Кеньва па Рут

1

Элимелех ай лэско челэдо традэнтар андо Моав

1Андэ дес, кана визэринас лэ вайды, андо тхэм кэрдилас бокх, ай екх мануш катар Вифлеем, андэ Иудея, традас тэ траий куса пэски ромни ай дуе щявэнца андо тхэм Моав. 2Кадо мануш бущёлас Элимелех, ай лэски ромни — Наоми, ай лэ дуй лэскэ щявэ — Махлон ай Килион. Вон сас катар Эфрата анда Вифлеем, кай сы андэ Иудея. Вон авилэ андо Моав ай траинас котэ.

3Элимелех, ром ла Наомияко, мулас, ай вой ащилас дуе щявэнца. 4Вон лынэ ромнян моавиатянкэн — екх лэндар бущёлас Орпа, ай э кавэр Рут. Пала кодо сар вон траисардэ котэ каринг э дэш бэрш, 5ви Махлон ай Килион мулэ, ай Наоми ащилас би щявэнго ай ви би ромэско.

Наоми болдэл-пэ палпалэ андо Вифлеем

6Наоми шундас андо Моав, кэ о Рай Яхва ажутысардас пэскэ манушэнгэ ай дас лэн хабэ, ай Наоми пэскэ боранца гэтосайлас тэ болдэл-пэ кхэрэ. 7Пэскэ боранца вой ащядас тхан, кай траияс, ай гэлас андо дром, саво трубуяс тэ анэл лэн палпалэ андэ пхув Иудаски.

8Наоми пхэндас пэскэ борангэ:

— Болдэн-тумэ сако андо пэска дако кхэр. Мэк о Рай Яхва авэл милошо каринг тумэ, сар ви тумэ санас милоша кай тумарэ мулэ ром ай мандэ. 9Мэк дэл о Рай Яхва саконакэ тумэндар тэ аракхэл пачя андо кхэр кай нэво ром.

Вой чюмидас лэн, ай вон зуралэс рутэ 10ай пхэндэ лакэ:

— Амэ жяса туса кай тирэ мануш.

11Алом э Наоми пхэндас:

— Болдэн-тумэ палпалэ кхэрэ, мурэ щея. Состар тэ жян манца? Мандэ наштык авэн инкэ щявэ, савэ кэрдёна тумарэ ром. 12Болдэн-тумэ кхэрэ, мурэ щея; мэ аба сым пхури, тэ авэл ма кавэр ром. Ви тэ гиндысардэмас, кэ сы ман бизыяла, — ви андэ кады рати тэ авилэмас ромэса, ай котар кэрдэмас щявэн, — 13сар тумэ жутярна, жипон вон барона? Шай ли тумэ ащен са кады врама би ромэнго? На, мурэ щея. Мури брига зуралэс пхари тумэнгэ, анда кадо кэ о васт лэ Раско лэ Яхваско болдас-пэ чёрэс каринг мандэ!

14Ай атунчи вон палэ зуралэс рутэ. Ай э Орпа чюмидас пэска сокра по палуныпэ, алом э Рут ащилас ласа.

15— Дыкх, — пхэндас Наоми, — тири бори болдэл-пэ палпалэ кай пэскэ мануш ай кай пэскэ дэвла. Болдэ-ту ви ту ласа.

16Алом э Рут пхэндас:

— На кикидэ пэ мандэ, тэ мэкав тут вай тэ болдав-ма тутар. Кай жяса ту, котэ ви мэ, ай кай ту ащядёса, ащядюво ви мэ. Тирэ мануш авна мурэ мануш, ай тиро Дэл авла муро Дэл. 17Кай мэрэса ту, мэро ви мэ, ай котэ аво прахомэ. Фэри о мэрипэ лэла ман тутар. Мэк марэл ман о Рай Яхва зуралэс, тэ авла кавэрэс.

18Кана Наоми атярдас, со э Рут щютас-пэ зуралэс тэ жял ласа, вой ащядилас тэ марэл ла тэлэ.

19Ай солдуй жювля гэлэ май дур, жипон чи авилэ андо Вифлеем. Кана вон дынэ андрэ, са о форо бугзысайлас анда лэндэ, ай лэ жювля пхэннас:

— На кады э Наоми?

20— На акхарэн ман Наоми, — пхэндас вой лэнгэ. — Пхэнэн мангэ Мара, анда кадо кэ Са-Биримаско кэрдас кэрко муро траё. 21Мэ гэлэмтар анда кадо форо барвалы, ай о Дэл болдас ман палпалэ би канческо. Состар тэ пхэнэн мангэ Наоми? О Рай Яхва щюдас ман андэ брига; Са-Биримаско мэклас пэ ман бида.

22Кадэ Наоми болдас-пэ анда Моав пэска бораса, моавитянкаса ла Рутаса. Вон авилэ андо Вифлеем, кана мануш лынэ тэ кидэн ячмень.

2

Рут маладёл лэ Боазоса

1Кай лэ Наоми сас нямо па лакэ ромэски риг анда коды жэ вица, со ви о Элимелех, барвало ай пативало мануш, по анав Боаз.

2Моавитянка Рут пхэндас ла Наомиякэ:

— Жявтар мангэ пэ маля тэ кидав па пхув сэмно пала бутяра, котэ, кай авна мануш лаще каринг мандэ.

Наоми пхэндас лакэ:

— Жя, мури щей.

3Вой гэлас ай лас тэ кидэл, со ащёлас пала бутяра. Кэрдилас кадэ, со вой авилас пэ коды риг лэ маляки, сави сас лэ Боазоски анда вица Элимелехоски.

4Ворта андэ коды врама анда Вифлеем авилас Боаз ай дас опрэ лэ бутярэнго дес:

— Мэк тэ авэл тумэнца о Рай Яхва!

— Алдый тут о Рай Яхва, — пхэндэ вон палпалэ.

5Боаз пущлас кай май баро пэ кидэтора:

— Каски коды тэрны жювли?

6О баро пхэндас:

— Кады моавитянка, кай болдас-пэ палпалэ э Наомияса анда Моав. 7Вой пхэндас: «Мангав тут, дэ ман тэ кидав опрэ сэмно, кай пэлэ пала кидэтора». Вой авилас пэ мал ай инкэрдёлас катэ катар о ғайнало жи аканак; ай фэри эк-цэра ғодоныяс тэла тэтэво.

8Боаз пхэндас э Рутакэ:

— Шун ман, мури щей. На пхир тэ кидэс пэ кавэр мал ай на дурар-ту катар. Ащ катэ мурэ бутярицэнца. 9Дыкх, пэ сави мал кидэн мурэ мануш, ай инкэрдюв кхэтанэ лэ жювлянца. Мэ пхэндэм мурэ бутярэнгэ тэ на азбан тут. Ай кана камэса тэ пэс, жя ай пи анда кхорэ, савэ пхэрдярэн мурэ бутяра.

10Вой бандилас муеса каринг э пхув ай цыписардас:

— Состар ту сан кадэ лащё каринг мандэ, состар сунус кадэ лэ каврэ-тхэмэска жювля?

11Боаз пхэндас:

— Мангэ панаскодысардэ па са, со ту кэрдан тира сокракэ, кана мулас тиро ром: сар ту ащядан тирэ дадэс ай да ви пэски пхув ай авилан тэ траис кай лэ мануш, савэн ту май англал чи жянэсас. 12Мэк дэл тут лащипэ о Рай Яхва анда кадо, со ту кэрдан. Тэ лэс ту баро миштыпэ катар о Рай Яхва, Дэл Израилёско, каринг Саво ту авилан тэ аракхэс пачя тэла Лэскэ пхака.

13— Тэ аракхо ви май дур милошаго андэ тирэ якха, муро рай, — пхэндас вой. — Ту чендэшысардан ман ай ворбисас манца лащимаса, ви чи дыкхлан по кодо, кэ чи сым анда тирэ бутярицы.

14Боаз, кана халас, пхэндас лакэ:

— Пашув катэ. Лэ манро ай бол лэс андэ шуклы мол.

Кана вой бэшлас паша кидэтора, вов дас ла пэко див. Вой халас, кати камлас, ай инкэ ащилас. 15Кана вой ущилас тэ кидэл май дур, Боаз дас аври пэскэ бутярэнгэ:

— Ви тэ кидэла вой машкар снопы, на шэртын ла. 16Кэрэн кавэрэс: щюдэн лакэ колосья анда кодал, со тумэ кидан, ай ащявэн лакэ тэ ваздэл па пхув, ви на щюдэн пэ якха лакэ.

17Кадэ кидэлас э Рут пэ мал жи по мизмэри. Кана вой мардас аври о сэмно, саво кидас, кэрдилас каринг допаш гоно2.17 В древнееврейском употребляется слово эфа, мера сыпучих веществ, равная приблизительно 20-22 литрам.. 18Вой андас лэс андо форо, ай лаки сокра дыкхлас, кати бут вой кидас. Инкэ Рут лас аври ай дас ла кодо, со ащилас латэ анда хабэ.

19Э сокра пущлас латар:

— Кай ту кидэсас адес? Кай бутязысас? Мэк тэ авэл алдымэ кодо мануш, саво ажутысардас тукэ!

Рут пхэндас лакэ, кастэ вой кэрдас бути.

— Мануш, кастэ мэ адес кэрос бути, бущёл Боаз, — пхэндас вой.

20— Алдый лэс о Рай Яхва! — пхэндас Наоми пэска боракэ. — Вов чи ащядас би милошако чи жювиндэн, чи мулэн.

Котар щютас пашэ:

— Кадо мануш амэнгэ пашутно нямо.

21Рут моавитянка пхэндас:

— Вов инкэ пхэндас мангэ: «Ащ мурэ бутярэнца, жипон кидэна са муро сэмно».

22Наоми пхэндас пэска боракэ ла Рутакэ:

— Кадо мишто, мури щей, со ту лэса тэ пхирэс лэскэ бутярицэнца, анда кадо кэ пэ каврэски мал тут шай шэртон.

23Рут инкэрлас-пэ лэ Боазоскэ бутярицэнца, жипон лэ мануш кидэ са о ячмень ай о див. Ай траияс кай пэски сокра.

3

Рут ай Боаз котэ, кай ужарэн сэмно

1Еквар лаки сокра Наоми пхэндас лакэ:

— Ашта, мури щей, тэ дыкхлэмас тукэ тхан, кай тэ траис андэ пачя. 2Дыкх аканак, о Боаз, каскэ бутярицэнца ту санас, амэнгэ нямо. Адес по мизмэри вов авла, кай ужарэн сэмно. 3Атунчи тхов-ту, макх-ту сагангэ улыенца ай урав тирэ май шукар гада. Жя котэ, кай ужарэн сэмно, алом на сыкадюв лэскэ, жипон вов хала ай пэла. 4Кана вов пашлёла, лэ сама, кай пашлёл. Котар жя, ваздэ капа па лэскэ пунрэ ай пашлюв. Вов пхэнла тукэ, со тэ кэрэс.

5— Мэ кэро са, сар ту пхэнэс, — пхэндас пэ кадо э Рут.

6Вой гэлас по кадо тхан ай кэрдас са, со пхэндас лаки сокра.

7Кана о Боаз ащядилас тэ хал ай тэ пэл ай лэско ило ковлилас, вов гэлас ай пашлилас пэ дурутны риг, кай сас кидыны сулума. Рут пашылас локхорэс, ваздас э капа па лэскэ пунрэ ай пашлилас. 8Пэ допаш рат вов издраяс, пиписардас паша пэстэ ай аракхлас э жювля, сави пашлёлас паш лэскэ пунрэ.

9— Кон сан? — пущлас вов.

— Мэ сым тири бутярица Рут, муро рай, — пхэндас вой. — Лэ ма андо тиро кхэр3.9 Андо еврейско тексто сы скирисардо: «Щярав ма те гадэско агорэса», со атярдёл сар: «Лэ ма ромнякэ»., чяк сан екх анда амарэ май пашутнэ нямо, кон фирий амэн.

10— Алдый тут о Рай Яхва, мури щей, — пхэндас вов. — Кадо лащё баё сы май баро, сар ту кэрдан англа кадо: ту чи лан тэ нашэс пала тэрнэ мурш, — чи пала барвалэ, чи пала чёрэ. 11Ай аканак, мури щей, на дара. Мэ кэрав тукэ са, со ту мангэс. Са муро форо жянэл, со ту сан пативалы жювли. 12Мэ сым тиро пашутно нямо, алом сы нямо инкэ май пашэ мандар. 13Ащ пэ рат катэ, ай ёкор, тэ камла вов тэ авэл тиро фиритори, атунчи мишто — мэк тэ авэл. Ай тэ на камла, кадо кэро мэ; кадо сы чячипэ, сар сы чячипэ, кэ о Рай Яхва сы траимэ. Сов катэ жи ко ёкор.

14Ай вой пашлёлас паша лэскэ пунрэ жи ко ёкор, алом ущилас, кана инкэ чи десайлас, кана инкэ наштык сас тэ пинжярэл екх мануш лэ каврэс. Боаз пхэндас пэскэ: «Мэк коник тэ на жянэл, кэ кады жювли сас катэ».

15Вов пхэндас лакэ:

— Дэ мангэ тиро пхикэнго дыкло, саво сы пэ тутэ, ай инкэр лэс.

Кана вой кэрдас кадо, вов щютас андо дыкло ячмень, шов меры, ай жутысардас лакэ тэ щёл пхарипэ пэ пхикэ. Пала кадо вов гэлас палпалэ андо форо.

16Кана э Рут авилас кай пэски сокра, Наоми пущлас:

— Сар, мури щей?

Ай вой панаскодысардас лакэ па са, со кэрдас лакэ о Боаз, 17ай щютас пашэ:

— Вов дас мангэ кодал шов меры сэмно ворбаса: «На болдэ-ту кай тири сокра щюще вастэнца».

18Наоми пхэндас:

— Рыбдысар эк-цэра, мури щей, жипон жянэса, со авла май дур. Чяк кадо мануш чи чендэшыя-пэ, жипон адес чи дэла гата кадо баё.

4

Боаз лэл ромнякэ ла Рута

1Ай о Боаз андэ коды врама гэлас каринг о пияцо паша лэ фороски бар ай бэшлас котэ. Кана о нямо, па кастэ вов ворбияс, накхлас паша лэстэ, Боаз пхэндас:

— Ав катэ, муро пайташы, ай бэш.

Вов авилас ай бэшлас.

2О Боаз акхардас дэшэ-женэн анда фороскэ барэ мануш ай пхэндас лэнгэ:

— Бэшэн катэ.

Ай вон бэшлэ.

3Пала кадо вов пхэндас кодолэ нямоскэ:

— Наоми, сави болдас-пэ анда Моав, бикнэл котор э пхувако, саво сас амарэ нямоско, лэ Элимелехоско. 4Мэ гиндысардэм, кэ трубуй тэ пхэнав тукэ тэ кинэс лэс англа саворэ, кон бэшэн катэ, ай англа амарэ май пативалэ мануш. Алом тэ на кинэса лэс, пхэн мангэ, мэ тэ жянав. Кэ ту сан англуно васт тэ кэрэс кадо, ай мэ сым о дуйто.

— Мэ кинав лэс, — пхэндас о нямо.

5Атунчи Боаз пхэндас:

— Андо кодо дес, кана ту кинэса э пхув кай э Наоми, ту инкэ трубуя тэ лэс ромнякэ ла моавитянка, э Рута, мулэска пхивла, кэ кана авла тумэн щяво, тэ ащел кады пхув пала челэдо лэ мулэско.

6Алом о нямо пхэндас:

— Атунчи мэ наштык кинав кадо котор пхувако, анда кадо кэ мэ шай хасарав муро барвалипэ. Кин лэс май федэр коркоро, ай мэ наштык кадо кэрав.

7(Андэ пураны врама андо Израиль, тэ кинэс вай тэ дэс кавэрэскэ э пхув, екх анда лэ бикинэтора лэлас па пунро сандалия ай дэлас ла кавэрэскэ. Касаво цокашы сас андо Израиль, тэ авэл о бикиныпэ андо законо.)

8О нямо пхэндас лэ Боазоскэ:

— Кин коркоро.

Ай лас тэлэ сандалия.

9Атунчи Боаз пхэндас барэ манушэнгэ ай саворэнгэ:

— Адес тумэ дыкхлан ай шундан кадо, кэ мэ киндэм катар Наоми са, со сас Элимелехоско, Килионоско ай Махлоноско. 10Ай инкэ мэ лэм моавитянка э Рута, Махлоноска пхивла, мангэ ромнякэ, тэ ащел э пхув пала челэдо лэ мулэско, тэ на хасайвэл лэско анав машкар лэ нямура ай андо лэско форо. Тумэ адес са дыкхлэ ай шундэ кадо!

11Ай атунчи лэ барэ мануш ай са, кон сас по пияцо, пхэндэ:

— Амэ са дыкхлам ай шундам. Мэк о Рай Яхва тэ кэрэл бутэ щяворэнги жювля, сави авэл андо тиро кхэр, сар э Рахиль ай Лия, савэ кхэтанэ ваздэ о кхэр Израилёско. Барар о барвалипэ андэ Эфрата ай лачи ғира андо Вифлеем. 12Мэк пэрдал парапутя, савэн дэла тут о Рай Яхва катар кады жювли, тири вица авла, сар вица кай о Парец, савэс Тамар кэрдас лэ Ехудаскэ.

Э краески Давидоски вица

13Кадэ о Боаз лас ла Рута, ай вой кэрдилас лэски ромни. Вов пашлилас ласа, ай о Рай Яхва дас лакэ тэ авэл кхамны, ай вой кэрдас щявэс.

14Жювля пхэннас э Наомиякэ:

— Наис лэ Раскэ лэ Яхваскэ, Саво чи ащядас тут адес би наследникоско, саво лэла тэ дыкхэл пала тутэ. Мэк о щяворо тэ авэл ғирэшо андо Израиль! 15Вов дэла тут нэво траё ай сунуя тут по пхурипэ. Чяк вов аракхадилас кай тири бори, сави камэл тут ай май лащи тукэ, сар эфта щявэ.

16Наоми лас щяворэс, пхиравлас лэс андэ ангаля ай барарлас лэс. 17Жювля, савэ траинас котэ, пхэннас:

— Кай э Наоми аракхадилас щяво.

Вон дынэ лэс анав Овид. Вов кэрдилас дад лэ Иессеёско, кон сас о дад Давидоско.

Край Давид — парапутё о Боазоско ай э Рутако

18Эта лэ вица Парецоски:

Парец сас о дад лэ Хецроноско, 19Хецрон сас о дад лэ Рамоско, о Рам сас о дад лэ Амминадавоско, 20Амминадав сас о дад Нахшоноско, Нахшон сас о дад Салмоноско, 21о Салмон сас о дад Боазоско, о Боаз сас о дад лэ Овидоско, 22Овид сас о дад Иессеёско, Иессей сас о дад Давидоско.