргэтэр бэчээт – эһиги Айыы Тойоннуун биир буолуугут.

³ Бу баар миигин дьүүллүүр дьоҥҥо утары этэр көмүскэниим. ⁴ Биитэр биһиэхэ бу үлэбит иһин үссэнэр, утахпытын ханнарар быраап суох үһү дуо? ⁵ Эбэтэр, атын Апостоллар дуу, Айыы Тойон бырааттара дуу, Кифа дуу курдук, биир итэҕэллээх кэргэттэрбитин аргыс гынан илдьэ сылдьар быраап биһиэхэ суох дуу? ⁶ Биитэр соҕотох мин итиэннэ биир Варнава эрэ үлэлээн, айахпытын булунуохтаах үһүбүт дуу? ⁷ Ханнык буойун бэйэтин суотугар сэриилэһэрий? Ким виноград олордон баран, отонуттан сиэбэтий? Ким үөр сүөһүнү маныыр эрээри, үүтүттэн испэтий?

⁸ Бу туһунан күннээҕи олохтон эрэ ылан холобурдуур буолбатахпын, Сокуон эмиэ итинник этэр. ⁹ Моисей Сокуонугар «бурдук астыыр оҕуһу томторуктаамаҥ» диэн суруллар. Таҥара оҕуска кыһанан итинник этэрэ буолуо дуо? ¹⁰ Биһиэхэ анаан этэрэ биллэн турар буолбатах дуо? «Сир хорутааччы да, бурдук астааччы да үүнүүттэн өлүүлэһэр эрэллээх үлэлииллэр» диэн, биллэн турар, биһиэхэ анаан суруллар. ¹¹ Эһиэхэ духуобунай сиэмэни ыһан баран, ол үүнүүтүттэн күннэтэ аһыырга-таҥнарга наадалааҕы эрэйдэхпитинэ, ама аһары элбэҕи эрэйиэхпит дуо? ¹² Атыттар эһигиттэн оннук эрэйэр бырааптаах буоллахтарына, биһиги кинилэрдээҕэр ордук улахан бырааптаах буолуохпут суоҕа дуо?

Ол гынан баран, маннык бырааптаахпытынан биһиги туһамматахпыт, туһаныахтааҕар хата Христос Евангелиетын хаамыытыгар туох да буому-моһойу таһаарбат туһугар тугу барытын тулуйабыт. ¹³ Таҥара Дьиэтин үлэһиттэрэ Таҥара Дьиэтиттэн аһыылларын, сиэртибэ биэриигэ сулууспалааччылар эмиэ сиэртибэнньиктэн өлүүлэрин ылалларын эһиги билбэккит дуо? ¹⁴ Евангелиены иһитиннэрээччилэргэ эмиэ Айыы Тойон итинник сулууспалаан айахтарын ииттэллэригэр соруйбута.

¹⁵ Ол эрээри, мин бу бырааптарбыттан хайатын даҕаны туһамматаҕым. Уонна дьэ туһанардыы сананан маны суруйа олорор буолбатахпын. Мин киэн туттар суолбун ким эмэ туора сотуон кэриэтэ, өлбүтүм көнө. ¹⁶ Евангелиены иһитиннэрэрбэр киэн туттарым миэхэ тугум да суох. Бу – мин булгуччу толоруохтаах ытык иэһим. Миэхэ хайдахтаах эрэй-муҥ буолуо этэй арай дьоҥҥо Евангелиены иһитиннэрбэтим эбитэ буоллар! ¹⁷ Өскөтүн бу сулууспабын бэйэм үтүө көҥүлбүнэн талан ылан толорор буоллахпына, төлөбүр ылыахпын даҕаны сөп этэ, оттон бэйэм көҥүлбүнэн буолбатах буоллаҕына, ол аата мин сүктэриллибит сорудаҕы толоробун. ¹⁸ Оччоҕо туох төлөбүрэ миэхэ кэлиэхтээҕий? Таҥара тылын иһитиннэрэрбэр, Христос туһунан тугу да эрэйбэккэ эрэ иһитиннэрэрим итиэннэ Евангелие биэрэр быраабынан туһамматым – бу буолар мин үрдүк наҕараадам.

¹⁹ Төһө да көҥүлүм, ким да кулута буолбатаҕым иһин, элбэх киһини тардаары, мин барыларыгар кулут буолбутум: ²⁰ иудейдары тардаары, иудейдарга иудей кэриэтэ+ 9:20 Иудей кэриэтэ – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга бу кэнниттэн «төһө да Сокуоҥҥа бас бэриммэтэрбин» диэн тыллар бааллар. , Моисей Сокуонугар бас бэринээччилэри тардаары, Сокуоҥҥа бас бэринээччи кэриэтэ буолбутум; ²¹ Сокуону билбэт дьону тардаары (төһө да Таҥара Сокуонун биллэрбин, Христоска бас бэриннэрбин) Сокуону билбэт киһи кэриэтэ буолбутум; ²² оттон мөлтөхтөрү тардаары, мөлтөҕү кытта мөлтөх кэриэтэ буолбутум. Саатар сорохторун эмэ быыһаан ылаары, барыларыгар барыларын курдук буолбутум. ²³ Маны барытын мин Евангелие туһугар, кини алгыһын үллэстэр баҕа санаабыттан, оҥоробун.

²⁴ Күрэс былдьаһааччылар бука бары сүүрэллэрин, ол гынан баран бириискэ биирдэстэрэ эрэ тиксэрин билбэккит дуо? Онон, доҕотторуом, бириискэ тиксэр курдук сүүрүҥ. ²⁵ Бөҕөстөр бары туохха барытыгар бэйэлэрин кыатана үөрэнэллэр: кинилэр иинэр-кэхтэр бириискэ дьулуһаллар, оттон биһиги үйэлэр тухары ииммэт-кэхтибэт мэнньиэскэ дьулуһабыт. ²⁶ Ол иһин мин күрэххэ сүүрэрбэр туох да соруга суох киһи курдук сүүрэр буолбатахпын, түһүлгэҕэ охсуһарбар – салгыны эрэ дайбыахха диэн охсубаппын. ²⁷ Атыттарга Евангелиены иһитиннэрэ сылдьан бэйэм сөбө суох дэтэн күрэхтэһииттэн туоратыллан хаалбатым туһугар, эппин-сииммин сыһытан туран дьулуурбар бас бэриннэрэбин.

Сымыйа таҥаралартан сэрэтии

¹ Бырааттарыам, өбүгэлэрбит бука бары былыт халыҥ хаххатыгар сылдьыбыттарын, бары муораны курдаттаан ааспыттарын өйдүөххүтүн баҕарабын; ² кинилэр бары Моисейга холбоһон былыкка уонна муораҕа сүрэхтэммиттэрэ, ³ бары биир духуобунай аһы аһылыктаммыттара, ⁴ бары биир духуобунай утаҕы утахтаммыттара: ол хайдах диэтэххэ, кинилэри кытта барсан иһэр духуобунай очуос таастан утахтарын ханнараллара, оттон ол таас – Христос Бэйэтэ этэ. ⁵ Ол эрээри Таҥара уордайар санаата бэрт үгүс киһиэхэ хоммут буолан, кинилэр өлүктэрэ иччитэх сир устун тэлгэнэн хаалбыта. ⁶ Бу барыта биһиэхэ, кинилэр курдук куһаҕаҥҥа баҕатыйбаппыт туһугар, сэрэтии буолар. ⁷ Онон, сорох өбүгэлэрбит сүгүрүйбүттэрин курдук, эмэгэккэ сүгүрүйэр буолумаҥ; кинилэр тустарынан Суруйууларга «норуот олорон аһаан-иһэн барбыта, онтон туран эмэгэт иннигэр үҥкүү-битии тэрийбитэ» диэн этиллэр. ⁸ Кинилэртэн сорох дьонноро содурдук быһыыламмыттарын курдук, биһиги эмиэ содурдук быһыыланар буолумуоҕуҥ; оннук быһыылана сырыттахтарына, соҕотох биир күн иһигэр сүүрбэ үс тыһыынча киһилэрэ суорума суолламмыта. ⁹ Кинилэр сорохторо Христоһу+ 10:9 Христоһу – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «Айыы Тойону». үтэн-анньан көрбүттэринии, биһиги Кинини оннук үтэн-анньан көрөр буолумуоҕуҥ; кинилэр инньэ гына сылдьан эриэн үөннэргэ тиктэрэн өлбүттэрэ. ¹⁰ Өбүгэлэрбит сорохторо кэриэлийбиттэрин курдук, кэриэлийэр буолумаҥ; кинилэри, оннук кэриэлийбиттэрин иһин, өлөрөр-өһөрөр Аанньал ходуйтаабыта. ¹¹ Бу барыта биһиэхэ сэрэтэр холобур буолбута итиэннэ тиһэх үйэлэргэ тиийбит дьону, биһигини, өйдөтөөрү, Суруйууларга киирбитэ.

¹² Онон тирэхтээхтик турабыт дии сананар дьон, охтубат туһугар, сэрэхтээх буоллуннар. ¹³ Эһиги көрсүбүт ыарахан быһыыгыт-майгыгыт – киһи тулуйар тургутуута. Таҥара эппит тылын экчи толорор, онон хаһан даҕаны эһигини кыаххыт таһынан тургуттарыа суоҕа; итиэннэ тургутуллар кэмҥитигэр, тулуйаргыт туһугар, эһиэхэ күүс да биэриэҕэ, тахсар суолу да көрдөрүөҕэ.

¹⁴ Онон, таптыыр бырааттарым, эмэгэккэ сүгүрүйэртэн куотар буолуҥ. ¹⁵ Мин эһигини толкуйдаах дьон курдук санааммын этэбин, онон бу тугу эппиппин ырыҥалаан көрүҥ. ¹⁶ Бу махтанан туран иһэр алгыстаах иһиппит биһигини Христос Хааныгар тиксиһиннэрэр буолбатах дуо? Оттон бу тоһутан ылан сиир килиэппит биһигини Христос Этигэр-сиинигэр тиксиһиннэрэр буолбатах дуо? ¹⁷ Бу килиэп биир, оттон биһиги элбэх да буолларбыт биир килиэби үллэстэр буоламмыт, эмиэ биир Эт-сиин буолабыт.

¹⁸ Израиль норуотун ылан көрүөҕүҥ: сиэртибэлэммити сиэччилэр сиэртибэнньиккэ кытыктаах буолаллар буолбатах дуо? ¹⁹ Бу аата туох диэн этэр быһыыбыный? Эмэгэт таҥаралар туох эмэ суолталаахтар диэн этэбин дуу, биитэр эмэгэттэргэ бэлэх-туһах бэриллэр ас эмиэ туох эмэ суолталаах диэн этэбин дуу? ²⁰ Суох, инньэ диэбэппин. Тыыннаах Таҥараны билбэт омуктар бэлэхтэрин-туһахтарын Таҥараҕа буолбакка, абааһыларга биэрэллэр диэн этэбин, оттон эһиги абааһылары кытта сибээстэһиэххитин мин баҕарбаппын. ²¹ Айыы Тойон иһититтэн иһэ сылдьан абааһы иһититтэн иһэр кыаххыт суох, Айыы Тойон аһын аһыы сылдьан абааһы аһын аһыыр кыаххыт суох. ²² Хайаан биһиги Айыы Тойону күнүүлэтэргэ сорунуохпутуй? Ама биһиги Кинитээҕэр күүстээх үһүбүт дуо?

²³ «Биһиэхэ барыта көҥүллэнэр», бэрт сөп, ол эрээри барыта биһиэхэ туһалаах буолбатах, «биһиэхэ барыта көҥүллэнэр», ол эрээри барыта көмөлөөх буолбатах. ²⁴ Ханнык баҕарар киһи бэйэтигэр эрэ туһалаахха буолбакка, атын киһиэхэ туһалаахха дьулуһуохтаах.

²⁵ Баһаарга атыыланар аһы-үөлү иҥэ-тоҥо барбакка, холку суобастаах олорон сиир буолуҥ. ²⁶ Суруйууларга этиллибитин курдук, «сир уонна сир үрдүгэр баар барыта Айыы Тойон киэнэ».

²⁷ Таҥараны итэҕэйбэт ханнык эмэ киһи дьиэтигэр ыалдьыттата ыҥырдаҕына, бара сылдьыаххытын баҕарар буоллаххытына, күндүлүүр аһылыгын барытын иҥэ-тоҥо барбакка эрэ, холку суобастаах олорон сиир буолуҥ. ²⁸ Арай ким эмэ эһиэхэ: «Бу кэрэх этэ», – диэтэҕинэ эрэ, оннук эти ол эппит киһи туһугар, кини суобаһын туһугар сиэмэҥ. «Сир уонна сир үрдүгэр баар барыта Айыы Тойон киэнэ»+ 10:28 «Сир уонна сир үрдүгэр баар барыта Айыы Тойон киэнэ» – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга бу тыллар суохтар. . ²⁹ Мин эһиги суобаскыт туһунан эппэппин, ол киһи суобаһын туһунан этэбин. Тоҕо мин көҥүлбүн атын киһи суобаһа хааччахтыахтааҕый? ³⁰ Өскөтө мин махтанан туран аһыыр буоллахпына, тоҕо махтанар аһым иһин ким эрэ миигин сэмэлиэхтээҕий?

³¹ Онон, ас да аһаабыккыт, утах да испиккит – тугу гыммыккыт барыта Таҥараны албан аатырдыах эрэ тустаах. ³² Мин эмиэ бэйэм туһабын көрүммэккэ, үгүс дьоҥҥо туһалаах буолаарай диэн, кинилэр быыһаналларын туһугар, туохха барытыгар, киһиэхэ барытыгар санааларын табардыы сыһыаннаһарым курдук, эһиги эмиэ иудейдары да, атын омуктары да, Таҥара церковын да аньыыга киллэрбэт курдук олоруҥ.

¹ Мин Христоһу холобур туттарым курдук, эһиги эмиэ миигин холобур туттуҥ.

Дьахтар үҥэригэр төбөтүн бүрүнүөхтээҕин туһунан

² Бырааттарыам+ 11:2 Бырааттарыам – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга бу тыл суох. , мин туохха үөрэппиппин барытын өйдүү-саныы сылдьаргыт, атыттартан ылан эһиэхэ тугу тиксэрбиппин хайдах тиэрдибитим курдук тутуһаргыт иһин, эһигини хайгыыбын эрэ. ³ Эһиги өссө хайа баҕарар эр киһиэхэ Христос бас буоларын, хайа баҕарар дьахтарга эрэ тойон, оттон Христоска Таҥара бас буоларын билиэххитин баҕарабын. ⁴ Эр киһи, бэргэһэтин устубакка эрэ, Таҥараҕа үҥэр, Кини этэр тылын дьоҥҥо тиэрдэр буоллаҕына, бэйэтин баһын саакка-суукка угар. ⁵ Дьахтар, төбө сыгынньах Таҥараҕа үҥэр, Кини этэр тылын дьоҥҥо тиэрдэр буоллаҕына, бэйэтин баһын саакка-суукка угар; итинник гынара син биир баттаҕын күлтэччи ылларбытыгар тэҥнээх. ⁶ Дьахтар төбөтүн бүрүнүөн баҕарбат буоллаҕына, баттаҕын кырыйтаран кэбистин; оттон баттаҕын кырыйтарыан эбэтэр күлтэччи ылларыан кыбыстар буоллаҕына, төбөтүн бүрүннүн. ⁷ Онон эр киһи Таҥара уобараһа, албан аата буоларын быһыытынан төбөтүн саптыа суохтаах; дьахтар буоллаҕына эрин албан аата буолар. ⁸ Ол эбит буоллаҕына, эр киһи дьахтартан үөскээбэтэҕэ, дьахтар эр киһиттэн үөскээбитэ; ⁹ эр киһи дьахтарга ананан айыллыбатаҕа, дьахтар эр киһиэхэ ананан айыллыбыта. ¹⁰ Дьэ ол иһин Аанньаллар тустарыгар, дьахтар төбөтүгэр бас бэринэр бэлиэлээх буолуохтаах. ¹¹ Ол эрээри, биһиги Айыы Тойоннуун биир буолбут олохпутугар эр киһи дьахтартан тутулуга суох буолбат, дьахтар да эр киһиттэн тутулуга суох буолбат. ¹² Тоҕо диэтэххэ, дьахтар эр киһиттэн үөскээбитин курдук, эр киһи эмиэ дьахтартан төрүүр, оттон туох баар барыта Таҥараттан кэлэр.

¹³ Бэйэҕит да тойонноон көрүҥ, дьахтар төбөтүн бүрүммэккэ эрэ Таҥараҕа үҥэрэ төһө сиэрдээҕий? ¹⁴ Эр киһи баттаҕын уһатара кыбыстыылаах, оттон дьахтар баттаҕын уһатара хайҕаллаах суол диэн айылҕа бэйэтэ эһигини үөрэтэр буолбат дуо? Уһун баттах дьахтарга бүрүнэр сабыы быһыытынан бэриллибит. ¹⁶ Оттон ким эмэ бу туһунан миигин кытта мөккүһүөн баҕарар буоллаҕына, биһиги да, Таҥара церковтара да оннук үгэспит суох.

Айыы Тойон Аһылыга

¹⁷ Оттон бу маны сүбэлиирбэр эһигини хайҕаабаппын: эһиги бииргэ түмсэргит туһалыырын оннугар, эһигини айгыратар эрэ эбит. ¹⁸ Бастакытынан, түмүстэргит эрэ, тус-туспа хайдыһаргыт туһунан истэбин; бу истибитим сороҕо оруннааҕын итэҕэйэбин. ¹⁹ Эһиги ортоҕутугар тус-туһунан суолу этии баар буолуохтаах даҕаны, оннук эрэ түбэлтэҕэ хайаҕыт ыйааһыннааҕы этэрэ биллиэн сөп.

²⁰ Итиэннэ эһиги түмсэр быһыыгыт-майгыгыт Айыы Тойон Аһылыгар түмсүү диэн ааттанар кыаҕа суох. ²¹ Киһи барыта ким хайа иннинэ бэйэтин аһын сии охсорго тиэтэйэр, онтон сылтаан сороххут хам аччык хаалар, сороххут тотуор диэри иһэр. ²² Ама аһыырга уонна иһэргэ эһиги дьиэтэ суох үһүгүт дуо? Эбэтэр Таҥара церковын аанньа ахтыбаккыт оччо дуу, биитэр дьадаҥылары атаҕастыыр быһыыгыт оннук дуу? Бу туһунан эһиэхэ тугу диэхпиний? Хайгыам дуо? Хайҕаабатым биллэн турар.

²³ Мин Айыы Тойонтон Бэйэтиттэн билбиппин эһиэхэ тиэрдибитим: таҥнарыллыбыт түүнүгэр Иисус Айыы Тойон килиэби ылан, ²⁴ Таҥараҕа махтаммыта уонна тоһутан баран эппитэ: «Маны ылан сиэҥ+ 11:24 Маны ылан сиэҥ – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга бу тыллар суохтар. , бу эһиги тускутугар тоһутуллар Мин Этим, онон Миигин өйдөөн-санаан туран маннык гынар буолуҥ», – диэбитэ. ²⁵ Онтон эмиэ аһылык кэнниттэн иһити ылан: «Бу иһит – Мин Хааным бигэргэппит саҥа кэс тыла; бу иһиттэн иһэргитигэр Миигин өйдөөн-санаан туран иһэр буолуҥ», – диэбитэ. ²⁶ Ол аата Кини кэлиэр диэри, бу килиэби сиэтэххит, бу иһиттэн истэххит аайы, эһиги Айыы Тойон өлбүтүн биллэрэҕит.

²⁷ Ол иһин ким сөбө суохтук бу килиэби сиэбит, Айыы Тойон иһититтэн испит, ол Айыы Тойон Этин уонна Хаанын утары буруйдаах буолар. ²⁸ Ол иһин киһи бастаан бэйэтин ыараҥнатан-чинчийэн көрөн эрэ баран, бу килиэптэн сиэхтээх, бу иһиттэн иһиэхтээх. ²⁹ Ким бэйэтин тургутунан көрбөккө+ 11:29 Бэйэтин тургутунан көрбөккө – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга бу тыллар суохтар. эрэ, Айыы Тойон Этигэр уонна Хааныгар суолта биэрбэккэ+ 11:29 Айыы Тойон Этигэр уонна Хааныгар суолта биэрбэккэ – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «Эккэуонна Хааҥҥа суолта биэрбэккэ». , сөбө суохтук килиэп сиир уонна бу иһиттэн иһэр, ол бэйэтин дьүүлгэ тардардыы, аһыыр уонна иһэр. ³⁰ Ол иһин эһиги ортоҕутугар элбэх мөлтөх, ыарыһах дьон баар, ол иһин элбэх киһи өлөр. ³¹ Биһиги бэйэбитин бэйэбит дьүүллэнэрбит эбитэ буоллар, дьүүлгэ тардыллыа суох этибит. ³² Оттон Айыы Тойон дьарыйдаҕына, бу аан дойдуну кытары тэҥ дьүүлгэ туруорбат туһугар, биһигини итинник көннөрөр.

³³ Онон, бырааттарым, Аһылыкка түмсэргитигэр бэйэ-бэйэҕитин кэтэһэр буолуҥ. ³⁴ Дьүүлгэ түбэһэрдии түмсүбэт туһугар, ким аччык, ол дьиэтигэр аһаатын. Мантан атынын тиийдэхпинэ сүбэлиэм.

Сибэтиэй Тыын бэлэхтэрин туһунан

¹ Оттон Тыын бэлэхтэрин туһунан, бырааттарым, сыыһа өйдөбүллээх хаалыаххытын баҕарбаппын. ² Эһиги бэйэҕит билэҕит, Таҥараны итэҕэйбэт эрдэххитинэ, ким эрэ эһигини тардан илдьэрин курдук, тыла суох эмэгэттэргэ бара тураргыт. ³ Эһиги өйдүөххүтүн баҕарабын: Таҥара Тыынынан саҥарар хайа да киһи «Иисус анафема+ 12:3 Анафема (грек.) – кырыыска турдун. » диэн этиэ суоҕа, итиэннэ ким да Сибэтиэй Тыына суох хаһан даҕаны «Иисус – Айыы Тойон» диэн билиниэ суоҕа.

⁴ Тыын бэлэхтиир духуобунай дьоҕурун арааһа элбэх гынан баран, ону барытын биир Тыын биэрэр. ⁵ Сулууспалааһын тус-туспа көрүҥнээх эрээри, барыта биир Айыы Тойоҥҥо ананар. ⁶ Дьайыы көрүҥэ атын-атын эрээри, барытыгар эмиэ биир Таҥара дьайыыны оҥорор. ⁷ Барыларыгар туһалаах буоллун диэн, хас биирдии киһиэхэ Тыын ураты көстүүтэ бэриллэр. ⁸ Биир киһиэхэ Тыын муударай тылы этэр дьоҕуру, иккискэ эмиэ ол Тыын билиини тиэрдэр дьоҕуру, ⁹ сороххо эмиэ ол Тыын итэҕэли, оттон атыҥҥа эмиэ ол Тыын+ 12:9 Ол Тыын – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «биир Тыын». ыарыыны үтүөрдэр араас дьоҕуру биэрэр, ¹⁰ кимиэхэ эрэ дьиктини оҥорор, кимиэхэ эрэ Таҥара этиитин дьоҥҥо тиэрдэр пророк дьоҕурун, кимиэхэ эрэ тыыннары арааран билэр, кимиэхэ эрэ араас тылларынан саҥарар, кимиэхэ эрэ ол тыллары ис хоһооннорун быһаарар кыаҕы биэрэр. ¹¹ Бу маны барытын, Бэйэтэ сөбүлүүрүнэн хас биирдии киһиэхэ тус-туспа үллэрэн, барыбытыгар биир Тыын оҥорор.

Элбэх миэстэттэн турар биир Эт-сиин

¹² Холобур, киһини ылан көрүөҕүҥ. Киһи соҕотох гынан баран, миэстэлэрэ элбэх; биир+ 12:12 Биир – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга бу тыл суох. эт-сиин миэстэлэрэ, төһө да элбэхтэрин иһин, бары биир эт-сиин буолаллар, – Христос эмиэ оннук. ¹³ Биһиги бука бары: ким иудей, ким атын омук буоллун, ким кулут, ким көҥүл буоллун – биир Тыынынан биир Эт-сиин буолар туһугар сүрэхтэммиппит; биһиэхэ барыбытыгар Таҥара биир Тыыны биэрбитэ.

¹⁴ Оттон киһи этэ-сиинэ биир эрэ миэстэттэн буолбакка, элбэх миэстэттэн турар. ¹⁵ Өскөтө атах: «Мин илии буолбатахпын, онон субу эт-сиин сорҕото буолбатахпын», – диэтэҕинэ, ол аата кини эт-сиин сорҕото буолбатах үһү дуо? ¹⁶ Эбэтэр кулгаах: «Мин харах буолбатахпын, онон эт-сиин сорҕото буолбатахпын», – диэтэҕинэ, ол аата кини эт-сиин сорҕото буолбатах үһү дуо? ¹⁷ Өскөтө киһи этэ бүтүннүү харах эбитэ буоллар, хайдах истиэ этэй? Аҥардас истэрэ эрэ буоллар, тугунан сыты билиэ этэй? ¹⁸ Ол эрээри, Таҥара эт-сиин хас биирдии миэстэтин Бэйэтэ сөп дииринэн оннун булларбыт. ¹⁹ Арай барыта биир эрэ миэстэттэн турара эбитэ буоллар, эт-сиин ханна буолуо эбитэй? ²⁰ Ол эрээри элбэх миэстэттэн да турдар, киһи – биир эт-сиин. ²¹ Онон харах илиигэ: «Эн миэхэ наадата суоххун», оттон бас атахха: «Эһиги миэхэ наадата суоххут», – диирэ сатаммат. ²² Төттөрүтүн, эппитигэр быдан мөлтөх курдук көстөр миэстэлэрбит, ис дьиҥэр, тыын суолталаахтар; ²³ оттон дьоҥҥо көрдөрөрбүт бөрүкүтэ суох диир миэстэбитин хаһан баҕарар ордук кыһаллан харыстыыбыт. ²⁴ Онон көстөрө бөрүкүтэ суох миэстэбит үчүгэй көстүүлээх буоларын туһугар кыһаллабыт, оттон үчүгэй көстүүлээх миэстэбит оннук кистэнэргэ наадыйбат. Ол гынан баран эккэ-сииҥҥэ хайдыһыы суох буоллун, бары бэйэ-бэйэлэригэр биир тэҥник кыһалынныннар диэн, Таҥара суолталаммат миэстэлэргэ ордук улахан болҕомтону уурардыы барыларын бииргэ таҥан холбообут; ²⁶ онон биирдэрэ эрэйдэннэҕинэ, атыттара бары эрэйи көрөллөр, биир миэстэ ытыктаннаҕына, эт-сиин бүтүн бэйэтэ үөрэр.

²⁷ Эһиги эмиэ – Христос Этэ-сиинэ буолаҕыт, хас биирдиигит, туспа ыллахха, Эт-сиин сорҕото буолар. ²⁸ Ол курдук, Таҥара сорохтору Церковка, бастатан туран, Апостолларынан анаабыт, иккиһинэн, Кини этэрин дьоҥҥо тиэрдэр пророктары, үсүһүнэн, үөрэтэр-уһуйар кыахтаах дьону туруорбут. Онтон салгыы сороххо дьиктини оҥорор, сороххо үтүөрдэр, көмөлөһөр, салайар, араас тылы билэр дьоҕуру биэртэлээбит. ²⁹ Киһи барыта Апостол дуо? Бары пророктар дуо? Бары үөрэтэллэр дуо? Бары кыайан дьиктини оҥороллор дуо? ³⁰ Бары эмтиир-үтүөрдэр кыахтаахтар дуо? Бары араас тылынан саҥараллар, бары ону сатаан быһаараллар дуо?

³¹ Ол эрээри, доҕотторуом, итиннээҕэр барытынааҕар уһулуччу үрдүк турар дьоҕурга дьулуһуҥ! Билигин мин эһиэхэ чулууттан чулуу биир суолу көрдөрүөм.

Таптал

¹ Өскөтө мин араас омук, бэл Аанньал да тылынан саҥарар буолан бараммын – сүрэхпэр таптала суох буоллахпына, ол аата мин – таҥкыныыр эрэ алтаммын, чылыгырыыр эрэ чуорааммын. ² Өскөтө мин Таҥара этиитин дьоҥҥо тиэрдэр дьоҕурдаах пророк, бары кистэлэҥи барытын билэр, бары өттүнэн толору билиилээх итиэннэ бэл хайалары да оннуттан халбарытар күүстээх итэҕэллээх киһи буолан бараммын – сүрэхпэр таптала суох буоллахпына, ол аата мин туох да буолбатахпын. ³ Өскөтө мин туох баар баайбын-дуолбун барытын дьадаҥыларга түҥэтэн, эппин-сииммин уокка уматтара биэрэн да бараммын+ 13:3 Эппин-сииммин уокка уматтара биэрэн да бараммын – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «хайҕанаары, эппин-сииммин биэрэн да баран». сүрэхпэр таптала суох буоллахпына, онтукам миэхэ туох да туһата суох.

⁴ Таптал тулуурдаах, амарах санаалаах, таптал ордугурҕаабат, таптал арбаммат, улаханнык санаммат, ⁵ сүөргү быһыыламмат, бэйэтин эрэ иннин көрүммэт, хоргуппат, куһаҕаны өйдүү сылдьыбат, ⁶ куһаҕантан үөрбэт – кырдьыктан үөрэр; ⁷ барытын уйар, барытын итэҕэйэр, барытын эрэнэр, барытын тулуйар. ⁸ Таптал хаһан да уостубат. Таҥара этиитин дьоҥҥо тириэрдэр дьоҕур – сүтүөҕэ, атын тылынан саҥарар дьоҕур – уурайыаҕа, билии-көрүү дьоҕура эмиэ хаһан эрэ туһата ааһыаҕа. ⁹ Билиҥҥитэ биһиги итэҕэс билиилээхпит, Таҥара этиитин тириэрдэр дьоҕурбут да ситэтэ суох, ¹⁰ ол эрээри ситии-хотуу, эҥкилэ суох буолуу кэмэ кэллэҕинэ, ситэтэ суох, итэҕэс диэн аны суох буолуо.

¹¹ Мин оҕо сылдьан оҕолуу саҥарарым, оҕолуу толкуйдуурум, санаабын оҕолуу этинэрим; онтон сааспын ситэн баран, оҕолуу быһыыбын-майгыбын хаалларбытым. ¹² Билиҥҥитэ биһиги өлбөөркөй өстүөкүлэҕэ көстөр күлүк омоонун эрэ үдүк-бадык көрөбүт, оттон кэмэ кэллэҕинэ, сирэй көрсөн турардыы көрүөхпүт; билиҥҥитэ сорҕотун эрэ мин билэбин, оттон кэмэ кэллэҕинэ, Таҥара миигин билэрин курдук, толору билиэҕим. ¹³ Оттон билигин субу үс: итэҕэл, эрэл, таптал – баар; ол эрэн таптал барыларыттан улахан.

Тыын бэлэхтэрин туһунан өссө биирдэ

¹ Туохтан да ордук тапталга талаһыҥ; ол эрээри Тыын атын бэлэхтэригэр эмиэ, ордук пророк дьоҕуругар, дьулуһуҥ. ² Ким биллибэт тылынан саҥарар, ол дьоҥҥо буолбакка, Таҥараҕа туһулаан саҥарар, тоҕо диэтэххэ кини тугу саҥарарын ким да өйдөөбөт, кини Тыын күүһүн туһанан кистэлэҥи этэр. ³ Оттон Таҥара этиитин дьоҥҥо тиэрдэр пророк дьону бөҕөргөтөн, өйдөтөн-сүбэлээн, уоскутан саҥарар. ⁴ Ким биллибэт тылынан саҥарар, ол бэйэтин туһатыгар саҥарар, оттон пророк церковы бөҕөргөтөр.

⁵ Эһиги бары атын тылларынан саҥарыаххытын баҕарабын эрээри, Таҥара этиитин тиэрдибиккит ордук: атын тылынан саҥарар киһитээҕэр Таҥара этиитин дьоҥҥо иһитиннэрэр пророк быдан туһаны аҕалар (арай анарааҥҥы, церковь бөҕөргүүрүн-үүнэрин туһугар эппитин быһааран биэрэр эрэ буоллаҕына, баһыйтарыа суоҕа).

⁶ Арай, бырааттарым, мин билигин эһиэхэ тиийэн кэлэн, олох билбэт тылгытынан кутан-симэн барар буолуум. Таҥара миэхэ туох эрэ саҥаны арыйбытын эбэтэр тугу эрэ билбиппин үллэстэн, Таҥара этиитин иһитиннэрэн дуу эбэтэр үөрэтэн дуу, өйдөнөр гына саҥарбатахпына, мин эһиэхэ туох туһаны аҕалыахпыный?

⁷ Дорҕоон таһаарар кута-сүрэ суох маллары, флейтаны эбэтэр арфаны ылан көрүөҕүҥ. Тус-туһунан наардаммыт дорҕооннору таһаарбат буоллахтарына, флейтаҕа эбэтэр арфаҕа тугу оонньуулларын биһиги хайдах билиэхпитий? ⁸ Оттон турба чуолкайа суох тыаһы үрэн таһаарар буоллаҕына, ким кыргыһыыга бэлэмнэниэҕэй? ⁹ Ол курдук эһиги эмиэ атын тылынан өйдөммөт гына саҥарар буоллаххытына, тугу дииргитин атыттар хайдах билиэхтэрэй? Дьоҥҥо да эппиккит, тыалга да саҥарбыккыт биир буолуо суоҕа дуо?

¹⁰ Холобура, аан дойдуга төһөлөөх элбэх араас омук тыла баарый, олортон биир да тыл дорҕооно киһиэхэ өйдөммөт буолбат. ¹¹ Оттон мин, атын киһи этэр тылын өйдөөбөт буоллахпына, ол аата киниэхэ омук киһитэбин, кини эмиэ миэхэ туора дойду киһитэ буолар. ¹² Ол курдук эһиги эмиэ, Тыын бэлэхтиир дьоҕурдарыгар дьулуһаргытыгар, Церковы бөҕөргөтөр дьоҕурдарынан бэйэҕитин байытына сатааҥ.

¹³ Онон эн, атын тылынан саҥарар киһи, эйиэхэ быһаарар дьоҕур тиксэрин туһугар үҥэр буол. ¹⁴ Тоҕо диэтэргит, мин атын тылынан үҥэр буоллахпына, төһө да ис тыыммынан үҥтэрбин, өйүм онтон тугу да туһаммат.

¹⁵ Оччоҕо тугу гыныахтаахпыный? Ис тыыммынан үҥэр буоллахпына, өйбүнэн эмиэ үҥүөм; ис тыыммынан Таҥараны туойан ыллыыр буоллахпына, өйбүнэн эмиэ ыллыам. ¹⁶ Тоҕо диэтэххэ, эн Таҥараҕа ис тыыҥҥынан эрэ махтанар буоллаххына, аттыгар турар көннөрү киһи эн махтал тылгар хайдах «аминь» диэн этиэҕэй? Эн туох дииргин кини өйдөөбөт эбээт. ¹⁷ Эн төһө да үчүгэйдик махтаммытыҥ иһин, атын киһи итэҕэлэ онтон бөҕөргөөбөт. ¹⁸ Мин Таҥарабар махтанабын: эһигиннээҕэр хайаҕытынааҕар да элбэх атын тылынан саҥарабын; ¹⁹ ол эрээри церковка ким да билбэт тылынан үтүмэн үгүс тылы кутан-симэн саҥарбыппынааҕар, атын дьону үөрэтэрдии, өйдөнөр гына биэс тылы эппитим ордук.

²⁰ Бырааттарым! Өйгүтүнэн-санааҕытынан кыра оҕо буолумаҥ; куһаҕаҥҥа – кыһыл оҕонон хаалыҥ, үчүгэйгэ – сиппит-хоппут өйдөнүҥ.

²¹ Сокуоҥҥа суруллубут: «„Атын тылынан, атын омук көмөтүнэн бу норуоту кытта кэпсэтиэм; ол гынан баран оччоҕуна да кинилэр Миигин истиэхтэрэ суоҕа“, – диир Айыы Тойон». ²² Онон атын тылынан саҥарыы итэҕэйээччилэргэ буолбакка, итэҕэйбэт дьоҥҥо бэлиэ буолар, оттон пророк дьоҕура итэҕэйбэттэргэ буолбакка, итэҕэйээччилэргэ ананар. ²³ Итэҕэйээччилэр бары бииргэ түмсэн баран, бука бары атын-атын биллибэт тылларынан саҥаран турдаххытына, ону билбэт эбэтэр итэҕэйбэт дьон киирэн кэлэн, эһигини ииримтийбиттэр диэхтэрэ суоҕа дуо? ²⁴ Оттон арай бары Таҥара этэр тылын дьоҥҥо тириэрдэр буоллахтарына, онно итэҕэйбэт эбэтэр билбэт киһи түбэһэ киирдэҕинэ, ол истибитэ барыта кинини саралыыр, барыта кинини дьүүллүүр буоллаҕына, ²⁵ кини, сүрэҕин кистэлэҥэ арыллан, сиргэ сөһүргэстии түһэн Таҥараҕа сүгүрүйэн баран: «Чахчы да Таҥара эһигини кытта бииргэ эбит!» – диэн ис сүрэҕиттэн саҥа аллайыа суоҕа дуо?

Сулууспа бэрээдэктээхтик барыахтаах

²⁶ Онон, бырааттарым, туох түмүккэ кэллибит? Бары бииргэ түмсэргитигэр хас биирдиигит айхал ырыалаах, үөрэтиилээх, Таҥара арыйан биэрбит этиилээх, атын тылынан кэпсиирдээх, эбэтэр ол кэпсэммити быһаарардаах кэлэр буолуҥ. Бу барыта эһигини бөҕөргөтөр соруктаах буолуохтаах.

²⁷ Оттон ким эмэ атын тылынан кэпсиирдээх буоллаҕына, икки, саамай элбээбитэ, үс киһи тыл эттин, ону даҕаны тус-туһунан, ити кэннэ бииргит ону быһааран биэрдин. ²⁸ Оттон быһааран биэрээччиҥ суох буоллаҕына, церковка саҥарыма, бэйэҥ искэр Таҥараҕа анаан эт. ²⁹ Пророктартан эмиэ икки эбэтэр үс киһи тыл эттин, уоннааҕылар кинилэр эппиттэрин ыараҥнатан-ырытан көрдүннэр. ³⁰ Оттон олорор дьонтон хайаларыгар эрэ Таҥара туох эмэ саҥаны арыйан биэрдэҕинэ, бастаан саҥарар киһи тохтоотун; ³¹ бары үөрэнэргит, бары бөҕөргүүргүт туһугар, Таҥара этиитин бары утуу-субуу иһитиннэриэххитин сөп. ³² Пророктар Таҥара этэрин дьоҥҥо тириэрдэр дьоҕурдарын кыайан кыана туттуох тустаахтар, – ³³ Таҥара бэрээдэгэ суох буолуу Таҥарата буолбатах, Кини – эйэ-ил төрдө.

Сибэтиэйдэр церковтарыгар барыларыгар буоларын курдук, ³⁴ дьахталлар церковка саҥарыа суохтаахтар. Сокуон этэринэн, дьахтар саҥарара көҥүллэммэт, кини бас бэриниэх тустаах. ³⁵ Оттон туохха эмэ үөрэниэхтэрин баҕарар буоллахтарына, ол туһунан дьиэлэригэр эрдэриттэн ыйыталастыннар; дьахтар церковка саҥарара омнуолаах.

³⁶ Эбэтэр Таҥара тыла эһигиттэн эрэ тахсар дуу? Эбэтэр аҥаардас эһиэхэ эрэ тиийдэ дуу? ³⁷ Өскөтө ким эрэ бэйэтин пророкпун биитэр духуобунайбын дэнэр буоллаҕына, бу мин эһиэхэ суруйарым Айыы Тойон кэриэһэ буоларын кини өйдүөх тустаах. ³⁸ Оттон ким өйдөөбөт, ол өйдөөбөтүн даҕаны+ 14:38 Оттон ким өйдөөбөт, ол өйдөөбөтүн даҕаны – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «оттон ким эмэ ылыммат буоллаҕына, кинини эмиэ ылымматыннар». .

³⁹ Онон, бырааттарым, Таҥара этэрин дьоҥҥо тиэрдэр пророк дьоҕуругар дьулуһуҥ, ол эрээри атын тылынан саҥаралларын бопсумаҥ. ⁴⁰ Барыта сиэрдээхтик, бэрээдэктээхтик эрэ барыахтаах.

Христос тиллиитэ

¹ Билигин, бырааттарым, мин эһиэхэ бэйэм иһитиннэрбит Евангелиебын санатыахпын баҕарабын. Эһиги бу Евангелиены ылынан, олоххут халбаҥнаабат бөҕө тирэҕэ оҥостубуккут, ² эмиэ бу Евангелиенан, мин эһиэхэ үөрэппиппин чиҥник тутуһар буоллаххытына, быыһанаҕыт; оттон тутуспат буоллаххытына, – ол аата эһиги кураанахха итэҕэйбиккит.

³ Бастатан туран, мин эһиэхэ бэйэм тугу ылыммыппын тиэрдибитим: Суруйууларга эрдэттэн этиллибитин курдук, Христос биһиги буруйбутун-аньыыбытын боруостаары өлбүтүн, ⁴ эмиэ Суруйууларга эрдэттэн этиллибитин курдук, Кини көмүллэн баран үһүс күнүгэр тиллибитин, ⁵ уонна бастаан Кифаҕа, онтон Уон Иккиэлэргэ, ⁶ онтон биир кэмҥэ биэс сүүстэн тахса бырааттарга көстүбүтүн (олортон үксүлэрэ билигин тыыннаахтар, сорохторо уһун ууларыгар утуйбуттара), ⁷ ол кэнниттэн Иаковка уонна бары Апостолларга көстүбүтүн, ⁸ онтон барыларын кэнниттэн миэхэ – ханнык эрэ итэҕэс төрүөххэ көстүбүтүн туһунан эһиэхэ тиэрдибитим. ⁹ Мин Апостоллартан барыларыттан саамай дуона суохтарабын, Таҥара Церковын сойуолаабыт буоламмын Апостол ааттанарым да сөбө суох. ¹⁰ Ол эрээри Таҥара илгэлээх үтүөтүнэн бүгүн мин Апостол буола сылдьабын. Кини миэхэ биэрбит үтүө дьоҕура кураанахха хаалбатаҕа, мин кинилэрдээҕэр хайаларынааҕар да элбэхтик үлэлээбитим; ити гынан баран ол мин буолбатах, Таҥара илгэлээх үтүө күүһэ миигин кытта бииргэ үлэлээбитэ. ¹¹ Онон, мин да буолуум, кинилэр да буоллуннар, биһиги маннык үөрэтэбит, эһиги эмиэ маны итэҕэйбиккит.

Өлбүттэр тиллиилэрэ

¹² Биһиги Христос өлбүттэртэн тиллибитин туһунан иһитиннэрэ-кэпсии сырыттахпытына, хайдах эһигиттэн сорох дьон өлбүттэр тиллибэттэр диэн этэр буолалларый? ¹³ Өскөтө өлбүттэр тиллибэт эбит буоллахтарына, ол аата Христос эмиэ тиллибэтэх, ¹⁴ оттон Христос тиллибэтэх буоллаҕына, ол аата биһиги сымыйа сураҕы иһитиннэрэбит, ол аата эһиги эмиэ халтайга итэҕэйэҕит+ 15:14 Эһиги эмиэ халтайга итэҕэйэҕит – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «биһиги эмиэ халтайга итэҕэйэбит». . ¹⁵ Өлбүттэр тиллибэт буоллахтарына, биһиги Таҥара туһунан, Кини отой да тилиннэрбэтэх Христоһун тилиннэрбитэ диэн туоһулааммыт, сымыйа туоһулар буолан тахсабыт. ¹⁶ Өлбүттэр тиллибэт буоллахтарына, ол аата Христос эмиэ тиллибэтэх, ¹⁷ оттон Христос тиллибэтэх буоллаҕына, ол аата эһиги суоҕу итэҕэйэҕит: эһиги өссө даҕаны буруйгутун-аньыыгытын сүкпүтүнэн сылдьаҕыт. ¹⁸ Оччотугар Христоска итэҕэллэрин ыһыктыбакка эрэ өлбүттэр эмиэ суорума суолламмыттар. ¹⁹ Биһиги эмиэ бу олохпутугар эрэ Христоска эрэнэр буоллахпытына, ол аата кимнээҕэр да дьоло суох дьоммут.

²⁰ Ол эрээри Христос өлбүттэртэн тиллибитэ, уһун ууларын утуйбуттартан аан бастакынан турбута. ²¹ Тоҕо диэтэххэ, киһиттэн сылтаан өлөр өлүү кэлбит буоллаҕына, ол курдук эмиэ өлбүттэр Киһиттэн сылтаан тиллиэхтэрэ. ²² Адамҥа кытыктаахтар бары өлөллөрүн курдук, Христоска кытыктаахтар бары тиллиэхтэрэ. ²³ Хас биирдии киһи бэйэтин тустаах кэмигэр тиллиэҕэ: аан бастакынан Христос тиллибитэ, онтон Кини кэллэҕинэ, Христос дьоно тиллиэхтэрэ. ²⁴ Дьэ онтон Кини Саарыстыбатын Аҕатыгар – Таҥараҕа – туттардаҕына, бары дьаһалтаны, бары былааһы, дьайар күүһү самнардаҕына, бүтэр уһук тиийэн кэлиэҕэ. ²⁵ Таҥара Кини өстөөхтөрүн барыларын атаҕын анныгар самнаран биэриэр диэри Христос ыраахтааҕылыахтаах. ²⁶ Онтон бүтэһик өстөөх, өлөр өлүү, бахтайыаҕа, ²⁷ тоҕо диэтэххэ, Таҥара баары бүттүүнүн Христоска бас бэриннэрэн атаҕын анныгар ууран биэрбитэ. Баары барытын Киниэхэ бас бэриннэрдэ диэн суруллубут буоллаҕына, ол аата барыны бары Киниэхэ Бэриннэрээччиттэн ураты барыта бас бэриммитэ дьэҥкэтик өйдөнөр. ²⁸ Оттон Таҥара баары бүттүүнүн Киниэхэ бас бэриннэрдэҕинэ, оччоҕо аны Уола Бэйэтэ эмиэ баары бүттүүнүн Киниэхэ Бэриннэрээччигэ бас бэриниэҕэ, оччоҕо Таҥара бар дьоҥҥо барытыгар барытынан буолуоҕа.

²⁹ Онтон атын эбитэ буоллар, өлбүттэр тустарыгар дьон тоҕо сүрэхтэниэ этилэрэй? Өлбүттэр букатын тиллибэт буоллахтарына, оччотугар өлбүттэр тустарыгар туох инниттэн сүрэхтэнэллэрий? ³⁰ Оччотугар биһиги эмиэ туох иһин чаас аайытын алдьархай айаҕын өҥөйөбүтүй? ³¹ Бэйэм туспунан эттэххэ, өлүү айаҕын күн аайы өҥөйөбүн. Бу туһунан, бырааттарыам, Айыы Тойоммут Христос Иисус иннигэр эһигинэн киэн туттар үөрүүбүнэн туоһулуубун. ³² Киһи сиэринэн толкуйдаатахха, өлбүттэр тиллибэт буоллахтарына, мин Ефескэ адьырҕа кыыллары кытта охсуһаммын тугу туһаммыппыный? «Сарсын өлүөхпүт турдаҕа, онон кытаатан аһаан-иһэн хаалыаҕыҥ!» Оннук дуо? ³³ Албыҥҥа киирэн биэримэҥ! «Куһаҕан доҕоттордуун куодарыстахха, хаарыан быһыы-майгы сатарыйар»+ 15:33 Грек суруйааччыта Менандр «Таис» диэн комедиятыттан (б. э. иннинээҕи 3 үйэ). . ³⁴ Онон өйгүтүн-төйгүтүн булунан, аньыыны оҥороргутун тохтотуҥ. Баҕар, саатыаххыт да буоллар, этэбин: эһигиттэн сороххут Таҥараны билбэт.

Саҥа эппит-сииммит хайдах буолуой?

³⁵ Ол гынан баран ким эмэ: «Өлбүттэр хайдах тиллиэхтэрэй? Тилиннэхтэринэ, хайдах эттээх-сииннээх кэлиэхтэрэй?» – диэн ыйытыа. ³⁶ Оо, толкуйа суох! Ыһар сиэмэҥ, өлбөтөҕүнэ, тиллиэ суоҕа буолбаат? ³⁷ Ыһаргар эн бүтүн үүнээйини буолбакка, сыгынньах туорааҕы, сэлиэһинэйи дуу, атын туорааҕы дуу ыһаҕын, ³⁸ ол эрээри Таҥара ол сиэмэни хайдах баҕарарынан эттиир-сиинниир, хас биирдии сиэмэҕэ туспа эти-сиини биэрэр. ³⁹ Хамныыр харамай этэ-сиинэ барыта атылыы буолбатах: киһи этэ-сиинэ туһунан, сүөһү этэ-сиинэ туһунан, балык киэнэ туһунан, көтөр киэнэ эмиэ туһунан. ⁴⁰ Халлаан эттиктэрэ бааллар, сир эттиктэрэ эмиэ бааллар: ол эрээри халлаан эттиктэрин килбиэнэ туспа, сир эттиктэрин килбиэнэ – эмиэ туһунан. ⁴¹ Күн килбиэннээх сырдыга туһунан, ый килбиэннээх сырдыга туһунан, сулустар киэннэрэ эмиэ туһунаннар; сулус даҕаны атын сулустартан кэрэ көстүүтүнэн уратылаах буолар.

⁴² Өлбүттэр тиллэллэригэр эмиэ ол курдук буолуоҕа: өлөн-сүтэн буорга угуллар – өлбөт-сүппэт аналлаах туран кэлэр; ⁴³ буорайан-буомтуйан буорга угуллар – албан аатыран туран кэлэр; мөлтөөн-ахсаан буорга угуллар – күүһүрэн-уоҕуран туран кэлэр; ⁴⁴ эт-хаан айылҕалаах эттик буорга угуллар – духуобунай эттик туран кэлэр. Эт-хаан айылҕалаах эттик да баар, духуобунай эттик да баар. ⁴⁵ Суруйууларга «бастакы киһи Адам тыыннаах дууһа буолбута» диэн суруллубута, оттон бүтэһик Адам олоҕу биэрэр тыын буолар. ⁴⁶ Ол эрээри духуобунай хаһан да урутаабат, маҥнай эт-хаан айылҕалаах кэлэр, ол эрэ кэнниттэн духуобунай кэлиэхтээх. ⁴⁷ Бастакы киһи сирдээҕи буолан сир-буор састааптааҕа; оттон иккис киһи – халлаантан кэлбит Айыы Тойон+ 15:47 Айыы Тойон – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга бу тыл суох. . ⁴⁸ Сиртэн-буортан турар киһи хайдах этэй да, сирдээҕилэр эмиэ оннуктар; Халлаантан кэлбит хайдаҕый да, халлааннааҕылар эмиэ оннуктар; ⁴⁹ хайдах биһиги сирдээҕи киһи мөссүөнэ мөссүөннээх этибитий да, соннук эмиэ Халлааннааҕы мөссүөнүн ылыныахпыт.

⁵⁰ Ол гынан баран, бырааттарым, мин эһиэхэ манныгы этиэм: эттэн-хаантан турар сирдээҕи киһи хайдах да Таҥара Саарыстыбатыгар тиксибэт, өлөр оҥоһуулаах хайдах да өлбөт оҥоһуулаахха кытыктаммат. ⁵¹ Эһиэхэ кистэлэҥи этэбин: биһиги бука бары өлөр буолбатахпыт+ 15:51-52 Бука бары өлөр буолбатахпыт – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «биһиги бука бары өлүөхпүт, ол гынан баран бука бары уларыйар буолбатахпыт». , ол гынан баран, бүтэһик турба тыаһаатаҕына, эмискэ чыпчылҕан түгэнигэр бука бары дьүһүн уларыйыахпыт, тоҕо диэтэргит, ол турба тыаһаатын кытта өлбүттэр тиллэн туран кэлиэхтэрэ, оттон биһиги дьүһүн уларыйыахпыт. ⁵³ Ол аата биһиги кэхтэр оҥоһуулаах айылҕабыт кэхтибэт айылҕаҕа кубулуйуохтаах, өлөр оҥоһуулаах айылҕабыт өлбөт-сүппэт оҥоһуулаах айылҕаҕа кубулуйуохтаах. ⁵⁴ Оттон кэхтэр оҥоһуулаах кэхтибэт аналлаахха, муҥур үйэлээх бараммат үйэлээххэ кубулуйдаҕына, «Өлөр өлүү кыайтарда! Кыайыы күнэ үүннэ!» диэн суруллубут туолуо. ⁵⁵ «Өлөр өлүү! Ханна баарый эн өргөһүҥ? Үтүгэн түгэҕэ! Ханна баарый эн кыайыыҥ?»+ 15:55 Сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга «Өлөр өлүү! Ханна баарый эн кыайыыҥ? Өлөр өлүү! Ханна баарый эн өргөһүҥ?» эбэтэр «Үтүгэн түгэҕэ! Ханна баарый эн өргөһүҥ?»

⁵⁶ Өлөр өлүү өргөһө – аньыы-буруй; оттон аньыы Сокуонтан тэптэн күүһүрбүтэ. ⁵⁷ Махтал буолуохтун Айыы Тойоммутунан Иисус Христоһунан биһиэхэ кыайыыны бэлэхтээбит Таҥараҕа!

⁵⁸ Онон, таптыыр бырааттарым, тулхадыйбат тууралаах чиҥ буолуҥ, уҥа-хаҥас халбаҥнаамаҥ; Айыы Тойоҥҥо кураанахха сулууспалаабаккытын билэн туран, Айыы Тойон дьыалатыгар мэлдьи хотуулаах буолуҥ.

Иерусалимнааҕы христианнарга ыытыллар көмө

¹ Аны сибэтиэйдэргэ анаан хомуллар көмө туһунан этэр буоллахха, мин Галатиятааҕы церковтарга олохтообут үгэспин тутуһар буолуҥ. ² Кэлбитим кэннэ, хомуйа сатыы сылдьыбат туһугар, хас биирдиигит нэдиэлэ маҥнайгы күнүн аайы үбүттэн-хамнаһыттан төһө кыалларынан туспа уурунан иһэр буоллун. ³ Кэллэхпинэ, хомуйбут үтүө көмөҕүтүн Иерусалимҥа тиэрдэрдии, бэйэҕит талбыт дьоҥҥутунан суруктаан ыытыаҕым. ⁴ Оттон бэйэм барарым табыллар буоллаҕына, кинилэр миигин кытта барсыахтара.

Айан былаана

⁵ Македонияҕа сылдьан баран эһиэхэ тиийиэҕим; суолум Македониянан ааһар. ⁶ Эһиэхэ, баҕар, тохтуу түһүөҕүм, баҕар, кыстыам даҕаны, оччоҕо барарбар эһиги миигин атааран биэриэ этигит. ⁷ Аны эһигини кытта ааһан эрэ иһэн көрсүһүөхпүн баҕарбаппын, Айыы Тойон биэрдэҕинэ, син тохтуу түһүөм диэн эрэнэбин. ⁸ Ефескэ Биэс уонус күн бырааһынньыгар диэри сылдьыам, – ⁹ манна иннибэр улуукан киэҥ аан тэлэччи аһыллан турар, утарсааччы да баһаам.

¹⁰ Тимофей тиийдэҕинэ, киниэхэ ханнык да куттал суоһаабатын курдук көрө-истэ сылдьаарыҥ; кини эмиэ мин курдук Айыы Тойон дьыалатын толоро сылдьар. ¹¹ Онон ким да кинини сэнии көрүө суохтаах, хата кытаатан миэхэ кэлэр гына тэрийэн эйэнэн атааран биэрээриҥ. Манна бырааттарбыныын кинини күүтэбит.

¹² Оттон бырааппыт Аполлос туһунан этэр буоллахха, кинини бырааттарбытын кытары эһиэхэ ыытаарыбын бэркэ көрдөспүтүм да, билигин барыан олох баҕарбатаҕа, онон бэйэтигэр табыгастаах кэмҥэ эһиэхэ тиийиэҕэ.

¹³ Эһиги сэргэх сылдьыҥ, итэҕэлгитин бигэтик тутуһуҥ, эр санааланыҥ, халбаҥнаабат бөҕө буолуҥ. ¹⁴ Тугу да гыммыккыт иһин, барытын таптыыр сүрэхтэн оҥоруҥ.

Түмүк көрдөһүү. Эҕэрдэлэри тиэрдии

¹⁵ Стефан дьиэ кэргэттэрэ Ахайяҕа аан бастакынан итэҕэйбиттэрин, сибэтиэйдэргэ көмөлөһөр аналы ылыммыттарын билэҕит. Онон, бырааттарым, эһигиттэн көрдөһүөм этэ: ¹⁶ итинник дьоҥҥо итиэннэ бииргэ сулууспалаһар, бары сыраларын биэрэр ханнык баҕарар үлэһиттэргэ истигэн буолуҥ.

¹⁷ Стефан, Фортунат уонна Ахаик тиийэн кэлбиттэриттэн олус үөрдүм: кинилэр эһигини суохтаппатылар, ¹⁸ онон барыбыт – мин да, эһиги да – сүргэбитин көтөхтүлэр. Маннык дьону ытыктааҥ.

¹⁹ Асиятааҕы церковтар эһиэхэ эҕэрдэ ыыталлар; Акилалаах Прискилла уонна кинилэр дьиэтээҕи церковтара Айыы Тойон туһугар эһигини истиҥник эҕэрдэлииллэр. ²⁰ Бырааттаргыт бука бары эһиэхэ эҕэрдэ тиэрдэллэр. Сибэтиэй уураһыынан бэйэ-бэйэҕитин эҕэрдэлэһиҥ.

²¹ Аны билигин бу бэйэм суруйан эрэбин: миигиттэн, Павелтан – эҕэрдэ. ²² Ким Айыы Тойон Иисус Христоһу таптаабат – ол анафема. Маран-афа!+ 16:22 Маран-афа! (арамей.) – «кэл, Айыы Тойон» эбэтэр «Айыы Тойон кэллэ». ²³ Айыы Тойоммут илгэлээх үтүөтэ эһигинниин эҥээрдэһиэхтин. ²⁴ Эһигини, Христос Иисуһу итэҕэйээччилэри барыгытын кытта, мин тапталым бииргэ буолуохтун. Аминь+ 16:24 Аминь – сорох былыргы гректии илиинэн суруйууга бу тыл суох. .