O Ľil Le
JAKOBOSKERO
11O Jakob, savo služinel le Devleske the le Rajeske le Ježišoske Kristoske, bičhavel pozdravi dešuduje kmeňenge, save hine rozčhide pal o svetos.
2Phralale mire, len sar baro radišagos, te pre tumende avela e proba (skuška).
Pal o pačaben the goďaveripen
3Se džanen, te ela tumaro pačaben probaľimen avri (skušimen avri), oda tumen dela avriľikeriben.
4A tumaro avriľikeriben pes mi presikavel oleha, so keren, hoj te aven žuže andro jile a lačhe andre savoreste, hoj tumenge ňič te na chibaľinel.
5Te varekaske tumendar kampel goďi, mi mangel peske le Devlestar a ela leske diňi. Bo ov del sakones a na čhivkerel pro jakha.
6Ale mi mangel andro pačaben a te na pochibinel. Bo oda, ko pochibinel, hino sar moroskeri vlna, so tradel e balvaj a ispidel pal jekh sera pre aver.
7Te na peske gondoľinel kajso manuš, hoj chudela vareso le Rajestar:
8Kajso, savo na džanel, so kamel, perel pre savore peskere droma.
Pal o čoripen the barvaľipen
9O phral, savo hino čoro, pes mi lašarel oleha, hoj hino upre hazdlo andro Kristus,
10ale o barvalo pal peste te na gondoľinel but, bo našľola sar e kvitka la čarakeri.
11Bo sar avel avri o kham le tačipnaha, so labarel, šučarel avri e čar, lakeri kvitka perel tele a lakero šukariben našľol. Avke perela tele the o barvalo pre peskere droma.
Te zľidžal e proba
12Bachtalo murš, savo zľidžal e proba, bo te obačhela, chudela odi koruna le dživipnaskeri, pal savi o Raj diňa lav, hoj dela olen, so les kamen.
13Ňiko te na phenel, sar les cirdel pro binos: “Se oda o Del man cirdňa!” Se le Devles našťi te cirdel pro nalačho a aňi ňikas na cirdel andro binos.
14Ale sako hin cirdlo andro binos peskera žadoscatar, so les cirdel a vabinel.
15A paľis e žadosca sar avel, khabňol a uľol (narodzinel pes) o binos a o kerdo binos anel o meriben.
16Ma den tumenca avri te thovel mire lačhe phralale!
17Savore lačhe veci a dojekh dokonalo daros avel upral le Dadestar, olestar, savo kerďa o ňeboskere švetli a savo hino furt jekh a na visarel pes avke sar o ciňos.
18Peskera voľatar amen diňa o dživipen prekal o čačipnaskero lav, hoj te avas ešebne savorestar, so kerďa!
Te šunel the te kerel
19Mire lačhe phralale: Sako sig mi šunel, polokes mi vakerel a polokes andre choľi!
20Bo o manuš andre choľi na kerel avke, sar o Del kamel.
21Vašoda čhiven tele savori mel the savoro nalačhipen a šukares prilen oda lav, so hin sadzimen andro jilo a šaj zachraňinel tumare dživipena.
22Aven ola, save dživen pal le Devleskero lav, a na ola, save ča šunen a oleha pes korkoren klaminen.
23Bo te vareko hin ajso, hoj ča šunel o lav a na doľikerel les, hino sar o manuš, savo dikhel peskero muj andro gendalos,
24ale sar pes dikhľa, džal het a takoj bisterel, savo sas.
25Ajso manuš ela požehňimen andre oda, so kerel: Oda, ko pes mištes zadikhel andro dokonalo zakonos, so del e sloboda, a ľikerel pes pal oda lav a ko na bisterel oda, so šunďa, ale dživel pal oda.
26Te peske vareko tumendar gondoľinel, hoj hino pobožno, a na zľikerel peske e čhib, klaminel korkoro pes a oda, so kerel prekal o Raj, na anel chasna.
27Anglo Del amaro Dad hin kadi pobožnosť žuži the bi e mel: Te starinel pes pal o široti the pal o vdovi andre lengero pharipen a te na meľarel pes andre le svetoha.
2Te na kerel rozďjelis maškar o manuša
1Phralale mire, sar ola, save pačan andro Ježiš Kristus, andro Raj la slavakero: Ma dikhen pro manuš a ma keren rozďjelis maškar o manuša.
2Bo te avľahas andre tumari khangeri murš somnakuňa angrusaha, urdo andro šukar gada, a te avľahas the čoro murš andro melale gada,
3a dikhľanas pre oda, pre kaste hin ola šukar gada a phenďanas leske: “Tu tuke šukares beš kade,” ale le čoreske phenďanas: “Tu ačh kode,” abo: “Beš tuke kade paš mire pindre,”
4či na keren oleha rozďjelis maškar tumende? Či na ačhiľan sudci, save namištes gondoľinen a sudzinen?
5Šunen, mire lačhe phralale! Či peske na kidňa o Del avri le čoren andral kada svetos, hoj te ačhen barvale andro pačaben a te prilen o kraľišagos, pal savo o Del diňa lav olenge, save les kamen?
6Ale tumen tele dikhľan le čores! Či nane oda ipen o barvale, save pre tumende zoraha ispiden a tumen cirden pal o sudi?
7Či nane oda on, save namištes vakeren pre oda lačho nav le Rajeskero, so tumenge o Del diňa?
8No, te doľikeren o zakonos le kraľišagoskero, avke sar hin pisimen:
“Kameha avre manušes avke sar pes korkores!” Ta akor mištes keren.
9Ale te keren rozďjelis maškar o manuša, akor keren binos a o zakonos pre tumende sikavel sar pre ola, save namištes keren.
10Bo oda, ko doľikerďahas calo zakonos, ale jekh prikazaňje na doľikerďahas, hino vinovato andre savore.
11Se Oda, ko phenďa: “Na kereha lubipen”, the phenďa: “Na murdareha.” No, choc na keres lubipen, ale murdares, na doľikeres o zakonos.
12Avke vakeren the keren sar ola, save ena sudzimen pal o zakonos so del o sloboda!
13Bo o sudos na ela lačhejileskero ke oda, ko na sas lačhejileskero. No, o lačhejileskeriben ňerinel (zviťazinel) upral o sudos!
O pačaben the o skutki
14So hin olestar, phralale mire, sar vareko phenel, hoj les hin o pačaben a nane les o skutki? Či šaj les oda pačaben zachraňinel?
15A te le phrales abo la pheňa na uľahas so te urel a na uľahas len o dživeseskero chaben,
16a te lenge vareko tumendar phenďahas: “Džan andro smirom, tačaren tumen a chan,” ale te len na diňanas oda, so kampel le ťeloske, so len hin olestar?
17Avke the o pačaben, te les nane o skutki, hino mulo.
18Ale vareko phenela: “Tut hin o pačaben a man hin o skutki.” Sikav mange tiro pačaben bi o skutki a me tuke sikavava miro pačaben andral mire skutki.
19Tu pačas, hoj hin jekh Del? Mištes keres. The o demona pačan a izdran.
20Kames, hoj tuke te sikavav, tu nagoďaver manušeja, hoj o pačaben bi o skutki hino pre ňisoste?
21Či na sas o Abraham, amaro dad, ospravedlňimen le skutkendar, sar anďa peskere čhas le Izak te obetinel pro oltaris?
22Akor dikhes, hoj o pačaben kerelas jekhetane leskere skutkenca a o skutki keren leskero pačaben dokonalo.
23A ačhiľa pes, so hin pisimen: “O Abraham pačanďiľa le Devleske a rachinelas pes leske oda vaš o spravodľišagos.” A sas vičimen le Devleskero prijaťeľis.
24Avke akor dikhen, hoj o manuš hin ospravedlňimen the le skutkendar a na ča le pačabnastar.
25Avke sas the paš e lubňi Rachab: Či na sas ospravedlňimen le skutkendar, sar priiľa olen, save sas bičhade, a phenďa, hoj te džan het avre dromeha?
26Bo avke sar o ťelos hino mulo bi o duchos, avke hin mulo the o pačaben bi o skutki.
3Pal e čhib
1Phralale mire, ma keren tumendar savore učiťeľa. Se džanen, hoj avaha zoraleder sudzimen.
2Savoredžene but peras. Ale te vareko na perel andro lav, oda hin dokonalo murš, savo džanel te ľikerel calo peskere ťelos.
3Te le grajeske thovas andro piskos o zubadla, šunel amen a avke visaras calo leskero ťelos, kaj kamas.
4A dikhen, choc hine o loďi bare a traden len o zorale balvaja, oda, ko len ľidžal, len šaj ľidžal ciknore kormidloha ode, kaj kamel.
5Avke the e čhib hiňi cikno kotor, ale šaj kerel bare veci. Dikhen, savo baro veš labarďa e cikňi jagori!
6E čhib hiňi sar jag, o načačipnaskero svetos. Hiňi oda, so šaj meľarel andre calo amaro ťelos. Rozlabarel calo manušeskero dživipen a korkori hiňi rozlabarďi le peklostar.
7O manuš šaj phandel a thovel tele savore dzive džviren the le čiriklen, le sapen a the le džviren andro moros,
8ale e čhib ňiko le manušendar našťi phandel. Hiňi o nalačhipen, so našťi te ľidžal, a hiňi pherdo meribnaskero jedos.
9La čhibaha lašaras le Rajes, le Devles the le Dades – a ola čhibaha the košas le manušen, save hine kerde pre le Devleskeri podoba.
10Andral oda jekh muj avel avri o lašariben the o košiben. Našťi oda avke el, phralale mire!
11Či šaj andral jekh chaňig, andral jekh chev, avel avri gulo the kirko paňi?
12Či šaj barol, phralale mire, pro figovňikos o olivi, vaj pro viňičis o figi? Avke the ňisavi lonďi chaňig našťi del gulo paňi.
O goďaveripen upral
13Ko hin maškar tumende goďaver a kas hin goďi? Mi sikavel peskere dživipnaha o lačhe skutki a mi avel pokorno the goďaver andre savoreste, so kerel.
14Ale te tumen hin andre tumare jile e kirko zavisť a kamen ča pes te hazdel upre, ma lašaren tumen a ma džan pro čačipen.
15Odi goďi na avel upral, ale hiňi pal e phuv, ťelesno, benguňaľi.
16Bo ode, kaj hin e zavisť a kaj sako ča pes kamel te hazdel upre, hino nasmirom the dojekh nalačhipen.
17Ale e goďi le ňebostar hiňi ešeb (peršo) žuži, paľis ajsi, so kamel o smirom, kovľi a phundraďi te šunel; hiňi ajsi, so sajinel avres a anel o lačho ovocje, na kerel rozďjela a nane dujemujengeri.
18Ola, ko anen o smirom, sadzinen o ďiv (o zrnos) le smiromoskero a kidena upre o lačhipen.
4Ko kamel o svetos, na kamel le Devles
1Khatar aven o maribena a soske tumen maškar tumende pes vesekedinen? Či na andral tumare ťelesne žadosci, so pes vesekedinen andre tumende?
2Tumen kamen vareso a nane tumen, murdaren a zavidzinen a našťi dochuden – ispiden tumen a vesekedinen pes, ale nane tumen, bo na mangen tumenge.
3Tumen mangen a na len, bo namištes mangen, bo kamen oda prekal tumare nalačhe žadosci.
4Ó, napačivale manuša, či na džanen, hoj oda, ko kamel te el lačho le svetoha, hino nalačho le Devleha? Oda manuš, ko kamľahas te el lačho le svetoha, ačhel nalačho le Devleha.
5Abo gondoľinen tumenge hoj ča avke phenel le Devleskero Lav: “O Duchos, saves diňa andre amende te bešel, amen igen kamel, dži e zavisť4,5 Grekengeri čhib šaj el: “O duchos andre amende hino žarľivo.”?”
6Se o Del del bareder lačhipen (milosť). Vašoda phenel le Devleskero Lav:
“O Del džal pro barikane, ale le pokornen del peskero lačhipen (milosť).”
7Vašoda podden tumen le Devleske. Ačhaven tumen le bengeske a denašela tumendar.
8Aven pašeder paš o Del a ov avela pašeder paš tumende. Thoven avri o vasta, tumen binošne! A žužaren o jile, tumen, save na džanen, so kamen!
9Zagondoľinen tumen upral tumaro čoripen, aven andre žaľa a roven! Tumaro asaben pes mi visarel pro apsa a o radišagos pro roviben!
10Podden tumen le Rajeske a ov tumen hazdela upre.
Te na sudzinel le phrales
11Ma vakeren namištes jekh pre aver, phralale! Oda, ko vakerel namištes pro phral, abo sudzinel peskere phrales, vakerel pro zakonos a sudzinel o zakonos. A te sudzines o zakonos, na sal oda, ko dživel pal le Devleskero zakonos, ale sal leskero sudcas.
12Ča jekh o Del diňa o zakonos a ov hin the o sudcas. Ov šaj zachraňinel a šaj zňičinel. Ale ko sal tu, hoj sudzines avres?
Te na pes lašaren
13No akana tumen so phenen: “Adadžives abo tajsa džaha andre kada abo andre koda foros, ačhaha ode berš, keraha buči a ela amen.”
14Se tumen na džanen so ela tajsa! A so hin tumaro dživipen? San sar e para, so pes pro sikra sikavel a paľis našľol.
15Ale kampel tumenge te phenel kavke: “Te o Raj kamela, dživaha a keraha kada abo koda.”
16Ale akana tumen lašaren tumare baripnaha. Dojekh kajso lašariben hino nalačho.
17Binos hin oles, ko džanel mištes te kerel, ale na kerel oda.
5O lav prekal o barvale
1No akana, tumen barvale, roven a hikinen upral tumare čoripena, so pre tumende avena!
2Tumaro barvaľipen kirňiľa a tumare gada chale o kirme.
3Tumaro somnakaj the o rup hardzavisaľiľa a odi hardza sikavela pre tumende a chala tumare ťela sar jag, bo skidňan o barvaľipen pro posledna dživesa.
4Le čore manušenge, save kerenas buči pre tumare maľi, na počinďan! Vašoda, dikh, lengero počiňiben vičinel pre tumende! O vičiňiben olengero, save kidenas upre pal tumare maľi, avľa andro kana le Nekzoraledere Rajeske.
5Dživenas pre kadi phuv andro kiňešagos the andro baripen a čaľarďan tumare jile avke sar ola bale, so pes pririchtinen, hoj len te začhinen.
6Odsudzinďan a murdarďan le čačipnaskeres a na braňinelas pes.
Pal o avriľikeriben the modľitba
7Phralale, vašoda ľikeren avri, medik na avela o Raj. Dikh, o manuš, savo kerel buči pre maľa, užarel, medik na avela o jaruno the o jesuno brišind a dela les o lačho uľipen andral e phuv.
8Avke the tumen: Užaren a zoraľaren tumare jile, bo o Raj avela maj pale.
9Phralale, ma vakeren jekh pre aver, hoj te na aven odsudzimen. Dikh, o sudcas ačhel anglo vudar!
10Len tumenge, phralale, pal o proroka, save vakerenas andro nav le Rajeskero: Dikhen sar te cerpinel a te ľikerel avri.
11Dikhen, amen phenas pal ola, save ľikerde avri, hoj hine bachtale. Šunďan, sar o Job ľikerďa avri, a dikhľan, sar o Raj pro agor pes starinelas pal leste! O Raj hino igen lačho the jileskero.
12Ale angle savoreste, phralale mire, ma len vera aňi pro ňebos aňi pre phuv, aňi ňisavi aver vera. Ale te phenen “He,” mi el oda čačes “He,” a te phenen “Na,” mi el oda “Na.”
13Cerpinel vareko maškar tumende? Mi modľinel pes. Hin varekas radišagos andro jilo? Mi giľavel le Devleske.
14Hin vareko maškar tumende nasvalo? Mi vičinel peske le phurederen andral o zboros. On pes vaš leste mi modľinen a mi makhen les le olejoha andro nav le Rajeskero.
15A e modľitba andro pačaben sasťarela le nasvales a o Raj les hazdela upre. Te kerďa bini, odmukela pes leske.
16Vašoda, phenen avri jekh avreske o bini a modľinen tumen jekh vaš aver, hoj te sasťon avri. E modľitba le čačipnaskere manušeskeri šaj kerel but a hin la bari zor.
17O Eliaš sas ajso manuš sar the amen a modľinelas pes, hoj te na del o brišind a na diňa o brišind pre phuv trin berš the šov čhon.
18A pale pes modľinelas a o ňebos diňa o brišind a e phuv diňa peskero uľipen.
19Phralale mire, te vareko tumendar odgeľahas le čačipnastar a te les vareko visarďahas pale,
20mi džanel, hoj oda, ko visarel le binošnes pal leskero nalačho drom, zachraňinela leskero dživipen andral o meriben a učharela andre but bini.