Ang Una nga Sulat ni Pablo sa mga
TAGA-CORINTO
Pasayod
Ini ang primero sa duha nga gingsulat ni Apostol Pablo sa mga nagatuo sa Corinto. Sa matuod lang, bago ini, may gingsulat si Pablo sa inda (5:9) pero ini nga sulat hay naduyà na. Nang adto nga tyempo, isa sa mga importante nga syudad ng mga Griego ang Corinto kag ini da ang sentro nga syudad ng Acaya. Ini nga syudad hay bantog sa mga negosyo, iba-iba nga kultura kag relihiyon; kag bantog da nga may iba-iba nga imoralidad.
Gingsulatan sinda ni Pablo para ayuson ang mga problema sa kabuhì kag pagtuo ng mga Kristyano sa iglesya didto. Nababayaka siya sa pag-iniyaiya didto kag sa imoralidad ng mga nagatuo nga gingbalità sa iya.
Gingsabat da niya ang inda mga pangutana parti sa pag-asawa, relasyon ng lyaki kag babayi, mga pagkaon nga ginghalad sa dios-diosan, kaayusan sa iglesya, mga regalo ng Espiritu Santo kag pagkabanhaw.
Sa kapitulo 13 gingtaw-an ning importansya ni Pablo ang pinakamaayo nga paagi ng pagkabuhì, wayà ning iba kundì ang paghigugmà sa isigkatawo. Ini nga kapitulo ang pinakabantog nga parte ng ini nga libro.
11 Ako si Pablo nga gingpilì agud maging apostol* ni Kristo* Hesus sunò sa kabubut-on ng Dios. Ako kag si Sostenes nga aton utod kay Kristo 2 hay nagapangamusta sa indo nga mga nagatuo sa Dios dirà sa Corinto. Ginglain na kamo ng Dios agud maging iya tungod sa indo pagpakig-isa kay Kristo Hesus. Gingpilì niya kamo nga maging iya mga balaan nga tawo kaibahan ng tanan nga nagatuo sa pangayan ng aton Ginoong Hesu-Kristo aber diin nga lugar. Siya hay Ginoo naton kag Ginoo da ninda.
3 Kabay pa nga mabaton nindo ang grasya* kag katawhayan* halin sa Dios nga aton Amay kag kay Ginoong Hesu-Kristo.
Ang mga Pagpasalamat ni Pablo sa Dios
4 Nagapasalamat ako permi sa akon Dios para sa indo kay gingtao niya ang mga pagpakamaayo sa indo tungod sa pagpakig-isa nindo kay Kristo Hesus. 5 Tungod sa indo pagpakig-isa sa iya, gingpakamaayo gid kamo ng Dios sa tanan nga paagi, kaibahan ang tanan nga indo paghambay kag kamayad. 6 Paagi diri napamatuuran sa indo nga matuod ang amon gingtudlò parti kay Kristo. 7 Nganì wayà gid kamo magkuyang sa espirituhanon nga mga abilidad nga gingtao ng Dios sa indo mintras nagahuyat kamo sa pagbalik ng aton Ginoong Hesu-Kristo. 8 Pakusugon niya ang indo pagtuo hasta sa katapusan, agud wayà may ikasaway sa indo pag-abot ng adlaw nang paghusga sa tanan nga tawo ng aton Ginoong Hesu-Kristo + 1:8 Pag-abot… Hesu-Kristo : sa literal, ng adlaw ng aton Ginoo. Basaha sa 3:13 kag 5:5. . 9 Matutom ang Dios nga nagtawag sa indo sa pagpakig-isa sa iya Ungà nga si Hesu-Kristo nga aton Ginoo.
Ang mga Nagatuo kay Kristo Dapat Magkaisa
10 Mga kauturan kay Kristo, nagapangabay gid ako sa indo sa pangayan + 1:10 Sa pangayan : gusto hambayon, paagi sa gahom o otoridad. ng aton Ginoong Hesu-Kristo, nga magkinasugtanan kamo tanan kag likawan nindo ang pag-iniyaiya. Magkaisa kamo sa indo mga panghunahunà kag katuyuan. 11 Nasambit ko ini kay may nagbalità sa akon halin sa panimayay ni Cloe nga may nagainaway dirà sa indo. 12 Ang gusto ko hambayon imaw ini: igwa kuno dirà sa indo nagahambay, “Ako hay kay Pablo,” kag igwa da nagahambay, “Ako hay kay Apolos,” ang iban pa gid nagahambay, “Ako hay kay Pedro + 1:12 Pedro : sa literal, Cefas. ,” kag ang iban nagahambay, “Ako hay kay Kristo.” 13 Bukon inà maayo! Basì, natutungà ba si Kristo? Si Pablo hay wayà nagpalangsang sa krus para sa indo. Wayà da kamo bawtismuhi sa pangayan ni Pablo.
14 Nagapasalamat ako sa Dios nga wayà ako may gingbawtismuhan sa indo puyra lang kay Crispus kag kay Gaius. 15 Nganì wayà may makahambay nga gingbawtismuhan kamo sa akon pangayan. 16 (Gingbawtismuhan ko da galì si Stefanas kag ang iya panimayay. Pero puyra sa ini nga mga tawo wayà na ako may nadumduman pa.) 17 Kay wayà ako pagsugua ni Kristo para magbawtismo, kundì para magwali ng Maayong Balità*. Kag ang akon pagtudlò hay bukon paagi sa mga maayo nga paghambay, kay basì kung madaya ko ang mga tawo kay Kristo paagi sa akon kaugalingon nga abilidad kag maduyaan na gahom ang kamatayon ni Kristo sa krus.
Si Kristo ang Gahom kag Kamayad ng Dios
18 Kay ang pagpanudlò parti sa kamatayon ni Kristo sa krus hay kalukuhan lang sa mga tawo nga nagapakadto sa impyerno, pero sa aton nga ginaluwas, ini hay gahom ng Dios. 19 Kay ginahambay ng Kasulatan,
“Pagasiraon ko ang kamayad ng mga tawo nga mayad
kag ipakità ko nga wayà puyos ang pang-intindi ng mga intelihinte.” † 1:19 Isaias 29:14
20 Ano niyan ang puyos ng mga mayad, ng mga eskriba* kag ng mga maayo mangdibati sa ini nga tyempo? Wayà gid! Kay gingpakità ng Dios nga kalukuhan lang ang kalibutanon nga kamayad. 21 Kay paagi sa kamayad ng Dios, wayà siya magtugot nga makilaya siya ng mga tawo sa kalibutan paagi sa kalibutanon nga kamayad. Kundì gingkalipay ng Dios nga luwason ang mga tawo paagi sa inda pagtuo sa ginawali nga Maayong Balità sunò sa mga tawo nga wayà nagatuo hay kalukuhan lang. 22 Ang mga Judio indì magtuo kung wayà milagro nga makità kag ang mga Griego, ginatimbang-timbang ninda kung ang ginatudlò sa inda hay nagakumpormi sa inda ginahambay nga kamayad. 23 Pero kami, ginawali namon si Kristo nga ginglangsang sa krus. Ini nga pagwali indì mabaton ng mga Judio kag kalukuhan lang para sa mga bukon Judio. 24 Pero sa mga tawo nga gingpilì ng Dios, Judio man o Griego, si Kristo imaw ang gahom ng Dios kag ang kamayad ng Dios. 25 Kay ang ginahunahunà ninda nga kalukuhan ng Dios hay mas sobra pa kaysa sa kamayad ng mga tawo kag ang ginahunahunà ninda nga kaluyahon ng Dios hay mas makusog pa kaysa sa kusog ng mga tawo.
26 Mga kauturan ko kay Kristo, dumduma nindo kung ano ang indo kamutangan nang wayà pa kamo gingpilì ng Dios. Sunò sa panirò ng tawo, pila lang gid sa indo ang ginakabig nga mayad o may ikasarang kag pila lang da ang naghalin sa kilaya nga mga pamilya. 27 Pero gingpilì ng Dios ang ginakabig ng mga tawo sa kalibutan nga bukon mayad agud mahuy-an ang mga mayad; kag gingpilì da niya ang mga tawo nga wayà gid gahom agud mahuy-an ang mga tawo nga gamhanan. 28 Gingpilì ng Dios ang mga bukon importante, ang mga ginakabig nga wayà puyos, agud ipakità niya nga bukon galì importante ang ginakabig ng mga tawo nga importante. 29 Nganì wayà tawo nga makapahambog sa atubangan ng Dios. 30 Tungod sa Dios nagapakig-isa kita kay Kristo Hesus. Si Kristo imaw ang kamayad ng Dios para sa aton. Paagi sa iya, gingkabig kita nga matarong ng Dios, ginglain niya kita nga maging iya kag gingtubos na kita sa aton mga salà. 31 Nganì, pareho ng ginahambay ng Kasulatan, “Ang aber sin-o nga gusto magpahambog, dapat ipahambog lang gid niya ang ginghuman ng Ginoo.” † 1:31 Jeremias 9:24
2Ang Mensahe ni Pablo parti sa Kamatayon ni Kristo
1 Mga kauturan kay Kristo, para sa akon, nang pagkarà ko dirà sa indo para magwali ng wayà pa nasasayuri nang una nga kamatuuran ng Dios, wayà ako naggamit ning madayom nga mga hambay o kamayad. 2 Kay nagdesisyon na ako nang yarà ako sa indo, wayà ako ning dapat nga ipasayod kundì si Hesu-Kristo lang kag ang iya pagkalangsang sa krus. 3 Ako mismo hay maluya kag wayà ako nagsalig sa akon abilidad nang yarà ako dirà sa indo. Nagpangurog pa nganì ako sa kakuybà. 4 Nang paghambay ko kag pagwali sa indo, wayà ako naggamit matam-is kag kamayad nga mga hambay agud makumbinsi kamo, kundì ang Espiritu Santo imaw ang nagpamatuod sa akon gingpanghambay paagi sa iya gahom, 5 agud ang indo pagtuo hay bukon basi sa kamayad ng tawo kundì sa gahom ng Dios.
Ang Kamayad ng Dios paagi sa Espiritu Santo
6 Kung sa bagay, nagatudlò kami ng kamayad sa mga tawo nga malig-on na ang inda pagtuo sa Dios, pero ini nga kamayad hay bukon halin sa mga tawo o sa mga nagadumaya diri sa kalibutan, nga nakatagana na nga magakaduyà. 7 Ining kamayad nga amon ginahambay hay imaw ang tinagò nga kamayad ng Dios nga wayà gingpasayod nang una. Bago pa gingtuga ang kalibutan, gingplano na ng Dios ini nga mga butang agud makaparte kita sa iya kahimayaan. 8 Ang mga nagadumaya sa ini nga kalibutan hay wayà nakaintindi ng kamayad ng Dios. Kay kung naintindihan ninda, wayà kuntà ninda ginglangsang sa krus ang Ginoo nga mahimayaon. 9 Pero sunò sa ginahambay ng Kasulatan,
“Wayà pa gid nakikità ng mata o nababatian ng talinga,
o nahunahunà ng tawo ang mga gingpreparar ng Dios sa mga tawo nga nagahigugmà sa iya.” † 2:9 Isaias 64:4
10 Niyan gingpasayod ini nga plano ng Dios sa aton paagi sa iya Espiritu. Kay ang tanan nga butang hay nasasayuran ng Espiritu Santo, bisan pa ang mga madayom nga hunahunà ng Dios. 11 Pareho sa aton nga mga tawo, wayà may nakasayod ng ginahunahunà ng isa ka tawo puyra lang sa iya kaugalingon nga espiritu. Imaw da ang Dios, wayà may nakasayod ng iya hunahunà puyra lang sa Espiritu ng Dios. 12 Kag kita gid ang gingtaw-an ng Espiritu nga halin sa Dios kag bukon ang mga tawo sa kalibutan, agud maintindihan ta ang mga pagpakamaayo nga gingtao ng Dios sa aton. 13 Nganì ang mga hambay nga amon ginatudlò hay bukon halin sa kamayad ng tawo, kundì halin sa Espiritu Santo. Ginaisplikar namon ang mga espiritwal nga kamatuuran paagi sa paghambay nga ginatao ng Espiritu Santo. 14 Ang tawo nga wayà Espiritu ng Dios hay indì magbaton ng mga pagpanudlò nga halin sa Espiritu, kay para sa iya kalukuhan lang ini. Kag indì niya ini maintindihan kay ang Espiritu lang gid ng Dios imaw ang makabulig sa iya para maintindihan ini. 15 Pero ang tawo nga yarà sa iya ang Espiritu ng Dios hay nakakaintindi ng tanan nga ginatudlò ng Espiritu. Pero indì ini maintindihan ng mga tawo nga wayà sa inda ang Espiritu ng Dios. 16 Ginahambay ng Kasulatan,
“Sin-o ba ang nakakasayod ng hunahunà ng Ginoo?
Sin-o ba ang makakatudlò sa iya kung ano ang iya dapat humanon?” † 2:16 Isaias 40:13
Pero kita, yari sa aton ang hunahunà ni Kristo.
3Ang mga Nagaserbisyo sa Dios
1 Mga kauturan, nang una indì ako makatudlò sa indo pareho ng mga tawo nga ginatuytuyan ng Espiritu Santo, kundì mga tawo nga nagakabuhì sa inda tawhanon nga kinaugalì kag mga lapsag pa sa pagtuo kay Kristo. 2 Imaw inà nga malupos lang gid ang akon mga pagpanudlò, kay indì pa nindo kaya ang madayom nga mga pagpanudlò. Kag bisan nganì niyan indì pa gid kamo makaintindi. 3 Kay hasta niyan, nagakabuhì pa kamo sunò sa handom ng indo tawhanon nga kinaugalì tungod naiili pa kamo kag nagainaway. Ining indo ginahuman hay nagapamatuod lang nga pareho pa gihapon kamo sa mga tawo sa kalibutan. 4 Kay may nagahambay, “Ako hay kay Pablo,” kag igwa da nagahambay, “Ako hay kay Apolos.” Dì ba pareho lang gid kamo sa mga tawo sa kalibutan, kay nagainiyaiya kamo?
5 Isipa nindo: Sin-o gid si Apolos? Kag sin-o gid si Pablo? Mga miyugserbisyo lang da kami ng Ginoo nga iya ginggamit agud magtuo kamo. Ang kada isa sa amon hay nagahuman lang ng trabaho nga gingtao ng Ginoo sa amon. 6 Ako ang nagtanom kag si Apolos ang nagbunyag, pero ang Dios imaw ang nagapatubò. 7 Bukon importante ang nagatanom kag ang nagabunyag. Ang Dios lang gid ang importante kay siya ang nagapatubò. 8 Ang nagatanom kag ang nagabunyag hay pareho lang ang ginahandom kag kada isa hay bayusan ng Dios sunò sa inda pagpangabudlay. 9 Ako kag si Apolos hay nagabinuligan sa pagpangabudlay para sa Dios. Kamo hay pareho ng uma nga ginapaatamanan sa amon ng Dios.
Kamo hay pareho da ng bayay nga iya ginapatindog. 10 Kag sunò sa kaluoy ng Dios, gingtugutan niya ako bilang eksperto nga karpentero nga imaw ang nagtukod ng pundasyon. Pagkatapos, ang iban naman nga karpentero hay imaw ang nagapadayon sa pagtrabaho. Pero kahinangyan gid nga siguruhon ng kada karpentero nga maayo ang iya trabaho. 11 Kay indì puydi nga magbutang ning iban pa nga pundasyon puyra sa gingbutang na, nga imaw si Hesu-Kristo. 12 May mga tawo nga tamà ang inda ginatudlò. Sinda hay pareho sa nagapatindog sa pundasyon nga ang ginagamit nga mga materyales hay bulawan, pilak, o mga mamahayon nga bato. Ang iban hay wayà puyos ang inda mga ginatudlò. Pareho sinda sa mga tawo nga ang inda ginagamit sa pagpatindog hay kahoy, kugon kag uhot. 13 Pero sa Adlaw ng Paghusga, masasayuran kung ano nga klasi ng mga materyales ang ginggamit ng kada isa, kay pagatistingon ini sa kalayo. Ang gusto hambayon, ipasayod kung ano ang resulta ng mga trabaho ng kada isa. 14 Kung ang gingpatindog sa pundasyon hay indì masunog, magabaton ang nagpatindog ng premyo. 15 Pero kung masunog, wayà gid siya may mabaton nga premyo; pero maluwas ang iya kaugalingon. Ang iya ihimplo hay pareho sa tawo nga nakaluwas sa bayay nga nasunog, pero wayà gid siya may nadaya.
16 Dì ba templo kamo ng Dios kag ang Espiritu ng Dios nagaistar sa indo? 17 Nganì ang aber sin-o nga magsirà ng templo ng Dios, parusahan ng Dios tungod ang templo ng Dios hay balaan. Kag ang templo nga inà hay wayà ning iban kundì kamo mismo.
18 Ayaw pagdayaa ang indo kaugalingon. Kung igwa sa indo nagahunahunà nga mayad siya sunò sa mga tawo sa kalibutan, dapat ibaliwayà lang niya inà nga kamayad agud maging mayad siya sa panirò ng Dios. 19 Kay para sa Dios, ang ginakabig nga kamayad ng mga tawo sa ini nga kalibutan hay kalukuhan lang. Kay ginahambay ng Kasulatan, “Ginasiod ng Dios ang mga mayad sa inda kadayà.” † 3:19 Job 5:13 20 Kag nakasulat pa gid, “Nasasayuran ng Ginoo nga ang ginahunahunà ng mga tawo nga kamayad hay wayà puyos.” † 3:20 Salmo 94:11 21 Nganì indì dapat ipahambog ang aber sin-o, kay kami tanan hay para sa indo kaayuhan. 22 Ako, si Apolos kag si Pedro hay para sa indo tanan. Aber ini nga kalibutan, ang kabuhì kag ang kamatayon kag ang nagakatabò niyan kag sa paabuton, ini tanan hay para sa indo kaayuhan. 23 Kag kamo hay kay Kristo kag si Kristo hay sa Dios.
4Ang mga Apostoles ni Kristo
1 Nganì dapat kabigon nindo kami nga mga miyugserbisyo ni Kristo nga ginasaligan ng Dios nga magbalità ng kamatuuran nga wayà gingpasayod nang una. 2 Niyan, ang mga miyugserbisyo nga ginasaligan dapat magpakità nga masasaligan gid sinda. 3 Sa akon, baliwayà kung ano ang paghusga nindo o ang paghusga ng tawo. Ako da mismo hay wayà nagahusga sa akon kaugalingon. 4 Kung sa bagay, malimpyo ang akon konsensya, pero indì gusto hambayon nga wayà na ako ning salà sa akon ginahuman. Ang Ginoo lang gid ang makakahambay kung tamà o bukon ang akon ginahuman. 5 Nganì ayaw kamo maghusga mintras wayà pa mag-abot ang tamà nga tyempo. Huyata nindo ang pag-abot ng Ginoo. Imaw inà ang oras nga ipapakità niya ang tanan nga sikreto kag ipapasayod ang mga motibo ng mga tawo. Pagkatapos ang kada isa hay magabaton ning pagdayaw nga halin sa Dios sunò sa iya ginghuman.
6 Mga kauturan, ginggamit ko nga ihimplo para sa indo ang akon kaugalingon kag si Apolos, para matun-an nindo nga indì kamo magsobra sa ginahambay ng Kasulatan. Agud indì nindo ipahambog ang isa kag maghambay nga mas maayo ang isa kaysa sa iban. 7 Basì nagahunahunà kamo nga mas maayo gid kamo kaysa sa iban? Ano ang gingbaton nindo nga bukon halin sa Dios? Kag kung sa Dios naghalin, basì ginapahambog nindo nga daw sa indo gid?
8 Nagahunahunà kamo nga wayà na kamo kuyang, nga manggaranon na kamo kag nagaharì na, aber kami hay wayà pa! Kabay pa nagaharì na kamo, agud makaharì da kami kaibahan nindo! 9 Kay ginaisip ko, kami nga mga apostoles hay gingbutang ng Dios sa pinakamababà nga kamutangan, pareho sa mga tawo nga sentensyado na nga patyon kag ginasirò kami ng kalibutan, ng tanan nga anghel kag tanan nga tawo. 10 Tungod sa amon pagserbisyo kay Kristo, nagahambay ang mga tawo nga mga buang kami. Pero kamo, nagahunahunà nga mga mayad tungod yarà kamo kay Kristo. Kami hay mga maluya sa abilidad; pero kamo, nagahunahunà nga makusog! Ginadayaw kamo ng mga tawo, pero kami hay ginapakahuy-an lang ninda. 11 Hasta nganì niyan ginaagwanta lang namon ang kagutom kag kauhaw. Wayà kami maayo nga mga barò, ginasinumbag kami ng mga tawo kag nagasaylo-saylo kami ning istaran kay wayà kami ning kaugalingon nga bayay. 12 Nagatrabaho gid kami kag nagapangabudlay para lang mabuhì. Kung ginahambayan kami malain ng mga tawo, ginapangamuyò namon nga pakamaayuhon pa gid sinda ng Dios. Kag kung ginahingabot kami, ginatiis lang namon. 13 Kung ginapakahuy-an kami, nagasabat kami ning madahan. Hasta niyan, sa hunahunà ng mga tawo sa kalibutan daw basura lang kami, pinakamakaluluoy nga klasi ng mga tawo.
14 Wayà ko ini gingsulat para pakahuy-an kamo, kundì gusto ko nga tudluan kamo bilang pinalanggà ko nga mga ungà. 15 Kay aber kadamò-damò ang mga nagatudlò sa indo parti kay Kristo Hesus, isa lang gid ang indo tatay sa pagtuo kag inà hay wayà iban kundì ako. Mga ungà ko kamo sa pagtuo kay Kristo Hesus tungod ako ang nagdaya sa indo ng Maayong Balità. 16 Nganì nagapangabay gid ako sa indo nga patuyari nindo ako. 17 Imaw inà nga ginasugò ko dirà sa indo si Timoteo nga akon palanggà kag masaligan nga ungà sa Ginoo, agud magpadumdom siya sa indo ng akon mga pamaagi sa pagkabuhì sa akon pagsunod kay Kristo. Ini nga mga pamaagi hay akon da ginatudlò sa tanan nga mga nagatuo aber diin nga lugar.
18 Ang iban sa indo nagapahambog na, kay kalaom ninda indì na ako magkarà dirà. 19 Pero kung itugot ng Ginoo, makarà ako dirà nga daan. Kag siruon ko gid kung may gahom sinda halin sa Espiritu Santo o kung ang inda ginahambay hay pagpahambog lang. 20 Kay ang matuod, kung ang Dios imaw ang nagaharì sa aton kabuhì, masasayuran da inà ng iban paagi sa gahom ng Dios sa aton kag bukon sa aton mga hambay lang. 21 Nganì magpilì kamo kung ano ang indo gusto pag-abot ko dirà: disiplinahon ko kamo o higugmaon nga may kabuot?
5Ang Pagdisiplina sa Nagatuo
1 Hayos indì gid ako makapati sa gingbalità sa akon nga igwa dirà sa indo ning nagaiba sa pangaduha nga asawa ng iya tatay. Ini nga pag-iba hay sobra pa sa ginahuman ng mga wayà nagatuo sa Dios, kay wayà nganì ninda inà ginahumana. 2 Kag aber may naghuman ng tiyad inà nga imoralidad sa indo, nahuman pa nindo magpahambog! Wayà kamo nagpangalisod kag dapat kuntà isikway nindo sa indo grupo ang lyaki nga naghuman inà. 3 Aber wayà ako dirà sa indo, ginadumdom ko kamo sa akon tagipusuon. Kag sa pangayan + 5:3-4 Sa pangayan : gusto hambayon, paagi sa gahom o otoridad. ng aton Ginoong Hesus, ginghusgahan ko na ang naghuman inà nga salà. Nganì sa indo pagtipon-tipon, kabiga nindo nga yarà ako kaibahan nindo sa espiritu. Kag sunò sa gahom nga gingtao sa aton ng aton Ginoong Hesus, 5 itugyan nindo inà nga tawo kay Satanas agud pahugaan ang iya lawas para maluwas ang iya espiritu sa adlaw ng paghusga sa tanan nga tawo ng Ginoo.
6 Bukon maayo nga nagapahambog kamo. Dì ba sayod nindo ang hambayanon, ‘Ang maisot nga pampaalsa hay napapaalsa ang bilog nga minasa?’ 7 Nganì buy-a nindo ang indo dati nga mga salà pareho sa lumà nga pampaalsa, agud maging malimpyo kag bag-o kamo. Ang matuod, ginghilway na kamo, kay si Kristo hay ginghalad na para sa aton. Pareho siya sa kordero nga ginahalad kung Pyesta ng Pagligad ng Anghel*. 8 Nganì magsilibrar kita ng inà nga Pyesta kag magkaon ng tinapay nga wayà ning lumà nga pampaalsa, nga ang gusto hambayon hay talikuran ta na ang aton mga salà kag indì na kita maghuman ng mga malain. Kundì magkabuhì kita nga malimpyo na sa salà kung sa diin sinsero gid ang aton pagsunod sa kamatuuran.
9 Ginghambay ko sa akon una nga sulat nga indì kamo magkaibahan sa mga nagahuman ning imoral. 10 Ang gusto ko hambayon, bukon ang mga tawo nga wayà pa makakilaya sa Dios nga mga imoral o mga hakog kag mga tulisan o mga nagasamba sa mga dios-diosan. Kay kung sinda tanan indo likawan, kahinangyan maghalin na kamo sa ini nga kalibutan. 11 Ang akon gusto hambayon hay adtong mga tawo nga nagapakilaya nga sinda da hay mga kauturan sa Ginoo pero mga imoral, mga hakog, mga nagasamba sa mga dios-diosan, mga nagahambay ning malain sa mga tawo, mga nagabinayong kag mga tulisan. Indì kamo dapat magkaibahan sa inda aber sa pagkaon. 12 Kung sa bagay wayà kita pudir maghusga sa mga wayà nagatuo. Ang Dios lang ang magahusga sa inda. Pero kahinangyan gid nga husgahan nindo kung maayo o malain ang ginahuman ng aton kapareho nga nagatuo, kay ginahambay ng Kasulatan, “Isikway nindo sa indo grupo ang malain nga tawo.” † 5:12-13 Deuteronomio 17:7
6Likawan ang Pag-akusar sa mga Kauturan
1 Kung ang isa sa indo hay may reklamo kontra sa iya kapareho nga nagatuo, basì wayà siya nahuhuyà kag ginadaya pa niya inà sa mga wayà makakilaya sa Dios para husgahan? Basì wayà niya inà ginadaya sa mga nagatuo nga imaw ang mga balaan nga tawo ng Dios agud husayon ang problema? 2 Wayà ba kamo makasayod nga sa ulihi nga mga adlaw kita nga mga balaan nga tawo ng Dios imaw ang magahusga sa mga tawo sa kalibutan? Nganì kung kamo ang magahusga sa mga tawo sa kalibutan, basì indì kamo makahusay ng tiyad inà kaisot nga butang? 3 Wayà ba kamo makasayod nga aber nganì ang mga anghel hay aton pagahusgahan? Indì ba nindo kaya nga husayon ang mga butang sa ini nga kalibutan? 4 Nganì kung may mga kaso kamo sa isa kag isa, basì ginadaya pa nindo inà sa mga hukom nga wayà nganì ginakilay-a ng mga nagatuo sa Dios? 5 Dapat mahuyà kamo! Ano, wayà gid ba dirà sa indo ning antigo maghusay ng problema sa indo kapareho? 6 Pareho kamo nga nagatuo, pero kamo da mismo ang nagainakusahan kag didto pa mismo sa atubangan ng mga wayà nagatuo.
7 Sa indo pag-inakusahan sa korte, kamo mismo ang perdi. Mas maayo pa nga pabay-an na lang nindo ang nagahuman ning malain kag nagapangdayà sa indo. 8 Pero ang indo ginahuman, kamo mismo ang nagapangdayà kag nagahuman ning malain aber pa sa indo mga kauturan sa Ginoo.
9 Wayà ba kamo makasayod nga ang mga tawo nga nagahuman malain hay indì makapanublì ng gingharian ng Dios? Nganì ayaw nindo pagdayaa ang indo kaugalingon! Kay indì makapanublì ng gingharian ng Dios ang mga nagahuman ning imoral, ang mga nagasamba sa mga dios-diosan, ang mga nagapanginbabayi o mga nagapanginlyaki, ang mga lyaki nga nagabaligyà ng inda lawas para sa iban nga lyaki, ang mga lyaki nga nagaasawa sa pareho ninda nga lyaki, ang mga miyugpangawat, ang mga hakog, ang mga nagabinayong, ang mga nagahambay malain kontra sa mga tawo kag ang mga tulisan. 11 Ang iban sa indo hay tiyad ini dati. Pero nalimpyo na kamo sa indo mga salà, ginglain na kamo ng Dios nga maging iya kag gingkabig na kamo nga matarong tungod sa pangayan + 6:11 Sa pangayan : gusto hambayon, paagi sa gahom o otoridad. ni Ginoong Hesu-Kristo kag tungod sa Espiritu ng aton Dios.
Dayawa ang Dios paagi sa indo Lawas
12 May magahambay, “Puydi ako maghuman aber ano.” Pero ang ginahambay ko, bukon tanan nga mga butang hay mapuslan nindo. Nganì bisan ginatugot sa akon ang maghuman aber ano, indì ako magpaulipon sa aber ano nga mga butang. 13 May magahambay da, “Ang pagkaon hay ginghuman para sa tiyan kag ang tiyan hay ginghuman para sa pagkaon.” Matuod inà, ugaling magaabot ang adlaw nga ang tiyan kag ang pagkaon hay pagasiraon ng Dios. Pero bukon matuod nga ginghuman ang lawas ng tawo para maghuman ning imoral, kundì ginghuman ini para magserbisyo sa Ginoo kag ang Ginoo imaw ang nagadipara sa lawas. 14 Kag sa ulihi, ining aton lawas hay banhawon ng Dios paagi sa iya gahom, pareho ng ginghuman niya sa aton Ginoo.
15 Wayà ba kamo makasayod nga ang aton lawas hay parte ng lawas ni Kristo? Puydi ba nga ang parte ng lawas ni Kristo hay gamiton ta para maging kaparte sa babayi nga nagabaligyà ng iya lawas? Indì gid puydi! 16 Wayà ba kamo makasayod nga kung ang lyaki nagaiba sa tiyad inà nga babayi, sinda nga duha hay maging isa na ka lawas? Kay ginahambay ng Kasulatan parti sa mag-asawa, “Sinda nga duha hay maging isa.” + 6:16 Sinda nga duha hay sina Adan kag Eva. † 6:16 Gingtunaan 2:24 17 Pero ang nagpakig-isa sa Ginoo hay isa na sinda sa espiritu.
18 Nganì likawi gid nindo ang pagpakig-relasyon ning imoral! Ang iban nga mga salà nga ginahuman ng tawo hay indì makaapikto sa lawas ning grabi, pero ang tawo nga nagahuman ning imoral hay nagapakasalà kontra sa iya kaugalingon nga lawas. 19 Wayà ba kamo makasayod nga ang indo lawas hay templo ng Espiritu Santo nga gingtao ng Dios kag siya hay nagaistar sa indo? Nganì inang indo lawas hay bukon indo kundì sa Dios. 20 Kay gingbakay na kamo sa dakò gid nga kantidad, nganì gamita nindo ang indo lawas para madayaw ang Dios.
7Ang parti sa Pag-asawa
1 Kung parti sa mga butang nga indo gingsulat sa akon, imaw ini ang akon sabat: “Maayo kuntà sa lyaki nga indì na mag-asawa.” 2 Pero kay madamò ang nagahuman ning imoral kag agud malikawan nindo ini, ang kada lyaki hay dapat mag-ubay sa iya lang gid asawa kag imaw da ang kada babayi. 3 Kahinangyan tumanon ng lyaki ang iya obligasyon sa iya asawa kag imaw da ang babayi. 4 Kay ang lawas ng babayi hay sa iya na asawa kag ang lawas da ng lyaki hay sa iya na asawa. 5 Nganì indì nindo pagpaindian ang isa kag isa, puyra lang kung nagkasugot kamo nga mag-asawa nga indì anay mag-ubay sa matag-od lang nga tyempo, kay gusto nindo nga gamiton ang indo oras para mangamuyò. Pero pagkatapos, mag-ubay na kamo liwat kay basì kung indì kamo makapugong ng indo nababatyagan kag matintar kamo ni Satanas.
6 Ang ginahambay ko hay bukon sugò, kundì ginatugutan ko kamo sa indo gusto. 7 Gusto ko kuntà kamo tanan hay maging pareho sa akon nga wayà asawa. Pero bukon pareho ang pagkatawag sa aton ng Dios, kay may iban nga gingtaw-an ng abilidad nga indì mag-asawa kag may iban nga wayà.
8 Kamo nga wayà pa asawa kag kamo nga mga bayo, mas maayo pa kung magpadayon kamo sa pagkabuhì nga isa lang pareho sa akon. 9 Pero kung indì na kamo makapugong ng indo nababatyagan, mag-asawa na lang kamo. Kay maayo pa inà kaysa sa mag-antos kamo tungod sa indo madakò nga handom nga may kaubay.
10 Sa mga mag-asawa, imaw ini ang ginasugò mismo ng Ginoo, bukon ako: ang asawa nga babayi hay indì dapat magbuyag sa iya asawa kag ang asawa nga lyaki hay indì da magbuyag sa iya asawa. Pero kung may babayi nga magbuyag sa iya asawa, dapat magpabilin siya nga wayà asawa, o magbalik na lang siya sa iya asawa.
12 Kung parti naman sa iban, imaw ini ang gusto ko ihambay (ini hay sa akon lang, wayà may ginghambay ang Ginoo parti diri): kung ang nagatuo nga lyaki may asawa nga wayà nagatuo pero gusto gihapon nga mag-iba sa iya, dapat indì niya pagbuyagan. 13 Kag kung ang nagatuo nga babayi hay may asawa nga wayà nagatuo pero gusto gihapon nga mag-iba sa iya, indì da niya dapat pagbuyagan. 14 Kay ang wayà nagatuo nga asawa nga lyaki hay mapapalapit sa Dios tungod sa iya nagatuo nga asawa; kag ang wayà nagatuo nga asawa nga babayi hay mapapalapit da sa Dios tungod sa iya nagatuo nga asawa. Kay kung indì, patì ang inda mga ungà hay pareho da sa mga ungà ng wayà nagatuo sa Dios. Pero ang matuod, mapapalapit da sinda sa Dios. 15 Pero kung gusto ng wayà nagatuo nga magbuyag, tuguti. Hilway ka na sa ini nga butang, kay gingtawag kita ng Dios sa matawhay nga pagkabuhì. 16 Kay ikaw nga nagatuo, wayà mo masasayuri basì kung ikaw ang paagi nga maluwas ng Dios ang imo asawa.
Magpabilin Kamo sa Pagkatawag ng Dios
17 Ugaling lang ang kada isa hay dapat magkabuhì sunò sa kamutangan nga gingtao ng Ginoo sa iya. Dapat magpabilin siya sa iya kamutangan nang siya hay gingtawag ng Dios nga magtuo. Imaw ini ang pagsulundan nga akon ginatudlò sa tanan nga nagatuo. 18 Halimbawà, kung may lyaki nga napaltak* na nang wayà pa siya gingtawag ng Dios, indì na niya pagtilawan nga ilisan pa ang iya kamutangan. Kag kung igwa da ning bukon paltak nang wayà pa siya gingtawag, indì na kahinangyan nga magpapaltak pa siya. 19 Kay bukon importante kung paltak ang tawo o bukon. Ang importante hay ang pagtuman sa mga sugò ng Dios. 20 Nganì magpabilin ang kada isa sunò sa iya kamutangan nang siya hay gingpilì ng Dios. 21 Kung ikaw isa ka ulipon nang gingtawag ng Dios, dì bali. Pero kung makahilway ka sa pagkaulipon, tinguhaa inà. 22 Kay ang tawo nga ulipon nang gingtawag ng Ginoo, niyan hilway na sa panirò ng Ginoo. Kag ang tawo nga bukon ulipon nang siya hay gingtawag, niyan ulipon na ni Kristo. 23 Gingbakay na kamo ng Dios sa dakò nga kantidad, nganì indì kamo basta lang nga magpaulipon sa mga tawo. 24 Nganì mga kauturan kay Kristo, magpabilin ang kada isa sa Dios sunò sa iya kamutangan nang siya hay gingtawag nga magtuo sa iya.
Ang parti sa mga Wayà Asawa kag sa mga Bayo
25 Kung parti sa mga wayà pa asawa, wayà ako sugò halin sa Ginoo. Pero bilang tawo nga masaligan tungod sa kaluoy ng Dios, imaw ini ang akon laygay.
26 Tungod sa mga kahugaan niyan, ang akon naiisip hay mas maayo pa kung magpabilin na lang kita sa aton kamutangan. 27 Nganì kung may asawa ka na, ayaw siya pagbuyagi. Kag kung wayà ka asawa, ayaw na lang mag-asawa. 28 Pero kung ang lyaki hay mag-asawa gida, bukon ini salà. Kag kung ang dalaga hay mag-asawa, bukon da ini salà. Pero kung mag-asawa kamo, may mga kahugaan sa indo kabuhì. Nagahambay ako nga kuntà makalikaw kamo sa mga kahugaan.
29 Ang gusto ko hambayon, mga kauturan, matag-od na lang ang tyempo nga nabilin. Nganì tunà niyan, ang mga may asawa dapat magkabuhì nga daw wayà asawa. 30 Ang mga nagapangalisod hay dapat magkabuhì nga daw wayà nagapangalisod kag ang mga nagakalipay magkabuhì nga daw wayà nagakalipay. Ang mga nagapamakay dapat indì magsalig nga magapabilin sa inda ang inda mga gingpamakay. 31 Kag aber ano ang aton mga nagagamit sa kalibutan, dapat indì mawili sa inà nga mga butang, tungod maduduyà da ang tanan nga butang sa ini nga kalibutan.
32 Gusto ko kuntà nga mahilway kamo sa mga kabayak-on. Ang wayà asawa nga lyaki hay wayà iban nga ginakabayak-an kundì ang mga butang para sa Ginoo kag kung pauno siya makatao kalipay sa iya. 33 Pero ang lyaki nga may asawa hay nagakabayaka parti sa mga butang sa kalibutan kag kung pauno siya makatao kalipay sa iya asawa. 34 Imaw inà nga natungà permi ang iya panghunahunà. Ang mga babayi nga bayo kag ang mga dalaga hay wayà iban nga ginakabayak-an kundì ang mga butang para sa Ginoo, kay gusto ninda nga ihalad ang inda bilog nga kabuhì para magserbisyo sa iya. Pero ang babayi nga may asawa hay nagakabayaka parti sa mga butang sa kalibutan kag kung pauno siya makatao ning kalipay sa iya asawa.
35 Ginahambay ko ini para sa indo kaayuhan. Wayà ko kamo ginabawali nga mag-asawa, kundì gusto ko lang nga maging kaayo-ayo kag wayà makadisturbo sa indo pagserbisyo sa Ginoo.
36 Niyan, parti sa magnobyo kag magnobya: kung ginaisip ng lyaki nga bukon tamà ang iya pagtrato sa iya nobya kay indì na siya makapugong ng iya nababatyagan kag gusto niya mag-asawa, dapat nga magpakasay na sinda. Maayo pa nga magpakasay na lang sinda. Bukon ini salà. 37 Pero kung desidido ang isa ka lyaki nga indì na niya pag-asawahon ang iya nobya kag para sa iya bukon pa kahinangyan nga mag-asawa kag mapupunggan pa niya ang iya kaugalingon nga handom, maayo ang iya ginahuman. 38 Niyan maayo kung pangasaw-on ng nobyo ang iya nobya; pero mas maayo pa gid ang indì mag-asawa.
39 Ang babayi hay dapat magapabilin sa iya asawa mintras buhì pa ang iya asawa. Pero kung patay na ang iya asawa puydi na siya mag-asawa liwat sa aber sin-o nga iya nagustuhan. Pero kahinangyan nagatuo ang pilion niya. 40 Kung sa akon lang, mas malipayon siya kung indì na siya mag-asawa. Ini hay laygay ko lang, pero nagapati ako nga ang Espiritu ng Dios nga yari sa akon hay imaw ang nagtudlò sa akon.
8Ang parti sa Pagkaon nga Ginghalad sa Dios-diosan
1 Niyan, parti naman sa mga pagkaon nga ginghalad sa mga dios-diosan, kung makakaon ba kita ini o indì. Aber mahambay naton nga kita tanan hay may nasayuran na, dumdumon ta nga ang nasayuran ng tawo kung kaisa imaw ang ginahalinan ng pagpahambog. Mas importante nga may paghigugmà kita, kay ini hay makapatibay sa iban. 2 Ang tawo nga nagahunahunà nga may nasayuran na siya hay nagapakilaya lang nga kuyang pa gid ang dapat niya masayuran. 3 Pero ang tawo nga nagahigugmà sa Dios imaw ang ginakilaya ng Dios nga iya.
4 Nganì kung parti sa mga pagkaon nga ginghalad sa mga dios-diosan, nakasayod kita nga ang mga dios-diosan sa kalibutan hay bukon matuod, kay may isa lang gid nga Dios. 5 Aber nagahambay ang iban nga may mga dios sa langit kag sa dutà kag madamò ang ginatawag nga mga dios kag mga ginoo, 6 para sa aton may isa lang gid nga Dios, ang aton Amay nga nagtuga ng tanan nga butang kag nagakabuhì kita para sa iya. Kag may isa lang gid nga Ginoo, si Hesu-Kristo. Paagi sa iya, nahuman ang tanan nga butang kag paagi da sa iya naging ungà kita ng Dios.
7 Pero may mga nagatuo nga wayà nasasayuri ini. Kag tungod dati anay hay nagasamba sinda sa mga dios-diosan, imaw inà nga hasta niyan kung magkaon sinda ng pagkaon nga ginghalad didto, sa inda hunahunà daw kaibahan na sinda nga nagasamba sa mga dios-diosan. Nganì tungod kuyang pa ang inda nasasayuran, nakonsensya sinda, kay para sa inda bukon tamà ang inda ginahuman. 8 Kung sa bagay, ang pagkaon hay wayà labot sa aton relasyon sa Dios. Wayà may maduyà sa aton relasyon sa Dios kung indì kita magkaon kag wayà da may madugang kung magkaon kita.
9 Pero aber hilway kamo, mag-andam kamo kay basì kung imaw inà ang maging kabangdanan nga magkasalà ang mga tawo nga maluya ang inda pagtuo. 10 Halimbawà, may iban nga wayà pa nasayuran kag ikaw nga may nasayuran na. Nakità niya nga nagakaon ka sa templo ng mga dios-diosan, indì ba makaengganyo ini sa iya nga magkaon da ng pagkaon nga ginghalad sa mga dios-diosan, aber sa iya pagkaintindi hay salà inà? 11 Nganì ang imo utod nga maluya ang pagtuo, kung sa diin namatay da si Kristo, hay maduduyaan pagtuo tungod sa imo kamayad. 12 Sa ini nga paagi nakasalà ka kay Kristo, kay nakasalà ka sa imo utod nga maluya ang pagtuo, sa imo pag-ingganyo sa iya sa paghuman ng butang nga kontra sa iya konsensya. 13 Nganì para sa akon, kung ang akon ginakaon maging kabangdanan nga magkasalà ang akon utod, indì na lang gid ako magkaon ning karne aber san-o, agud indì magkasalà ang akon utod tungod sa akon.
9Ang Pudir kag Responsibilidad bilang Apostol
1 Hunahunaa nindo ako! Dì ba hilway ako? Dì ba apostol ako? Dì ba nagpakità mismo sa akon si Hesus nga aton Ginoo? Kag dì ba nagtuo kamo tungod sa akon pagpangabudlay? 2 Bisan ang iban wayà nagakilaya sa akon bilang apostol, apostol gid ako sa indo tungod kamo mismo ang ebidensya, kay paagi sa akon kamo hay may relasyon na sa Ginoo.
3 Imaw ini ang ginasabat ko sa mga tawo nga nagapangsirà sa akon. 4 Wayà ba ako pudir nga magpangayò ng akon pagkaon sa mga tawo nga nakakabaton ng akon pagpanudlò? 5 Kag wayà ba ako pudir para magdaya ng asawa nga nagatuo sa mga pagbyahe ko pareho ng ginahuman ng iban nga mga apostoles kag ng mga manghod ng Ginoo kag ni Pedro? 6 Ano, kami lang ba ni Bernabe ang kahinangyan nga magpangabudlay para sa amon pagpangabuhì? 7 May sundalo ba nga siya mismo ang nagagastos ng iya pagserbisyo? May tawo ba nga nagatanom nga wayà nagapuyos ng bunga ng iya tinanom? Kag may nagaalilà ba ning mga kambing nga wayà nagainom ng gatas ng iya ginaalilà?
8 Ining akon ginahambay hay bukon lang sa tawhanon nga panghunahunà, kundì imaw da ini ang ginatudlò ng Kasuguan ni Moises. 9 Kay nakasulat sa Kasuguan, “Ayaw magbusali ang bàbà ng baka mintras ginagamit sa paggiok agud makakaon.” † 9:9 Deuteronomio 25:4 Nagakabayaka lang ba sa baka ang Dios? Wayà! 10 Syempre, ini hay parti sa aton ang iya ginahambay. Halimbawà, ang mga nagaarado kag nagagiok hay nagalaom sa patubas, tungod nagapaabot da sinda nga may parte sa ani. 11 Kag para sa amon, nagpugas kami sa indo ng espirituhanon nga mga binhì; dakò na gid ba nga butang kung magpaabot kami nga magtao kamo ning mga butang nga kahinangyan namon sa adlaw-adlaw? 12 Kung ang iban nga mga manunudlò hay may pudir sa pagpaabot ini halin sa indo, mas lalò na gid kami. Pero aber may pudir kami sa pagpaabot ng bulig halin sa indo, wayà kami nagpangayò sa indo. Ging-antos namon ang tanan, agud wayà makapugong sa pagwali ng Maayong Balità parti kay Kristo. 13 Sayod gid nindo nga ang mga nagaserbisyo sa templo hay dirà da nagabuoy ng inda pagkaon kag ang mga nagaserbisyo sa altar* hay nagabuoy da ng inda parti sa mga karne nga ginahalad diri. 14 Sa ini da nga paagi, nagsugò ang Ginoo nga ang mga miyugwali ng Maayong Balità hay dapat magbaton bulig sa mga nakabaton ng Maayong Balità, agud mabuhì sinda. † 9:14 Mateo 10:10;Lucas 7:10
15 Pero wayà ko paggamita ang akon pudir nga inà. Kag wayà da ako nagasulat niyan agud ipasayod sa indo nga taw-an nindo ako. Maayo pa nga mamatay ako kaysa sa humanon ko inà. Siguruhon ko nga wayà bisan sin-o nga makabuoy ng akon ginapahambog nga wayà bayad ang akon pagwali ng Maayong Balità. 16 Kung sa bagay, wayà ko ginapahambog ang akon pagwali ng Maayong Balità, kay gingtugyan na ng Ginoo ini nga responsibilidad sa akon. Kung indì ko iwali ang Maayong Balità, makaluluoy ako! 17 Kung nagawali ako nga halin sa akon kabubut-on, magapaabot ako ning premyo. Pero kung bukon halin sa akon kabubut-on, magatuman gihapon ako kay imaw ini ang trabaho nga gingsalig sa akon ng Dios. 18 Ano niyan ang premyo nga akon mababaton? Ang ginaisip ko nga premyo hay ang kalipay nga wayà ako nagapabayad sa akon pagwali ng Maayong Balità, agud indì ko magamit ang akon pudir sa ini nga premyo sa akon pagpangabudlay para sa Maayong Balità.
19 Kay bisan wayà may nagaulipon sa akon, ako hay daw nagapaulipon sa tanan, agud madamò pa gid ang akon madaya nga magtuo kay Kristo. 20 Imaw inà nga kung kaibahan ko ang mga Judio nagakabuhì ako pareho ng Judio, agud madaya ko sinda para magtuo kay Kristo. Nganì bisan bukon ako sakop sa Kasuguan ng mga Judio, kung kaibahan ko ang mga nagapasakop sa Kasuguan, ginasunod ko ini, agud madaya ko sinda sa pagtuo. 21 Kag imaw da kung kaibahan ko ang mga bukon Judio. Wayà ako nagasunod sa Kasuguan nga para sa mga Judio, kundì ginasunod ko ang inda pagkabuhì agud magtuo sinda kay Hesus nga Ginoo. Bukon ini gusto hambayon nga wayà ko ginasunod ang mga sugò ng Dios, kay ang matuod, ginasunod ko ang mga sugò ni Kristo. 22 Kung kaibahan ko ang mga kauturan nga maluya ang pagtuo, nagapakigbagay ako sa inda, agud mapakusog ko sinda sa Ginoo. Nagapakigbagay ako sa tanan bisan ano ang inda kamutangan, agud sa bisan ano nga paagi maluwas ng Dios ang iban sa inda tungod sa akon. 23 Ginahuman ko ini tanan tungod sa Maayong Balità, agud makabaton ako ng mga pagpakamaayo kaibahan ng mga nagatuo.
24 Sa aton pagsunod sa Ginoo pareho kita sa mga nagadyagan. Sa palumbaan, sayod gid nindo nga madamò ang nagalakot, pero isa lang ang makakabaton ning premyo. Nganì pakaayuha nindo ang indo pagdyagan, agud makabaton kamo ning premyo. 25 Ang kada miyugkanam hay nagapraktis gid ning maayo nga may pagdisiplina sa iya kaugalingon, agud makabaton siya ning premyo. Pero ang premyo nga iya mababaton hay indì magdugay. Kita nga mga nagatuo hay makakabaton ning premyo nga indì gid maduyà. 26 Imaw inà nga sa akon pagserbisyo sa Ginoo, deritso gid ang akon dyagan pakadto sa katapusan. Kag kung ako hay pareho sa boksingero, wayà ako nagasumbag sa hangin. 27 Nganì kung may mga malain nga handom sa akon lawas, ginatinguhà ko gid nga pugungon ini kay basì kung pagkatapos ko matudluan ang mga tawo, ako pa ang indì makabaton ning premyo halin sa Dios.
10Ang Paandam parti sa Pagsamba sa Dios-diosan
1 Mga kauturan, gusto ko nga madumduman nindo ang natabò sa aton mga kalulo-lulohan nga kaibahan ni Moises. Gingtuytuyan sinda tanan ng Dios paagi sa panganod kag gingbuligan niya sinda tanan sa inda pagpanaw sa uga nga dutà patabok sa Puya nga Dagat. † 10:1 Exodus 14 2 Paagi sa adto nga panganod kag dagat, daw gingbawtismuhan sinda tanan bilang mga tagasunod ni Moises. 3 Nagkaon sinda tanan ng pagkaon nga gingtao ng Dios paagi sa iya gahom. † 10:3 Exodus 16:35 4 Kag nag-inom sinda tanan ng inumon nga gingpatubod ng Dios, kay nag-inom sinda ning tubì halin sa bukon ordinaryo nga bato halin sa Dios. † 10:4 Exodus 17:6;Mga Bilang 20:11 Adto nga bato nga nagnunot sa inda hay si Kristo mismo. 5 Pero bisan gingbuligan sinda tanan ng Dios, kadamuan sa inda hay wayà gid napalipay ang Dios. Nganì nagkayat ang inda mga patay nga lawas didto sa tiway nga lugar.
6 Natabò ini tanan sa inda agud magpaandam sa aton nga indì kita maghinandom sa paghuman ning mga malain pareho ng inda mga ginghandom. 7 Indì kamo magsamba sa mga dios-diosan pareho ng ginghuman ng iban sa inda. Kay ginahambay ng Kasulatan, “Nagkinaon sinda kag nag-ininom kag nagpagusto pangalipay sa inda pagsamba sa dios-diosan.” † 10:7 Exodus 32:6 8 Kag indì gid kita magsunod sa ginghuman ng iban sa inda nga naghuman ning imoral. Nganì gingparusahan sinda ng Dios kag 23,000 ang nagkamatay sa isa lang ka adlaw. † 10:8 Mga Bilang 25:1-9 9 Kag indì naton pagtistingon si Kristo pareho ng ginghuman ng iban sa inda. Nganì gingkagat sinda ng mga sawa kag nagkamatay sinda. † 10:9 Mga Bilang 21:5-9 10 Kag indì kamo magnireklamo pareho ng ginghuman ng iban sa inda. Nganì gingpaday-an sinda ng Dios ng anghel nga miyugpamatay para patyon sinda. † 10:10 Mga Bilang 16:41-50
11 Ining mga natabò sa inda hay nagapaandam sa aton. Kag gingsulat ini nga mga nagkatabò agud magpaandam da sa aton nga nagakabuhì sa tyempo nga madalì na lang mag-abot ang katapusan.
12 Nganì kung nagahunahunà kamo nga ang indo pagtuo hay malig-on na, mag-andam kamo kay basì kung makasalà da kamo. 13 Wayà pagtilaw nga nagaabot sa indo nga wayà da nagaabot sa iban nga mga tawo. Pero masaligan ang Dios, kay indì niya kamo pagtugutan nga tistingon ning sobra sa indo kaya. Kag kung mag-abot ang pagtilaw sa indo, magahuman siya paagi agud matiisan nindo ini.
14 Nganì, mga pinalanggà ko, indì gid kamo magsamba sa mga dios-diosan. 15 Nagahambay ako sa indo kay kamo hay nakakaintindi. Nganì isip-isipa nindo ang akon ginahambay sa indo. 16 Kung magtipon-tipon kita para magkumyunyon, nagainom kita nga may pagpasalamat sa Dios. Dì ba paagi diri nagapakig-isa kita sa dugò ni Kristo? Kag may tinapay da kita nga ginabuak-buak kag ginakaon. Dì ba paagi diri nagapakig-isa kita sa lawas ni Kristo? 17 Kita, bisan madamò, hay isa lang ka lawas tungod isa lang ka tinapay ang ginakaon naton tanan.
18 Tan-awa nindo ang namat-an ng mga Israelita. Ang mga nagakaon ng mga halad* hay nagalakot sa ginahuman sa altar. 19 Ano ang gusto ko hambayon paagi sa ini nga pagkumpara ng mga paghalad? May puyos ba ang mga dios-diosan kag ang pagkaon nga ginahalad sa inda? Wayà! 20 Ang gusto ko hambayon hay para sa mga demonyo kag bukon para sa Dios ang mga ginahalad ng mga tawo nga wayà nagatuo sa Dios. Kag indì ko gusto nga maglakot kamo sa mga demonyo. 21 Indì puydi nga mag-inom kamo sa tasa ng Ginoo kag sa tasa ng mga demonyo. Kag indì puydi nga magkaon kamo sa pinggan ng Ginoo kag sa pinggan ng mga demonyo. 22 Gusto ba naton magpangimon ang Ginoo? Kay kung mahangit siya, nasayuran naton nga indì gid kita makalikaw sa iya parusa.
23 Kag niyan may magahambay, “Puydi ako maghuman ng bisan ano.” Pero ang ginahambay ko, bukon tanan nga mga butang hay mapupuslan nindo. Nganì bisan ginatugot sa akon ang maghuman bisan ano, bukon tanan hay makapakusog sa iban. 24 Ayaw nindo paghunahunaa ang indo lang kaugalingon nga kaayuhan, kundì hunahunaa da nindo ang kaayuhan ng iban.
25 Kauna nindo ang bisan ano nga ginabaligyà nga karne sa tindahan kag ayaw na magpangutana kung inà hay ginghalad sa mga dios-diosan o wayà, agud indì kamo pagdisturbuhon ng indo konsensya. 26 Kay ginahambay ng Kasulatan, “Ang kalibutan kag ang tanan nga yari diri hay sa Ginoo.” † 10:26 Salmo 24:1
27 Kung may wayà nagatuo nga mag-imbitar sa indo nga magkaon sa inda kag gusto da nindo magkadto, kauna nindo ang bisan ano nga gingpreparar para sa indo nga wayà na pangutana kung inà ba hay ginghalad sa mga dios-diosan o wayà, agud indì kamo pagdisturbuhon ng indo konsensya. 28 Pero kung may naghambay sa indo nga inà nga pagkaon hay ginghalad sa mga dios-diosan, ayaw nindo pagkauna, tungod sa inà nga tawo nga naghambay sa indo, agud indì kamo pagdisturbuhon ng indo konsensya. 29 Bukon ang indo kaugalingon nga konsensya ang akon gusto hambayon kundì ang konsensya ng iban nga tawo. Niyan magahambay kamo, “Basì pugungon ko ang akon kaugalingon tungod sa konsensya ng iban? 30 Kung ginapasalamatan ko sa Dios ang akon ginakaon, basì abi pakalainon ako tungod sa pagkaon nga akon ginapasalamatan?” 31 Ini ang akon sabat sa indo: bisan ano ang indo humanon, aber magkaon o mag-inom, himua nindo ang tanan sa katuyuan nga madayaw ang Dios, 32 agud indì gid kamo mabasoy ng mga Judio o ng mga Griego, o ng mga nagatuo sa Dios. 33 Patuyari lang nindo ang akon ginahuman: permi ako nagapangità paagi nga mabuligan ko ang tanan nga tawo sa tanan ko nga ginahuman. Wayà ako nagapangità ng akon kaugalingon nga kaayuhan kundì ang kaayuhan ng iban, agud maluwas sinda.
111 Nganì patuyari nindo ako, pareho ng pagpatuyad ko kay Kristo.
Ang Pagtabon sa Uyo kung Nagasamba
2 Ginadayaw ko kamo, kay permi nindo ako ginadumdom kag ginasunod nindo ang mga tradisyon nga gingpasa ko sa indo. 3 Niyan gusto ko nga masayuran nindo nga si Kristo hay imaw ang uyo ng kada lyaki kag ang lyaki hay imaw ang uyo ng babayi + 11:3 Babayi : o iya asawa. , kag ang Dios hay imaw ang uyo ni Kristo. 4 Nganì sa indo pagtipon-tipon, kung ang lyaki hay magpangamuyò o magbalità ng mensahe halin sa Dios nga may tabon ang iya uyo, ginapakahuy-an niya ang iya uyo nga imaw si Kristo. 5 Kag kung ang babayi hay magpangamuyò o magbalità ning mensahe halin sa Dios nga wayà tabon ang iya uyo, ginapakahuy-an niya ang iya uyo nga imaw ang iya asawa kag daw napayot siya. 6 Kung ang babayi hay wayà nagatabon ng iya uyo, maayo pa nga magpautod na lang siya ng iya buhok. Pero makahuhuyà sa babayi kung siya hay magpautod o magpapayot. Nganì dapat tabunan niya ang iya uyo. 7 Ang lyaki indì dapat magtabon ng iya uyo, kay ginghuman siya nga kapareho ng Dios kag paagi sa iya nakikità ang kadayawan ng Dios. Kag paagi sa babayi nakikità ang kadayawan ng lyaki. 8 Kay ang lyaki hay wayà paghumana halin sa babayi, kundì ang babayi imaw ang ginghuman halin sa lyaki. 9 Kag wayà da paghumana ang lyaki para sa babayi, kundì ang babayi hay ginghuman para sa lyaki. 10 Nganì imaw inà nga kahinangyan magtabon ang babayi ng iya uyo, agud bisan ang mga anghel makasayod nga nagapasakop siya sa otoridad. 11 Pero dapat da dumdumon nindo nga sa aton kabuhì sa Ginoo, kahinangyan ng babayi ang lyaki kag kahinangyan da ng lyaki ang babayi. 12 Kay ang una nga babayi hay ginghuman halin sa lyaki kag niyan ang lyaki hay ginaungà ng babayi. Pero ang tanan hay halin sa Dios.
13 Isip-isipa nindo ini: angay ba nga ang babayi hay magpangamuyò sa Dios nga wayà tabon ang iya uyo? 14 Syempre angay sa lyaki nga matag-od ang iya buhok, kay makahuhuyà kung mahabà ini. 15 Pero sa babayi, ang mahabà nga buhok hay nagapagwapa sa iya. Kay gingtaw-an siya ng Dios ning mahabà nga buhok para itabon sa iya uyo. 16 Pero kung igwa gusto nga magkontra sa amon ginatudlò nga ini, ang mahambay ko lang, “Wayà kami iban nga namat-an puyra diri. Kag imaw da ini ang ginasunod ng mga nagatuo sa Dios aber diin nga lugar.”
Ang Balaan nga Ihapon
Mateo 26:20-29;Marcos 14:22-25;Lucas 22:14-20
17 May isa pa gid ako nga gusto ihambay niyan sa indo kag sa ini nga butang wayà ko kamo ginadayaw, kay ang indo pagtipon-tipon hay wayà nagadaya ng kaayuhan, kundì kalainan. 18 Kay nakabatì ako nga kung nagatipon-tipon kamo nga mga nagatuo, nagainiyaiya kamo kag nagapati ako nga may kamatuuran ini. 19 Siguro kahinangyan da nga matabò inà dirà sa indo agud masayuran kung sin-o gid sa indo ang mga matuod nga nagatuo. 20 Kung nagatipon-tipon kamo, wayà nindo ginahumana ang sunò sa katuyuan ng Ihapon ng Ginoo, 21 kay wayà kamo nagahinuyatan kung magkaon. Nganì ang iban sa indo hay busog kag bayong, pero ang iban hay ginagutom kag ginauhaw. 22 Basì indì anay kamo magkaon kag mag-inom sa indo kaugalingon nga bayay? Tungod sa tiyad ini nga indo ginahuman, ginapakahuy-an nindo ang mga pobre kag ang tanan nga mga nagatuo sa Dios nga nagakatipon hay ginabaliwayà nindo. Ano ba ang akon ihambay sa indo? Dayawon ko ba kamo sa indo ginahuman nga inà? Indì gid!
23 Imaw ini ang gingtudlò sa akon ng Ginoo kag gingtudlò ko da sa indo: Nang adto da nga gab-i nga gingtraidor ang Ginoong Hesus, nagbuoy siya ning tinapay, 24 kag nagpasalamat sa Dios. Gingbuak-buak niya ini kag naghambay, “Imaw ini ang akon lawas nga gingtao para sa indo. Himua nindo ini para sa pagdumdom sa akon.” 25 Pagkatapos ninda kaon ng ihapon, imaw da ang iya ginghuman sa tasa nga may ilimnon kag naghambay, “Ini nga ilimnon ang bag-o nga kasugtanan nga gingsilyuhan paagi sa akon dugò. Kada kamo mag-inom ini, himua nindo ini para sa pagdumdom sa akon.” 26 Kada kamo magkaon ng ini nga tinapay kag mag-inom ng ini nga ilimnon, ginabalità nindo ang kamatayon ng Ginoo hasta sa iya pagbalik.
27 Nganì ang bisan sin-o nga magkaon ng ini nga tinapay kag mag-inom ng ini nga ilimnon ng Ginoo nga bukon angay hay nagakasalà siya kontra sa lawas kag dugò ng Ginoo. 28 Kahinangyan usisaon anay ng kada isa ang iya kaugalingon bago siya magkaon ng tinapay kag mag-inom ng ilimnon. 29 Kay kung magkaon siya kag mag-inom nga wayà niya ginakilay-a ang gusto hambayon ng lawas ng Ginoo, nagadaya lang siya ng parusa sa iya kaugalingon. 30 Imaw inà nga madamò sa indo ang maluya kag masakiton kag ang iban nganì hay nagkamatay na. 31 Pero kung usisaon anay naton ang aton kaugalingon, indì kita maparusahan ng Dios. 32 Kung kita nga mga nagatuo ginaparusahan ng Dios, ginatudluan niya kita agud indì kita pagparusahan kaibahan ng mga tawo sa kalibutan.
33 Nganì, mga kauturan ko kay Kristo, kung magtipon-tipon kamo para sa Ihapon ng Ginoo, maghinuyatan kamo. 34 Kung may ginagutom sa indo, magkaon anay siya sa iya bayay, agud sa indo pagtipon-tipon indì kamo maparusahan ng Ginoo. Kung parti sa iban nga mga butang, asikasuhon ko na lang ugaling kung makaabot na ako dirà.
12Mga Abilidad nga Ginatao ng Espiritu Santo
1 Niyan, mga kauturan ko kay Kristo, kung parti sa mga abilidad nga ginatao ng Espiritu Santo, gusto ko nga masayuran nindo ini. 2 Nasayuran nindo nga nang wayà pa kamo nagatuo sa Dios, gingpinatayang kag gingtinuytuyan kamo agud magsamba sa mga dios-diosan nga wayà kabuhì. 3 Nganì gusto ko nga masayuran nindo nga wayà tawo nga ginatuytuyan ng Espiritu ng Dios nga makahambay, “Sumpaon si Hesus!” Kag wayà da may makahambay, “Si Hesus ang Ginoo,” kung wayà siya ginatuytuyi ng Espiritu Santo.
4 Iba-iba ang mga abilidad, pero isa lang ka Espiritu Santo ang ginahalinan ini. 5 Iba-iba ang paagi sa pagserbisyo, pero isa lang nga Ginoo ang aton ginaserbisyuhan. 6 Iba-iba ang ginapahuman ng Dios sa aton, pero isa lang nga Dios ang nagatao ng gahom sa aton tanan agud mahuman ta ini. 7 Ang kada isa hay ginataw-an ng Dios ning abilidad nga nagapakità nga ang Espiritu hay yarà sa iya, agud makabulig siya sa iya kapareho nga nagatuo. 8 Ang iban ginataw-an ng Espiritu ning abilidad sa paghambay parti sa kamatuuran ng Dios kag ang iban naman ning abilidad sa paghambay parti sa kamayad ng Dios. 9 May igwa da ginataw-an ng pareho nga Espiritu ng dakò gid nga pagtuo kag ning abilidad sa pagpang-ayo ng mga nagamasakit. 10 Ang iban ginataw-an ng gahom sa paghuman ning mga milagro; ang iban, abilidad sa pagbalità ng mensahe halin sa Dios; kag ang iban abilidad sa pagkasayod kung ano ang nagagahom sa isa ka tawo kung Espiritu Santo o bukon. May ginataw-an da ning abilidad nga maghambay ng iban nga mga linggwahe nga wayà ninda nasayuri kag igwa da ginataw-an ning abilidad sa paghambay kung ano ang gusto hambayon ng adto nga mga linggwahe. 11 Pero isa lang gid ka Espiritu ang nagatao ini tanan kag ginapanao niya ini sa kada tawo sunò sa iya kabubut-on.
Ang mga Parte ng Lawas ni Kristo
12 Niyan isipa ang lawas ng tawo, isa lang ini pero madamò nga parte. Bisan iba-iba ang kada parte, isa lang gid ini ka lawas. Pareho da ini sa aton nga mga nagatuo nga madamò pero isa lang ka lawas ni Kristo. 13 Kay isa lang gid ka Espiritu Santo ang gingbawtismo sa aton tanan, Judio man o Griego, ulipon man o hilway, agud maging isa ka lawas. Kag isa da ka Espiritu Santo ang gingbaton naton tanan. + 12:13 Isa da ka Espiritu Santo ang gingbaton naton tanan : sa literal, nag-inom kita tanan sa isa ka Espiritu.
14 Ang lawas ng tawo hay isa lang pero may madamò nga parte. 15 Kung maghambay ang siki, “Tungod ako hay bukon kamot, bukon ako parte ng lawas,” sa matuod lang siya hay parte gihapon ng lawas. 16 Kag kung maghambay ang talinga, “Tungod ako hay bukon mata, bukon ako parte ng lawas,” sa matuod lang, siya hay parte gihapon ng lawas. 17 Kay kung ang bilog nga lawas ng tawo hay puro lang mata, pauno ang iya pagkabatì? Kag kung ang bilog nga lawas hay puro lang talinga, pauno ang iya pagpanimahò? 18 Pero wayà kita paghumana ng Dios nga tiyad inà, gingbutang niya ang iba-iba nga parte sa aton lawas sunò sa iya gusto. 19 Kung ang lawas hay isa lang ka parte, indì na inà matatawag nga lawas. 20 Ang matuod, madamò ang mga parte ng aton lawas, pero isa lang gid ka lawas.
21 Kag ang mata hay indì makahambay sa kamot, “Indì ko ikaw kahinangyan,” kag ang uyo indì da makahambay sa siki, “Indì ko ikaw kahinangyan.” 22 Sa matuod lang, ang mga parte ng lawas nga daw maluya hay kahinangyan ta gid. 23 Ang mga parte ng lawas nga daw bukon gid importante, aton ginadipara ng maayo; kag ang mga parte nga makahuhuyà nga indì dapat makità, aton da ini ginatabunan ning maayo. 24 Indì na naton kahinangyan nga humanon ini sa aton mga parte nga kaayo na siruon. Pero gingbutang ng Dios sa tamà nga lugar ang mga parte ng lawas, agud mataw-an ng dungog ang mga parte nga daw bukon gid importante. 25 Ginghuman ini ng Dios agud wayà may mag-iyaiya, kundì magbinuligan ang kada parte ng lawas. 26 Nganì kung ang isa ka parte hay nagaantos, ang tanan nga parte hay nagaantos da. Kag kung ang isa ka parte hay ginadayaw, ang tanan nga parte hay nalilipay da.
27 Ang gusto ko hambayon imaw ini: kita nga mga nagatuo hay imaw ang lawas ni Kristo kag ang kada isa sa aton hay parte ng iya lawas. 28 Kag sa ini nga lawas nga imaw ang iglesya, nagbutang ang Dios: una sa tanan, ng mga apostoles; ikaduha, mga propeta*; ikatuyo, mga manunudlò ng hambay ng Dios; pagkatapos mga miyughuman ning mga milagro, mga miyug-ayo ng mga may sakit, mga miyugbulig sa mga nagatuo, mga administrador kag mga miyughambay ng iban nga mga linggwahe nga wayà ninda nasayuri. 29 Nasayuran da nindo nga bukon kita tanan hay mga apostoles, o mga propeta, o mga manunudlò, o mga miyughuman ning mga milagro. 30 Kita tanan hay wayà da pagtaw-i ning abilidad sa pag-ayo ng may sakit, o paghambay sa iban nga linggwahe nga wayà nasayuri o paghambay kung ano ang gusto hambayon ng adto nga mga linggwahe. 31 Pero handuma gid nindo nga mabaton halin sa Dios ang mga importante gid nga mga abilidad.
Kag niyan itudlò ko sa indo ang pinakamaayo sa tanan nga paagi ng pagkabuhì.
13Ang Paghigugmà
1 Aber makahambay pa ako ng iban nga mga linggwahe ng mga tawo kag ng mga anghel, pero kung wayà ako paghigugmà sa akon isigkatawo, pareho lang ako sa tambor nga malingaw o bagtingan nga matingil. 2 Kag aber makabalità ako ng mensahe halin sa Dios kag makasayod ng tanan nga tinagò nga mga kamatuuran patì ang iba-iba nga mga kamayad kag bisan mapasaylo ko ang mga bukid tungod sa akon dakò nga pagtuo, pero kung wayà ako paghigugmà, wayà gid ako puyos. 3 Aber ipanao ko sa mga pobre ang tanan ko nga pagkabutang kag aber ihalad ko ang akon lawas para sunugon + 13:3 Lawas para sunugon : sa iban nga mga kopya ng Griego, lawas agud makapahambog. , kung wayà ako paghigugmà wayà gihapon ako puyos.
4 Ang tawo nga nagahigugmà hay mapinasensyahon, mabuot sa iya isigkatawo, bukon mailihon, bukon mahambog o hadakon, 5 bukon bastos, bukon maiyaiyahon sa kaugalingon nga kaayuhan, bukon madalì mahangit, bukon madinumuton sa salà ng iban, 6 wayà nalipay sa mga malain nga hinimuan kundì nalilipay sa kamatuuran, 7 permi mainantuson, permi may pagsalig, permi may paglaom kag permi matiniison.
8 Ang paghigugmà hay wayà gid katapusan, pero may katapusan ang mga pagbalità ng mensahe halin sa Dios kag ang mga paghambay sa iban nga mga linggwahe nga wayà nasayuri, patì ang mga pag-isplikar ng kamayad ng Dios. 9 Kay ang mga butang nga aton nasayuran patì ang aton pagbalità ng mensahe halin sa Dios hay bukon pa gid kumplito. 10 Pero pag-abot ng adlaw nga makumplito na ang tanan, maduduyà na ang bukon kumplito.
11 Nang ungà pa ako, ang akon paghambay, ang akon paghunahunà kag ang akon pang-intindi hay pareho ng ungà. Pero niyan nga may edad na ako, gingbayaan ko ang batasan ng pagiging ungà. 12 Sa niyan, daw nagasirò kita sa espiho nga malubog; pero magaabot ang adlaw nga maging klaro gid ang tanan. Niyan limitado ang aton nasasayuran; pero magaabot ang adlaw nga masasayuran ta ang tanan parti sa Dios, pareho ng pagkakilaya ng Dios sa aton.
13 Nganì, tuyo ka butang ang nagapadayon: ang pagtuo, paglaom kag paghigugmà. Pero ang paghigugmà gid ang labaw sa tanan.
14Ang Paghambay ng Linggwahe nga wayà Nasayuri
1 Nganì tinguhaa gid nindo ang paghigugmà, pero handuma da nindo nga mataw-an kamo ng mga abilidad halin sa Espiritu Santo, lalò na gid ang pagbalità ng mensahe halin sa Dios. 2 Ang tawo nga nagahambay sa iban nga linggwahe nga wayà niya nasayuri hay wayà nagapakig-istorya sa mga tawo kundì sa Dios, tungod ang mga tawo hay indì makaintindi sa iya. Ang Espiritu Santo imaw ang nakapahambay sa iya ng mga butang nga indì maintindihan ng mga tawo. 3 Pero ang nagabalità ng mensahe halin sa Dios hay nagahambay sa mga tawo agud makapalig-on sa inda pagtuo, makapakusog sa inda buot kag makapalipay sa inda kaugalingon. 4 Ang tawo nga nagahambay sa iban nga linggwahe nga wayà niya nasayuri hay nagapalig-on ng iya kaugalingon, pero ang nagabalità ng mensahe halin sa Dios hay nagapalig-on sa mga nagatuo. 5 Gusto ko kuntà kamo tanan hay makahambay sa iban nga linggwahe nga wayà nasayuri, pero mas maayo gid kung makabalità kamo ng mensahe halin sa Dios. Tungod ang tawo nga nagabalità ng mensahe halin sa Dios hay mas importante pa kaysa sa tawo nga nagahambay sa iban nga linggwahe, puyra lang kung ihambay da adtong iya gusto hambayon agud mapalig-on ang mga nagatuo.
6 Niyan, mga kauturan, ano baya ang mapupuslan nindo kung magkarà ako dirà sa indo kag maghambay sa iban nga linggwahe nga indì nindo maintindihan? Syempre wayà gid! Kahinangyan may ibalità ako sa indo sa gingpasayod ng Dios sa akon, o may iisplikar ako nga kamayad ng Dios, o may ibalità ako nga mensahe halin sa Dios, o may itudlò ako nga hambay ng Dios. 7 Bisan sa ihimplo ng mga instrumento nga wayà kabuhì pareho sa plawta o alpa, kung bukon klaro ang pagpatunog ng mga nota, pauno masayuran ng nagapamatì kung ano ang ginapatunog? 8 Kag bisan sa miyugtrumpeta ng mga sundalo, kung bukon klaro ang pagpatunog, wayà may magpreparar para sa gira. 9 Imaw da ini sa indo, kung nagahambay ka sa iban nga linggwahe nga indì maintindihan, pauno ang pagkaintindi ng nagapamatì ng imo ginahambay? Wayà gid puyos ang imo ginahambay. 10 Madamò ang mga linggwahe sa kalibutan kag ang kada isa hay may gusto hambayon. 11 Pero kung indì ko maintindihan ang ginahambay ng isa ka tawo kag indì da niya maintindihan ang akon ginahambay, magiging daw istranghero kami kag wayà kami may mabubuoy sa kada isa. 12 Nganì tungod nagahandom kamo nga makabaton ning mga abilidad nga halin sa Espiritu Santo, handuma gid nindo nga mabaton ang mga abilidad nga makapalig-on sa mga nagatuo.
13 Nganì ang tawo nga nagahambay sa iban nga linggwahe nga wayà niya nasayuri dapat magpangamuyò nga taw-an da siya ning abilidad nga ihambay kung ano ang gusto hambayon adto. 14 Kay kung nagapangamuyò ako sa iban nga linggwahe nga wayà ko nasayuri, bisan matuod nagapangamuyò ang akon espiritu, pero indì ini mapuslan ng akon hunahunà. 15 Nganì ano ang akon dapat humanon? Magapangamuyò o magakanta ako sa akon espiritu kag magapangamuyò o magakanta da ako nga maintindihan ng akon hunahunà. 16 Kung magpasalamat ka sa Dios sa imo espiritu lang kag indì maintindihan ng iban nga wayà adto nga abilidad, pauno sinda makahambay, “Matuod gid!” sa imo pagpasalamat? Kay wayà nganì sinda makaintindi kung ano ang imo ginahambay. 17 Bisan ang imo pagpasalamat sa Dios hay kaayo-ayo, ang inda pagtuo hay indì mapalig-on.
18 Nagapasalamat ako sa Dios nga wayà may makalabaw sa akon kung parti sa paghambay ng iban nga mga linggwahe nga wayà nasayuri. 19 Pero sa mga pagtipon-tipon ng mga nagatuo, mas maayo pa maghambay ako ng lima lang ka hambay nga maintindihan, agud matudluan ko sinda, kaysa sa libo-libo ka hambay nga indì maintindihan.
20 Mga kauturan, indì ko gusto nga maghunahunà kamo pareho ng ungà. Syempre, kung parti sa malain, maging pareho kamo sa ungà nga wayà nakasayod ng malain. Pero sa indo hunahunà, maging maguyang kamo. 21 Nganì isipa ang ginahambay ng Kasulatan, naghambay ang Ginoo,
“Magahambay ako sa ini nga mga tawo paagi sa iba-iba nga mga linggwahe kag paagi sa mga bàbà ng mga taga-iban nga lugar,
pero indì gid sinda magpamatì sa akon.” † 14:21 Isaias 28:11-12
22 Nganì ang paghambay sa iban nga linggwahe nga wayà nasayuri hay bukon tandà para sa mga nagatuo kundì para sa mga wayà nagatuo. Pero ang pagbalità ng mensahe halin sa Dios hay bukon tandà para sa mga wayà nagatuo, kundì para sa mga nagatuo. 23 Nganì, kung magtipon-tipon ang mga nagatuo kag kung tanan kamo maghambay sa mga linggwahe nga wayà nasayuri kag may mga nagatambong nga wayà pa nagatuo o wayà nakasayod kung ano ang indo ginahuman, indì ba arà sinda maghambay nga mga buang kamo? 24 Pero kung tanan kamo magbalità ng mensahe halin sa Dios kag may nagatambong nga wayà pa nagatuo o wayà nakasayod kung ano ang indo ginahuman, masasayuran niya nga siya galì hay makasasalà tungod sa tanan nga iya nabatian. 25 Mabibisto niya patì ang mga sikreto nga iya ginahunahunà, nganì magaluhod siya nga nagahinuysoy kag magasamba sa Dios. Kag makakahambay siya nga ang Dios hay yarà gid sa indo!
Ang Tamà nga Paagi sa Pagsamba
26 Nganì, mga kauturan, imaw ini ang dapat nindo humanon kung magtipon-tipon kamo: ang iban magkanta, ang iban magtudlò, ang iban magbalità ng gingpasayod ng Dios sa iya, ang iban maghambay sa linggwahe nga wayà nasayuri kag ang iban hay maghambay kung ano ang gusto hambayon ng adto nga linggwahe. Kag ang tanan nga ginahuman nindo, himua nindo para sa pagpalig-on sa mga nagatuo. 27 Kung igwa maghambay sa linggwahe nga wayà nasayuri, dapat duha lang o tuyo ang maghambay, pero dapat hay ilis-ilis kag kahinangyan igwa ning maghambay kung ano ang gusto hambayon adto. 28 Pero kung wayà gid may maghambay kung ano ang gusto hambayon, dapat maghipos sinda kag maghambay na lang sa inda kaugalingon kag sa Dios. 29 Kung igwa sa indo may abilidad sa pagbalità ng mensahe halin sa Dios, tuguti nindo nga maghambay ang duha o tuyo. Kag ang iban hay magpamatì kag isipon gid maayo kung halin sa Dios ang inda ginahambay. 30 Niyan, kung may inughambay nga gingpasayod ng Dios sa isa sa mga nagapungkò didto, dapat maghipos ang una nga nagahambay agud makahambay da ang iban. 31 Sa ini nga paagi, tanan kamo hay makailis-ilis balità ng mensahe halin sa Dios, agud ang tanan hay makatuon kag magakusog ang pagtuo. 32 Ang propeta nga nagabaton ng ini nga abilidad hay dapat magpugong sa paggamit ini. 33 Kay ang Dios wayà nagatao ng kagulo kundì katawhayan.
Kung parti sa mga babayi, himua nindo ang ginahuman ng mga balaan nga tawo ng Dios sa tanan nga iglesya. 34 Dapat maghipos ang mga babayi sa indo mga pagtipon-tipon kay wayà sinda ginatuguti nga maghambay. Dapat magpasakop sinda sa otoridad pareho sa nakasulat sa kasuguan ng mga Judio. 35 Kag kung ang babayi hay may gusto nga matun-an, maghuyat siya nga makabalik sa inda kag didto sa inda bayay makapangutana siya sa iya asawa, tungod makahuhuyà nga maghambay ang babayi sa pagtipon-tipon ng mga nagatuo.
Ang Kabilugan nga mga Bilin parti sa Pagsamba
36 Ano, nagahunahunà ba kamo nga ang hambay ng Dios naghalin sa indo? O kamo lang ba ang nakabaton ini? 37 Kung igwa sa indo nagahunahunà nga siya hay propeta o ginatuytuyan ng Espiritu Santo, dapat kilayahon niya nga ang akon mga ginasulat sa indo hay sugò mismo ng Ginoo. 38 Kag kung igwa ng wayà nagakilaya sa ini nga akon ginahambay, ayaw da nindo siya pagkilay-a!
39 Nganì mga kauturan ko kay Kristo, maghandom gid kamo nga makabalità ng mensahe halin sa Dios kag ayaw nindo pagpunggi ang iban nga nagahambay sa mga linggwahe nga wayà nasayuri. 40 Pero himua nindo ang tanan sa tamà kag may kaayusan nga paagi.
15Ang Pagkabanhaw ni Kristo
1 Mga kauturan, gusto ko ipadumdom sa indo ang Maayong Balità nga akon gingpasayod sa indo. Ini hay ang gingbaton nindo kag hasta niyan imaw da ang indo ginatindugan. 2 Paagi sa ini nga Maayong Balità, maluluwas kamo kung ginapanghawiran gid nindo maayo ang akon gingpasayod sa indo, puyra lang kung bukon matuod ang indo ginatuuhan. 3 Gingtudlò ko sa indo ining pinakaimportante nga mga butang nga gingtudlò sa akon: si Kristo hay namatay agud mapatawad ang aton mga salà, ini hay natabò sunò sa Kasulatan. 4 Ginglubong siya kag nabanhaw sa ikatuyo ka adlaw, sunò da sa Kasulatan. 5 Kag nagpakità siya una kay Pedro kag pagkatapos hay sa dose nga apostoles. 6 Pagkatapos nagpakità da siya isa ka beses sa mga kauturan nga sobra 500. Kag kadamuan sa inda hay buhì pa niyan, pero ang iban hay patay na. 7 Pagkatapos nagpakità da siya kay Santiago* kag sa tanan nga apostoles.
8 Sa katapusan nagpakità da siya sa akon. Ako hay pareho sa lapsag nga ging-ungà nga bukon pa oras. 9 Kay ako ang pinakamababà sa mga apostoles kag indì nganì angay nga tawagon nga apostol, tungod ginghingabot ko ang mga nagatuo sa Dios. 10 Pero sa kaluoy ng Dios sa akon, niyan apostol na ako. Kag wayà may makahambay nga wayà puyos ang kaluoy ng Dios nga gingtao sa akon, tungod ang matuod, mas madamò ang akon gingpangabudlayan kung ikumpara sa nahuman ng akon kapareho nga mga apostoles. Pero bukon sa akon kaugalingon, kundì tungod sa kaluoy ng Dios. 11 Pero wayà deperensya kung ako o sinda ang nagatudlò sa indo, ang importante hay pareho ang amon ginawali kag pareho da ang indo ginatuuhan.
Ang parti sa Pagkabanhaw ng mga Nagatuo
12 Kung ginawali sa indo nga nabanhaw si Kristo halin sa mga namatay, basì ang iban dirà sa indo hay nagahambay nga wayà pagkabanhaw? 13 Kung wayà pagkabanhaw, gusto hambayon si Kristo hay wayà da kuntà nabanhaw. 14 Kag kung wayà nabanhaw si Kristo, wayà kuntà puyos ang amon pagwali kag wayà da puyos ang indo pagtuo. 15 Bukon lang inà, kundì ang gusto hambayon nagapinusong kami sa amon pamatuod parti sa Dios, kay nagpamatuod kami nga gingbanhaw niya si Kristo. Kag wayà kuntà niya gingbanhawa si Kristo, kung indì da pagabanhawon ang mga namatay. 16 Kay kung wayà pagkabanhaw ang mga patay, wayà da kuntà nabanhaw si Kristo. 17 Kag kung si Kristo hay wayà nabanhaw, ang indo pagtuo hay wayà puyos kag wayà pa kuntà kamo napatawad sa indo mga salà. 18 Kag ang gusto pa hambayon, ang mga nagatuo kay Kristo nga nagkamatay na hay gingparusahan na sa impyerno. 19 Kung ang aton paglaom kay Kristo hay para lang sa aton kabuhì diri sa kalibutan, kita ang pinakamakaluluoy sa tanan nga tawo.
20 Pero ang matuod, nabanhaw si Kristo kag imaw ini ang garantiya nga pagabanhawon da ang mga namatay. 21 Tungod sa isa ka tawo, nag-abot ang kamatayon sa tanan nga tawo, nganì tungod da sa isa ka tawo, mabanhaw ang mga namatay. 22 Kung ang tanan nga tawo mamatay tungod sa aton relasyon kay Adan, tungod da sa aton relasyon kay Kristo kita tanan hay mababanhaw. 23 Ang pagkabanhaw hay may iba-iba nga tyempo. Ang una gid nga nabanhaw hay si Kristo. Pagkatapos pagbalik niya, mabanhaw da ang iya mga gingpilì. 24 Kag pagkatapos magaabot ang katapusan. Perdihon niya ang tanan nga nagaharì, nagadumaya kag tanan nga igwa gahom kag itugyan niya ang paghaharì sa Dios nga Amay. 25 Kay dapat magharì si Kristo hasta mapasukò ng Dios sa iya ang tanan niya nga kaaway. † 15:25 Salmo 110:1 26 Ang katapusan gid nga kaaway nga duyaon hay ang kamatayon. 27 Ginahambay ng Kasulatan nga gingpasakop ng Dios kay Kristo ang tanan nga butang. † 15:27 Salmo 8:6 Pero syempre bukon ini gusto hambayon nga patì ang Dios nga nagpasakop ng tanan kay Kristo hay kaibahan da. 28 Kundì kung ang tanan hay gingpasakop kay Kristo, si Kristo nga Ungà ng Dios hay magapasakop da sa Dios nga nagpasukò ng tanan sa iya, agud ang Dios imaw na ang magagahom sa tanan.
29 Niyan may mga tawo nga nagapabawtismo para sa mga namatay. Dì ano ang puyos ng inda ginahuman kung indì lang da pagabanhawon ang mga patay? Basì nagapabawtismo pa sinda para sa mga namatay? 30 Kag para sa amon, kung wayà pagkabanhaw, ano ang amon mabubuoy sa mga peligro nga amon naagihan? 31 Mga kauturan, kung pauno kamatuod nga ginaatubang ko kada adlaw ang peligro ng kamatayon, matuod da nga ginapahambog ko kamo tungod sa indo pagpakig-isa kay Kristo Hesus nga aton Ginoo. 32 Nahugaan gid ako diri sa Efeso, tungod nagakontra sa akon ang mga tawo nga pareho sa mapintas nga mga sapat. Pero kung indì pagabanhawon ang mga namatay, wayà kuntà ako may mabuoy sa ini nga mga pag-antos ko sunò sa panirò ng tawo. Mas maayo pa nga sundon ta na lang ang hambayanon nga,
“Magkaon kita kag mag-inom hasta gusto naton,
kay basì kung mamatay na kita buwas.” † 15:32 Isaias 22:13
33 Indì kamo magpadayà sa tiyad inà nga mga ginahambay kay “kung magkinaibahan kamo sa mga malain nga tawo, magapalain ini sa indo maayo nga batasan.” 34 Maghunahunà na kamo ng tamà kag bayai na nindo ang pagpakasalà. Ginahambay ko ini sa indo agud mapahuyà kamo, kay ang iban sa indo hay wayà gid nakakilaya sa Dios.
Ang Lawas sa Pagkabanhaw
35 Niyan, siguro may magpangutana kung pauno banhawon ang mga patay kag kung ano nga klasi ng hitsura magakaigwa sinda. 36 Ano ba nga pangutana inà! Yari ang akon sabat sa inà nga tawo nga wayà gid may nasayuran: kung magtanom kita ng isa ka binhì sa dutà, inà nga binhì hay malunot anay ang panit bago magtubò. 37 Kag bisan ano nga binhì ang imo itanom, halimbawà ang binhì ng trigo o ang iban pa nga klasi ng mga binhì, ang korte ng binhì hay bukon pareho ng hitsura ng tanom pag nagatubò na ini. 38 Pero ang hitsura ini hay gingtao ng Dios sunò sa iya kabubut-on kag kada binhì hay may iba-iba nga hitsura kung magtubò. 39 Imaw da ang lawas ng tanan nga may kabuhì, kay ang mga lawas hay wayà da nagapare-pareho. Iba ang lawas ng mga tawo kag iba da ang lawas ng mga hayop, iba ang lawas ng mga pispis kag iba da ang lawas ng mga isdà. 40 Iba-iba ang ginghuman ng Dios diri sa dutà kag didto sa langit kag ang tanan nga iya ginghuman hay kaayo-ayo. Pero ang kaayo ng mga butang nga yadto sa langit hay iba kaysa sa kaayo ng mga butang diri sa dutà. 41 Iba ang kaayo ng adlaw kag iba da ang kaayo ng bulan. Ang mga bituon hay may iba da nga kaayo. Kag bisan pa nganì ang mga bituon hay iba-iba ang inda kaayo.
42 Imaw da kung pagabanhawon na ang mga namatay. Ang ginalubong nga lawas hay malulunot, pero kung mabanhaw na, indì na gid ini malunot hasta san-o. 43 Ang ginalubong nga lawas malaw-ay siruon kag maluya, pero kung banhawon na, ini hay kaayo-ayo kag makusog. 44 Ang ginalubong nga lawas hay dutan-on, pero kung banhawon na, ini hay maging langitnon nga lawas. Kay kung may dutan-on nga lawas, may langitnon da nga lawas. 45 Kay ginahambay ng Kasulatan, “Ang una nga tawo nga si Adan hay gingtaw-an kabuhì.” † 15:45 Gingtunaan 2:7 Pero ang ulihi nga Adan nga imaw si Kristo hay naging espiritu nga nagatao kabuhì. 46 Bukon ang langitnon nga lawas ang una nga gingtao sa aton kundì ang dutan-on nga lawas kag pagkatapos ang langitnon nga lawas. 47 Ang una nga tawo nga si Adan hay dutan-on. Ginghuman siya halin sa dutà. Pero ang ikaduha nga tawo nga imaw si Kristo hay halin sa langit. 48 Ang mga lawas nga dutan-on hay pareho gid sa lawas ng tawo nga ginghuman halin sa dutà; pero ang mga lawas nga langitnon hay pareho gid sa lawas ng tawo nga halin sa langit. 49 Nganì kung pauno nga ang aton lawas hay pareho kay Adan nga halin sa dutà, magaabot gid ang adlaw nga ang aton lawas hay maging pareho da kay Kristo nga halin sa langit.
50 Mga kauturan, ang gusto ko hambayon imaw ini: ining aton lawas nga dutan-on hay indì puydi magbaton panublion sa gingharian ng Dios. Ining lawas nga malulunot hay indì makapanublì ng kabuhì nga wayà katapusan.
51 Pamatì kamo kay balitaan ko kamo ng ini nga kamatuuran nga wayà gingpasayod nang una: indì kita tanan mamatay, pero bag-uhon ng Dios ang aton lawas tanan. 52 Ini hay gulpi lang matabò, sa isa lang ka pisok ng mata. Pagtunog nang ulihi gid nga trumpeta, banhawon nga daan ang mga namatay kag taw-an lawas nga indì na malunot. Kag kita nga buhì pa hay bag-uhon da ang aton mga lawas. 53 Kay ining lawas nga nalulunot kag namamatay hay kahinangyan bayluhan ng lawas nga indì na malunot kag indì na mamatay. 54 Nganì kung ining lawas nga nalulunot kag namamatay hay mabayluhan na ng indì malunot kag indì mamatay, matutuman na ang ginahambay ng Kasulatan,
“Gingduyà na ang kamatayon!
Ang pagdaog hay sigurado na!” † 15:54 Isaias 25:8
55 “O kamatayon, naperdi na ikaw!
Wayà na ang imo dalit!” † 15:55 Hosea 13:14
56 Ang dalit ng kamatayon hay ang salà kag may gahom ang salà tungod may Kasuguan. 57 Pero salamat sa Dios tungod paagi sa ginghuman ng aton Ginoong Hesu-Kristo, gingtaw-an niya kita pagdaog sa salà kag kamatayon! 58 Nganì, mga pinalanggà ko nga kauturan kay Kristo, magpakalig-on kamo kag indì gid magduha-duha sa indo pagtuo. Magpakahugod kamo sa ginapahuman sa indo ng Ginoo, kay nasasayuran nindo nga may puyos gid ang indo mga pagpangabudlay para sa Ginoo.
16Ang Bulig para sa mga taga-Judea
1 Kung parti sa indo inugbulig sa mga balaan nga tawo ng Dios didto sa Judea, himua da nindo ang akon gingsugò sa mga nagatuo sa Galacia. 2 Kada Dominggo, + 16:2 Sa Griego, ini hay ang una nga adlaw ng simana. ang kada isa sa indo hay maglain na ning kantidad sunò sa indo kinità. Pagkatapos taguon nindo ini agud pag-abot ko dirà, preparado na ang indo inugtao. 3 Pag-abot ko dirà, suguon ko sa Jerusalem ang mga tawo nga indo gingpilì para magdaya ng indo mga bulig kag ng akon sulat nga magapakilaya sa inda. 4 Pero kung kahinangyan gid nga magkadto da ako didto sa Jerusalem, day-on ko na lang sinda.
Ang Plano ni Pablo
5 Paghalin ko sa probinsya ng Macedonia, makarà ako dirà sa Corinto kay plano ko nga maagi sa Macedonia. 6 Basì kung magadugay ako dirà sa indo kag posible nga dirà na ako magpaligad ng tiglalamig, agud mabuligan nindo ako sa akon mga kahinangyanon sa akon pagbyahe kung diin man ako makadto. 7 Indì ko gusto nga mag-agi ako sa indo ng madalì lang, kundì gusto ko nga kung yarà na ako sa indo, makatinir ako ning madugay, kung itugot ng Ginoo.
8 Pero niyan matinir anay ako diri sa Efeso hasta sa adlaw ng Pentecostes*, 9 tungod madamò diri ang gusto magpamatì ng akon ginatudlò nga Maayong Balità kag nagapati ako nga madamò ang magatuo diri, bisan madamò ang nagakontra.
10 Kung mag-abot dirà si Timoteo, abiabiha nindo siya agud indì siya matahap sa indo, kay pareho da siya sa akon nga nagapangabudlay sa Ginoo. 11 Nganì tahura nindo siya. Kag kung maghalin na siya dirà, buligi da nindo siya sa iya mga kahinangyanon sa iya pagbyahe agud makabalik siya diri sa akon. Ginapaabot ko siya kaibahan ng iban pa nga mga kauturan kay Kristo.
12 Kung parti sa aton utod nga si Apolos, gingpangabay ko gid siya nga magbisita dirà sa indo kaibahan ng iban nga mga kauturan kay Kristo. Pero bukon pa siya niyan sigurado nga makakarà dirà. Makarà lang ugaling siya dirà kung may opurtunidad na siya.
Ang Katapusan nga mga Bilin
13 Magbantay kamo permi kag magpakalig-on sa indo pagtuo kay Hesu-Kristo. Magpakaisog kamo kag magpakusog. 14 Kag aber ano ang indo ginahuman, himua nindo inà nga may paghigugmà.
15 Mga kauturan, nasayuran nindo nga ang una gid nga mga nagatuo dirà sa Acaya hay wayà iban kundì si Stefanas kag ang iya pamilya. Ginghalad ninda ang inda kaugalingon para magserbisyo sa mga balaan nga tawo ng Dios. Imaw inà nga nagapangabay ako sa indo 16 nga magpasakop kamo sa inda kag patì da sa tanan nga pareho sa inda nga nagapangabudlay para sa Ginoo.
17 Nalipay gid ako pag-abot nina Stefanas, Fortunatus kag Acaicus. Kay bisan wayà kamo diri, yari sinda, nganì nahuman ninda sa akon ang indì nindo mahuman. 18 Ginapakusog ninda ang akon tagipusuon kag patì da ang indo. Ang mga tawo nga pareho sa inda hay dapat pasalamatan sa inda mga ginahuman.
19 Ang mga nagatuo diri sa probinsya ng Asia hay nagapangamusta sa indo. Sina Aquila kag Priscila kag ang mga nagatuo nga nagatipon sa inda bayay sa pagsamba sa Dios hay nagapangamusta gid sa indo sa pangayan ng Ginoo. 20 Nagapangamusta da sa indo ang tanan nga kauturan kay Kristo diri.
Magkinamustahan kamo bilang mag-utod kay Kristo. + 16:20 Magkinamustahan… kay Kristo : sa literal, magkinamustahan… nga may balaan nga harò.
21 Ako mismo si Pablo ang nagasulat ini nga pagpangamusta: Kamusta sa indo tanan.
22 Kabay pa nga parusahan ng Ginoo ang bisan sin-o nga wayà nagahigugmà sa iya.
O Ginoo, magbalik ka na!
23 Kabay pa nga mabaton nindo ang grasya ni Ginoong Hesus.
24 Ginahigugmà ko kamo tanan sa aton pagpakig-isa kay Kristo Hesus. Kabay pa.