Tito

Ang Sulat ni Pablo kay

TITO

Pasayod

Ini hay gingsulat ni Apostol Pablo para kay Tito. Siya hay bukon Judio (Galacia 2:3) pero nagtuo siya kay Hesu-Kristo. Kilaya gid siya ni Pablo kay magkaibahan sinda sa pagserbisyo sa Ginoo sa suyod ng mga 15 ka tuig o sobra pa (Galacia 2:1; 2 Corinto 8:23).

Gingsugò ni Pablo si Tito nga magpabilin anay sa Crete kay may mga butang sa iglesya didto nga wayà pa naaayos. Ining matag-od nga sulat ni Pablo hay may tuyo ka parte. Una, ang bilin para sa mga miyugdumaya ng mga nagatuo parti sa maayo nga pagkabuhì, lalò na sa atubangan ng mga taga-Crete nga may malain nga pamatasan (1:12). Pangaduha, ang pagpanudlò sa mga miyembro parti sa maayo nga pamatasan kag sa paghuman ning maayo. Kag ang pangtuyo hay pagpaandam sa salà nga mga pagpanudlò.

Ini nga sulat kag ang Una kag Pangaduha nga Sulat ni Pablo kay Timoteo hay kaibahan sa ginatawag, Mga Sulat para sa Pastor.

Ang Pagpangamusta

¹ Ako si Pablo nga miyugserbisyo ng Dios + 1:1 Sa Griego hay ulipon ng Dios ang gusto hambayon, ang tawo nga nagaserbisyo nga masinundanon gid sa Dios. kag apostol* ni Hesu-Kristo. Gingsugò ako sa mga gingpilì ng Dios para palig-unon ang inda pagtuo kag agud itudlò ang kamatuuran kung pauno ang pagkabuhì sa kabubut-on ng Dios. ² Agud paagi diri, magkaigwa sinda ning paglaom sa kabuhì nga wayà katapusan nga gingpromisa ng Dios bago pa gingtuga ang kalibutan, kay ang Dios wayà nagapinusong. ³ Kag sa tamà nga tyempo, iya gingpasayod ang Maayong Balità* nga gingsalig sa akon, tapos ginawali ko sa mga tawo. Gingpilì ako para magwali sunò sa sugò ng Dios nga aton Manluluwas. ⁴ Nagapangamusta ako sa imo, Tito, ikaw nga akon ungà kay nagatuo ka da pareho sa akon.

Kabay pa nga mabaton mo ang grasya* kag ang katawhayan* halin sa Dios nga Amay kag kay Kristo* Hesus nga aton Manluluwas.

Ang Pagbutang ng mga Miyugdumaya

⁵ Ang rason kung basì gingbilin ko ikaw dirà sa Crete, agud ang mga butang nga wayà pa matapos hay dapat imo ayuson. Kahinangyan magbutang ka ning mga miyugdumaya sa kada lugar nga may mga nagatuo, pareho ng akon mga gingsugò sa imo. ⁶ Ang imo pilion dapat wayà ning kapintasan nga makità, kag isa lang ang asawa. Ang iya mga ungà hay nagatuo sa Dios, bukon matugas ang uyo kag wayà nagapinabuang sa inda ginahuman. ⁷ Kahinangyan ang miyugdumaya ng mga nagatuo hay wayà kapintasan kay gingsaligan siya ng Dios. Dapat bukon siya hambugon, mahangiton, manginginom, mapintas kag hakog sa kwarta, ⁸ kundì madiparahon siya sa mga bisita, mahilig sa maayo, nagakabuhì ning tamà, matarong, malimpyo ang pagkabuhì, kag antigo magpugong sa kaugalingon. ⁹ Kag kahinangyan ang miyugdumaya hay makusog ang pagtuo sa kamatuuran nga gingtudlò sa iya, agud puydi da niya mapakusog ang mga nagatuo paagi sa maayo nga pagpanudlò kag maipakità niya sa mga nagakontra nga salà ang inda gingtudlò.

Ang Pagsabyaw sa mga Nagatudlò ning Salà

¹⁰ Ginahambay ko ini sa imo kay madamò gid nga mga tawo ang nagakontra sa kamatuuran, nga nagatudlò ning wayà puyos kag miyugpangluko, lalò na ang nagasunod sa mga ritwal ng Judio. + 1:10 Sa Griego hay mga tawo nga nagasunod sa layi ng pagpaltak, gusto ninda magsunod sa kasuguan ni Moises para makabaton sinda ning kaluwasan. ¹¹ Kahinangyan paparahon mo ini nga mga tawo sa pagpanudlò ning bukon tamà kay nasisirà ang pagtuo ng bilog nga mga panimayay. Ang gusto ninda hay mangwarta paagi sa pagdinayà. ¹² Isa sa inda kaibahan nga ginakilaya ng iya mga kasimanwa sa Crete nga propeta*, ang naghambay parti sa inda, “Ang mga taga-Crete hay mga pusong, mapintas, tamad kag makagod.” ¹³ Ini nga pamatuod hay masasaligan. Nganì kahinangyan hambayan gid sinda, basì sa tiyad ini nga paagi ang inda pagtuo hay maging tamà kag magakusog. ¹⁴ Agud indì ninda panginanuhon ang mga isto-istorya ng mga Judio kag ang mga kasuguan nga human-human lang ng mga tawo + 1:14 Madamò ang kasuguan ng mga Judio parti sa mga pagkaon kag mga gamit sa bayay nga ginakabig nga limpyo o mahigkò. Pero hambay ni Hesus, bukon ang mga pagkaon o mga gamit kundì ang mga malain nga halin sa tagipusuon ang nagapahigkò sa tawo. Basaha sa Marcos 7:14-23; Colosas 2: 20-22. nga nagtalikod na sa kamatuuran. ¹⁵ Tanan nga butang hay malimpyo sa mga tawo nga malimpyo ang tagipusuon. + 1:15 Ang gusto hambayon, sa mga tawo nga malimpyo ang tagipusuon sa atubangan ng Dios, wayà ning pagkaon o mga butang nga mahigkò o ginabawal. Pero wayà ning malimpyo sa mga tawo nga mahigkò kag wayà nagatuo kay ang inda isip kag konsensya hay mahigkò. ¹⁶ Ginahambay ninda nga kilaya ninda ang Dios, pero indì ini makità sa inda mga ginahuman. Sinda hay makauugot kag matugas ang uyo, nganì indì ninda kaya maghuman ning aber ano nga maayo.

Ang mga Laygay sa mga Nagatuo

¹ Pero ikaw, Tito, kahinangyan ihambay mo ang tamà kag maayo nga pagpanudlò. ² Laygayan mo ang maguyang nga mga lyaki nga magpugong sa inda mga kaugalingon kag magkabuhì ning tamà para tahuron ng mga tawo. Kahinangyan makusog ang inda pagtuo. Dapat sinda mahigugmaon kag matiniison. ³ Imaw da ang maguyang nga mga babayi, tudluan mo sinda nga kahinangyan magkabuhì sunò sa kabubut-on ng Dios. Indì sinda magpinanglibak, bukon sinda manginginom, kundì magtudlò sa iban kung ano ang maayo, ⁴ agud matudluan da ninda ang mga batà nga babayi kung pauno higugmaon ang inda asawa kag mga ungà, ⁵ kag kung pauno magkabuhì ning tamà, pauno maging malimpyo ang tagipusuon, mahugod sa bayay, mabuot sa isigkatawo kag masinundanon sa inda asawa. Kung ipangabuhì ninda ini nga mga batasan, wayà ning malain nga maihambay kontra sa hambay ng Dios nga aton ginatudlò.

⁶ Laygayan mo da ang mga batà nga lyaki, tudluan mo kung pauno magkabuhì ning tamà. ⁷ Ikaw, maging maayo ka nga ihimplo sa inda, parti sa tanan nga imo ginahuman. Kahinangyan ginakabuhì mo ang imo ginatudlò kag ginataw-an mo ini ning importansya. ⁸ Siguraduhon mo gid nga tamà permi ang imo ginatudlò kag wayà ning salà nga makikità sa aton agud mapahuyà ang mga nagakontra kay wayà gid sinda ning maihambay nga malain sa aton.

⁹ Ang mga ulipon naman hay dapat gid magsunod sa tanan nga ginasugò ng inda amo agud malipay sinda. Kag indì sinda dapat magsinabat, ¹⁰ indì sinda dapat magpangupit, kundì ipakità ninda nga sinda hay mapipiyahan kag maayo, para makità ng mga tawo nga kaayo ang aton ginatudlò parti sa Dios nga aton Manluluwas.

Ang Pagpanudlò parti sa Paghuman ning Maayo

¹¹ Kay gingpakità ng Dios sa tanan nga tawo ang iya pagpakamaayo nga nagatao ning kaluwasan. ¹² Kag gingtudluan kita nga magtalikod sa malain kag sa kalibutanon nga hilig. Kahinangyan nga antigo kita magkabuhì ning tamà sa ini nga kalibutan, matarong kag nagasunod sa kabubut-on ng Dios. ¹³ Imaw ini ang aton humanon, mintras ginahuyat naton ang malipayon nga adlaw nga aton ginalauman. Adto hay ang pagbalik ng aton Manluluwas nga si Hesu-Kristo, ang mahimayaon kag makagagahom nga Dios. ¹⁴ Gingtao niya ang iya kabuhì para sa aton, agud makaluwas kita sa tanan nga gahom ng kasal-anan kag malimpyo kita para maging kaugalingon niya nga mga tawo, nga ang gusto gid hay maghuman ning maayo.

¹⁵ Ini nga mga butang hay itudlò mo sa mga nagatuo, pakusuga ang inda buot, sabyawa kung kahinangyan kay igwa ka ning otoridad. Ayaw magpadaog-daog sa iban nga mga tawo.

¹ Tito, ipadumdom mo sa mga nagatuo nga kahinangyan magpasakop kag magsunod sinda sa gobyerno kag mga pinunò. Kag dapat sinda maging alisto sa paghuman ning bisan ano nga maayo. ² Dapat indì sinda magpang-insulto sa inda isigkatawo o magpang-away, kundì kahinangyan nga mabuot sinda kag maluluy-on sa tanan nga tawo.

Ang Kaluwasan paagi sa Grasya ng Dios

³ Nang una, wayà kita makasayod sa kamatuuran kag wayà nagasunod sa Dios. Nganì gingpatayang kita ng mga tawo kag ging-ulipon ng aton malain nga mga hilig ng lawas kag ng kalibutanon nga kalipay. Nagkabuhì kita nga may malain nga panghunahunà kag pagkaili sa isigkatawo. Nahangit sinda sa aton kag nahangit da kita sa inda. ⁴ Pero nang gingpakità ng Dios nga aton Manluluwas ang iya kaayo kag paghigugmà, ⁵ gingluwas niya kita bukon paagi sa aton mga hinimuan nga matarong, kundì sa iya kaluoy. Kita hay naluwas paagi sa paglimpyo ng Espiritu Santo nga kung sa diin natawo kita liwat kag gingtaw-an ning bag-o nga kabuhì. ⁶ Abunda nga gingbubò ng Dios ang Espiritu Santo sa aton paagi kay Hesu-Kristo nga aton Manluluwas, ⁷ para kabigon kita nga matarong sa panirò ng Dios paagi sa iya pagpakamaayo. Nganì may paglaom kita nga maging miyugpanublì ng kabuhì nga wayà katapusan. ⁸ Ini nga hambayanon hay matuod. Gusto ko nga ihambay mo gid permi ini sa mga nagatuo sa Dios agud sinda hay makapaino-ino kung pauno ang paghuman ning maayo. Ini hay kaayo gid kag makakabulig sa kada isa.

Ang Paandam sa mga Nagapakasalà

⁹ Tito, likawi ang binuang nga mga diskusyon kag listahan ng mga kalulo-lulohan, mga pagdibati kag pag-inaway tungod sa kasuguan. Indì ini makakabulig sa aton pagtuo kag wayà ning puyos. ¹⁰ Kung may tawo dirà nga imaw ang ginahalinan ng pagkabuyag-buyag ng mga nagatuo, kahinangyan sabyawon mo siya ning isa hasta sa duha ka beses. Kag kung indì siya magpati, ayaw na magpakigkaibahan sa iya, ¹¹ kay sayod mo inà nga tawo hay malain na ang batasan kag nagapinakasalà gihapon. Siya hay nahusgahan na paagi sa iya malain nga ginahuman.

Ang Katapusan nga mga Bilin kag Pagpangamusta

¹² Pakaraon ko dirà si Artemas o si Tykicus † 3:12 Ginghuman 20:4;Colosas 4:7;Efeso 6:21;2 Timoteo 4:12 sa imo. Kung ang isa sa inda hay mag-abot dirà, tinguhaon mo nga magpakigkità sa akon sa Nicopolis, kay nakadesisyon na ako nga didto magtinir hasta nga matapos ang tiglalamig. ¹³ Buligan mo gid sina Apolos kag Zenas nga miyugtudlò ng Kasuguan sa inda pagbyahe agud indì sinda magkuyang sa tanan ninda nga kahinangyan. ¹⁴ Tudlui ang aton mga kaibahanan nga gamiton ang inda oras sa paghuman ning maayo para makabulig sinda sa mga tawo nga nagakahinangyan, agud ang inda pagkabuhì hay may puyos.

¹⁵ Nagapangamusta sa imo ang tanan ko nga mga kaibahanan diri. Kamusta sa mga kauturan kay Kristo dirà nga nagahigugmà sa amon. Kabay pa nga ang grasya ng Dios yarà sa indo tanan.