Galacia

Ang Sulat ni Pablo sa mga

TAGA-GALACIA

Pasayod

Ini hay gingsulat ni Apostol Pablo para sa mga nagatuo sa probinsya ng Galacia nga sakop ng imperyo ng Roma. Ang mga taga-Galacia hay nagasamba sa iba-iba nga mga dios-diosan ng Roma, pero nagwali sina Pablo ng Maayong Balità parti kay Hesus didto kag kadamò ang nagtuo nga mga Judio kag mga bukon Judio.

Gingsulatan ni Pablo ang mga kauturan sa Galacia kay may nagtalikod na sa inda matuod nga pagpanudlò kag nagsunod sa mga kilaya nga Judio nga halin sa Roma nga nagatudlò ning salà. Naghambay sinda nga ang mga kauturan nga bukon Judio hay kahinangyan kuno magsunod sa mga layi kag mga seremonya ng mga Judio agud maging matuod nga Kristyano. Gingsabyaw ni Pablo ang mga kauturan sa Galacia kay ginabaton ninda ining salà nga pagpanudlò kag gingtinguhà niya sinda nga makumbinsi nga magbalik sa matuod nga mensahe ng Maayong Balità (1:6-7).

Ging-isplikar ni Pablo nga salà ang pagpanudlò ng ini nga mga Judio kay ang kaluwasan hay mababaton bukon paagi sa pagsunod sa mga Kasuguan, kundì paagi lang gid sa kaluoy ng Ginoo kag ang kabigon lang nga matarong ang may pagtuo kay Hesu-Kristo (3:11).

Ang Pagpangamusta

¹ Ako si Pablo nga gingpilì nga apostol*, bukon paagi sa mga tawo o sa otoridad ng aber sin-o, kundì paagi kay Hesu-Kristo kag sa Dios nga Amay nga nagbanhaw sa iya halin sa kamatayon.

² Ang tanan nga mga kauturan kay Kristo* diri nga kaibahan ko hay nagapangamusta sa indo nga mga nagatuo dirà sa probinsya ng Galacia.

³ Kabay pa nga mabaton nindo ang grasya* kag katawhayan* nga halin sa Dios nga aton Amay kag kay Ginoong Hesu-Kristo. ⁴ Gingsakripisyo ni Hesu-Kristo ang iya kabuhì tungod sa aton mga kasal-anan, agud tabangan kita sa kalainan nga nagagahom sa ini nga tyempo sa kalibutan. Ginghuman niya ini sunò sa kabubut-on ng Dios nga aton Amay. ⁵ Sa Dios ang pagdayaw hasta sa wayà katapusan! Kabay pa!

May Isa lang nga Maayong Balità

⁶ Natingaya gid ako nga kadalì kamo nagtalikod sa Dios nga nagpilì sa indo paagi sa pagpakamaayo ni Kristo kag nagpati kamo sa iban nga maayo kuno nga balità. ⁷ Ang matuod hay wayà na ning iban pa nga Maayong Balità*. Pero may mga tawo dirà nga nagapagulo ng indo isip kag ang gusto ninda hay ilisan ang Maayong Balità parti kay Kristo. ⁸ Pero aber kami o anghel halin sa langit ang magwali ning iban kaysa sa Maayong Balità nga amon gingwali sa indo nang una, sumpaon gid siya ng Dios! ⁹ Pareho ng amon ginghambay dati kag niyan ginahambay ko liwat, “Ang aber sin-o nga magwali sa indo ng Maayong Balità nga iban kaysa sa indo gingbaton, sumpaon gid siya ng Dios!” ¹⁰ Niyan, nagahandom ba ako ning pagdayaw ng mga tawo? Wayà! Ang ginatinguhà ko hay ang pagdayaw ng Dios! Kung ang ginapalipay ko lang hay ang mga tawo, bukon na ako matuod nga ulipon ni Kristo.

Ang Mensahe ni Pablo halin kay Kristo

¹¹ Mga kauturan, gusto ko nga masayuran nindo nga ang Maayong Balità nga gingwali ko sa indo hay bukon human-human ng tawo. ¹² Kay wayà ko ini nabaton halin sa tawo o gingtudlò sa akon ng tawo, kundì si Hesu-Kristo mismo ang nagpasayod ini sa akon.

¹³ Nabatian na nindo ang akon gingpanghuman nang ako hay nagasunod pa sa relihiyon ng mga Judio. Wayà gid ning kaluoy nga ginghingabot ko ang mga nagatuo kay Kristo kag gingtinguhà ko nga siraon sinda. ¹⁴ Sobra ako ka dibuto kaysa madamò nga kaedad ko nga Judio. Gingtinguhà ko gid nga tumanon ang mga tradisyon ng amon mga kalulo-lulohan.

¹⁵ Pero paagi sa kaluoy ng Dios, nalipay siya sa pagpilì sa akon bago pa ako ging-ungà. Kag gingtawag niya ako para magserbisyo sa iya. ¹⁶ Nang gingpakilaya niya ang iya Ungà nga si Hesus sa akon agud iwali ko ang Maayong Balità sa mga bukon Judio, wayà gid ako nagpangutana aber kanin-o. ¹⁷ Wayà da ako nagkadto sa Jerusalem para magpakigkità sa mga apostoles nga nauna sa akon. Kundì nagkadto ako sa Arabia kag pagkatapos nagbalik ako sa Damascus. ¹⁸ Pagkatapos ng tuyo ka tuig, nagkadto ako sa Jerusalem agud magpakigkità kay Pedro + 1:18 Sa literal: Cephas. Ini hay pangayan sa Aramaic, nga ang gusto hambayon ‘bato.’ Ang Pedro hay pangayan sa Griego nga pareho ang gusto hambayon. kag nagtinir ako didto ning 15 ka adlaw. ¹⁹ Wayà ko makità ang iban nga apostoles puyra lang kay Santiago* nga manghod ng Ginoo.

²⁰ Matuod ang tanan nga akon gingsulat kag nasasayuran ng Dios nga wayà ako nagapinusong.

²¹ Pagkatapos, nagkadto ako sa probinsya ng Syria kag Cilicia. ²² Pero nang adto nga tyempo, wayà pa ako makilaya ng mga nagatuo kay Kristo sa Judea. ²³ Nabalitaan na lang ninda nga ang dati anay nga nagapasakit ning sobra sa inda, niyan hay nagawali na ng parti sa pagtuo nga dati hay iya gingtinguhà nga siraon. ²⁴ Nganì gingdayaw ninda ang Dios tungod sa ginghuman niya sa akon.

Ang Pagbaton kana Pablo kag Bernabe

¹ Pagkaligad ng 14 ka tuig, nagbalik ako liwat sa Jerusalem. Kaibahan ko si Bernabe kag gingdaya ko da si Tito. ² Nagkadto ako kay gingpasayod sa akon ng Dios nga kahinangyan magbalik ako didto. Nagpakigkità ako sa mga ginakilaya nga miyugdumaya ng mga nagatuo kay Kristo. Nang kami na lang, ging-isplikar ko sa inda ang Maayong Balità nga akon ginawali sa mga bukon Judio. Ginghuman ko adto kay indì ko gusto nga ang akon pagpangabudlay tunà nang una hasta arinyan hay mawad-an ning puyos. ³ Kag nagkumpormi sinda sa akon ginawali, nganì aber si Tito nga Griego nga akon kaibahan hay wayà ninda pagpilita nga magpapaltak*. ⁴ Pero may iban nga nakasuyod sa aton grupo nga wayà madiparahi; sinda hay nagapakunukuno nga mga kauturan agud panid-an ang aton kahilwayan paagi kay Kristo Hesus. Kay gusto ninda nga ulipunon kita liwat sa idayom ng Kasuguan ni Moises. ⁵ Wayà gid kami nagsugot sa inda gusto aber maisot lang nga oras, agud madahanan namon nga indì mahaluan ning salà nga pagpanudlò ang Maayong Balità para sa indo.

⁶ Ang mga ginakilaya nga miyugdumaya ng mga nagatuo sa Jerusalem hay wayà gid ning may gingdugang sa akon ginatudlò. (Aber miyugdumaya pa sinda, wayà ning ano man sa akon kay sa Dios kami hay pare-pareho lang.) ⁷ Kundì, nasayuran ninda nga ako ang gingsaligan ng Dios agud magtudlò ng Maayong Balità sa mga bukon Judio, pareho kay Pedro nga gingsalig nga magtudlò sa mga Judio. ⁸ Kay ang Dios nga nagpilì kay Pedro nga maging apostol para sa mga Judio, imaw da ang nagpilì sa akon nga maging apostol para sa mga bukon Judio. ⁹ Nasayuran da nina Santiago, Pedro kag Juan nga ang Dios imaw ang nagtao sa akon ini nga responsibilidad. Nganì ginglamano ninda kami bilang tandà nga gingbaton ninda kami ni Bernabe bilang kaibahan sa pagtudlò ng Maayong Balità. Kag amon gingkasugtanan nga kami ni Bernabe hay magawali sa mga bukon Judio kag sinda naman sa mga Judio. ¹⁰ Ang inda lang gingpangabay sa amon hay buligan ang mga pobre nga nagatuo sa Jerusalem, nga imaw gida ang akon ginatinguhà nga humanon.

Ang Pagsabyaw ni Pablo kay Pedro sa Antioc

¹¹ Niyan, nang nagbisita si Pedro sa Antioc, gingprangka ko siya kay salà ang iya ginghuman. ¹² Kay nang wayà pa makaabot ang mga tawo nga gingsugò ni Santiago sa Antioc, nagakaon si Pedro kaibahan ng mga nagatuo nga bukon Judio. Pero pag-abot ninda, nagpalayò siya kag nagbuyag sa mga bukon Judio kay nahadlok siya sa grupo ng mga Judio nga nagapangpilit sa pagsunod sa layi ng pagpaltak* para maluwas. ¹³ Kag kaibahan da niya ang iban nga mga Judio nga nagatuo kay Kristo, patì si Bernabe hay nagsunod kay Pedro, aber sayod ninda nga bukon tamà ang inda ginghuman nga pagpakunukuno. ¹⁴ Nang makità ko nga ang inda ginahuman hay bukon tamà sunò sa kamatuuran ng Maayong Balità, ginghambayan ko si Pedro sa atubangan ninda tanan, “Kung ikaw nga Judio hay nagakabuhì pareho sa bukon Judio kung sa diin ginabaliwayà mo ang mga kaugalian ng Judio, pauno mo mapilit ang mga bukon Judio nga magkabuhì pareho ng mga Judio?” + 2:14 Ang gusto hambayon nga magkabuhì pareho ng mga Judio hay magsunod sa mga sugò ng mga Judio.

Ang Kaluwasan ng Judio kag bukon Judio paagi sa Pagtuo

¹⁵ Aber kami hay ging-ungà nga mga Judio kag bukon mga Hentil + 2:15 Hentil : ang gusto hambayon ini hay bukon Judio. nga mga makasasalà, ¹⁶ sayod namon nga ang tawo hay ginakabig nga matarong sa panirò ng Dios paagi sa pagtuo kay Hesu-Kristo kag bukon sa pagsunod sa Kasuguan ni Moises. Nganì kami da nga mga Judio nga nagtuo kay Kristo Hesus hay ginakabig nga matarong na sa panirò ng Dios paagi sa pagtuo kay Kristo kag bukon paagi sa pagsunod sa Kasuguan. Kay wayà ning bisan sin-o nga kabigon nga matarong sa panirò ng Dios paagi sa pagsunod sa Kasuguan. ¹⁷ Kung sa amon pagtinguhà hay ginakabig kami nga matarong sa panirò ng Dios paagi sa amon pagpakig-isa kay Kristo kag ang kinaluwasan hay makasasalà gihapon kami, ang gusto ba hambayon si Kristo ang nagahuman ning paagi para kami magkasalà? Syempre bukon! ¹⁸ Niyan kung balikan ko pa liwat ang pagtuman sa Kasuguan nga akon gingtalikuran, ako na ang nagapamatuod nga ako hay masinuwayon. ¹⁹ Nganì bukon na ako obligado nga magsunod sa Kasuguan. Daw pareho na ako ni Kristo nga ginglangsang sa krus, agud magkabuhì ako sunò sa kabubut-on ng Dios.

²⁰ Mintras ako hay buhì pa, bukon na ako ang nagakabuhì kundì si Kristo ang nagakabuhì sa akon. Niyan mintras ako hay buhì sa ini nga lawas, nagakabuhì ako nga nagatuo sa Ungà ng Dios nga naghigugmà sa akon kag naghalad ng iya kabuhì para sa akon. ²¹ Indì ko gusto nga ibaliwayà ang pagpakamaayo ng Dios. Kay kung ang pagtuman sa Kasuguan imaw ang paagi para kabigon nga matarong, wayà na ning puyos ang pagkamatay ni Kristo.

Ang Pagsunod sa Kasuguan o ang Pagtuo kay Kristo

¹ Mga taga-Galacia, wayà gid kamo ning isip! Sin-o ang nakapatayang sa indo? Klaro naman ang akon ginghambay sa indo, mahayag pa ini sa adlaw kung ano ang gusto hambayon ng kamatayon ni Hesu-Kristo sa krus. ² Niyan, imaw lang ini ang gusto ko masayuran sa indo: gingbaton ba nindo ang Espiritu Santo paagi sa pagsunod sa Kasuguan o paagi sa pagpamatì kag pagtuo sa Maayong Balità? ³ Wayà gid kamo ning isip! Nagtunà kamo sa pagtuo kay Kristo paagi sa bulig ng Espiritu Santo, niyan ba hay gusto nindo nga tapuson ini paagi sa indo kaugalingon nga pagtinguhà? ⁴ Wayà na ba ning puyos ang indo naagihan nga mga kahugaan nang nagtuo kamo kay Kristo? Sigurado gid nga igwa! ⁵ Mangutana ako sa indo liwat. Gingtaw-an ba kamo ng Dios ning Espiritu Santo kag nakahuman kamo ning mga milagro paagi sa pagsunod nindo sa Kasuguan, o paagi sa pagpamatì kag pagtuo nindo sa Maayong Balità?

⁶ Pareho ng natabò kay Abraham, sunò sa Kasulatan, “Nagtuo siya sa Dios kag gingkabig siya nga matarong.” † 3:6 Gingtunaan 15:6 ⁷ Nganì klaro gid nga ang aber sin-o nga nagatuo sa Dios hay imaw ang matuod nga mga inapo ni Abraham. ⁸ Nang una pa hay gingpasayod na ng Kasulatan nga kakabigon nga matarong ng Dios ang mga bukon Judio tungod sa inda pagtuo sa iya. Gingpromisa ng Dios ining Maayong Balità nang una kay Abraham nga nagahambay, “Paagi sa imo, pakamaayuhon ko ang tanan nga tawo.” † 3:8 Gingtunaan 12:3,18:18,22:18 ⁹ Nganì ang tanan nga nagatuo sa Dios hay ginapakamaayo pareho ni Abraham nga nagtuo sa Dios.

¹⁰ Pero ang tanan nga nagasalig sa inda pagsunod sa Kasuguan hay gingsumpà na. Kay ginahambay ng Kasulatan, “Sumpaon ang aber sin-o nga wayà nagatuman sa tanan nga nakasulat sa libro ng Kasuguan.” † 3:10 Deuteronomio 27:26 ¹¹ Niyan klaro gid nga wayà ning tawo nga ginakabig nga matarong sa panirò ng Dios paagi sa iya pagsunod sa Kasuguan kay ginahambay ng Kasulatan, “Ang gingkabig nga matarong sa panirò ng Dios tungod sa iya pagtuo, hay magkaigwa ning abunda nga kabuhì.” † 3:11 Habakuk 2:4 ¹² Pero ang pagsunod sa Kasuguan hay iban gid kaysa pagtuo sa Dios kay ginahambay ng Kasulatan, “Ang tawo nga gusto magkaigwa ning abunda nga kabuhì, kahinangyan gid nga sundon niya ang tanan nga nakasulat sa Kasuguan.” † 3:12 Levitico 18:5

¹³ Gingtubos na kita ni Kristo sa sumpà ng Kasuguan, nang gingsumpà siya sa krus para sa aton. Kay ginahambay ng Kasulatan, “Gingsumpà ang aber sin-o nga gingparusahan ning kamatayon sa ibabaw ng kahoy.” † 3:13 Deuteronomio 21:23 ¹⁴ Paagi sa ginghuman ni Kristo Hesus, itatao ng Dios ang pagpakamaayo sa mga bukon Judio pareho sa gingtao niya kay Abraham. Kag paagi sa aton pagtuo sa Dios, mababaton naton ang Espiritu Santo nga gingpangakò niya.

Ang Pangakò ng Dios indì Puydi Mabag-o

¹⁵ Mga kauturan, pareho ini ng mga natatabò sa aton. Kung ang duha ka tawo hay nagkasugot sa isa ka butang kag napirmahan na ang inda kasugtanan, indì na ini mabaliwayà o madugangan pa. ¹⁶ Niyan, nagpromisa ang Dios kay Abraham kag sa iya apo. Wayà siya naghambay “sa iya mga apo” nga ang gusto hambayon hay madamò; kundì ang hambay niya “sa imo apo” nga ang gusto hambayon hay isa lang ka tawo kag ini hay si Kristo. ¹⁷ Imaw ini ang akon gusto hambayon: May ginghuman anay nga kasugtanan ang Dios kay Abraham kag adto hay nahuman nang wayà pa ang Kasuguan. Pagkaligad ng 430 ka tuig, gingtao ng Dios ang Kasuguan kay Moises. Nganì adtong gingpangakò ng Dios hay indì puydi nga baliwayaon. ¹⁸ Kay kung ang panublion hay mababaton paagi sa pagsunod sa Kasuguan, bukon na ini sunò sa pangakò ng Dios. Pero ang panublion hay gingtao ng Dios kay Abraham bilang promisa.

¹⁹ Niyan, basì gingtao pa gid ang Kasuguan? Gingtao ini ng Dios agud ipakità sa mga tawo ang inda pagsuway hasta mag-abot ang apo ni Abraham nga si Kristo. Siya ang apo nga gingpangakò. Gingpatao ng Dios sa mga anghel ang Kasuguan paagi sa miyugpatungà sa Dios kag sa mga tawo. ²⁰ Pero nang gingtao ang promisa ng Dios kay Abraham, wayà gingpaagiha sa miyugpatungà kundì siya mismo.

Ang Ulipon kag Ungà

²¹ Ang gusto ba hambayon ang Kasuguan hay kontra sa mga pangakò ng Dios? Bukon! Kay kung gingtao ang Kasuguan agud makatao ning matarong nga kabuhì, kabigon nga matarong ang tawo paagi sa pagsunod sa Kasuguan. ²² Pero sunò sa Kasulatan, ang tanan nga tawo hay naulipon ng kasal-anan, agud ang magtuo lang kay Hesu-Kristo ang makakabaton ng gingpangakò ng Dios.

²³ Bago pa nag-abot ang tyempo ng pagtuo kay Kristo sa mga tawo, daw nakagapos kita sa prisuhan kag ginabantayan kita ng Kasuguan hasta nga gingpasayod ang pagtuo parti kay Kristo. ²⁴ Nganì ang Kasuguan hay pareho sa tawo nga nagabantay sa aton para indì kita maghuman ning malain, hasta si Kristo nag-abot agud kabigon kita nga matarong sa panirò ng Dios paagi sa pagtuo kay Kristo. ²⁵ Niyan nga nagtuo na kita sa iya, indì na kita kahinangyan nga bantayan ng Kasuguan.

²⁶ Tanan kamo hay mga ungà ng Dios tungod sa indo pagtuo kay Kristo Hesus. ²⁷ Kag kamo nga nabawtismuhan sa pagpakig-isa kay Kristo, hay gingsuksok na nindo pareho ng barò ang kabuhì ni Kristo. ²⁸ Wayà na ning pagkakaiba ang Judio o Griego, ulipon o bukon ulipon, lyaki o babayi, kay kamo tanan nga nagapakig-isa kay Kristo Hesus hay isa na lang. ²⁹ Kag kung nagapakig-isa kamo kay Kristo, matuod gid nga kamo hay mga apo ni Abraham; kag kung ano ang gingpangakò ng Dios sa iya, mababaton da nindo.

¹ Niyan gusto ko ipadayon ang akon ginahambay. Mintras ungà pa ang miyugpanublì, pareho lang siya sa ulipon, aber siya ang matuod nga tag-iya ng tanan nga panublion. ² Kahinangyan sundon niya ang mga nagabantay sa iya kag ang mga nagaasikaso ng iya panublion, hasta sa tyempo nga gingtagana ng iya tatay. ³ Nganì tiyad da kita ini dati, wayà pa naton naintindihi ang kamatuuran nang bag-o pa lang kita nga nagatuo. Ging-ulipon kita ng malain nga mga espiritu nga nagagahom sa ini nga kalibutan. ⁴ Pero nang mag-abot na ang tamà nga tyempo, gingsugò ng Dios ang iya Ungà sa kalibutan. Ging-ungà siya bilang tawo + 4:4 Sa Griego: ging-ungà siya ng isa ka babayi. kag nagkabuhì sa idayom ng Kasuguan, ⁵ para tubuson ang tanan nga nagakabuhì sa idayom ng Kasuguan, agud kita hay maging mga ungà ng Dios. ⁶ Kag tungod kita + 4:6 Sa Griego: hay kamo. hay mga ungà ng Dios, gingbutang ng Dios ang Espiritu ng iya Ungà sa aton tagipusuon, agud makatawag kita sa Dios, ng ‘Abba! + 4:6 Abba sa Aramaic, ang gusto hambayon hay tatay. Amay!’ ⁷ Nganì, bukon na ikaw ulipon kundì ungà ng Dios. Kag tungod ikaw hay iya ungà, miyugpanublì ka ng iya gingpangakò.

Ang Pagkabayaka ni Pablo sa mga taga-Galacia

⁸ Nang wayà pa kamo nagakilaya sa Dios, naulipon kamo ng mga dios-diosan nga bukon matuod. ⁹ Pero niyan nga nakilaya na nindo ang Dios (o mas maayo pa gid nganì nga hambayon, niyan nga nakilaya na kamo ng Dios), basì gusto pa nindo magbalik sa mga espiritu nga bukon da makagagahom kag wayà kwenta nga nagadumaya sa ini nga kalibutan? Basì gusto nindo liwat magpaulipon? ¹⁰ Ginahambay ko ini kay ginatinguhà nindo nga sundon ang relihiyon ng mga Judio, parti sa mga adlaw, mga bulan, mga pyesta kag mga tuig nga inda ginapalabi. ¹¹ Nababayaka ako sa indo kay basì kung ang akon mga pagpangabudlay hay mawawad-an lang ning puyos.

¹² Mga kauturan ko, nagapakitluoy gid ako sa indo, patuyari nindo ako kay ako hay pareho nindo nga wayà na sa idayom ng Kasuguan.

Wayà kamo ning malain nga nahuman sa akon nang una, basì ginahuman nindo ini niyan sa akon? ¹³ Nadumduman nindo nga maluya ang akon lawas nang nagwali ako ng Maayong Balità sa indo nang una. ¹⁴ Kag aber naging problema sa indo nga maluya ang akon lawas, wayà nindo ako gingsikwaya o gingpabay-i. Kundì gingbaton nindo ako nga daw sa anghel nga halin sa Dios, o pareho mismo ni Kristo Hesus. ¹⁵ Dì ba kalipay-lipay gid kamo nang una? Ako mismo ang makapamatuod nga kung puydi lang nindo lukaton ang indo mga mata hay ginglukat na nindo para itao sa akon. ¹⁶ Pero niyan nga ginahambay ko sa indo ang kamatuuran, basì ginakabig na nindo ako nga kaaway?

¹⁷ Niyan, daw nagakabayaka gid sa indo adtong mga tawo dirà nga nagatudlò nga kamo hay kahinangyan magsunod sa Kasuguan ni Moises, pero ang inda handom hay bukon maayo. Ang gusto lang ninda hay ilayò kamo sa akon para sa inda kamo maging matutom. ¹⁸ Tamà ang magkabayaka sa paghuman ning kaayo kung maayo ang indo motibo, aber wayà ako dirà sa indo. ¹⁹ Mga ungà ko sa pagtuo, tungod sa indo, pareho ako sa isa ka babayi nga paungaon nga nakakabatyag ning sobra nga kasakit liwat, hasta magkaigwa kamo ning kinaugalì ni Kristo sa indo kabuhì. ²⁰ Niyan gusto ko gid kuntà kamo makità, agud maistorya ko kamo ning maayo kay nababayaka gid ako sa indo.

Ang Espiritwal nga Gusto Hambayon parti kana Hagar kag Sara

²¹ Igwa ako ning gusto ipangutana, kamo nga nagatinguhà sa pagsunod sa Kasuguan. Wayà ba nindo naintindihi ang gusto hambayon ng Kasuguan? ²² Kay nakasulat didto nga si Abraham hay igwa ning duha ka ungà nga lyaki. Ang isa hay ungà ng iya asawa nga ulipon kag ang isa hay ungà ng iya asawa nga bukon ulipon. + 4:22 Ang asawa ni Abraham nga ulipon hay si Hagar kag ang asawa nga bukon ulipon hay si Sara. Basaha sa Gingtunaan kapitulo 16, 17 kag 21. ²³ Ang iya ungà sa ulipon hay ging-ungà sa natural nga paagi, pero ang iya ungà sa bukon ulipon hay ging-ungà sunò sa pangakò ng Dios. ²⁴ Ining duha ka babayi hay daw pareho sa parabola* parti sa duha nga kasugtanan ng Dios. Si Hagar ang ihimplo sa kasugtanan nga gingtao ng Dios kay Moises sa Bukid ng Sinai kung sa diin ang mga tawo hay una nga naging ulipon ng Kasuguan. ²⁵ Si Hagar hay imaw ang Bukid ng Sinai sa Arabia nga ginakumpara sa Jerusalem niyan, kay siya kag ang iya mga ungà hay naging ulipon ng Kasuguan. ²⁶ Pero ang babayi nga bukon ulipon hay imaw ang ihimplo ng langitnon nga Jerusalem, ini hay ginakumpara sa aton nanay. ²⁷ Kay ginahambay ng Kasulatan,

“Magkalipay ka, O babayi nga baog!

Ikaw nga indì makaungà.

Magsinggit ka sa kalipay!

Ikaw nga wayà nakabatyag ning sobra nga kasakit ng paungaon.

Kay mas madamò ang ungà ng babayi nga gingbayaan,

kumpara sa babayi nga may asawa.” † 4:27 Isaias 54:1

²⁸ Niyan kamo, mga kauturan ko kay Kristo, hay mga ungà ng Dios sunò sa iya gingpangakò, pareho ni Isaac. ²⁹ Ang ging-ungà sunò sa pangakò hay ginghingabot ng ging-ungà sa natural nga paagi, imaw da kita niyan nga ging-ungà sa Espiritu Santo, ginahingabot kita ng mga tawo nga nagatinguhà nga makasunod sa Kasuguan. ³⁰ Pero ano ang ginahambay ng Kasulatan? “Palayasa ang babayi nga ulipon kag ang iya ungà. Kay ang ungà ng babayi nga ulipon hay indì puydi makabaton ning panublion ng ungà ng babayi nga bukon ulipon.” ³¹ Nganì mga kauturan, bukon kita mga ungà ng ulipon kundì ng bukon ulipon.

Ang Kahilwayan paagi kay Kristo

¹ Ginghilway na kita ni Kristo para magkaigwa ning matuod nga kahilwayan, nganì magpakatibay kita kag indì na magpaulipon liwat sa Kasuguan.

² Tandai nindo, ako mismo ang nagahambay ini. Ang aber sin-o nga gusto magpapaltak para masunod ang Kasuguan, indì gid niya mababaton ang mga espiritwal nga binipisyo halin kay Kristo. ³ Ginahambay ko liwat, kung ginatinguhà ng aber sin-o sa indo nga magpapaltak, obligado siya nga sundon ang tanan nga Kasuguan. ⁴ Ang nagatinguhà para kabigon ng Dios nga matarong paagi sa pagsunod sa Kasuguan, gingbaliwayà na niya ang iya relasyon kay Kristo. Kag indì na siya angay magbaton ng pagpakamaayo ng Dios nga makaluwas sa iya.

⁵ Pero kita, paagi sa bulig ng Espiritu Santo kag sa aton pagtuo kay Kristo, hay nagahuyat gid kag nagalaom nga kabigon kita nga matarong. ⁶ Kay kita nga nagpakig-isa kay Kristo Hesus hay bukon na importante kung paltak o bukon, kundì ang pagtuo nga nakikità paagi sa paghigugmà sa isa kag isa.

⁷ Maayo na kuntà ang indo ginghuman nang una. Sin-o ang nagpugong sa indo, nganì indì na kamo magsunod sa kamatuuran? ⁸ Ini nga pag-ingganyo sa indo hay bukon halin sa Dios nga imaw ang nag-agda sa indo para magkaigwa ning kahilwayan. ⁹ Mag-andam kamo, aber may isa lang ka tawo nga malain sa indo, maapiktuhan ang tanan nga maging malain pareho sa maisot nga pampaalsa sa tinapay nga napapaalsa ang madakò nga arina. ¹⁰ Tungod sa indo pagpakig-isa sa Ginoo, sigurado gid ako nga indì kamo magpati sa iban nga pagpanudlò. Pero pagaparusahan ng Dios ang aber sin-o dirà nga nagapanggulo sa indo.

¹¹ Pero para sa akon, mga kauturan, kung ginatudlò ko gihapon nga kahinangyan ang pagpaltak, basì nakakaagi pa ako ning pasakit ng mga tawo? Kung imaw inà ang akon ginatudlò, wayà na kuntà may natitisod sa akon pagwali parti sa pagkamatay ni Kristo! ¹² Adtong mga tawo nga nagapanggulo sa indo pagtuo hay indì lang kuntà magpapaltak, kundì magpautod na sinda!

¹³ Pero kamo, mga kauturan, ging-agda kamo ng Dios nga maging hilway. Nganì ayaw nindo paggamita ang indo kahilwayan nga nabaton para maging kabangdanan agud sundon nindo ang gusto ng indo lawas. Kundì bilang ulipon ni Kristo, magserbisyo kamo nga may paghigugmà sa isa kag isa. ¹⁴ Kay ang tanan nga Kasuguan hay napinsan sa isa na lang nga sugò, “Higugmaon mo ang imo isigkatawo pareho ng imo kaugalingon.” † 5:14 Levitico 19:18 ¹⁵ Pero kung kamo hay nagainaway kag nagasinakitan sa isa kag isa pareho ng mga hayop, pag-andam! Basì kung ang kada isa sa indo hay masirà ang pagtuo.

Ang Espiritu ng Dios kag ang Kinaugalì ng Tawo

¹⁶ Ang akon gusto nga hambayon hay imaw ini: magkabuhì kamo sunò sa bulig ng Espiritu Santo, agud indì nindo mahuman ang ginahandom ng indo lawasnon nga kinaugalì. ¹⁷ Kay ang ginahandom ng lawasnon nga kinaugalì hay kontra sa gusto ng Espiritu Santo kag ang gusto ng Espiritu Santo hay kontra sa lawasnon nga kinaugalì. Nganì ining duha hay nagakinontrahan sa isa kag isa, nganì indì nindo mahuman ang mga butang nga gusto nindo humanon. ¹⁸ Pero kung ang Espiritu Santo ang indo sundon, bukon na kamo obligado sa pagsunod sa Kasuguan.

¹⁹ Niyan, ang mga ginahuman ng lawasnon nga kinaugalì hay imaw ini: ang pagpakig-relasyon ning imoral, paghuman ning mahigkò, pag-inuyag, ²⁰ pagsamba sa mga dios-diosan, pagkababaylan, pagkahangit, pagpang-away sa isigkatawo, pagkaili, pagdumot, paghinakog, pag-iniyaiya, paggrinupo-grupo, ²¹ pagkasina, pagbinayong, pagkahilig sa kalibutanon nga kalipay kag iban pa nga mga butang nga tiyad ini. Ginapaandaman ko kamo pareho nang una. Ang aber sin-o nga nagahuman ng tiyad ini nga mga butang indì magbaton ning panublion sa gingharian ng Dios.

²² Pero ang kinaugalì nga may bunga ng Espiritu Santo hay imaw ini: mahigugmaon, malipayon, matawhay, mapinasensyahon sa isigkatawo, mabuot, maayo, matutom, ²³ madahan kag antigo magpugong ng kaugalingon. Wayà ning kasuguan nga puydi magkontra sa mga tawo nga nagakabuhì sa tiyad ini nga mga kinaugalì.

²⁴ Gingpatay na ng aber sin-o nga nagpakig-isa kay Kristo Hesus ang inda lawasnon nga kinaugalì, kaibahan ang malain nga mga hilig kag mga handom. ²⁵ Kung gingtao ng Espiritu Santo ang bag-o nga kabuhì sa aton, kahinangyan magsunod kita sa iya. ²⁶ Indì kita magpahambog, magpinang-akat o maili sa isa kag isa.

Buligi ang mga Kauturan nga Nahuhugaan

¹ Mga kauturan, kung may makità kamo nga kaibahan nindo nga nagahuman ning kasal-anan, kamo nga nagakabuhì sunò sa Espiritu Santo ang magbulig sa iya agud mapabalik siya sa tamà nga pagkabuhì, pero sa maayo nga paagi. Kag mag-andam kamo, kay basì kung kamo naman ang matintar. ² Magbinuligan kamo sa indo mga kahugaan. Kung indo ini humanon, ginasunod nindo ang kasuguan ni Kristo. † 6:2 Juan 13:34,15:12 ³ Kung igwa sa indo ning nagahunahunà nga siya hay importante pero bukon da galì, ginaluko lang niya ang iya kaugalingon.

⁴ Nganì kahinangyan ang kada isa hay mag-usisà sa iya kaugalingon. Kung ang iya ginahuman hay tamà, dapat malipay na lang siya kag indì na kahinangyan ikumpara ang iya kaugalingon sa iban. ⁵ Kay manabat sa Dios ang kada isa sunò sa iya ginghuman.

⁶ Ang nagatudlò ng hambay ng Dios hay kahinangyan partehan ng ginatudluan ng tanan nga maayo nga butang.

⁷ Ayaw nindo paglukuha ang indo kaugalingon, ang Dios hay indì puydi madayà aber nin-o. Kay kung ano ang ginatanom ng tawo, imaw da ang iya anihon. ⁸ Ang nagatinguhà nga magkabuhì sa lawasnon nga kinaugalì hay makakabaton ning parusa nga wayà katapusan. Pero ang nagatinguhà nga magkabuhì sa Espiritu Santo hay makakabaton ning kabuhì nga wayà katapusan. ⁹ Nganì, indì dapat kita matak-an sa paghuman ning maayo kay pag-abot nang tamà nga oras, makakabaton gid kita ning bayos kung indì kita magpara. ¹⁰ Nganì kung igwa ning opurtunidad nga makahuman ning maayo sa tanan nga tawo, lalò na gid sa mga kauturan sa pagtuo, dapat naton ini humanon.

Ang Katapusan nga Bilin

¹¹ Makikità nindo nga madagkò ang litra ng ini nga sulat, ako mismo ang nagsulat ini. ¹² Ang mga tawo nga nagapangpilit sa indo nga magpapaltak hay gusto lang magpakità nga sinda hay mas maayo kay nagasunod sinda sa seremonya. Ang isa ka rason hay ginahadlukan sinda nga pasakitan kung itudlò ninda nga ang kahilwayan hay paagi lang sa kamatayon ni Kristo. ¹³ Kay aber nganì sinda mismo nga nagpapaltak hay wayà nagasunod sa Kasuguan. Gusto lang ninda nga kamo hay ipapaltak agud may maipahambog sinda nga kamo hay nagasunod sa inda seremonya.

¹⁴ Para sa akon, wayà ako ning iban nga puydi ipahambog kundì ang krus kung sa diin namatay ang aton Ginoong Hesu-Kristo. Tungod sa iya kamatayon, ang mga butang parti sa relihiyon nga ginakabig nga importante ng mga tawo hay wayà na ning puyos sa akon kag imaw da ako sa ini nga mga butang. + 6:14 Sa literal: ang kalibutan hay ginglangsang na sa akon kag ako sa kalibutan. ¹⁵ Bukon importante kung ang tawo hay paltak o bukon. Pero ang importante sa tawo hay ang bag-o nga kabuhì halin sa Dios. ¹⁶ Sa tanan nga nagatuman sa ini nga pagpanudlò kag sa mga Israelita nga gingpilì ng Dios, kabay pa nga mabaton nindo ang katawhayan kag kaluoy.

¹⁷ Nganì tunà niyan, wayà na ning aber sin-o dirà sa indo nga magpahugà sa akon paagi sa salà nga pagpanudlò. Kay ang mga pinalian ng pilas sa akon lawas hay tandà nga ginatudlò ko ang kamatuuran parti kay Kristo.

¹⁸ Mga kauturan, kabay pa nga mabaton nindo ang grasya ng aton Ginoong Hesu-Kristo. Kabay pa!