Roma

Ang Sulat ni Pablo sa mga

TAGA-ROMA

Pasayod

Ini nga sulat hay halin kay Apostol Pablo para sa mga taga-Roma nga nagatuo kay Hesu-Kristo. Gingsulatan niya sinda parti sa iya gingplano nga pagbisita. Ging-isplikar da niya ang Maayong Balità nga pagaluwason ng Dios ang mga tawo paagi sa pagtuo kay Hesu-Kristo. Ini ang mababasa sa 1:17, “Kay ginapasayod sa Maayong Balità nga kabigon nga matarong ng Dios ang mga tawo paagi lang gid sa pagtuo.”

Gingklaro pa gid niya nga wayà tawo nga magiging matarong paagi sa pagsunod sa Kasuguan ng Dios, kay wayà gid aber isa nga makasunod diri. Ginakabig ng Dios ang tawo nga matarong paagi lang gid sa iya pagtuo kay Hesu-Kristo (3:20-22).

Sa kapitulo 5 hasta 8, ginatudlò ni Pablo nga makakabaton ning bag-o nga kabuhì ang aber sin-o nga nagatuo paagi sa iya pagpakig-isa kay Hesu-Kristo. Ang mga nagatuo hay may maayo na nga relasyon sa Dios kag gingtao sa inda ang Espiritu Santo nga naghilway sa inda sa gahom ng salà.

Sa kapitulo 9 hasta 11, ging-isplikar niya ang plano ng Dios para sa mga Judio kag bukon Judio. Nang una ang kadamuan nga mga Judio wayà nagbaton kay Kristo nganì ang kaluwasan hay gingpaabot sa mga bukon Judio. Pero maabot ang adlaw nga magabaton kag magatuo da ang mga Judio kay Kristo bilang inda Ginoo kag Manluluwas.

Sa mga ulihi nga kapitulo, igwa ning mga sugò kag bilin si Pablo sa mga nagatuo parti sa inda pagkabuhì, lalò na ang inda paghinigugmaan kag pagbaton sa isa kag isa. Gingbilinan da niya sinda parti sa inda responsibilidad sa mga nagadumaya sa gobyerno.

¹ Ako si Pablo nga ulipon ni Kristo* Hesus.

Gingpilì ako ng Dios nga maging apostol* kag ginglain para magpasayod ng Maayong Balità* halin sa Dios. ² Ining Maayong Balità hay gingpangakò ng Dios nang una kag gingpasulat sa iya mga propeta* sa Balaan nga Kasulatan. ³ Ini hay parti sa iya Ungà, nga si Hesu-Kristo nga aton Ginoo nga inapo ni Haring David sa iya pagkatawo; pero sunò sa balaan nga kinaugalì ng Dios, + 1:3-4 O paagi sa Espiritu Santo. gingpakità ng Dios nga siya hay iya Ungà sa makagagahom nga paagi nang gingbanhaw siya ng Dios. ⁵ Paagi kay Kristo nabaton namon ang pribilihiyo kag otoridad nga maging apostoles agud makumbinsi ang mga tawo sa tanan nga nasyon nga magtuo kag magsunod sa iya. Ginahuman namon ini, bilang pagserbisyo kay Kristo agud dayawon siya. ⁶ Kamo nga mga nagatuo dirà sa Roma hay kaibahan da sa mga tawo nga gingpilì ng Dios agud magpakig-isa kay Hesu-Kristo.

⁷ Ginasulat ko ini para sa indo dirà sa Roma, nga ginahigugmà ng Dios kag gingpilì nga maging iya mga balaan nga tawo. Kabay pa nga mabaton nindo ang grasya* kag katawhayan* halin sa Dios nga aton Amay kag kay Ginoong Hesu-Kristo.

Ang Handom ni Pablo nga Magbisita sa Roma

⁸ Una sa tanan nagapasalamat ako sa aton Dios paagi kay Hesu-Kristo para sa indo tanan, kay ang indo pagtuo hay nababatian sa bilog nga kalibutan. ⁹ Padayon ako nga nagapangamuyò para sa indo kag sayod ini ng Dios nga ginaserbisyuhan sa bilog ko nga tagipusuon sa pagpasayod ng Maayong Balità parti sa iya Ungà. ¹⁰ Permi ko ginapangamuyò sa Dios nga kung ini hay kabubut-on niya, tugutan niya ako para makakarà dirà sa indo. ¹¹ Dakò gid ang akon handom nga makità kamo, agud mataw-an ko kamo ng mga pagpanudlò nga gingpasayod ng Espiritu ng Dios sa akon para mapalig-on ang indo pagtuo. ¹² Ang gusto ko hambayon, magbinuligan kita mintras yarà ako sa indo para mapalig-on ang indo pagtuo kag mapakusog da nindo ang akon pagtuo.

¹³ Mga kauturan kay Kristo, gusto ko nga masayuran nindo nga pila na gid ako ka beses nagplano nga magkarà dirà sa indo, pero may nagaharang sa akon hasta arinyan. Gusto ko nga makakarà dirà, agud makabulig ako sa pila ka mga tawo nga magtuo kay Kristo, pareho ng nahuman ko sa iban nga mga bukon Judio nga akon gingkadtuan. ¹⁴ Kay may obligasyon ako nga magwali sa tanan nga tawo: sa mga nagaistar sa syudad kag mga nagaistar sa kabukiran; + 1:14 Sa literal: sa mga Griego kag sa mga bukon sibilisado. sa mga mataas ang tinun-an kag sa bukon. ¹⁵ Nganì dakò gid ang akon handom nga makapasayod da ng Maayong Balità dirà sa indo sa Roma.

Ang Gahom ng Maayong Balità

¹⁶ Wayà ko ginakahuyà ining Maayong Balità. Kay paagi diri, ginapakità ng Dios ang iya gahom para maluwas ang kada isa nga magtuo, una sa mga Judio kag imaw da sa mga bukon Judio. ¹⁷ Kay ginapasayod sa Maayong Balità nga kabigon nga matarong ng Dios ang mga tawo paagi lang gid sa pagtuo. Sunò sa Kasulatan, “Ang tawo nga gingkabig nga matarong ng Dios tungod sa iya pagtuo hay magakaigwa kabuhì nga wayà katapusan.” † 1:17 Habakuk 2:4

Ang Salà ng Tawo

¹⁸ Pero ginapasayod ng Dios halin sa langit ang iya parusa kontra sa tanan nga kasal-anan kag kalainan nga ginahuman ng mga tawo. Ining inda ginahuman imaw ang nagapugong sa inda para masayuran ang kamatuuran. ¹⁹ Parusahan sinda ng Dios kay masasayuran na kuntà ninda ang parti sa Dios tungod ang Dios imaw ang nagpasayod sa inda. ²⁰ Tunà pa nang gingtuga ang kalibutan, ang iya wayà katapusan nga gahom kag kinaugalì hay indì ta makità, pero paagi sa mga butang nga iya gingtuga, ini tanan hay nasayuran na naton. Nganì wayà na sinda ning may ibalibad pa nga wayà sinda nakasayod parti sa Dios. ²¹ Aber nasayuran ninda nga may Dios, wayà sinda nagadayaw kag nagapasalamat sa iya. Kundì, naging wayà puyos ang inda panghunahunà kag naduyman ang inda mga isip nga indì makaintindi ng kamatuuran. ²² Nagahambay sinda nga mayad sinda, pero nagapakità lang nga sinda hay mga buang-buang. ²³ Kay wayà sinda nagasamba sa Dios nga wayà kamatayon, kundì ang inda ginasamba hay ang mga dios-diosan nga inda ginghuman, pareho ng mga tawo nga may kamatayon, mga sapat nga nagalupad, nagapanaw kag nagakamang.

²⁴ Nganì gingpabay-an na sinda ng Dios sa paghuman ng malaw-ay nga mga handom ng inda tagipusuon kag ang resulta, makahuhuyà ang ginahuman ng isa kag isa sa inda mga lawas. ²⁵ Ginabayluhan ninda ng pinusong ang kamatuuran parti sa Dios. Ginasamba ninda kag ginaserbisyuhan ang mga gingtuga ng Dios kag bukon ang Nagtuga nga siya ang dapat dayawon sa wayà katapusan. Kabay pa! ²⁶ Tungod diri, gingpabay-an na sinda ng Dios nga maghuman ning makahuhuyà nga butang nga inda ginahandom. Nagaubay ang mga babayi sa inda kapareho nga babayi imbis sa lyaki nga imaw ang natural. ²⁷ Imaw da ang mga lyaki, indì na sinda mag-ubay sa babayi, nga imaw ang natural. Ang ginahandom ng inda lawas hay sa inda kapareho nga lyaki. Makahuhuyà ang inda ginahuman sa lawas ng inda kapareho nga lyaki. Kag tungod sa ini nga malain nga ginahuman, paparusahan sinda ng Dios ng parusa nga angay gid sa inda ginahuman nga bukon tamà.

²⁸ Tungod ginghungod ninda nga indì pagkilay-on ang Dios, gingpabay-an na niya sinda sa inda malain nga hunahunà. Nganì ginahuman ninda ang mga butang nga indì dapat humanon. ²⁹ Naging ulipon sinda ng tanan nga malain, malaw-ay, kahakog, kalain kag kaili. Yarà sa inda ang pagpamatay, pag-inaway, pagdinayà kag ang paghunahunà ng malain nga humanon sa inda isigkatawo. Nagapinangtsismis sinda ³⁰ kag nagapinanglibak. Hangit sinda sa Dios, wayà nagatahod sa inda isigkatawo, nagapinahambog, nagapinahadak kag nagapinangità paagi para maghuman ning malain. Wayà sinda nagatuman sa inda mga ginikanan, ³¹ nagahinunahunà ning wayà kapuyos-puyos, indì masaligan, wayà paghigugmà kag wayà kaluoy sa inda isigkatawo. ³² Nasayuran ninda nga naghambay ang Dios nga ang mga tawo nga nagahuman ini nga mga salà hay angay parusahan hasta sa wayà katapusan, pero nagapadayon gihapon sinda. Kag bukon lang inà, kundì nalilipay pa gid sinda sa mga tawo nga nagahuman ng pareho sa inda ginahuman.

Ang Paghusga ng Dios

¹ Nganì, wayà ka na may maibalibad. Niyan basì kung may maghambay dirà sa indo nga angay parusahan ng Dios adtong malain nga mga tawo. Pero ikaw nga nagahambay inà ginahusgahan mo da ang imo kaugalingon, kay kung ano ang inda ginahuman imaw da ang imo ginahuman. ² Nasayuran ta nga matarong ang paghusga ng Dios sa mga tawo nga nagahuman ng malain. ³ Ikaw nga nagahusga sa iban nga nagahuman ng malain, kalaom mo ba parusahan ng Dios ang iban kag ikaw hay indì nga imaw da ang imo ginahuman? ⁴ Wayà mo ba naisip kung mauno kaayo, kamatiniison kag kamapinasensyahon ang Dios sa imo? Wayà mo ba nakikità nga ginataw-an ka niya ning tsansa nga magtalikod sa imo salà? ⁵ Pero tungod matugas ang imo uyo kag indì ka magtalikod sa salà, ginadugangan mo ang imo parusa sa adlaw nga parusahan ka ng Dios kung ipakità na niya ang iya matarong nga paghusga. ⁶ Kay magabayos ang Dios sa kada isa sunò sa iya mga hinimuan. † 2:6 Salmo 62:12 ⁷ Taw-an niya ng kabuhì nga wayà katapusan ang mga tawo nga nagapadayon sa paghuman ning maayo kay ginahandom ninda ang pagdayaw, pagpadungog kag kabuhì nga wayà kamatayon halin sa Dios. ⁸ Pero ang mga tawo nga makasarili kag wayà nagasunod sa kamatuuran kundì nagahuman ning kalainan hay makakabaton gid ng parusa kag kaugot ng Dios. ⁹ Kay ang aber sin-o nga nagahuman ning malain hay makakabaton gid ng kasakit kag kahugaan, lalò na ang mga Judio kag imaw da ang mga bukon Judio. ¹⁰ Pero ang aber sin-o nga nagahuman ning maayo hay makakabaton ng pagdayaw, pagpadungog halin sa Dios kag katawhayan, lalò na ang mga Judio kag imaw da ang mga bukon Judio. ¹¹ Kay pare-pareho ang tanan nga tawo sa panirò ng Dios.

¹² Ang aber sin-o nga nagahuman ning salà hay mapaparusahan, + 2:12 Ang gusto hambayon, mapakadto sa impyerno. aber wayà sinda kasayod ng Kasuguan ni Moises. Pero ang paghusga sa inda hay bukon basi sa Kasuguan. Kag ang aber sin-o naman nga nakasayod ng Kasuguan pero nagapadayon sa paghuman ning salà, hay pagahusgahan ng Dios sunò sa Kasuguan. ¹³ Kay ang mga ginakabig nga matarong ng Dios hay adto lang ang nagatuman ng Kasuguan kag bukon ang nagapamatì lang. ¹⁴ Ang mga bukon Judio wayà nakasayod ng Kasuguan ni Moises. Pero ginahuman ninda ang ginapangayò ng Kasuguan sunò sa inda kinaugalì, aber wayà sinda Kasuguan kag ini hay naging kasuguan para sa inda. ¹⁵ Ang inda ginahuman hay nagapakità nga ang ginatudlò ng Kasuguan hay yarà sa inda tagipusuon. Ginapakità da ng inda konsensya nga ini hay matuod, tungod ang inda konsensya hay kung kaisa nagakonbiktar sa inda kag kung kaisa nagatugot sa inda. ¹⁶ Ini hay matatabò sa adto nga adlaw kung husgahan ng Dios ang mga tinagò sa hunahunà ng mga tawo, paagi kay Kristo Hesus sunò sa Maayong Balità nga akon ginapasayod.

Ang mga Judio kag ang Kasuguan

¹⁷ Niyan, ikaw nga akon kapareho nga Judio, nagasalig sa Kasuguan kag nagapahambog pa nga may relasyon sa Dios. ¹⁸ Sayod mo kung ano ang kabubut-on ng Dios kag kung ano ang pinakamaayo nga humanon nga natun-an mo halin sa Kasuguan. ¹⁹ Nagapati ikaw nga miyugtuytoy ka sa mga tawo nga buta sa kamatuuran parti sa Dios kag makatao ning kahayag sa mga tawo nga naduyman ang inda hunahunà. ²⁰ Nagapati da ikaw nga miyuglaygay ka sa mga tawo nga maluya ang pang-intindi kag manunudlò sa mga tawo nga lapsag pa parti sa Dios. Imaw inà ang imo hunahunà kay sayod mo kuno ang tamà nga kamayad kag kamatuuran halin sa Kasuguan. ²¹ Nagatudlò ikaw sa iban, pero wayà mo ginatudlui ang imo kaugalingon. Nagawali ka nga indì magpangawat, pero nagapangawat ka. ²² Nagahambay ikaw nga ayaw magpangawatan, pero imaw da inà ang imo ginahuman. Ginalainan gid ikaw sa mga rebulto nga ginasamba ng mga bukon Judio, pero nagapangawat ikaw sa inda mga templo. ²³ Nagapakadakò ikaw nga yarà sa imo ang Kasuguan, pero ginapakahuy-an mo ang Dios tungod sa imo pagsuway sa Kasuguan. ²⁴ Ginahambay ng Kasulatan, “Tungod sa indo nga mga Judio, may nahahambay nga malain ang mga bukon Judio kontra sa Dios.” † 2:24 Isaias 52:5

²⁵ Nagapati ikaw nga gingpilì ka ng Dios tungod sa imo pagiging paltak*. Ang pagiging paltak hay may puyos lang kung ginatuman mo ang Kasuguan. Pero kung wayà mo ginatuman ini, pareho lang ikaw sa mga bukon Judio nga bukon paltak. ²⁶ Kag imaw da sa mga tawo nga bukon paltak: kung sinda nagatuman sa Kasuguan, ginakabig da sinda ng Dios nga mga pinaltak, aber sinda hay bukon paltak. ²⁷ Nganì ang mga bukon paltak nga nagatuman sa Kasuguan hay pagahusgahan ang mga Judio nga mga pinaltak. Aber yarà sa inda ini nga gingsulat nga Kasuguan, wayà sinda nagatuman. ²⁸ Bukon matuod nga Judio ang isa ka tawo kay ang iya mga ginikanan hay Judio o tungod siya hay paltak. ²⁹ Ang matuod nga Judio hay ang tawo nga nagbag-o ang iya kabuhì paagi sa bulig ng Espiritu Santo kag bukon tungod sa napaltak siya sunò sa Kasuguan. Ang tawo nga tiyad inà hay ginadayaw ng Dios aber wayà siya ginadayaw ng mga tawo.

Matutom ang Dios

¹ Kung tiyad ini, may bintaha ba ang Judio o may puyos ba ang pagiging paltak? ² Sa matuod lang, madamò ang bintaha. Una sa tanan, gingsalig sa mga Judio ang hambay ng Dios. ³ Matuod nga may iban nga mga Judio nga wayà nagapati, pero puydi ba nga indì da pagtumanon ng Dios ang mga gingpangakò niya nang una? ⁴ Indì inà puydi! Aber ang tanan nga tawo hay bakakon, ang Dios hay masaligan gihapon sa iya mga hambay, pareho ng ginahambay ng Kasulatan parti sa iya,

“Tamà ikaw sa imo mga ginahambay,

kag kung may tawo nga maghambay nga ikaw hay salà,

mapapamatuuran mo gid nga ikaw hay tamà.” † 3:4 Salmo 51:4

⁵ Kung ang aton makasasalà nga kinaugalì hay nagapakità nga matarong ang Dios, makahambay ba kita nga bukon matarong ang Dios kay siya ang nagaparusa sa aton? (Ini hay tawhanon lang nga rason.) ⁶ Indì inà puydi! Kay kung ang Dios hay bukon matarong, pauno niya pagahusgahan ang mga tawo sa kalibutan? ⁷ Kung paagi sa akon pagpinusong, mapakità nga bukon bakakon ang Dios kag tungod sa ini madayaw siya, basì parusahan ako bilang makasasalà? ⁸ May mga nagahambay, “Maghuman kita ning malain agud magaluwas ang maayo!” Imaw kuno ini ang amon ginatudlò, sunò sa mga tawo nga gusto magsirà sa amon. Inà nga mga tawo hay dapat gid parusahan ng Dios!

Ang Tanan nga Tawo Makasasalà

⁹ Niyan, ano ang aton mahahambay? Kita ba nga mga Judio hay mas maayo kaysa sa mga bukon Judio? Bukon inà matuod! Gingpamatuuran ko na nga ang tanan nga tawo, Judio man o bukon hay makasasalà. ¹⁰ Kay imaw ini ang ginahambay ng Kasulatan:

“Wayà gid aber isa nga matarong,

¹¹ wayà may nakaintindi parti sa Dios kag wayà may nagatinguhà para makilaya siya.

¹² Ang tanan nagtayang sa matuod nga dayan kag pare-pareho nga naging wayà puyos ang inda kabuhì.

Wayà gid may nagahuman maayo. Wayà aber isa! † 3:10-12 Salmo 14:1-3,53:1-3

¹³ Ang inda mga ginahambay hay malain, pareho ng mabahò nga halin sa abierto nga lubungan.

Ang inda mga ginaistorya, puro pagdinayà. † 3:13 Salmo 5:9

Ang inda mga ginahambay hay nakakamatay pareho sa dalit ng sawa. † 3:13 Salmo 140:3

¹⁴ Ang nagaluwas sa inda mga bàbà, puro masakit nga mga hambay kag pagsumpà. † 3:14 Salmo 10:7

¹⁵ Madalì sinda magpamatay.

¹⁶ Ginasiraan kag ginapasakitan ninda ang mga tawo.

¹⁷ Kag wayà sinda nagahandom nga magkaigwa ning maayo nga relasyon sa inda isigkatawo. † 3:15-17 Isaias 59:7-8

¹⁸ Kag wayà sinda kahadlok sa Dios.” † 3:18 Salmo 36:1

¹⁹ Niyan, sayod naton nga kung ano ang ginahambay ng Kasulatan, ginahambay ini sa mga Judio nga nagakabuhì sunò sa Kasuguan. Nganì wayà na kita maibalibad nga indì kita parusahan. Ang tanan hay manabat sa Dios tungod sa inda mga salà. ²⁰ Wayà gid tawo nga kabigon nga matarong sa panirò ng Dios paagi sa pagtuman ng Kasuguan, kay paagi sa Kasuguan makikilaya ng tawo nga siya hay makasasalà.

Ang Pagpakamatarong ng Dios sa Tawo

²¹ Pero niyan gingpasayod na kung pauno kabigon nga matarong ng Dios ang tawo. Ini hay bukon paagi sa pagtuman sa Kasuguan. Ang Kasuguan mismo kag mga propeta ang nagapamatuod diri. ²² Kabigon nga matarong ng Dios ang tawo paagi sa pagtuo kay Hesu-Kristo. Ang aber sin-o nga nagatuo hay kabigon nga matarong ng Dios kay siya hay wayà may ginapalabi. ²³ Kay ang tanan hay nagpakasalà kag wayà gid aber isa nga angay sa iya panirò. ²⁴ Pero tungod sa pagpakamaayo niya, gingkabig kita nga matarong kag ini hay regalo ng Dios paagi kay Kristo Hesus nga nagtubos sa aton. ²⁵ Gingsugò siya ng Dios agud ihalad ang iya kabuhì para sa aton agud paagi sa aton pagtuo sa iya dugò + 3:25 Iya dugò : gusto hambayon paagi sa iya pagkamatay sa krus. , ang aton mga salà hay mapatawad kag indì na kita parusahan ng Dios. Ginghuman ini ng Dios para ipakità nga siya hay matarong. Nang una, pinabay-an lang niya ang kasal-anan ng mga tawo, kay siya hay mapinasensyahon. ²⁶ Pero arinyan ginghusgahan niya ang kasal-anan ng mga tawo agud ipakità niya nga siya hay matarong kag kabigon niya nga matarong ang aber sin-o nga nagatuo kay Hesus.

²⁷ Nganì wayà gid aber sin-o nga makapahambog, kay kabigon kita nga matarong ng Dios bukon paagi sa aton pagtuman sa Kasuguan, kundì paagi sa aton pagtuo kay Hesu-Kristo. ²⁸ Kay nagapati kita nga kabigon nga matarong ng Dios ang tawo paagi sa pagtuo kag bukon sa pagtuman ng Kasuguan. ²⁹ Matuod nga ang Dios hay Dios ng mga Judio kag imaw da ng mga bukon Judio. Syempre siya hay Dios ng tanan, ³⁰ kay may isa lang nga Dios. Kag ginakabig niya nga matarong ang mga Judio kung sinda magtuo kay Hesus kag imaw da ang mga bukon Judio kung magtuo da sinda kay Hesus. ³¹ Bukon ini gusto hambayon nga ginabaliwayà naton ang Kasuguan tungod sa pagtuo, kundì ginatuman pa naton ini.

Si Abraham ang aton Ihimplo

¹ Bilang ihimplo kung pauno ginakabig nga matarong ng Dios ang tawo, ano ang amon mahahambay parti kay Abraham nga amon kalulo-lulohan nga mga Judio? ² Kung gingkabig siya nga matarong ng Dios tungod sa iya maayo nga mga hinimuan, may maipapahambog siya. Pero ang matuod, wayà siya may maipahambog sa Dios. ³ Nasayuran naton ini kay ginahambay ng Kasulatan,

“Nagtuo si Abraham sa Dios kag tungod diri gingkabig siya nga matarong ng Dios.” † 4:3 Gingtunaan 15:6

⁴ Ang tawo nga nagatrabaho hay ginasuhuyan. Ang suhoy hay indì makabig nga regalo kay iya ini gingpangabudlayan. ⁵ Pero ang tawo hay ginakabig nga matarong ng Dios, bukon paagi sa iya maayo nga mga ginghuman, kundì paagi sa iya pagtuo sa Dios nga nagapatawad sa makasasalà. ⁶ Imaw da ini ang gusto hambayon ni David nang naghambay siya nga gingpakamaayo ang tawo nga gingkabig nga matarong ng Dios bukon paagi sa iya maayo nga mga hinimuan. ⁷ Naghambay siya,

“Bulahan ang mga tawo nga ang inda mga pagsuway hay gingpatawad,

kag ang inda mga salà hay ginglimot na ng Dios.

⁸ Bulahan ang tawo nga ang iya salà hay wayà na ginadumduma ng Ginoo.” † 4:7-8 Salmo 32:1-2

⁹ Ining ginghambay ni David hay bukon lang para sa mga Judio, kundì para da sa mga bukon Judio. Ang ginahambay namon hay pareho ng ginahambay ng Kasulatan,

“Nagtuo si Abraham sa Dios kag tungod sa iya pagtuo,

gingkabig siya nga matarong ng Dios.”

¹⁰ Kasan-o ba ini natabò? Pagkatapos siya mapaltak o bago siya mapaltak? Gingkabig na siya nga matarong bago siya mapaltak. ¹¹ Gingpaltak siya nang ulihi bilang tandà nga gingkabig na siya nga matarong ng Dios tungod sa iya pagtuo nang wayà pa siya mapaltak. Imaw inà nga si Abraham hay gingkabig nga tatay ng tanan nga wayà napaltak pero nagatuo sa Dios. Kag tungod sa inda pagtuo, gingkabig sinda nga matarong ng Dios. ¹² Si Abraham hay tatay da ng mga pinaltak, bukon lang tungod sa inda pagiging paltak, kundì tungod nagatuo sinda pareho sa pagtuo ng amon tatay nga si Abraham nang wayà pa siya mapaltak.

Ang Pangakò ng Dios Nabaton paagi sa Pagtuo

¹³ Nang una, nagpangakò ang Dios kay Abraham kag sa iya mga inapo nga ang kalibutan hay maging inda. Gingpangakò ini bukon tungod sa pagtuman ni Abraham sa Kasuguan, kundì gingkabig siya nga matarong paagi sa iya pagtuo. ¹⁴ Kung ang mga nasakop sa Kasuguan + 4:14 Ang mga nasakop sa Kasuguan : gusto hambayon, ang mga Judio nga nagtinguhà nga magsunod sa Kasuguan ni Moises. imaw lang ang makabaton ng gingpangakò ng Dios, wayà puyos ang aton pagtuo sa Dios kag gingbaliwayà na ang pangakò ng Dios. ¹⁵ Ang Kasuguan imaw ang kabangdanan kung basì may parusa nga halin sa Dios. Kay kung wayà ang kasuguan, wayà da ning pagsuway.

¹⁶ Nganì ang pangakò ng Dios hay paagi lang sa pagtuo, agud ini hay maitao ng Dios nga wayà bayad kag maging pamatuod nga ini hay mababaton ng tanan nga inapo ni Abraham, bukon lang sa mga Judio nga sakop sa Kasuguan, kundì sa mga bukon Judio nga nagatuo da pareho kay Abraham. Kay si Abraham imaw ang tatay ng tanan nga nagatuo, Judio man o bukon. ¹⁷ Ginahambay ng Kasulatan,

“Ginghuman ko ikaw nga tatay ng madamò nga nasyon.” † 4:17 Gingtunaan 17:5

Ini nga pangakò hay sigurado gid kay ang Dios ang naghuman ini. Kag ang Dios nga gingtuuhan ni Abraham imaw da ang Dios nga nagatao kabuhì sa mga patay + 4:17 Patay : Daw patay si Abraham kag si Sara kay maguyang na gid sinda kag baog pa si Sara. kag nagatuga ng mga butang nga wayà pa. ¹⁸ Aber wayà na gid paglaom nga makaungà, nagtuo gihapon si Abraham nga siya hay maging tatay ng madamò nga nasyon. Nganì sa iya pagtuo, natuman ang pangakò ng Dios. Sunò gid sa ginghambay ng Dios sa iya,

“Magiging pareho kadamò sa mga bituon ang imo mga inapo.” † 4:18 Gingtunaan 15:5

¹⁹ Nang nagpangakò ang Dios kay Abraham, mga 100 na ka tuig ang iya edad. Sayod niya nga maguyang na siya kag imposible na nga makaungà pa. Sayod da niya nga ang iya asawa hay indì na makaungà kay baog si Sara. Pero wayà nagpangluya ang iya pagtuo sa Dios. ²⁰ Wayà gid siya nagduha-duha sa pangakò ng Dios, kundì nagtuo siya. Nganì gingpakusog siya ng Dios tungod sa iya pagtuo. Kag gingdayaw niya ang Dios ²¹ kay nagsalig gid siya nga tumanon ng Dios ang iya gingpangakò. ²² Nganì tungod sa iya pagtuo, gingkabig siya nga matarong ng Dios. ²³ Pero ang ginahambay ng Kasulatan nga, ‘gingkabig siya nga matarong’ hay gingsulat bukon lang para kay Abraham, ²⁴ kundì para da sa aton. Kabigon da kita nga matarong kung nagatuo kita sa Dios nga nagbanhaw kay Hesus nga aton Ginoo. ²⁵ Gingpatay si Hesus tungod sa aton mga salà kag gingbanhaw siya agud kabigon kita nga matarong.

Maayo na ang aton Relasyon sa Dios

¹ Niyan, kay gingkabig na kita nga matarong paagi sa aton pagtuo, igwa na kita maayo nga relasyon sa Dios. Ini hay natabò tungod sa ginghuman ng aton Ginoong Hesu-Kristo. ² Paagi da sa iya, nakakapalapit kita sa Dios; kag paagi sa pagtuo, nabaton naton ini nga pagpakamaayo ng Dios kag nagakalipay kita sa paglaom nga makaibahan kita sa iya kahimayaan. ³ Kag bukon lang inà, kundì nagakalipay da kita sa aton mga pag-antos, kay sayod naton nga paagi sa pag-antos maging matiniison kita. ⁴ Kag kung maging matiniison kita, nalilipay ang Dios sa aton. Kag kung ang Dios nalilipay sa aton, may paglaom kita nga maayo ang aton paabuton. ⁵ Kag indì puydi nga indì ta mabaton ang aton ginalauman kay gingpabatyag ng Dios ang iya sobra nga paghigugmà sa aton tagipusuon, paagi sa Espiritu Santo nga gingtao sa aton.

⁶ Nang wayà gid kita mahuman para makalikaw sa parusa, sa tamà nga tyempo namatay si Kristo para sa aton nga mga bukon diosnanon. ⁷ Bihirà sa isa ka tawo nga gusto mamatay para sa matarong nga tawo. Siguro igwa da gusto mamatay para sa maayo nga tawo. ⁸ Pero gingpakità ng Dios ang iya paghigugmà sa aton nang mamatay si Kristo para sa aton aber kita hay makasasalà pa. ⁹ Kag tungod gingkabig na kita niyan nga matarong ng Dios paagi sa dugò ni Kristo, igwa gid kita kasiguruhan paagi kay Kristo nga maluwas sa parusa ng Dios. ¹⁰ Nang una, mga kaaway kita ng Dios, pero paagi sa pagkamatay ng iya Ungà, naibalik na ang aton relasyon sa iya. Kag niyan nga may maayo kita liwat nga relasyon sa Dios, sigurado nga luwason niya kita sa paabuton nga parusa paagi sa kabuhì ni Kristo. ¹¹ Kag bukon lang inà, kundì nagakalipay kita niyan tungod sa Dios paagi sa aton Ginoong Hesu-Kristo. Paagi sa iya, nabalik na ang aton maayo nga relasyon sa Dios.

Si Adan kag Si Kristo

¹² Ang salà nag-abot sa kalibutan kay gingsuway ni Adan ang sugò ng Dios kag ang iya salà hay nagresulta ng kamatayon. Nganì ang tanan nga tawo hay mamatay, kay ang tanan hay nakasalà. ¹³ Kay bago gingtao ng Dios ang Kasuguan, yari na sa kalibutan ang salà. Pero wayà panabton ang tawo sa salà kung wayà ang Kasuguan. ¹⁴ Pero magtunà kay Adan hasta kay Moises, may gahom na ang kamatayon sa mga tawo aber pa sa mga wayà nakasalà pareho ng pagsuway ni Adan sa sugò ng Dios.

Si Adan hay simbulo ni Kristo + 5:14 Magkapareho si Adan kag si Kristo kay ang ginghuman ninda hay may epikto sa tanan nga tawo. nga adto nga tyempo hay ginapaabot. ¹⁵ Pero ining duha hay bukon pareho, kay ang regalo ng Dios hay bukon kapareho sa resulta ng salà. Matuod gid nga ang salà ng isa ka tawo hay nagdaya ng kamatayon sa madamò nga tawo. Pero sobra pa gid diri ang pagpakamaayo ng Dios nga imaw ang regalo nga nag-abot sa madamò nga tawo paagi sa isa ka tawo nga si Hesu-Kristo. ¹⁶ Ang resulta ng regalo ng Dios hay iba gid sa resulta ng salà ni Adan. Ang salà ni Adan hay nagresulta ng parusa, pero tungod sa regalo ng Dios, aber madamò ang aton ginghuman nga salà, gingkabig kita nga matarong ng Dios. ¹⁷ Kung tungod sa salà ng isa ka tawo, may gahom na ang kamatayon sa tanan, daw ano pa gid kadakò ang maging resulta ng ginghuman ng isa ka tawo nga si Hesu-Kristo! Kay ang mga tawo nga nagabaton ng dakò nga pagpakamaayo kag regalo ng Dios paagi kay Kristo, hay kabigon niya nga matarong kag magakaigwa kabuhì kag magaharì kaibahan ni Kristo sa iya gingharian.

¹⁸ Nganì tungod sa isa ka salà nga ginghuman ni Adan, ang tanan nga tawo hay ginghusgahan nga pagaparusahan. Imaw da, tungod sa isa ka matarong nga ginghuman ni Kristo, gingkabig nga matarong ng Dios ang tanan nga tawo + 5:18 Ang tanan nga tawo: gusto hambayon, adto lang ang tanan nga nagatuo o nagabaton ng iya pagpakamaayo. , kag taw-an sinda kabuhì. ¹⁹ Tungod sa isa ka tawo nga wayà nagtuman sa Dios, madamò ang naging makasasalà. Imaw da, paagi sa pagtuman ng isa ka tawo, madamò ang kabigon nga matarong ng Dios. ²⁰ Gingtao ng Dios ang Kasuguan agud makità ng mga tawo nga nagapakadamò ang inda pagsuway. Pero aber nagdugang ang salà, nagdugang pa gid nganì ang pagpakamaayo ng Dios. ²¹ Nganì matuod nga nagharì ang salà sa tanan nga tawo kag nagresulta ng kamatayon sa tanan. Pero niyan nagadaog kag nagaharì ang pagpakamaayo ng Dios. Gingkabig na niya kita nga matarong kag nagaresulta ini ng kabuhì nga wayà katapusan. Ini tanan hay tungod sa ginghuman ni Hesu-Kristo nga aton Ginoo.

Niyan Bag-o na ang Aton Kabuhì

¹ Niyan, ano ang aton mahahambay? Magapadayon pa ba kita sa pagpakasalà agud magdugang pa gid ang pagpakamaayo ng Dios sa aton? ² Indì na gid! Indì puydi nga magpadayon kita sa pagpakasalà kay wayà na nagaharì ang salà sa aton. ³ Sayod gid nindo nga nang gingbawtismuhan kita sa pagpakig-isa naton kay Kristo Hesus, ang gusto ini hambayon hay kaibahan da kita sa iya kamatayon. ⁴ Nganì ang pagbawtismo sa aton nagapakilaya nga pagkamatay ni Kristo kita daw namatay da kag kita ginglubong kaibahan niya, agud pagkabanhaw ni Kristo paagi sa makatitingaya nga gahom ng Dios nga Amay, magakabuhì kita sa bag-o nga kabuhì.

⁵ Kag kung nagakaisa kita kay Kristo sa iya kamatayon, sigurado gid nga magkaigwa kita ng bag-o nga kabuhì pareho ng natabò sa iya nang gingbanhaw siya. ⁶ Sayod naton nga ang aton dati nga makasasalà nga kinaugalì hay ginglangsang na sa krus kaibahan ni Kristo, agud indì na magharì ang aton makasasalà nga kinaugalì sa aton. Imaw inà nga indì kita dapat maulipon ng salà. ⁷ Kay kung patay na ang tawo, hilway na siya sa gahom ng salà. ⁸ Kag kung namatay kita kaibahan ni Kristo, nagatuo kita nga mabuhì da kita kaibahan niya. ⁹ Kay sayod naton nga tungod si Kristo hay nabanhaw, indì na puydi nga mamatay siya liwat. Wayà na gahom ang kamatayon sa iya. ¹⁰ Namatay siya ng kaisa lang gid para sa mga salà ng mga tawo kag indì na gid ini maliwat. Buhì siya niyan kag ang iya kabuhì para sa Dios. ¹¹ Nganì, tungod sa indo pagpakig-isa kay Kristo Hesus, kabiga nindo nga ang indo kaugalingon patay na sa salà kag niyan nagakabuhì kamo para sa Dios.

¹² Nganì, ayaw na nindo pagtuguti nga magharì ang salà sa indo lawas agud indì na kamo magtuman ng indo mga malain nga handom. ¹³ Ayaw nindo paggamita ang aber ano nga parte ng indo lawas para maghuman ng malain, kundì ipasakop nindo ang indo lawas sa Dios, agud gamiton niya ang indo lawas para maghuman ning matarong. Himua nindo ini bilang mga tawo nga gingbanhaw halin sa kamatayon kag gingtaw-an bag-o nga kabuhì. ¹⁴ Ang salà hay indì dapat magharì sa indo, kay wayà na kamo nasakop ng Kasuguan, kundì nagakabuhì na kamo sa pagpakamaayo ng Dios.

Ang Ulipon ng Matarong nga Pagkabuhì

¹⁵ Niyan, tungod kita wayà na nasakop ng Kasuguan kundì nagakabuhì na sa pagpakamaayo ng Dios, magapakasalà pa ba kita? Indì na gid! ¹⁶ Dapat nindo masayuran nga kung maulipon kita ng tawo, nagatuman gid kita sa iya. Mga ulipon kita ng aber ano nga aton ginatuman. Nganì kung nagahuman kita ning salà, mga ulipon kita ng salà kag ang resulta ini hay kamatayon. Pero kung nagatuman kita sa Dios, mga ulipon kita ng Dios kag ang resulta ini hay maging matarong kita. ¹⁷ Nang una, mga ulipon kamo ng salà. Pero salamat sa Dios kay niyan halin na gid sa tagipusuon ang indo pagtuman sa mga kamatuuran nga gingtudlò sa indo. ¹⁸ Ginghilway na kamo ng Dios sa gahom ng salà kag niyan naging ulipon kamo ng matarong nga pagkabuhì. ¹⁹ Ginagamit ko bilang ihimplo ang parti sa pagkaulipon kay maluya ang indo pang-intindi. Nang una gingpagamit nindo ang tanan nga parte ng indo lawas bilang mga ulipon ng salà paagi sa paghuman ng malaw-ay nga mga butang kag kalainan. Kag ang resulta mas lalò pa gid kamo nga naging malain. Pero niyan, itugyan nindo ang indo bilog nga lawas bilang mga ulipon ng matarong nga pagkabuhì. Kag ang resulta naging malimpyo ang indo kabuhì. ²⁰ Nang mga ulipon pa kamo ng salà, ang matarong nga pagkabuhì wayà sa indo. ²¹ May kaayuhan ba kamo nga nabuoy sa indo pagkabuhì nang una nga niyan ginakahuyà na nindo? Ang resulta adto hay imaw ang kamatayon. ²² Pero niyan ginghilway na kamo sa salà kag mga ulipon na kamo ng Dios. Kag ang indo nabaton hay imaw ang malimpyo nga pagkabuhì. Ang resulta ini hay ang kabuhì nga wayà katapusan. ²³ Kay ang bayad sa salà hay ang kamatayon espiritwal, † 6:23 Efeso 2:1;Colosas 2:13 pero ang regalo ng Dios hay kabuhì nga wayà katapusan tungod sa aton pagpakig-isa kay Kristo Hesus nga aton Ginoo.

Hilway na Kita sa Kasuguan

¹ Mga kauturan, sayod nindo ang parti sa mga layi. Nganì sigurado ako nga maintindihan nindo ang akon ginaisplikar sa indo. Kung buhì pa ang tawo, ang layi hay may gahom pa sa iya. ² Halimbawà, ang babayi nga may asawa, sunò sa layi daw nahigot siya sa iya asawa mintras buhì pa ini. Pero kung ang iya asawa hay patay na, hilway na siya sa layi nga naghigot sa iya asawa. ³ Nganì kung mag-asawa siya sa iban nga lyaki mintras buhì pa ang iya asawa, nagapangawatan siya. Pero kung patay na ang iya asawa kag mag-asawa siya sa iban, wayà siya nagasuway sa layi kag wayà da siya nagapangawatan.

⁴ Nganì, mga kauturan ko, tiyad da inà ang natabò sa indo. Wayà na gahom sa indo ang Kasuguan, kay namatay na kamo paagi sa kamatayon ni Kristo. Nagpakig-isa na kamo kay Kristo nga nabanhaw, agud magkabuhì kita ning maayo para magserbisyo sa Dios. ⁵ Nang nagakabuhì pa kita sa aton lawasnon nga kinaugalì, ang malain nga mga handom imaw ang nagaharì sa aton. Kag nagdugang pa nganì tungod sa Kasuguan. Kag tungod sa aton ginghuman, ang resulta hay ang kamatayon. ⁶ Pero niyan, hilway na kita tungod ginakabig kita nga patay sa Kasuguan nga nag-ulipon sa aton. Ini hay posible tungod sa aton pagpakig-isa sa kamatayon ni Kristo. Ang aton pagserbisyo sa Dios niyan hay sunò na sa bag-o nga kabuhì nga resulta ng aton pagsunod sa Espiritu Santo kag bukon sa dati nga pagkabuhì nga resulta ng aton pagsunod sa Kasuguan.

Ang Kasuguan kag ang Salà

⁷ Niyan basì kung may maghambay, “Kung tiyad inà, malain ba galì ang Kasuguan?” Bukon gid! Kay kung wayà ang Kasuguan, wayà ako nakasayod kung ano ang salà. Halimbawà, kung wayà nakasulat sa Kasuguan, “Indì ka maghinakog,” † 7:7 Exodus 20:17;Deuteronomio 5:21 wayà ako nakasayod nga malain ang paghinakog. ⁸ Pero tungod sa salà nga yari na nga daan sa akon, pagkasayod ko nga malain galì ang paghinakog, nagdugang pa gid ang akon kahakog. Nganì kung wayà Kasuguan, indì da kita makasayod kung ano ang ginatawag nga salà. ⁹ Nang una, naisip ko nga maayo ang akon kabuhì kay wayà ko pa nasayuri ang Kasuguan. Pero pagkasayod ko ng Kasuguan, nakità ko nga ako galì hay makasasalà, ¹⁰ kag didto ko nasayuran nga ako galì hay gingsentensyahan na ng kamatayon. Nganì ang Kasuguan nga imaw dapat ang magtao ning kabuhì sa akon, imaw pa ang nagdaya sa akon ng kamatayon. ¹¹ Kay ang Kasuguan imaw ang ginggamit ng salà nga yari sa akon, agud madayà ako kag ang resulta hay nasentensyahan ako ng kamatayon kay wayà ko masunod ang Kasuguan.

¹² Ang Kasuguan hay balaan kag ang tanan nga sugò diri hay balaan, matarong kag maayo. ¹³ Ang gusto ba hambayon, ang maayo hay nagdaya sa akon sa kamatayon? Bukon gid! Gingsentensyahan ako tungod sa akon salà. Kag paagi sa Kasuguan, makikità nga malain gid ang salà, kay ginggamit niya ang Kasuguan nga maayo para maparusahan ako ng kamatayon. Nganì paagi sa Kasuguan, nakità ta kung mauno gid kalain ang salà.

Ang Maayo nga Gusto Humanon ng Tawo Indì niya Mahuman

¹⁴ Sayod naton nga ang Kasuguan naghalin sa Espiritu ng Dios. Pero ako tawhanon kag ulipon ng salà. ¹⁵ Indì ko maintindihan kung basì ginahuman ko ini, kay ang maayo nga butang nga gusto ko humanon hay indì ko mahuman, pero ang butang nga indì ko gusto humanon imaw ang akon ginahuman. ¹⁶ Kag kung wayà ako nagasugot sa akon ginahuman nga malain, ang gusto hambayon nagasugot ako nga tamà ang nakasulat sa Kasuguan. ¹⁷ Nganì bukon ako ang nagahuman ng malain, kundì ang kinaugalì nga makasasalà nga yari sa akon. ¹⁸ Kay sayod ko nga diri sa akon, sa akon lawasnon nga kinaugalì, wayà gid maayo, kay aber gusto ko maghuman ning maayo indì ko mahuman. ¹⁹ Kay ang maayo nga gusto ko humanon indì ko mahuman, pero ang malain nga indì ko gusto humanon imaw ang akon ginahuman. ²⁰ Niyan, kung ginahuman ko ang indì ko gusto nga humanon, bukon na ako ang nagahuman ini, kundì ang kinaugalì nga makasasalà nga yari sa akon.

²¹ Niyan imaw ini ang nasayuran ko sa akon kaugalingon: kung gusto ko maghuman ning maayo, ang akon malain nga kinaugalì hay yarà da mismo. ²² Nalilipay gid ang akon tagipusuon sa Kasuguan ng Dios, ²³ pero igwa ning iban nga prinsipyo nga nagahikot sa akon kinaugalì, nga nagakontra sa Kasuguan nga gusto ko sundon. Tungod diri naging ulipon ako ng gahom ng salà nga yari sa akon. ²⁴ Makaluluoy gid ako! Sin-o ba ang makahilway sa akon, sa ini nga makasasalà nga pagkatawo nga ginahusgahan ng kamatayon? ²⁵ Wayà iban kundì ang Dios paagi kay Hesu-Kristo nga aton Ginoo! Salamat sa Dios!

Nganì, imaw ini ang akon kamutangan, ang akon hunahunà nagapasakop sa Kasuguan ng Dios, pero ang akon lawasnon nga kinaugalì nagapasakop sa gahom ng salà.

Ang Pagkabuhì paagi sa Espiritu Santo

¹ Imaw nganì inà, indì na parusahan ng Dios ang mga nagpakig-isa kay Kristo Hesus. ² Kay pagkatapos nga kita nagpakig-isa na kay Kristo Hesus, nagagahom na sa aton ang Espiritu Santo nga nagatao ng kabuhì. Nganì hilway na kita sa salà kag kamatayon nga naggahom sa aton. ³ Ang Kasuguan indì makabuoy ng gahom ng salà sa aton kabuhì, kay maluya ang aton lawasnon nga kinaugalì, nganì indì kita makasunod sa Kasuguan. Gingsugò ng Dios ang iya Ungà nga maging tawo pareho sa aton, agud maging halad* para sa aton salà. Kag sa iya pagkamatay, gingsirà ng Dios ang gahom ng salà. ⁴ Ginghuman niya ini agud ang ginapatuman ng Kasuguan matuman sa aton nga wayà na nagakabuhì sunò sa gusto ng aton lawasnon nga kinaugalì, kundì sunò sa gusto ng Espiritu Santo. ⁵ Kay ang aber sin-o nga nagakabuhì sunò sa lawasnon nga kinaugalì hay wayà iban nga ginahunahunà, kundì kung ano ang nagustuhan nga mga butang ng iya lawasnon nga kinaugalì. Pero ang aber sin-o nga nagakabuhì sunò sa pagtuytoy ng Espiritu Santo, ginahunahunà lang ang nagustuhan nga mga butang ng Espiritu Santo. ⁶ Kung ang hunahunà ng tawo hay permi lang ang lawasnon nga kinaugalì, ang resulta imaw ang kamatayon nga wayà katapusan + 8:6 Kamatayon nga wayà katapusan : Ang gusto hambayon hay mabuyag ang tawo sa Dios hasta sa wayà ning katapusan. . Pero kung ang mga butang nga gusto ng Espiritu Santo imaw lang ang iya ginahunahunà, makakabaton siya ning kabuhì kag katawhayan. ⁷ Kay ang tawo nga ang ginahunahunà lang hay ang lawasnon nga kinaugalì ginakabig nga kaaway ng Dios. Wayà siya nagasunod sa Kasuguan ng Dios kag ang matuod, indì siya makasunod diri. ⁸ Ang mga tawo nga nagasunod ng inda lawasnon nga kinaugalì indì gid makapalipay sa Dios. ⁹ Pero kamo wayà na sa paggahom ng indo lawasnon nga kinaugalì, kundì nagagahom na ang Espiritu sa indo kay nagaistar ang Espiritu ng Dios sa indo. Ang tawo nga wayà sa iya ang Espiritu ni Kristo, wayà siya relasyon kay Kristo. ¹⁰ Pero tungod si Kristo hay yarà sa indo, aber mamatay ang indo lawas tungod sa salà, mabuhì gihapon ang indo espiritu kay gingkabig kamo nga matarong ng Dios. ¹¹ Niyan, tungod ang Espiritu ng Dios nga nagbanhaw kay Hesus nagaistar sa indo, ang Dios nga nagbanhaw kay Kristo imaw da ang magatao ning kabuhì sa indo mga lawas nga may kamatayon. Kag humanon niya ini paagi sa iya Espiritu Santo nga nagaistar sa indo.

¹² Nganì mga kauturan, kahinangyan sundon naton ang Dios kag dapat isikway ta ang aton pagkabuhì sa lawasnon nga kinaugalì. ¹³ Kay kung magkabuhì kamo sunò sa indo lawasnon nga kinaugalì, mamamatay kamo sa espiritwal. Pero kung paagi sa Espiritu Santo hay isikway nindo ang malain nga mga hinimuan ng indo lawas, mabubuhì kamo hasta sa wayà katapusan.

Ang mga Ungà ng Dios

¹⁴ Ang mga tawo nga ginatuytuyan ng Espiritu ng Dios imaw ang matuod nga mga ungà ng Dios. ¹⁵ Kay ang Espiritu nga indo nabaton hay wayà naghuman sa indo para maging mga ulipon, nga nagakahadlok pareho ng indo nabatyagan nang una, kundì ginghuman niya kamo para maging mga ungà ng Dios. Niyan, matatawag na naton ang Dios, “Abba, Amay.” + 8:15 Abba sa Aramaic, ang gusto hambayon hay Tatay. ¹⁶ Ang Espiritu Santo kaibahan ng aton espiritu, imaw ang nagapamatuod nga kita hay mga ungà ng Dios. ¹⁷ Kag tungod kita hay mga ungà na ng Dios, mga miyugpanublì na kita ng mga pagpakamaayo nga itatao ng Dios para sa iya mga ungà. Mga miyugpanublì da kita kaibahan ni Kristo. Kay kung nagaantos kita niyan pareho kay Kristo nang una, magaabot ang adlaw nga padunggan* da kita kaibahan niya.

Ang Maayo gid nga Kamutangan sa Paabuton

¹⁸ Kung sa akon lang, ang mga pag-antos arinyan hay indì gid maikumpara sa kaayo-ayo nga kamutangan nga itatao sa aton sa langit. ¹⁹ Kay nagahuyat gid nga may madakò nga handom ang tanan nga gingtuga ng Dios sa paabuton nga tyempo kung ipakilaya na ng Dios kung sin-o ang iya mga ungà. ²⁰ Kay wayà makatuman ang tanan nga gingtuga ng Dios sa iya plano nga para sa inda. Natabò ini bukon sunò sa inda gusto kundì tungod nga imaw ini ang kabubut-on ng Dios. Pero may paglaom pa, ²¹ kay magaabot ang adlaw nga ang mga gingtuga ng Dios indì na malunot, kundì maging kaibahan ng mga ungà ng Dios nga mahilway nga mabutang sa kaayo-ayo gid nga kamutangan. ²² Sayod naton nga hasta niyan ang tanan nga gingtuga ng Dios hay nagaagunta sa kasakit pareho ng nababatyagan nga kasakit ng minug-ungà. ²³ Pero bukon lang sinda, kundì kita da nga nakabaton ng Espiritu Santo nga imaw ang una nga regalo ng Dios, hay nagaagunta da mintras nagapaabot kita sa adlaw nga bag-uhon ng Dios ang aton mga lawas kag kabigon niya kita nga iya mga ungà. ²⁴ Naluwas na kita kag nagapaabot na lang nga makumplito ini nga kaluwasan. Ang paglaom hay indì matawag nga paglaom kung yarà na ang ginalauman. Kay sin-o ba ang magalaom pa kung yarà na? ²⁵ Pero kung nagalaom kita sa butang nga wayà pa sa aton, nagahuyat kita nga may pag-antos.

²⁶ Bukon lang ang paglaom naton ang nagabulig sa aton, kay ang Espiritu Santo da hay nagabulig sa aton mga kaluyahon. Kay wayà kita makasayod kung ano gid ang aton dapat ipangamuyò, nganì ang Espiritu Santo imaw ang nagapangabay sa Dios para sa aton paagi sa mga pag-agunta nga indì mamitlang. ²⁷ Kag siya nga nakakasayod ng suyod ng tagipusuon ng tawo, imaw da ang nakakasayod ng hunahunà ng Espiritu Santo. Kay nagapangabay ang Espiritu Santo sa Dios para sa iya mga balaan nga tawo kag ini hay sunò sa kabubut-on ng Dios.

²⁸ Sayod naton nga ang tanan nga nagakatabò ginahuman ng Dios para sa kaayuhan ng mga nagahigugmà sa iya, nga imaw ang iya mga gingpilì sunò sa iya plano. ²⁹ Kay tunà pa nang una, sayod na ng Dios kung sin-o ang iya maging mga ungà. Kag gingplano na niya nga daan para maging kapareho sinda sa iya Ungà nga si Hesus, agud siya ang maging panganay sa madamò nga kauturan. ³⁰ Kag sayod na ng Dios kung sin-o ang iya maging mga ungà, nganì gingtawag niya sinda; kag sinda nga iya gingtawag, iya da gingkabig nga matarong; kag ang iya gingkabig nga matarong, hay iya da gingpadunggan.

Ang Paghigugmà ng Dios

³¹ Niyan, kung hunahunaon ta ini nga mga butang, makahambay kita nga ang Dios hay nagaapin gid sa aton kag wayà may makaperdi sa aton. ³² Wayà niya ging-awaan ang iya Ungà, kundì ginghalad niya para sa aton tanan. Kung gingtao niya ang iya Ungà, sigurado gid nga itatao da niya sa aton kaibahan ng iya Ungà, ang tanan nga butang. ³³ Wayà may makaakusar sa aton nga mga gingpilì ng Dios, nga kita hay mga makasasalà gihapon, kay ang Dios mismo ang nagahambay nga kita hay gingkabig na nga matarong. ³⁴ Wayà na may makahambay nga dapat kita parusahan, kay si Kristo Hesus mismo ang gingparusahan kag namatay para sa aton. Kag bukon lang inà, gingbanhaw siya kag niyan yadto siya sa tuo ng Dios nga nagapangabay sa iya para sa aton. ³⁵ Wayà gid may makabuyag sa aton sa paghigugmà ni Kristo. Aber mag-agi kita sa mga kahugaan tungod sa mga problema, o kalisod, o paghingabot, o kung wayà kita may makaon, o kung wayà kita may maisuksok, o kung yarà kita sa peligro, o kung aber patyon pa kita; nasisiguro ta gid nga ginahigugmà pa gihapon kita ni Kristo. ³⁶ Sayod naton ini tanan kay ini ang ginahambay ng Kasulatan,

“Tungod sa amon pagtuo sa imo,

kami hay permi sa peligro ng kamatayon.

Pareho kami sa mga karnero nga ihawon.” † 8:36 Salmo 44:22

³⁷ Pero aber imaw ini ang aton kamutangan, magadaog gid kita kag makakaya ta gid nga atubangon ini tanan paagi sa bulig ni Kristo nga nagahigugmà sa aton. ³⁸,39 Kay sigurado gid ako nga wayà may makapabuyag sa aton sa paghigugmà ng Dios nga iya gingpakità paagi kay Kristo Hesus nga aton Ginoo. Aber pa ang nagakatabò sa kabuhì o ang kamatayon, ang mga anghel o ang mga demonyo, ang nagakatabò niyan o ang magakatabò sa paabuton, ang mga may gahom, ang mga butang nga yarà sa ibabaw o sa idayom ng dutà, o aber ano pa nga mga butang nga gingtuga ng Dios indì gid makapabuyag sa aton sa iya paghigugmà.

Ang mga Israelita nga Gingpilì ng Dios

¹ Niyan ining akon ihambay sa indo hay matuod gid, bukon ini pinusong kay nagapakig-isa ako kay Kristo. Ang akon konsensya nga ginatuytuyan ng Espiritu Santo hay nagapamatuod da nga matuod ang akon ihambay, ² nga grabi gid ang akon kalisod kag padayon nga kasakit ang akon nababatyagan sa tagipusuon ³ tungod sa akon mga kahalihan kag mga kasimanwa. Kung puydi lang kuntà, gusto ko nga ako na lang ang parusahan ng Dios kag ipabuyag kay Kristo para lang mahilway sinda sa parusa. ⁴ Sinda hay mga Israelita nga ging-ampon ng Dios bilang iya mga ungà kag gingpakità sa inda ng Dios kung mauno ang iya pagka-Dios. Naghuman ang Dios ng mga kasugtanan para sa inda kag gingtao sa inda ang Kasuguan. Gingtudluan sinda ng tamà nga pagsamba sa iya kag madamò ang iya mga pangakò sa inda. ⁵ Mga inapo sinda ng mga kalulo-lulohan nga gingpilì ng Dios nang una kag sa inda lahì naghalin si Kristo nang siya hay naging tawo. Dayawon ang Dios nga makagagahom sa tanan hasta sa wayà katapusan! Kabay pa.

⁶ Aber naghambay ako tiyad inà, wayà ninda napusli ini nga mga pribilihiyo. Bukon ini gusto hambayon nga wayà pagtumana ng Dios ang iya pangakò, kay bukon ang tanan nga inapo ni Israel hay ginakabig nga matuod nga Israelita. ⁷ Bukon tanan nga naghalin kay Abraham hay ginakabig nga iya inapo. Kay naghambay ang Dios kay Abraham, “Kay Isaac magahalin ang imo mga inapo nga akon gingpangakò.” † 9:7 Gingtunaan 21:12 ⁸ Gusto hambayon, bukon tanan nga inapo ni Abraham hay ginakabig nga mga ungà ng Dios, kundì ang ging-ungà lang sunò sa pangakò kay Abraham ang kilayahon nga mga ungà ng Dios. ⁹ Kay imaw ini ang pangakò ng Dios kay Abraham, “Mabalik ako diri sa masunod nga tuig + 9:9 Sa masunod nga tuig : o, sa tamà nga tyempo. kag si Sara hay may ungà na nga lyaki.” † 9:9 Gingtunaan 18:10,14

¹⁰ Bukon lang si Abraham, kundì paagi sa kapid nga ungà nina Rebeka kag Isaac nga amon kalulo-lulohan, gingpakità ng Dios nga bukon tanan nga inapo ni Abraham ginakabig nga iya mga ungà. ¹¹ Nang wayà pa ging-ungà ni Rebeka ang kapid, naghambay ang Dios sa iya, “Ang maguyáng hay magaserbisyo sa manghod.” † 9:11-12 Gingtunaan 25:23 Ginghambay niya ini nang wayà pa sinda makahuman maayo o malain. Kay gusto itudlò ng Dios nga siya ang magpilì sa tawo kag ginahuman niya ini bukon basi sa inda maayo nga mga hinimuan, kundì sunò sa iya kabubut-on. ¹³ Ginahambay ng Kasulatan,

“Ginghigugmà ko si Jacob,

pero wayà ko nagustuhi si Esau.” † 9:13 Malakias 1:2,3

¹⁴ Niyan, ano ang aton mahahambay? Nga ang ginghuman ng Dios hay bukon tamà? Bukon tiyad inà! ¹⁵ Kay naghambay ang Dios kay Moises,

“Kaluy-an ko ang gusto ko kaluy-an

kag pakamaayuhon ko ang gusto ko pakamaayuhon.” † 9:15 Exodus 33:19

¹⁶ Nganì ang kaayo ng Dios hay bukon basi sa kagustuhan ng tawo o sa hinimuan ninda, kundì tungod lang gid sa kaluoy ng Dios. ¹⁷ Kay ginahambay ng Kasulatan, hambay ng Dios sa harì ng Egipto, “Ginghuman ko ikaw nga harì agud paagi sa akon humanon kontra sa imo, maipakità ko ang akon gahom kag para maging bantog ang akon pangayan sa bilog nga kalibutan.” † 9:17 Exodus 9:16 ¹⁸ Nganì ginakaluy-an ng Dios ang gusto niya kaluy-an kag ginapatugas niya ang uyo ng mga tawo nga gusto niya patugason.

Ang Kahangit kag Kaluoy ng Dios

¹⁹ Niyan, kung may magpangutana sa akon, “Basì ginabasoy pa ng Dios ang mga tawo? Wayà naman gida may makakontra sa iya mga gusto nga matabò.” ²⁰ Pero sin-o ka gid nga magsabat sa Dios? Kita hay mga tinuga lang ng Dios, nganì indì kita makareklamo sa Nagtuga kung basì ginghuman niya kita nga tiyad ini. ²¹ Pareho ng miyughuman ng kuyon, pagusto siya kung ano ang iya humanon sa lunang nga iya ginahawiran. Kung gusto niya, adto nga lunang mahuhuman niya nga mga butangan nga duha ka klasi. Ang isa para sa espisyal nga ukasyon kag ang isa hay para sa ordinaryo lang. ²² Imaw da ini sa Dios. Igwa siya pudir nga humanon kung ano ang gusto niya. Kung gusto niya nga ipakità ang iya gahom kag ang iya kahangit sa kasal-anan paagi sa pagparusa, inà hay iya pudir. Pero ginatiisan lang gid anay sinda ng Dios, nga dapat kuntà hay iya na parusahan! ²³ Siya hay nagpasensya sa inda agud maipakità niya ang iya pambihirà nga kaayo sa mga tawo nga iya ginakaluy-an, nga iya na nga daan gingpreparar para padunggan. ²⁴ Kag kita hay imaw ang mga tawo nga iya gingtawag, bukon lang halin sa mga Judio kundì halin da sa mga bukon Judio. ²⁵ Imaw ini ang nakasulat sa libro ni Propeta Hosea,

“Ang mga tawo nga bukon akon,

tawagon ko nga ‘akon mga tawo.’

Kag sinda nga wayà ko ginahigugmaa dati,

hay akon higugmaon. † 9:25 Hosea 2:23

²⁶ Didto sa lugar nga gingtawag sinda, ‘Bukon akon mga tawo,’

sa ulihi pagatawagon sinda didto, ‘Mga ungà ng buhì nga Dios.’ † 9:26 Hosea 1:10 ”

²⁷ Imaw da ini ang ginghambay ni Propeta Isaias parti sa mga Israelita:

“Aber daw pareho sa baybay ang kadamò ng mga inapo ni Israel, malakà lang sa inda ang maluwas.

²⁸ Kay humanon nga daan kag siguraduhon ng Dios ang iya paghusga para parusahan ang mga tawo sa kalibutan.” † 9:27-28 Isaias 10:22-23

²⁹ Naghambay pa gid si Isaias,

“Kung ang Ginoo nga Makagagahom hay wayà may gingbilin nga malakà nga inapo sa amon,

pareho na kuntà kami sa Sodom kag Gomora.” † 9:29 Isaias 1:9

Ang Israel kag ang Maayong Balità

³⁰ Ang akon gusto hambayon hay imaw ini: ang mga bukon Judio nga wayà nagtinguhà nga maging matarong hay imaw ang gingkabig nga matarong ng Dios tungod sa inda pagtuo. ³¹ Pero ang mga Israelita nga nagtinguhà sa pagtuman ng Kasuguan agud maging matarong hay bukon naging matarong. ³² Basì? Kay imbis nga magtuo sinda kay Hesu-Kristo, nagsalig sinda sa inda maayo nga mga hinimuan. Napasuyaod sinda sa “bato nga nakakasuyaod.” ³³ Sunò sa Kasulatan, ginahambay ng Dios,

“Pamatì kamo! Mabutang ako sa Zion ning bato nga masusuyauran ng mga tawo

kag magapadusmò sa inda.

Pero ang mga tawo nga nagatuo sa iya, indì gid mapahuyà.” † 9:33 Isaias 8:14,28:16

¹ Mga kauturan, dakò gid ang akon handom nga maluwas ang akon mga kapareho nga Judio kag ini hay ginapangamuyò ko sa Dios. ² Makapamatuod ako nga mahugod sinda sa pagserbisyo sa Dios, pero bukon sunò sa kamatuuran. ³ Kay wayà sinda kasayod ng paagi ng Dios kung pauno niya kabigon nga matarong ang tawo. Ang inda ginahuman, nagatinguhà sinda sa inda kaugalingon nga paagi kag wayà ninda ginasunod ang paagi ng Dios. ⁴ Wayà sinda makaintindi nga paagi kay Kristo, ang tanan nga Kasuguan hay natuman na. Kay ang bisan sin-o nga nagatuo sa iya hay imaw lang ang ginakabig nga matarong.

Ang Kaluwasan para sa Tanan

⁵ Imaw ini ang gingsulat ni Moises parti sa kung pauno ginakabig nga matarong paagi sa pagtuman ng Kasuguan: “Ang tawo nga nagatuman sa Kasuguan, imaw ang makakabaton ng kabuhì nga wayà katapusan.” † 10:5 Levitico 18:5 ⁶ Pero imaw ini ang ginahambay ng Kasulatan parti sa kung pauno ginakabig nga matarong ang tawo paagi sa pagtuo, “Indì ka maghambay sa imo kaugalingon, ‘Sin-o ba ang mapalangit?’ ” (gusto hambayon, agud ibabà si Kristo paidayom). ⁷ “Indì ka da maghambay, ‘Sin-o ang manaog sa idayom ng dutà?’ ” (gusto hambayon, agud buy-on si Kristo halin sa mga patay). ⁸ Kundì tiyad ini ang ginahambay ng Kasulatan,

“Yarà sa imo ang hambay,

yarà sa imo mismo bàbà kag tagipusuon.” † 10:6-8 Deuteronomio 30:12-14 sa bersyon ng Septuagint

Kag ining hambay ng Dios wayà ning iban kundì ang parti sa pagtuo nga amon ginawali: ⁹ kung akuon mo nga si Hesus imaw ang Ginoo kag nagatuo ka sa imo tagipusuon nga gingbanhaw siya ng Dios halin sa kamatayon, maluwas ka. ¹⁰ Kay ang tawo hay kabigon nga matarong ng Dios kung nagatuo siya ning hugot sa iya tagipusuon. Kag kung ginaakò niya nga nagatuo siya, maluwas siya. ¹¹ Kay ginahambay ng Kasulatan, “Ang nagatuo sa iya indì gid mapahuyà.” † 10:11 Isaias 28:16 ¹² Kag ini nga pangakò hay para sa tanan nga tawo, Judio man o bukon, kay ang Ginoo hay Ginoo ng tanan kag nagatao siya ng abunda nga mga pagpakamaayo sa tanan nga nagatawag sa iya. ¹³ Kay ginahambay ng Kasulatan, “Ang aber sin-o nga nagatawag sa Ginoo hay maluwas.” † 10:13 Joel 2:32

¹⁴ Pero pauno sinda makatawag sa iya kung indì sinda magtuo? Kag pauno sinda makatuo sa iya kung wayà ninda mabatii ang parti sa iya? Kag pauno sinda makabatì kung wayà may magbalità sa inda? ¹⁵ Kag pauno sinda makapanaw kag makabalità kung wayà sinda pagsugua? Sunò sa Kasulatan, “Mauno kaayo nga siruon ang nagaabot nga mga mensahero nga nagapasayod ng Maayong Balità.” † 10:15 Isaias 52:7 ¹⁶ Pero bukon tanan hay nagbaton ng Maayong Balità. Pareho ng ginghambay ni Isaias, “Ginoo, sin-o ba ang nagpati sa amon mensahe?” † 10:16 Isaias 53:1 ¹⁷ Niyan nasayuran naton nga ang pagtuo hay halin sa pagpamatì kag makapamatì lang ang mga tawo kung may magapasayod ng mensahe parti kay Kristo. ¹⁸ Niyan, nakabatì ba arà ang mga Israelita sa ini nga mensahe? Indì puydi nga wayà sinda nakabatì. Kay ginahambay ng Kasulatan,

“Ang mensahe hay nakaabot sa bilog nga kalibutan,

ini nga hambay hay nasayuran aber diin nga lugar.” † 10:18 Salmo 19:4 sa bersyon ng Septuagint

¹⁹ Imaw pa ini ang isa ko nga pangutana, “Wayà ba arà sinda nakaintindi?” Indì puydi nga wayà sinda nakaintindi. Kay sa gingsulat ni Moises naghambay ang Dios sa inda,

“Pailihon ko kamo sa iban nga nasyon.

Pahangiton ko kamo paagi sa pagpakamaayo sa mga tawo nga wayà nakakilaya sa akon.” † 10:19 Deuteronomio 32:21

²⁰ Naghambay da ang Dios sa inda paagi kay Isaias. Kag nang paghambay ni Isaias ini, wayà gid siya nahadlok sa mga tawo, hambay niya,

“Nakità ako ng mga tawo nga wayà nagapangità sa akon.

Nagpakilaya ako sa inda aber wayà sinda nagapangutana parti sa akon.”

²¹ Pero parti sa mga Israelita nga iya gingpilì, hambay ng Dios, “Nagapinaabot ako nga magbalik sa akon ang mga matugas ning uyo kag mga masuwayon.” † 10:20-21 Isaias 65:1-2

Ang Kaluoy ng Dios sa mga Judio

¹ Nganì ang pangutana ko, “Gingsikway na ba ng Dios ang iya mga gingpilì nga Israelita?” Wayà gid! Kay ako mismo isa ka Israelita, inapo ni Abraham kag halin sa lahì ni Benjamin. ² Wayà gingsikway ng Dios ang iya mga tawo nga gingpilì na niya nang una pa. Wayà ba nindo nadumdumi ang ginahambay ng Kasulatan parti kay Propeta Elias? Dì ba nagreklamo siya sa Dios parti sa ginahuman ng mga Israelita? ³ Hambay niya, “Ginoo, gingpamatay ninda ang imo mga propeta kag ginggubà ninda ang imo mga altar* nga ginahalaran ng mga hayop. Ako na lang nga isa ang nabilin kag ginatinguhà da ninda ako nga patyon.” † 11:3 1 Harì 19:10,14 ⁴ Pero nagsabat ang Ginoo sa iya, “May gingbilin ako para sa akon nga 7,000 nga mga Israelita nga wayà nagluhod sa imahen ni Baal.” † 11:4 1 Harì 19:18 ⁵ Imaw da ini niyan sa aton tyempo. May mga nabilin pa nga mga Israelita nga nagatuo sa Dios, kay gingpilì niya sinda tungod sa iya pagpakamaayo. ⁶ Ang pagpilì sa inda hay bukon tungod sa inda maayo nga hinimuan kundì sunò sa pagpakamaayo ng Dios kay kung ginabasi sa maayo nga hinimuan, indì na ini matawag nga pagpakamaayo.

⁷ Niyan, mahambay naton nga ang mga Israelita wayà nakabaton ng inda ginahandom nga maging matarong. Ang gingpilì lang ng Dios imaw ang nakabaton ng inda ginahandom, pero ang iban hay gingpatugas ang inda uyo. ⁸ Imaw ini ang ginahambay ng Kasulatan parti sa inda,

“Daw sa gingpatuyog sinda ng Dios ning hamuok

kag hasta niyan indì ninda maintindihan ang inda nakità kag nabatian.” † 11:8 Deuteronomio 29:4;Isaias 29:10

⁹ Naghambay da si Haring David parti sa inda,

“Kabay pa nga ang inda mga punsyon + 11:9 Sa literal: lamisa. Ang gusto hambayon, ang mga punsyon sa inda nga paghalad sa templo o mga pyesta. imaw ang maging siod nga makapagpasuyaod kag makadakop sa inda kag maparusahan sinda ng Dios.

¹⁰ Kabay pa nga magduyom ang inda hunahunà agud indì ninda maintindihan ang kamatuuran

kag kabay pa da nga ang kabug-at kag kahugaan hay magpadayon sa inda.” † 11:9-10 Salmo 69:22-23

Ang Kaluwasan ng mga Bukon Judio

¹¹ Napasuyaod ang mga Judio kay wayà sinda nagtuo kay Kristo. Nganì ini ang pangutana ko. “Ang gusto ba hambayon padayon na lang gid ang inda pagkadaphag?” Indì! Nganì tungod sa inda pagsuway, nataw-an ng tsansa ang mga bukon Judio nga maluwas. Kag paagi diri, mapaili ang mga Judio. ¹² Niyan, kung ang pagsuway kag ang kakuyangan ng mga Judio hay nagdaya ng madamò nga pagpakamaayo sa mga tawo sa bilog nga kalibutan, daw ano pa gid nga mga pagpakamaayo ang maging resulta kung makumplito ang mga Judio nga dapat magtuo sa iya.

¹³ Niyan, nagahambay ako sa indo nga mga bukon Judio. Ginghuman ako ng Dios nga apostol para sa indo agud ibalità ko sa indo ang parti kay Kristo. Kag ginakabig ko nga importante gid ini nga pagserbisyo nga gingtao sa akon kag ginahuman ko ang tanan, ¹⁴ agud basì pa, paagi diri mapaili ko sa indo ang akon mga kapareho nga mga Judio, agud ang iban sa inda magtuo da kag maluwas. ¹⁵ Kay kung ang pagsikway ng Dios sa mga Judio naging kabangdanan nga ang iban nga mga tawo sa kalibutan nakabalik sa Dios, daw ano pa gid ang maging resulta kung ang mga Judio batunon liwat ng Dios. Maging pareho sinda sa mga patay nga nabanhaw.

¹⁶ Ang ihimplo ng mga Judio hay tiyad ini: kung ang parte ng tinapay nahalad sa Dios, ang bilog nga tinapay hay sa Dios. Kag kung ang gamot ng kahoy sa Dios, ang mga sanga ng kahoy hay sa Dios. + 11:16 Ang gusto hambayon, kung si Abraham hay sa Dios tungod sa kasugtanan nga ginghuman ng Dios, ang iya mga inapo hay sa Dios da. † 11:16 Mga Bilang 15:19,20 ¹⁷ Ang mga Judio hay pareho sa mga sanga ng kahoy nga olibo* nga gingpang-utod. Kag kamo nga mga bukon Judio hay pareho sa mga sanga ng olibo nga layas nga gingsugdong sa ging-uturan nga mga sanga. Nganì napartehan kamo ng mga kaayuhan nga gingtao ng Dios sa mga Judio. ¹⁸ Pero ayaw kamo magpahambog nga mas maayo kamo sa mga sanga nga gingpang-utod. Dapat nindo isipon nga kamo hay mga sanga lang. Bukon kamo ang nagabuhì sa gamot, kundì ang gamot imaw ang nagabuhì sa indo.

¹⁹ Basì kung igwa sa indo may maghambay, “Gingpang-utod sinda agud kami ang isugdong.” ²⁰ Tamà gid inà! Gingpang-utod sinda kay wayà sinda nagtuo kay Kristo kag kamo ang gingsugdong kay nagtuo kamo. Nganì ayaw kamo magpahambog, kundì mahadlok kamo. ²¹ Kay kung ginapang-utod ng Dios ang natural nga mga sanga nga imaw ang mga Judio, madalì ang pagpang-utod sa indo, kay kamo gingsugdong lang nga mga sanga. ²² Diri makikità ang kaayo ng Dios kag ang iya pagkaistrikto. Istrikto siya sa mga tawo nga indì magtuo sa iya, pero maayo siya sa indo, kung nagapabilin kamo sa iya kaayo. Pero kung indì, pang-uturon da niya kamo. ²³ Kag kung indì na magpatugas ang mga Judio kundì magtuo da, isugdong niya liwat sinda sa punò, kay puydi inà sa Dios. ²⁴ Kay kamo nga mga bukon Judio hay pareho sa mga sanga ng layas nga olibo nga gingpang-utod kag gingpangsugdong sa natural nga olibo nga imaw ang mga Judio, aber pa nga bukon ini natural nga paagi. Kung ginghuman inà ng Dios, mas madalì para sa iya nga ibalik ang natural nga mga sanga sa iya ginghalinan nga punò.

Ang Kaluoy ng Dios para sa Tanan

²⁵ Mga kauturan ko kay Kristo, gusto ko nga masayuran nindo ining wayà gingpasayura nang una nga kamatuuran, agud indì kamo magpahambog. Ang pagpatugas ng tagipusuon ng mga Israelita hay bukon permanenti kag hasta lang gid sa tyempo nga makumplito na ang mga bukon Judio nga dapat magtuo sa iya. ²⁶ Pagkatapos ini, luwason ng Dios ang tanan nga Israelita, pareho ng ginahambay ng Kasulatan,

“Magahalin sa Zion ang Manluluwas;

buy-on niya ang tanan nga kalainan ng mga inapo ni Jacob.

²⁷ Kag imaw ini ang akon kasugtanan sa inda:

patawaron ko ang inda mga salà.” † 11:26-27 Isaias 27:9,59:20-21

²⁸ Tungod gingsikway ng mga Judio ang Maayong Balità, naging kaaway sinda ng Dios. Natabò ini para kamo nga mga bukon Judio mataw-an ning pribilihiyo nga maluwas. Pero kay gingpilì sinda ng Dios, ginahigugmà gihapon niya sinda kay gingpangakò niya ini nang una sa inda mga kalulo-lulohan nga higugmaon niya ang inda mga inapo. ²⁹ Kay wayà nagabag-o ang hunahunà ng Dios parti sa mga tawo nga iya ginapilì kag ginapakamaayo. ³⁰ Nang una, kamo nga mga bukon Judio hay wayà nagtuman sa Dios. Pero niyan, kay ang mga Judio hay wayà nagtuman sa iya, ginakaluy-an kamo ng Dios. ³¹ Kag imaw da ang matatabò sa inda, aber niyan wayà sinda nagatuman sa Dios, kaluy-an da niya sinda tungod ginakaluy-an niya kamo. ³² Kay gingtugutan ng Dios nga ang tanan nga tawo hay maulipon ng inda mga pagsuway, agud maipakità niya sa tanan ang iya kaluoy.

Pagpasalamat sa mga Kaayo ng Dios

³³ Makatitingaya gid ang kaayo ng Dios! Indì ta maubos maisip ang iya kamayad kag ang iya nasasayuran! Sin-o ba ang makaintindi ng iya hunahunà kag ng iya mga pamaagi? ³⁴ Pareho ng ginahambay ng Kasulatan,

“Sin-o ba ang nakasayod sa hunahunà ng Ginoo?

Sin-o ba ang makatudlò sa iya kung ano ang iya dapat humanon? † 11:34 Isaias 40:13

³⁵ Wayà kita may maitatao sa iya

agud may bayaran siya sa aton.” † 11:35 Job 41:11

³⁶ Kay ang tanan nga butang halin sa Dios kag para sa iya. Siya da ang nagapamahayà sa tanan. Ginahuman niya ini agud dayawon siya sa wayà katapusan! Kabay pa.

Ang Pagkabuhì bilang Kristyano

¹ Nganì mga kauturan, tungod sa abunda nga kaluoy ng Dios sa aton, nagapangabay ako sa indo, ihalad nindo ang indo kaugalingon bilang buhì kag malimpyo nga halad sa Dios. Itugyan nindo ang indo kaugalingon sa pagserbisyo sa iya sunò sa iya kagustuhan. Imaw inà ang tamà nga pagsamba nindo sa iya. ² Ayaw kamo magpatuyad sa mga ginahuman nga kalainan ng mga tawo sa ini nga kalibutan. Kundì tuguti ang Dios nga bag-uhon niya ang indo hunahunà, agud masayuran nindo ang kabubut-on ng Dios: kung ano ang maayo, tamà kag ang iya nagustuhan.

³ Tungod sa pribilihiyo kag otoridad nga maging apostol nga gingtao ng Dios sa akon, ginalaygayan ko kamo tanan. Ayaw kamo maghunahunà nga daw kung sin-o na gid kamo, kundì hunahunaon nindo maayo kung ano ang indo mga abilidad nga gingtao ng Dios sunò sa indo pagtuo. ⁴ Kay kung pauno nga ang aton lawas hay may madamò nga parte kag ang kada parte hay may kaugalingon nga trabaho, ⁵ kita nga mga nagatuo hay imaw da. Aber matuod madamò kita, isa lang kita ka lawas sa aton pagpakig-isa kay Kristo kag nagasugdong ang kada parte sa isa kag isa. ⁶ Kag tungod ang kada isa sa aton hay may kaugalingon nga abilidad nga nabaton sunò sa pagpakamaayo ng Dios, kahinangyan gamiton ta ang gingtao niya. Kung may gingtaw-an abilidad para magpasayod ng mensahe ng Dios, dapat gamiton niya inà sunò sa iya pagtuo. ⁷ Kung may gingtaw-an abilidad para magserbisyo sa iya isigkatawo, magserbisyo siya nga may kahugod; kung para magtudlò, magtudlò maayo; ⁸ kung para maglaygay, maglaygay sa iya mga kauturan; kung para magtao sa mga pobre, magtao halin sa tagipusuon; kung para magdumaya, magdumaya ning seryuso; kag kung para magbulig sa mga nahuhugaan, magbulig nga may kalipay.

⁹ Kahinangyan matuod gid ang aton paghigugmà. Likawan ta ang malain kag humanon permi ang maayo. ¹⁰ Bilang mag-utod kay Kristo maghinigugmaan kita ning hugot sa aton tagipusuon kag tahuron naton ang iban ng mas labaw pa sa inda pagtahod sa aton. ¹¹ Maghugod gid kita kag indì magtinamad; magserbisyo kita sa Ginoo nga hugot sa aton tagipusuon. ¹² Kag tungod igwa kita paglaom, dapat maging malipayon kita. Antuson ta ang mga kahugaan kag magpangamuyò kita permi. ¹³ Buligan ta ang mga balaan nga tawo ng Dios sa inda mga kahinangyan kag batunon ta sa aton bayay ang mga taga-iban nga lugar. ¹⁴ Ipangamuyò nindo sa Dios nga pakamaayuhon niya ang mga tawo nga nagahingabot sa indo tungod sa indo pagtuo. Ayaw nindo sinda pagsumpaa, kundì ipangamuyò nindo sinda nga pakamaayuhon ng Dios. ¹⁵ Magkalipay kamo kaibahan ang mga nagakalipay kag magkalisod kaibahan ang mga nagapangalisod. ¹⁶ Magkabuhì kamo nga nagakaisa. Ayaw kamo magpahambog, kundì amiguhon ang mga tawo aber ang mga pobre. Ayaw kamo maghunahunà nga sayod na gid nindo ang tanan.

¹⁷ Kung may maghuman ning malain sa indo, ayaw kamo magbayos ning malain. Kundì isipon nindo kung pauno kamo makahuman ning maayo sa panirò ng mga tawo. ¹⁸ Himua nindo ang indo mahuhuman para magkabuhì kamo nga may katawhayan sa tanan nga tawo. ¹⁹ Mga pinalanggà, ayaw gid kamo magbayos, pabay-i ang Ginoo nga magparusa sa inda. Kay ini ang ginghambay ng Ginoo sa Kasulatan, “Ako ang magabayos, ako ang magaparusa sa inda.” † 12:19 Deuteronomio 32:35 ²⁰ Nganì tumanon ta ang ginahambay ng Kasulatan, “Kung ang imo kaaway ginagutom, pakauna; kung ginauhaw, painuma. Kay kung humanon mo ini, mapapahuyà siya sa iya ginahuman sa imo.” † 12:20 Hambayanon 25:21-22 ²¹ Ayaw kamo magpadaog sa malain, kundì dauga nindo ang malain paagi sa paghuman ning maayo.

Ang aton Obligasyon sa mga Nagadumaya sa Gobyerno

¹ Ang kada isa sa aton hay dapat magpasakop sa mga nagadumaya sa gobyerno, kay ang tanan nga otoridad ng gobyerno halin sa Dios kag ang mga miyugdumaya hay gingbutang ng Dios. ² Nganì ang mga nagakontra sa gobyerno, nagakontra sa kabubut-on ng Dios kag sinda hay pagaparusahan. ³ Ang mga tawo nga nagahuman ning maayo, wayà dapat ikahadlok sa mga nagadumaya, pero ang mga nagahuman ning malain imaw ang dapat mahadlok. Nganì agud indì kamo mahadlok sa mga nagadumaya, maghuman kamo ning maayo kag dayawon pa kamo ninda. ⁴ Kay gingbutang sinda bilang miyugserbiyso ng Dios para sa aton kaayuhan. Pero kung nakahuman kamo ning malain, dapat mahadlok kamo sa inda, kay may otoridad sinda magparusa. Kay gingbutang sinda bilang miyugserbiyso ng Dios agud parusahan ang mga nagahuman ning malain. ⁵ Nganì dapat magpasakop kita sa aton gobyerno; bukon lang tungod nahadlok kita sa parusa, kundì tungod nasayuran ta da nga imaw ini ang dapat naton nga humanon. ⁶ Imaw da ini ang rason kung basì nagabayad kita ng aton buhis, kay ang mga miyugdumaya hay mga miyugserbisyo ng Dios nga nagapangabudlay para gid sa ini nga butang. ⁷ Nganì dapat nindo bayaran ang tanan nindo nga buhis. Tahura nindo kag padunggi ang mga may otoridad.

Ang aton Obligasyon sa Isa kag Isa

⁸ Kung kamo hay igwa utang, bayaran nindo nga daan. Kag ang isa ka butang nga dapat nindo humanon hay ini: maghinigugmaan kamo. Kay ang nagahigugmà sa iya isigkatawo imaw ang nagatuman sa Kasuguan. ⁹ Kay ang mga sugò nga, “Ayaw magpangawatan, ayaw magpamatay, ayaw magpangawat, ayaw maghinakog,” † 13:9 Exodus 20:13-15,17;Deuteronomio 5:17-19,21 kag ang iban pa nga mga sugò hay gingpinsan lang sa isa ka sugò nga nagahambay, “Higugmaon mo ang imo isigkatawo pareho ng paghigugmà mo sa imo kaugalingon.” † 13:9 Levitico 19:18 ¹⁰ Kung ginahigugmà ta ang aton isigkatawo, wayà kita nagahuman ning malain sa inda. Imaw inà nga kung may paghigugmà kita, ginatuman ta ang bilog nga Kasuguan.

¹¹ Dapat nindo humanon ini, kay nasayuran nindo nga oras na nga dapat kamo magbatì. Kay ang kabilugan ng aton kaluwasan mas malapit na kaysa sa una nga nagtuo kita kay Hesus. ¹² Ang gab-i hay nagalipas na kag ang adlaw hay masubat na. Nganì isikway naton kag bayaan ang malain nga mga hinimuan nga daw sa kaduyom kag isuksok naton ang tamà nga pagkabuhì nga daw panagang naton nga yarà na sa kahayag. ¹³ Kay kita hay sa kahayag, dapat kita magkabuhì ng tamà. Indì kita magbinayong o magsunod sa mga mahigkò nga pagkinalipay. Indì kita maghuman ning imoral o magpagusto sa paghuman ng kalainan. Indì kita mag-inaway o magkasina. ¹⁴ Ang aton humanon, dapat magkabuhì kita pareho ng pagkabuhì ni Ginoong Hesu-Kristo, agud maproteksyunan niya kita kag daw igwa kita ning mga armas. Kag indì naton pagtaw-an tsansa ang aton lawasnon nga kinaugalì para maghuman ning malain.

Indì nindo Paghusgahan ang Iban

¹ Batuna nindo ang tawo nga maluya ang pagtuo kag ayaw siya paghusgahi sa iya mga ginahunahunà. ² May mga kauturan nga nagapati nga puydi sinda magkaon ning aber ano kag may mga kauturan nga maluya ang inda pagtuo kag ang inda ginakaon hay utan lang. ³ Dapat indì minuson ng utod nga nagakaon ng aber ano ang utod nga nagakaon ng utan lang kag ang utod nga utan lang ang ginakaon indì da dapat maghusga sa nagakaon ng aber ano. Kay sinda nga duha hay pareho nga ginabaton ng Dios, ⁴ kag sa Dios sinda manabat. Nganì sin-o ka nga maghusga sa kabulig ng iban? Ang iya lang gid ning amo ang makahambay kung maayo o malain ang iya ginahuman. Kag mahuhuman gid niya ang maayo, kay ang Ginoo imaw ang magabulig sa iya para maghuman ning maayo.

⁵ May mga tawo nga nagakabig nga may adlaw nga mas importante kaysa sa iban nga adlaw. Kag may nagakabig da nga ang tanan nga adlaw hay pare-pareho lang. Ang kada isa hay dapat siguraduhon gid sa iya kaugalingon nga isip nga ang iya ginahuman hay tamà. ⁶ Ang tawo nga may ginapalabi nga adlaw, ginahuman niya ini para sa Ginoo. Kag ang tawo nga nagakaon ng aber ano, ginahuman da niya ini para sa Ginoo, tungod nagapasalamat siya sa Dios sa iya ginakaon. Ang iban nga wayà nagakaon ng iban nga pagkaon, ginahuman niya ini para da sa Ginoo kag nagapasalamat da siya sa Dios.

⁷ Kay wayà ning aber sin-o sa aton nga mga nagatuo ang nabubuhì o namamatay para lang sa aton kaugalingon. ⁸ Kung nabubuhì kita, nabubuhì kita para sa Ginoo; kag kung mamatay kita, para da sa Ginoo. Nganì kung mabuhì man kita o mamatay, kita hay sa Ginoo. ⁹ Ini ang kabangdanan kung basì si Kristo hay namatay kag nabanhaw, agud maging Ginoo siya ng mga buhì kag mga patay. ¹⁰ Nganì indì nindo husgahan o pakaminuson ang indo mga kauturan kay Kristo. Kay kita tanan magaatubang sa Dios kag siya ang magahusga kung maayo o malain ang aton ginghuman. ¹¹ Kay ginahambay ng Kasulatan,

“Ako, ang Ginoo nga buhì,

ginapanumpà ko gid nga magaabot ang adlaw,

magaluhod ang tanan nga tawo sa akon,

pagakilay-on ako kag dayawon nga ako ang Dios.” † 14:11 Isaias 45:23

¹² Nganì ang kada isa sa aton hay manabat sa Dios sa aton mga ginghuman diri sa kalibutan.

Indì kita maging Kabangdanan nga Magkasalà ang Iban

¹³ Nganì indì na kita manghusga sa isa kag isa. Kundì, likawan ta ang mga butang nga maging kabangdanan nga makasalà ang aton utod kay Kristo. ¹⁴ Tungod ako hay nagpakig-isa kay Ginoong Hesus, sayod ko kag kumbinsido gid ako nga wayà pagkaon nga mahigkò sa panirò ng Dios. Pero ang aber sin-o nga nagapati nga may pagkaon nga indì dapat kaunon, ini hay dapat indì niya kaunon. ¹⁵ Niyan, kung nagalain ang buot ng imo utod tungod sa imo ginakaon, ayaw na ini pagkauna. Kung ipadayon mo ini nga kaunon, wayà mo siya ginahigugmaa. Namatay da si Kristo para sa iya, nganì ayaw pagsiraa ang iya pagtuo tungod sa imo ginakaon. ¹⁶ Ayaw nindo pagpabay-i nga maghambay ning malain ang iban tungod sa indo ginaisip nga maayo. ¹⁷ Kay ang paghaharì ng Dios hay bukon parti sa pagkaon kag pag-inom, kundì parti sa matarong nga kabuhì, maayo nga relasyon sa isa kag isa kag kalipay nga halin sa Espiritu Santo. ¹⁸ Ang aber sin-o nga nagaserbisyo kay Kristo sa ini nga paagi hay imaw ang nagapalipay sa Dios kag ginatahod ng mga tawo.

¹⁹ Nganì tinguhaon ta gid ang paghuman ng mga butang nga nagaresulta ning maayo nga relasyon kag nagapalig-on sa pagtuo ng isa kag isa. ²⁰ Ayaw pagsiraa ang pagtuo ng tawo nga gingluwas ng Dios tungod lang sa pagkaon. Puydi makaon ang tanan nga klasi ng pagkaon, pero bukon maayo nga magkaon ng pagkaon nga maging kabangdanan nga makasalà ang iban. ²¹ Ang maayo nga humanon, indì ka magkaon ng karne o mag-inom ng mga ilimnon o maghuman ng aber ano nga maging kabangdanan nga makasalà ang imo utod. ²² Nganì kung ano man ang ginapatihan mo parti sa ini nga mga butang, dapat ikaw na lang kag ang Dios ang nakakasayod. Bulahan ang tawo nga wayà ginagulo ng iya konsensya sa mga butang nga ginahuman niya kay para sa iya ini hay tamà. ²³ Pero kung nagaduha-duha siya sa iya pagkaon kag ginakaon niya ini, nagakasalà na siya kay ang iya ginahuman hay bukon basi sa iya ginatuuhan. Kasal-anan ang aber ano nga ginahuman ta nga bukon basi sa aton ginatuuhan.

Magkabuhì para Mapalipay ang Iban

¹ Kita nga malig-on na sa pagtuo, dapat magpasensya kag magbulig sa mga kaibahan ta nga maluya pa. Bukon lang ang magpalipay sa aton kaugalingon ang aton isipon, ² kundì ang kada isa sa aton hay magpalipay sa iban nga mga nagatuo, para sa inda kaayuhan kag sa ikalig-on ng inda pagtuo. ³ Aber nganì si Kristo hay wayà nagkabuhì para lang mapalipay ang iya kaugalingon. Kundì sunò sa ginahambay ng Kasulatan, “Ang mga pag-insulto ng mga tawo sa imo hay nabatyagan ko.” † 15:3 Salmo 69:9 ⁴ Ang tanan nga ginahambay sa Kasulatan nang una hay gingsulat para magtudlò sa aton. Kay paagi sa Kasulatan, kita hay nakakatiis sa mga kahugaan kag nagatibay ang aton paglaom sa paabuton.

⁵ Kabay pa nga ang Dios nga nagatao sa aton ng pag-antos sa mga kahugaan kag nagapakusog sa aton, imaw ang magabulig sa indo nga magkaisa kamo bilang mga tagasunod ni Kristo Hesus, ⁶ agud magkaisa kamo sa pagdayaw sa Dios kag Amay ng aton Ginoong Hesu-Kristo.

Ang Maayong Balità para sa mga Bukon Judio

⁷ Gingbaton kamo ni Kristo, nganì batuna da nindo ang isa kag isa agud madayaw ang Dios. ⁸ Ang rason kung basì gingsugò si Hesus para magserbisyo sa mga Judio hay bukon lang para ipakità nga ang Dios masaligan sa pagtuman ng iya mga pangakò nang una sa inda mga kalulo-lulohan, ⁹ kundì para ipakità da sa mga bukon Judio ang kaluoy ng Dios, agud magdayaw da sinda sa Dios. Kay ginahambay ng Kasulatan,

“Nganì padunggan* ko ikaw sa mga bukon Judio.

Kantahan ko ikaw ng mga pagdayaw.” † 15:9 2 Samuel 22:50;Salmo 18:49

¹⁰ Kag nagahambay pa gid,

“Kamo nga mga bukon Judio,

magkalipay kamo kaibahan ang mga tawo nga sakop ng Ginoo!” † 15:10 Deuteronomio 32:43

¹¹ Kag nagahambay pa gid,

“Tanan kamo nga mga bukon Judio,

dayawa nindo ang Ginoo.

Tanan kamo nga mga tawo nga sakop niya,

dayawa nindo siya!” † 15:11 Salmo 117:1

¹² Naghambay da si Isaias,

“Magahalin sa mga inapo ni Jesse + 15:12 Jesse : Si Jesse ang tatay ni Haring David. ang miyugdumaya ng mga bukon Judio,

kag magasalig sinda sa iya.” † 15:12 Isaias 11:10

¹³ Kabay pa nga ang Dios nga nagatao ng paglaom imaw da ang magtao sa indo ng kalipay kag katawhayan tungod sa indo pagtuo sa iya, agud paagi sa gahom ng Espiritu Santo magadugang pa gid ang indo paglaom.

Ang Pagserbisyo ni Pablo sa mga Bukon Judio

¹⁴ Mga kauturan, nasisiguro ko gid nga maayo kamo nga mga tawo. Nasisiguro ko da nga madamò na ang indo natun-an parti sa pagtuo kag kaya na nindo magtudlò sa isa kag isa. ¹⁵ Pero nagsulat gihapon ako sa indo nga may pagkaprangka parti sa pila ka butang nga dapat ipadumdom sa indo tungod sa kaluoy ng Dios nga gingtao sa akon, ¹⁶ nga maging miyugserbisyo ako ni Kristo Hesus para sa mga bukon Judio. Nagaserbisyo ako sa inda pareho ng parì paagi sa pagtudlò ng Maayong Balità halin sa Dios, agud maging halad sinda nga makapalipay sa iya kag maging balaan paagi sa Espiritu Santo. ¹⁷ Kag tungod nagpakig-isa na ako kay Kristo Hesus, puydi ako makapahambog ng akon nahuman sa pagserbisyo sa Dios. ¹⁸ Kag wayà ako iban nga ipahambog kundì ang mga ginghuman ni Kristo paagi sa akon, nga ang mga bukon Judio hay nagasunod na sa iya paagi sa akon mga pagpanudlò kag mga hinimuan, ¹⁹ sa bulig ng mga milagro kag makatitingaya nga butang, kag ini tanan hay paagi sa gahom ng Espiritu Santo. Ang resulta gingpasayod ko ang Maayong Balità parti kay Kristo aber diin ako nagkadto kag naglibot pa nganì ako halin sa Jerusalem hasta sa Iliricum. ²⁰ Ginahandom ko lang gid nga magwali sa mga lugar nga ang mga tawo hay wayà pa makabatì ng Maayong Balità parti kay Kristo, kay indì ko gusto nga magbutang ning pundasyon nga nabutangan na ng iban. ²¹ Pareho ng ginahambay ng Kasulatan,

“Makikilaya siya ng wayà pa makasayod parti sa iya,

kag makakaintindi ang mga wayà pa makabatì parti sa iya.” † 15:21 Isaias 52:15

Ang Plano ni Pablo nga Magkadto sa Roma

²² Nganì indì pa ako makakarà dirà sa indo tungod sa akon pagserbisyo diri. ²³ Pero niyan, tungod natapos ko na ang akon trabaho sa ini nga mga lugar, kay pila na ka tuig ang akon handom nga makakarà dirà sa indo, ²⁴ siguro magakità na gid kita. Kay ang akon plano maagi ako dirà sa indo kung magkadto ako sa España. Gusto ko nga maging malipay sa pagpakigkità ko sa indo dirà, aber sa madalì lang nga tyempo. Bago ako magkadto sa España, mabuligan nindo ako sa akon mga kahinangyanon sa akon pagbyahe. ²⁵ Pero niyan makadto anay ako sa Jerusalem agud ihatod ang bulig para sa mga balaan nga tawo ng Dios didto. ²⁶ Kay ang mga nagatuo sa Macedonia kag Acaya hay nagbuluntaryo nga magtao ng bulig sa mga pobre nga mga balaan nga tawo ng Dios didto sa Jerusalem. ²⁷ Malipay sinda nga humanon ini. Kag dapat lang nga humanon ninda kay may utang nga buot sinda sa mga balaan nga tawo ng Dios sa Jerusalem. Kay paagi sa inda, ang mga bukon Judio hay napartehan ng mga espirituhanon nga pagpakamaayo kaibahan ninda tungod sa Maayong Balità. Nganì dapat nga buligan ng mga bukon Judio ang mga tawo ng Dios sa Jerusalem sa inda materyal nga mga kahinangyan. ²⁸ Pagkatapos nga maitao ko sa inda ini nga mga bulig, maagi ako dirà sa indo bago ako magkadto sa España. ²⁹ Kag nagapati ako nga pag-abot ko dirà, madamò nga pagpakamaayo halin kay Kristo ang mababaton naton sa isa kag isa.

³⁰ Nganì mga kauturan, tungod kay Ginoong Hesu-Kristo kag tungod sa paghigugmà nga gingtao ng Espiritu Santo sa aton, nagapangabay ako nga buligan nindo ako paagi sa indo pagpangamuyò sa Dios ng hugot sa tagipusuon para sa akon. ³¹ Mangamuyò kamo nga indì ako mauno ng mga wayà nagatuo sa Judea kag mangamuyò da kamo nga malipay ang mga balaan nga tawo ng Dios sa Jerusalem sa bulig nga akon day-on sa inda. ³² Niyan, kung itugot ng Dios, makarà ako dirà sa indo nga punò ning kalipay kag makapahuway ako kaibahan nindo. ³³ Kabay pa ang Dios nga nagatao ng katawhayan hay yarà sa indo tanan. Kabay pa!

Mga Pagpangamusta ni Pablo

¹ Niyan gusto ko nga ipakilaya sa indo ang aton utod nga si Febe. Miyugserbisyo siya nga nagabulig sa mga nagatuo sa Cencrea. ² Batuna nindo siya bilang indo utod sa Ginoo kag imaw gid ini ang dapat nindo humanon sa mga balaan nga tawo ng Dios. Buligan nindo siya sa iya mga kahinangyan, kay madamò ang iya nabuligan. Ako nganì hay nabuligan da niya.

³ Ikamusta nindo ako sa mag-asawa nga sina Priscila kag Aquila. Ini sinda hay kaibahan ko da nga nagaserbisyo kay Kristo Hesus. ⁴ Namiligro na ang inda kabuhì para lang sa akon; kag bukon lang ako ang nagapasalamat para sa inda, kundì ang tanan da nga nagatuo nga bukon Judio. ⁵ Kamusta da sa mga nagatuo nga nagatipon didto sa inda bayay para magsamba sa Dios.

Nagapangamusta da ako sa akon palanggà nga amigo nga si Epenetus. Siya ang una nga nagtuo kay Kristo sa probinsya ng Asia. ⁶ Kamusta da kay Maria. Nagpangabudlay siya ng tudo gid para sa indo. ⁷ Kamusta da sa akon mga kapareho nga Judio nga sina Andronicus kag Junias. Ini sinda hay kaibahan ko nga napriso. Kilaya gid sinda ng mga apostoles kag una pa sinda sa akon nga naging Kristyano.

⁸ Nagapangamusta da ako kay Ampliatus nga akon palanggà nga amigo sa Ginoo. ⁹ Kamusta da kay Urbanus nga kaibahan namon nga nagaserbisyo kay Kristo kag sa akon palanggà nga amigo nga si Stakis. ¹⁰ Kamusta da kay Apeles. Aber madamò ang iya naagihan nga mga pagtilaw, wayà gid siya nagtalikod kay Kristo. Kamusta da sa panimayay ni Aristobulus, ¹¹ kay Herodion nga akon kapareho nga Judio kag sa mga nagatuo sa Ginoo sa panimayay ni Narcisus.

¹² Nagapangamusta da ako kana Trifena kag Trifosa. Ini sinda hay mahugod nga nagaserbisyo sa Ginoo. Kamusta da sa aton palanggà nga amiga nga si Persis, siya hay nagserbisyo gid ng tudo para sa Ginoo.

¹³ Nagapangamusta da ako kay Rufus. Ini siya hay gingpilì ng Ginoo. Kamusta da sa iya nanay, nga ang pagkabig niya sa akon hay pareho gid sa iya ungà. ¹⁴ Kamusta da kana Asyncritus, Flegon, Hermes, Patrobas, Hermas kag sa tanan nga mga kauturan kay Kristo nga kaibahan ninda. ¹⁵ Kamusta kana Filologus, Julia, Nereus kag sa iya manghod nga babayi, kay Olimpas kag sa tanan nga balaan nga tawo ng Dios nga kaibahan ninda.

¹⁶ Magkinamustahan kamo bilang mag-utod kay Kristo. + 16:16 Magkinamustahan… kay Kristo : sa literal, magkinamustahan… nga may balaan nga harò. Ang tanan nga nagatuo kay Kristo nagapangamusta dirà sa indo.

Ang Katapusan nga mga Laygay

¹⁷ Mga kauturan kay Kristo, mag-andam kamo sa mga tawo nga ginahalinan ng pagkabuyag-buyag kag pagkasirà ng pagtuo ng mga kauturan. Ginakontra ninda ang mga pagpanudlò nga nabaton nindo. Likawi nindo sinda. ¹⁸ Ang mga tawo nga nagahuman inà hay wayà nagaserbisyo kay Kristo nga aton Ginoo, kundì ang inda lang gusto + 16:18 Ang inda… gusto : sa literal, ang inda tiyan. ang inda ginasunod. Paagi sa inda maayo kag mga matam-is nga paghambay, ginapatayang ninda ang mga tawo nga madalì magpati. ¹⁹ Bantog gid ang indo pagtuman kay Kristo, nganì nalilipay gid ako. Pero gusto ko nga maging mayad kamo kung parti sa paghuman ning maayo kag ignorante kung parti sa paghuman ning malain. ²⁰ Ang Dios ang nagatao sa aton ng katawhayan kag madalì na lang niya siraon ang gahom ni Satanas kag ipaperdi + 16:20 Ipaperdi : sa literal, timakan nindo si Satanas. siya sa indo!

Kabay pa nga mabaton nindo ang grasya ng aton Ginoong Hesu-Kristo.

²¹ Ang akon kaibahan nga nagaserbisyo nga si Timoteo hay nagapangamusta da sa indo, patì sina Lucius, Jason kag Sosipater nga akon kapareho nga mga Judio.

²² (Ako si Tertius, nga miyugsulat ni Pablo, hay nagapangamusta da sa indo, bilang isa sa mga tagasunod ng Ginoo.)

²³ Ginakamusta da kamo ni Gaius nga ginadayunan ko kag didto da nagatipon ang mga nagatuo sa iya bayay para magsamba sa Dios. Si Erastus nga tresurero ng syudad kag ang aton utod nga si Quartus hay nagapangamusta da sa indo.

²⁴ [Kabay pa nga mabaton nindo tanan ang grasya ng aton Ginoong Hesu-Kristo. Kabay pa.]

Pagdayaw sa Dios

²⁵ Dayawon ta ang Dios nga makapalig-on sa indo pagtuo sunò sa Maayong Balità nga akon ginapasayod sa indo. Ining Maayong Balità parti kay Hesu-Kristo hay madugay nga wayà gingpasayura, ²⁶ pero gingpasayod na ini niyan paagi sa mga gingpasulat sa mga propeta. Ini hay sunò sa sugò ng wayà kamatayon nga Dios, agud ang tanan nga bukon Judio hay magtuo kag magtuman sa iya.

²⁷ Paagi kay Hesu-Kristo, dayawon ta hasta sa wayà katapusan ang Dios nga imaw lang ang nakakasayod ng tanan! Kabay pa.