Lačho lafi taro Luka
Kava si Lačho lafi savo pisisada manuš palo alav Luka, savo sasa doktori, misionari savo phirda e apostolesa e Pavlesa thaj ni sasa Jevrejo. Kava lil sikavol e Isuseso bijandipe, leso džuvdipe, sikajipe, čudesura thaj meripe ko krsto, uštipe tare mule thaj leso vazdipe ko nebo. Jekh tare glavno tema kale Lačhe lafesi si kaj o Isus pherol e obećanjura save o Dol dija e Izraelese ano Purano Savez kaj o Radosno haberi naj samo e Jevrejenđe nego i paše manuša save naj Jevreja. Ane kava lil taro Lačho lafi sikada tare but teme, gothe uključil pe i molitva, o Sveto Duxo, radujipe, zahvalnost thaj e pare. Kava lil gija sikavol sar o Isus sastarda thaj oprostisada bute manušenđe, gothe si kola so sesa but nasvale il opsednutime benđencar, čore, bezehale, čhudime manuša thaj but džuvlja. O Luka kava pisisada, khatende paše o 65 berš palo Hrist.
1O Luka bičhalol lil e Teofilese tare Isuseso džuvdipe
1Mangleja Teofile, sar so džane, but džene lije te pisin tar okova so sasa, so o Dol obećisada prekale prorokura, a ćerdilo maškar amende. 2Pisisade amenđe kola save korkore dikhlje vadži tare anglune đivesa thaj ćerdile sluge e Devlese Lafese, 3gija i me, mangleja Teofile, tuće pisiv sa redasa, golese so sa taro anglunipe ispitujisadem. 4Gija ka ave uverimo kaj okova so sikade tut tare Hristeso džuvdipe si čačipe.
O meleko vaćarol taro bijandipe e Jovaneso e Krstiteljeso
5Ano vreme e Irodeso o caro e Judejako sasa nesavo svešteniko tare Avijinaso redo,1,5 O Avija sasa šorutno tar kaja grupa sveštenikura thaj sa von sesa kuštika (čhave) e Aaronese, savo sasa angluno izraelsko svešteniko (dikh 2. Dnev 24). akhardola Zaharija thaj lesi romni sasa taro pleme e Aaroneso, savi akhardola Jelisaveta. 6Solduj džene sesa čačutne anglo Dol thaj živisade palo vaćaripe thaj palo zakono e Gospodeso bizo nisavo bilačhipe. 7Len naj sasa čhave, golese kaj i Jelisaveta naštine te ačhol khamni, a solduj džene sesa već purane.
8Jekh đive, o Zaharija kandija e Devle ano Hram golese kaj palo dužnost sasa leso redo, 9kaj palo adeti e sveštenikurengo birisade le barbutosa te džal e Devlese te kadil ano Svetište e Gospodeso.1,9 E sveštenikura trubuje te phabaren mirišljavo tamjano sar anipe (prinos) e Devlese svako sabalje thaj rat ko oltari savo si posebno andre ano Hram.10Thaj kana o Zaharija dija te kadil ano Hram, but manuša sesa avral thaj molisajle e Devlese.
11Tegani e Zaharijase sikadilo o meleko e Gospodeso savo ačhilo ki desno rig taro oltari e kadimaso. 12Kana o Zaharija dikhlja le, but darajlo.
13Al o meleko vaćarda lese: “Ma dara, Zaharije! Golese kaj ći molitva sasa šundi. Ći romni i Jelisaveta ka bijanol murše thaj tu ka de le alav Jovan. 14Tu ka ave radosno thaj baxtalo thaj but džene ka aven blagoslovime lese bijandimasa. 15Golese kaj ka avol baro anglo Gospod thaj ni ka pijol mol thaj zuralo pijipe thaj ka pherdol e Svetone Duxosa dok si ano vođi pe dako. 16O Jovane bute čhaven e Izraelese ka iril anglo Gospod, lengo Dol. 17Vov ka džal anglo Gospod sar manuš savo anol o haberi ano Duxo thaj ano zuralipe sar o Ilija o proroko. Ka miril e ile e dadenđe premale e čhave thaj okola so ni šunen e Devle te aven gođaver sar e manuša save ćeren kova so o Dol phenol kaj si šukar. Sa kava ka ćerol te pripremil e manušen te šaj aven spremna e Gospodese avimase.”
18O Zaharija vaćarda e melekose: “Pale soste me gova ka džanav? Golese kaj sem purano thaj mi romni si bute beršenđi.”
19O meleko phenda lese: “Me sem o Gavrilo savo ačhav anglo Dol.1,19 savo ačhav anglo Dol Ano original ačhol: “save ačhen anglo Dol”. Kava si phendo sar ukor e Zaharijase. Prisutnost e Gavriloso, savo avol taro Dol, bi trubula te avol dovoljno dokaz e Zaharijase. Bičhaldo sem te vaćarav tuće kava lačho lafi. 20Ak, ka ave laloro thaj ni ka vaćare dži gova đive dži kaj sa gova ni ćerdol, golese so ni pačajan an me lafura save ka pherdon ano pravo vreme.”
21Thaj avral e manuša ađućarde e Zaharija thaj čudisajle sose gaći majisajlo ano sveto than e Hrameso. 22A kana iklilo o Zaharija naštine te vaćarol. Vov dija len znakura golese kaj sasa laloro thaj e manuša haljarde kaj dikhlja dičhipe dži kaj sasa ano sveto than e Hrameso.
23Kana nakhle e đivesa tar leso kandipe ano Hram, o Zaharija đelo čhere. 24Pale kala đivesa ačhili khamni i Jelisaveta lesi romni thaj ni iklili avral pandž čhon1,24 Pale pandž čhon ka pindžarol kaj si khamni. thaj vaćarda: 25“Gija ćerda manđe o Gospod ane kala đivesa kaj pelo lese žal manđe! Uljarda mandar kaja ladž maškare manuša kaj ni sasa ma čhave.”
O meleko vaćarol taro bijandipe e Isuseso
26Kana i Jelisaveta sasa šovto čhon khamni, o Dol bičhalda e meleko e Gavrilo ano cikno foro Nazaret ani Galileja 27ki jekh čhej Marija savi sasa mangli romese e Josifese savo sasa tari kuštik e carosi e Davidesi. 28Kana o meleko o Gavrilo avilo late, phenda: “Av radosno, tu so arakhljan milost. O Gospod si tusa. [Blagoslovimi san maškare džuvlja!]”
29A voj kaj dikhlja e meleko darajli tare lafura lese thaj dija gođi savo sasa kava pozdrav. 30Thaj phenda laće o meleko: “Ma dara, Marija! Golese kaj arakhljan milost anglo Dol.1,30 arakhljan milost anglo Dol Idiom “naći milost” značil te ave pozitivno prihvatimo nekastar: “O Dol odlučisada te dol tut po milost” li “O Dol sikavol po ljubaznost.” 31Ak, ka ačhe khamni, ka bijane čhave thaj ka de le alav Isus.1,31 Alav “Isus” značil: o Gospod spasil.32Vov ka avol baro thaj ka akhardol Čhavo Embareso. O Gospod o Dol, ka dol le autoritet te vladil sar caro, sar o David, leso paradad. 33Vov ka caruil ane kuštika e Jakovese sa e đivesa thaj lese carstvose ni ka avol krajo.”
34Tegani i Marija pučlja e meleko: “Sar ka avol gova kana sem me vadži čhej?”
35O meleko o Gavrilo vaćarda laće: “O Sveto Duxo ka avol pe tute thaj o zuralipe e Embareso ka učharol tut. Golese kaj gova so ka bijandol ka avol sveto thaj ka akhardol Čhavo e Devleso. 36Ak, ći bibi i Jelisaveta ačhili khamni ane purane berša i ka bijanol murše. E manuša vaćarde kaj voj naštine te ačhol khamni, al akana si šov čhon khamni. 37Golese kaj o Dol šaj sa so phenol!”
38I Marija phenda: “Ake i me sem sluškinja e Gospodaresi. Nek avol palo ćiro lafi!” Thaj o meleko đelo latar.
I Marija džal te dičhol e Jelisaveta
39A i Marija pale gola đivesa spremisajli thaj siđarda ani bregali phuv ano foro e Judejako. 40Kana resli odori, đeli ano čher e Zaharijaso thaj pozdravisajli e Jelisavetasa. 41Thaj kana i Jelisaveta šunda o pozdrav e Marijako, čhelda o čhavo ane lako vođi thaj i Jelisaveta pherdili Svetone Duxosa. 42Ane sa o glaso vaćarda e Marijaće: “Emblagoslovimi san maškare sa e džuvlja thaj blagoslovimo o čhavo ane ćiro vođi. 43Kotar manđe kava čast kaj tu i dej me Gospodaresi aviljan ke mande? 44Golese dikh, kana šundem ćiro pozdrav ane mingre kana, čhelda o čhavoro ane mingro vođi. 45Blago tuće so pačajan kaj ka ćerdol kova so vaćarda tuće o Gospod!”
I Marija slavil e Devle
46Tegani i Marija vaćarda:
“Slavil mi duša e Gospode!
47Mo duxo veselil pe ano Dol, ane mingro Spasitelji,
48so sasa milostivno e poniznone sluškinjaće.
Golese dikh, od akana ka akharen man blagoslovimi sa e manuša.
49Golese so ćerda manđe but šukaripe o Zuralo Dol,
sveto si leso alav!
50Vov si milostivno sa e manušenđe tare sa e kuštika,
kolenđe save daran lestar.
51Sikada po zuralipe pe vastesa,
čhudija e barikanen ane lenđe ponosna mislura.
52Čhudija e vladaren taro lengo tron,
thaj vazdija e teljarden.
53E bokhalen čaljarda šukarimasa,
thaj e barvalen mukhlja čuče vastencar.
54Pomožisada e Izraele, ćire sluga,
te dol pe gođi taro milost,1,54 O Dol našti bistrol. Kana o Dol “dol pe gođi”, gova si idiom savo značil kaj o Dol delujil ko temelji ke okova so obećisada. Kava vaćarol tare Devleso obećanje e Avraamese (“golese so obećisada amare kuštikenđe kaj ka avol milosrdno”).
55sar so obećisada amare kuštikenđe,
e Avraamese thaj lese semese dži ko poslednjo đive.”
56I Marija bešli e Jelisavetasa paše trin čhon thaj pale gova irisajli čhere.
Bijandilo o Jovane o Krstitelj
57A i Jelisavetaće avilo o sato te bijanol thaj bijanda čhave. 58Kana šunde laće pašutne thaj lačhi familija kaj o Gospod sikada laće baro milost, radujisajle lasa.
59Thaj kana o čhavoro sasa ohtoto đive, avile te ćeren le suneti thaj manglje te den le alav Zaharija. 60Al i Jelisaveta vaćarda: “Na, leso alav ka avol Jovan!”
61Von phende lačhe: “Naj tut khoni ani ćiri familija gole alavesa!” 62Tegani pučlje e dade e Zaharija vastencar sar bi vov manđola te avol leso alav. 63Thaj o Zaharija manglja khanči pe soste šajine te pisil thaj pisisada: “Jovan ka avol leso alav.” Thaj savore čudisajle. 64Tare jekh drom o Zaharija lija te vaćarol thaj lija te slavil e Devle.
65I dar e Devlesi avili ane sa e pašutne lenđe thaj ki sa i bregali Judeja šundilo kava so sasa. 66Savore dije gođi tar gova:1,66 Ano orginal ačhol: čhute ano ilo “So ka avol tar kava čhavo? Golese so o va e Gospodeso sasa pe leste.”1,66 o va e Gospodeso sasa pe leste Izraz “va e Gospodeso” odnosil pe pe Gospodeso zuralipe. “E Gospodeso zuralipe sasa lesa” il “O Gospod ćerda ane leste zurale”.
O Zaharija prorokujil taro po čhavo o Jovane thaj taro Mesija
67O Zaharija, o dad e Jovaneso, pherdilo e Svetone Duxosa thaj prorokuisada:
68“Blagoslovimo o Gospod o Dol e Izraeleso
so avilo thaj ikalda pe1,68 ikalda pe “poćinda, otkupisada” manušen!
69Vazdija amenđe e zurale Spasitelje,1,69 e zurale Spasitelje Ano original ačhol: “šing spasenja amenđe”. I šing e životinjenđi sasa simboli taro blagoslovimo zuralipe te branin pe. O Mesija vaćarol vov si sar i šing savi isi la zuralipe te spasil o Izrael sar “savo šaj te spasil amen”.
tari kuštik e Davidesi1,69 Ano original ačhol: “ano čher lese slugasi e Davidese”. E Davideso “čher” kate sikavol lese familija, tačno, lese kuštika: “ani familija lese slugasi e Davidesi” li “savo si tari kuštik tar leso kandino o David”. pire slugasi,
70sar so vaćarda ano purano vreme
andare muja tare sveta prorokura pire,
71kaj ka ikalol amen tare amare dušmanura
thaj tare vasta1,71 vasta predstavil zuralipe save bilačhe manuša koristin protiv e Devleso narodo. savorenđe save mrzin amen.
72Sasa milosno amare kuštikenđe,
thaj ispunisada po sveto savez1,72 Ano original ačhol: “Savez” dikh: Ps 106,45–46,
73savez savo dija e Avraamese amare paradadese,
74te ikala amen tare vasta amare dušmajenđe,
thaj te kanda e Devle bizi dar,
75ano svetost thaj ano pravednost angle leste sa dok sam džuvde.
76A tu, Jovane mo čhavo, ka akhardo proroko Embareso
golese kaj ka dža anglo Gospod te ćere leso drom.
77Ka sikave lese manušen sar te pindžaren o spasenje
prekalo oproštenje tare lenđe grehura.
78Golese so si e Devleso ilo šukar,
ka avol o svetlost1,78 svetlost Svetlo si često metafora pašo čačipe. Kate vaćarol pe taro duxovno čačipe savo o Spasitelj ka dol sar iklipe e khameso savo sikadol ki phuv. DikhMal 4,2. pe amende sar nevi sabalin,
79te svetlil kolenđe so si ano kalipe1,79 kalipe Kate si i tama metafora pašo odsutnost taro duxovno čačipe. Kate e manušenđe savenđe nedostajil duxovno čačipe vaćarol sar te phene bešen ano kalipe: “manuša save ni džanen o čačipe”. thaj ani sena e merimasi,
a amare pingre ka phiren ko drom taro mir.”1,79 drom taro mirsi metafora pašo džuvdi pe savo anol dži gova sar manuš te avol le mir e Devlesa: “te avol mirno an po džuvdipe” il “te phire ko drom savo inđarol ko mir”.
80A o čhavoro o Jovane barilo thaj zurajlo duxosa. Kana barilo, đelo ani pustinja sa dži kaj ni iklilo angle Izraelcura te vaćarol o Lafi e Devleso.
2E Isuseso bijandipe
1Ane gola đivesa kana bijandilo o Jovane o Krstitelj, iklilo o vaćaripe e caroso e Avgustineso te popisin pe sa e manuša ano Rimsko carstvo. 2Kava sasa angluno popis kana o Kvirinije vladisada e Sirijasa. 3Thaj savore pojdisade te pisin pe alava ko spisko, ko foro kaj bešle lenđe kuštika.
4Gija o Josif tari familija tari kuštik e Davidesi, pojdisada taro Nazaret, so si ani Galileja, ane Davideso foro savo akhardol Vitlejem savo si ani Judeja,2,4 VitlejemIako o Vitlejem sasa cikno foro, gothe o caro o David sasa bijando i sasa proroštvo kaj o Mesija ka bijandol gothe (Mih 5,2).5te pisil po alav ko spisko e Marijasa, savi sasa mangli lese. Voj sasa khamni 6thaj kana sesa ano Vitlejem, avilo o vreme i Marija te bijanol. 7Thaj bijanda pe anglune čhave, paćarda le thaj čhuta le ani jaslica,2,7 Than ano savo čhuvola pe phus e stokaće golese kaj naj sasa than ani gostionica.2,7 “naj sasa than lenđe dujenđe te ačhen ani soba e gosturenđi.” Golese so verovatno avile but manuša ano Vitlejem te pisin pe ko spisko.
E čobanura thaj e melekura
8Ane goja phuv pašo Vitlejem sesa nesave čobanura, save arakhlje ke poljura raćasa pe bakren. 9Thaj tari jekh drom o meleko e Gospodeso ačhilo maškare lende thaj e Gospodaresi slava svetlisada len thaj von but darajle. 10Al o meleko vaćarda lenđe: “Ma daran! Dikh, anav tumenđe lačho lafi e radujimaso so ka avol sa e manušenđe! 11Golese kaj ađive bijandilo o Spasitelj, savo si o Hrist o Gospod, ano foro kaj sasa bijando o caro o David. 12Kava ka avol tumenđe znako pale savo ka pindžaren le: ka aračhen čhavore savo si paćardo thaj pašljol ani jaslica.”
13Tari jekh drom pašo meleko sikadili bari vojska e melekurenđi2,13 Ano orginal ačhol: Vojska e nebosi., save hvalina e Devle vaćarindoj:
14“Slava e Devlese ko učipe,
thaj ki phuv mir maškare manuša
save si pale Devleso manglipe.”
15Kana e melekura đele lendar ano nebo, e čobanura phende jekh averese: “Ka dža dži o Vitlejem, te dikha gova so odori sasa sar so vaćarda amenđe o Gospod.”
16E čobanura đele sigate thaj arakhlje e Marija, e Josife thaj e čhave sar pašljol ani jaslica. 17Kana dikhlje le, savorenđe vaćarde so o meleko lenđe vaćarda taro čhavoro. 18Savore save šunde e čobanuren divisajle. 19Al i Marija dija gođi tar kala lafura thaj čhuta len ane po ilo.2,19 I Marija smatrisada gova so sasa phendo tar lako čhavo sasa dragoceno: “radosno, brižljivo dola pe gođi pe gola lafura”.20E čobanura irisajle, slavisade thaj hvalisade e Devle za sa so šunde thaj dikhlje, golese so pherdile sa e lafura sar so sasa lenđe phendo.
21Ohtoto đive palo bijandipe e čhaveso avilo o vreme te ćeren le suneti2,21 suneti E zakonura save o Dol dija e Jevrejenđe te ćeren suneti murše čhave thaj gova određeno kurbano savo o dad em i dej trubul te anen (3. Mojs 12,3).. Dije le alav Isus, sar so vaćarda o meleko, angleder so i Marija ačhili khamni.
I Marija thaj o Isus ko Hram palo Zakono
22Kana avilo o vreme, o Josif thaj i Marija te džan palo adeti e thodimaso sar so si pale Mojsijaso zakono, von ande e čhavore ano Jerusalim ano Hram te preden le e Gospodese 23(sar so si pisimo ane Gospodeso zakon kaj “svako čhavo murš čhavo savo putrol e dejako por te posvetil pe e Gospodese”) 24thaj te anen kurbano (sar e Gospodeso zakono phenol: “Duj grlice il duj terne golubura”).
O Simeon pindžarda e Mesija
25Tegani sasa ano Jerusalim manuš kaso alav sasa Simeon. Gova manuš sasa pravedno thaj devlikano. Ađućarda o Mesija te ikalol o Izrael2,25 Ano original ačhol: “Ađućarda uteha e Izraelese.” taro ropstvo thaj o Sveto Duxo sasa pe leste. 26O Sveto Duxo sikada lese but angleder kaj ni ka merol sa dži kaj ni dičhol e Hriste e Gospodese. 27O Duxo vaćarda lese te džal ano Hram.2,27 ano Hram “ani hramsko avlin.” Samo e sveštenikura šajine te den ano Hram. Tegani o Josif thaj i Marija ande e čhave e Isuse ano Hram te ćeren okova so si palo adeti ane Mojsijaso zakono. 28Kana o Simeon dikhlja e Isuse, lija le ke pire vasta, hvalisada e Devle thaj phenda:
29“Gospode, akana muk ano mir te merol ćo sluga,
palo okova sar so phendan.
30Golese so me jakha dikhlje ćiro spasipe2,30 ćiro spasipe “Spasenje” vaćarol taro manuš savo ka anol spasenje (čhavore e Isuse) save o Simeon ićarol: “Spasitelji savo si bičhaldo” il “kova kas tu bičhaldan te spasil amen”. ,
31savo pripremisadan angle sa e manuša.
32Vov si svetlo2,32 svetlo Kaja metafora značil kaj o čhavoro ka pomožil e manušenđe te dičhen thaj te razumin ko isto sar o svetlo pomožil e manušenđe šukar te dičhen. savo ka avol pe abandžije,
thaj vov ka avol ki slava pire manušenđe e Izraelese.”
33E Isusesi dej thaj leso dad sesa čudime so vaćarda o Simeon taro Isus. 34Tegani blagoslovisada len o Simeon thaj vaćarda e Marijaće, lese daće: “Dikh, o Dol odredisada kale čhavore te peravol buten Izraelcuren thaj te vazdol buten.2,34 te peravol … te vazdol Te peravol značil te crdol pe taro Dol, te avol osudimo il te avol uništimo, a te vazdol značil te avol po paše e Devlese, te avol blagoslovimo il spasimo. Vov si odredimo te avol e Devleso znako, al but džene ka odbacin le. 35Gija ka sikadol so garandoj den an pe gođa. A tut i bari čhurik2,35 Kaja metafora sikavol bari žal savi i Marija ka osetil: “Ći žal ka avol gaći dukhadi sar i bari šhurik (mač) savi pusavol ćo ilo.” ka pusavol ani duša.”
I Ana zahvalil e Devlese pašo Mesija
36Thaj sasa i Ana, e Devlesi proročica, e Fanuilosi čhej, tari kuštik e Asiresi.2,36 O Asir sasa jekh tare dešuduj čhave e Jakovese. Voj sasa but purani. Efta berš živisada pe romesa thaj lako rom mulo, 37thaj pale gova sasa udovica ohtovardeš thaj štar berš2,37 Kava šaj te značil (1) voj sasa udovica 84 berš il (2) voj si udovica sava isi akana 84 berš.. Ni džala taro Hram, al kandija e Devlese i rat thaj o đive, thaj postisada thaj molisada. 38Voj avili gothe ane gova sato, hvalisada e Devle thaj vaćarda taro čhavoro savorenđe save ađućarde o Dol te ikalol o Jerusalim.
39Kana o Josif thaj i Marija ćerde sa pale Gospodeso zakono, irisajle ani Galileja, ane po foro ano Nazaret. 40A o čhavo barilo thaj zurajlo. Pherdilo mudrost thaj o milost e Devleso sasa ane leste.
O Isus sar čhavoro ano Hram
41E Isuseso dad thaj lesi dej đele svako berš ano Jerusalim ko baro đive ki Pasha. 42Kana sasa e Isuse dešuduj berš, i vov đelo palo adeti te svetkujil lencar o baro đive i Pasha ano Jerusalim. 43Kana nakhle gola đivesa, von pojdisade čhere. Al o čhavoro o Isus ačhilo ano Jerusalim, a lesi dej thaj leso dad gova ni džanglje. 44Dije gođi kaj si i vov lencar maškare avera manuša save putujisade lencar. Đele jekh đive phirindoj thaj lije te roden le ki familija thaj ke pire pindžarutne manuša. 45Kana ni arakhlje le, irisajle ano Jerusalim te roden le. 46O trito đive arakhlje le ano Hram sar bešol maškare učitelja, sar šunol len thaj pučol len. 47Savore save šunena e Isuse divisajle lese džanglimasa thaj lese irimasa o pučipe.
48Kana dikhlje le, čudisajle thaj lesi dej vaćarda lese: “Čhaveja! So ćere amencar kava? Ak, me thaj ćo dad daraljam thaj rodijam tut!”
49O Isus vaćarda lenđe: “Sose rodijen man? Ni li džanen kaj trubul te avav ano čher me Dadeso?”2,49 Ni li džanen kaj trubul te avav ano čher me Dadeso? Leso dad thaj lesi dej trubuje te džanen i svrha za ki savi bičhalda le leso Dad taro nebo. Ane 12 berš o Isus o Čhavo e Devleso haljarda (razumisada) kaj o Dol leso pravo Dad (na o Josif, e Marijako rom).50Al von ni haljarde so vov manglja te phenol lenđe.
51Tegani avilo lencar ano Nazaret thaj ane sa šunola len. Lesi dej sa kala lafura garada ane piro ilo.2,51 sa kala lafura garada ane piro iloTare sa i Marija so šunda, vaćarol pe kaj si sar barvalipe savo voj arakhlja thaj vrednujisada: “Ano šukaripe dija gođi tar sa kala buća”.52O Isus barola ano mudrost, ano baripe2,52 barola ano mudrost, ano baripe “Avola sa po džanglo i po zuralo.” Kava vaćarola pe tar leso mentalno thaj fizičko baripe (rast). thaj ano milost ko Dol i ke manuša.
3O Jovane o Krstitelj ćerol o drom
(Mt 3,1–12; Mk 1,2–8; Jn 1,19–28)
1Kana o cezar o Tiberija vladisada po rimsko carstvo dešupandžto berš,3,1 Pale amaro kalendari ano 27 il 28 berš. o Pontije o Pilat o upravniko vladisada ani Judeja, o Irod vladisada ani Galileja, o Filip leso phral vladisada ani Itureja thaj ani Trahonitada thaj o Lisanije vladisada ani Avilina,3,1 O Irod, o Filip thaj o Lizanije sesa “tetrahura”. Lafi “tetrarh” odnosil pe po manuš tari vlada savo vladila pe nesavo kotor taro Rimsko carstvo. Dži jekh tetrarh sasa taro autoritet e rimskone caroso. O carstvo e Irodeso o “Baro”, savo sasa caro ko vreme e Isuseso bijandipe, sasa ulado ke štar kotora pale leso meripe, a gole kotorencar vladisade lese čhave sar “tetrahura” il “vladarura taro štarto kotor”. Sa jekh kotor sasa le jekh il po but cikne kotora save akhardona provincije, sar so sesa i Galileja thaj i Samarija.2a kana o Ana thaj o Kajafa sesa šorutne sveštenikura,3,2 o Ana thaj o Kajafa sesa šorutne sveštenikura “Kana o Ana thaj o Kajafa kandije solduj sar baresveštenkura.” O Ana sasa barosvešteniko, a e jevreja gija pindžarena sa le čak i kana e Rimljanura čhute lese džamutre, e Kajafa, te zamenil le sar barosvešteniko. o Dol bičhalda po lafi e Jovanese, e Zaharijase čhavese, ani pustinja. 3O Jovane đelo taro than dži ko than tare solduj riga tari len e Jordanesi, vaćarindoj kaj e manuša trubul te irin pe tar pe grehura thaj te aven ko Dol te oprostil lenđe thaj te krstin pe. 4Sar so pisisada o proroko o Isaija, o Jovane sasa
“o glaso so dol vika ani pustinja:
‘Pripremin o drom e Gospodese!
Ravnin lese o drom!
5Sa e doline te pherdon,
thaj sa e gore thaj e bregura nek ravnin pe,
thaj sa e banđe droma te aven prava,
a e bilačhe droma te aven ravnome.3,5 Kana e manuša ćeren o drom e carose savo avol, peraven e uče thana thaj pheren e hva te šaj o drom avol lačho. Kava si kotor tar jekh metafora savi počnisada ko stih angleder kalestar.
6Thaj sa e manuša ka dičhen e Devleso spasenje!’”
7O Jovane vaćarda e manušenđe save avena te krstil len: “Tumen e sapese čhave! Ko vaćarda tumenđe kaj šaj te našen tare Devlesi holi so avol?3,7 O Jovane ukoril la sa e narodo, golese so rodije te krstil len sar te ni kaznil len o Dol, al von ni ačhile te ćeren grehura: “Našti gija te našen tare Devleso gnjev” il “Našti našen tare Devleso gnjev gijate samo so ka aven krstime.”8Sikaven tumare džuvdimasa thaj tumare bućencar kaj irisaljen taro greh thaj aviljen anglo Dol!3,8 Ano original ačhol: Bijanen bijandipe savo si dostojno ko obraćenje. Ke akaja metafora o ponašanje e manušeso uporedil pe e bijandimasa. Sar tare luluđa so ađućarol pe bijandipe savo si lačho za ki laći vrsta, taro manuš savo vaćarol kaj pokajisajlo lestar ađućarol pe te živil sar o Dol so rodol lestar. Ma xoxaven tumen golesa so vaćaren: ‘Amaro paradad si o Avraam3,8 Mislisade kaj o Dol ni ka kaznil len golese so si o Avraam lenđi kuštik.!’ Golese vaćarav tumenđe kaj o Dol šaj tar kala bara te vazdol čhaven e Avraamese. 9Golese kaj o tover tare Devleso sudo ačhol pašo koreno e kašteso3,9 O tover kate metafora za ki kazna savi sigate ka avol: “O Dol si sar manuš savo čhuta po tover po koreno e kaštengo.” thaj dži jekh kaš savo ni bijanol šukar bijandipe ka čhinol pe thaj ani jag ka čhudol pe.”
10E manuša pučlje e Jovane: “So te ćera?”
11O Jovane vaćarda lenđe: “Kas isi duj fostanura, nek dol jekh kolese so naj le nijekh thaj kas isi xamase, nek dol okole kas naj.”
12Avile te krstin pe thaj i nesave carincura thaj pučlje le: “Učitelju, so te ćera amen?”
13O Jovane phenda lenđe: “Ma manđen po but nego so vaćardo si tumenđe taro vlast.”
14Thaj nesave vojnikura pučlje le: “Amen so te ćera?”
Vov vaćarda lenđe: “Khanikastar ma len silasa e pare thaj ma ćeren xoxaipe pe nikaste. Aven baxtale okolesa kobor poćinen tumen.”
15E manuša ađućarde e Mesija thaj savore pučlje pe ane pe ile naj li o Jovane o Mesija. 16Al o Jovane vaćarda savorenđe: “Me krstiv tumen pajesa, al avol khoni savo si po baro mandar, kase naj sem dostojno lese dora tare sandale te putrav.3,16 Te putren pe e pertle tare sandale sasa bući e robosi. O Jovane vaćarda kaj okova savo avol si gaći baro kaj o Jovane naj vredno ni leso robo te avol. Vov ka krstil tumen e Svetone Duxosa thaj jagasa.3,16 jagasa “Jag” si metafora il za ko (1) sudo il (2) pročiščenje.17Le isi vila3,17 Kava si alati savesa čhudola pe o điv ano vazduho te bi odvojila pe i pleva taro điv. E zrnura si po phare pa perena tele, a e pleva em okova so naj điv letil e balvaljasa. Kava alati si slično sar e grabulje. ane vasta te čistil o gumno3,17 Gumno si than kaj o điv čhuvol pe te spremil pe za čistipe. “Čistil pe” gumno značil te završil pe o čistipe e điveso: “te završil piro čistipe taro điv” thaj te ćidol o điv an po ambari. Thaj i pleva ka phabarol jagasa savi ka phabol thaj ni ka ačhol.”3,17 O Jovane vaćarol taro Hrist savo avol te sudil sar te phene kaj si vov zemljoradniko savo si spremno te delil e zrnura taro điv tari pleva: “a vov ićarol i vila golese so si spremno” il “vov si spremno te sudil sar o zemljoradniko spremno te vejil o điv”.18Gija but aver lafura vaćarda o Jovane e narodose sar te teril len te pokajin pe thaj phenda lenđe o Lačho lafi.
19O Jovane prekorisada e Irode e vladare tari Galileja golese so lija romnjaće pe phralese romnja e Irodijada3,19 pe phralese romnja e Irodijada O Irod Antipas mukhlja pe prvone romnja thaj lija pe phralese romnja e Irodijada, savi sasa romni lese phralesi e Filipesi I (dikh Mt 14,3; Mk 6,17). Mojsijaso si zakono ano 3. Mojs 18,16; 20,21 zabranisada manušese te lol romnjaće pe phralese romnja dok si o phral vadži džuvdo. thaj zbog but bilačhe buća so ćerda. 20Pale sa gova o Irod ćerda i kava: čhuta e Jovane ano phanglipe.
O Jovane krstil e Isuse
(Mt 1,1–17; 3,13–17; Mk 1,9–11; Jn 1,32–34)
21Kana o Jovane krstisada sa e manušen thaj o Isus krstisajlo. Thaj dok o Isus molisajlo, putajlo o nebo, 22thaj o Sveto Duxo ulilo pe leste ano oblik sar golubo. Thaj šundilo glaso taro nebo: “Tu san mo čhavo o manglo. Tu san mingro manglipe!”
E kuštika e Isuse Hristese
23E Isuse sasa le paše tranda berš kana počnisada pi služba. E manuša smatrisade kaj o Isus si čhavo e Josifeso.
O Josif sasa čhavo e Ilijaso.
24O Ilija sasa čhavo e Matataso,
O Matat sasa čhavo e Levijaso.
O Levi sasa čhavo e Melhijaso.
O Melhi sasa čhavo e Janejaso.
O Janej sasa čhavo e Josifeso.
25O Josif sasa čhavo e Matatijaso.
O Matatij sasa čhavo e Amoseso.
O Amos sasa čhavo e Naumeso.
O Naum sasa čhavo e Eslijaso.
O Eslija sasa čhavo e Nangejeso.
26O Nangej sasa čhavo e Maateso.
O Maat sasa čhavo e Matatijaso.
O Matatij sasa čhavo e Semeinaso.
O Semein sasa čhavo e Josiheso.
O Josih sasa čhavo e Jodaso.
27O Jod sasa čhavo e Joananaso.
O Joanan sasa čhavo e Risaso.
O Risa sasa čhavo e Zorovaveleso.
O Zorovavel sasa čhavo e Salatiilaso.
O Salatiil čhavo e Nirijaso.
28O Niri sasa čhavo e Melhijaso.
O Melhi sasa čhavo e Adijeso.
O Adija sasa čhavo e Kosamaso.
O Kosam sasa čhavo e Elmadameso.
O Elmadam sasa čhavo e Iroso.
29O Ir sasa čhavo e Isuseso.
O Isus sasa čhavo e Eliezereso.
O Eliezer sasa čhavo e Jorimaso.
O Jorim sasa čhavo e Matatoso.
O Matat sasa čhavo e Leviso,
30O Levi sasa čhavo e Simeoneso,
O Simeon sasa čhavo e Judaso.
O Juda sasa čhavo e Josifeso.
O Josif sasa čhavo e Jonameso.
O Jonam sasa čhavo e Eliakimeso.
31O Eliakim sasa čhavo e Melejeso.
O Meleja sasa čhavo e Menaso.
O Mena sasa čhavo e Matateso.
O Matata sasa čhavo e Nataneso.
O Natan sasa čhavo e Davideso.
32O David sasa čhavo e Jesejaso.
O Jesej sasa čhavo e Jovideso,
O Jovid sasa čhavo e Voozeso.
O Vooz sasa čhavo e Salmoneso.
O Salmon sasa čhavo e Naasoneso.
33O Naason sasa čhavo e Aminadaveso.
O Aminadav sasa čhavo e Admineso.
O Admin sasa čhavo e Arnijeso.
O Arni sasa čhavo e Esromeso.
O Esrom sasa čhavo e Fareseso.
O Fares sasa čhavo e Judaso.
34O Juda sasa čhavo e Jakoveso.
O Jakov sasa čhavo e Isaakoso.
O Isaak sasa čhavo e Avraameso.
O Avraam sasa čhavo e Tarajeso.
O Tara sasa čhavo e Nahoreso
35O Nahor sasa čhavo e Seruheso,
O Seruh sasa čhavo e Ragaveso.
O Ragav sasa čhavo e Falekoso.
O Falek sasa čhavo e Evereso.
O Ever sasa čhavo e Salaso.
36O Sala sasa čhavo e Kainameso.
O Kainam sasa čhavo e Arfaksadeso.
O Arfaksad sasa čhavo e Simeso.
O Sim sasa čhavo e Nojaso.
O Noje sasa čhavo e Lamehoso.
37O Lameh sasa čhavo e Matusalaso.
O Matusala sasa čhavo e Enoheso.
O Enoh sasa čhavo e Jareteso.
O Jaret sasa čhavo e Malaleileso.
O Malaleil sasa čhavo e Kainameso.
38O Kainam sasa čhavo e Enoseso.
O Enos sasa čhavo e Siteso.
O Sit sasa čhavo e Adameso.
O Adam sasa čhavo e Devleso.
4O beng iskušil e Isuse
1O Isus pherdo Sveto Duxo irisajlo tari len i Jordan thaj inđarda le o Duxо ani pustinja, 2kaj o beng iskušisada le saranda đive. Gola đive khanči ni xalja, thaj kana nakhle e saranda đive, bokhajlo.
3Tegani vaćarda lese o beng: “Te san e Devleso Čhavo phen kale barese te avol mangro.”
4O Isus phenda lese: “Ano Sveto lil ačhol: ‘O manuš ni ka avol džuvdo samo taro mangro.’”4,4 5. Mojs 8:3
5Thaj ikalda le o beng ko učo than thaj sikada lese sa e carstvura ki phuv tari jekh drom. 6O beng vaćarda lese: “Tuće ka dav sa kava lengo zuralipe thaj i slava, golese kaj manđe dija pe thaj me ka dav la kase mangav. 7Tu ako pere angle mingre koča sa ćiro ka avol.”
8O Isus vaćarda lese: “Ano Sveto lil ačhol: ‘Per ke koča e Gospodese e Devlese ćirese thaj lese jekhese kande.’”4,8 Pnz 6:13
9Pale gova o beng inđarda le ano Jerusalim, čhuta le najučeste po Hram thaj vaćarda lese: “Te san e Devleso Čhavo, čhude tu katar tele, 10golese kaj ano Sveto lil ačhol:
‘Vov ka phenol pe melekurenđe te aračhen tut’
11thaj: ‘ka lol tut ke vasta
te ma čalave tut ko bar će pingresa.’”4,11 Psalam 91,11–12
12O Isus vaćarda lese: “Ano Sveto lil ačhol:
‘Ma iskuši e Gospode, e Devle ćire.’”4,12 Pnz 6,16
13Kana o beng završisada sa e iskušenjura, đelo lestar dži aver nesavo vreme.
O Isus sikavol ani Galileja
14O Isus irisajlo ano zuralipe e Duxoso ani Galileja thaj o lafi lestar đelo pe sa e thana. 15Sikada ane lenđe sinagoge thaj savore šukar lestar vaćarde.
E Isuse traden taro Nazaret
16Avilo ano foro Nazaret kaj barilo, ko savato palo piro adeti džalasa ani sinagoga thaj uštilo te čitil. 17Dije le o Lil e prorokoso e Isaijaso, putarda o Lil thaj arakhlja than kaj sasa pisimo:
18“O Duxo e Gospodeso si pe mande,
golese kaj pomazisada man thaj bičhalda man
te anav o Lačho Lafi e čororenđe [bičhalda man te sastarav len, saven isi dukhade ile],
te vaćarav e phanglenđe kaj ka aven oslobodime,
thaj e korenđe kaj ka dičhen,
thaj e mučime ka aven mukhle,
19te vaćarav taro lačho berš taro milost e Gospodeso.”
20Tegani phanglja o Lil, dija le e slugase thaj bešlo. Savore ani sinagoga dikhlje ane leste 21thaj o Isus lija te vaćarol lenđe: “Ađive, kava so šunden taro Sveto lil pherdilo.”
22Savorenđe sasa šukar thaj sesa baxtale kale šukar lafesa so iklilo andaro leso muj thaj pučlje pe: “Naj li kava e Josifeso čhavo?”
23O Isus vaćarda lenđe: “Čače, tumen manđe ka vaćaren kaja poslovica: ‘Lekarona, sastar korkore tut!’ So šundam kaj ćerdan ano Kafarnaum čher i kate ane ćo than kaj bariljan.”
24Tegani vaćarda: “Čače vaćarav tumenđe, nijekh proroko naj manglo ano po than kaj barilo. 25A čače vaćarav tumenđe: But džuvlja kase roma mule sesa ano Izrael ano vreme e Ilijaso kana o bršnd ni pelo4,25 o bršnd ni peloAno original ačhol: “o nebo phanglilo”. trin berš thaj šov čhon thaj sasa baro bokhalipe pe sa i phuv. 26A o Ilija ni sasa bičhaldo ni jekhaće lendar, sasa bičhaldo ke abandžijengo foro Sarepta pašo Sidon ki jekh džuvli kaso rom mulo. 27Thaj but sesa gubava ano Izrael ko vreme e prorokoso e Jelisijeso thaj khoni ni thodilo lendar, nego thodilo o Neman Sirijanco.”
28Savore ani sinagoga pherdile holi kana kava šunde. 29Thaj uštile thaj tradije le avral taro foro thaj inđarde le ko brego najuče kaj sasa ćerdo lengo foro te čhuden le odupral natele. 30Al o Isus nakhlo maškar lende thaj đelo pire dromesa.
O Isus ikalol e demone taro manuš
31Pale gova o Isus ulilo ano Kafarnaum ano Galilejsko foro thaj sikada ko đive e savatoso. 32E manuša čudisajle lese sikajimasa, golese kaj ane leso vaćaripe sasa vlast.
33Gothe ani sinagoga sasa manuš ane kaste sasa o bilačho duxo, thaj vov dija vika: 34“So manđe amendar, Isuse taro Nazaret? Aviljan li te mudare amen? Džanav ko san tu: Sveco e Devleso!”
35O Isus zapretisada le: “Phande ćo muj thaj iklji lestar!” Tegani o beng perada e manuše angle sa e manuša, iklilo lestar thaj khanči ni ćerda lese bilačhe.
36Ane savorende avili i dar thaj čudisajle thaj jekh averese vaćarde: “Save si kala lafura! Ano autoritet thaj ano zuralipe vaćarol e bilačhe duxurenđe te ikljon thaj von ikljen!” 37Thaj đelo o lafi lestar ane sa e pašutne thana.
O Isus sastarol buten
38O Isus uštilo gothar andari sinagoga thaj avilo ano čher e Simonese. E Simonese sasuja sasa la bari jag thaj rodije lestar te vazdol la. 39O Isus ačhilo paše late, pretisada e jagaće thaj i jag mukhlja la. Sigate uštili thaj kandija len.
40Kana pelo o kham, savoren save sesa len nasvale tare sa dži jekh nasvalipe ande len angle leste, a vov pe savorende čhuta pe vasta thaj sastarda len. 41E benga iklile tare pherdo manuša thaj dije vika thaj vaćarena: “Tu san o Čhavo e Devleso!” Al o Isus darada len te ma vaćaren khanikase golese kaj džanglje kaj si vov o Hrist.
42Kana iklilo o đive, iklilo thaj đelo ani pustinja. E manuša rodije le thaj avile leste thaj manglje te ačhaven le te ma džal lendar. 43Al o Isus vaćarda lenđe: “Trubul ane avera forura te vaćarav o Lačho lafi taro Carstvo e Devleso, golese sem bičhaldo.” 44Thaj ni ačhada te vaćarol ane sinagoge ani Judeja.
5O Isus akharol e anglune sikaden
1Jekh drom kana o Isus ačhilo pašo Galilejsko jezero5,1 Galilejsko jezero aver alav pašo Genisaretsko jezero, ćidije pe paše leste but manuša, te šunen o Lafi e Devleso. 2Tegani dikhlja duj čamcura kaj ačhen ko than. E manuša save dolen mačhe iklile lendar thaj thode e mreže. 3O Isus dija ano čamco savo sasa e Simoneso thaj pučlja le te crden le zala ano paj. Thaj bešlo thaj sikada e manušen taro čamco.
4Kana ačhilo te vaćarol e manušenđe, vaćarda e Simonese: “Dža ko duboko paj thaj čhude e mreže ćire thaj dol mačhen.” 5O Simon vaćarda lese: “Gospode! Celo rat dijam zor thaj khanči ni doldam, al tu te phendan, ka čhudav e mreže.” 6Kana ćerde gova, dolde bute mačhen thaj e mreže lije te pharadon. 7Tegani vastesa dije vika pe amalen save sesa ane aver čamco te ikalen e mreže thaj avile te pomožin lenđe. Von avile thaj pherde solduj čamcura gija so lije te pherdon paj taro pharipe e mačhengo.
8Kana kova dikhlja o Simon Petar, pelo ke koča angle Isusese pingre thaj vaćarda: “Dža mandar, Gospode! Me sem grešno manuš.” 9Golese kaj dolda le dar thaj savoren save sesa lesa tare but mačhe so dolde. 10Gija dolda i dar e Jakove thaj e Jovane, e čhaven e Zevedejevese, so sesa amala e Simonesa. Tegani o Isus vaćarda e Simonese: “Ma dara, od akana ka dole e manušen.”5,10 ka dole e manušen simbolično značil: o Petar te inđarol o Lafi e Devleso e manušenđe.
11Kana ikalde e čamcura ki obala, ačhade sa thaj đele pale leste.
O Isus sastarda e gubavco
12Kana sasa o Isus ane jekh foro, avilo paše leste jekh manuš so sasa but gubavo. Kana dikhlja e Isuse pelo angle leste mujesa dži ki phuv thaj molisada le vaćarindoj: “Gospode! Ako manđe šaj te sastare man!”
13O Isus vazdija po va, dolda le thaj phenda: “Mangav. Av thodo!” Thaj i guba tar lesi koža sigate crdija pe. 14O Isus naredisada le: “Ma vaćar kova khanikase. Al dža thaj sikado e sveštenikose thaj inđar kurbano sar so vaćarda o Mojsije ane po zakono, golese kaj sastiljan te bi avola tu dokaz angle manuša.”
15O lafi taro Isus sa pobut šundilo thaj e manuša sa pobut ćidije pe te šunen le thaj te sastarol len tar lengo nasvalipe. 16Al vov đelo ko than kaj naj khoni thaj molisajlo.
O Isus sastarol e manuše savo našti phirol
17Jekh đive o Isus sikada ano jekh čher thaj gothe bešle e fariseja thaj e učitelja taro Mojsijaso zakono save avile tare sa e gava andari Galileja thaj i Judeja thaj andaro Jerusalim. A i zor e Gospodaresi sasa pe leste te bi vov sastarola. 18Thaj dikh, e manuša ande ano than e pašljimaso e manuše savo naštine te phirol thaj rodije sar te anen le thaj te mučhen le anglo Isus. 19Kana ni arakhlje kotar te anen le tare but manuša, uštile po čher thaj taro tavano mukhlje le sa e thanesa kaj pašlilo ko maškar anglo Isus.
20Kana dikhlja lengo pačajipe, vaćarda lese: “Manušeja, oprostin pe će grehura!”
21Thaj e fariseja thaj e učitelja taro Mojsijaso zakono lije ane peste te den gođi: “Savo si kava savo hulil po Dol? Ko šaj oprostil e grehura sem jekh Dol?”
22Kana o Isus haljarda so von den gođi ane peste, vaćarda lenđe: “So den gođi ane tumare ile? 23So si po lokho te phenol pe: ‘Oprostin pe e grehura ćire’, il te phenol pe e manušese savo našti phirol: ‘Ušti thaj phir?’ 24Al te džanen kaj isi man, me o Čhavo e manušeso5,24 O Isus korkoro pes akharol “o Čhavo e manušeso”., vlast ki phuv te oprostiv e grehura, me ka sikavav tumenđe mi zor.” Tegani irisajlo premalo manuš savo naštine te phirol thaj phenda: “Tuće phenav! Ušti thaj le ćo than e pašljimaso thaj dža ane ćo čher.”
25Sigate uštilo angle lende thaj lija po than e pašljimaso thaj đelo pese čhere hvalindoj e Devle. 26Savore sesa radosna thaj hvalisade e Devle. Pherdile dar thaj vaćarde: “Čudo dikhljam ađive!”
O Isus akharol e Levi (Mateje)
27Pale gova iklilo thaj dikhlja e carinco5,27 E Jevreja mrzisade e poreznikuren golese so e poreznikura sesa Jevreja save ćerdile izdajice gijate so sarađujisade e Rimljanurencar save okupirisade o Izrael. Gothe i e poreznikura sesa nepoštena, čorena tare Izraelcura pare. savo akhardola Levi sar bešol ki carina, thaj vaćarda lese: “Av pale mande.” 28Thaj o Levi uštilo, ačhada sa thaj đelo pale leste.
29E Isusese ćerda o Levi ano po čher baro xape. Sesa gothe but carincura thaj avera manuša bešle lesa ko astali. 30E fariseja thaj lenđe učitelja tare Mojsijaso zakono lije te den vika thaj te vaćaren lese sikadenđe: “Sose xan thaj pijen e carincurencar thaj e grešnikurencar?”
31O Isus vaćarda lenđe: “Ni trubul e sastenđe doktora, nego e nasvalenđe. 32Me ni aviljem te akharav e pravednikuren, nego aviljem te akharav e grešnikuren ko pokajipe.”
E Isuse pučen pašo post
33Von vaćarde lese: “Sose e Jovanese sikade postin thaj molin pe e Devlese, gija ćeren thaj e farisejska sikade, al ćire xan thaj pijen?”
34O Isus vaćarda lenđe: “Šaj li čhuve e gosturen save avile ko abav te postin dok slavin e mladoženjasa? 35Ka avol o đive kana ka len lendar e mladoženja, tegani i von ka postin.”
36Thaj vaćarda lenđe i paramič: “Khoni ni čhuvol kotor taro nevo fostano po purano fostano, golese kaj i o nevo ka pharadol thaj o kotor taro nevo fostano ni ačhol šukar ko purano. 37Thaj khoni ni čhorol nevi mol ane purane morčha, golese kaj i nevi mol ka pharavol e morčha thaj ka čhordol i mol, a e morčha ka pharadon.5,37 I nevi mol našti čhuvol pe ani purani morčhi golese kaj i nevi mol šuvljol thaj buljol i tegani bi pharavola i purani morčhi. 38Golese i nevi mol čhuvol pe ane neve morčha. 39Thaj khoni ko pilja i purani mol ni manđol nevi golese kaj phenol: ‘I purani si po šukar.’”
6O Isus po baro taro savato
1Ke jekh savato o Isus nakhlo maškaro điv, lese sikade lije o điv, morde vastencar thaj xalje. 2Nesave fariseja vaćarde: “Sose ćeren okova so ni trubul ko savato pale Mojsijaso zakono?”6,2 E fariseja dikhlje čak i o moripe o điv vastencar sar bari bući ko savato savi ni trubuje te ćeren pale Mojsijaso zakono.
3O Isus vaćarda lenđe: “Ni li čitisaden ano Sveto lil so ćerda o David kana bokhajlo vov thaj i okola so sesa lesa? 4Dija ano čher e Devleso6,4 O “Šatori e sastankoso” thaj lija e mangre save sesa čhute sar kurbano, save šajine te xan samo e sveštenikura. O David xalja thaj dija i kolenđe so sesa lesa.” 5Tegani o Isus vaćarda lenđe: “Me o Čhavo e manušeso sem pobaro i taro savato.”
O Isus sastarol ko savato
6Ko aver savato o Isus dija ani sinagoga thaj lija te sikavol. Gothe sasa jekh manuš kaso desno va sasa šuko. 7E učitelja tare Mojsijaso zakono thaj e fariseja dikhlje palo Isus na li ko savato ka sastarol, te bi ćerena le banđe. 8Al o Isus džanglja so von den gođi thaj vaćarda e manušese kaso va sasa šuko: “Ušti thaj ač akari ko maškar!” O manuš uštilo thaj ačhilo angle savorende.
9Tegani o Isus vaćarda lenđe: “Te pučav tumen: Ko savato li šaj ćerol pe šukar il bilačhe? Te aračhol pe o džuvdipe il te mudarol pe?” 10Thaj dikhlja savoren so sesa gothe thaj vaćarda e manušese: “Sikav ćo va.” Vov gija i ćerda, thaj leso va sastilo. 11E fariseja thaj e učitelja tare Mojsijaso zakono pherdile bari holi thaj vaćarde jekh averese so te ćeren e Isusesa.
O Isus akharol e dešudujen apostoluren
12Ane gola đivesa o Isus iklilo ko brego te molil pe e Devlese thaj sasa celo rat ano molipe e Devlesa. 13Kana sasa đive, akharda pe sikaden thaj lendar birisada dešudujen thaj akharda len apostolura:
14e Simone kas akharda Petar,
thaj lese phrale e Andrija,
e Jakove
thaj e Jovane,
e Filipe
thaj e Vartolomeje,
15e Mateja
thaj e Toma,
e Jakove e Alfejevese čhave
thaj e Simone savo sasa Zilot6,15 Pobunjeniko (“Zilot”) savo uštilo protiv o rimsko vlast.,
16e Juda e Jakoveso
thaj e Juda e Iskariotskone, savo izdajisada le.
O Isus sikavol taro blagoslov thaj taro pharipe
(Mt 4,23–25; 5,1–12)
17O Isus ulilo taro brego pe Dešudujencar thaj ačhilo ko ravno than. Sesa odori but lese sikade thaj but manuša andari sa i Judeja, taro Jerusalim, taro foro Tir thaj taro foro Sidon thaj tare pašutne thana save si pašo more. 18Von avile te šunen le thaj te sastardon taro piro nasvalipe. Sastardile i kola save sesa mučime tare bilačhe duxura. 19Sa e manuša rodije te dolen pe po Isus, golese kaj lestar ikljola zor thaj sastardona savore.
20O Isus dikhlja ane pe sikade thaj vaćarda:
“Blagoslovime sen tumen save sen čore,
golese kaj tumaro si o Carstvo e Devleso.
21Blagoslovime sen tumen save sen bokhale,
golese kaj ka čaljon.
Blagoslovime sen tumen save roven akana,
golese kaj ka asan.
22Blagoslovime sen kana e manuša ni manđen tumen, čhuden tumen, ladžaren tumen thaj tumaro alav ni manđen sar e bilačhengo golese so pačan ane mande ano Čhavo e manušeso. 23Radujin tumen ane gova đive thaj čhelen, golese kaj bari si tumari plata ko nebo. Golese kaj gija ćerde e prorokurenđe lenđe paradada.
24Al jao tumenđe e barvalenđe,
golese so već lijen tumari uteha.
25Jao tumenđe save sen akana čale,
golese so ka bokhavon.
Jao tumenđe save akana asan,
golese so ka aven bibaxtale thaj ka roven.
26Jao tumenđe kana sa e manuša vaćaren sa šukar tumendar,
golese kaj gija lenđe paradada vaćarde šukar tare xoxavne prorokura!”
Manđen tumare dušmanuren
(Mt 5,38–48; 7,12)
27“Al tumenđe save šunen vaćarav: Manđen tumare dušmanuren! Šukar ćeren kolenđe save mrzin tumen! 28Blagoslovin kolen save den tumen armaja! Molin tumen e Devlese kolenđe save bilačhe ćeren tumencar. 29Kolese savo čalavol tut pi čham, iri aver thaj kole savo manđol tutar o ogrtači, de ćo fostano. 30De svakone okova so rodol tutar thaj te lija tutar ma rode palal. 31Gova so manđen te ćeren e manuša tumenđe, tumen ćeren lenđe!
32Ako manđen samo okolen save tumen manđen, savi si tumari hvala? Golese kaj čak i e grešnikura6,32 Ponekad o lafi “grešnikura” koristisade e religiozna manuša sar e farizeja e manušenđe save ni ićarde o zakono gija sar e farizeja so mislisade kaj trubul. Izraz “grešniko” koristisada pe baše manuša save smatrisajle po bare grešnikura tare avera manuša. Na primer, gija dena vika e poreznikuren thaj prostitutken. manđen okolen save len manđen. 33Thaj ako ćeren šukar kolenđe save tumenđe ćeren šukar, savi si tumari hvala? Golese kaj i e grešnikura ćeren gija. 34Thaj ako den zajam okolenđe savendar ađućaren te irin o zajam, savi si tumari hvala? Golese kaj e grešnikura e grešnikurenđe den zajam te len palem gaći.
35Nego, manđen tumare dušmanuren thaj ćeren lenđe šukar! Den zajam te ni manđen khanči golese. Gija ka avol tumen bari plata thaj ka aven čhave6,35 ka aven čhave e Najbare Devlese so značil te sikava e Devlese osobine thaj e Devleso karakteri. e Najbare Devlese6,35 e Najbare Devlese nazivil pe e Devlese. Sikavol pe lesi veličina i autoritet. Kava lafi si slično sar “suvereno” il “vrhovno”. Gova značil “Najbaro Dol” il “Najvrhovno đeno” il “Dol savo si embaro savorendar”, golese kaj si vov šukar6,35 šukar O Dol dol milost gija so dol šukaripe kolenđe save ni zaslužin. i e nezahvalnonenđe thaj e bilačhenđe. 36Golese aven milosrdna sar so si tumaro Dad taro nebo milosrdno6,36 milosrdno O Dol dol milosrđe gija so ni dol kazna kolenđe save zaslužin..”
O Isus sikavol te ma osudi averen
(Mt 7,1–5)
37“Ma sudin thaj ni ka aven sudime. Ma osudin thaj ni ka aven osudime. Oprostin thaj ka oprostil pe tumenđe. 38Den thaj ka dol pe tumenđe. Pobari mera thaj popherdi ka dol pe tumenđe ane tumare vasta. Golese save merasa merin gaći ka iril pe tumenđe.”6,38 O Dol si sar šukar trgovco e đivesa savo čhuvol pobut o điv thaj tresil le em čhuvol gaći te čhordol tari mera, gaći but ka dol tumen.
39Thaj o Isus vaćarda lenđe paramič: “Šaj li o koro e kore te inđarol? Na li solduj ka peren ani rupa? 40Nijekh sikado naj pobaro tare po učitelji. Kana ka sikljol sa, ka avol sar po učitelji.6,40 Manuš mora te dičhol šukar ko ka avol leso učitelji, golese so ka avol sar leste. Al te o učitelji ni sikavol šukar (golese kaj si duxovno koro), ka avol xoxado o sikado.
41Sose dičhe i treska ane ćire phralesi jakh, al o kaš ani ćiri jakh ni dičhe? 42Sar šaj vaćare ćire phralese: ‘Phrala, ač te ikalav i treska andari ćiri jakh,’ al ćiro kaš ani ćiri jakh ni dičhe? Dujemujengo! Ikal angleder ćiro kaš andari ćiri jakh, pa ka dičhe te ikale ćire phralese i treska andari jakh.”
Kaš thaj leso bijanipe
43“Golese kaj naj šukar kaš savo bijanol bilačho bijanipe, ni bilačho kaš savo bijanol šukar bijanipe. 44Golese sa e kašta pindžardon pale lengo bijanipe. Golese kaj i smokve thaj i drakh ni ćiden pe tare kangre. 45E šukare manuše isi šukar ano ilo, i gija, lestar ikljol šukar, a bilačho manuš andar po ilo ikalol bilačhipe, golese kaj andaro muj leso ikljol okova sosa si pherdo leso ilo.”
E Isuseso sikajipe si šukar temelji
46“Sose akharen man: ‘Gospode! Gospode!’, a ni ćeren sa so vaćarav tumenđe? 47Ka vaćarav tumenđe savo si kova savo avol ke mande thaj šunol mingre lafura thaj ćerol len: 48Vov si sar manuš savo ćerol po čher, pa hunol rupa thaj čalavol temelji ko bar thaj kana aven e paja avol i bari len pe gova čher thaj našti peravol le, golese kaj si leso temelji ko bar. 49A kova savo šunda a ni ćerda, si sar manuš savo ćerol po čher ki phuv bizo temelji, pe savo avol i len, vov sigate perol thaj gova čher rumil pe sa.”
7E kapetaneso zuralo pačajipe
(Mt 8,5–13; Jn 4,43–54)
1Kana vaćarda o Isus sa kava angle manuša, đelo ano foro o Kafarnaum. 2Jekhe rimskone kapetano7,2 kapetano manuš savo komanduil pe šel vojnikura sasa jekh sluga savo sasa nasvalo dži o meripe, save vov but manglja. 3Thaj kana o kapetano šunda e Isusese,7,3 O kapetano (o šoralo e šelengo) šunda so o Isus sastarda bute manušen, thaj kaj si vov paše, kaj irisajlo ano Kafarnaum. bičhalda leste e phurederen e Jevrejenđe7,3 O Isus si Jevrejo a o kapetano naj, pa o kapetano dija pe gođi kaj o Isus ka šunol len te molisade le e Jevreja. But droma e rimska vojnikura sesa dušmanura e Jevrejenđe. te molin le te avol te sastarol lese sluga. 4Von avile ko Isus thaj but molisade le vaćarindoj: “Trubul gova te ćere lese, 5golese kaj manđol amare manušen thaj vov pestar ćerda amenđe sinagoga.”
6Thaj o Isus đelo lencar. Thaj kana avile pašo čher, bičhalda o kapetano pe amalen te vaćaren lese: “Gospode! Ma čhuv tuće gova pharipe golesa so ka de an mo čher, golese so me naj sem dostojno te ave tali mi streja.7,6 E Jevreja ne bi džana andre ano čher savo naj jevrejsko te ma bi avena duxovno melale.7Golese ni mangljem te avav angle tute kaj naj sem dostojno. Vaćar jekh lafi gothar thaj sigate ka sastol mo manglo sluga. 8Golese kaj sem i me manuš tale nekaso autoritet thaj isi man tale mande vojnikura, pa vaćarav jekhese: ‘Dža’ thaj vov džal. Vaćarav dujtonese: ‘Av’ thaj vov avol. Vaćarav me mingre slugase: ‘Čher’, thaj ćerol gova.”7,8 Sar o kapetano so isi le autoritet te phenol e vojnikurenđe, o Isus isi le autoritet te phenol e nasvalimase te načhol.
9Thaj kana šunda gova o Isus, čudisajlo thaj irisajlo e manušenđe save đele pale leste thaj vaćarda lenđe: “Vaćarav tumenđe, vadži ni arakhljem Jevreje ano Izrael kas isi gaći pačajipe.”7,9 O Isus očekujisada e Jevreja te avol len gasavo pačajipe, al naj sasa len. Vov ni očekujisada te avol e abandžijen gasavo pačajipe, al palem, kale manuše sasa.10Thaj kana irisajle čhere okola so sesa bičhalde, arakhlje e nasvale sluga saste.
O Isus vazdija tare mule e čhavore
11Na but pale gova, o Isus đelo ano foro savo akhardola Nain,7,11Kava si pašo than kaj o proroko o Jelisije vazdija tare mule e jekhore čhave angleder but šel berša (dikh 2. Car 4,8–37). thaj đele lesa lese sikade thaj pherdo manuša. 12Kana avile pašo vudar e foroso thaj dikh, nesave terne čhave ikalde mule, jekhore čhave ani dej, savako rom mulo. Pherdo manuša andaro foro džana lasa te prahon e čhave. 13Kana dikhlja la o Gospod, pelo lese žal laće thaj vaćarda laće: “Ma rov!” 14Avilo paše, dolda pe ko than kaj pašljardo sasa o mulo čhavo thaj e manuša save inđarena le ačhile. Thaj o Isus vaćarda: “Čhaveja! Tuće vaćarav, ‘Ušti!’” 15O mulo čhavo džuvdilo em bešlo thaj lija te vaćarol thaj o Isus dija le lese daće.
16Savore darajle thaj hvalisade e Devle. Vaćarde: “Baro proroko maškar amende” thaj: “O Dol avilo te pomognil pire manušenđe.”7,16 E manuša verovatno dije gođi kaj o Isus sasa baro proroko sar o Ilija il o Jelisije, golese kaj samo von vazdije ani Purano Savez nekas tare mule (1. Car 17,17–24; 2. Car 4,18–37).17Kava šundilo taro Isus ani sa i Judeja thaj ane pašutne thana.
O Isus si Mesija a o Jovane ćerda lese o drom
18Thaj vaćarde e Jovanese7,18 O Jovane o Krstitelj sasa ano phanglipe. lese sikade sa so o Isus ćerda. Thaj akharda o Jovane pire dujen sikaden 19thaj bičhalda len ko Gospod te pučen le vaćarindoj: “Tu li san gova save obećisada o Dol kaj trubul te avol, il te ađućara avere?”7,19 E Jevreja očekujisade o Mesija te avol thaj te avol caro savo ka spasilen len taro rimsko vlast. Ni ađućarde te avol samo Spasitelj ano duxo. O Jovane pindžarda e proročanstvura taro Mesija sar so si o Is 42,7; 61,1–2(dikh gija Lk 4,18–19). Gija ađućarda te avol o Isus caro, thaj e Jovane thaj averen pravednonen manušen ikalola taro phanglipe, thaj te sudil te kaznil e manušen save ni manglje e Mesija (dikh e Jovaneso vaćaripe ano Lk 3; 9; 16–17), al tare gova vadži khanči ni ćerdilo.
20Thaj avile ko Isus gola duj manuša thaj phende lese: “O Jovane o Krstitelj bičhalda amen tute te puča tut: ‘Tu li san gova save obećisada o Dol kaj trubul te avol, il te ađućara avere?’”
21A ane gova sato o Isus sastarda buten taro lengo nasvalipe, tar lengo pharipe thaj tare bilačhe duxura thaj bute koren dija dičhipe. 22Thaj o Isus phenda e Jovanese sikadenđe: “Džan thaj vaćaren e Jovanese so dikhljen thaj so šunden: e kore dičhen, e banđe phiren, e gubava thodon, e kašuće šunen, e mule ušten, thaj okolenđe save si ani potreba vaćarol pe o Lačho lafi. 7,22 Kava so ćerda o Isus sikadol kaj si vov o Mesija, sar so an po Lil o proroko Isaija pisisada (Is 29,18–19; 35,5–6; 61,1–2).23Thaj vaćaren lese i kava: ‘O Dol blagoslovil okole savo naj sablaznimo zbog mande!’”
24Thaj kana đele e sikade e Jovanese, o Isus lija te vaćarol taro Jovane e manušenđe: “So ikliljen te dičhen ki pustinja? I trska, savi banđol ki balval? Na! 25Il so ikliljen te dičhen? Manuše ane barvale fostanura urade? Na! Gasave manuša phiraven barvale fostanura thaj ano šukaripe bešen ane carska palate. 26Il ikliljen te dičhen? Proroko? Va, me phenav tumenđe vov si po but taro proroko. 27Golese so si o Jovane manuš kastar o Dol vaćarda ane piro Sveto lil:
‘Ak me bičhalav me glasniko angle tute, savo ka pripremil tuće o drom angle tute.’
28Vaćarav tumenđe, tare sa e manuša save sesa bijande ni sasa7,28 Ano original ačhol: “maškare bijande tare džuvlja” si metafora “tare sa e manuša save sesa džuvde”. pobaro taro Jovane o Krstitelj thaj po baro si lestar o emcikno ano Carstvo e Devleso.”
O Isus sikavol e manušen kaj trubul te prihvatin le em e Jovane
29Sa e manuša so šunde e Isuse, pa i nesave carincura, pindžarde kaj si e Devleso sikajipe šukar thaj krstisajle e Jovanese krstimasa. 30A e fariseja thaj e učitelja tare Mojsijaso zakono čhudije o plan e Devleso savo sasa lenđe. Thaj von ni manglje o Jovane te krstil len.
31A o Isus vaćarda: “Kasa te uporediv kale manušen save si akana džuvde? Thaj so te vaćarav lendar? 32Von si sar manuša7,32 manuša Ano original ačhol “čhavore”. save bešen ko drom thaj akharen jekh avere thaj vaćaren:
‘Bašaldam tumenđe vesela đilja,7,32 Bašaldam … vesela đilja Ano original “Bašaldam … flauta”.
a tumen ni čhelden,
bašaldam tumenđe žalosna đilja,
a tumen ni rujen.’
33Golese, avilo o Jovane o Krstitelj. Savo ni xal ni mangro ni pijol ni mol, a tumen vaćaren: ‘O beng ane leste!’ 34Aviljem me, o Čhavo e manušeso, savo xav thaj pijav, a tumen vaćaren: ‘Dikh, manuš halano thaj mato, amal e carinconengo thaj e grešnikurengo!’ 35Al, sa gola so prihvatisade gova sikajipe, phende kaj si e Devleso mudrost čačukano!”7,35 O Isus kala izrekasa manglja te phenol da e manuša trubuje te prihvatin e Isuse em e Jovane.
O Isus šaj te oprostil e grehura
(Mt 26,6–13; Mk 14,3–9; Jn 12,1–8)
36Jekh fariseji kaso alav sasa Simon dija vika e Isuse te xal mangro ke leste thaj vov đelo ano čher e farisejeso thaj čhuta pe pašo astali.7,36 Sasa običaj kana e murša džana ke gasave večere, dok xana bešenasa pašljindoj pašo astali.37Thaj dikh, sasa i džuvli ando foro savaće džanglja pe kaj si grešnica, šunda kaj si o Isus pašo astali ano čher e farisejeso, i avili andre. Anda7,37 Sasa o adeti ane gova vreme e manuša save naj sesa akharde ko xape šajine te aven thaj te dičhen thaj te šunen al ni xana e akhardencar. skupo miris ko čaro savo sasa taro mramorno bar. 38Rojindoj, peli ke pe koča paše lese pingre. Laće asva pele pe lese pingre thaj lija te thovol len pe jasvencar thaj pe balencar koslja len thaj čumidija lese pingre thaj makhlja len e mirisesa.
39A kana dikhlja o fariseji savo akharda le, vaćarda ane peste: “Te avol proroko, bi džanola ko si kaja džuvli savi dolol le7,39 dolol le O Simon mislisada i džuvli te dolda e Isuse, o Isus ka avol andral melalo. Golese mislisada da o Isus naj proroko. golese kaj si grešnica!”
40A o Isus phenda lese: “Simone! Isi man khanči te vaćarav tuće.”
A vov vaćarda: “Učitelju, vaćar.”
41A o Isus vaćarda: “Duj džene sesa dužna jekhe manušese. Jekh sasa dužno panšel srebrenjakura7,41 srebrenjakura Jekh srebrno para poćinola pe jekh dnevnica. a o dujto pinda. 42Thaj kana len naj sasa te irin, o manuš ni manglja palal o dugo lendar. Vaćar tare kala duj savo ka manđol le po but?”
43A o Simon vaćarda lese: “Pa bi phenava kolese kas sasa pobaro dugo.” A o Isus vaćarda lese: “Gija si, šukar vaćardan.”
44Thaj irisajlo premali džuvli em vaćarda e Simonese: “Dičhe li kala džuvlja! Me aviljem ane ćo čher, paj ni andan me pingrenđe,7,44 E čherutneso adeti sasa te anol paj thaj kotor kosimase paše pire gostura te šaj thoven thaj te šučaren pire pingre palo phiripe pe melale droma. a voj pe jasvencar thoda len, a pe balencar koslja len. 45Ni čumidipe ni dijan man, a voj sar aviljem ni ačhili te čumidol me pingre.7,45 I džuvli čumidija e Isusese pingre mesto lese čhama te bi sikavola piro čačukano pokajipe thaj po poniznost.46Uljesa ni makhljan mo šoro, a voj mirisesa makhlja me pingre. 7,46 Kava sasa adeti kana ađućarol pe e gosto. I džuvli but počastisada golesa so ćerda e Isusese. Voj sikada po baro poniznost gija so makhlja lese pingre mesto leso šoro. O Isus vadži sikavola i razlika maškare Simoneso ađućaripe e gosto thaj goja džuvli so ćerda. 47Golese vaćarav tuće: ‘Baro manglipe sikada manđe, golese so si laće oprostime but bare grehura. Al kase zala oprostime, sikavol zala manglipe.’” 48A laće vaćarda: “Oprostime si ćire grehura.”
49Thaj ane peste lije te vaćaren kola so si lesa pašo astali: “Savo si kava so e grehura šaj oprostil?”
50A e džuvljaće vaćarda: “Ćo pačajipe ikalda tut. Dža ano mir.”
8Džuvlja save sledina e Isuse
1O Isus pale gova đelo ane forura thaj ane gava. Sikada thaj vaćarda taro Lačho lafi taro Carstvo e Devleso thaj e dešuduj apostolura đele lesa 2thaj nesave džuvlja save sesa sastarde tare benga thaj nasvalipe: i Marija (savi akhardola Magdalena, kastar iklile efta bilačhe duxura), 3thaj i Jovana (romni e Huzosi savo sasa upravitelji ko Irod) thaj i Suzana thaj avera but džuvlja save kandije pumare parencar e Isuse thaj lese sikaden.
O Isus vaćarol taro manuš savo čhudol o seme ki phuv
4Thaj kana ćidije pe but manuša tare sa e forura avile pašo Isus thaj vov vaćarda lenđe paramič: 5“Iklilo o manuš savo čhudola o seme pi phuv. Thaj kana sejisada, nesavo seme pelo ko drom thaj uštade le e manuša thaj e čiriklja sa xalje le. 6Nesavo seme pelo pe bara, barilo thaj šućilo, golese kaj naj sasa paj ani phuv. 7A nesavo seme pelo ke kangre thaj o seme barilo e kangrencar thaj e kangre tasade le. 8A nesavo seme pelo pi šukar phuv thaj barilo thaj anda šel droma po but.” Kana vaćarda kava dija vika: “Kas isi kana te šunol, nek šunol.”8,8 Ano original ačhol: “Kas isi kana, nek šunol.”
E manuša si sar lačhi thaj bilačhi phuv
9A e sikade lese pučlje e Isuse: “Vaćar amenđe savi si kaja paramič?” 10A vov vaćarda: “O Dol tumenđe dija te džanen o garajipe tare leso Carstvo, a averenđe vaćarav ane paramiča, te pherdol okova so ačhol ano Sveto lil:
‘Te dikhlje
ni ka shvatin,
Thaj te šunde
ni ka haljaren.’
11Kaja paramič phenol kava: O seme si sar o Lafi e Devleso. 12O seme savo pelo po drom si manuša save šunen o Lafi e Devleso thaj avol o beng, lol o Lafi andaro lengo ilo, te ma pačan thaj te ni spasin pe. 13A o seme savo pelo po bar gola si manuša save šunen radosno thaj len o lafi sar luluđa saven naj koreno. Zala vreme pačan, a kana avol o vreme tare iskušenjura, tegani prestanin te pačan. 14A o seme savo si ane kangre gola si kola manuša save šunen o Lačho lafi, al o pharipe, o barvalipe thaj o guglipe kale svetoso tasavol len thaj ni den šukar bijandipe. 15A o seme savo si ki šukar phuv gola si manuša save šunen o Lafi thaj gova Lafi ićaren ano šukar thaj iskreno ilo, sa dži kaj ni anen šukar bijandipe.”
Savo šunol e Isuseso sikajipe ka barol leso duxovno džanglipe
16Khoni ni phabarol i svetiljka te bi učharola la e čaresa thaj ni čhuvola talo than e sojimaso. Čhuvol la ke svetiljkako than te šaj okola save den andre dičhen o svetlo savo phabol. 17Sa so si garado ka avol pučardo thaj so si ćerdo garandoj ka ikljol ko dičhipe. 18Golese pazin sar šunen, golese kas isi, ka dol pe lese,8,18 kas isi, ka dol pe lese Taro kontekst dičhol pe kaj o Isus phenol taro razumipe thaj taro pačajipe. Kava značil: “Kas isi razumipe ka dol pe lese po but razumipe”, il: “O Dol ka ćerol kolenđe save pačan o čačipe te razumin po but.” a kas naj, ka lol pe lestar8,18 kas naj, ka lol pe lestar Kava značil: “Al kas naj razumipe ka hasarol thaj i okova so dol gođi kaj razumil” il: “Al o Dol ka ćerol okolenđe save ni pačan ano čačipe te ni razumin ni kova zala so den gođi kaj razumin”. i kova zala so dol gođi kaj isi le.
E Isusesi čačukani familija
19Avile e Isusesi dej thaj lese phrala8,19 Kava sesa e Isusese po terne phrala, avera čhave e Marijaće thaj e Josifese save sesa bijande palo Isus. Sar so si e Isuseso dad o Dol, a lengo dad o Josif, von sesa lese phrala tari dej. thaj naštine tare but manuša te vaćaren lesa. 20Thaj khoni vaćarda e Isusese: “Ći dej thaj će phrala ačhen avri thaj manđen te dičhen tut.”
21A o vov vaćarda lenđe: “Mi dej thaj me phrala si kola save šunen o lafi e Devleso thaj ićaren le.”
O Isus vaćarol e balvaljaće te ačhol
22Jekh đive o Isus phenda pe sikadenđe: “Te nakha ki aver rig e jezerosi.” Dije ano čamco thaj đele. 23Thaj kana pojdisade o Isus zasuta. Thaj uštili bari balval, o čamco lija te pherdol paj thaj lije te tason thaj but darajle so sesa ano baro bilačhipe.
24Thaj e sikade avile pašo Isus thaj lije te den vika: “Gospode! Gospode! Ka tasiva!”
Thaj o Isus uštilo thaj vaćarda e balvaljaće thaj e bare pajese te ačhen thaj von ačhile thaj pale gova khanči ni šundilo. 25A o Isus vaćarda lenđe: “Kaj tumaro pačajipe?”
A e sikade darajle thaj čudisajle thaj jekh averese vaćarde: “Savo si kava so e balvaljenđe thaj e pajese vaćarol te ačhen thaj von šunen le?”
O Isus ikalol e melale duxura taro manuš
26Tegani resle paši Gerasinsko phuv savi si ki aver rig tari Galileja. 27Thaj kana iklilo o Isus taro čamco, avilo paše leste jekh manuš andaro foro ane kaste sesa benga. But berša sasa nango thaj ni bešlo ano čher, nego bešlo ke limora. 28Thaj kana dikhlja e Isuse, dija vika thaj pelo ke pe koča angle leste thaj vaćarda: “So manđe mandar, Isuse Čhaveja embare Devleso? Moliv tut ma mučima.” 29Golese so o Isus već vaćarda e bilačhe duxose te ikljol andaro manuš, ane kaste sasa o beng but vreme. E manuša phandena le ane sinđira thaj aračhena le, a vov čhinola e sinđira thaj o beng inđarola le ani pustinja.
30A o Isus pučlja le: “Sar si ćo alav?” Vov phenda: “Legija8,30 Legija si grupa vojnikura tare 6 milje vojnikura. (but džene sam amen)”, golese kaj but benga sesa ane leste. 31Thaj molisade e Isuse e benga te ma bičhalol len ano bezdan.8,31 bezdan si phanglipe paše benga (melale duxura).
32Paše gothar sasa jekh brego kaj sesa pherdo bale save čarona, a e benga molisade e Isuse te mučhol te džan ane bale. Thaj o Isus mukhlja te džan. 33Tegani iklile e benga andaro manuš thaj đele ane bale, a e bale taro brego čhudije pe ano paj thaj tasile.
34Kana dikhlje so sasa e manuša save arakhlje e balen, našle thaj đele te vaćaren ano foro thaj ane gava. 35Thaj iklile vadži manuša te dičhen so sasa. Kana avile pašo Isus, arakhlje e manuše kastar iklile e benga. A o manuš bešol urado thaj gođaver paše Isusese pingre thaj von darajle. 36A kola save gova dikhlje vaćarde averenđe sar o Isus sastarda e manuše ane kaste sesa e benga. 37Thaj sa e manuša tari Gerasa thaj tare pašutne thana phende e Isusese te džal lendar, golese kaj but darajle. A o Isus dija ano čamco thaj irisajlo palal ani Galileja.
38O manuš kastar o Isus ikalda e benđen molisada e Isuse te džal lesa, a o Isus mukhlja le vaćarindoj: 39“Iri tut ane ćo čher thaj vaćar sa so ćerda tuće o Dol.” O manuš đelo thaj vaćarda maškaro sa o foro so ćerda lese o Isus.
O Isus sastarol e džuvlja thaj vazdol e čhejora tare mule
40Thaj kana irisajlo o Isus tare aver rig e jezerosi, e manuša sesa baxtale kana dikhlje le, golese kaj savore ađućarde le. 41Thaj dikh, avilo jekh manuš kaso alav sasa Jair, savo si angluno ani sinagoga, avilo thaj pelo ke koča anglo Isus. Thaj molisada le te avol ane leso čher, 42golese kaj sasa le jekhori čhej tare dešuduj berš thaj voj sasa dži o meripe.
Thaj kana pojdisada o Isus e Jairesa ane leso čher, ćićidije le e manuša. 43Thaj maškare manuša sasa jekh nasvali džuvli tare rateso thavdipe dešuduj berš. I džuvli sa po barvalipe so sasa la dija e sastarutnenđe thaj ni jekh naštine te sastarol la. 44Voj avili od palal e Isusese thaj dolda pe tare leso teluno kotor taro fostano thaj sigate ačhada la o ratvalipe lako.
45Thaj vaćarda o Isus: “Ko dolda pe gova pe mande?”
Dži jekh lendar phende da naj von, a vaćarda o Petar [thaj kola save sesa lesa]: “Gospode! But manuša si paše tute thaj ćićiden tut [a tu puče: ‘Ko dolda pe pe mande?’]”
46A o Isus vaćarda: “Neko dolda pe pe mande, golese kaj osetisadem zor kaj iklili mandar. 47Thaj kana dikhlja i džuvli kaj našti garadol, avili darandoj, peli ke pe koča angle leste thaj vaćarda angle sa e manuša sose dolda pe pe leste thaj sar tare jekh drom sastili.” 48Thaj o Isus vaćarda laće: “Mi čhej! Ćo pačajipe sastarda tut. Dža ano mir.”
49Dok o Isus vaćarda e džuvljaće, avilo jekh andare Jaireso čher thaj vaćarda lese: “Jaire, muli ći čhej. Ma muči e učitelje.”
50Kana šunda gova o Isus, vaćarda lese: “Ma dara, samo pača. Voj ka uštol.”
51A kana o Isus avilo ano čher, ni dija khoni te džal andre sem o Petar, o Jovane thaj o Jakov thaj e čhejorako dad em i dej. 52Thaj savore ruje andaro ođi pale late, a o Isus vaćarda: “Ma roven. Ni muli. Sovol.”8,52 O Isus džanglja kaj i čhej muli. Phenda kaj sovol golese so džanglja kaj ka vazdol la tare mule. O Isus koristisada lafi “sovol” sar te bi phenola tare Lazareso meripe (dikh Jov 11,11–14), avere osobaće kas vazdija tare mule.
53Thaj asaje e Isusese golese kaj džanglje so muli. 54Vov dolda e čhejora taro va thaj dija vika vaćarindoj: “Čhejorije, ušti!” 55Thaj irisajlo lako duxo thaj uštili sigate thaj o Isus vaćarda lenđe te den la te xal. 56Thaj lako dad thaj laći dej sesa začudime. A vov vaćarda lenđe khanikase te ma vaćaren so sasa.
9O Isus bičhalol e dešudujen apostoluren
1O Isus dija vika e apostoluren thaj dija len zor thaj vlast pe sa e benga, thaj te sastaren taro nasvalipe. 2Thaj bičhalda len te vaćaren taro Carstvo e Devleso thaj te sastaren e nasvalen. 3Thaj vaćarda lenđe: “Khanči ma len dromese, ni rovli, ni trasta, ni so te xan, ni pare thaj te ma avol tumen po duj fostanura. 4Kana džan an nesavo than, bešen an jekh čher, dži kaj ni pojdin an aver than.9,4 Trubul te aven zadovoljna xamase so den len gothe e manuša; ni smin te roden khanči bolje sojimase. Al, šaj džan ke avera čhera kaj ka vaćaren o Lačho lafi.5Te ni manglje tumen ane gova than, ikljen gothar thaj tresin o praho tar tumare pingre,9,5 Gova si ani tradicija e Jevrejenđe. Znako pašo baro odbipe, golesa sikade kaj ni manglje ni i prašina tar gova foro pe lenđe pingre sar svedočanstvo so ni lije o Lafi e Devleso.”
6Thaj e sikade đele taro than ko than thaj vaćarde o Lačho lafi thaj sastarde e manušen ke sa e thana.
O Irod si bunimo kolestar so šunda taro Isus
7Thaj kana šunda o Irod o vladari,9,7 Irod o vladari “tetrarh” kate vaćarol pe taro Irod Antipa savo sasa vladari jekh tare štar kotora taro Izrael. tar sa so o Isus ćerda, sasa vadži ano čudo golese kaj nesave vaćarde kaj o Jovane o Krstitelj uštilo tare mule. 8Avera vaćarde kaj sikadilo ki phuv o Ilija, a nesave vaćarde kaj uštilo tare mule nesavo proroko taro purano vreme.
9Thaj vaćarda o Irod: “E Jovaneso šoro me čhindem, a savo si akana kava kastar gasave čudura šunav?” Thaj manglja te dičhol e Isuse.
O Isus parvarol pobut tare pandž milje manušen
(Mt 14,13–21; Mk 6,32–44; Jn 6,1–13)
10Kana irisajle e apostolura, vaćarde e Isusese sa so ćerde. O Isus thaj lese sikade đele pašo foro savo akhardol Vitsaida te šaj aven zala korkore. 11Al but manuša šunde kaj đelo o Isus thaj lije te džan pale leste. O Isus phenda lenđe kaj šukar avile. Thaj lija te vaćarol lenđe taro Carstvo e Devleso thaj sastarda e nasvalen. 12Kana lija o đive te načhol, avile e dešuduj apostolura pašo Isus thaj vaćarde: “Te mukha e manušen? Nek džan ane pašutne gava thaj ane thana kaj šaj te aračhen khanči xamase thaj kaj šaj te soven, golese kaj sam ko than kaj naj khanči.”
13A o Isus vaćarda lenđe: “Den len tumen te xan.”
Thaj von vaćarde lese: “Amen isi samo pandž mangre thaj duj mačhe. Amen li te dža te ćina sa kale manušenđe te xan?” 14A gothe sesa paše pandž milje murša.9,14 Gothe sesa 5 milje murša, e džuvlja em e čhavore ni đinglje pe.
A o Isus vaćarda pe sikadenđe: “Čhuven len te bešen po pinda džene.” 15Thaj ćerde gija thaj bešljarde len savoren. 16O Isus lija gola pandž mangre thaj gole dujen mačhen, dikhlja ano nebo, blagoslovisada len thaj phaglja e mangre, thaj dija ke sikade te den e manušen. 17Thaj xalje thaj čalile savore, thaj ćidije dešuduj korpe okolestar so ačhilo so xalje e manuša.
O Petar dikhlja thaj vaćarda kaj si o Isus o Hrist
18Jekh đive, kana o Isus molisajlo korkoro thaj lesa sesa lese dešuduj sikade. Vov pučlja len: “So vaćaren e manuša, ko sem me?”
19A e sikade vaćarde lese: “Nesave manuša vaćaren kaj san o Jovane o Krstitelj, a avera kaj san o Ilija o proroko, a nesave vaćaren kaj san jekh tare purane prorokura savo uštilo tare mule.”
20A o Isus pučlja len: “A tumen so phenen, ko sem me?”
A o Petar vaćarda: “Tu san o Hrist, bičhaldo taro Dol.”
O Isus vaćarol tare piro meripe
21A o Isus vaćarda e sikadenđe te ma vaćaren khanikase kaj si vov o Hrist. 22Thaj phenda: “Golese so me o Čhavo e manušeso, trubul te avav but mučimo thaj e phuredera, e šorutne sveštenikura thaj e učitelja tare Mojsijaso zakono,9,22 E starešine, e šorutne sveštenikura thaj e učitelja tare Mojsijaso zakono zajedno prestavisade sa e Jevrejenđe vođen. ka čhuden ma thaj ka mudaren ma thaj trito đive me ka uštav.”
So trubul manuš te ćerol te šaj avol e Isuseso sikado
23A o Isus savorenđe vaćarda: “Ko manđol te džal pale mande nek ačhavol korkoro pes thaj nek lol o krsto9,23 Manuš savo sasa već osudimo te merol raspimo, inđarola bi o upruno kotor taro krsto dži ko than kaj ka mudaren le. Kale vaćarimasa, o Isus manglja te phenol: 1․ te mangljam te ava lese sikade, mora odrekni amen tare amare želje ke kaja phuv, thaj mora te ava spremna te šuna e Isuse; il 2․ kaj trubul te ava spremna svako đive te trpi i te mera golese so sam lese sikade; il 3․ solduj uprune opcije (rečenice). piro svako đive thaj nek džal pale mande. 24Golese ko manđol po džuvdipe te aračhol, ka hasarol le, a ko hasarol po džuvdipe paše mande vov ka aračhol le. 25Thaj savo šukaripe ka avol e manuše ako sa o sveto dobil, a pes hasarol il pese bilačhe ćerol?9,25 Ano original ačhol: “So o manuš ka postignil ako prelol sa i phuv a hasarol thaj upropastil pes?” 26Golese ko ladžal mandar thaj tare me lafura lestar i me o Čhavo e manušeso ka ladžav kana ka avav ani slava mingri savi si slava me Dadesi thaj e svetone melekurenđi. 27Čače vaćarav tumenđe, nesave tumendar save sen kate ni ka meren dok ni dičhen o Carstvo e Devleso.”
O Mojsije thaj o Ilija sikadile e Isusese
28Thaj kana nakhle ohto đive pale gova, o Isus lija e Petre e Jovane thaj e Jakove thaj iklilo ko brego te molil pe e Devlese. 29Thaj kana molisajlo leso muj ćerdilo averčhande thaj lese šeja ćerdile parne thaj sjajna. 30Thaj dikh, tar jekh drom iklile duj manuša thaj lije te vaćaren e Isusesa. Gola sesa o Mojsije thaj o Ilija. 31Sikadile ani slava9,31 il sjaj thaj vaćarde tare leso meripe9,31 Lafi savo si kate irime ki romani čhib si meripe, a ki grčko čhib si Izlazak (Iklipe). Ano Purano savez “Iklipe” odnosil pe po putaripe (oslobodipe) e Izraelsko narodo taro egipatsko phanglipe. E Hristeso meripe ko krsto si “Iklipe”, a gova si, delo taro okupljenje, savesa o Dol ikalol e manušen taro phanglipe tare grehura. savo trubuja te avol ano Jerusalim.
32A o Petar thaj kala so sesa lesa von zasute, čim džungadile dikhlje e Isuse ani slava thaj duje manušen sar lesa ačhen. 33Thaj kana lije te crden pe o Mojsije em o Ilija, o Petar phenda e Isusese: “Gospode! Šukar kaj sam kate thaj te ćera trin senice: Jekh tuće, jekh e Mojsijase thaj jekh e Ilijase.” Ni džanglja so te vaćarol 34A dok vov gova vaćarda avilo o oblako thaj von darajle kana učharda len o oblako.
35Thaj šunde glaso andare oblakura savo vaćarda: “Kava si mingro manglo čhavo save me birisadem, le mangav te šunen.” 36Thaj kana šundilo o glaso, e sikade dikhlje e Isuse korkore. Thaj von khanči ni vaćarde khanikase tar gova so dikhlje.
O Isus ikalol o melalo duxo taro čhavo
37A thearinto đive o Isus em lese sikade sar ulile taro brego, but manuša avile ko Isus. 38Thaj dikh, tare but manuša akharda le jekh: “Učitelju! Moliv tut dikh pe mo čhavo golese kaj si jekhoro.” 39Thaj dikh, dolda le o bilačho duxo thaj tari jekh drom lija te dol vika thaj te ikljol lestar i spuma taro muj, thaj o duxo ni ačhavol le thaj uništil le. 40“Molisadem ćire sikaden te ikalen e bilačhe duxo, a von naštine.”
41O Isus vaćarda lenđe: “O, bipačaće thaj bilačhe manušalen9,41 manušalen Ano original ačhol: “generacija” il “naraštaj”.! Tumencar sem sa kava vreme, a tumen vadži ni pačan, pučav man vadži kozom trubul te trpiv tumen. An će čhave akari!” 42A dok avola o čhavoro premal leste o bilačho duxo perada e čhave ki phuv ane grčura thaj lija te tresil le. A o Isus phenda e benđese te ikljol thaj sastarda e čhave thaj dija le lese dadese. 43Savore sesa divime e Devlese zuralimasa. Thaj savore divisajle sa okolese so o Isus ćerola, a o Isus vaćarda pe sikadenđe:
44“Šukar šunen e lafura kala: Me o Čhavo e manušeso trubul te avav dindo ane vasta e manušenđe.” 45A e sikade ni haljarde kala lafura, golese kaj sasa lendar garado te našti haljaren thaj darajle te pučen le kale lafese.
E ponizna si embare ane Devlese jakha
46Thaj e sikade lije te vaćaren maškar pumende ko si lendar embaro. 47A o Isus džanglja so si ane lenđe ile, vov lija e čhavore čhuta le angle peste, 48thaj o Isus vaćarda lenđe: “Savo primil kale čhavore ane mingro alav, man primil thaj ko man primil, primil me Dade savo bičhalda man, golese ko si maškare tumende emcikno, le o Dol dičhol embare.”
Ko naj protiv tumende tumencar si
49A o Jovane vaćarda e Isusese: “Gospode! Dikhljam jekhe sar će alavesa tradol e benđen thaj amen vaćardam lese te ma ćerol gova, golese kaj ni džal amencar pale tute.” 50Thaj o Isus vaćarda lese: “Mučhen le, golese ko naj protiv tumende tumencar si.”
E samarijancura ni manglje e Isuse
51Thaj kana sesa paše e đivesa te iril pe ko nebo, o Isus pojdisada ano Jerusalim. 52Thaj bičhalda glasnikuren angle peste thaj von đele thaj dije ano gav ani Samarija te lačharen lese kaj te sovol. 53Thaj ni manglje le gothe e manuša, golese kaj dikhlje kaj džal ano Jerusalim.9,53 E Samarijancura em e Jevreja ni manglje pe maškar peste. Golese e Samarijancura ni manglje te pomognin e Isuse pe leso džajipe ano Jerusalim, glavno foro e Jevrejengo54Kana dikhlje e sikade lese o Jakov thaj o Jovane pučlje e Isuse: “Gospode! Manđe li te phena te uljol i jag taro nebo thaj sa te phabarol len [sar gova ćerda o Ilija]?” 55A o Isus irisajlo thaj dija vika pe lende. [Phenda: “Ni džanen tar savo duxo sen. 56Golese kaj me o Čhavo e manušeso ni aviljem te mudarav e manušengo džuvdipe nego te spasiv.”] Thaj đele ane aver gav.
O Isus manđol sa te mukha thaj te dža lese dromesa
57A sar đele dromesa nesavo manuš vaćarda e Isuse: “Me ka džav tusa kaj tu dža.”
58Thaj o Isus vaćarda: “E lisicen isi jazbina thaj e čirikljen isi len gnezdura: Me, o Čhavo e manušeso, naj man kaj mo šoro te pašljarav.”9,58 O Isus iril e vaćarimasa te sikavol e manuše sar si gova kana si leso sikado. O Isus phenol lese golesa te gova manuš džala pale leste, šaj gova manuš ni ka avol le čher.
59A o Isus avere manušese vaćarda: “Phir pale mande.”
A o manuš vaćarda: “Gospode! Muk ma angleder te džav te prahov me dade.”9,59 Naj jasno dal o dad gole manušeso mulo thaj vov sigate ka prahol le il manđol o manuš nesavo pobaro vreme te ačhol dži kaj leso dad ni merol pa tegani te prahol le. Poenta si ane gova kaj o manuš manđol khanči te ćerol angleder so džal palo Isus.
60A o Isus vaćarda lese: “Ačhav e mule, nek prahon pe mulen,9,60 O Isus baš gija ni dol gođi kaj e mule ka prahon averen mulen. O značenje paše “mule” šaj avol: 1. Gova si metafora paše kola save sigate ka meren; il 2. Gola si kola save ni džanen pašo Isus thaj duxovno si mule. Akate si poenta kaj o sikado nisose ni smil te ačhavol le golestar te džal palo Isus. a tu ajde vaćar taro Carstvo e Devleso.”
61A aver vaćarda: “Gospod! Me ka džav pale tute, al muk ma te džav te oprostiv man mingre čherutnencar.”
62A o Isus vaćarda lese: “Ni jekh naj pogodno pašo Carstvo e Devleso savo čhuvol po va ko plugo te oril, a dičhol palal.”9,62 Khoni ni dičhol palal kana oril i phuv našti vodil o plugo kaj trubul te džal. Gova manuš trubul leso dičhipe te avol anglal te bi lačhe orila i phuvSo bi vačharasa manuš savo džal e Devlesa našti iril pe palal an po džuvdipe savo sasa le ano sveto.
10O Isus bičhalol eftavardeš thaj dujen sikaden te navestin o Carstvo e Devleso
1A pale gova odredisada o Gospod averen eftavardeš thaj dujen (72) sikaden10,1 Ane nesave grčka rukopisura ačhol: “eftavardešen” (thaj ano stiho 10:17) thaj bičhalda len duj po duj te džan angle leste ane sa e forura thaj ane thana kaj manglja te džal. 2A o Isus vaćarda lenđe: “O ćidipe10,2 gađikane “žetva” si baro a e bućarne si zala, golese tumen molin e gospodare taro ćidipe te bičhalol e bućarnen ke po ćidipe.10,2 O Isus podrazumil kaj isi but manuša save si spremna te den ane Devleso Carstvo, al naj but sikade te pomožin em te sikaven e manušen.3Džan, ak bičhalav tumen sar terne bakren maškare ruva. 4Ma inđaren kese parencar ni traste ni sandale thaj dok phiren ma ačhen te vaćaren ko drom khanikasa te ma hasaren tumaro vreme.
5Kana den an nesavo čher angleder vaćaren: ‘Mir ane kava čher.’ 6Ako gola so bešen ano čher manđen o mir, o mir ka avol pe lende, ako ni manđen ka iril pe tumenđe tumaro mir. 7Kana džan an nesavo čher, ma tar gova čher džan ke aver. Ačhen ke gova čher thaj xan thaj pijen so isi len,10,7 O Isus ni vaćarda da von trubul te ačhen an gova čher sa e đivesa dok bešen ano foro, nego kaj trubul te soven an gova čher sa e raća dži kaj si odori; avere lafurencar, “Ma soven ane avera čhera sa e raća”. golese kaj o bućarno dostojno si pe plataće. 8Kana den ane nesavo foro thaj gothe manđen tumen, xan so anen angle tumende. 9Sastaren e nasvalen save si ane gova foro thaj vaćaren lenđe: ‘Kava sikavol tumenđe kaj si o Carstvo e Devleso paše.’ 10A kana džan an nesavo foro thaj ni manđen tumen gothe, ikljen ko drom lengo thaj vaćaren: 11‘Thaj o praho taro tumaro foro savo si pe amende kosa amendar sar znako da o Dol ka sudil tumenđe.10,11 Gova si simbolično bući savasa sikadol pe kaj čhuden e manušen tare gova foro; il: “Gija, sar tumen so čhudijen amen, thaj o Dol gija čhudol tumen.” Al te džanen paše avilo tumenđe o Carstvo e Devleso.’ 12Vaćarav tumenđe kaj e Sodomaće10,12 O Dol uništisada e sumporne jagasa e manušen ano foro Sodoma golese so sesa bilačhe (dikh 1. Mojs 19,24–28). ka avol po lokho ko đive e Sudoso nego gole manušenđe tar gova foro!”
Kazne e bipokajime forurenđe
13“Pharo tumenđe, manušalen taro Horazin! Pharo tumenđe, manušalen tari Vitsaida! Golese te bi ćerdona e čudura ano foro Tir thaj ano foro Sidon10,13 Horazin! Pharo tumenđe, manušalen tari Vitsaida! Golese te bi ćerdona e čudura ano foro Tir thaj ano foro Sidon Manuša save bešle ano Horazin thaj ani Vitsaida si Jevreja pa trubuje te ađućaren e Mesija. Manuša save bešle ano Tir thaj ano Sidon naj Jevreja gija da von ne bi ađućarena kaj ka avol o Mesija. Okova so o Isus kate vaćarol kaj čak i okola so naj Jevreja trubul te pindžaren kaj si vov o Mesija golese so ćerda sa gola čudura. sar tumende so ćerdile, dumutane bi pokajina pe thaj bi bešena urade ano dorikalo čaršafi thaj ano praho.10,13 An goja kultura, e manuša bi phiravena šeja ćerde taro dorikalo čaršafi, savo našti phiravol pe thaj naj udobno, thaj bi bešena ano praho, te bi sikavena da lenđe žal so grešisade anglo Dol.14A e manušenđe taro Tir thaj e manušenđe taro Sidon ka avol poločhe ko sudo nego tumenđe. 15A tumen manušalen taro Kafarnaum! Dži o nebo li ka ušten? Ka peren dži ko than kaj si e mule – Had.”
16Thaj vaćarda pe sikadenđe: “Ko tumen šunol, man šunol thaj ko tumen čhudol, man čhudol. Ko čhudol man, čhudol e Devle savo bičhalda man.”
O Isus sikavol e sikaden so si emvažno
17Kana irisajle kola eftavardeš thaj duj sikade radosno vaćarde e Isusese: “Gospode, e benga pokorisajle amenđe ke ćiro alav.”10,17 Kate o “alav” odnosil pe ke Isuseso moć em autoritet.
18A o Isus vaćarda lenđe: “Me dikhljem e Satana sar pelo taro nebo sar munja.10,18 O Isus koristil kaja paramič te bi uporedila sar o Dol pobedisada e Satana, dži kaj lese 72 sikade propovedisade ane forura, odnosno Satana pelo taro nebo sar i munja savi čalavol premali phuv.19Ak dijem tumen zor te ačhen pe sapa thaj pe škorpije10,19 Verovatno si e sapa thaj e škorpionura metafora za ke bilačhe duxura. thaj pe sa o vlast e dušmaneso10,19 O Dušmano si o Satana. thaj khanči ni ka avol tumenđe. 20A golese tumen ma aven radosna so e duxura pokorin pe tumenđe, nego aven radosna so si tumare alava pisime ko lil e Devleso ano nebo.” 10,20 O Dol pisisada lenđe alava, sar građanura ano nebo, thaj gova značil kaj isi len džuvdipe bizo meripe.
Blagoslovime si sa okola save prihvatin e Isuseso Lafi
21Ane gova sato o Isus pherdilo radost ano Sveto Duxo thaj phenda: “Hvaliv tut, Dade, Gospode e phuvako thaj e neboso, so garadan ćo čačipe tare but džangle thaj tare razumna a vaćardan e ciknenđe.10,21 Kava odnosil pe pe kola save naj len but sikajipe, al si spremna te prihvatin e Isuseso sikajipe sar so e cikne čhavore save si spremna te šunen kolen ane kaste pačan. Va, Dade, golese kaj si gova ćiri volja.”
22Thaj irisajlo o Isus ke pe sikade thaj vaćarda: “Sa manđe dija o Dad mingro thaj khoni ni džanol ko si o Čhavo sem o Dad, ni ko si o Dad sem o Čhavo thaj okola kase o Čhavo manđol te vaćarol.10,22 Vlast, autoritet, zor, čačipe, thaj aver.”
23Thaj irisajlo e sikadenđe kana sesa korkore thaj vaćarda lenđe: “Blagoslovime si e jakha so dičhen so tumen dičhen. 24Golese vaćarav tumenđe kaj but prorokura thaj carura manglje te dičhen man thaj ni dikhlje, thaj manglje te šunen man thaj ni šunde.”
O Isus sikavol taro džuvdipe bizo meripe
25Thaj uštilo jekh tare učitelja taro Mojsijaso zakono te iskušil e Isuse thaj pučlja le: “Učitelju! So trubul te ćerav te avol ma džuvdipe bizo meripe?”
26A o Isus vaćarda lese: “So si pisimo ane Mojsijaso zakono? Sar tu gova haljare?”
27A vov phenda e Isusese: “Mang e Gospod e Devle ćire sa e ilesa ćiresa, sa dušasa ćirasa thaj sa e zorasa ćirasa thaj sa e gođasa ćirasa thaj mang10,27 voli, čumide će pašutne kozom manđe korkore tut.”
28A o Isus vaćarda lese: “Šukar vaćardan. Čher gova thaj ka avol tut džuvdipe bizo meripe.”
29A o učitelji taro zakono manglja te opravdil pe, pa pučlja e Isuse: “Ko si mo pašutno?”10,29 Kava manuš manglja te džanol kas trubul te manđol, avere lafurencar: “Kas trubul te dikhav pašutne thaj te mangav sar korkore man?”
30A o Isus vaćarda lese: “Jekh manuš ulilo taro Jerusalim ano foro savo akhardol Jerihon thaj dolde le e čora, save uljarde lese šeja thaj marde le. Đele pese thaj ačhade le opaš mule pašo drom.
31Thaj slučajno gole dromesa nakhlo nesavo jevrejsko svešteniko thaj dikhlja le em crdija pe lestar ki aver rig thaj nakhlo. 32Gija thaj o levito e sveštenikoso sluga kana avilo ke gova than avilo paše, dikhlja le thaj nakhlo. 33A nesavo Samarijanco10,33 Samarijanco E Samarijancura sesa e jevrejenđe potomkura save lije pe avere narodosa. Von ni slavisade e Devle ko Jerusalim sar e Jevreja so ćerde. E Jevreja sesa holjame pe Samarijancura thaj ni pačaje kaj e Samarijancura sesa e Devleso narodo. avilo paše leste, dikhlja le pa pelo lese žal. 34Thaj avilo koslja e manušese rane10,34 i mol koristisade te čistin e rane, a o ulje verovatno koristisade te sprečil pe infekcija. uljesa thaj moljasa thaj paćarda len, čhuta le ke po her thaj inđarda le ani mehana thaj dikhlja pe leste. 35Thaj theara đive kana lija te džal ikalda duj srebrenjakura10,35 Ko original ačhol: duj dinara save si duj dnevnice. dija ko manuš kasi sasa i mehana thaj phenda lese: ‘Dikh pe leste thaj te trošisadan po but me ka poćinav kana ka irima.’”
36“So den gođi akana?” Pučlja o Isus. “Tare kala trin džene ko sikadilo lese thaj sasa pašutno kolese so dolde le e čora?”
37A učitelji e zakoneso phenda lese: “Okova savo ćerda milosrđe.”
A o Isus vaćarda lese: “Dža thaj tu ćer gija.”
E Isuseso Lafi trubul te avol amenđe ko angluno than
38A kana đele premalo Jerusalim, o Isus thaj lese sikade avile ane jekh gav, a jekh džuvli, akhardola Marta, dija len vika ane po čher. 39Thaj la sasa phen, akhardola Marija, savi bešli paše pingre e Isusese thaj šunda leso vaćaripe. 40A i Marta dikhlja po but ani bući em sar emlačhe te kandol le, avili pašo Isus thaj vaćarda lese: “Gospode! Šukar li si kava so mi phen ačhada man korkora te kandav tut? Vaćar laće te pomožil ma.”
41A o Isus vaćarda laće: “Marto! Marto! Sikiri tut thaj trudi tut butese. 42A samo jekh trubul. I Marija ći phen birisada khanči po šukar, te šunol mo Lafi savo ni ka lol pe latar.”
11O Isus sikavol pe sikaden sar te molin pe
1Kana o Isus molisajlo thaj kana ačhilo e molitvasa, jekh tar lese sikade vaćarda lese: “Gospode, sikav amen te moli amen, sar o Jovane o Krstitelj so sikada pire sikaden.”
2O Isus vaćarda lenđe: “Kana molin tumen, vaćaren:
‘Dade [amareja ko nebo],
te svetil pe ćo alav,11,2 Savore nek den će alavese čast tuće Devlese.
te avol ćo carstvo,11,2 Kava značil te širil pe te bi barola e Devlesi vladavina ki phuv.
[te avol ćiro manglipe
ki phuv sar ko nebo!]
3Xamase so trubul amen
de amen svako đive,
4thaj oprosti amare grehura,
sar amen so oprosti
okolenđe so ćeren grehura premal amende!11,4 Gova si poniznost, a ponizno manuš uvek oprostil averenđe so ćerde lese bilačhipe. Golese amen o Isus sikavol te phena, “Thaj oprosti amare grehura, sar amen so oprosti okolenđe so ćeren grehura premal amende.” Da sar i amenđe so si dindo. Oprosti isto gija sar so i oprostimo si amenđe.
Thaj crde amen taro iskušenje.’”
5Thaj o Isus vaćarda: “Den gođi sar bi avola kana bi khoni tumendar džala ke po amal ki opaš i rat thaj te rodol mangro lestar thaj te vaćaren lese: ‘Amala, de ma trin mangre, pa ka iriv tuće. 6Golese kaj avilo taro drom mo amal ke mande thaj naj so te čhuvav angle leste.’ 7A vov andral te phenol: ‘Ačhav ma ko miro! Mo vudar si phanglo thaj me čhave si mancar ano than e pašljimaso thaj našti uštav te dav tut!’ 8Vaćarav tumenđe: Ako ni uštilo golese kaj si leso amal, ka uštol te dol le golese so si biladžutno thaj uporno.”11,8 O Isus vaćarol kaja paramič sar te sikavol kroz i usporedba kaj tumaro amal ka pomožil tumenđe ako isi tumen bari potreba thaj molin le više droma za ko pomoć. Ko gasavo način o Dol ka dol tumen okova so tumenđe trubul te mangljen lestar uporno. Ako čak i o komšija, savo ni manđol tut, ka dol tut okova so trubul će kana bizi ladž rode, kobor više o Dol, savo si šukar dad thaj kova savo manđol tut, ka dol tut okova so trubul će kana bizi ladž moli tut lese.
9Vaćarav tumenđe: “Manđen thaj ka dol pe tumenđe! Roden thaj ka aračhen! Maren thaj ka putavol tumenđe! 10Golese kaj savore save manđen, dol pe lenđe, save roden aračhen, save maren, putardol lenđe.
11Savo dad tumendar, kana bi o čhavo rodola [mangro, vov bi dola le bar? Il bi rodola] mačhe, vov bi dola le sape? 12Il te manglja angro te dol le škorpija? 13Kana tumen, bišukar manuša, džanen šukar buća te den tumare čhaven, kobor pobut tumaro Dad taro nebo ka dol tumen Sveto Duxo kolenđe save molin le?”
E Isuseso zuralipe avol taro Dol
14Jekh drom o Isus tradija e benđe taro manuš savo naštine te vaćarol. Kana iklilo o beng lestar vov lija te vaćarol thaj zadivime sesa e manuša. 15A nesave lendar vaćarde: “E Veelzevulese11,15 Veelzevul si dujto alav e Satanaso, vladari e benđengo. zorasa savo si šorutno e benđengo tradol e benđen.” 16A avera iskušisade e Isuse gija so rodije znako te dičhen dal si bičhaldo taro Dol.
17Thaj o Isus džanglja so den gođi thaj phenda lenđe: “Dži jekh carstvo11,17 Akate o “carstvo” vaćarol tare manuša an leste: “Kana e manuša tare nesavo carstvo maren pe maškar peste, von ka uništin pumaro carstvo.” savo si ulado ka properol. Čher11,17 Akate o “čher” vaćarol tari porodica: “Kana e čherutne maškar peste maren pe, ka uništin pumari porodica.” an savo naj sloga ka properol. 18Gija i o beng11,18 o beng Ano original ačhol “Satana”. Kate “Satana” vaćarol tare demonura save služin e Satana thaj e Satanesa: “Kana o Satana thaj e manuša tar leso carstvo maren pe maškar peste.” te ulada pe korkoro pestar, sar ka ačhol leso carstvo? Vaćaren kaj e Veelzevulesa tradav e benđen. 19Ako me e Veelzevulese zorasa tradav e benđen, save zorasa traden len tumare sikade?11,19 Kate vaćarol pe tare farisejska sikade save traden e demonuren Thaj von korkore ka osudin tumen. 20Thaj ako me e Devlese zorasa11,20 Ano original ačhol: “e Devlese najesa” (dikh 2. Mojs 8,19) tradav e benđen, onda avilo tumende o Carstvo e Devleso.”
O Isus si po zuralo taro beng
21Thaj o Isus vaćarda: “Kana okova savo si zuralo manuš11,21 Satana naoružil pe, thaj aračhol po čher, leso barvalipe si šukar arakhado. 22Al kana avol po zuralo lestar, pobedil le thaj lol sa leso oružje ane savo pačaja thaj ulavol pirencar so lija taro slabo manuš.11,22 Kava vaćarol taro Isus savo pobedil e Satane thaj lese demonen sar te phene o Isus po zuralo manuš savo lol so pripadil e zurale manušese
23Savo naj mancar, protiv mande si thaj ko mancar ni ćidol, vov onda čhorol.”11,23 ko mancar ni ćidol, vov onda čhorol O Isus vaćarol taro ćidipe e sikadengo save džana pale leste: “Ko ni teril e manušen te aven thaj te phiren pale mande, vov teril len te džan dur mandar.”
Aračhen tumen te ma iril pe o bilačho duxo
24“Kana o bilačho duxo ikljol andaro manuš, džal ke thana kaj naj khanči11,24 thana kaj naj khanči Ano orginal ačhol: “thana bizo paj” savo vaćarol tare “tare thana kaj naj khanči” kaj e melale duxura phiren. te rodol than kaj šaj odmoril pe thaj kana ni aračhol than vaćarol: ‘Te irima ano mo manuš kotar ikliljem.’11,24 Ano original ačhol: “ano čher tar savo ikliljem” 25Thaj kana iril pe o melalo duxo aračhol kaj si gova manuš sar čučo čher savo si šulado thaj namestimo andral. 26Tegani džal thaj aračhol efta averen duxuren pobilačhe pestar thaj aven andre te bešen thaj avol e manušese po bilačhe nego angleder.”
Čačukano blagoslov
27Kana gova vaćarda o Isus, jekh džuvli savi šunda le dija vika zurale: “Blagoslovimi i dej savi inđarda tut an po vođi thaj dija tut čuči!”
28A o Isus vaćarda: “Vadži po blagoslovime si kola save šunen o Lafi e Devleso thaj ćeren le.”
E Jonaso znako
29Po but manuša lije te ćiden pe, a o Isus lija te vaćarol lenđe: “Tumen e manuša so živin ke kava vreme sen bilačhe manuša. Tumen roden o znako11,29 znako Avere lafurencar: “Manđol mandar te ćerav čudo sar znako kaj aviljem taro Dol.” thaj ni ka dol pe tumenđe znako sem e čudura so ćerde pe e Jonase e prorokose.11,29 čudura so ćerde pe e Jonase e prorokose O Jona sasa proroko ano Stari zavet (dikh Jona 1,7; 2,10; Mt 12,40). Pale trin đive džuvdo iklilo tare bare mačheso vođi, sar o Isus so ka ikljol tar o trito đive taro grobo.30Gova so sasa e Jonase, sasa znako kaj o Dol bičhalda le e manušenđe save živisade ani Niniva.11,30 Manuša kase o Jona vaćarda taro Dol sesa but bilačhe manuša. Živisade ani Niniva, glavno foro e Asirijako, thaj sesa dušmaja e Izraelese (dikh Jona 3). Gija mancar so ka avol, ka avol znako kaj man, e Čhave e manušese, o Dol bičhalda kale manušenđe.
31Ko đive kana ka avol e Devleso sudo, i carica so angleder vladisada e južnone11,31 I Carica tari Saba (ko današnjo Jemen) putujisada prekale 1500 kilometra te šunol e Solomoneso mudrost. Živisada 1 000 berš angleder o Hrist (dikh 1. Car 10,1–13; 2. Dnev 9,1–12). phuvasa ka uštol thaj ka osudil manušen tar kava bijandipe, golese kaj odural avili tare empalune phuva te šunol e caro e Solomone savo sasa but mudro, a ake, kate si khoni po baro taro Solomon, a tumen ni manđen te šunen le. 32Ko đive kana ka avol e Devleso sudo, e manuša so bešle ano purano foro Niniva ka ušten i ka osudin kale manušen tar kava bijandipe, golese kaj kajisajle kana o Jona sikada len, a ake kate si khoni po baro taro Jona, a tumen ni pokajisaljen!”
O svetlo em i tama ano telo
33“Khoni ni phabarol i svetiljka pa te čhuvol la talo garado than ni talo čaro, nego čhuvol la ko than e svetiljkako te šaj dičhen o svetlost okola so den ano čher.11,33 Stihura 33-36 si metafora savasa o Isus vaćarol tar po sikajipe kaj o “svetlo” za savo manđol lese sikade te aven poslušna thaj te delin le averencar. Vov vaćarol tare manuša save ni džanen il ni prihvatin leso sikajipe kaj si gola manuša ani “tama”.34Ćiri jakh si sar svetiljka e telose. Ako gija ćiri jakh si sasti, sa ćo telo ka avol osvetlimo. Ako si ćiri jakh bilačhi, ćo telo ka avol ani tama. 35Golese vodi redo ma gova svetlost sosi ane tute te avol tama. 36Golese ako si sa ćo telo osvetlimo thaj naj nisavo kotor ani tama, ka avol sa osvetlimo sar kana i svetiljka osvetlil tut.”
O Isus ukoril e jevrejskone šorutnen
37Thaj kana o Isus vaćarola, jekh tare fariseja akharda le te xal mangro ke leste. Thaj o Isus đelo ke leste thaj bešlo ki sinija. 38A o farisej čudisajlo kana dikhlja so o Isus bešlo a angleder golestar ni thoda pe vasta11,38 Pale Jevrejengo adeti trubuja te ćerol obredno thojipe pe vasta te bi avena čista anglo Dol. anglo xape. 39A o Gospod o Isus vaćarda lese: “Akana tumen e fariseja thoven od avral o tahtaj thaj o čaro, a andral si pherde pohlepa thaj bilačhipe. 40Bigođaće! Naj li o Dol kova savo ćerda e manuše od andral thaj od avral? 11,40 O Isus pučol kava te ukoril e farisejen so ni haljaren kaj gova so isi len ane ile si važno e Devlese. 41A kava si po šukar: den e čororenđe okova so isi tumen andre, so halaneste garaven ane tahtaja em ane čare thaj ka aven thode od andral em od avral.
42Pharo tumenđe e farisejenđe so den dešto kotor tare začinura11,42 začinura ano original ačhol: “nana thaj ruta”. thaj taro sa o povrće, a ni marin te ćeren averenđe okova so si šukar thaj te manđen e Devle. Trubul te den dešto kotor e Devlese, al ma te bistren te ćeren okova so pobut trubul.
43Pharo tumenđe e farisejenđe! So volin te bešen ke anglune thana ane sinagoge thaj kana dičhen tumen e manuša, pherde poštujipe premal tumende, te pozdravin tumen ke trgura. 44Pharo tumenđe! Tumen sen opasnost sar e neprimetna limora pe save e manuša uštaven a ni džanen kaj uštaven len.”11,44 Kala limora sesa hunde rupe ko than kaj e muleso telo sasa prahome. Ni sasa len parne bara save e manuša čhuvena pe limora te šaj dičhen pe. Kana e Jevreja phirena prekale limora, tegani avena melale palo adeti. Kala neprimetna limora ćeren len ne namerno te aven duxovno melale.
45Phenda e Isusese nesavo učitelji tare Mojsijaso zakono: “Učitelju, kava so phene i amen ladžare!”
46A o Isus vaćarda lenđe: “Pharo i tumenđe e učitelja tare Mojsijaso zakono! So čhuven pharipe but pharo inđarimase, a ni tumaro naj ni manđen te crden te pomožin nekase. 47Pharo tumenđe! So ćeren limora e prorokurenđe, saven tumare kuštika mudarde. 48Golesa sikaven kaj odobrin gova so ćerde tumare kuštika: von mudarde len, a tumen vazden lenđe limora.11,48 O Isus ukoril e farisejen thaj e učiteljuren tare Mojsijaso zakono. Von džanen za ko mudaripe e prorokunengo, al ni osudin pe kuštika golese so von mudarde e prorokuren. Avere lafurencar: “Umesto te osudin len, tumen potvrdin thaj složin tumen lencar. Thaj naj sen poslušna baše proroštvura sar von so ni sesa poslušna e prorokurenđe.”49Golese so o Dol an po mudrost vaćarol tumendar: ‘Ka bičhalav lenđe prorokuren thaj apostoluren, a nesaven lendar ka mudaren, a e dujtonen ka progonin.’
50Tumari generacija ka avol banđi za ko rat e prorokurengo savo thavdija taro ćeripe o sveto, 51taro Aveljeso rat dži e Zaharijaso rat,11,51 O Avelj sasa prvo manuš mudardo ano Stari zavet (1. Mojs 4,1–16) thaj o Zaharija emposlednjo manuš mudardo ano Stari zavet (2. Dnev 24,20–22). savo mudardo maškaro žrtveniko thaj o sveto than e Hrameso. Va, phenav tumenđe, ka rodol pe tari tumari generacija.11,51 Jekhore prorokura saven poštujin si e mule prorokura! Baš sar lenđe kuštika so ni šunde e prorokuren ano Stari zavet, gija kala fariseja thaj e učitelja tare Mojsijaso zakono ni šunen e Isuse thaj ni ka šunen e apostoluren saven o Isus ka bičhalol. Ka avol krajo za ko strpljenje e Devleso thaj vov ka sudil e Izraele paše sa e berša so čhudije leso lafi.
52Pharo tumenđe učiteljuralen tare Mojsijaso zakon! Golese so garaden i klidi taro džanglipe e Devlese carstvose.11,52 O Isus vaćarol tare Devleso čačipe sar te phene kaj si ano čher ke savo e učitelja ni manđen te den, al ni mučhen ni averen te avol len klidi (ključo) te šaj den. Akava značil kaj e učitelja ni džanen e Devlese, al ni mučhen ni averen te upoznajin e Isuse. Korkore ni den andre ano carstvo, a save manglje te den andre, tumen ni dijen len.”
53A kana o Isus iklilo gothar, lije e učitelja tare Mojsijaso zakon thaj e fariseja te holjavon thaj te pučen le but khanči, 54thaj rodije so te phenol sosa bi banđarena le posle.
12O Isus sikavol te ma ava dujemujenđe
1Kana ćidije pe but milja manuša, gaći kaj lije te uštaven jekh avere, a o Isus angleder golestar lija te vaćarol pe sikadenđe: “Aračhen tumen taro kvasaco o farisejsko, so si dujemujengo.12,1 Sar so o kvasaco so širil pe maškar sa o humer, gija lengo licemerje širisajlo maškar sa i zajednica. “Aračhen tumen taro licemerje e farisejengo, savo si sar kvasaco” il “Pazin te na aven licemerna sar o fariseja.” Lengo bišukar ponašanje utičil pe savorende isto gija sar so o kvasaco utičil po humer.2Golese kaj naj khanči garado so ni ka pučardol thaj sa so si garado ka šundol angle savorende. 3Golese so si vaćardo ki tomina ka šundol ko svetlo thaj sa so vaćarden čorale ane phangle sobe, ke krovura ka šundol!”
Ma daran, tumen sen dragocena e Devlese
(Mt 10,28–33; 12,31–32; Mk 3,28–29)
4“Al vaćarav tumenđe amalalen, ma daran tare kola so šaj mudaren samo o telo, golestar aver khanči našti ćeren tumenđe! 5Ka vaćarav tumenđe kastar te daran. Daran taro Dol savo šaj mudarol thaj čhudol ani jag savi ni ačhol. Va, phenav tumenđe, Lestar daran!
6Ni li bićindon pandž čiriklja baše duj pare? Thaj ni jekha ni zabistrol o Dol. 7A tumenđe i tumare bala ko šoro si đinde.12,7 Šaj pouzdaji amen ano Dol. Vov džanol po but nego amen so džana. Ni džana ni kobor bala isi amen ko šoro, al o Dol gova džanol thaj vadži po but amendar. Golese ma daran. Tumen sen po vredna tare pherdo čiriklja.”
Trubul te priznaji e Isuse angle manuša
(Mt 10,32–33; 12,32; 10,19–20)
8“Gija vaćarav tumenđe: Savo kate ki phuv priznajil kaj pripadil manđe, me, o Čhavo e manušeso, le angle melekura ka priznajiv. 9A savo man čhudol ke kaja phuv me lestar ka odreknima angle Devlese melekura. 10Thaj savo vaćarol protiv mande, protiv o Čhavo e manušeso, ka oprostil pe lese, a savo vaćarol bilačhe taro Sveto Duxo ni ka oprostil pe lese.
11Thaj kana ka anen tumen anglo sudo ke sinagoge thaj angle šorutne thaj anglo vlast ma daran sar thaj so ka vaćaren il so ka phenen. 12Golese kaj ka sikavol tumen o Sveto Duxo ane gova sato so trubul te vaćaren.”
Paramič taro barvalo bigođako manuš
13Thaj vaćarda khoni tare manuša e Isusese: “Učitelju, vaćar me phralese te ulavol mancar okova so ačhada amenđe amaro dad.”
14Thaj o Isus vaćarda lese: “Manušeja, ko man čhuta sudija il delioc pe tumende?” 15Thaj vaćarda savorenđe o Isus: “Dičhen thaj aračhen tumen tari pohlepa. I sa gaći barvalipe te avol manuše, leso džuvdipe ni avol golestar so isi le.”
16Thaj o Isus vaćarda lenđe jekh paramič: “Nesave barvale manušesi phuv bijanda but bijandipe. 17Thaj dija gođi ane peste vaćarindoj: ‘So ka ćerav? Naj ane soste te ćidav e milajeso ćidipe.’ 18Thaj vaćarda: ‘Džanav! Ak kava ka ćerav! Ka peravav me thana taro điv thaj ka ćerav len po bare thaj gothe ka ćidav mo điv thaj sa mo šukaripe. 19Thaj ka vaćarav korkoro manđe kaj isi man baro barvalipe bute beršenđe. Ka šaj odmoriv, ka xav, ka pijav, ka veseli man!’
20A o Dol lese vaćarda: ‘Bigođaleja! Kaja rat ka lav ći duša tutar. Thaj kase ka ačhol sa gova so ćerdan bući?’
21Gija si kolesa savo ćidol pese barvalipe ki phuv, a ni ćidol barvalipe savo si šukar ane Devlese jakha.”
Ma daran nisose
22A o Isus pe sikadenđe phenda: “Golese vaćarav tumenđe: Ma daran za sa e đivesa tumare dal ka avol tumen so te xan, ni tumare telose so ka uraven!12,22 O Dol dija tumen i tumaro džuvdipe thaj tumaro telo, sigurno šaj pačan lese kaj ka dol tumen i okova so trubul tumenđe za ko džuvdipe.23Golese kaj si o džuvdipe po but taro xape thaj tumaro telo po but taro urajipe. 24Dičhen e gavranen!12,24 E manuša so šunena e Isuse, smatrina sar so e gavranura naj korisna golese so e Jevreja naštine te xan goja vrsta tare čiriklja. Sar ni sejin, ni ti ćiden, save naj len niti podrumo ni kaj čhuven o điv thaj o Dol parvarol len, a kozom sen tumen po vredna lendar? 25A šaj li neko tumendar golesa so brinil pe te baravol po džuvdipe za jekh đive? 26Kana našti ni gova zala te ćeren, sose brinin tumen za ko sa aver?
27Dičhen e luluđa ki livada sar baron! Ni ćeren bući, niti suven pese šeja, a me phenav tumenđe kaj ni o caro o Solomon ane pire barvale šeja naj sasa urado sar jekh lendar. 28A ako o Dol dol e čaraće gija laće šeja ko polje, savi si ađive, a theara čhudol pe ani jag, dal ni ka brinil pe tumenđe vadži po but? Sose gaći zala pačan? 29A tumen ma brinin tumen isi tumen li so te xan il so te pijen. Ma daran golese! 30Gija ćeren e manuša save ni džanen e Devlese ke kava sveto. Tumaro Dad ano nebo džanol kaj sa gova trubul tumenđe. 31Nego roden o Carstvo e Devleso12,31 roden o Carstvo e Devleso Kava značil “dičhen šukar an leso carstvo” il “but roden e Devleso carstvo”. thaj aver ka dodol pe tumenđe.
32Ma daran, me cikne bakre! 12,32 me cikne bakre Ano original ačhol: Mo cikno stado. O Isus dol vika pe sikaden sar bakren. Sar o čobano so brinil pe pe bakrenđe, o Dol brinil pe e Isusese sikadenđe. Avere lafurencar, “Ma brinin tumen. Iako sen zala thaj slaba, sar cikne bakre, tumaro Dad ano nebo manđol te dol tumen te živin ano leso carstvo.” Tumaro Dad gova manglja te dol tumen te aven ano carstvo.
33Bićinen so isi tumen thaj den e čororenđe! Ćeren tumenđe traste za ke pare save ni phuravon thaj barvalipe ko nebo savo ni ka ciknjol. Khoni našti te avol odori te čorol tumaro barvalipe thaj ni jekh moljco ni ka xal le. 34Golese kaj si tumaro barvalipe, gothe ka avol i tumaro ilo.”
Aven džungade pašo dujto avipe e Gospodeso
35Thaj o Isus vaćarda lenđe: “Aven spremna thaj urade za ki bući12,35 Ano original ačhol: “Tumare glega šeja nek aven phangle ke tumaro kaiši”. E manuša inđarde glega fostanura thaj phandena len ko kaiši te ma bi smetina len dok ćerena bući. Avere lafurencar: “Čhuven tumare šeja ke tumaro kaiši te šaj te aven spremna te kanden”. Il “Aven urade thaj spremna te kanden.” thaj tumare svetiljke te aven phabarde, 36sar manuša save ađućaren pe gospodare savo iril pe taro abav, te aven spremna te putren lese kana resol thaj marol ko vudar. 37E sluge save si spremna thaj ađućaren pe gospodare te iril pe, ka aven blagoslovime. Čače vaćarav tumenđe o gospodari korkoro ka uravol pe sar sluga thaj ka phenol lenđe te bešen thaj ka avol te kandol len thaj ka dol len te xan. 38O gospodari šaj ka avol ki opaš i rat il anglo uštipe taro sojipe.12,38 Ano original ačhol: “dujto aračhipe (straža), thaj ko trito aračhipe.” Blagoslovime si e sluge save ađućaren.
39A kava džanen: kana bi džanola o čherutno ke savo sato ka avol o čor, ne bi dola te avol leso čher phago. 40Thaj tumen aven spremna, golese so me, o Čhavo e manušeso, ka avav kana ni ka den gođi an savo sato.”
41A o Petar pučlja e Isuse: “Gospode! Vaćare li amenđe e sikadenđe kaja paramič il savorenđe?”
42A o Isus vaćarda lese: “Savo si devlikano thaj džanglo sluga kas leso gospodari ka čhuvol upreder pe čherese sluge te dol len te xan ko vreme? 43Blagoslovimo si gova sluga kas o gospodari kana avol aračhol le sar ćerol gijate! 44Čače vaćarav tumenđe, o gospodari pe po sa o barvalipe ka čhuvol e sluga. 45Ako vaćarol o sluga ane po ilo: ‘O gospodari ni ka avol sigate’ thaj lol te marol avere slugen thaj e sluškinjen thaj xal em pijol thaj matol. 46O gospodari ka avol ano đive kana vov ni ađućarol thaj ano sato kana ni dol gođi, ka čhinol e sluga ke kotora thaj ka čhuvol le maškar okola save ni pačan ano Dol.
47A kova sluga savo džanglja so leso gospodari manđol thaj naj spremno thaj ni ćerda pale leso manglipe ka avol but mardo. 48A okova sluga savo ni džanglja e gospodaresi volja, a ćerda khanči sose ka avol mardo, ka marol pe zala. Kase dija pe but, but ka rodol pe lestar. Kase poverimo but, po but ka rodol pe lestar.”
E Isuseso vaćaripe ka anol maškare manuša ulaipe
49Thaj o Isus vaćarda: “Me aviljem te čhudav i jag12,49 Me aviljem te čhudav i jag Šaj te značil: 1. O Isus avilo te sudil e manušen, il 2. O Isus avilo te pročistil e vernikuren, il 3. O Isus avilo te ćerol podela maškar e manuša. e sudosi ki phuv. So bi mangava te avol već phabardi! 50Al me trubul te krstima12,50 krstima Kate o “krstipe” odnosil pe okova so o Isus trubul te trpil. Sar o paj so učharol manuše kana krstil pe, gija e Isuse ka učharen e muke. mučimasa thaj but manđe pharo sa dok ni ćerdol gova! 51Dal den gođi kaj me aviljem te anav mir ki phuv? Na, me aviljem te anav ulaipe maškare manuša. 52Golese od akana ka aven ulade e čherutne: trin manuša ka aven ke mingri rig, a protiv avera duj gola avera trin. 53Ka uštol o dad protiv o čhavo thaj o čhavo protiv o dad, i dej protiv i čhej thaj i čhej protiv i dej, i sasuj protiv i bori thaj i bori protiv piri sasuj.”
O Isus vaćarol e manušenđe te spremin pe baše okova so ka avol
54Thaj o Isus vaćarda e manušenđe: “Kana dičhen kaj e kale oblakura ćiden pe nakaro zapad tumen phenen: ‘Ka dolpese bršnd’, i gija avol. 55Kana dičhen taro jug phurdol vaćaren: ‘Ka avol tatipe’ thaj gija avol. 56Dujemujenđe!12,56 Dujemujenđe Gola manuša sesa džangle te pindžaren e znakura kaj avol o bršnd il o tato vreme. Al odbisade te priznajin kaj e Isusese čudura sesa znakura save sikaven kaj si vov kova save o Dol bičhalda te spasil o sveto. O muj e phuvako thaj neboso pindžaren, a sar ni pindžaren akala znakura so ćerdon akana?12,56 Avere lafurencar: “Trubul te džanen o značenje so o Dol ćerda kroz mande kala đivesa!”
57Tumen korkore trubul te džanen so si šukar! 58Te khoni tužil tumen zbog o dugo savo ni irisaden thaj inđarol tumen ko sudo, odrumal miri tut lesa, te ma vucil tut ko sudo, golese so o sudija šaj osudil tut thaj te dol tut ke piro manuš te phandol tut ano phanglipe. 59A ako phandol tut vaćarav tuće: Ni ka iklje gothar dok ni poćine dži i paluni para.12,59 O Isus vaćarda e manušenđe kaja paramič te upozoril len kaj trubul te mirin pe e Devlesa angleder nego so avol o vreme te osudil len.”
13Savore mora te iri amen e Devlese
1Ane gova vreme avile nesave manuša thaj vaćarde e Isusese kaj o Pilat o rimsko upravniko bičhalda te mudaren nesave Galilejcuren. Thaj mudarde len dok prinosisade kurbanen ano jerusalimsko Hram.13,1 Ano original ačhol: “o Pilat mešisada e Galilejcurengo rat thaj e kurbanengo”.2Thaj o Isus vaćarda lenđe: “Tumen li den gođi kaj gola Galilejcura so sesa mudarde si po grešna tare avera Galilejcura? 3Na! Phenav tumenđe, i tumen gija ka mudardon ako ni irin tumen e Devlese. 4Il, so si kole dešohtonecar pe kaste pelo o toranj o Siloamsko thaj mudarda len? Tumen li den gođi kaj von sesa po grešna tare avera Jerusalimcura? 5Na! Phenav tumenđe, i tumen gija ka mudardon13,5 mudardon Kate vaćarol pe taro duxovno meripe. ako ni irin tumen e Devlese.”
O kaš savo ni anol bijandipe: ni ačhilo but vreme pašo pokajipe
6O Isus vaćarda lenđe kaja paramič: “Jekhe manuše sasa smokva sadime an po vinograd. Thaj avilo te dičhol dal anda bijandipe, al ni arakhlja pe late khanči. 7Tegani vaćarda e manušese savo ćerda bući ko vinograd: ‘Ak trito berš sar avav thaj rodav bijandipe pi kaja smokva thaj ni arakhav. Čhin la! Sose te šućarol i phuv?’
8A o manuš so ćerol bući ko vinograd vaćarda lese: ‘Barutneja! Ačhav la vadži kava berš te hunav paše late thaj te čhudav laće gunoj. 9Šaj ka bijanol aver berš. Ako na, ka čhine la.’”
O Isus sastarol ko savato
10Thaj kana o Isus sikavola ani jekh sinagoga ko savato 11thaj dikh, sasa gothe jekh džuvli savi sasa banđarde dumesa thaj sasa nasvali taro bilačho duxo dešohto berš thaj naštine te ačhol šukar. 12Thaj kana dikhlja la, dija la vika o Isus thaj phenda laće: “Džuvlije! Oslobodimi san tar ćo nasvalipe!” 13Thaj čhuta pe late pe vasta. Thaj i džuvli sigate ispravisajli thaj hvalisada e Devle.
14A o vođa tari sinagoga holajlo but sose o Isus sastarda ko savato thaj vaćarda e narodose: “Isi šov đive ano kurko ke save šaj ćerol pe bući! Aven ke gola đive te sastardon, a na ko savato!”
15A o Gospod o Isus tegani vaćarda lenđe: “Dujemujenđe! I tumen ćeren bući ko savato. Tumen li ni putren tumare guruve il e here tari jasla thaj ni inđaren le te pijol paj? 16A kala čheja tare Avraamesi kuštik sava o Satana phanglja ak dešohto berš, sose te na putrol pe ko savato?” 17A kana kava šunde ladžajle savore save sesa protiv leste, a sa aver narodo sesa baxtale paše sa e šukar buća o Isus so ćerda.
E Devleso carstvo si sar cikno seme savo barol
18A o Isus vaćarda lenđe: “Savo si o Carstvo e Devleso? Thaj sosa te uporediv le? 19Vov si sar seme e gorušicako, savo lol o manuš thaj čhudol le ano po vrt. Thaj barol thaj ćerdol baro kaš thaj e čiriklja aven thaj ćeren pese gnjezdura.”
E Devleso carstvo si sar humer savo uštol
(Mt 13,33)
20Thaj pale vaćarda: “Savo si o Carstvo e Devleso? Thaj sosa te uporediv le? 21Vov si sar kvasaco savo i džuvli dospil ani bari vangla aresa,13,21 Ano original ačhol: “trin mere” (otprilike 40 kile aro). sa dži kaj ni šukljol.”
Okola save si palal ka aven anglal
22Thaj o Isus, dok phirda pe dromesa ano Jerusalim, nakhlo maškare forura thaj e gava thaj sikavola e manušen. 23Thaj khoni pučlja le: “Gospode, dal samo zala ka aven spasime?”
Thaj o Isus vaćarda lenđe: 24“Trudin tumen te den ko tesno vudar e nebeskoneso, golese kaj but džene ka manđen te den, al ni ka šaj. 25Kana o čherutno phandol e vudara tar po čher, ka avol tumenđe but kasno. Ka ačhen avral, ka čalaven ko vudar thaj ka phenen: ‘Gospode! Putar amenđe e vudara!’ Thaj vov ka vaćarol tumenđe: ‘Ni pindžarav tumen, katar sen.’
26Tegani ka vaćaren: ‘Amen xaljam thaj piljam tusa thaj pe amare droma sikadan!’
27A vov ka vaćarol lenđe: ‘Vaćarav tumenđe: Ni pindžarav tumen katar sen.13,27 Ni pindžarav tumen katar sen Avere lafurencar: “Naj sen me amala niti me pašutne thaj naj sen akharde ko xape thaj ko pijipe mande.” Crden tumen mandar save bilačhipe ćeren!’
28Gothe ka roven thaj ka aven but holjame,13,28 but holjame ko original ačhol: “ka tresin dandencar” kana ka dičhen e Avraame e Isaako thaj e Jakove thaj sa e prorokuren ano Carstvo e Devleso, a tumen ka aven ikalde avral. 29Thaj but džene ka aven taro istok thaj taro zapad thaj taro sever thaj taro jug thaj ka bešen ko astali ano Carstvo e Devleso.13,29 But Jevreja save pretpostavisade kaj si kotor tare Devleso carstvo ni ka aven ane leste. Al but save naj Jevreja tare sa e krajura taro sveto ka aven ano carstvo e Devleso.30Thaj dikh, kola so si akana anglal odori ka aven empalal, a okola save si empalal odori ka aven emanglal.”
O Isus rovol e Jerusalimese
31Ane gova đive avile nesave fariseja te phenen e Isusese: “Iklji thaj dža akatar, golese so o caro o Irod manđol te mudarol tut!”
32Thaj o Isus vaćarda lenđe: “Džan thaj vaćaren gole lisicaće:13,32 lisicaće Sar lisica, o Irod sasa lukavo thaj štetno, al kukavica thaj beznačajno. ‘Ak ikalav e benđen thaj sastarav ađive thaj theara, a trito đive ka završiv.’ 33Ađive thaj theara thaj prektheara trubul te džav, golese kaj o proroko našti mudardol avral taro Jerusalim.13,33 E jevrejska šorutne mudarena e manušen save vaćarena tar o Dol ano Jerusalim.
34Jerusalime, Jerusalime, tu savo mudare e prorokuren thaj gađi barencar okolen manušen saven o Dol bičhalda! Kozom droma mangljem te garavav e čhavoren ćiren sar i khanji pe pujoren tari pi phak thaj ni mangljen! 35Ak, ka avol tumaro čher pusto,13,35 E Jerusalimska manuša odbacisade e Isuse sar Mesija. O Dol akana odbacil len i ni ka štitil len više. Pale gova i rimsko vojska uništisada o Jerusalim (70 berš palo Hrist). a me vaćarav tumenđe: Ni ka dičhen ma sa dok ni vaćaren: ‘Blagoslovimo si kova savo avol ano alav e Gospodeso.’”13,35 O Isus palem ka avol ki phuv. Tegani e manuša taro Jerusalim ka pindžaren le kaj si vov Mesija.
14O Isus palem sastarol ko savato
1Thaj ke jekh savato o Isus đelo ko jekh šorutno e farisejengo te xal mangro ke leste thaj savore so sesa gothe dikhlje an leste so ka ćerol. 2Thaj dikh, avilo nesavo manuš anglo Isus kase vasta em pingre šuvlile taro paj.14,2 kase vasta em pingre šuvlile taro paj Il: “kas sasa pajalo nasvalipe”3Thaj o Isus pučlja e učiteljuren taro Mojsijaso zakono thaj e farisejen: “Premale Mojsijaso zakono šaj li te sastara ko savato il našti?” 4Von khanči ni vaćarde. Thaj o Isus dolda e nasvale manuše, sastarda le thaj phenda lese kaj šaj džal. 5Thaj vaćarda lenđe: “Savo tumendar ni ćerol bući ko savatno đive? Te perol ćo čhavo il ćo guruv ano bunari ni li ka ikale le sigate ano savatno đive?” 6Thaj ni sasa len so te phenen ke lese lafura.
O Isus sikavol taro poniznost
7Kana o Isus dikhlja sa e manušen save avile te xan, sar roden pese šukar thana kaj te bešen anglal, vov vaćarda lenđe kaja paramič: 8“Kana akharen tumen ko abav, ma bešen ke lačhe anglune thana. So ako si akhardo po baro manuš tutar? 9Te okova manuš so akharda tut te avol thaj te vaćarol: ‘De gova than kalese.’ Thaj ka ladžare tut i ka crde tut ko bilo savo than savo ačhilo savo si empalal.
10Gija kana khoni akharol tut ko abav, kana ave beš ko poslednjo than, te vaćarol tuće kova so akharda tut: ‘Amala! Arakhljam tuće po šukar than.’ Tegani ka aven tusa ko baripe kola save bešen tusa ko astali. 11Golese savo pes vazdol, ka peravol pe, a e perade ka aven vazdime.”
12Thaj o Isus vaćarda okolese so akharda le: “Kana de xamase il večera, ma akhar će amalen niti ćire phralen, ni će familija, ni će barvalen pašečherutnen, golese so i von tut ka den vika ko xape. 13Gija kana ćere abav,14,13 abav Ano original ačhol: “gozba” (kaj xal pe thaj pijol pe). akhar e čororen, e banđen, e sakaten, e koren. 14Len naj len sar te irin tuće. Gija ka ave blagoslovimo, golese so o Dol ka nagradil tut kana ka vazdol e pravednikuren taro meripe.”
Savore si akharde ke Devleso xape thaj pijipe, al zala lendar prihvatisade
15A kana kava šunda jekh tare manuša savo bešlo pašo astali vaćarda e Isusese: “Blagoslovimo si kova savo ka xal mangro ano Carstvo e Devleso!”
16A o Isus vaćarda lese: “Jekh manuš ćerda baro abav14,16 abav Ano original ačhol: “gozba” (kaj xal pe thaj pijol pe). thaj akharda pherdonen. 17Thaj kana sasa o vreme e xamaso, bičhalda pe sluga te vaćarol pe akhardenđe: ‘Sa si postavimo ko astali. Aven!’ 18Thaj savore lije te vaćaren kaj našti te aven thaj jekh vaćarda lese: ‘Ćindem njiva thaj džav te dikhav savi si. Moliv tut vaćar odori e manušese kaj golese našti te avav.’ 19Thaj aver phenda: ‘Ćindem pandž jarmura guruven14,19 pandž jarmura guruven “10 guruva” thaj džav te probiv len sar orin. Moliv tut vaćar odori e manušese kaj golese našti avav.’ 20Trito vaćarda: ‘Andem manđe romnja. Golese našti avav.’14,20 Gola manuša save sesa akharde ko hajipe uvredisade e caro. Taro xape thaj pijipe džanglje vadži angleder, a akana, kana trubuje te džan, von xoxaven thaj ikalen pese lafura. Sose bi neko ćinola polje savo nikad ni dikhlja il te ćinol guruven saven ni dikhlja, il te ačhol čhere te bi avola stalno pe romnjasa? Dičhen piro barvalipe thaj pe familija sar po važno nego e gospodare. O Isus upozorisada ke pare, barvalipe thaj ki familija nikad ne bi trubula te avol amenđe po važno taro Dol (dikh: 25-33 po tele).
21Thaj avilo o sluga thaj phenda pe gospodese so phende lese. O Gospod holajlo thaj vaćarda pe slugase: ‘Dža sigate ke droma e forose thaj an akari e čororen, e banđen, e sakaten thaj e koren.’ 22Kana gova ćerda vaćarda o sluga pe gospodese: ‘Ćerdem sar so vaćardan thaj isi vadži thana.’ 23A o Gospod vaćarda e slugase: ‘Iklji ke droma thaj pale ograde thaj čhuv len te aven te pherdol o čher. 24Golese vaćarav tumenđe kaj ni jekh okolendar anglunendar kas akhardem ni ka xal tare abaveso xape.’”14,24 Nesave grčka rukopisura dodajin: “Golese but si akharde, a zala odabirime” (dikh Mt 22,14).
So trubul te ćere te ave e Isuseso sikado
(Mt 10,37–38; 5,13; Mk 9,50)
25Đele e Isusesa but manuša. Vov irisajlo dikhlja len thaj vaćarda lenđe: 26“Ako neko manđol te avol mo sikado, trubul te manđol po but man nego14,26 Ano original ačhol: “mora mrzin pe” Kana o Isus phenol kaj mora “mrzi”, vov koristil hiperbola. Vov phenol kaj Le mora više te manga, nego korkoren amen thaj amare čherutnen. pe da em pe dade, pe romnja thaj pe čhaven, pe phralen, pe phejen, po but nego čak i po džuvdipe. Savo ni ćerol gija našti avol mo sikado. 27Thaj ako khoni manđol te avol mo sikado, mora phiravol po krsto thaj te džal pale mande.14,27 Kaja metafora značil da trubul te pokorin pe e Devlese thaj te aven spremna te patin ko bilo savo način sar te šaj aven e Isusese sikade. O Isus ni mislil kaj dži jekh hrišćanino bi trubula te avol kovimo ko krsto. E Rimljanura često terisade e manušen te inđaren pe krstura angleder nego so kovisade len pe lende sar znako da pokorin pe za ko Rim.
28Thaj ko manđol te ćerol kula na li angleder ka đinol kozom ka trubul lese thaj ka dičhol šaj li te završil la?14,28 Averčhande: Dok ni džanen kobor gova ka koštil tumen thaj dok naj sen spremna, ma aven pale mande.29Te ćerda samo o temelji thaj te ni ačhilo le pare te završil la, savore save ka dičhen gova ka maren muj lesa 30thaj ka vaćaren: ‘Kava manuš lija te vazdol i kula thaj naštine sa ćerol la.’
31Il savo caro kana džal te marol pe avere carosa, a angleder golestar ni bešol i ni dičhol dal ka šaj pe deše miljencar te marol pe okolesa so inđarol pesa biš milje? 32Thaj te našti, vov bičhalol manušen ko aver caro, dok si kava dur thaj molil le te mirin pe. 33Gija akana khoni tumendar savo ni mučhol sa so isi le našti avol mo sikado.”14,33 Šukar si te manđol pe te avol pe e Isuseso sikado, al ako khoni manđol te džal palo Isus a te na inđarol po krsto i odreknil pe tar sa so isi le, vov si beskorisno sar graditelji savo naštine te završil i kula il o caro savo đelo ko maripe ke savo naštine te pobedil.
E Isusese sikade si sar lon
34Thaj o Isus vaćarda: “O lon si šukar, a kana hasarol po londipe, sosa ka lonđarol pe? 35Naj lačho ni e phuvaće niti gunojese, gijate o lon čhudol pe avral. Kas isi kana te šunol, nek šunol!”
15Paramič tari hasardi bakri
1Thaj pašo Isus ćidije pe pherdo carincura thaj but grešnikura te šunen le so sikavol. 2A e fariseja thaj e učitelja tare Mojsijaso zakono vaćarena maškar peste: “Kava džal e grešnikurencar thaj xal lencar.”15,2 xal lencar E fariseja ni xalje ane čhera e manušenđe save ni poštujisade lenđe stroga zakonura pašo thojipe, thaj dešto kotor thaj xape tari nesavi hrana, golese so darajle kaj ka ćerdon e fariseja duxovno melale thaj taro Dol ni ka aven prihvatime.
3A o Isus vaćarda lenđe kaja paramič: 4“Ako e manuše isi šel bakre thaj jekh lendar hasardol, so vov ka ćerol? Ni li ka ačhavol e enjavardeš thaj enja ki pustinja15,4 ka ačhavol e enjavardeš thaj enja ki pustinja Gova verovatno sasa pašnjako ke savo xalje čar. A paše sesa verovatno i avera čobanura save dikhlje pe gola bakre. thaj te džal te rodol gola jekha so hasajli sa dok ni aračhol la? 5Thaj kana aračhol la, čhuvol la radosno ke po piko thaj inđarol la čhere. 6Thaj kana avol čhere dol vika pe amalen thaj e pašutnen vaćarindoj: ‘Aven radosna mancar! Arakhljem me hasarde bakra!’ 7Vaćarav tumenđe kaj savore ano nebo ka radujin pe po but pašo jekh grešniko savo iril pe e Devlese nego baše enjavardeš thaj enja čačutne savenđe ni trubul pokajipe.”15,7 enjavardeš thaj enja čačutne savenđe ni trubul pokajipe O Isus vaćarol kaj e fariseja xoxadon kaj den gođi kaj lenđe ni trubul pokajipe. Avere lafurencar: “Enjavardeš thaj enja manuša sar e fariseja save den gođi kaj si pravedna thaj ni trubun len pokajipe.”
Paramič tari srebrno parava
8O Isus vaćarda thaj kava: “Savi goja džuvli sava isi la deš srebrenjakura, i kana hasarol jekh srebrno parava, ni phabarol i svetiljka thaj ni šulavol o čher thaj ni rodol šukar sa dok ni aračhol la? 9Thaj kana aračhol la, akharol pe amalinjen thaj e pašečherutnjen: I phenol lenđe ‘Radujin tumen mancar! Me arakhljem o srebrenjako so hasardem!’ 10Gija, vaćarav tumenđe kaj i e melekura e Devlese ano nebo ka radujin pe jekhe grešnikose savo iril pe ko Dol.”
Paramič taro hasardo čhavo
11Thaj o Isus vaćarda: “Jekhe manuše sesa duj čhave. 12Thaj o cikneder vaćarda e dadese: ‘Dade! De ma so preperol taro amaro barvalipe manđe.’ Thaj o dad ulada lenđe o barvalipe.
13Thaj pale nesavo đive, ćidija o cikneder čhavo sa piro, đelo ani durutni phuv, odori xalja sa o barvalipe thaj živisada dilikane. 14Thaj kana xalja sa e pare, sasa but baro bokhalipe ane goja phuv thaj ni sasa le so te xal. 15Thaj đelo ki jekh manuš thaj rodija bući thaj gova manuš bičhalda le ane piro polje te aračhol e balen.15,15 O jevrejsko zakono vaćarda kaj si e bale melale životinje. Premal kava zakono, e Jevreja ni smisade te xan balano (dikh 2. Mojs 11,7). Golese so o jevrejsko narodo mrzisada e balen em e manušen save arakhlje e balen.16Thaj o čhavo sasa gija bokhalo kaj bi xala i gova so15,16 gova so Ano original vaćarol: “ljuske tare mahune”, gova sesa ljuske tare mahune save baron ko kaš tari rogača. xan e bale, al khoni ni dija le ni gova.
17Thaj kana avilo ane peste, vaćarda: ‘Kobor e bućarne ke mo dad isi len so te xan, a me kate merav bokhalo! 18Ka džav manđe čhere, ke mo dad, pa ka vaćarav lese: “Dade, grešisadem angle tute thaj anglo Dol. 19Našti te akhardivav ćiro čhavo. Le man sar jekhe tar ćire bućarne.”’
20Tegani uštilo em đelo ke po dad. A kana sasa po dur tar po čher, dikhlja le leso dad thaj pelo lese žal thaj prastija lija le ani angali thaj čumidija le. 21A o čhavo vaćarda lese: ‘Dade, grešisadem angle tute thaj anglo Dol! Našti te akhardivav ćiro čhavo.’
22A o dad phenda e slugenđe pirenđe: ‘Ikalen emlačho fostano thaj uraven le thaj čhuven lese angrustik ko va15,22 angrustik Angrustik sasa znako taro čast thaj autoritet. thaj pođipe ke pingre!15,22 pođipe ke pingre Okova savo phiravola sandale sikadola kaj sasa slobodno manuš a na robo.23Thaj anen okole terne thule guruve čhinen le, te xa thaj te raduji amen. 24Golese kaj mingro čhavo sasa mulo thaj irisajlo ko džuvdipe, sasa hasardo thaj akana arakhadilo!’ Thaj lije te radujin pe.
25A leso čhavo o phureder sasa ano polje thaj kana avilo pašo čher šunda čhelipe thaj bašalipe. 26Thaj dija vika jekhe sluga thaj pučlja le: ‘Sosi gova?’ 27A vov vaćarda lese: ‘Ćiro phral avilo thaj ćo dad čhinda terne thule guruve, so dikhlja le džuvde thaj saste.’
28Thaj o phureder phral holajlo thaj ni manglja te avol andre. Tegani iklilo leso dad thaj molisada le te dol ano čher. 29A vov vaćarda pe dadese: ‘Ak kandav tut sar robo gaći berša thaj nikad ni phagljem ćo lafi thaj manđe ni jekh drom ni dijan ni buzore te radujima me amalencar. 30A kana avilo ćo čhavo savo ćo barvalipe čhorda e bludnicencar, čhindan lese terne thule guruve.’
31A o dad vaćarda lese: ‘Mo čhavo! Kaj džav mancar san thaj sa mingro ćiro si. 32Trubul te ave radosno thaj baxtalo, golese kaj ćo phral sasa mulo thaj irisajlo ko džuvdipe, sasa hasardo thaj arakhadilo.’”
16Okola save si verna ane cikne buća ka aven nagradime
1O Isus vaćarda kaja paramič pe sikadenđe: “Jekhe barvale manuše sasa jekh upravitelji savo vodila leso barvalipe, savese phende kaj xalja leso barvalipe. 2Thaj akharda le o barvalo thaj vaćarda e upraviteljese: ‘So šunav kava tutar? Sikav manđe o đinipe tar ći bući pe mo barvalipe, golese kaj našti pe mo barvalipe te ave upravitelji.’
3A o upravitelji vaćarda ane peste: ‘So ka ćerav? O barvalo barutno mingro ka lol mandar i bući. Te hunav našti. Te mangav, ladž manđe. 4Džanav so ka ćerav! Kana ka ćerav sa gova ka manđen ma savore ane pire čhera16,4 ka manđen ma savore ane pire čhera Vov nadil pe kaj gola manuša ka den le bući il aver khanči so lese trubul pašo džuvdipe. kana ka ačhav bizi bući.’
5Thaj dija vika sa kolen save sesa lese barutnese dužna thaj pučlja e prvone: ‘Kobor duguji me barutnese e barvalese?’ 6A vov phenda: ‘Šel bačve16,6 Šel bačve Ano original ačhol: “Šel bate”. Kava sasa sar 3 000 litre. taro maslinsko ulje.’ Thaj vaćarda lese o upravitelji: ‘An o lil ćiro thaj sigate le thaj pisi pinda.’
7A pale gova e dujtone pučlja: ‘Kobor duguji?’ A vov vaćarda: ‘Šel mere điv.’16,7 Šel mere Ano original ačhol: “Šel korova”. Kava sasa sar 20 000 kila. Thaj vaćarda lese: ‘Le ćiro lil thaj pisi ohtovardeš.’
8Thaj o barvalo hvalisada pe bičačutne upravitelje, kobor si džanglo so gija ćerda. Golese kaj e čhave tar kava sveto16,8 e čhave tar kava sveto Kate vaćarol pe paše nepravedna upravitelja save ni pindžaren il ni daran taro Dol. Avere lafurencar: “manuša tar kava sveto”. si po snalažljiva ane buća slična e manušencar save si sar von, nego e čhave e svetlose.16,8 čhave e svetlose “Svetlo” kate manđol te vaćarol kana sen šukar premale čorore em pomožin lenđe, von (il o Dol thaj lese anđelura) ka primin tumen an po čher ko nebo. 9Thaj me vaćarav tumenđe: so isi tumen barvalipe kale svetoso den averenđe te ćeren tumenđe amalen. Kana ni ka avol tumenđe više korisno o barvalipe kale svetoso, ka aven primime ane čhera sa e đivesenđe ano nebo.16,9 ka aven primime ane čhera sa e đivesenđe ano nebo. Kava značil kaj: 1․ o Dol, savo si zadovoljno so e parencar pomognin e manušen, il 2․ e amalen, kas pomognisaden tumare parencar, ka ađućaren tumen ano nebo.
10Savo si verno ane cikne buća vov ka avol ke po bare buća verno thaj ko naj verno ano cikne buća, ane po bare buća ni ka avol verno. 11Gijate te naj sen verna ane kale svetoso barvalipe, ko ka dol tumen nebesko barvalipe?16,11 nebesko barvalipe Ano original ačhol: “čačukano barvalipe”.12Thaj ako ane avereso barvalipe naj san verno, ko ka dol tumen tumaro?
13Ni jekh sluga našti kandol tar jekh drom dujen barutnen. Il jekhe ni ka manđe, a dujtone ka manđe, il jekhe ka šune, a e dujtone ni ka šune. Našti kanden e Devle thaj o barvalipe.”
14A kava so šunde e fariseja, save sesa pohlepna parenđe, marde muj e Isusesa. 15Thaj o Isus phenda lenđe: “Tumen ćeren tumen pravedna angle manuša, al o Dol džanol tumare ile. So si baro ane manušenđe jakha, ane Devlese jakha si gadno.”
E Devleso zakono vadži važil
(Mt 11,12–13; 5,18, 31–32)
16O Isus vaćarda: “Sikljona sa e Mojsijaso zakono thaj e lila save pisade e prorokura, sa dži kaj o Jovane o Krstitelj ni avilo. Od tegani vaćara o Lačho lafi taro Carstvo e Devleso thaj phena savorenđe te den ane leste. 17Al gova ni značil kaj o Zakono više ni vredil, golese so po ločhe si te načhen o nebo thaj i phuv nego nesavo slovo andar o Zakono te perol.
18Sar savo mučhol pe romnja thaj lol avera, preljuba ćerol, savo lol ačhade džuvlja, preljuba ćerol.”16,18 I dži kaj phena e manušenđe taro carstvo e Devleso, o stiho si primer kaj o Zakono e Mojsijaso vadži vredil.
O barvalo thaj o Lazar
19O Isus vaćarda vadži jekh paramič: “Nesavo manuš sasa barvalo, savo urado sasa ane barvale šeja thaj živisada ano barvalipe xalja thaj pilja sa e đivesa. 20A sasa jekh čoro, leso alav sasa Lazar, savo pašljola angle leso vudar phumbalo16,20 Phumbalo značil but čirevi.. 21Thaj čeznila te čaljol e troškendar so perena tare barvaleso astali thaj e džukle avena thaj čarena e phumba lese. 22A kana mulo o čoro, e melekura inđarde le ani angali e Avraamese.16,22 ani angali e Avraamese Kava phenol kaj o Avraam thaj o Lazar pašlile jekh paš avereste ki gozba, o pašljipe si grčko način sar xan mangro ki svečano gozba. Ano lafi e Devleso o radost ko nebo but droma sikavol pe kala slikasa. Thaj posle i o barvalo mulo thaj prahosade le. 23Thaj o barvalo sasa ano than kaj si e mule16,23 Ano original ačhol “Had”. Nazivura “Had” i “Šeol” koristin pe ani Biblija za ko than kaj e mule manušenđe duše džan kana meren. ane muke thaj vazdija pe jakha thaj odural dikhlja e Lazare ani angali e Avraamese.
24Thaj dija vika: ‘Dade Avraame!16,24 Akharda le “dade” golese so o Avraam sasa osnivači Jevrejskone nacijako. Dikh pe mande thaj bičhal e Lazare te čhuvol po naj ano paj, te šudarol mi čhib, golese kaj mučima ane kaja jag.’
25O Avraam vaćarda lese: ‘Čhaveja! De tut gođi kaj ane ćo džuvdipe sa sasa tut šukar, a e Lazare sa bilačhipe thaj akana lese kate šukar, a tu muči tut. 26Thaj prekale sa gova maškare amende si bari provalija. Kola save manđen te načhen katar odori tumende, našti, ni gothar amende te načhen.’
27Tegani vaćarda: ‘Moliv tut, dade Avraame, te bičhale e Lazare ano čher me dadeso. 28Golese kaj isi man pandž phrala. Nek vaćarol lenđe te ne bi i von avena ke kava than e mučimaso.’
29Thaj vaćarda lese o Avraam: ‘Len isi okova so pisisada o Mojsija thaj e prorokura. Len nek šunen.’
30A vov vaćarda lese: ‘Na, dade Avraame! Te avilo lenđe neko tare mule ka pokajin pe.’
31A o Avraam vaćarda lese: ‘Te ni šunde e Mojsija thaj e prorokuren, ni ka šunen ni te uštilo neko tare mule.’”
17O Isus vaćarol taro oprostipe thaj taro kandipe
(Mt 18,6–7; 15; 21–22; Mk 9,42)
1A o Isus pe sikadenđe vaćarda: “O iskušenje mora te avol, al pharo okole manušese prekal kaste avol o iskušenje. 2Pošukar ka avol lese te umlavol pe e baresa tari vodenica thaj te čhudol pe ano more, nego te navodil ko greh jekhe tare kala cikne.17,2 Kava odnosil pe pe manuša save si vadži cikne ane po pačajipe.3Aračhen tumen!” Te grešisada ćo devlikano phral, vaćar lese kaj gova naj šukar, pa ako pokajil pe, oprosti lese. 4Thaj ako efta droma ko đive grešil premal tute thaj efta droma avol tute thaj vaćarol: “Kajima”, oprosti lese.
5Thaj vaćarde e apostolura e Gospodese: “Pher amen pačajimasa.”
6A o Gospod vaćarda: “Kana bi avola tumen pačajipe gaći cikno sar e gorušicako seme, bi vaćarena kale dudinkaće: ‘Ikal tut taro koreno thaj sadi tut ano more!’ Ka šunola tumen.
7Savo tumendar ka phenol pe slugase, savo hunol i phuv il aračhol e bakren, kana iril pe andaro polje: ‘Av akari, beš te xa mangro’? Na, nijekh tumendar. 8Mesto gova ka vaćaren: ‘Ćer manđe te xav! Čhuv tuće i kecelja thaj kande ma dok xav thaj pijav! A pale gova šaj i tu te xa thaj te pije.’ 9E slugase ni zahvalil pe o barutno, golese so si gova lesi bući. 10Gija i tumen kana šunen e Devle vaćaren: ‘Naj sam vredna hvalaće. Samo sam sluge save ćera amari bući.’”
O Isus sastarol dešen gubavcuren
11Thaj kana đele ano Jerusalim, o Isus nakhlo maškari granica ki phuv i Samarija thaj i phuv i Galileja. 12Thaj kana dija ane jekh foro, arakhlje le deš gubavcura, save ačhena dur. 13Thaj vazdije po glaso vaćarindoj: “Isuse, Gospode! Smiluji tut pe amende!”
14Kana o Isus dikhlja len vaćarda: “Džan thaj sikaven tumen e sveštenikurenđe.”17,14 sikaven tumen e sveštenikurenđe E gubavcura trubuje te roden potvrda taro svešteniko kaj sastile tari guba. I gija phirindoj sastile.
15A jekh lendar dikhlja kaj sastilo, irisajlo thaj hvalisada e Devle andaro sa o glaso. 16Thaj pelo angle Isusese pingre thaj zahvalisajlo. Thaj gova sasa Samarijanco.
17A o Isus pučlja le: “Na li sastiljen deš džene? Kaj si kola enja? 18Sar maškar lende ni arakhlja pe nijekh te iril pe te zahvalil e Devlese, nego samo kava manuš andari aver phuv?” 19Thaj vaćarda lese: “Ušti thaj dža! Sastarda tut ćo pačajipe ane mande.”
O Isus upozoril pe sikaden te aven spremna baše leso dujto avipe
(Mt 24,23–28, 37–41)
20E fariseja pučlje e Isuse: “Kana ka avol o Carstvo e Devleso?”
A o Isus vaćarda lenđe: “O Carstvo e Devleso ni ka avol te dičhol pe jakhencar. 21Ni ka vaćarol pe: ‘Aktalo, kate si’, il: ‘Odori si’ O Carstvo e Devleso si maškar tumende.”
22A e sikadenđe phenda: “Ka avol o vreme kana ka manđen te dičhen ma barem jekh đive kana me, o Čhavo e manušeso, ka vladiv sar caro, al ni ka šaj. 23E manuša ka vaćaren tumenđe: ‘Ak kate si’, il: ‘Ek odoring!’ Al ma ikljen thaj ma prasten te roden man. 24Golese so me, o Čhavo e manušeso, kana ka avav sar i munja so strefil andaro nebo thaj ka svetliv sa so si talo nebo. 25Al angleder trubul but te avav mučimo thaj kala kuštika mora čhuden man pestar.
26Thaj sar sasa ano vreme e Nojaso gija i ka avol ane đivesa kana me, o Čhavo e manušeso, ka avav. 27Xalje, pilje, lije pe, dije pe dži kova đive dži kana o Noj dija ani barka thaj avilo o baro paj thaj tasile sa okola save ni sesa ani barka.
28Gija sasa i ane Loteso vreme kana sasa vov džuvdo. E manuša ano foro i Sodoma xalje pilje, ćinde, bićinde, sadisade, vazdije čhera. 29A o đive kana iklilo o Lot andari Sodoma, čalada i jag thaj pele žuta bara save phabon17,29 žuta bara save phabon sumpor taro nebo thaj mudarda sa okolen so ačhile ano foro. 30Gija tar jekh drom kana ka avav me, o Čhavo e manušeso. 31Ane gova đive savo ka avol ko krovo,17,31Lenđe krovura sesa ravna thaj e manuša šajine te phiren pe lende il te bešen. a lese šeja ano čher andre, ma te uljol te lol len! Savo si ano polje, ma te iril pe ano foro pale pe šeja. 32Den tumen gođi sar muli e Lotesi romni!17,32 Voj okrenisajli thaj dikhlja premali Sodoma thaj o Dol kaznisada la thaj e manušen tari Sodoma.33Golese savo dičhol te aračhol po džuvdipe, ka hasarol le, a ko hasarol po džuvdipe, ka aračhol le. 34Vaćarav tumenđe, ane goja rat kana ka avav, tare duj manuša save pašljon ko than e pašljimaso, jekh ka lol pe, a dujto ka ačhol ko than e pašljimaso. 35Tare duj džuvlja save meljin ano mlin, jekh ka lol pe, a i dujto ka ačhol. 36[Duj ka aven ki njiva, jekh ka lol pe, dujto ka ačhol.]”
37Thaj e sikade pučlje e Isuse: “A kaj gova, Gospode?”
A vov vaćarda lenđe kaja paramič: “Kaj si mulikano, odori ćiden pe e čiriklja save xan mulikano mas.”17,37 Kana e manuša dičhen kaj e lešinara ćiden pe ko jekh than, džanen kaj odori isi khanči mulo. Ko isto način, savorenđe ka avol očito kana e Devleso sudo avol.
18O Isus sikavol te ava ustrajna ani molitva
1O Isus vaćarda pe sikadenđe paramič te sikavol len sar trubul te molin pe thaj te ačhen ane gova. 2Vaćarda: “Ane jekh foro sasa jekh sudija savo ni darajlo e Devlestar thaj ni marisada e manušenđe. 3Ane gova foro sasa jekh romni savako rom mulo thaj avola stalno leste thaj vaćarola: ‘De ma pravda angle kova savo tužil man!’ 4Vov jekh vreme ni manglja te pomožil laće, al kana nakhlo nesavo vreme vaćarda korkoro pese: ‘I ako ni darav taro Dol thaj ni mariv e manušenđe, ka pomoživ laće. 5Ka braniv kala udovica golese so avol but droma ke mande, te ma avol te dosadil man!’”
6Tegani vaćarda o Gospod o Isus: “Šunen so vaćarda o bičačutno sudija!18,6 Avere lafurencar: “Kava sudija sasa nepravedano, al obratin pažnja ke okova so vov odlučisada te ćerol!”7A so ka ćerol o Dol? Ni li ka branil okolen kas vov birisada save vapin lese rat em đive? Vov li ka ačhavol len te ađućaren? 8Vaćarav tumenđe, kaj ka aračhol len. Al me, o Čhavo e manušeso, kana ka avav ki phuv ka arakhav li gasavo pačajipe?”
O Isus sikavol te moli ano poniznost
9Tegani o Isus vaćarda jekh paramič okolenđe save dije gođi pese kaj si čačutne thaj korkore pes dikhlje po baren averendar: 10“Duj manuša đele ano Hram te molin pe e Devlese: Jekh si fariseji, a dujto carinco. 11O farisejo ačhilo thaj molisada: ‘Devla! Hvaliv tut kaj najsem sar kala avera manuša: čora, bičačutne, preljubnikura il sar kava o carinco. 12Postiv duj droma ko kurko, dav tu dešto kotor tare sa so isi man.’
13A o carinco odural ačhilo, ni manglja ni pe jakha te vazdol ano nebo thaj čalada pe ano kolin te sikavol kobor lese pharo thaj vaćarda: ‘Devla, av milostivno manđe, e grešnikose!’ 14Vaćarav tumenđe: o carinco đelo čhere opravdimo anglo Dol, a na kava o farisejo. Golese, savo korkoro pes vazdol, ka avol ponizime, a savo korkoro pes ponizil ka avol vazdime.”
O Isus blagoslovil e čhavoren
15Ande anglo Isus thaj e cikne čhavoren te čhuvol pe vasta pe lende thaj te blagoslovil len. A kana dikhlje gova e sikade vaćarde lenđe te ni ćeren gova. 16A o Isus vaćarda pe sikadenđe: “Mučhen e čhavoren ke mande thaj ma ačhaven len, golese so gasavenđe preperol o Carstvo e Devleso! 17Čače vaćarav tumenđe, savo ni primil o Carstvo e Devleso sar čhavoro, ni ka dol ane leste!”
Pharo e barvalenđe te den ano Carstvo e Devleso
18Thaj pučlja e Isuse jekh šorutno: “Učitelju šukareja, so te ćerav te avol ma džuvdipe bizo meripe?”
19A o Isus phenda lese: “Sose akhare man šukareja?18,19 šukareja O Isus pučlja e manuše te dičhol da li šukar haljarol e Isuseso identitet, odnosno kaj si o Isus Dol. Ako o manuš prihvatil le sar Devle, vov onda ka prihvatil e Isuseso poziv te biknol sa so isi le i te džal pale leste. Khoni naj šukar samo o Dol. 20E Devlese zapovestura džane: ‘Ma čher preljuba’, ‘Ma mudar’, ‘Ma čor’, ‘Ma svedoči xoxavne’, ‘Poštuji će dade thaj će da!’”
21A o šorutno vaćarda: “Sa kava ćerdem taro mo ternipe.”
22A kana šunda kava o Isus vaćarda lese: “Vadži jekh trubul tut: bićin sa so isi tut thaj de e čororenđe thaj ka avol tu barvalipe ko nebo. Thaj posle ava pale mande!” 23A kana gova šunda o barvalo, sasa bibaxtalo, golese kaj sasa but barvalipe i ni manglja te bićinol sa.
24A kana dikhlja le o Isus kaj sasa bibaxtalo, vaćarda: “Kobor si pharo e barvalenđe te den ano Carstvo e Devleso! 25Poločhe si e kamilaće te načhol maškare kana e suvaće nego o barvalo te dol ano Carstvo e Devleso!”
26A kola save šunde le, pučlje le: “A ko šaj te spasil pe?”18,26 E Jevreja mislisade kaj o manuš ćerdilo barvalo golese so o Dol blagoslovisada le golese sosi gova manuš pravedno. Mislisade kaj e čorore manuša verovatno ni sesa pravedna. I kana e manuša, save šunde e Isuse, šunde kaj naj moguće e barvale manušese te dol ano carstvo e Devleso, predpostavisade kaj e čorore manuša našti te nadin pe kaj o Dol ka spasil len taro sudo.
27A o Isus vaćarda: “So si nemoguće e manušenđe, e Devlese si moguće.”
28Thaj o Petar phenda: “Ak, amen sa ačhadam sa so sasa amen thaj pale tute dža.”
29A o Isus vaćarda lenđe: “Čače vaćarav tumenđe: Sa jekh savo ačhada po čher, il e romnja, il e phralen, il e dade thaj pe deja, il e čhaven pašo Carstvo e Devleso 30ka primil akana po but ke akava sveto okolestar so ačhada thaj ka primil džuvdipe bizo meripe ko sveto savo avol.”
O Isus vaćarol vadži jekh drom tar po meripe
31Ćidija o Isus e dešudujen apostoluren thaj vaćarda lenđe: “Ake dža upre ano Jerusalim. Odori ka ćerdol sa okova so e prorokura pisisade ano Sveto lil mandar taro Čhavo e manušeso. 32Kaj ka den ma ke manuša save ni džanen e Devlese18,32 Ke Rimljanura thaj ka maren muj mancar, ka ladžaren ma thaj ka čhungaren ma. 33Thaj ka šibin ma thaj ka mudaren ma, a o trito đive ka uštav tare mule.”
34Thaj e sikade khanči ni haljarde tar gova so vaćarda o Isus. O značenje tar kala lafura sasa lendar garado thaj ni džanglje so sasa lenđe vaćardo.
O Isus sastarol e kore manuše
35A kana o Isus reslo pašo foro Jerihon, sasa jekh koro manuš savo bešindoj mangljarola ko drom. 36Thaj kana o koro šunda kaj pherdo manuša načhen, pučlja: “So si gova?” 37Thaj vaćarde lese kaj načhol o Isus taro foro Nazaret. 38Thaj o koro dija vika: “Isuse, Čhaveja e Davideso,18,38 O Isus sasa potomko e Davideso, o izraelsko emvažno caro. “Čhavo e Davideso” sasa titula/naziv za ko Mesija. smiluji tut pe mande.” 39Thaj nesave manuša save đele anglo Isus phende lese te ma dol vika gaći thaj vov pozurale dija vika: “Čhaveja e Davideso, smiluji tut pe mande!”
40O Isus šunda le thaj ačhilo thaj vaćarda te anen e kore manuše paše leste. Kana ande le pučlja le o Isus: 41“So manđe te ćerav tuće?”
A vov vaćarda: “Gospode! Mangav te dikhav!”
42A o Isus phenda lese: “Ćo pačajipe sastarda tut. Ake, dikh!” 43Thaj sigate dikhlja, đelo palo Isus thaj hvalisada e Devle. Thaj savore save dikhlje kava hvalisade e Devle.
19O Zakej o carinco prihvatisada e Isuse
1Thaj kana dija o Isus ano foro Jerihon, dok nakhlo gothar, 2avilo nesavo manuš so akhardola Zakej, savo sasa šorutno e carincurengo thaj sasa barvalo. 3Thaj manglja te dičhol e Isuse, te dičhol ko si vov thaj naštine tare but manuša, golese kaj o Zakej sasa cikno. 4Thaj prastaja po anglal, uštilo pi divljo smokva te dičhol le, golese kaj džanglja kaj o Isus ka načhol gothar.
5Thaj kana avilo o Isus ke gova than, dikhlja le upre thaj vaćarda lese: “Zakej! Ulji sigate! Ađive trubul te avav gosto ane ćo čher.”
6Thaj o Zakej sigate ulilo taro kaš thaj anda le an po čher radosno. 7Thaj savore, kana dikhlje kava, vaćarde maškar peste kaj ne bi trubula te avol ano čher e grešnikoso.19,7 E Jevreja mrzisade e carinikuren thaj dije gođi kaj nijekh manuš ne bi trubula te družil pe lencar.
8A o Zakej ačhilo thaj vaćarda e Gospodese: “Gospode! Ak opaš mo barvalipe ka dav e čororenđe thaj ako nekas phabardem ka iriv lese štar droma po but.”
9A o Isus vaćarda lese: “Avilo ađive spasenje kale čherese,19,9 Avilo ađive spasenje kale čherese Avere lafurencar: “O Dol spasisada e manušen save živin an kava čher.” golese kaj si i kava čhavo e Avraameso! 10Golese kaj me o Čhavo e manušeso aviljem te rodav thaj te spasiv so si hasardo.”
Kas isi ka dol pe lese, kas naj ka lol pe lestar
11But manuša gova šunde thaj o Isus vaćarda lenđe jekh paramič, golese kaj sesa pašo Jerusalim thaj dije gođi kaj akana ka avol o Carstvo e Devleso.19,11 akana ka avol o carstvo e Devleso E Jevreji pačaje kaj o Mesija ka uspostavil o carstvo čim resol ano Jerusalim. Avere lafurencar: “kaj o Isus ka počnil te vladil pe Devleso carstvo”.12Thaj o Isus vaćarda gijate: “Jekh manuš tari prešundi familija đelo ani durutni phuv te postavin le za ko caro thaj te iril pe. 13Angleder so đelo akharda dešen piren slugen thaj dija len po opaš kila srebro19,13 Ano orginal ačhol: 10 mine (svakonese jekh mina, so ke goja doba sasa otprilike trine čhonenđi plata). thaj vaćarda lenđe: ‘Trgujin sa dži kaj ni avav.’ 14A e manuša tar lesi phuv mrzisade le thaj bičhalde pe manušen te vaćaren e po bare carose: ‘Ni manga vov te caruil pe amende.’
15Thaj kana irisajlo sar caro, vaćarda te akharen okolen slugen kase dija e srebrenjakura, te dičhol so ćerde. 16Tegani avilo o angluno thaj vaćarda: ‘Barutneja! Ćerdem deš droma po but srebro nego so dijan ma.’ 17Thaj vaćarda lese o caro: ‘But šukar. Tu san šukar sluga! Kana sana manđe šukar ko cikno ak dav tut te ave pe deš forura embaro.’
18Thaj avilo o dujto thaj vaćarda: ‘Gospodarona! Ćerdem pandž droma po but srebro nego so dijan ma.’ 19O caro vaćarda: ‘Šukar! Tu av embaro pe pandž forura.’
20O trito avilo thaj vaćarda: ‘Gospodarona! Ake ćo srebro. Garadem le ano kotor e šejengo 21golese kaj daraljem tutar. Golese kaj san zuralo manuš. Le so naj ćiro thaj ćide so ni sejisadan.’19,21 le so naj ćiro thaj ćide so ni sejisadan Kava sasa verovatno izreka. Manuš savo lol taro than kaj garavol il tari banka okova so garada, il savo lol okova savo khoni aver sadisada si metafora nekase ko koristil e manušen save ćeren phare buća.
22A o caro vaćarda lese: ‘Pale će lafura ka sudiv tut, bilačheja slugo! Džangljan kaj sem zuralo manuš, kaj lav okova so naj mingro thaj ćidav so ni sejisadem? 23Pa sose ni dijan mo srebro e trgovcurenđe thaj me kana ka avav ka ćidav gova kamatencar?’ 24Thaj vaćarda averenđe so ačhile angle leste: ‘Len gova srebro lestar thaj den le okolese so isi le pandž kile srebrenjakura.’
25Thaj vaćarde lese: ‘Gospodarona! Le isi le pandž kile srebro.’19,25 Ano original ačhol: deš mine.
26A o caro vaćarda lenđe: ‘Golese kaj vaćarav tumenđe kole so isi ka dol pe lese, a kole so naj ka lol pe lestar i okova zala so isi le. 19,26 Avere lafurencar: “Sa okola save koristin ko šukar okova so dol pe lenđe, ka dol pe lenđe po but … taro manuš savo ni koristil šukar okova so dol pe lese, ka lol pe lestar…”27A kolen me dušmajen, save ni manglje te avav lengo caro pe lende, anen len akari thaj čhinen len angle mande.’”
O Isus avol ano Jerusalim sar Mesija
(Mt 21,1–11; Mk 11,1–11; Jn 12,12–19)
28Thaj kana vaćarda lenđe gova o Isus đelo anglal thaj đelo upre ano foro Jerusalim. 29Kana avile pašo gav Vitfaga thaj o gav Vitanija pašo Maslinsko brego, bičhalda pe dujen sikaden. 30Thaj vaćarda lenđe: “Džan ane gova gav angle tumende thaj ka aračhen cikne here phanglo pe savo vadži nijekh manuš ni uklilo.19,30 savo vadži nijekh manuš ni uklilo Ponekad rodije pe životinje pe savende khoni ni uklilo golese kaj von si prikladna e Devlese il e carose (dikh 4. Mojs 19,2; 5. Mojs 21,3; 1. Sam 6,7). Putren le thaj anen le. 31Thaj ako khoni pučol tumen: ‘Sose putren le?’, gija vaćaren lese: ‘E Gospodese trubul.’”
32Kana đele, arakhlje sar so vaćarda lenđe o Isus. 33A kana putarde e cikne here pučlje len e manuša kaso sasa o cikno her: “Sose putren e cikne here?”
34A von vaćarde: “E Gospodese trubul.” 35Thaj ande le ko Isus thaj čhute pe fostanura po cikno her thaj bešljarde e Isuse pe leste.
36Thaj kana đelo o Isus nakaro Jerusalim, e manuša čhute pe fostanura ko drom te den čast e Isusese. 37Kana avilo pašo than kaj počnil o Maslinsko brego, lije but sikade te radujin pe thaj te hvalin e Devle tare sa o glaso baše čudesura so dikhlje. 38Vaćarde:
“Blagoslovimo o caro
savo avol ano alav e Gospodeso!
Mir ko nebo
thaj slava e Devlese ko učipe!”
39Thaj nesave fariseja save sesa maškare manuša vaćarde lese: “Učitelju! Vaćar će sikadenđe te ma phenen gova!”
40Thaj o Isus vaćarda lenđe: “Phenav tumenđe, ako von ni vaćaren, e bara ka vaćaren!”
O Isus rovol e Jerusalimese kaj ni pindžarda le
41Thaj kana avilo o Isus pašo Jerusalim dikhlja o foro thaj ruja lese. 42Vaćarda: “O, so bi mangava i tu ađive te džane so ka anol će mir!19,42 O Isus sikavol pi žal kaj e manuša taro Jerusalim propustisade i prilika te aven mirime e Devlesa. Akana si kasno i o mir garado tutar. 43Golese kaj ka aven e đivesa kana e dušmanura ka vazden tuće bare duvara, ka opkolin tut thaj ka ćićiden tut tare sa e riga. 44Ka peraven tut thaj ka mudaren kolen save bešen ane tute. Thaj ni ka ačhaven nijekh bar ko leso than, golese kaj ni džangljan o vreme kana avilo tute o Dol.”19,44 Ke 70․ berš palo Hristeso bijandipe, i rimsko vojska opkolisada o Jerusalim thaj mudarda buten manušen.
O Isus tradol e trgovcuren andaro Hram
(Mt 21,12–17; Mk 11,15–19; Jn 2,13–22)
45Kana dija ano Hram o Isus lija te tradol okolen save bićinena ane leste. 46Vaćarda: “Ano Sveto lil ačhol: ‘Mo čher ka avol čher e molitvako’, a tumen ćerden le ‘čher kaj garaven pe e čora.’”
47Thaj o Isus sikada ano Hram dži jekh đive. Thaj e šorutne sveštenikura, e učitelja tare Mojsijaso zakono katane e manušenđe šorutnencar dikhlje sar te mudaren e Isuse. 48Al ni arakhlje so te ćeren lese, golese kaj sa e manuša džana pale leste thaj šunde sa lese lafura.
20E Isuseso vlast
1Jekh đive kana o Isus ano Hram sikada e manušen thaj vaćarda o Lačho lafi, avile e šorutne sveštenikura, e učitelja tare Mojsijaso zakono thaj e phuredera. 2Thaj pučlje le: “Vaćar amenđe kotar tuće pravo kava te ćere? Ko dija tut kava pravo?”
3A o Isus vaćarda lenđe: “I me tumen ka pučav. Vaćaren manđe: 4O Dol li vaćarda e Jovanese te krstil e manušen, il e manuša vaćarde lese gova te ćerol?”
5Thaj von vaćarde maškar peste: “Te vaćardam kaj si taro Dol, ka vaćarol sose ni pačajam e Jovane. 6A te vaćardam kaj si tare manuša, savore ka čhuden bara pe amende, golese kaj savore pačaje kaj o Jovane o Krstitelj sasa proroko.” 7Thaj von vaćarde e Isusese: “Ni džana ko dija pravo e Jovane te krstil.”
8A o Isus vaćarda lenđe: “Ni me ni ka vaćarav tumenđe kotar manđe kava pravo.”
O Isus barabil e jevrejskone vođen e bilačhe manušencar saven isi vinograd
9Thaj o Isus lija te vaćarol kaja paramič: “Jekh manuš sadisada drakha ane vinograd thaj iznajmisada e manušenđe i phuv te ćeren bući gothe, a vov đelo ko foro te bešol pherdo berša. 10Thaj kana barili i drakh, bičhalda pe sluga ke gola manuša te ćidol o kotor taro bijandipe e drakhako so lese preperol. A e manuša save ćerde bući ki drakh marde le thaj bičhalde le čuče vastencar. 11Thaj bičhalda avere sluga, a i gole marde thaj ladžarde thaj bičhalde le čuče vastencar. 12Thaj bičhalda tritone, a le ratvarde le thaj tradije le.
13Tegani o manuš kasi sasa i drakh vaćarda: ‘So te ćerav? Te bičhalav me mangle čhave, šaj le ka poštujin.’
14A e manuša save ćerde bući ki drakh kana dikhlje lese čhave, vaćarde jekh averese: ‘Kava si leso čhavo. Aven te mudara le te ačhol gova amenđe so si leso!’ 15Thaj ikalde le avral tare drakha thaj mudarde le.
So den gođi so ka ćerol o manuš so si lesi drakh kale manušenđe kana ka šunol so ćerde? 16Ka avol thaj sa ka mudarol e bućarnen thaj i drakh ka iznajmil averenđe.”
A kala save šunde vaćarde e Isuse: “Ma te dol o Dol gova te avol!”
17A o Isus dikhlja ane lende thaj vaćarda: “A so ačhol ano Sveto lil:
‘O bar so čhudije e manuša save vazden e duvara
ćerdilo emglavno bar taro ugao?’
18Savo perol pe gova bar, o bar ka phađol le ke kotora, a ako perol gova bar pe nekaste ka mudarol le.”
19Thaj dikhlje e šorutne sveštenikura thaj e učitelja tare Mojsijaso zakono ane gova sato te vazden po va pe leste, al darajle tare but manuša, golese kaj haljarde kaj o Isus kaja paramič vaćarol lendar.
E sveštenikura manglje te bunin e Isuse gija so pučlje le taro porez
20E učitelja tare Mojsijaso zakono thaj e šorutne sveštenikura dikhlje po Isus thaj bičhalde ke leste špijunuren, save ćerde pe čačutne, te bi dolen e Isuse kaj vaćarol khanči bilačhe te bi dena le ko rimsko upravitelji. 21Thaj pučlje e Isuse: “Učitelju! Džana kaj šukar vaćare thaj sikave thaj ni dičhe ko si ko, nego čače sikave o drom e Devleso. 22Vaćar amenđe trubul li te da o porezi e carose il na?”20,22 Nadisajle kaj o Isus ka vaćarol il “va” il “na.” Te vaćarda “va,” onda e Jevreja ka aven holjame pe leste so vaćarol lenđe te poćinen o porezi za ko strano vlast. A te vaćarda “na,” onda e verska anglune šajine vaćaren e Rimljanurenđe kaj o Isus sikavol e manušen te phađen e rimska zakonura.
23A o Isus dikhlja lengo lukavstvo thaj vaćarda lenđe: 24“Sikaven manđe jekh srebrno parava20,24 Ano original ačhol “dinari”, rimska srebrenjakura pare. savesa poćinen o porezi. Kaso muj si kate ke pare thaj kaso alav?”
A von savore vaćarde: “E caroso.”
25A o Isus vaćarda lenđe: “Den so si e caroso e carose, a so si e Devleso den e Devlese.” 26Thaj naštine te aračhen khanči bilačhe ane lese lafura angle manuša thaj divisajle pašo leso vaćaripe thaj khanči ni vaćarde.
E manuša saven o Dol dičhol sar dostojna, ka ušten tare mule
27Gija avile nesave sadukejura20,27 sadukejura Glavno jevrejsko versko thaj političko grupa. Prihvatisade samo anglune pandž knjige tari Purani Sovli (Stari Zavet) i ni veruisade ano džuvdipe palo meripe. save vaćarena kaj khoni ni ka uštol tare mule thaj pučlje e Isuse: 28“Učitelju! O Mojsije pisisada amenđe kava zakono kana merol nekaso phral thaj ačhavol romnja a ni sasa len čhave. Gova manuš trubul te lol pe phralese romnja te šaj bijanol čhave savese ka preperol sa o barvalipe e muleso thaj te phiravol leso alav. 29Sesa efta phrala, a angluno lija romnja thaj mulo bize čhave, 30thaj o dujto lija la thaj vov mulo, 31thaj o trito lija la, i gija so efta. Thaj ni ačhade čhaven pale peste thaj savore mule. 32Thaj empalal muli i romni. 33Kana ka ušten e mule, kasi romni ka avol golese kaj sasa so eftanenđi romni?”
34Thaj o Isus vaćarda lenđe: “Manuša kale svetose len pe thaj den pe. 35A okolen saven o Dol dičhol sar dostojna te ušten tare mule thaj ka aven džuvde an kova sveto savo avol, ni ka len pe thaj ni ka den pe. 36Golese kaj ni ka meren, ka aven sar melekura. Von si e Devlese čhave, golese so o Dol ka vazdol len tare mule. 37A kaj e mule ka ušten thaj i o Mojsije vaćarda ando Sveto lil so pisil taro grmo savo phabol. Gothe vov e Gospode dol vika sar Devle e Avraameso thaj Devle e Isaakoso thaj Devle e Jakoveso. 38A o Dol naj Dol e mulengo nego e džuvdengo, golese so si lese savore džuvde.”20,38 Sar kala manuša fizički mule, von mora te aven vadži uvek duxovno džuvde. Avere lafurencar: “nego o Dol okolenđe kaso duxo si vadži džuvdo, iako šaj lengo telo si mulo golese so lengo duxo vadži živil ane Devleso prisutnost.”
39A nesave učitelja tare Mojsijaso zakono vaćarde e Isusese: “Učitelju! Šukar vaćardan.” 40Darajle thaj khoni ni tromaja te pučol le khanči.
O Hrist si po baro taro caro o David
41Thaj o Isus pučlja len: “Sar gova šaj vaćaren kaj si o Hrist čhavo e caroso e Davideso? 42Kana korkoro o David vaćarol ane po Psalm savo ačhol ano Sveto lil:
‘Vaćarda o Gospod e Gospodese mingrese:
Beš ko počasno than paše mande20,42 Beš ko počasno than paše mande Ano original ačhol: “ki desno strana mandar”.
43dži kaj ni pašljarav e dušmanen tale pingre ćire.’
44O David akharda e Hriste Gospode, pa sar šajine te avol leso čhavo?” 20,44 Sar o David akharda e Mesija “Gospod”, gova značil kaj o Hrist si po baro taro David i naj samo e Davideso potomko.
O Isus upozoril pe sikaden te aračhen pe tare učitelja tare Mojsijaso zakono
(Mt 23,1–36; Mk 12,38–40; Lk 11,37–54)
45Thaj angle sa e manuša, o Isus vaćarda pe sikadenđe: 46“Aračhen tumen tare učitelja tare Mojsijaso zakon save manđen te džan ane bare fostanura thaj roden e manuša te pozdravin len thaj te den len poštujipe ke trgura thaj te ačhaven lenđe anglune thana te bešen ke sinagoge thaj ke abava, 47save ko xoxaipe len o imanje e udovicengo, xoxavne thaj dugačko molin pe e Devlese. Von ka aven but osudime.”
21I udovica dija sa so isi la e Devlese
1Thaj ano Hram o Isus dičhola sa e barvalen sar čhuven daro e Devlese ani hramsko riznica. 2Thaj dikhlja jekha čora udovica sar čhuta duj emcikne pare.21,2 Ano original ačhol “lepton”. Lepton sesa pare tare emcikno vrednost.3Thaj vaćarda: “Čače, vaćarav tumenđe, kaja čorori udovica čhuta po but e Devlese savorendar! 4Golese kaj savore lendar čhute so sasa len pobut, a voj gija čorori, sa dija so sasa la.”
O Isus vaćarol tar okova so ka avol e Hramesa
5Thaj kana nesave sikade lije te vaćaren taro Hram kaj si lačhardo lačhe barencar thaj ukrasurencar save e manuša dije e Devlese, a o Isus vaćarda: 6“Ka avol o đive, tare sa kava so dičhen, ni ka ačhol ni bar po bar. Sa ka avol crdimo.”
7A e sikade pučlje le: “Učitelju, kana ka avol gova? Save znakosa ka sikadol gova so ka avol?”
8A o Isus vaćarda lenđe: “Aračhen tumen ma te xoxaven tumen! Golese kaj but ka aven ane mingro alav i ka phenen pese da si Mesija21,8 Ano original ačhol: “ke mo alav i ka phenen ‘Me sem’” vaćarindoj: ‘Avilo o vreme!’ Ma pačan ane lende.
9A kana šunen za ko maripe thaj pobune, ma daran. Golese so sa gova trubul te avol, al o krajo ni ka avol sigate.”
Znakura thaj progonstvo save ka aven
10Tegani o Isus vaćarda lenđe: “Ka maren pe e manuša e manušencar thaj o carstvo po carstvo ka uštol. 11Thaj i phuv ka tresil pe thaj ka avol bokhalipe thaj nasvalipe ke but thana ki phuv. Ka aven bare znakura ko nebo savendar e manuša ka pherdon dar.
12A angleder sa golestar ka dolen tumen thaj ka traden tumen thaj ka den tumen ke sudije e sinagogenđe thaj ka phanden tumen ano phanglipe. Ka inđaren tumen angle carura thaj angle vladara golese so sen me sikade. 13A gova ka avol tumenđe te bi vaćarena lenđe mandar. 14Ma daran so ka phenen kana ka trubul te branin tumen. 15Golese so ka dav tumen lafura thaj mudrost savaće našti te protivil pe nijekh manuš. 16A ka izden tumen i tumare dada, tumare deja thaj phrala thaj tumare pašutne thaj amala. Nesave tumendar ka mudaren. 17Thaj savore ni ka manđen tumen golese so sen me sikade. 18Al o bal tumare šorestar ni ka perol.21,18 Al o bal tumare šorestar ni ka perol O Isus vaćarol taro emcikno kotor ko telo e manušeso. Ke gova način naglasil pe kaj ni trubul te brinin pe pašo lengo sigurnost. I te nesave lendar ka meren, golese kaj si lese sledbenukura, lenđe telura palem sigurno ka ušten tare mule ko đive bizo meripe ko buduće sveto. Golese paše lese sledbenukura o meripe nak khanči sostar te daran.19Ako ni ačhon te pačan an mande, ka avol tumen džuvdipe bizo meripe.”
O uništipe e Jerusalimeso
20O Isus vadži vaćarda: “A kana dičhen kaj o Jerusalim opkolimo e vojskasa, te džanen kaj avilo o vreme te avol pusto. 21Tegani e manuša save si tari Judeja nek našen ke bregura. Thaj e manuša save si taro Jerusalim nek ikljen avral thaj save si avral ma te irin pe an leste. 22Golese kaj gola đivesa ka avol e Devlesi kazna, savasa ka pherdol sa okova so si pisimo ano Sveto lil. 23Al pharo e khamnjenđe thaj kolenđe save den čuči ane gola đivesa! Golese kaj ka avol baro bilačhipe ki phuv thaj bari holi pe kala manuša. 24Von ka mudaren kalen manušen e oštrone mačosa thaj ka inđaren len ano phanglipe maškare sa e manuša ki phuv. Thaj o Jerusalim ka uštaven e manuša save ni džanen e Devlese sa dok ni načhol o vreme lengo.”
O Isus vaćarol kaj ka iril pe ki phuv
25Vadži o Isus vaćarda: “Thaj ka aven e znakura ano kham thaj ano čhon thaj ane čerenja, a ki phuv e manuša ni ka džanen so te ćeren tari dar golese so o more ka šundol but thaj e talasura. 26E manuša ka meren tari dar thaj taro ađućaripe so ka avol e svetosa, golese kaj e neboso zuralipe ka tresil pe. 27Tegani man, e Čhave e manušese, ka dičhen man sar avav pe oblakura e zuralimasa thaj ani bari slava. 28A kana ka lol te avol gova, ušten thaj vazden tumare šore, golese kaj tumaro Osloboditelji avol tumende.”
Paramič tari smokva
29Thaj o Isus vaćarda lenđe i paramič: “Dičhen pi smokva thaj sa e kašta. 30Kana dičhen kaj ikljen e luluđa lenđe džanen kaj paše si o milaj. 31Gijate tumen kana dičhen kaj sa avol gija sar so phendem, džanen kaj si paše o Carstvo e Devleso. 32Čače vaćarav tumenđe, kaj kaja generacija ni ka načhol dok sa kava ni avol.21,32 kaja generacija Isi različita načinura te razumin kava: 1․ kaja generacija značil okola save sesa ano vreme dok o Isus vaćarda, a gova značil kaj o uništipe o Jerusalim thaj avera znakura save ka anen ova generacija znači one koji su bili živi u vrijeme dok je Isus govorio, a to znači da će se uništenje Jerusalim thaj avera znakura save ka anen dži e Hristeso iripe ka počnin te avol dži kaj si džuvde. 2․ kaja generacija značil manuša save si bišukar thaj suprostavin pe e Isusese, a gova značil kaj uvek isi manuša save ni pačan ano Dol save ka suprostavin pe e Isusese sa dži kaj vov iril pe ki phuv; 3․ kaja generacija značil “kaja rasa” thaj odnosil pe pe Jevreja, so značil kaj i jevrejsko rasa ni ka načhol angleder so o Isus iril pe, il 4․ kaja generacija značin manuša save ka živin ano vreme taro krajura, i gova značil kaj, kana ka aven kala događajura save si spomenutime ane stihura 25-26, o Isus ka iril pe pi phuv pašo džuvdipe kale genaracijako.33O nebo thaj i phuv ka načhen, a mo lafi ni ka načhol.”
Aven džungade
34Pale gova o Isus vaćarda: “Al aračhen tumen ma tumare ile te aven opteretime ano halanipe thaj matipe thaj e brigencar kale svetose thaj ma gova đive te resol tumen tari jekh drom. 35Golese so ka avol sar zamka pe sa e manuša so živin pi kaja phuv. 36Golese aven džungade sa o vreme thaj molin tumen te bi šaj crdena tumen taro sa o bilačhipe so akana avol thaj te ačhen bizi ladž ano radujipe angle mande, anglo Čhavo e manušeso.”
37O Isus svako đive sikada ano Hram a ki rat suta ko Maslinsko brego. 38Thaj sa e manuša avena sabalin ke leste te šunen le ano Hram.
22O Juda manđol te izdol e Isuse
(Mt 26,1–5, 14–16; Mk 14,1–2, 10–11; Jn 11,45–53)
1Paše sasa e barе đivesa tare bikvasacoso mangro savo akhardol Pasha. 2Thaj e šorutne sveštenikura thaj e učitelja tare Mojsijaso zakono vaćarde maškar peste sar te mudaren e Isuse, al darajle e manuša te na bunin pe.
3Tegani o Satana dija ano Juda Iskariotsko, savo sasa jekh tare dešuduj apostolura. 4Đelo thaj vaćarda e šorutne sveštenikurencar thaj e hramese zapovednikurencar sar ka izdajil e Isuse. 5Thaj von radujisajle thaj vaćarde e Judase kaj ka poćinen lese gova. 6Thaj o Juda dija po lafi. Thaj vov rodija šukar vreme te predol e Isuse dok ni sesa gothe but manuša.
Angluno đive tare bikvasacose mangre
7Thaj avilo o angluno đive e bikvasacose mangrengo, ke savo trubuja te čhinol pe o pashalno bakroro, 8o Isus vaćarda e Petrese thaj e Jovanese: “Džan thaj ćeren amenđe Pasha te šaj te xa.”
9A von pučlje le: “Kaj manđe te ćera la?”
10A o Isus vaćarda: “Kana ka den ano foro, ka aračhen manuše savo inđarol ano khoro paj. Džan pale leste ane savo čher vov džal, 11thaj pučen gole čherutne: ‘O učitelji pučol an savi soba šaj xal i Pasha pe sikadencar?’ 12Thaj vov ka sikavol tumenđe bari upruni soba savi si postavimi. Gothe ćeren i Pasha.” 13Thaj o Jovane thaj o Petar đele ano foro i arakhlje sar so vaćarda lenđe o Isus thaj gothe ćerde i Pasha.
Poslednjo večera kaj o Isus ćerol o Nevo Savez
(Mt 26,20–30; Mk 14,17–26; Jn 13,21–30; 1. Kor 11,23–25)
14Thaj kana avilo o sato, o Isus bešlo ki sinija, pe dešudujen apostolurencar. 15Thaj vaćarda lenđe: “But mangljem te xav kaja Pasha tumencar angleder so ka avav mudardo. 16Golese vaćarav tumenđe kaj od akana ni ka xav i Pasha dok ni pherdol ano Carstvo e Devleso.”22,16 I Pasha dola gođi e izraelskone narodo pe gova sar o Dol ikalda len andaro ropstvo andaro Egipto kana dije kurbano cikne bakrore thaj čhute leso rat ke vudara pire čherenđe. Ko slično način, o Isus si e Devleso cikno bakroro thaj e Isusese ratesa oslobodil pire narodo taro ropstvo e grehoso. O Isus palem ka avol thaj ka vladil sar caro, a pale gova e vernikura ka ćeren baro xape thaj ka slavin e Devle savo ikalda len.
17Thaj lija o tahtaj e moljasa thaj dija hvala e Devlese thaj vaćarda: “Len thaj ulaven la maškare tumende. 18Vaćarav tumenđe, od akana ni ka pijav i mol sa dok ni avol o Carstvo e Devleso.”
19Thaj lija o mangro, dija hvala, thaj phaglja le thaj ulada e sikadenđe vaćarindoj: “Kava si o telo mingro savo dol pe tumenđe. Kava ćeren te den tumen gođi mandar.” 20A palo xape lija o tahtaj e moljasa thaj vaćarda: “Kava tahtaj si mo rat, rat taro nevo savez savo čhordol tumenđe.
21A ak mo izdajniko bešol mancar kate ki sinija. 22Thaj me, o Čhavo e manušeso, mora te merav sar so si phendo, al pharo e manušese savo ka izdol man!” 23Thaj e sikade lije maškar peste te pučen pe ko bi ćerola gova lendar.
Savo si embaro ano carstvo e Devleso trubul te kandol
(Mt 20,25–28; 19,28; Mk 10,42–45)
24Thaj lije te ćeren čingara maškare peste ko lendar bi avola embaro. 25A o Isus vaćarda lenđe: “E carura tar kaja phuv gospodarin pe pire manuša thaj isi len vlast pe lende. Von korkore pese vaćaren kaj si ‘manuša save but den šukaripe’. 26A tumen ma ćeren gijate! Nego ko si tumendar embaro te avol emcikno thaj savo si vođa nek avol kova savo kandol. 27Golese ko si embaro? Kova savo bešol ko astali il savo kandol? Naj li kova savo bešol ko astali? A me sem maškar tumende okova so kandol. 28A tumen sen gola save ačhile mancar ane mo bilačhipe. 29Thaj ačhavav tumenđe o carstvo sar mo Dad so ačhada manđe 30te xan thaj te pijen ko astali mingro ane mingro carstvo thaj te bešen ko tron thaj te sudin pe dešuduj plemenura e Izraelese.”
Ispunil pe ano Sveto lil so si pisimo taro Isus
(Mt 26,31–35; Mk 14,27–31; Jn 13,36–38)
31Thaj vaćarda o Isus: “Simone! Simone! Ak o Satana manđol te sejil tumen sar so sejil pe o điv.22,31 O beng manglja te crdol len taro Isus, sar o gavutno manuš so crdol o điv tari ljuska.32A me molisaljem tuće ćo pačajipe ma te ačhol. A tu kana ka iri tut ke mande, te zurave će phralen!”
33A o Petar vaćarda lese: “Gospode! Spremno sem ano phanglipe thaj ano meripe tusa te džav!”
34A o Isus vaćarda lese: “Vaćarav tuće, Petre! Ađive ni ka đilabol o bašno dok tu trin droma ni vaćare kaj ni pindžare man.”
35Thaj vaćarda lenđe: “Kana bičhaldem tumen bize kese parencar thaj bize traste thaj bizo pođipe, so naj sasa tumen?”
A von vaćarde lese: “Khanči.”
36A o Isus vaćarda lenđe: “A akana kas isi kesa te lol la! Gijate i pi trasta! A kas naj mačo nek biknol po fostano thaj nek ćinol pese.22,36 Kana e sikade lije te vaćaren o Lafi e Devleso, o Isus sasa popularno, thaj e manuša pherde ilesa ćerena gostoprimstvo kolenđe save vaćarena e Isuseso haberi. E buća akana promenisajle akana but manuša suprostavin pe e Isusese thaj lese haberese, pa e sikade mora te aračhen pe thaj te aven spremna paše pire potrebe thaj i zaštita.37Golese vaćarav tumenđe kaj trubul te pherdol okova so ačhol ano Sveto lil mandar: ‘Thaj e manuša dikhlje le sar jekhe manuše lendar save phađen o zakono.’ Golese sa so pisisade e prorokura mandar ka avol sa čače.”
38A von vaćarde lese: “Gospode! Ak, isi amen duj mačura.”
A vov vaćarda lenđe: “Šukar si!”22,38 Šukar si Značenjura save šaj te aven si: 1․ von isi len dovoljno mačura, avere lafurencar: “Akana isi amen dovoljno mačura”, il 2. O Isus manđol te prestanin te vaćaren golestar kaj isi len mačura: “Dosta vaćarden tare mačura.” Kana o Isus vaćarda lenđe kaj trubul te ćinen pese mačura, vov vaćarda lenđe tare opasnostura savencar ka aračhen pe. Vov ni manglja čače von te ćinen mačura em te maren pe.
O Isus molil pe ki Maslinsko gora
39Thaj iklindoj gothar, pale po adeti, đelo ko Maslinsko brego. A pale leste đele e sikade lese. 40Thaj kana resle o Isus vaćarda lenđe: “Molin tumen te ma peren ano iskušenje!”
41Thaj crdijape lendar gaći kobor šaj te čhudol pe bar thaj pelo ke pe koča em molisajlo e Devlese: 42“Dade! Te mangljan le mandar te ma pijav tar kava tahtaj e bilačhimaso. Al nek avol sar tu so manđe, a na sar so me mangav.” 43Tegani sikadilo lese o meleko taro nebo thaj zurada le. 44A kana dolda le bari muka, but pozurale molisajlo, a znoj leso sasa sar kaplje taro rat save perena ki phuv.22,44 An nesave purane grčka rukopisura naj 43․ i 44․ retka.45Pali molitva uštilo thaj avilo ke pe sikade thaj arakhlja len sar soven taro pharipe kobor sasa lenđe. 46Thaj o Isus vaćarda lenđe: “Sose soven? Ušten, molin tumen e Devlese te ma peren ano iskušenje!”
O Juda izdol e Isuse
(Mt 26,47–56; Mk 14,43–50; Jn 18,3–11)
47Thaj dok o Isus vaćarda, e manuša thaj o Juda, jekh tare dešuduj sikade, avena premal leste. Avilo o Juda pašo Isus thaj čumidija le.22,47 Nekobor purane rukopisura dodajin: “Golese kaj gija dija znako: ‘Kas čumidav gova si.’”48A o Isus vaćarda lese: “Judo! Čumidimasa li izdaji man, e Čhave e manušese?”
49A kana e sikade dikhlje so ćerdol, vaćarde “Gospode! Te maramen li? Isi amen mačura.” 50Thaj čalada jekh tare sikade e sluga e bare sveštenikoso thaj čhinda leso desno kan.
51A o Isus vaćarda: “Mučhen len! Nek ćeren gova!” Thaj dolda leso kan thaj sastarda le. 52A o Isus vaćarda e manušenđe so avile pale leste, e šorutne sveštenikurenđe, e zapovednikurenđe e hramese thaj e phurederenđe: “Aviljen pale mande sar po razbojniko čhurencar thaj kaštencar te dolen man! 53Sose ni dolden ma dok sema ano Hram? Svako đive sema tumencar odori. Al akana si tumaro sato, kana i sila e kalimasi vladil.”22,53 sila e kalimasi vladil značil “vreme kaj o Satana delujil”.
O Petar odreknil pe taro Isus
(Mt 26,67–75; Mk 14,66–72; Jn 18,15–18, 25–27)
54Kana dolde e Isuse, inđarde le ke bare sveštenikoso čher. A o Petar odural đelo pale lende. 55A e stražara phabarde jag ani avlin, bešle savore katane thaj o Petar bešlo lencar. 56Dikhlja le jekh sluškinja sar bešol paši jag thaj dikhlja nakar leste thaj vaćarda: “Kava sasa lesa!”
57A o Petar xoxada vaćarindoj: “Džuvlije! Me ni pindžarav le!”
58Nekobor pale gova pindžarda le aver thaj vaćarda: “Tu san jekh lendar!”
A o Petar vaćarda: “Manušeja, naj sem.”
59Thaj kana nakhlo paše jekh sato nesavo manuš uporno vaćarda taro Petar: “Čače thaj kava manuš sasa lesa. Galilejco si!”
60A o Petar vaćarda: “Manušeja! Ni džanav so tu phene!” Thaj sigate dok vov vaćarda o bašno đilabija. 61Thaj irisajlo o Gospod thaj dikhlja e Petre thaj o Petar dija pe gođi so vaćarda lese: “Ađive ni ka đilabol o bašno dok tu trin droma ni vaćare kaj ni pindžare man.” 62Thaj o Petar iklilo avral thaj zurale ruja.
63A e čuvara lije te maren e Isuse thaj te maren lesa muj. 64Thaj učharde lese jakha thaj marde le thaj pučlje le: “Prorokuji ko čalada tut?” 65Thaj but avera bilačhe buća vaćarde pe leste.
O Isus angle jevrejska vođe
(Mt 26,59–66; Mk 14,55–64; Jn 18,19–24)
66Thaj kana sasa sabalin, ćidije pe e narodna phuredera thaj e šorutne sveštenikura thaj e učitelja tare Mojsijaso zakono. Ande e Isuse angle manuša e Bare sudose 67vaćarindoj: “Tu li san o Hrist? Vaćar amenđe.”
A o Isus vaćarda lenđe: “Ako i vaćarav tumenđe, ni ka pačan ma. 68Te pučljem tumen khanči, ni ka vaćaren manđe. 69Al od akana me, o Čhavo e manušeso, ka bešav ko časno than pašo Zuralo Dol.”
70Savore vaćarde: “Tu li san o Čhavo e Devleso?”
A o Isus vaćarda lenđe: “Korkore vaćarden kaj sem me.”
71A von vaćarde: “So trubul amen po but dokazura? Golese kaj korkore amen šundam tare leso muj.”
23Inđarde e Isuse ko Pilat thaj ko Irod
(Mt 27,11–14; Mk 15,1–5; Jn 18,28–37)
1Tegani sa e bare manuša e jevrejska uštile thaj inđarde e Isuse ko Pilat, o rimsko upravnikо. 2Thaj lije te vaćaren bilačhe e Isusestar: “Arakhljam le sar xoxavol amare manušen thaj ni dol te poćinen o porezi е carose, a pese vaćarol kaj si o Hrist, caro.”
3A o Pilat pučlja le: “Tu li san o caro e Jevrejengo?”
A o Isus irindoj vaćarda lese: “Gija si sar so tu vaćare.”
4A o Pilat vaćarda e šorutne sveštenikurenđe thaj e manušenđe: “Me ni arakhav nisavo banđipe ane kava manuš.”
5A von dije zor vaćarindoj: “Vov pire sikajimasa e manušen bunil ki sa i phuv e jevrejenđi. Počnisada ki Galileja thaj avilo sa dži kate ano Jerusalim!”
6Thaj kana šunda o Pilat, pučlja: “Vov li si tari Galileja?” 7Thaj kana šunda o Pilat kaj si o Isus tari Galileja bičhalda le ko Irod, golese so o Irod vladisada ani Galileja. A vov sasa ane gola đivesa ano Jerusalim.
8Kana dikhlja o Irod e Isuse sasa but radujimo, golese kaj odavno manglja te dičhol le, golese kaj but šunda lestar thaj dija gođi kaj o Isus ka ćerol nesavo čudo angle leste. 9Thaj o Irod pučlja baše but buća, a o Isus khanči ni vaćarda lese. 10A e šorutne sveštenikura thaj e učitelja tare Mojsijaso zakono ačhile thaj baro bilačhipe vaćarde lestar. 11A o Irod thaj lese vojnikura ladžarde le thaj asaje e Isusese, urade le ano carsko fostano thaj bičhalda le palal ko Pilat. 12Thaj ane gova đive mirisajle o Pilat thaj o Irodo maškare peste, a angleder golestar sesa ane čingara.
E Isuse osudin ko meripe
(Mt 27,15–26; Mk 15,6–15; Jn 18,39–19,16)
13A o Pilat ćidija e šorutne sveštenikuren thaj e barutnen thaj e manušen thaj 14vaćarda: “Anden manđe kale manuše thaj phenen kaj e manušen bunil. Ake me angle tumende pučljem le thaj ni arakhav ni jekh banđipe so tumen čhuven pe leste. 15A i o Irod ni arakhlja banđipe pe leste, golese bičhalda le palal amende thaj ak, khanči ni ćerda sosa bi zaslužila te avol mudardo. 16Golese ka šibi le thaj ka mukha le.” 17[A trubuja ko prazniko te mučhen jekhe phangle manuše.]
18A e manuša sa dije vika vaćarindoj: “Le akale a muk amenđe e Varava!” 19(O Varnava sasa čhudimo ano phanglipe golese so ćerda pobuna ano Jerusalim thaj mudarda nekas.) 20A o Pilat vadži jekh drom vaćarda kaj bi vov mučhola e Isuse. 21A von dije vika: “Čhu le ko krsto, čhu le ko krsto!”
22Thaj o Pilat trito drom vaćarda: “Savo bilačhipe vov ćerda? Me khanči ni dikhav sosa bi zaslužila te avol mudardo, gija ka šibiv le thaj ka mukhav le.”
23A e manuša ni ačhile te vazden po glaso thaj manglje te čhuven e Isuse ko krsto. I lenđi vika sasa po zurali thaj po zurali. 24Thaj golese o Pilat vaćarda te avol sar so e manuša manđen. 25Thaj mukhlja e Varnava, savo sasa ano phanglipe paši pobuna thaj pašo mudaripe, a e Isuse dija lenđe sar so manglje.
E Isuse čhuven ko krsto
(Mt 27,32–44; Mk 15,21–32; Jn 19,17–27)
26Thaj kana inđarde e vojnikura e Isuse, dolde nesave Simone tari Kirina23,26 Foro ani severno Afrika savo avola taro polje thaj čhute pe leste o krsto te phiravol le palo Isus. 27A palo Isus đele pherdo manuša thaj džuvlja save ruje thaj žalisade le. 28A o Isus okrenisajlo premal lende thaj vaćarda: “Čhejalen taro Jerusalim! Ma roven pale mande. Roven pale tumende thaj pale tumare čhave. 29Golese dikh, aven e đivesa23,29 Gasavo vreme avilo 70 berš palo Hrist. I Rimsko vojska opkolisada thaj uništisada o Jerusalim thaj mudarda buten. ane save ka vaćaren: ‘Blagoslovime kola džuvlja save našti bijanen thaj e vođa save ni bijande thaj e čučenđe save ni dije čuči!’23,29 An gova buduće vreme čhavore ano Jerusalim ka trpin ke strašna načinura. Tegani o narodo ka mislin kaj si bolje e manušenđe save naj len čhave. Naj len tuga kana dičhen sar lenđe čhave patin il meren.30Tegani ka vaćaren e planinenđe: ‘Peren pe amende!’ thaj e bregurenđe: ‘Učharen amen!’ 31Golese kaj ako akana ćerol pe kava e zelenone kaštesa, so ka avol e šuće kaštesa?”23,31 Šuko kaš phabol po sigate taro zeleno kaš. Phabaripe si metafora za ki patnja il i kazna. O Isus sasa sar zeleno kaš golese so ni zaslužisada te phabol (trpil). Manuša save odbacisade e Isuse sesa sar šuće kašta. Zaslužisade te phabaren pe (patin) zbog pe grehura.
32Inđarde duje bilačhe manušen katane e Isusesa te aven mudare. 33Thaj kana avile ke kova than savo akhardola kokalo e šoreso,23,33 Golgota gothe čhute ko krsto e Isuse thaj e duje bilačhe manušen, jekhe tari desno rig e Isusesi a avere ki levo rig.
34A o Isus vaćarda: “Dade! Oprosti lenđe, golese kaj ni džanen so ćeren.”23,34 A o Isus vaćarda: “Dade! Oprosti lenđe, golese kaj ni džanen so ćeren.” Ane nesave purane grčka rukopisura ni ačhol kaja rečenica. Thaj e vojnikura čhudije i kocka thaj ulade maškar peste leso fostano.
35But manuša ačhile thaj dikhlje sa gova, a e barutne marde muj thaj vaćarde: “Averen spasisada, so ni spasil korkoro pes akana, te si vov o Hrist, birimo e Devleso.” 36A e vojnikura marde muj lesa thaj avile paše leste thaj dije le šut.23,36 dije le šut O šut sasa jeftino pijipe savo e obična manuša pilje. E vojnikura asaje e Isusese gija so dije le jeftino pijipe nekase ko vaćarol pese kaj si caro.37Thaj vaćarde e Isusese: “Te san tu caro e Judejako, spasi korkoro tut.” 38A sasa pe leste upre pisimo23,38 Ane nesave rukopisura ačhol: kaj si pisimo ko grčki, latinski thaj jevrejski kala lafura: “Kava si Caro e Jevrejengo.”
39A jekh tare bilačhe manuša so sesa ko krsto e Isusesa marda muj thaj vaćarda lese: “Te san tu o Hrist, spasi tut thaj amen!”
40A o dujto ko krsto so sasa dija vika pe leste thaj vaćarda: “Tu li ni dara taro Dol? Kana san i tu korkoro gija osudimo? 41Amen sam čače osudime, golese sam kate amare bućenđe, a vov nisavo greh ni ćerda.” 42Thaj vaćarda e Isusese: “Isuse, de tut gođi pe mande thaj av manđe milostivno kana ka rese ane po carstvo.”23,42 Ano original ačhol: “Detu gođi manđe, Isuse, kana ka ave ane ćo carstvo”
43Thaj vaćarda lese o Isus: “Čače vaćarav tuće: ađive ka ave mancar ano raj.”
E Isuseso meripe
(Mt 27,45–56; Mk 15,33–41; Jn 19,28–30)
44A sasa popodne kana peli i rat ki sa i phuv dži ke trin popodne, 45golese so kalilo o kham. A i hramsko fironga23,45 firongaKaja fironga sasa bari prekale 25 metra visoko thaj odbisada o sveto than taro avera thana ano hram. pharadili ke opaš. 46Thaj o Isus dija vika andar sa o glaso: “Dade! Ane ćire vasta mukhav mo duxo.” Thaj gole lafurencar mulo.
47A kana dikhlja o kapetano so sasa, lija te hvalil e Devle thaj vaćarda: “Čače kava manuš sasa čačukano devlikano manuš!” 48Thaj sa e manuša save ćidije pe te dičhen kava, kana dikhlje so sasa, irisajle thaj mardepe ane pire kolina tari žal. 49A kola so džanglje e Isuse thaj e džuvlja so avile lesa tari Galileja ačhile po dur thaj dikhlje kava.
E Isuse čhuven ano limori
(Mt 27,57–61; Mk 15,42–47; Jn 19,38–42)
50Sasa jekh manuš palo alav Josif, savo sasa jekh tare bare manuša e jevrejenđe. Sasa šukar manuš thaj čače devlikano 51tari Arimateja, foro e Judejako. Vov ni složisajlo golesa so ćerde e Isusese thaj ađućarda o Carstvo e Devleso. 52Đelo ko Pilat thaj rodije o telo e Isuseso. 53Thaj o Josif uljarda e Isuseso telo taro krsto thaj paćarda le čaršafesa thaj čhuta le ano limori savo sasa hundo ano bar,23,53 E jevreja ponekad koristisade e stene sar limora, ćerena sa rupe andral i phandena o limori bare baresa. ane savo khoni naj sasa čhuto. 54Ćerda gova jekh đive anglo savato,23,54 đive kana e manuša spremina pe za ko jevrejsko đive te odmorin pe, đive e savatoso. a o savato lija te ikljol.
55A e džuvlja save avile e Isusesa andari Galileja, đele palo Josif i dikhlje o limori i sar čhute e Isuseso telo. 56Irisajle čhere te ćeren o miris thaj so te mačhen e Isuseso telo. Kana sa ćerde, već avilo o savato i naštine ćeren khanči gova đive pale Mojsijaso zakono.
24E Isuseso uštipe tare mule
(Mt 28,1–10; Mk 16,1–8; Jn 20,1–9)
1Ko angluno đive palo savato, rano sabalin avile e džuvlja ko limori thaj ande mirisura save ćerde 2thaj arakhlje o bar24,2 o bar Kava sasa baro, isklesimo, okruglo bar gaći baro kaj šajine te phandol o limori. Kana bi crdena le, but murša bi trubuna te bi crden le taro than. crdimo taro limori. 3Dije andre thaj ni arakhlje o telo e Gospodeso e Isuseso. 4Thaj dok pučlje pe so sasa gova, dikh, duj manuša ačhile angle lende ane sjajna fostanura. 5E džuvlja but darajle thaj perade pe šore tele nakari phuv. Thaj e duj manuša pučlje e džuvljen: “Sose roden e džuvde maškar e mule? 6Naj kate. Uštilo tare mule! Den tumen gođi so vaćarda tumenđe dok vadži sasa ani Galileja: 7‘Me, o Čhavo e manušeso, trubul te avav dindo ane vasta e manušenđe e grešnonenđe thaj ka čhuven ma ko krsto thaj trito đive ka uštav.’”
8Thaj dije pe gođi so vaćarda lenđe o Isus. 9Thaj irisajle taro limori thaj vaćarde sa e dešujekhe apostolurenđe thaj savorenđe averenđe. 10A gola džuvlja sesa i Marija taro foro Magdala, i Jovana, i Marija e Jakovesi dej thaj avera save vaćarde kava e apostolurenđe. 11Thaj e apostolurenđe kala lafura sesa sar xoxaipe thaj ni pačaje e džuvljenđe. 12Al o Petar uštilo thaj prastaja ko limori. Kana telilo, dikhlja samo o čaršafi savo ačhilo thaj đelo thaj čudisajlo ane peste so sasa gova.
O Isus sikadilo e sikadenđe ko drom ano Emaus
13Ane gova đive duj e Isusese sikade đele ano gav savo akhardola Emaus thaj vov sasa dur taro Jerusalim dešujekh kilometra.24,13 Ano original ačhol: “šovardeš stadijumura”14Thaj phirindoj vaćarde maškar peste sa okova so sasa. 15Thaj dok vaćarde maškar peste thaj pučlje khanči jekh avere, korkoro o Isus avilo paše lende thaj đelo lencar. 16Al lenđe jakhenđe ni sasa mukhlo te pindžaren le.
17A o Isus pučlja len: “Sostar gova vaćaren maškar tumende phirindoj?” Ačhile i tužnisajle.
18A jekh ko alav o Kleopa, vaćarda e Isusese: “Tu li san jedino abandžija ano Jerusalim savo ni šunda so sasa kala đivesa odori?”
19Thaj o Isus pučlja len: “So sasa gova?”
Thaj von phende lese: “Gova so ćerdilo e Isusesa taro Nazaret. Vov sasa zuralo proroko ano vaćaripe thaj ano ćeripe anglo Dol thaj angle manuša. 20Amare šorutne sveštenikura thaj amare avera vladara dije le te avol osudimo ko meripe thaj čhute le ko krsto. 21Amen nadisajljam kaj vov ka ikalol24,21 ikalol oslobodil il otkupil il izbavil il spasil. (Dikh “otkupipe, te otkupil pe” ano rečnik.) o Izrael. Ake trito đive sar sasa sa gova. 22Thaj bunisade amen nesave džuvlja maškar amende. Save sesa sabalje ko limori, 23al ni arakhlje e Isuseso telo odori. Avile thaj phende amenđe kaj dikhlje e melekuren save phende lenđe kaj si o Isus džuvdo. 24Tegani nesave amendar đele ko limori thaj dikhlje kaj si o limori čučo, sar so vaćarde e džuvlja, al ni dikhlje e Isuse.”
25A o Isus vaćarda lenđe: “O bigođaće manušalen! Pharo tumenđe te pačan so vaćarde e prorokura ano Sveto lil! 26Ni li von vaćarde kaj o Hrist ka načhol sa gova bilačhipe angleder so o Dol ka proslavil le?”24,26 Kava odnosil pe ke Isuseso početak te vladil i te primil o čast thaj i slava.27Thaj lija te objasnil lenđe o Isus so si pisimo taro Hrist, so pisada o Mojsije thaj sa e prorokura ano Sveto lil.
28Thaj kana avile pašo gav ane savo đele, o Isus ćerda pe kaj manđol te džal po dur lendar. 29Thaj von ačhade le vaćarindoj: “Ač amencar! Nakhlo o đive thaj i rat lija te perol!” Ačhilo thaj dija lencar ano čher. 30Thaj kana sasa lencar ko astali, o Isus lija o mangro, blagoslovisada le thaj phaglja le thaj dija len. 31Tegani lenđe jakha putajle thaj pindžarde le. Thaj sigate hasajlo.
32Thaj von vaćarde jekh averese: “Ni li phabile amare ile kana o Isus phirindoj vaćarda amenđe ko drom thaj kana objasnisada amenđe o Sveto lil?” 33Thaj uštile ane gova sato thaj irisajle ano Jerusalim. Arakhlje e dešujekhen apostoluren sar bešen savore thaj save sesa lencar. 34Thaj e dešujekh sikade vaćarde lenđe: “Čače uštilo o Gospod thaj sikada pe e Simonese!” 35Thaj kala duj sikade so sesa ko drom pašo Emaus vaćarde so sasa thaj sar pindžarde e Isuse kana phaglja o mangro.
O Isus sikadol pe sikadenđe
(Jn 20,19–23)
36A kana von gova vaćarde, o Isus tar jekh drom ačhilo maškare lende thaj vaćarda lenđe: “Mir tumenđe.” 37A von darajle thaj sesa bunime golese kaj dije gođi kaj dičhen duxo. 38Thaj vaćarda lenđe: “Sose daran? Thaj sose ni pačan? 39Dičhen me vasta thaj me pingre! Me sem gova! Dolen man thaj ka dičhen! Golese kaj e duxo naj telo thaj kokala sar so dičhen man isi!” 40Thaj dok vaćarola sa gova sikada pe vasta thaj pe pingre save sesa kovime ko krsto.24,40 sikada pe vasta thaj pe pingre save sesa kovime ko krsto Ano original ačhol: “sikada pe vasta thaj pe pingre”. Ke vasta thaj ke pingre vadži ačhile lese ožiljkura tare eksera save čhute le ko krsto.
41Sesa gija začudime em radosna kaj naštine pačan thaj pučlja len: “Isi li tumen khanči xamase?” 42A von dije le kotor peće mačhe. 43Thaj lija o Isus em xalja angle lende.24,43 Gova ćerda te sikavol lenđe kaj naj duxo, golese kaj e duxura ni xan.
44Thaj vaćarda lenđe: “Kava si okova sostar vaćardem tumenđe kana sema tumencar, kaj trubul te avol sa so pisime mandar ane Mojsijaso zakono thaj ane Lila save pisade e prorokura thaj ane Psalmura.” 45Tegani putarda lenđe jakha te haljaren o Sveto lil. 46Thaj vaćarda lenđe: “Gija si pisimo ano Sveto lil, kaj trubul o Hrist te mudardol thaj te uštol tare mule ko trito đive. 47Thaj an leso alav ka vaćarol pe sa e manušenđe, počnindoj taro Jerusalim, kaj trubul te pokajin pe te bi o Dol oprostila lenđe grehura. 48A tumen sen kola save dikhlje sa kava so sasa.
49Thaj dikh, me ka bičhalav o Sveto Duxo pe tumende sar mo Dad so obećisada. A tumen ačhen ano foro ko Jerusalim sa dok o Dol ni bičhalol pe tumende pi zor!”24,49 Ano original ačhol: “dok naj sen urade e silasa”. Devlesi sila ka učharol len ko isto način sar e šeja so učharen e manuše. Golesa ka dobin sila taro Sveto Duxo sar bi šajine te svedočin averenđe taro Isus.
O Isus iril pe ano nebo
50Thaj o Isus inđarda len dži ko gav i Vitanija. Gothe vazdija pe vasta thaj blagoslovisada len. 51Thaj sar blagoslovisada len lija te crdol pe lendar thaj lija te uštol ko nebo. 52Thaj von pele ke pire koča anglo Isus, tegani irisajle ano Jerusalim radosna. 53Thaj sesa stalno ano Hram thaj slavisade e Devle. Amin.