O Genezis – O Ešebno Mojžišoskero Zvitkos

1

Sar o Del stvorinďa o svetos

1Ešebnovarestar (peršovarestar) o Del stvorinďa o ňebos the e phuv. 2Pre phuv na sas ňič a na dičholas ňisar avri. O kaľipen zaučharelas o paňa a o Duchos le Devleskero pes hazdelas upral o paňa.

O ešebno džives

3O Del phenďa: “Mi el o svetlos!” A sas o svetlos. 4O Del dikhľa, hoj o svetlos hino lačho, a rozulaďa (odďelinďa) o svetlos le kaľipnastar. 5O Del diňa le svetloske nav “džives” a le kaľipnaske diňa nav “rat”. Sas rat a sas tosara – o ešebno džives.

O dujto džives

6O Del phenďa: “Mi el andro luftos (vzduchos) oda, so rozulavela o paňa upral the telal.” 7Avke pes oda the ačhiľa. 8Ole bare thaneske andro luftos diňa o Del nav “ňebos”. Sas rat a sas tosara – o dujto džives.

O trito džives

9O Del phenďa: “O paňa, so hine tel o ňebos, pes mi zdžan pre jekh than a mi sikavel pes e šuki phuv.” Avke pes oda the ačhiľa. 10O Del la šuka phuvake diňa nav “phuv” a ole paňenge, so pes zgele pre jekh than, diňa nav “moros”. O Del dikhľa, hoj oda hin mištes.

11Akor o Del phenďa: “Mi barol pre phuv savore rastlini, so anena o semena, the ovocna stromi, so dena sako peskero uľipen.” Avke pes oda the ačhiľa. 12Pre phuv barile avri o rastlini, so anenas o semena, the ovocna stromi, so chudle te del peskero uľipen. O Del dikhľa, hoj oda hin mištes. 13Sas rat a sas tosara – o trito džives.

O štarto džives

14O Del phenďa: “Mi en o svetli pro ňebos, hoj te rozulaven o džives la račatar, a mi sikaven o časi prekal o čhona, dživesa the berša. 15Mi labon pro ňebos a mi el o vidňišagos pre phuv.” Avke the sas. 16O Del kerďa duj bare svetli: O kham, hoj te labol prekal o džives, the o čhon prekal e rat. Kerďa the o čercheňa. 17O Del len thoďa pro ňebos, hoj te švicinen pre phuv 18prekal o džives the prekal e rat a te rozulaven (odďelinen) o svetlos le kaľipnastar. O Del dikhľa, hoj oda hin mištes. 19Sas rat a sas tosara – o štarto džives.

O pandžto džives

20O Del phenďa: “Mi pheraren pes o paňa but ribenca the avre džvirinenca a o ňebos le čiriklenca.” 21Avke o Del stvorinďa savore moroskere džvirini the ribi, hoj te dživen andro moros, a stvorinďa the savore čiriklen. A o Del dikhľa, hoj oda hin mištes. 22O Del len požehňinďa a phenďa: “Zdžan pes a mi uľol tumendar buter a pheraren o paňa andro moros. The le čiriklendar mi uľol buter pre phuv!” 23Sas rat a sas tosara – o pandžto džives.

O šovto džives

24O Del phenďa: “Mi pheraren e phuv savore džide džvirini, o gurumňa the o bakre, ola, so pes cirden pal e phuv, the savore dzive džvirini. Mi el dojekhestar buter.” Avke pes the ačhiľa. 25O Del stvorinďa savore džide džvirinen, le gurumňen, le bakren, olen, so pes cirden pal e phuv, the savore dzive džvirinen. O Del dikhľa, hoj oda hin mištes.

26Paľis o Del phenďa: “Džas akana te kerel manušes pre amaro obrazis, hoj te el ajso sar amen. Mi en o raja upral o moroskere ribi, upral o ňeboskere čirikle, upral savore džvirini, so pes čhalaven a cirden pal e phuv.” 27Avke o Del stvorinďa manušes ajses sar ov, pre peskero obrazis. Kerďa len sar muršes the džuvľa. 28O Del len požehňinďa a phenďa lenge: “Mi uľon tumenge but čhave a pheraren e phuv. Zabešen pes pal caľi phuv! Aven o raja upral o moroskere ribi, ňeboskere čirikle the upral savore dzive džvirini.” 29Paľis o Del phenďa: “Pre caľi phuv diňom tumenge pro chaviben savore rastlini, so den o semena, the savore stromi, so anen peskero ovocje. 30A dav pro chaviben savore zelena rastlini le džvirinenge, ňeboskere čiriklenge the savorenge, so pes čhalaven pal e phuv a andre kaste hin o dichos.” Avke pes the ačhiľa. 31O Del dikhľa, hoj savoro, so kerďa, sas igen mištes. Sas rat a sas tosara – o šovto džives.

2

1Avke sas dokerdo o ňebos, e phuv the savoro, so andre sas.

O eftato džives

2Pro eftato džives o Del dokerďa savoro a geľa peske te odpočovinel savore peskere bučendar. 3O Del požehňinďa o eftato džives a kerďa lestar sentno, bo andre oda džives peske odpočovinďa, bo savoro sas dokerdo. 4Kavke sas stvorimen o ňebos the e phuv.

E bar Eden

Sar o RAJ o Del stvorinďa o ňebos the e phuv, 5na sas pre phuv ňisavi rastlina a na barolas ňič avri, bo o RAJ, o Del, mek na diňa brišind pre phuv, a na sas ode aňi manuš, savo kerďahas buči pre maľa, 6ale o teluno paňi, so avelas avri andral e phuv, cinďarelas caľi phuv. 7Akor o RAJ, o Del, kerďa le manušes la phuvakere prachostar, phurdňa leske andro nakh o dichos le dživipnaskero a o manuš akor chudľa te dživel.

8O RAJ, o Del, kerďa e bar (zahrada) andro Eden pro vichodos a thoďa andre le manušes, saves kerďa. 9Paľis o RAJ, o Del, diňa te barol avri savore stromi, so sas pro jakha igen šukar a pro chaviben igen lačhe. Maškar e bar diňa te barol avri o stromos, so del o dživipen, the o stromos, so del o prindžaripen, so hin lačho a so nalačho.

10Andral o Eden džalas avri o paňi, hoj te cinďarel e bar. Ole paňestar pes rozdžanas štar bare paňa. 11O ešebno (peršo) paňi pes vičinel Pišon a predžal prekal caľi phuv Chavila, kaj hin o somnakaj. 12O somnakaj andral odi phuv hin igen žužo. Hin ode o voňava veci the o dragane bara. 13O dujto paňi pes vičinel Gichon a džal pašal caľi phuv Kuš. 14O trito paňi hin Tigris a džal pro vichodos la phuvatar Aššur. O štarto paňi pes vičinel Eufrat.

15O RAJ, o Del, iľa le manušes a thoďa les andre bar Eden, hoj te kerel buči a pre late te merkinel. 16A o RAJ, o Del, prikazinďa le manušeske: “Šaj chas pal savore stromi, so hin andre bar, 17ale ma cha ole stromostar, so del o prindžaripen, so hin lačho a so nalačho, bo andre oda džives, sar lestar chaha, čačes mereha.”

O Del kerel la džuvľa

18Paľis o RAJ o Del phenďa: “Nane mištes le manušeske te el korkoro. Kerava leske varekas, ko ela leha a pomožinela leske.” 19O Del kerďa la phuvatar savori maľakeri džvirina the savore ňeboskere čiriklen. Paľis anďa len ko manuš, bo kamľa te dikhel, savo len dela nav. Sar diňa o manuš le džide džvirinen nav, avke pes the vičinenas. 20O manuš diňa nav savore čiriklenge the savore džvirinenge, ale na arakhľa ňikas ajses sar ov, hoj te el leha a te pomožinel leske. 21Avke o RAJ o Del mukľa zoralo soviben pro manuš a sar zasuča, iľa avri jekh leskere pašvarendar a oda than zakerďa andre le maseha. 22A ole pašvarestar, so iľa avri o RAJ, o Del, le manušestar, kerďa la džuvľa a anďa la paš leste. 23Akor o manuš phenďa: “Kada imar hin akana o kokalos mire kokalendar a o ťelos mire ťelostar! A vičinela pes romňi, bo avľa avri le romestar.” 24Vašoda omukela o murš peskera da the le dades, ela jekhetane la romňaha a sodujdžene ena jekh. 25O murš the leskeri romňi sas lange a na ladžanas pes.

3

O ešebno binos

1O sap sas nekgoďaveder savore dzive džvirinendar, saven stvorinďa o RAJ, o Del. O sap phenďa la džuvľake: “Čačes tumenge o Del phenďa, hoj našťi chan pal savore stromi, so hin andre bar (zahrada)?”

2E džuvľi leske odphenďa: “Pal o stromi, so hin andre bar, šaj chas, 3ale pal o stromos, so hin maškar e bar, phenďa o Del: ‘Ma chan lestar, aňi pes lestar ma chuden, bo te oda kerena, čačes merena.’ ”

4“Na, oda nane čačo, tumen na merena,” phenďa o sap la džuvľake. 5“Se o Del džanel, hoj oda džives, sar lestar chana, pes tumenge phundravena o jakha a avena sar o Del; sprindžarena, so hin lačho a so nalačho.”

6Sar dikhľa e džuvľi, savo šukar hin oda stromos a save lačhe ovocje pre leste hin, kamelas lendar te chal, hoj te prilel o goďaveripen. Avke iľa oda ovocje a chudľa te chal. Paľis diňa the peskere romes, savo sas paš late, a chaľa the ov. 7Sar chale, phundrade pes sodujenge o jakha a sprindžarde, hoj hine lange. Akor ile o prajti pal o figovňikos a zagarude pes lenca.

8Paľis, sar šunde, hoj pes o RAJ, o Del, predžal pal e bar ke račate, garude pes o manuš the leskeri romňi le RAJESKE, le Devleske, maškar o stromi. 9Akor o RAJ, o Del, vičinďa pro murš a phučľa lestar: “Kaj sal?”

10“Šunďom tut, sar phires andre bar, a daravas man, bo som lango, a vašoda man garuďom,” odphenďa.

11Paľis lestar o Del phučľa: “Ko tuke phenďa, hoj sal lango? Na chaľal tu pal oda stromos, pal savo tuke phenďom, hoj te na chas?”

12O manuš leske odphenďa: “Odi romňi, sava mange tu diňal, man diňa pal oda stromos a me chaľom.”

13Avke o RAJ, o Del, phenďa la džuvľake: “So oda tu kerďal?”

“O sap man pre oda cirdňa a me chaľom,” odphenďa leske.

14Avke o RAJ o Del phenďa le sapeske:

“Vašoda, hoj oda kerďal,

aveha prekošlo buter sar savore džvirini.

Ča tu korkoro calo tiro dživipen pes cirdeha pro per

a chaha o prachos la phuvakero.

15Kerava, hoj džana tu the e džuvľi jekh pre aver

a tiro potomkos3,15 E Hebrejiko čhib: semenos the lakero potomkos ena ňeprijaťeľa.

Ov tuke rozmarela o šero

a tu leske dukhaveha leskeri peta.”

16La džuvľake phenďa:

“Ela tut buter pharipen, sar ačheha khabňi,

a andre bare dukha tuke uľona o čhave.

Igen tuke džala pal tiro rom,

ale ov ela o raj upral tu.”

17Le muršeske phenďa:

“Vašoda, hoj šunďal tira romňa

a chaľal pal o stromos,

pal savo tuke phenďom, hoj te na chas,

ela prekal tu e phuv prekošľi.

Calo tiro dživipen mušineha te kerel phares buči,

hoj latar te chas.

18O kandre the o koľaka tuke barona andral e phuv

a tiro chaben ela o maľakere rastlini.

19Andre phari buči the andro potos chaha tiro chaben,

medik na džaha pale andre phuv,

bo la phuvatar salas kerdo

a andre phuv džaha pale.”

O Adam la Evaha avričhido andral e bar

20O Adam diňa peskera romňake nav Eva, bo sas daj savore manušenge. 21O RAJ, o Del, kerďa le Adamoske the la Evake cipune gada a urďa len. 22Paľis o RAJ o Del phenďa: “O manuš hino akana sar jekh amendar, bo imar prindžarel, so hin lačho a so nalačho. Ča akana te na lel mek pal o stromos le dživipnaskero, te na chal lestar a te na dživel pro furt.” 23Avke o RAJ, o Del, les čhiďa avri andral e bar Eden, hoj te kerel buči pre odi phuv, savatar sas kerdo. 24Tradňa avri le manušes andral o Eden a pro vichodos le rajostar ačhaďa le cheruben3,24 Abo: aňjelen the e bľišťaco jagaľi šabľa, hoj te stražinen o drom, so džal ko stromos le dživipnaskero.

4

O Kain the o Abel

1O Adam geľa ke peskeri romňi4,1 E Hebrejiko čhib: sprindžarďa la ke Eva a oj ačhiľa khabňi. Uľiľa lake muršoro, saveske diňa nav Kain, bo phenďa: “Chudľom muršes le Rajestar.” 2Paľis lake uľiľa dujto muršoro, saveske diňa nav Abel. O Abel sas pasťjeris le bakrorenge, ale o Kain kerelas buči pre maľa.

3Pal varesavo časos o Kain skidňa o uľipen andral e phuv a anďa sar obeta le RAJESKE. 4Paľis the o Abel murdarďa le bakrores, so leske ešebno (peršo) uľiľa, a anďa o žiros sar obeta le RAJESKE. O Abel the leskeri obeta sas le RAJESKE pre dzeka, 5ale le Kain the leskeri obeta na priiľa. Akor o Kain sas igen choľamen a ačhiľa chmuravo.

6O RAJ phenďa le Kainoske: “Soske sal ajso choľamen? Soske hin o muj tuke chmuravo? 7Te kereha mištes, či na prilava tut? Ale te na kereha mištes, akor o binos tut užarela paš o vudar. Kamela te el raj upral tu, ale tu av raj upral leste!”

8Akor o Kain phenďa peskere phraleske Abeloske: “Av, džas avri pre maľa!” Sar imar ode sas, chučiľa o Kain pro Abel a murdarďa les.

9Paľis o RAJ phučľa le Kainostar: “Kaj hino tiro phral o Abel?”

“Me na džanav. So, me majinav te merkinel pre peskero phral?” odphenďa o Kain.

10Pale lestar o RAJ phučľa: “Oda, so tu kerďal? O rat tire phraleskero vičinel ke ma andral e phuv! 11Akana tu aveha prekošlo a avričhido andral e phuv, pre savi čuľiľa le phraleskero rat andral tiro vast. 12Sar džaha te sadzinel vareso andre phuv, na barola tuke ňič avri. Phireha upre tele a na arakheha pre phuv than, kaj te aves andro smirom.”

13O Kain phenďa le RAJESKE: “Miro trestos hino bareder, sar birinav te zľidžal. 14Tu man čhives avri andral e phuv, hoj te avav dur tutar. Avava ajso manuš, savo phirel upre tele, a na arakhela ňikhaj smirom. Sako, ko man arakhela, man kamela te murdarel.”

15“Na, oda pes tuke na ačhela,” phenďa leske o RAJ, “bo sako, ko tut murdarďahas, ela eftavar goreder mardo vaš tute.” Akor o RAJ thoďa pro Kain znakos, hoj ňiko, ko les arakhela, les te na murdarel. 16Avke o Kain geľa dur le RAJESTAR a bešelas andre phuv Nod4,16 Oda hin: “Te phirel upre tele.”, pro vichodos le Edenostar.

Le Kainoskero čhave

17O Kain pes zgeľa peskera romňaha, savi ačhiľa khabňi a uľiľa lake muršoro, savo pes vičinelas Henoch. O Kain ačhaďa foros a diňa leske nav pal peskero čhavo Henoch. 18O Henoch sas dad le Iradoske, o Irad sas dad le Mechujaeloske, o Mechujael sas dad le Metušaeloske a o Metušael sas dad le Lamechoske.

19O Lamech peske iľa duje romňijen. Jekhake sas Ada a dujtonake sas Cilla. 20La Adake uľiľa o Jabal. Ov sas prapapus olenge, save dživen andro stani a ľikeren gurumňen the bakren. 21Leskero phral pes vičinelas Jubal: Ov ačhiľa o prapapus savorenge, save bašaven pro harfi the pro pišťaľki. 22La Cillake uľiľa o Tubal-Kain. Ov sas kovačis a kerelas o sersami le brondzostar the le trastestar. Le Tubal-Kainoskeri pheň pes vičinelas Naama. 23O Lamech phenďa peskere romňenge:

“Ado the Cillo, šunen man!

Murdarďom jekhe muršes, savo man dukhaďa,

terne muršes, savo man demaďa.

24Te oda hin avke, hoj vaš o dživipen le Kainoskero

pes lela pale efta dživipena,

avke vaš o Lamech pes lela pale

eftavardeš the efta (77) dživipena.”

O Šet the o Enoš

25O Adam pes pale pašľiľa la romňaha. Uľiľa lake muršoro a diňa leske nav Šet, bo phenďa: “O RAJ, o Del, man diňa avre čhavores vaš o Abel, saves murdarďa o Kain.” 26The le Šetoske uľila muršoro a diňa leske nav Enoš.

Andre oda časos o manuša chudle te lašarel le RAJES.

5

Le Adamoskere čhave dži ko Noach

1Kada hin le Adamoskero rodokmeňos.

Sar o Del kerelas le manušes, stvorinďa les ajses sar ov, pre peskero obrazis. 2Sar muršes the džuvľa len stvorinďa, požehňinďa len a diňa len nav “manuš”.

3Le Adamoske sas šel the tranda (130) berš, sar uľiľa leske čhavo, savo sas ajso sar ov, a diňa leske nav Šet. 4Sar uľiľa o Šet, dživelas o Adam paľis mek ochto šel (800) berš a sas les muršora the čhajora. 5O Adam dživelas eňa šel the tranda (930) berš a paľis muľa.

6Le Šetoske sas šel the pandž (105) berš, sar leske uľiľa čhavo o Enoš. 7Sar leske uľiľa o Enoš, dživelas o Šet paľis mek ochto šel the efta (807) berš a sas les muršora the čhajora. 8Sas leske eňa šel the dešuduj (912) berš, sar muľa.

9Le Enošiske sas eňavardeš (90) berš, sar leske uľiľa o Kenan. 10Sar leske uľiľa o Kenan, dživelas o Enoš paľis mek ochto šel the dešupandž (815) berš a sas les muršora the čhajora. 11O Enoš muľa, sar leske sas eňa šel the pandž (905) berš.

12Le Kenanoske sas eftavardeš (70) berš, sar leske uľiľa o Mahalalel. 13Sar leske uľiľa o Mahalalel, dživelas o Kenan paľis mek ochto šel the saranda (840) berš a sas les muršora the čhajora. 14Sas leske eňa šel the deš (910) berš, sar muľa.

15Sar le Mahalaleloske sas šovardeš the pandž (65) berš, uľiľa leske čhavo o Jared. 16Sar leske uľiľa o Jared, dživelas o Mahalalel paľis mek ochto šel the tranda (830) berš a sas les muršora the čhajora. 17O Mahalalel muľa, sar leske sas ochto šel the eňavardeš the pandž (895) berš.

18Le Jaredoske sas šel the šovardeš the duj (162) berš, sar leske uľiľa o Enoch. 19Sar leske uľiľa o Enoch, dživelas o Jared paľis mek ochto šel (800) berš a sas les muršora the čhajora. 20Sar o Jared muľa, sas leske eňa šel the šovardeš the duj (962) berš.

21Le Enochoske sas šovardeš the pandž (65) berš, sar leske uľiľa čhavo o Matuzalem. 22Paľis o Enoch mek dživelas trin šel (300) berš. Sas les muršora the čhajora a phirelas le Devleha. 23O Enoch dživelas trin šel the šovardeš the pandž (365) berš 24a calo peskero dživipen phirelas le Devleha a jekhvareste našľiľa, bo les o Del iľa ke peste.

25Sar sas le Matuzalemoske šel the ochtovardeš the efta (187) berš, uľiľa leske o Lamech. 26Sar leske uľiľa o Lamech, dživelas o Matuzalem paľis mek efta šel the ochtovardeš the duj (782) berš a sas les muršora the čhajora. 27Sar o Matuzalem muľa, sas leske eňa šel the šovardeš the eňa (969) berš.

28Le Lamechoske sas šel the ochtovardeš the duj (182) berš, sar leske uľiľa muršoro. 29O Lamech phenďa: “Leskero nav ela Noach, bo ov amen dela o radišagos a odlela o pharipen la bučatar, so keras amare vastenca pre kadi phuv, so o RAJ prekošľa.” 30Sar leske uľiľa o Noach, dživelas o Lamech paľis mek pandž šel the eňavardeš the pandž (595) berš a sas les muršora the čhajora. 31Le Lamechoske sas efta šel the eftavardeš the efta (777) berš, sar muľa.

32Sar sas le Noachoske pandž šel (500) berš, uľile leske trin čhave: o Šem, o Cham the o Jafet.

6

O nalačhe manuša

1Sar o manuša sas furt buter pre phuv a uľonas lenge the čhaja, 2o nalačhe aňjela6,2 E Hebrejiko čhib: le Devleskere čhave dikhle, hoj le manušengere čhaja hine igen šukar. Lenas peske lendar avri romňijen a ačhenas lenca te dživel. 3O RAJ phenďa: “Miro dichos na ačhela furt andro manuš, bo ov hino ča ťelos a leskero dživipen ľikerela ča šel the biš (120) berš.”

4Andre ola dživesa the paloda, sar pašľonas ola aňjela le manušengere čhajenca, uľonas lenge čhave, save sas o Nefilimi. On sas igen uče, zorale murša a bare anglo jakha le manušengere imar čirlastar.

5O RAJ dikhľa, save nalačhe hine o manuša pre phuv a hoj lengere jile the lengere gondoľišagi hine sako džives visarde ko nalačho. 6Vašoda igen bajinelas, hoj kerďa le manušes, a dukhalas les o jilo. 7Paľis o RAJ phenďa: “Khosava avri la phuvatar le manušen, saven kerďom, dojekha džvirina, le čiriklen the olen, so pes cirden pal e phuv, bo bajinav, hoj len kerďom.” 8Ale o Noach sas le RAJESKE pre dzeka.

Pal o Noach

9Kada hin pal o Noach: O Noach sas čačipnaskero the pačivalo maškar o manuša, save dživenas leha, a phirelas le Devleha. 10Uľile leske trin čhave: o Šem, Cham the Jafet. 11Ale angle Devleskere jakha o manuša pre phuv sas igen previsarde a furt maškar peste pes marenas. 12O Del dikhľa, hoj e phuv hiňi nalačhi, bo savore manuša dživenas namištes. 13Avke o Del phenďa le Noachoske: “Phenďom mange, hoj na kamav imar ňič le manušenca. Zňičinava savore manušen, save kerďom, the e phuv, bo furt maškar peste pes marenas.”

Pal o baro korabos

14“Ker tuke baro korabos le lačhe kaštestar. Ker andre ohradzimen thana a makh la andral the avral la smolaha. 15Avke la ačhaveha: Ela džinďarďi šel the tranda the trin (133) metri, buchľi bišuduj (22) metri a uči dešutrin (13) metri. 16Ačhav o pados a prekal o luftos muk avri phundrado than saranda the štar (44) centimetri tel calo pados. O vudar thoveha pre sera le koraboske. Kereha la le poschodenca, so ena telal, maškaral the upral. 17Me dava baro paňi pre phuv, hoj te zňičinav savoro, andre kaste hin o dichos le dživipnaskero – savoro, so hin tel o ňebos, the savoro, so hin pre phuv. 18Ale tuha kerava e zmluva a andro korabos džaha tu, tiri romňi the tire čhave le romňenca. 19Savore džide džvirinendar leha tuha po duj, samcos the samica, hoj te ačhen džide. 20Džana tuha andro korabos jekh para savore čiriklendar, savore džvirinendar the savorendar, so pes cirden pal e phuv, hoj te dživen. 21Savore chabenestar skide ke tute a odthov oda prekal tu the prekal lende.”

22O Noach kerďa sa avke, sar leske oda o Del prikazinďa.

7

O Noach džal andro baro korabos

1O RAJ phenďa le Noachoske: “Dža caľa tira famelijaha andro korabos, bo dikhľom, hoj ča tu sal jekh maškar savore manuša čačipnaskero angle ma. 2Le tuha po efta pari savore žuže džvirinendar, ale le nažuže džvirinendar le ča po jekh para. 3Le mek po efta pari le čiriklendar andral dojekh rodos. Ker oda, hoj te predživen a hoj te el lendar pale buter. 4Mek efta dživesa a paľis mukava pre phuv baro brišind, so ľikerela saranda (40) dživesa the saranda rača, a zňičinava pre phuv savoro džido, so stvorinďom.”

5O Noach kerďa savoro avke, sar leske o RAJ prikazinďa.

6Le Noachoske sas šov šel (600) berš, sar avľa e potopa pre phuv. 7Andro korabos geľa anglal oda paňi ov la romňaha the leskere čhave le romňijenca. 8-9Le Noachoha gele andro korabos andro pari savore žuže the nažuže džvirinendar, samcos the samica, le čiriklendar the savorestar, so pes cirdel pal e phuv, avke sar leske prikazinďa o Del.

O bare paňa

10Pal o efta dživesa avle o bare paňa pre phuv. 11Ačhiľa pes pro dešueftato (17.) džives andro dujto čhon, sar sas le Noachoske šov šel (600) berš. Savore paňa chudle te demel avri andral e phuv a phundraďa pes o ňeboskere oblaki a chudľa te del o zoralo brišind. 12Pre phuv delas o brišind saranda (40) dživesa the saranda rača.

13Mek oda džives gele andro korabos o Noach la romňaha the leskere čhave o Šem, o Cham the o Jafet peskere romňijenca. 14Gele lenca savore dzive the maľakere džvirini, the ola, so pes cirden pal e phuv, a mek savore le čiriklendar. 15Ko Noach andro korabos gele po duj savore džvirinendar, so dichinelas. 16Gele andre o samcos the e samica savorestar, so dživel, avke, sar leske prikazinďa o Del. Paľis o RAJ pal lende phandľa o vudar.

17O paňa pre phuv furt buter baronas saranda (40) dživesa a hazdle o korabos upre la phuvatar. 18O paňa igen baronas a učharenas andre savoro, so sas pre phuv, a o korabos plavinelas upral o paňa. 19O paňa avke zorales baronas pre phuv, hoj zaučharde andre savore nekbareder verchi tel o ňebos. 20O paňa mek barile a prebaronas o nekbareder verchi efta metri. 21Avke muľa savoro, so pes čhalavelas the cirdelas pre phuv: dojekh džvirina, dojekh čiriklo, the dojekh manuš. 22Savoro pre šuki phuv, so dichinelas, muľa avri. 23Avke o Del iľa o dživipen savorenge, so dživenas pre phuv: le manušenge, le džvirinenge, le čiriklenge the olenge, so pes cirden pal e phuv. Ačhiľa ča o Noach the ola, ko sas leha andre loďa.

24O paňa ľikerenas pre phuv šel the penda (150) dživesa.

8

O Del zaačhavel o paňi

1O Del peske leperďa pro Noach the pre savore dzive džvirini the pro dobitkos, so sas leha andro korabos. O Del bičhaďa pre phuv e balvaj a o paňa pre phuv džanas tele. 2E ňeboskeri oblaka the o paňa telal e phuv pes phandle andre a preačhiľa andral o ňebos te del o brišind. 3O paňa džanas tele šel the penda (150) dživesa 4a andro eftato čhon pro dešueftato (17.) džives zaačhiľa o korabos pro verchos Ararat. 5O paňa džanas tele a sikade pes o agora le verchengere pro ešebno (peršo) džives andro dešto čhon.

6Sar pregeľa saranda (40) dživesa, o Noach phundraďa pre loďa e upruňi oblaka, so kerďa, 7a mukľa avri le krkavcos, ale ov leťinelas furt ade a ode, medik o paňa pre phuv na šučile avri. 8Paľis mukľa avri the la holubica, hoj te džanel, či o paňa upral e phuv imar gele tele. 9Ale e holubica na arakhľa pre phuv than, kaj te thovel o pindre tele, bo o paňa sas mek pal caľi phuv, vašoda avľa pale ke leste andro korabos. Akor o Noach nacirdľa peskero vast ke holubica a iľa la andro korabos. 10Užarelas mek aver efta dživesa, avke pale mukľa la holubica avri. 11Sar zaračiľa, avľa e holubica ke leste pale a andro zobakos anelas čerstvo olivakeri prajti. Avke sprindžarďa o Noach, hoj o paňa pal e phuv imar gele tele. 12Užarelas mek aver efta dživesa a mukľa avri la holubica, ale imar ke leste na avľa pale.

13Sar sas le Noachoske šov šel the jekh (601) berš, pro ešebno džives ešebne čhonestar, o paňa šučile avri pal e phuv. Akor o Noach otkerďa e chev pro pados a dikhľa, hoj e phuv imar šučiľa avri. 14Caľi phuv sas šuki andro bišueftato (27.) džives andro dujto čhon.

15Paľis o Del phenďa le Noachoske: 16“Av avri andral o korabos tira romňaha, tire čhavenca the le borijenca. 17An avri savore džvirinen the olen, so pes cirden pal e phuv, le čiriklen, so hine tuha, hoj pes te zdžan a te uľon lendar buter pre phuv.”

18Avke o Noach geľa avri andral o korabos la romňaha, le čhavenca the le borijenca. 19Savore džvirini, savore čirikle the ola, so pes cirden pal e phuv, gele avri andral o korabos – dojekh pal peskero rodos.

20Paľis o Noach ačhaďa le RAJESKE oltaris a iľa savore žuže džvirinendar the savore žuže čiriklendar po jekh a anďa len sar labarďi obeta pro oltaris. 21E saga la obetakeri sas le RAJESKE igen pre dzeka a phenďa peske: “Imar šoha (ňikda) na prekošava e phuv vaš oda, so o manuša kerena. Choc te džanav, hoj le manušengero jilo imar terňipnastar cirdel ko nalačho, imar šoha na murdarava savoro, so dživel, avke sar oda akana kerďom.

22Medik ľikerela e phuv,

na preačhela o časos te sadzinel

aňi o časos te skidel upre,

o šil aňi o tačipen,

o ňilaj aňi o jevend,

o džives aňi e rat.”

9

Le Devleskeri zmluva le Noachoha

1Akor o RAJ požehňinďa le Noach the leskere čhaven a phenďa: “Mi uľon tumenge but čhave, hoj te pheraren caľi phuv! 2Dojekh džvirina, savore ňeboskere čirikle, ola, so pes cirden pal e phuv, the savoro, so hin andro moros, pes tumendar darana. Oda savoro dav tumenge tel tumari zor. 3Diňom tumenge angloda o zelena rastlini pro chaviben. Akana tumenge dav te chal the savoro, so pes čhalavel a hin džido. 4Ale o mas, andre save hin o rat, našťi chan, bo andro rat hin o dživipen. 5Marava dojekha džvirina, so lela le manušeske o dživipen. The le manušes, savo murdarela le manušes, marava.

6Oda, ko murdarela le manušes,

ela murdardo avre manušestar,

bo o Del les kerďa

pre peskero obrazis.

7A mi uľon tumenge but čhave,

hoj te bešen pal caľi phuv!”

8O Del mek phenďa le Noachoske the leskere čhavenge: 9“Phandav zmluva tumenca the tumare čhavenca. 10Phandav la the savore dzive džvirinenca, the le maľakere džvirinenca, the le ňeboskere čiriklenca, so hine tumenca, the savorenca, so avle avri andral o korabos. 11Kadi hiňi miri zmluva, so tumenca phandav: Imar šoha (ňikda) na domukava o bare paňa, hoj te murdarel savoro, so dživel pre phuv; imar šoha o bare paňa na zňičinena caľi phuv.”

12O Del phenďa: “Kada hino znameňje la zmluvakero, so phandav tumenca the savorenca, so dživen, the tumare čhavengere čhavenca pro furt: 13Miri duha thoďom pro chmari sar o znameňje, hoj hin e zmluva maškar mande the maškar e phuv. 14Sar bičhavava o chmari upral e phuv a pro ňebos maškar o chmari pes sikavela e duha, 15furt leperava mange pre miri zmluva, so phandľom tumenca the savore džvirinenca. Šoha imar na zňičinava le paňeha sa, so dživel pre phuv. 16Te pes sikavela pro ňebos e duha, dikhava pre late a leperava mange pre miri zmluva, so hin maškar mande the maškar savoro, so dživel pre phuv.”

17Avke o Del phenďa le Noachoske: “Kada hin oda znameňje, hoj hin e zmluva maškar mande the maškar savoro, so dživel pre phuv.”

O Noach the leskeri famelija

18Le Noachoskere čhave, save avle avri andral o korabos, sas o Šem, o Cham the o Jafet. (O Cham sas dad le Kanaanoske.) 19Kala trin sas le Noachoskere čhave a lendar uľile savore manuša, save pes rozgele pal caľi phuv.

20O Noach kerelas buči pre maľa a ov ešebno (peršo) sadzinelas e viňica. 21Sar jekhvar piľa mol a mačiľa, geľa peske te pašľol lango andre peskero stanos. 22Sar o Cham, o dad le Kanaanoskero, dikhľa peskere dades langes, geľa oda te phenel avri peskere duje phralenge. 23Avke o Šem the o Jafet ile o plašťos a thode peske les pro phiko, džanas ke leste le dumeha a zagarude les andre. O muja visarde, hoj te na dikhen le dades langes. 24Sar o Noach pes prekerďa la moľatar a dodžanľa pes pal oda, so leske kerďa o nekterneder čhavo, 25phenďa:

“Av prekošlo, Kanaan!

Aveha nekcikneder le otrokendar tire phralenge!”

26A mek phenďa:

“Mi el barardo o RAJ, o Del le Šemoskero!

O Kanaan mi el le Šemoskero otrokos.

27Mi del o Del buter phuva le Jafet;

mi bešel andro stani le Šemoskere;

o Kanaan leske mi el otrokos!”

28Pal e potopa o Noach dživelas mek trin šel the penda (350) berš. 29Le Noachoske sas eňa šel the penda (950) berš, sar muľa.

10

Le Noachoskere čhave

1Kala hine o kmeňi le Noachoskere: Leskere čhave sas o Šem, o Cham the o Jafet. Pal e potopa lenge uľile čhave.

Le Jafetoskere čhave

2Le Jafetoskere čhave sas o Gomer, o Magog, o Madaj, o Javan, o Tubal, o Mešech the o Tiras. 3O čhave le Gomeroskere sas o Aškenaz, o Rifat the o Togarmah. 4O čhave le Javanoskere sas o Elišah, o Taršiš, o Kittana the o Dodana. 5Kala manuša, save dživenas paš o brehos le moroskero the pro ostrovi andre peskere phuva, pes rozulade pal peskere kmeňi the narodi a dojekhes sas peskeri čhib.

Le Chamoskere čhave

6O čhave le Chamoskere sas o Kuš, o Micrajim10,6 Oda hin o Egipt., o Put the o Kanaan. 7O čhave le Kušeskere sas o Sebas, o Chavilah, o Sabtas, o Raemah the o Sabtechas. Le Raemoskere čhave sas o Šebah the o Dedan. 8Le Kušoske uľiľa čhavo o Nimrod, savo ačhiľa nekzoraleder murš pre phuv. 9Ov sas anglo Del zoralo lovcos, vašoda pes vakerelas: “Mi kerel tutar o RAJ ajse bares lovcos sar o Nimrod!” 10Ešebne (perše) fori leskere kraľišagostar sas o Babilon, o Erech, o Akkad the o Kalne andre phuv Šinar. 11Odarik geľa andre phuv Aššur a ode ačhaďa o foros Ninive, o Rechobot-Ir the Kelach. 12Avke ačhaďa the o Resen maškar o foros Ninive the o baro foros Kelach.

13O Micrajim sas prapapus le Ludenge, le Anamenge, le Lehabenge, le Naftuchenge, 14le Patrusenge the le Kasluchenge, savendar hine o Filišťinci, the o Kaftora.

15O ešebno (peršo) čhavo le Kanaanoskero sas o Sidon a paľis o Chet. 16O Kanaan sas o prapapus le Jebusejenge, le Amorejenge, le Girgašejenge, 17le Chivijenge, le Arkijenge, le Sinejenge, 18le Arvadejenge, le Cemarejenge the le Chamatajenge.

Paľis pes rozulade o Kanaaňike kmeňi. 19E Kanaaňiko phuv chudelas le Sidonostar ko Gerar dži ke Gaza the ke Sodoma, ke Gomora, ke Adma the ko Cebojim, dži ke Laša.

20Kala hine le Chamoskere čhave pal peskere kmeňi, čhiba, phuva the narodi.

Le Šemoskere čhave

21O Šem sas phureder phral le Jafetoske. The le Šemoske uľile čhave a sas prapapus le Eberiskere10,21 Abo: le Hebrejiskere kmeňenge. 22Le Šemoskere čhave sas o Elam, o Aššur, o Arpachšad, o Lud the o Aram. 23Le Aramoskere čhave sas o Uc, o Chul, o Geter the o Maš10,23 Abo: Mešech. 24Le Arpachšadoske uľiľa o Šelach a le Šelachoske uľiľa o Eber. 25Le Eberiske uľile duj čhave: Jekheske diňa nav Paleg, bo sar ov dživelas, o manuša pes rozgele pal caľi phuv. Leskere phraleske diňa nav Joktan. 26Le Joktanoske uľile o Almodad, o Šelef, o Chacarmavet, o Jerach 27o Hadoram, o Uzal, o Diklah, 28o Obal, o Abimael, o Šebah, 29o Ofir, o Chavilah the o Jobab. Kala savore hine le Joktanoskere čhave.

30Lengere thana, kaj bešenas, chudenas la Mešatar dži ko Sefar paš e verchengeri phuv pro vichodos.

31Kala hine le Šemoskere čhave pal peskere kmeňi, čhiba the narodi, save bešenas andre peskere phuva.

32Kala hine o kmeňi le Noachoskere čhavengere pal peskere fajti the narodi. Lendar pes rozgele pal e potopa savore narodi pal caľi phuv.

11

E Babiloňiko veža

1Akor savore manuša pre calo svetos vakerenas jekha čhibaha the jekhe lavenca.

2Sar pes mukle o manuša te džal le vichodostar, arakhle lačhi phuv bi o brehi andre Šinar a ode pes thode te bešel. 3Phende peske: “Aven, keras peske valki a labaras len avri. O valki použinenas sar o bar a e smola sar e malta.” 4Paľis phende: “Aven, ačhavas peske foros the veža, so peskere špicoha dochudela dži andro ňebos. Aleha ela amaro nav barardo, hoj te na avas rozčhide pal caľi phuv.”

5Avke o RAJ avľa tele, hoj te dikhel o foros the e veža, so ačhavenas o manuša, 6a phenďa: “Hine jekh narodos a savore vakeren jekha čhibaha. Kada hin oda, so mek ča chudle te kerel; imar akana len ňiko na zaačhavela te kerel savoro, so peske zagondoľinena. 7Aven, džas tele a previsaras maškar lende o čhiba, hoj pes jekh aver te na achaľon.” 8Avke len o RAJ odarik rozulaďa pal caľi phuv a preačhile te ačhavel o foros. 9Vašoda chudľa oda foros nav Babel, bo ode o RAJ previsarďa le manušenge e čhib. Odarik len rozčhiďa pal caľi phuv.

Le Šemoskere čhave

10Kala hine le Šemoskere čhave: Pro dujto berš pal e potopa, sar sas le Šemoske šel (100) berš, uľiľa leske o Arpachšad. 11Sar o Arpachšad uľiľa, o Šem dživelas mek pandž šel (500) berš a uľile leske muršora the čhajora.

12Le Arpachšadoske sas tranda the pandž (35) berš, sar uľiľa leske o Šelach. 13Paľis o Arpachšad dživelas mek štar šel the trin (403) berš a uľile leske muršora the čhajora.

14Le Šelachoske sas tranda (30) berš, sar uľiľa leske o Eber. 15Paľis o Šelach dživelas mek štar šel the trin (403) berš a uľile leske muršora the čhajora.

16Le Eberiske sas tranda the štar (34) berš, sar leske uľiľa o Paleg. 17Paľis o Eber mek dživelas štar šel the tranda (430) berš a uľile leske muršora the čhajora.

18Le Palegoske tranda (30) berš, sar leske uľiľa o Reu. 19Paľis o Paleg mek dživelas duj šel the eňa (209) berš a uľile leske muršora the čhajora.

20Le Reusiske tranda the duj (32) berš, sar leske uľiľa o Serug. 21Paľis o Reu dživelas mek aver duj šel the efta (207) berš a uľile leske muršora the čhajora.

22Le Serugoske sas tranda (30) berš, sar leske uľiľa čhavo o Nachor. 23Paľis o Serug dživelas mek duj šel (200) berš a uľile leske muršora the čhajora.

24Le Nachoriske bišueňa (29) berš, sar leske uľiľa čhavo o Terach. 25Paľis o Nachor dživelas mek šel the dešueňa (119) berš a uľile leske muršora the čhajora.

26Sar le Terachoske imar sas eftavardeš (70) berš, uľiľa leske o Abram, o Nachor the o Haran.

Le Abrahamoskero rodokmeňos

27Kala hine le Terachoskere čhave:

Le Terachoske uľiľa o Abram, o Nachor the o Haran. Le Haranoske uľiľa o Lot. 28O Haran muľa sigeder sar leskero dad o Terach andre phuv, kaj uľiľa, andre Chaldejiko foros Ur. 29O Abram the o Nachor peske ile romňijen. Le Abramoskeri romňi sas e Saraj a le Nachoriskeri romňi sas e Milka. E Milka the e Jiska sas o čhaja le Haranoskere. 30La Saraj našťi sas čhave.

31O Terach iľa peskere čhas le Abram, le Haranoskere čhas le Lot the peskera bora la Saraj, savi sas le Abramoskeri romňi, a iľa len avri andral o Chaldejiko foros Ur, hoj te džan te bešel andro Kanaan. Avle andro Charan a ode ačhile te bešel.

32Le Terachoske sas duj šel the pandž (205) berš, sar muľa andro Charan.

12

O RAJ vičinel le Abram

1O RAJ phenďa le Abramoske: “Dža avri andral tiri phuv the tire dadeskere kherestar the la famelijatar a dža andre odi phuv, kaj me tuke sikavava.

2Kerava tutar igen baro narodos

a požehňinava tut!

Kerava tiro nav baro

a prekal tute ena aver požehňimen.

3Požehňinava olen, ko tuke žehňinen,

a olen, save tut košena, prekošava.

Prekal tute ena požehňimen savore manuša pre phuv.”

4O Abram kerďa avke, sar leske o RAJ phenďa. The o Lot geľa leha. Le Abramoske sas eftavardeš the pandž (75) berš, sar geľa avri andral e phuv Charan. 5Avke o Abram iľa peskera romňa la Saraj, le phraleskere čhas le Lot, savoro barvaľipen the le služobňiken, saven peske dochudľa andral o Charan a džanas andre phuv Kanaan.

Sar avle andro Kanaan, 6o Abram pregeľa prekal odi phuv dži ko sentno than andro Šichem, paš o Morehoskero baro stromos. Andre oda časos mek furt bešenas o Kanaančana andre odi phuv. 7Le Abramoske pes sikaďa o RAJ a phenďa leske: “Kadi phuv dava tire čhavenge.” Avke o Abram ačhaďa oltaris ode, kaj pes leske o RAJ sikaďa.

8Odarik džalas ko verchos pro vichodos le Betelostar a ode peske rozthoďa o stanos. Khatar leste sas o Betel pro zapados a o foros Aj pro vichodos. Ode ačhaďa le RAJESKE oltaris a lašarelas le RAJESKERO nav.

9Paľis o Abram džalas dureder le dromeha andre pušťa Negev.

O Abram andre phuv Egipt

10Sar andre odi phuv avľa e bokh, o Abram džalas tele andro Egipt, hoj ode sikra te bešel, bo e bokh sas igen bari. 11Sar imar sas pašes paš o Egipt, phenďa peskera romňake la Sarajake: “Me džanav, hoj sal igen šukar džuvľi. 12Sar tut dikhena o Egipťana, phenena peske: ‘Kadi hiňi leskeri romňi.’ Man murdarena a tut mukena te dživel. 13Ale tu lenge phen, hoj sal miri pheň, avke ela mange vaš tute mištes a mukena man te dživel.”

14Sar o Abram the e Saraj avle andro Egipt, dikhle o Egipťana, savi hiňi šukar. 15Dikhle la the le Faraonoskere uradňika a ašarenas la anglo Faraonos. Avke la ľigende andre leskero palacis. 16O Faraonos sas lačho ko Abram vaš e Saraj a diňa les bakre, gurumňa, somara, ťavi, sluhi the služki.

17Ale o RAJ marelas le Faraonos the leskero kher phare nasvaľipnaha vaš le Abramoskeri romňi Saraj. 18Avke peske vičinďa o Faraonos le Abram a phenďa leske: “So mange kerďal? Soske mange na phenďal, hoj hiňi tiri romňi? 19Soske phenďal, hoj tuke hiňi pheň? Vašoda mange la iľom romňake! Kade hiňi tiri romňi, le tuke la! Dža het!” 20Paľis o Faraonos les diňa peskere muršenge a on les bičhade het peskera romňaha the savoreha, so les sas.

13

O Abram the o Lot pes rozdžan

1Avke o Abram geľa avri andral o Egipt peskera romňaha the savoreha, so les sas, a geľa andre pušťa Negev. The o Lot geľa leha. 2O Abram sas igen barvalo, sas les gurumňa the bakre, rup the somnakaj.

3Paľis o Abram džalas dureder le dromeha la pušťatar Negev. Džalas than thanestar ko Betel, dži maškar o Betel the Aj, kaj leske sas angloda o stanos 4a kaj ešebnovar (peršovar) ačhaďa o oltaris. Ode lašarelas le RAJESKERO nav.

5The le Lot, savo džalas le Abramoha, sas bakre, gurumňa the stani. 6Pre odi phuv sas frima than, hoj te bešen jekhetane peha, bo sas len igen but džvirini a kampelas lenge buter chaviben. 7A avľa o vesekedišagos maškar o pasťjera le Abramoskere the Lotoskere. Akor bešenas andre odi phuv o Kanaančana the o Perizeja.

8Vašoda phenďa o Abram le Lotoske: “Našťi domukas, hoj amen the amare pasťjera pes te vesekedinas maškar peste. Se sam famelija! 9Či nane anglal tu caľi phuv? Vašoda tut mangav, džas het jekh avrestar! Te tu džaha pre baľogňi (ľavo) sera, me džava pre čači (pravo) sera; te tuke leha avri e čači sera, me džava pre baľogňi sera.”

10O Lot pes rozdikhľa a dikhľa, hoj caľi phuv le Jordanostar dži ko Coar hin cinďarďi sar le RAJESKERI bar Eden abo sar o Egipt. Oda sas mek sigeder, sar o RAJ zňičinďa e Sodoma the e Gomora. 11Vašoda peske o Lot iľa avri caľi phuv paš o Jordan a geľa pro vichodos. Kavke pes rozgele jekh avrestar. 12O Abram bešelas andre phuv Kanaan a o Lot pes ľikerelas maškar o fori ola phuvake a preľidžalas peskere stani dži paš e Sodoma. 13O manuša andral e Sodoma sas nalačhe a anglo RAJ kerenas bare bini.

14Sar imar le Abramostar o Lot geľa het, o RAJ phenďa le Abramoske: “Rozdikh tut odarik, kaj sal! Dikh pro severos, pro juhos, pro vichodos the pro zapados. 15Caľi phuv, so dikhes, dava tuke the tire potomkenge pro furt. 16Dava tut ajci but potomken sar o prachos la phuvakero. Te vareko šaj zgenela o prachos la phuvakero, zgenela the tire potomken. 17Akana dža a predikh tuke caľi phuv, bo me tuke la dav!”

18Avke o Abram iľa peskere stani a geľa te bešel andro foros Hebron pašes paš o Mamroskere bare stromi a ode ačhaďa oltaris le RAJESKE.

14

O Abram pes marel vaš o Lot

1Andre oda časos o štar kraľa – o Šinariko kraľis Amrafel, o Ellasariko kraľis Arjoch, o Elamiko kraľis Kedorlaomer the o Gojimiko kraľis Tidal – 2gele pro mariben pro pandž kraľa: pro kraľis Beras andral e Sodoma, pro Biršah andral e Gomora, pro Šinab andral e Adma, pro Šemeber andral o Cebojim the pro kraľis andral e Bela, so hin o foros Coar. 3Kala pandž kraľa pes dothode a zgele pes jekhetane andro Siddim maškar o brehi, kaj hin akana o Londo Moros14,3 Oda hin o Mulo Moros.. 4Dešuduj (12) berš o kraľis Kedorlaomer sas upral lende, ale andro dešutrito (13.) berš pes vzburinde.

5Andro dešuštarto (14.) berš geľa o Kedorlaomer the o kraľa, save sas leha, a domarde le Refajen andro foros Aštarot-Karnajim, the le Zuzimčanen andro Ham the le Emimčanen andro Šave-Kirjatajim. 6Domarde the le Choričanen paš o Seirike brehi a tradle len dži ko El-Paran paš e pušťa. 7Paľis pes visarde a doavle ko En-Mišpat – oda hin ko Kadeš – a ňerinde (zviťazinde) upral caľi phuv le Amalekengeri the upral o Amoreja, save dživenas andro Chacecon-Tamar.

8Akor avle o kraľa andral e Sodoma, andral e Gomora, andral e Adma, andral o Cebojim the andral e Bela – so hin o Coar – a zgele pes jekhetane pro mariben andre dolina Siddim. 9Zgele pes pro mariben pro Elamiko kraľis Kedorlaomer, pro Gojimiko kraľis Tidal, pro Šinariko kraľis Amrafel the pro Ellasariko kraľis Arjoch – pandž kraľa džanas pro štar. 10Andre oda than Siddim maškar o brehi sas igen but smolakere cheva. Sar denašenas o kraľa andral e Sodoma the Gomora, pele andre ola cheva, ale ola aver denašle pro brehi. 11A ola štar kraľa, save ňerinde, ile andral e Sodoma the Gomora savoro barvaľipen the savoro chaben a džanas het. 12Ile the le Abramoskere phraleskere čhas le Lot the leskero barvaľipen, bo bešelas andre Sodoma.

13Jekh olendar, savo denašľa, avľa oda te phenel le Hebrejiske le Abramoske, savo bešelas paš o bare stromi le Mamroskere. O Mamre sas Amorejcos a sas phral le Eškoliske the le Aneriske. Kalen sas zmluva le Abramoha, hoj te ačhen jekhetane. 14Sar o Abram šunďa, hoj leskere phraleskere čhas ile het, akor vičinďa peskere trin šel the dešuochto (318) muršen, save uľile andre leskero kher a save sas avrisikade pro mariben, a džalas pre lende dži ko Dan. 15Rači ačhaďa pre lende peskere služobňiken a ňerinďa upral lende. Džalas pal lende dži ke Choba, so hin pro severos le forostar Damaskus. 16Akor o Abram anďa pale savoro barvaľipen the peskere phraleskere čhas, le Lot, leskere barvaľipnaha, le džuvľen the avre manušen.

O Abram the o Melchisedek

17Sar avelas pale o Abram, avke paľis, sar ňerinďa upral o kraľis Kedorlaomer the aver kraľa, save sas leha, avľa ke leste o Sodomiko kraľis pro than Šave maškar o brehi – oda hin le Kraľiskeri Dolina.

18Ode o Šalemiko kraľis Melchisedek leske anďa maro the mol, bo sas rašaj le Nekbareder Devleske. 19Požehňinďa le Abram a phenďa:

“Av požehňimen le Nekbaredere Devlestar,

Oda, savo kerďa o ňebos the e phuv.

20Mi el lašardo o Nekbareder Del,

savo tuke diňa, hoj te ňerines upral tire ňeprijaťeľa.”

Akor o Abram diňa le Melchisedekoske o dešto kotor savorestar.

21O Sodomiko kraľis phenďa le Abramoske: “Muk tuke savoro, so iľal, ale mire manušen de pale!”

22Ale o Abram leske odphenďa: “Lav bari vera a hazdav mire vasta ke miro RAJ, ko Nekbareder Del, savo kerďa o ňebos the e phuv, 23hoj na lava mek aňi o thav, aňi o sirimocis pal e sandalka a ňič olestar, so hin tiro, hoj te na phenes: ‘Me som jekh olendar, savo kerďom le Abram barvales.’ 24Na mukav mange ňič olestar, ča oda, so imar chale mire manuša. Ale ola, ko avle manca – o Aner, o Eškol the o Mamre – mi chuden peskero kotor olestar.”

15

Le RAJESKERI zmluva le Abramoha

1Pal oda savoro, so pes ačhiľa, sas le Abram viďeňje a šunelas, sar leske o RAJ phenel:

“Ma dara tut, Abram,

me som tiro šťitos,

tiro baro počiňiben (odmena).”

2Ale o Abram phenďa: “Ó, Adonaj, RAJEJA, so man kames te del? Se čhave man nane a o ďeďičos mire khereske ela o Eliezer andral o Damaskus.” 3O Abram mek phenďa: “Na diňal man ňisave čhave a o sluhas mire kherestar ela miro ďeďičos.”

4Ale o RAJ leske phenďa: “Ov na ela tiro ďeďičos, ale o čhavo, savo avela tutar.” 5Iľa les avri a phenďa leske: “Dikh pro ňebos a pro čercheňa a zgen len, te len šaj zgenes. Ajci ena but tire čhavengere čhave.”

6O Abram pačanďiľa le RAJESKE a o RAJ leske oda rachinelas sar spravodľišagos.

7Paľis leske o RAJ phenďa: “Me som o RAJ, savo tut iľom avri andral o Chaldejiko Ur, te dav tuke kadi phuv, so ela tiri.”

8Ov phenďa: “Ó, Adonaj, RAJEJA, pal soste prindžarava, hoj ela miri?”

9“An mange trinberšengera terňa gurumňora, la koza, le bakres, la hrdlička the le cikne holubos,” phenďa leske o RAJ.

10Sar oda savoro anďa, rozčhinďa len a savorestar o jepaš thoďa pre jekh sera a o dujto jepaš pašes paš aver sera, ale le čiriklen na rozčhinďa. 11Akor o dzive čirikle leťinenas tele pro mule džvirini, ale o Abram len tradelas het.

12Sar zageľa o kham, o Abram zorales zasuča a avľa pre leste o kaľipen la bara daraha. 13O RAJ phenďa le Abramoske: “Mušines čačes te džanel, hoj tire čhavengere čhave bešena andre aver phuv, so nane lengeri. Ode lendar kerena otroka a štar šel (400) berš kerena lenca namištes. 14Ale me marava ole narodos, kaske ena otroka, a on odarik avena avri bare barvaľipnaha. 15Ale tu džaha andro smirom ke peskere dada a parunena tut andre šukar bare berša. 16Andro štarto pokoleňje pes pale visarena tire čhavengere čhave, bo mek na avľa oda časos, hoj te zňičinav le Amorejen vaš lengere bini.”

17Sar zageľa o kham a avľa baro kaľipen, sikaďa pes baro thuv sar andral e bov the e jagaľi paca, so predžalas maškar o rozčhinde kotora la džvirinakere. 18Oda džives phandľa o RAJ zmluva le Abramoha a phenďa leske: “Tire čhavenge dava kadi phuv le Egiptske paňestar dži ko baro paňi Eufrat, 19the o phuva, kaj bešen o Keniti, o Kenizzeja, o Kadmonci, 20o Chetitana, o Perizeja the o Refaja, 21o Amoreja, o Kanaančana, o Girgašeja the o Jebuseja.”

16

E Hagar the o Izmael

1E Saraj našťi delas čhaven peskere romes le Abram, ale sas la služka Egipťanka, savi pes vičinelas Hagar. 2Avke phenďa e Saraj le Abramoske: “Dikh, o RAJ na domukľa, hoj te el man čhave. Dža, pašľuv mira služkaha. Šaj el, hoj latar man ela čhavoro.” A o Abram priiľa o lava la Sarajakere. 3Avke leskeri romňi e Saraj iľa peskera služka, la Egipťanka Hagar, a diňa la peskere romeske le Abramoske. Oda pes ačhiľa, sar o Abram imar bešelas andro Kanaan deš berš. 4O Abram pašľiľa la Hagaraha a oj ačhiľa khabňi. Sar sprindžarďa, hoj hiňi khabňi, hazdelas pes upral peskeri raňi.

5E Saraj phenďa le Abramoske: “Oda, so me cerpinav, hin sa vaš tute. Diňom tuke mira služka, hoj laha te pašľuves, ale sar sprindžarďa, hoj hiňi khabňi, oj man imar na ľikerel vaš ňisoske. O RAJ mi phenel, kaskero hin o čačipen, či tiro vaj miro.”

6Avke o Abram phenďa la Sarajake: “Dikh, tiri služka hiňi andre tire vasta. Ker laha avke, sar ča tu kames!” Sar chudľa laha e Saraj te kerel igen namištes, akor e Hagar latar denašľa het.

7Sar la o aňjelos le RAJESKERO arakhľa pre pušťa paš e chaňig paš o drom, so džalas ko Šur, 8phenďa lake: “Hagar, Sarajakeri služka, khatar aves a kaj džas?”

Oj odphenďa: “Denašav het mira raňatar la Sarajatar.”

9O aňjelos le RAJESKERO lake phenďa: “Visar pes pale ke peskeri raňi a podde tut lake!”

10Paľis lake mek phenďa: “Kerava tire potomstvostar ajci but, hoj len našťi zgeneha.

11Dikh, ačhiľal khabňi

a uľola (narodzinela pes) tuke čhavoro.

Deha leske nav Izmael,

bo o RAJ šunďa tiro pharipnaskero roviben.

12Ov ela sar dzivo somaris;

džala pre savorende

a savore džana pre leste;

ela o ňeprijaťeľis peskere phralenge.”

13E Hagar diňa nav le RAJESKE, savo ke late prevakerďa, El-Roi, bo oj phenďa: “Tu sal o Del, savo pre ma dikhes.” 14Vašoda pes odi chaňig vičinel Beer-Lachaj-Roi16,14 E Chaňig le Džideskeri, so Dikhel pre Ma. Kadi chaňig hiňi maškar o foros Kadeš the Bered.

15Avke la Hagarake the le Abramoske uľiľa čhavoro a o Abram diňa leske nav Izmael. 16Sar lake ov uľiľa, le Abramoske sas ochtovardeš the šov (86) berš.

17

E zmluva the o občhinďipen

1Sar sas le Abramoske eňavardeš the eňa (99) berš, sikaďa pes leske o RAJ a phenďa leske: “Me som o Del Nekzoraleder17,1 E Hebrejiko čhib: El Šaddaj, šun man a dživ angle ma andro žužipen! 2Phandava e zmluva maškar mande the tute a dava tut igen but čhaven.”

3Akor o Abram banďiľa le mujeha ke phuv a o RAJ leske phenďa: 4“Kadi hiňi miri zmluva tuha: Ačheha dad igen but narodenge. 5Imar pes na vičineha Abram, ale tiro nav ela Abraham, bo aveha dad but narodenge. 6Dava tut igen but čhaven, savendar ena narodi. The o kraľa tutar avena avri. 7Tut, tire čhaven the savore lengere potomken dav kada lav sar zmluva, so ačhel pro furt: Avava tiro Del the Del savore tire potomkenge. 8Tuke the tire čhavenge dava kadi phuv, kaj sal sar cudzincos. Caľi phuv Kanaan lenge dav, hoj te el lengeri pro furt, a me avava lengero Del.”

9O Del paľis phenďa le Abrahamoske: “Ča doľiker miri zmluva tu, tire čhave the le čhavengere čhave the savore, save mek avena. 10Kadi hiňi miri zmluva maškar mande the tumende, so mušinena te doľikerel: Dojekh manuš khatar tumende, savo hino murš, ela občhindo (obrezimen). 11Dena peske te občhinel le muršeskere garude kotorestar e cipa. Paľis pes džanela, hoj hin e zmluva maškar mande the tumende. 12Kale dživesestar dojekh muršoro, savo uľola (narodzinela pes), pro ochtoto džives ela občhindo. Keren oda, či uľola andral tiri famelija vaj ela cindo avre manušendar sar otroka a na ela tire čhavendar. 13Mušinel te el občhindo dojekh le čhavorendar andral tiri famelija the oda, savo ela cindo vaš o love. Kada znakos pre tumaro ťelos sikavela, hoj miri zmluva tumenca hiňi pro furt. 14Dojekh murš, saveske na ela občhindo le kotorestar e cipa, mi el avričhido khatar peskere manuša, bo na doľikerďa miri zmluva.”

15Akor o Del phenďa le Abrahamoske: “Peskera romňa, la Saraj, imar na vičineha Saraj, bo lakero nav ela Sara. 16Me la požehňinava a dava tut latar čhas. Požehňinava la a ačhela latar daj le narodengeri. Latar avena avri the o kraľa.”

17O Abraham banďiľa le mujeha pre phuv, asanďiľa andre peste a phenďa: “Šaj le muršeske, saveske hin šel (100) berš, uľol čhavoro? A la Sarake, savake hin eňavardeš (90) berš, šaj uľol čhave?” 18O Abraham phenďa le Devleske: “Kada požehnaňje našťi el le Izmaeloske?”

19O Del leske pale phenďa: “Na! Tiri romňi e Sara tut dela čhavores a deha leske nav Izak. Leha the leskere čhavengere čhavenca phandava e zmluva, so ela pro furt. 20Me tut šunďom, sar tut mangehas vaš o Izmael. Požehňinava les igen but čhavenca. Ela dad dešuduje (12) princenge a kerava lestar baro narodos. 21Ale me phandava e zmluva tire čhaha le Izakoha, savo uľola la Sarake a oda kale časostar pal o berš.” 22Sar o Del preačhiľa te vakerel le Abrahamoha, odgeľa lestar.

23Mek oda džives o Abraham iľa peskere čhas le Izmael the savore muršen, save uľile andre leskero kher, the mek savoren, saven peske cinďa, a občhinďa lenge e cipa le garude kotorestar avke, sar leske phenďa o Del. 24Le Abrahamoske sas eňavardeš the eňa (99) berš, sar sas občhindo, 25a le Izmaeloske sas dešutrin (13) berš. 26Andre oda džives, sar sas o Abraham the o Izmael občhinde, 27sas lenca občhinde the savore leskere murša, save uľile andre leskero kher, the ola, ko sas cinde avre manušendar sar otroka.

18

O Abraham presikavel pačiv

1O RAJ pes jekhvar sikaďa le Abrahamoske paš le Mamroskere bare stromi andro časos pal o dilos, sar hin baro tačipen. O Abraham bešelas paš o vudar le stanoskero. 2Sar pes obdikhľa, nadur lestar ačhenas trin murša. Soča len dikhľa, denašelas sigo ke lende khatar peskero stanos, banďiľa anglal lende dži pre phuv 3a phenďa: “Rajeja, te tuke som pre dzeka, ma obdža tire služobňikos. 4Dava te anel sikra paňi, thovena (omorena) peske o pindre a bešena peske tele paš kada stromos. 5Anava varesavo chaben, zoraľarena pes a avke šaj džana dureder. Se avľan ke peskero služobňikos.”

On odphende: “Mištes, ker avke, sar phenes.”

6O Abraham siďarelas andro stanos ke Sara a phenďa: “Sigo dža, le jekh gonoro18,6 E Hebrejiko čhib: trin sea arestar ole nekfeder arestar a pek mare.”

7Paľis o Abraham denašľa ko stados a iľa avri terňa thuľa gurumňora. Diňa le sluhaske a ov siďarelas la te kerel. 8Paľis thoďa šutlo thud the gulo thud a la gurumňora, so imar kerďa, anglal lende. Sar on chanas, o Abraham ačhelas paš lende tel o stromos.

9Phučle lestar: “Kaj hiňi tiri romňi e Sara?”

“Andro stanos,” odphenďa.

10Jekh lendar, savo sas o RAJ, phenďa: “Pal o berš, andre kajso časos, me avava pale ke tu a tira romňa la Sara ela muršoro.”

E Sara oda sa šunelas paš o vudar le stanoskero. 11O Abraham the e Sara sas phure, sas lenge but berš a e Sara sas andre ola berša, so le džuvľen imar našťi el čhave. 12Vašoda e Sara andre peste zaasanďiľa a phenďa peske: “Akana, te imar som phuri, majinel man te el vareso mire romeha? Se the miro raj hin imar phuro!”

13O RAJ phenďa le Abrahamoske: “Soske e Sara asal a phenel peske: ‘Či čačes man šaj el akana čhave, sar imar som phuri?’ 14Či hin vareso ajso, so o RAJ našťi kerel? Pal o berš, andre kajso časos, avava pale ke tu a la Sara ela muršoro.”

15Ale e Sara andre dar klaminelas a phenďa: “Me na asavas.”

“He, tu čačes asahas,” phenďa lake o RAJ.

O Abraham pes mangel vaš e Sodoma

16O murša odarik paľis gele het a džanas ke Sodoma. O Abraham len odľigenďa. 17O RAJ phenďa: “Šaj me garuvav anglo Abraham oda, so kamav te kerel? 18Le Abrahamostar ela čačes baro a zoralo narodos a andre leste ena požehňimen savore narodi pre phuv. 19Bo mange les iľom avri, hoj te phenel peskere čhavenge a savore peskere potomkenge, hoj pes te ľikeren pal miro drom a te keren pal o čačipen a pal o pravos. Te oda kerena, kerava le Abrahamoske savoro avke, sar leske oda phenďom.”

20O RAJ phenďa: “Oda, so šunďom pre Sodoma the Gomora, hin imar igen but a o binos lengero hin igen džungalo. 21Džav tele te dikhel, či čačes keren vaj na keren oda, so šunďom pal lende. Kamav oda te džanel.”

22Ola duj murša odarik odgele a gele andre Sodoma, ale o Abraham mek furt ačhelas anglo RAJ. 23O Abraham avľa pašeder a phučľa: “Čačes kames te murdarel avri le čačipnaskeres jekhetane le binošne manušeha? 24Te uľahas andro foros penda (50) čačipnaskere manuša, murdareha len a na odmukeha ole foroske vaš ola penda (50) čačipnaskere manuša, save hine ode? 25Vareso ajso kames te kerel? Le binošnes kames te murdares le čačipnaskere manušeha? Či hin o čačipnaskero manuš sar o binošno? Mi el oda dur tutar! Či o sudcas caľa phuvakero na majinďahas te kerel oda, so hin čačipnaskero?”

26O RAJ leske phenďa: “Te arakhava andro foros Sodoma penda (50) čačipnaskere manušen, prekal lende ole cale foroske odmukava.”

27O Abraham odphenďa: “Domukľom mange te vakerel mire RAJEHA, choc džanav, hoj som ča prachos the popolos. 28So te ode ena le pendendar pandž frimeder čačipnaskere manuša? Murdareha avri calo foros, te arakheha ča ole saranda the pandž (45) manušen?”

“Na murdarava len avri, te ode arakhava saranda the pandž,” odphenďa o RAJ.

29Ale o Abraham vakerelas mek dureder a phučľa: “So te ode ena ča saranda (40)?”

“Prekal ola saranda oda na kerava,” odphenďa o RAJ.

30“Ma ruš pre ma, RAJEJA, hoj mange pale domukav tutar te phučel,” phenďa o Abraham a phučľa: “So te lendar ena ča tranda (30)?”

O RAJ odphenďa: “Te len ode arakhava tranda, na murdarava avri oda foros.”

31O Abraham leske pale phenďa: “Imar te mange domukľom tuha te vakerel, RAJEJA miro. So te ode ena ča biš (20) džene?”

O RAJ leske odphenďa: “Vaš ola biš oda foros na zňičinava.”

32“RAJEJA, mangav tut,” phenďa o Abraham, “ma av pre ma choľamen, hoj mek jekhvar man tutar phučav! So te ode ena ča deš?”

O RAJ leske odphenďa: “Vaš ola deš džene, oda foros na murdarava avri.”

33Sar o RAJ preačhiľa te vakerel le Abrahamoha, odgeľa a o Abraham geľa khere.

19

O džungipen andre Sodoma

1Sar ke račate avenas duj aňjela andre Sodoma, o Lot bešelas andre foroskeri brana. Soča len zadikhľa, ušťiľa, geľa anglal lende a banďiľa pre phuv le mujeha. 2Phenďa lenge: “Mangav tumen, rajale mire, aven andro kher tumare služobňikoske. Ode peske šaj thovena (omorena) o pindre a presovena. Tosara šaj džana tumare dromeha.”

“Na,” odphende leske, “amen presovaha avri paš e brana.”

3Ale ov pes lenge ajci mangelas, hoj gele ke leste. Sar gele andre leskero kher, kerďa lenge hoscina, diňa te pekel mare bi o drožďi a chanas. 4Sigeder, sar peske kamle te pašľol, savore murša andral e Sodoma, le ternendar dži ko phure, ačhenas anglo kher pal dojekh sera. 5Vičinde peske le Lot a phučle lestar: “Kaj hine ola murša, save avle kadi rat ke tu? De amenge len, hoj lenca te pašľuvas.”

6Akor o Lot geľa avri ke lende, ale o vudar pal peste phandľa. 7Phenďa: “Mangav tumen, phralale mire, ma keren ajso džungipen! 8Dikhen, hin man duj čhaja, saven mek na sas ňič le muršenca. Anava tumenge len avri a keren peske lenca, so ča tumen kamen. Ale kale muršenge ma keren ňič, bo on hine mire hosci, save avle andre miro kher!”

9Ale on les na šunde a phende: “Dža adarik het!” A dureder vriskinenas: “Tu korkoro kade avľal sar cudzincos a kames amenge tu te dovakerel? Akana mek goreder dopereha sar on!” A džanas igen zoraha pro Lot a kamenas te rozmarel o vudar. 10Androda ola duj murša peskere vastenca cirdle le Lot andro kher a phandle andre o vudar. 11Olen, saven sas avri, le ternendar dži ko phure, dukhavenas le koripnaha a našťi arakhenas o vudar.

O Lot denašel andral e Sodoma

12Paľis o murša phende le Lotoske: “Hin kade mek vareko tirendar? Džamutre, čhave, čhaja abo mek vareko andral kada foros? Le len adarik het. 13Zňičinaha kada foros, bo o avriphenďipen pre leste hino anglo RAJ igen baro. Bičhaďa amen o RAJ, hoj les te zňičinas.”

14Avke o Lot geľa avri a phenďa le muršenge, save majinde peske te lel leskere čhajen vaš o romňa: “Ušťen, džan het andral kada foros, bo o RAJ les kamel te zňičinel!” Ale on peske gondoľinenas, hoj kerel pheras.

15Sar avľa o vidňišagos, o aňjela dovakerenas le Lotoske a phende: “Sigo ušťi! Le la romňa the soduje čhajen, save hine kade, hoj te na meres, sar o RAJ zňičinela kada foros.” 16Ale o Lot na kamelas takoj te džal, avke ola duj murša chudle les, leskera romňa the soduje čhajen vastestar, bo o RAJ na kamelas, hoj on te meren. Ľigende les avri andral o foros a ode les mukle. 17Sar len ľigenenas avri, jekh lendar phenďa: “Denaš, bo šaj mereha! Ma obdikh tut a aňi ňikhaj pre kada than maškar o brehi tut na zaačhav. Denaš pro verchos, hoj te na aven murdarde!”

18O Lot lenge phenďa: “Na, rajeja, mangav tut! 19Se tiro sluhas chudľa tiri pačiv a baro hin tiro lačhipen, so mange presikaďal, sar mange zachraňinďal o dživipen. Ale me imar na birinav te denašel pro verchos, zachudela man kada baro bibachtaľipen a merava. 20Dikh, kade nadur hin gav, kaj šaj denašav. Nane igen baro. Či ode man na zachraňinava? Hino cikno, ale me ode predživava.”

21Ov leske phenďa: “Mištes, the andre kada tuke kerava pre dzeka a o gav, vaš savo pes privakeres, na zňičinava. 22Sigo tut ode garuv, bo našťi kerav ňič, medik ode na dodžaha.” Vašoda pes o foros vičinel Coar.

O Del bičhavel e jag pre Sodoma the Gomora

23Sar o Lot dogeľa andro Coar, o kham avelas avri upral odi phuv. 24O RAJ bičhaďa pre Sodoma the Gomora andral o ňebos sira la jagaha, so perelas sar brišind. 25Zňičinďa ola fori, calo oda than, savore manušen ode the savoro, so upre barolas. 26Le Lotoskeri romňi pes obdikhľa pale a čerinďa pes pro londo slupos.

27O Abraham ušťiľa sig tosara upre a geľa pro than, kaj angle oda ačhelas anglo RAJ. 28Dikhľa tele pre Sodoma the Gomora a dikhľa, hoj odarik avel baro thuv sar andral e bov. 29Avke, sar o Del zňičinelas o fori pre oda than, kaj bešelas o Lot, leperďa peske pro Abraham a mukľa le Lot te denašel odarik avri.

Le Lotoskere čhaja

30O Lot daralas te ačhel andro foros Coar, avke iľa peskere duje čhajen a geľa lenca te bešel pro brehos andre jaskiňa. 31Akor e phureder leskere čhajendar phenďa la ternederake: “Amaro dad hin imar phuro a na ačhiľa pre kadi phuv ňisavo murš, kas peske iľamas vaš o rom a uľahas amen čhave avke, sar pes oda kerel pal calo svetos. 32Av, maťaras le dades la moľaha a pašľuvas leha, hoj amen lestar te el čhave.”

33Odi rat dine te pijel le dades mol. Paľis geľa ke leste e phureder a pašľiľa leha. Ale ov aňi na džanelas, kana peske pašľiľa a kana odgeľa.

34Pre aver džives e phureder phenďa la ternederake: “Dikh, me imar sučom le dadeha idž. Av, das les the kadi rat te pijel mol a pašľuveha tu leha akanake, hoj te el amen lestar čhave.” 35Avke dine te pijel odi rat peskere dades mol, pašľila peske paš leste e terneder čhaj a suča leha. Ov the avke mek na džanelas, kana ke leste geľa a kana odgeľa.

36Avke soduj pheňa ačhile khabne peskere dadestar le Lotostar. 37La phurederake uľiľa čhavo, saveske diňa nav Moab. Ov hin o prapapus adadživeseskere Moabčanenge. 38The la ternederake uľiľa čhavo a diňa les nav Ben-Ammi. Ov hin o prapapus adadživeseskere Ammončanenge.

20

E Sara ko Abimelech

1Odarik o Abraham džalas andre pušťa Negev. Zaačhaďa pes maškar o Kadeš the Šur a varesavo časos ačhiľa andro Gerar. 2O Abraham akor pal peskeri romňi Sara vakerelas: “Kadi hiňi miri pheň.” Akor o Gerariko kraľis, o Abimelech, bičhaďa pal e Sara a iľa peske la.

3Sar o Abimelech rači sovelas, o Del andro suno avľa ke leste a phenďa leske: “Tu čačes mereha, bo iľal tuke romňa, sava hin rom.”

4Ale le Abimelech mek laha na sas ňič a phenďa: “Rajeja, či murdares the le čačipnaskere manušen? 5Či mange ov korkoro na phenďa: ‘Kadi hin miri pheň?’ Se the oj mange phenďa: ‘Kada hin miro phral.’ Me na džanavas ňisostar, mire vasta hine žuže.”

6O Del leske phenďa andro suno: “Me olestar džanav, hoj tu na kamľal ňič nalačho te kerel, a vašoda tuke na domukľom, hoj pes latar te chudes a kaleha te keres binos anglal ma. 7De pale la romňa lakere romeske, bo ov hin prorokos. Ov pes vaš tu privakerela, hoj te džives. Sar la na deha pale, phenav tuke, čačes mereha savore tire manušenca.”

8Paľis o Abimelech sig tosara ušťiľa a vičinďa savore peskere uradňiken. Sar lenge vakerelas savoro, so pes ačhiľa, igen predaranďile. 9O Abimelech vičinďa le Abraham a phenďa leske: “S’oda tu amenge kerďal? So tuke kerďom ajso nalačho, hoj anďal pre mande the pre miro kraľišagos ajso baro binos? Kerďal mange vareso, so na majinďal te kerel!” 10O Abimelech mek phučľa le Abrahamostar: “So tuke avľa pre goďi kavke pes te ľikerel?”

11O Abraham odphenďa: “Phenďom mange: ‘Pre kada than čačes nane dar anglo Del a vaš miri romňi man murdarena.’ 12Ale oj mange hiňi čačes pheň, bo hiňi mire dadeskeri čhaj, ale nane mira dakeri, vašoda oj ačhiľa miri romňi. 13Sar man o Del bičhaďa avri andral le dadeskero kher andre aver phuv, me lake akor phenďom: ‘Te man kames, akor phen všadzik, kaj džaha, hoj som tuke phral.’ ”

14Paľis iľa o Abimelech le bakren, le gurumňen, le otroken the le služken a diňa len le Abrahamoske. Diňa leske pale the leskera romňa la Sara. 15O Abimelech leske phenďa: “Dikh, anglal tute hin miri phuv, beš tuke, kaj ča tu kames.” 16A la Sarake phenďa: “Tire phraleske diňom ezeros (1 000) rup, hoj te sprindžaren savore, hoj tu na kerďal ňič nalačho.”

17Paľis o Abraham pes mangelas ko Del a o Del sasťarďa le Abimelech, leskera romňa the le služken, hoj len te el pale o čhave. 18Bo vaš e Sara, le Abrahamoskeri romňi, o RAJ phandľa dojekha džuvľakero dživipen andre le Abimelechoskero kher, hoj te na el len čhave.

21

Sar o Izak uľiľa

1O RAJ sas ke Sara lačhejileskero a doľikerďa peskero lav, so la diňa. 2E Sara ačhiľa khabňi a diňa le Abraham čhavores andre leskero phuripen andre oda časos, pal savo leske o Del phenďa. 3O Abraham diňa nav Izak peskere čhaske, savo uľiľa (narodzinďa pes) la Sarake, 4a pro ochtoto džives o Abraham občhinďa peskere čhas le Izak avke, sar leske phenďa o Del. 5Le Abrahamoske sas šel (100) berš, sar leske uľiľa o Izak. 6Akor e Sara phenďa: “O Del kerďa, hoj te asav, a sako, ko pal oda šunela, asala.” 7A mek phenďa: “Ko phenďahas le Abrahamoske, hoj e Sara mek dela te pijel andral e koľin le čhaven? A the avke les diňom čhavores andre leskero phuripen.” 8Andre oda džives, sar o čhavoro bariľa avri avke, hoj na mušinelas imar e daj les te del te pijel, o Abraham kerďa bari hoscina.

E Hagar bičhaďi het

9Sar e Sara dikhľa, hoj o čhavoro, savo uľiľa le Abrahamoske la Hagaratar, savi sas Egipťanka, asalas lakere čhavorestar. 10Phenďa le Abrahamoske: “Trade avri ola služka the lakere čhas, bo o čhavoro kala služkakero našťi chudel ňič ole barvaľipnastar, so hin mire čhaskero le Izakoskero.” 11Le Abraham kada igen zadukhanďiľa andro jilo, bo o Izmael sas leskero čhavo. 12O Del phenďa le Abrahamoske: “Ma phager tuke o šero upral o čhavo aňi upral e služka. Šun la Sara andre savoreste, so tuke phenďa, bo prekal o Izak avena o čhave, pal save tuke phenďom. 13The la služkakere čhastar kerava baro narodos, bo the ov hino tiro čhavo.”

14Sig tosara o Abraham iľa o chaben the o cipuno gonoro le paňeha a diňa oda la Hagarake. Thoďa lake le čhas pro dumo a premukľa la. Oj odgeľa a phirelas upre tele pal e pušťa Beer-Šeba.

15Sar imar lake dogeľa o paňi andral o cipuno gonoro, thoďa le čhas tel jekh krakos. 16Geľa lestar dureder te bešel ajse šel (100) metri a phenďa peske: “Našťi dikhav pre oda, sar mange merel o čhavoro.” Sar ode bešelas, chudľa zorales te rovel.

17Ale o Del šunďa le čhavoreskero hangos a le Devleskero aňjelos vičinďa andral o ňebos pre Hagar a phenďa lake: “So hin tute, Hagar? Ma dara tut, bo o Del šunďa tire čhas, sar rovel ode, kaj hino. 18Ušťi, le le čhavores a ľiker les zorales andro vasta, bo kerava lestar baro narodos.” 19Androda o Del lake phundraďa o jakha a oj dikhľa e chaňig. Avke geľa te pherarel o cipuno gonoro le paňeha a diňa te pijel peskere čhas. 20O Del sas le čhavoreha, sar barolas avri. Bešelas pre pušťa a sas lestar lukostrelcos. 21Sar bešelas pre pušťa Paran, iľa leske e daj romňa andral o Egipt.

Le Abrahamoskeri zmluva le Abimelechoha

22Andre oda časos o Abimelech the o veľiťeľis Pichol, savo ľidžalas leskere slugaďen, phende le Abrahamoske: “O Del hin tuha andre savoreste, so keres. 23Vašoda le kade vera pro Del, hoj na thoveha manca avri, aňi ole dženeha, ko avela pal ma, aňi mire potomkenca. A sar me man pačivalones ľikerďom ke tu, avke the tu pes ľikereha ke mande andre phuv, kaj sal cudzincos.”

24Avke o Abraham phenďa: “Lav vera.”

25Paľis o Abraham phenďa le Abimelechoske: “Tire sluhi peske zaile jekh miri chaňig.”

26“Na džanav, ko oda kerďa,” odphenďa leske o Abimelech. “Se aňi tu mange pal oda na phenďal a mekča adadžives pal oda šunďom.”

27Akor o Abraham iľa le bakren the le gurumňen, diňa len le Abimelechoske a sodujdžene phandle peha e zmluva. 28Paľis o Abraham iľa efta bakren peskere stadostar. 29O Abimelech lestar phučľa: “So kames te sikavel ole efta bakrenca, so thoďal pre sera?”

30“Le tuke mandar kale efta bakren sar sveďectvo, hoj me kopaľinďom avri e chaňig,” odphenďa leske. 31A vašoda pes oda than vičinel Beer-Šeba, bo sodujdžene ode phandle vera.

32Paľis, sar peha phandle e zmluva andre Beer-Šeba, o Abimelech the leskero veľiťeľis o Pichol gele pale andre Filišťiniko phuv. 33O Abraham sadzinďa andre Beer-Šeba stromos tamariška a lašarelas ode le RAJES, le Devles, savo hino pro furt. 34O Abraham but dživelas andre Filišťiniko phuv.

22

O Abraham džal te obetinel le Izak

1Pal varesavo časos o Del probaľinelas (skušinelas) le Abraham a phenďa leske: “Abraham!”

“Kade som,” odphenďa.

2“Le tire jekhore čhas le Izak, saves igen kames, a dža andre phuv Morija,” phenďa o Del. “Ode les obetin sar labarďi obeta pro verchos, pal savo tuke phenava.”

3O Abraham sig tosara thoďa o sedlos pro somaris a iľa peha duje sluhen the peskere čhas le Izak. Sar kerelas o štipki pre labarďi obeta, džalas pro than, pre savo leske phenďa o Del. 4Pro trito džives o Abraham dural dikhľa pre oda than. 5Phenďa peskere sluhenge: “Ačhen kade le somariha. Me džava ode le čhavoreha, lašaraha le Devles a avaha pale ke tumende.”

6O Abraham iľa kašta pre labarďi obeta a thoďa len pre peskero čhavo Izak. Ov korkoro ľidžalas e jag the e čhuri. Sar avke džanas jekhetane, 7o Izak phenďa peskere dadeske le Abrahamoske: “Dado!”

“So kames, čhavoro miro?” odphenďa o Abraham.

“Dikh, e jag the o kašta hine kade, ale kaj hin o bakroro pre labarďi obeta?” phučľa o Izak.

8O Abraham leske phenďa: “Čhavoro miro, o Del peske arakhela bakrores pre labarďi obeta.” Avke džanas sodujdžene dureder.

9Sar imar avle pre oda than, pal savo leske o Del phenďa, o Abraham ačhaďa oltaris a rakinďa upre o kašta. Sphandľa peskere čhas le Izak a thoďa les pro oltaris, pro kašta. 10Paľis o Abraham iľa andro vast e čhuri, hoj te murdarel le čhas. 11Akor andral o ňebos pre leste vičinďa o aňjelos le RAJESKERO: “Abraham, Abraham!”

“Kade som,” ov odphenďa.

12“Zaačh!” phenďa leske o aňjelos. “Ma thov pre leste o vast! Ma ker leske ňič! Akana džanav, hoj tut daras le Devlestar, bo mange na sajinďal te del aňi peskere jekhore čhas.”

13Sar o Abraham pes obdikhľa, dikhľa andro kraki bakres zachudle le rohenca. O Abraham geľa, iľa le bakres a obetinďa les vaš peskero čhavo sar labarďi obeta. 14O Abraham ole thaneske diňa nav “O RAJ pes starinela.” Avke dži akana pes vakerel: “Pro verchos le RAJESKERO pes starinela.”

15Le RAJESKERO aňjelos pale vičinďa andral o ňebos pro Abraham 16a phenďa: “Vašoda, hoj oda kerďal a na sajinďal mange peskere jekhore čhas, lav vera korkoro pre peste, phenel o RAJ: 17Čačes tut požehňinava a dava tut ajci igen but potomken sar o čercheňa pro ňebos the sar e poši pro moroskero brehos; on ňerinena (zviťazinena) upral peskere ňeprijaťeľa 18a prekal tiro čhavo ena požehňimen savore narodi pre phuv, bo šunďal miro lav.”

19Paľis o Abraham geľa pale ke peskere sluhi a savore jekhetane gele andre Beer-Šeba, kaj ov bešelas.

Le Nachoriskere čhave

20Pal varesavo časos le Abrahamoske pes phenďa, hoj e Milka, le Nachoriskeri romňi, imar hiňi daj. Uľile lake ochto čhave: 21O ešebno (peršo) sas o Uc, leskero phral o Buz the o Kemuel, savo sas dad le Aramoske, 22paľis o Kesed, o Chazo, o Pildaš, o Jidlaf the o Betuel. 23O Betuel sas dad la Rebekake. Kale ochto čhaven anďa pro svetos e Milka le Abrahamoskere phraleske, le Nachoriske. 24Sas les the romňi-služka e Reuma. Lake uľiľa o Tebach, o Gacham, o Tachaš the o Maachah.

23

La Sarakero meriben

1E Sara dživelas šel the bišuefta (127) berš. 2Muľa andre Kirjat-Arba, so hin o foros Hebron andro Kanaan. O Abraham geľa andre bari žaľa te rovel pal late.

3Paľis ušťiľa peskera muľa romňatar a phenďa le Chetitanenge: 4“Me som maškar tumende ča cudzincos, savo avľom kade te bešel. Mangav tumen, den man prekal e famelija hroboskero than, kaj šaj parunav mira romňa.”

5O Chetitana phende le Abrahamoske: 6“Šun amen, rajeja. Tu sal prekal amende sar le Devleskero princos! Parun tira romňa la Sara andre nekfeder amaro hrobos. Ňiko amendar tut na zaačhavela, te andre leskero hroboskero than parunes peskera muľa.”

7Avke o Abraham ušťiľa upre a banďiľa anglo manuša andral odi phuv, anglo Chetitana, a phenďa: 8“Te tumen domuken, hoj mira romňa te parunav kade, ta akor šunen man avri a privakeren pes vaš ma ko Efron, savo hin le Cochariskero čhavo. 9Mi bikenel mange anglal tumende prekal famelijakero hrobos e jaskiňa Machpela, so hiňi pro agor leskera maľatar, vaš ajci rup, keci mola.”

10O Efron akor bešelas maškar o Chetitana a ov phenďa le Abrahamoske anglal savore Chetitana, save avle paš e foroskeri brana: 11“Na avke, rajeja miro! Šun man! E maľa tuke dav the e jaskiňa, so hiňi pre late. Dav tuke la anglal mire manuša. Parun ode tira romňa.”

12O Abraham pale banďiľa anglo Chetitana 13a phenďa le Efronoske anglal lende: “Šun avri ešeb (peršo) man. Vaš e maľa tuke počinava ajci, keci mol rup. Le mandar oda, hoj te šaj ode parunav mira romňa.”

14O Efron odphenďa le Abrahamoske: 15“Šun tu man, rajeja miro! E phuv mol štar šel (400) rupune. So hin oda prekal amende? Ča dža, parun tuke tira romňa.”

16O Abraham priiľa oda, so phenďa o Efron, a počinďa leske štar šel rupune. Thoďa o rup pre vaha anglo Chetitana, avke sar o manuša furt maškar peste bikenenas. Diňa ajci, keci angle lende phenďa, hoj dela.

17Avke o Abraham cinďa le Efronoskeri maľa Machpela paš o Mamre. Cinďa e maľa le stromenca the e jaskiňa pre late. 18O Abraham preiľa odi phuv anglo Chetitana, save pes zgele paš e brana le foroskeri.

19Paľis o Abraham parunďa peskera romňa la Sara andre jaskiňa pre maľa Machpela paš o Hebron, paš o Mamre andre phuv Kanaan. 20Avke preiľa o Abraham le Chetitanendar e maľa la jaskiňaha, hoj les te el e than, kaj te parunel la famelija.

24

O Izak the e Rebeka

1O Abraham sas imar phuro, sas leske igen but berš a o RAJ les andre savoreste požehňinelas. 2O Abraham phenďa peskere nekphuredere sluhaske, saveske diňa te ľidžal calo peskero barvaľipen: “Thov tiro vast pre mire čanga! 3Le vera andro nav le RAJESKERO, savo hino Del pro ňebos the pre phuv, hoj na leha mire čhaske romňa le čhajendar andral o kmeňos Kanaan, maškar save bešav. 4Ale džaha andre miri phuv ke miri famelija a odarik leha romňa mire čhaske le Izakoske.” 5O sluhas leske odphenďa: “A te odi džuvľi na kamela te avel manca andre kadi phuv? Akor mušinav te ľidžal tire čhas andre odi phuv, khatar tu avľal avri?” 6O Abraham leske phenďa: “Na! Ma ľidža mire čhas ode! 7O RAJ, o Del le ňeboskero, man iľa avri andral o kher mire dadeskero, mira phuvatar, kaj uľiľom, a diňa man vera: ‘Kadi phuv dava tire potomkenge.’ Ov bičhavela anglal tu peskere aňjelos, hoj odarik tu te les avri romňa mire čhaske. 8Te odi džuvľi tuha na kamela te avel, kala veraha imar na aveha phandlo, ča mire čhas ode pale ma ľidža!” 9Akor o sluhas thoďa o vast pro čanga peskere rajeske le Abrahamoske a phandľa leha vera.

10Avke o sluhas iľa andral peskere rajeskero stados deše ťaven a iľa mek but lačhe dari peskere rajestar a geľa het. Avke geľa andro Aram-Naharajim andro foros le Nachoriskero. 11A mukľa le ťaven te pašľol anglo foros paš e chaňig. Oda sas ke račate, andre ajso časos, kana o džuvľa peske furt džanas te cirdel paňi, 12O sluhas phenďa: “Ó, RAJEJA, o Del mire rajeskero le Abrahamoskero! De, hoj adadžives te doperel sa mištes, a presikav o lačhipen mire rajeske le Abrahamoske. 13Dikh, me ačhav kade paš e chaňig a o čhaja le foroskere aven peske te cirdel o paňi. 14Te phenava jekhake olendar: ‘De man te pijel andral o džbanos paňi,’ a oj odphenela: ‘Le, pi! Me dava the tire ťaven te pijel,’ ta mi el oj odi, sava kidňal avri tire služobňikoske le Izakoske. Pal oda džanava, hoj presikaďal o lačhejileskeriben mire rajeske.” 15Mek aňi oda na dophenďa a dikhľa, sar avelas e Rebeka le džbanoha pro phiko. Oj sas e čhaj le Betueliske, savo sas o čhavo le Abrahamoskere phraleske le Nachoriske the la Milkake. 16E Rebeka sas igen šukar čhaj a mek na sas la ňič le muršeha. Geľa tele paš o paňi te pherarel peske o džbanos. Sar pes odarik visarelas pale, 17o sluhas denašelas ke late a phenďa: “De man te pijel sikra paňi andral tiro džbanos!” 18Oj takoj iľa tele o džbanos le paňeha a diňa les te pijel. 19Sar les imar diňa te pijel, phenďa: “Dava the tire ťaven ajci paňi, keci pijena.” 20Avke geľa sigo te čhivel avri o paňi andral o džbanos andro žľabos a denašelas pale ke chaňig te cirdel paňi, hoj te pijen savore leskere ťavi. 21Ov pre late cichones dikhelas, hoj te rozprindžarel, či o RAJ diňa leskere dromeske e bach, vaj na.

22Sar o ťavi imar pile, o sluhas iľa avri igen dragane veci: E dragaňi somnakuňi angrusi lake thoďa andro nakh a thoďa pre lakere vasta duj bare somnakune naramki. 23Phučľa latar: “Phen mange, kaskeri sal tu čhaj? Hin varesavo than andre tire dadeskero kher, kaj ačhiľamas te presovel?” 24Odphenďa leske: “Som e čhaj le Betueliskeri, savo hin o čhavo le Nachoriske the la Milkake.” 25Mek phenďa: “Hin amen but phusa the chaben a the than pro soviben.” 26O murš banďiľa tele dži ke phuv anglo RAJ 27a phenďa: “Mi el lašardo o RAJ, o Del mire rajeskero le Abrahamoskero, savo doľikerel o lav a na preačhiľa te presikavel peskero lačhejileskeriben mire rajeske. O RAJ man anďa andro kher ke famelija mire rajeskeri.” 28Paľis odi čhaj denašľa andro kher peskera dakero a rozvakerďa savorenge savoro, so pes ačhiľa. 29La Rebeka sas phral o Laban. Ov denašelas ko murš paš e chaňig, 30bo dikhľa e angrusi andro nakh the o lancici pro vasta peskera pheňake a šunďa la te vakerel, so lake o murš phenďa. Avľa ko murš, savo mek ačhelas paš o ťavi paš e chaňig, 31a phenďa: “Soske ačhes avri, tu, savo sal požehňimen le RAJESTAR? Av manca! Me imar pririchtinďom o than prekal tu the prekal o ťavi.”

32Avke o murš geľa andro kher a o Laban iľa tele pal o ťavi savore veci, so sas pre lende a diňa len phusa the chaben. A le sluhaske the leskere muršenge diňa paňi te thovel (te morel) o pindre. 33Ale sar anglal leste thoďa o chaben, phenďa: “Me na chava, medik na phenava, soske avľom.” O Laban phenďa: “Vaker!” 34Avke chudľa te vakerel: “Me som le Abrahamoskero sluhas. 35O RAJ igen bares požehňinďa mire rajes, vašoda hino barvalo. Diňa les bakre the gurumňa, rup the somnakaj, sluhen the služken, ťaven the somaren. 36Sar sas miri rajeskeri romňi e Sara imar phuri, uľiľa lake muršoro a miro raj leske diňa savoro, so les hin. 37Miro raj man phandľa kala veraha: ‘Na leha mire čhaske romňa le čhajendar andral kadi phuv Kanaan. 38Ale dža andro kher mire dadeskero a an prekal miro čhavo romňa andral miri famelija.’ 39Paľis phučľom mire rajestar: ‘So te odi džuvľi na kamela te avel manca?’ 40Phenďa mange: ‘O RAJ, anglal kaste dživav pačivalones, bičhavela peskere aňjelos tuha, hoj tiro drom te el bachtalo a te anes mire čhaske romňa andral miri dadeskeri famelija. 41Kada hin ča jekh drom, prekal savo šaj aves premuklo mira veratar a oda avke: Sar džaha ke miri famelija a te on tuke la na dena.’ 42Sar avľom adadžives paš e chaňig, phenďom: ‘Ó, RAJEJA, o Del mire rajeskero le Abrahamoskero, mangav tut, de man bach andre oda, so džav te kerel! 43Dikh, som paš e chaňig. Sar avela e čhaj te cirdel o paňi, phenava lake: “De man te pijel sikra paňi andral o džbanos,” 44a te oj phenela: “Le, pi! Me dava the tire ťaven te pijel,” mi el oj odi romňi, sava peske o RAJ kidňa avri prekal miro rajeskero čhavo.’ 45Mek aňi oda na dophenďom a imar avelas e Rebeka le džbanoha pro phiko ke chaňig. Sar peske cirdňa o paňi, phenďom lake: ‘Mangav tut, de man te pijel paňi!’ 46Oj sigo iľa tele o džbanos pal o phiko a phenďa: ‘Le, pi! Dava the tire ťaven te pijel!’ 47Paľis latar phučľom: ‘Kaskeri sal tu čhaj?’ Oj odphenďa: ‘Miro dad hin o Betuel, o čhavo le Nachoriske the la Milkake.’ Paľis lake prithoďom andro nakh e angrusi the pro vasta o naramki. 48Banďiľom pro khoča anglo RAJ a lašaravas le RAJES, savo hin o Del miro rajeskero le Abrahamoskero, bo ľidžalas man pal o lačho drom ke famelija mire rajeskeri, hoj te anav lengera čha prekal leskero čhavo. 49Akana phenen, či kamen mire rajeske te presikavel o jileskeriben the e pačiv. Te na, ta phenen mange a visarava man pale.” 50O Laban the o Betuel odphende: “Te hin kada le RAJESTAR, so amen šaj phenas? 51Dikh, kade hiňi e Rebeka. Le la a dža! Mi ačhel romňi tire rajeskere čhaske, avke sar oda phenďa o RAJ.” 52Sar oda šunďa o sluhas le Abrahamoskero, banďiľa anglo RAJ dži pre phuv. 53Paľis iľa avri rupune a somnakune šperki the gada a diňa len la Rebekake. Diňa tiš o dragane dari lakere phrales the lakera da. 54Paľis o sluhas le muršenca, save sas leha, chanas the pijenas a ačhile ode te presovel. Sar tosara ušťile, o sluhas phenďa: “Muken man, mi džav pale ke miro raj.” 55Ale la Rebekakero phral the e daj leske phende: “Mi ačhel e Rebeka mek amenca ajse deš dživesa a paľis šaj džal.” 56O sluhas lenge odphenďa: “Ma zľikeren man, te imar o RAJ požehňinďa miro drom. Muken man, mi džav pale ke miro raj.” 57On leske odphende: “Vičinas la a šunaha, so oj phenela.” 58Vičinde la Rebeka a phučle latar: “Kames akana te džal het kale muršeha?” Oj odphenďa: “He, džava.”

59Akor mukle te džal peskera pheňa la Rebeka the la služka, savi la bararelas avri, the le Abrahamoskere sluhas peskere muršenca. 60Požehňinde la Rebeka a phende lake: “Pheňe amari, av daj le čhavenge ezera-ezerenge a tire potomki mi prelen o fori peskere ňeprijaťeľenge!” 61E Rebeka the o služki pes pririchtinde a gele te bešel pro ťavi, hoj te džan ole muršeha. Avke o sluhas iľa la Rebeka a džanas het.

O Izak peske lel la Rebeka

62O Izak avelas pale khatar e chaňig Beer-Lachaj-Roi a bešelas pre pušťa Negev. 63Ke račate, sar pes o Izak geľa te predžal pre maľa, obdikhľa pes a dikhľa, sar aven o ťavi. 64The e Rebeka dikhľa le Izak. Geľa tele pal e ťava 65a phučľa le sluhastar: “Ko hin oda murš, savo predžal prekal e maľa a savo avel ke amende?” O sluhas odphenďa: “Oda hin miro raj.” Akor oj iľa o khosno a garuďa o muj.

66Paľis o sluhas chudľa le Izakoske te vakerel pal savoro, so kerďa. 67Avke o Izak ľigenďa la Rebeka andro stanos la Sarakero peskera dakero a iľa peske la romňake. O Izak kamelas la Rebeka a arakhľa andre late o smirom pal o meriben peskera dakero.

25

Le Abrahamoskere aver čhave

1O Abraham peske iľa dujtona romňa, savi pes vičinelas Ketura. 2Oj les diňa čhaven le Zimran, Jokšan, Medan, Midijan, Jišbak the le Šuach. 3Le Jokšan sas duj čhave, o Šebah the o Dedan. Le Dedaniskere čhave sas o Aššurim, o Letušim the o Leummim. 4Le Midijanoskere čhave sas o Efah, o Efer, o Chanoch, o Abidas the o Eldaah. Savore kala sas la Keturakere čhave.

5O Abraham diňa savoro peskero barvaľipen le Izakoske. 6Ale le čhavenge, save les sas le romňenca-služobňičkenca, diňa dari, a mek sar dživelas, bičhaďa len het peskere čhastar le Izakostar andre phuv pro vichodos.

Le Abrahamoskero meriben

7-8O Abraham muľa andre šukar lačhe phuripnaskere berša, sar leske sas šel the eftavardeš the pandž (175) berš. Sas parumen a geľa paš peskere phure dada, save mule. 9Leskere čhave o Izak the o Izmael les parunde pašes paš o Mamre andre jaskiňa Machpela pre le Efronoskeri maľa. O Efron sas o čhavo le Chetitoskero le Cochariskero. 10Odi maľa cinďa o Abraham le Chetitanendar a ode sas parumen o Abraham paš peskeri romňi Sara. 11Pal o meriben le Abrahamoskero, o Del požehňinďa leskere čhas le Izak. O Izak bešelas paš e chaňig Beer-Lachaj-Roi.

Le Izmaeloskere čhave

12Kada hin o rodokmeňos le Izmaeloskero le Abrahamoskero čhaskero:

O Izmael sas čhavo le Abrahamoskero la Hagaratar, savi sas la Sarakeri služka andral o Egipt.

13Kala hine o nava le Izmaeloskere čhavengere pal o nava the kmeňi: Le Izmaeloskero ešebno (peršo) čhavo sas o Nebajot, paľis o Kedar, o Adbeel, o Mibsam 14o Mišmas, o Dumah, o Massas 15o Chadad, o Temas, o Jetur, o Nafiš the o Kedemah. 16Kala hine le Izmaeloskere čhave. On sas upral o dešuduj (12) kmeňi a pal lende dine o nava le gavenge the thanenge, kaj bešenas. 17Le Izmaeloske sas šel the tranda the efta (137) berš, sar muľa a geľa paš peskere phure dada, save mule. 18Leskere čhavengere čhave bešenas la Chavilatar dži ko Šur, pašes paš o Egipt, sar pes džal ke Asirija. Bešenas avri savore peskere phralendar pro vichodos.

O Ezav the o Jakob

19Kada hin o rodokmeňos le Abrahamoskero čhaskero le Izakoskero:

Le Abrahamoske uľiľa o Izak. 20Sar sas le Izakoske saranda (40) berš, iľa peske la Rebeka romňake. E Rebeka sas e čhaj le Aramejoskeri le Betueliskeri andral e phuv Paddan-Aram a sas pheň le Aramejoskeri le Labanoskeri.

21O Izak mangelas le RAJES vaš peskeri romňi, bo našťi la sas čhave. Avke o RAJ les šunďa avri a leskeri romňi e Rebeka ačhiľa khabňi. 22Sar o čhave andro per jekh avres ispidenas, phenďa: “Oda, so hin kada?” Vašoda pes geľa te phučel le RAJESTAR.

23O RAJ lake phenďa:

“Andre tute hin duj narodi,

ale kala duj narodi pes rozdžana.

Jekh lendar ela zoraleder sar oda dujto

a o terneder ela upral o phureder.”

24Sar avľa pre late o časos, uľile lake duj čhave. 25O ešebno, savo uľiľa, sas lole balengero a calo zabarardo sar kožuchos, avke dine leske nav Ezav. 26Paľis, sar uľiľa leskero phral, chudelas le Ezavoskeri peta, vašoda leske dine nav Jakob. Le Izakoske sas šovardeš (60) berš, sar uľile.

O Ezav bikenel peskero pravos

27O muršora barile avri a o Ezav sas baro lovcos, savo rado džalas avri pre maľa, ale o Jakob sas cicho murš, savo radeder ačhelas khere. 28O Izak kamelas radeder le Ezav, bo anelas leske te chal la džvirinatar, sava murdarelas, ale e Rebeka kamelas buter le Jakob.

29Jekh džives, sar o Jakob tavelas chaben, o Ezav avľa ke leste bokhalo pal e maľa 30a phenďa le Jakoboske: “Som bokhalo dži pro meriben! De man ole lole chabenestar!” Kavke chudľa o Ezav aver nav: Edom25,30 Oda hin Lolo..

31O Jakob phenďa: “Ale ešeb mange biken peskero pravos, so tut hin sar ešebne čhas!”

32“Mištes!” odphenďa o Ezav. “Se the avke maj merava! Pre soste mange hin kada pravos?”

33O Jakob leske phenďa: “Le akana angle ma vera.” Avke o Ezav iľa pre peste vera a bikenďa peskero pravos, so les sas sar ešebne čhas.

34O Jakob paľis diňa le Ezav maro the taďi šošovica. Ov chaľa a piľa. Paľis ušťiľa a geľa het. Kavke o Ezav na ľikerelas vaš ňisoske peskero pravos, so les sas sar ešebne čhas.

26

O Izak the o Abimelech

1Andre odi phuv avľa bokh, ale na ajsi, savi sas andro časos le Abrahamoskero. O Izak geľa te bešel andre phuv Gerar ko Filišťiniko kraľis Abimelech. 2O RAJ pes leske sikaďa a phenďa: “Ma dža andro Egipt. Ačh andre odi phuv, pal savi tuke phenava. 3Beš ode sar cudzincos a me avava tuha a požehňinava tut. Tuke the tire čhavengere čhavenge dava savore kala phuva. Kavke doľikerava e vera, saveha man phandľom tire dadeha le Abrahamoha: 4‘Kerava tire potomken ajci but sar ňeboskere čercheňa a dava lenge savore kala phuva. Prekal tire čhave ena savore narodi pre phuv požehňimen.’ 5Bo o Abraham man šunelas a doľikerelas savore mire prikazaňja a zakoni, so leske phenďom a diňom avri.” 6Avke o Izak ačhiľa te dživel andro foros Gerar.

7Sar o murša odarik phučenas pal leskeri romňi, phenďa: “Oj hiňi miri pheň.” Ov daralas te phenel, hoj leske hiňi romňi, bo andre peste gondoľinelas: “Kala murša adarik man šaj murdaren, bo e Rebeka hiňi igen šukar.”

8Sar imar ode dživelas buter časos, jekhvar o Filišťiniko kraľis o Abimelech dikhľa avri prekal e oblaka, sar pes chudenas o Izak la Rebekaha. 9Avke o Abimelech vičinďa peske le Izak a phenďa leske: “Oj mušinel te el tiri romňi! Soske mange phenďal, hoj hiňi tiri pheň?”

O Izak odphenďa: “Phenďom oda vašoda, hoj te na avav murdardo vaš late.”

10“So tu amenge kerďal?” phenďa o Abimelech. “Imar ča sikra chibaľinelas a varesavo murš pašľiľahas tira romňaha. Kaleha amen anďalas andro baro binos!” 11Avke o Abimelech phenďa savore manušenge: “Te kerela vareko vareso kale muršeske the leskera romňake, oda čačes mušinela te merel!”

O vesekedišagi vaš o chaňiga

12O Izak chudľa andre odi phuv te sadzinel a andre oda berš o uľipen sas šelvar buter sar oda, so sadzinďa, bo o RAJ les požehňinďa. 13Leskero barvaľipen mek buter barolas a ačhiľa lestar igen barvalo murš. 14Sas les but stadi bakre the gurumňa, the igen but sluhi. Vašoda les o Filišťinci našťi avri ačhenas. 15Avke o Filišťinci začhide la pošaha savore chaňiga, so kopaľinde avri o sluhi, sar mek dživelas le Izakoskero dad o Abraham.

16Akor o Abimelech phenďa le Izakoske: “Dža het amendar, bo sal zoraleder sar amen!”

17Avke o Izak odarik geľa het andre Gerariko dolina, kaj pes paľis rozthoďa a ačhiľa ode te bešel. 18O Izak pale kopaľinďa avri o chaňiga peskere dadeskere, so o Filišťinci začhide pal o meriben le Abrahamoskero, a diňa lenge ola nava, so lenge diňa leskero dad.

19Sar le Izakoskere sluhi kopaľinenas andre Gerariko phuv, arakhle chaňig lačhe paňeha. 20Ale o Gerarike pasťjera pes vesekedinenas le Izakoskere pasťjerenca a vakerenas: “Oda hin amaro paňi!” Vašoda pes odi chaňig vičinel Esek, so hin Vesekedišagos, bo pes lenca vesekedinenas. 21Avke kopaľinde avri dujto chaňig, ale the vaš odi pes vesekedinenas, vašoda dine lake nav Sitna26,21 Oda hin: Te džal jekh pre aver.. 22Sar o Izak odarik odgeľa, kopaľinďa aver chaňig, vaš savi pes imar na vesekedinenas, a diňa lake nav Rechobot26,22 Oda hin: Bareder Than. Phenďa: “Akana amen o RAJ diňa than, kaj amendar šaj el buter.”

23Odarik o Izak geľa te bešel andre Beer-Šeba. 24Ode o RAJ pes leske sikaďa rači a phenďa: “Me som Del tire dadeskero le Abrahamoskero. Ma dara tut, bo me som tuha! Prekal miro služobňikos Abraham tut požehňinava a tire potomki ena furt buter.” 25O Izak ode ačhaďa o oltaris a lašarelas le RAJES. Paľis peske rozthoďa o stanos a leskere sluhi ode kopaľinde avri aver chaňig.

E zmluva maškar o Izak the Abimelech

26O Abimelech avľa andral o Gerar peskere goďaver muršeha le Achuzzatoha the le Picholoha, savo sas o veľiťeľis le slugaďenge, hoj te dikhen le Izak. 27Akor lenge o Izak phenďa: “Soske avľan ke ma, te man našťi avri ačhenas a tradňan man het pestar?”

28Odphende leske: “Amen dikhas, hoj čačes tuha hin o RAJ, a vašoda peske phenďam, hoj majinďamas peha te phandel bari vera, amen tuha a tu amenca, 29hoj amenge na kereha ňič nalačho, avke sar aňi amen tuke na kerďam ňič nalačho. Se presikavahas tuke ča o lačho a mukľam tut te džal andro smirom. Akana pre tu dičhol, hoj sal le RAJESTAR požehňimen.”

30Paľis o Izak lenge kerďa hoscina a on chale a pile. 31Tosara ušťile a phandle peha vera. Avke len o Izak mukľa, hoj te džan andro smirom.

32Mek oda džives avle le Izakoskere sluhi a phende leske pal e chaňig, so kopaľinde avri: “Arakhľam paňi!” 33O Izak diňa ole paňeske nav Šibea, so hin “e Vera”. Vašoda pes dži akana vičinel oda foros Beer-Šeba.

O romňa le Ezavoskere

34Sar sas le Ezavoske saranda (40) berš, iľa peske romňa la Judita, la čha le Chetitoskere le Beerihoskera, the la Basemat, la čha le Chetitoskere Elonoskera. 35On kerenas ča pharipen le Izakoske the la Rebekake.

27

O Jakob čorel le Ezavoske o požehnaňje

1Sar o Izak sphuriľa a pro jakha na birinelas te dikhel, vičinďa ke peste peskere phuredere čhas le Ezav a phenďa: “Čhavo miro!” Ov leske odphenďa: “Kade som.” 2Prevakerďa ke leste: “Dikh, som imar phuro a na džanav, kana šaj merav. 3Le tire veci pro lovos, o tulcos27,3 Oda hin o gonoro le šipenca. le lukoha. Dža pre maľa a chude mange vareso. 4Olestar mange ker chaben. Se džanes, so rado chav. An mange oda, hoj te chav, a požehňinava tut sigeder, sar merava.”

5Sar o Izak vakerelas le Ezavoha, e Rebeka oda sa šunďa. Soča o Ezav odgeľa pre maľa, hoj vareso te murdarel a te anel, 6e Rebeka phenďa le Jakoboske: “Šunďom sar tiro dad phenďa tire phraleske le Ezavoske: 7‘An mange olestar, so chudľal, a ker mange oda chaben, so me rado chav. Sar dochava, požehňinava tut anglo RAJ mek sigeder, sar merava.’ 8Vašoda čhavo miro, šun man andre savoreste, so tuke phenava! 9Dža ko stados a an mange odarik duje šukare kozicen. Tire dadeske kerava lendar lačho chaben, so rado chal. 10Paľis oda ľidžaha le dadeske, hoj te chal a te požehňinel tut sigeder, sar merela.” 11Ale o Jakob phenďa peskera dake la Rebekake: “Miro phral o Ezav hino zabarardo, ale me na som. 12So te o dad pes mandar kamela te chudel? Paľis gondoľinela peske pal ma, hoj leha kamav avri te thovel. Kaleha anava pre ma o prekošiben a na o požehnaňje.” 13Ale e daj leske odphenďa: “Čhavo miro, oda prekošiben mi perel pre ma! Ča šun man, dža a an mange len.”

14Avke ov geľa, anďa len peskera dake a oj kerďa o lačho chaben, so rado chalas leskero dad. 15Paľis e Rebeka iľa o gada le phuredere čhastar le Ezavostar, ola nekfeder, so sas ke late, a urďa len le ternedere čhaske le Jakoboske. 16Le cipenca pal o kozici leske učharďa o vasta the e meň. 17Oda chaben, so rado chalas, the o maro, so pekľa, thoďa peskere čhaske le Jakoboske andro vast. 18Sar geľa ko dad, phenďa: “Dado miro!” Ov odphenďa: “Kade som. Ko sal tu, čhavo miro?” 19O Jakob phenďa peskere dadeske: “Me som o Ezav, tiro ešebno (peršo). Kerďom avke, sar mange phenďal. Mangav tut, hazde tut. Beš a cha olestar, so me chudľom. Avke šaj man požehňines.” 20Ale o Izak le čhaske phenďa: “Sar šaj avke sig vareso arakhľal, čhavo miro?” Ov odphenďa: “O RAJ, tiro Del, mange diňa, hoj te arakhav.” 21O Izak phenďa le Jakoboske: “Av pašes, čhavo miro. Mi chudav man tutar. Sal tu čačes miro čhavo, o Ezav, abo na?” 22O Jakob geľa paš peskero dad ko Izak, savo pes lestar chudľa a phenďa: “O hangos hin le Jakoboskero, ale o vasta hine le Ezavoskere.” 23Na sprindžarďa les, bo leskere vasta sas zabararde sar o vasta leskere phraleskere le Ezavoskere. O Izak les požehňinďa 24a phučľa lestar: “Tu sal čačes miro čhavo o Ezav?” Ov odphenďa: “Som.” 25Avke leske o Izak phenďa: “Pode mange olestar, so chudľal, hoj te chav, čhavo miro, hoj tut te požehňinav.” Diňa leske o chaben a chalas. Anďa leske the mol a piľa. 26O dad leske paľis phenďa: “Av ke ma, čhavo miro, čumide man!” 27Ov geľa a čumidľa les. Sar zašunďa e saga leskere gadendar, požehňinďa les a phenďa:

“Dikh, e saga mire čhaskeri

hiňi sar e saga la maľakeri,

so požehňinďa o RAJ.

28Mi del tut o Del la ňeboskera rosatar

a le phuvakere barvaľipnastar,

the pherdo zrnos the mol!

29Mi služinen tuke o narodi

a mi banďon anglal tu o kmeňi!

Av raj upral peskere phrala

a mi banďon anglal tu o čhave tira dakere!

Mi el prekošlo oda, ko tut prekošela,

a mi el požehňimen oda, ko tut žehňinela!”

30Soča o Izak požehňinďa le Jakob a ov odgeľa peskere dadestar, avelas pal o lovos leskero phral o Ezav. 31Ov tiš taďa chaben, so rado chalas leskero dad, anďa leske a phenďa: “Dado miro, ušťi a cha olestar, so tuke kerďom, avke man šaj požehňines.” 32Leskero dad o Izak lestar phučľa: “Ko sal?” Ov odphenďa: “Me som tiro ešebno čhavo, o Ezav.” 33O Izak igen predaranďiľa a phučľa: “Akor ko sas oda, ko murdarďa la džvirina a anďa mange la? Chaľom la imar sigeder, sar tu avľal. Požehňinďom les a ela požehňimen pro furt.” 34Sar šunďa kada o Ezav, zorales vriskinďa a rovibnaha les igen mangelas: “Dado miro, de the man tiro požehnaňje!” 35O Izak phenďa: “Tiro phral manca thoďa avri a čorďa tuke o požehnaňje.” 36O Ezav odphenďa: “Se na chudľa ča avke kada nav Jakob. Imar dujtovar manca thoďa avri. Angloda mange iľa o pravos sar ešebne čhas a akana mange čorďa the o požehnaňje.” A mek phučľa: “Prekal ma tut nane imar ňisavo požehnaňje?” 37O Izak leske phenďa: “Dikh, čhavo miro, me lestar imar kerďom rajes upral tu a savore leskere phralen leske diňom vaš o sluhi. Diňom les zrnos the mol. Prekal tu imar našťi ňič kerav, čhavo miro!” 38O Ezav phenďa le dadeske: “Dado, hin tut ča jekh požehnaňje? Joj, dado, mangav tut, požehňin the man!” a zorales zarunďa. 39Leskero dad o Izak leske odphenďa: “Dživeha dur le phuvakere barvaľipnastar the le ňeboskere brišindestar, so perel pre phuv. 40Dživeha olestar, so murdareha la šabľaha, a aveha sluhas tire phraleske. Ča te pes leske ačhaveha andre, aveha premuklo.”

O Jakob denašel andre aver phuv

41Akor o Ezav našťi avri ačhelas le Jakob vaš o požehnaňje, so les diňa o dad. O Ezav peske phenďa: “Sar merela miro dad, akor murdarava mire phrales le Jakob.”

42Sar pes e Rebeka došunďa, so phenďa o Ezav, diňa peske te vičinel le čhas le Jakob a phenďa leske: “Tiro phral tut kamel te murdarel. 43Akana, čhavo miro, šun man! Denaš ke miro phral ko Laban andro Charan. 44Ačh ke leste, medik na preačhela e choľi tire phraleskeri. 45Sar e choľi tire phraleskeri preačhela a bisterela pre oda, so leske kerďal, bičhavava vaš tu, hoj tut te len odarik. Soske tumen te našavel sodujen andre jekh džives?”

46E Rebeka paľis phenďa le Izakoske: “Džungľiľa pes mange o dživipen maškar o Chetitanki. Te peske the o Jakob lela romňa le Chetitanendar andral kadi phuv, ela mange feder te merel!”

28

O romňa prekal o Izakoskere čhave

1O Izak peske vičinďa le Jakob a požehňinda les. Phenďa leske: “Ma le tuke romňa andral o Kanaan. 2Dža andre phuv Paddan-Aram, andro kher le Betueliskero, ko dad tira dakero. Ode tuke le avri romňa le Labanoskere čhajendar, la dakere phralestar. 3O Nekzoraleder Del tut mi požehňinel. Mi del tut but čhaven a tire čhavendar mi en but narodi. 4Mi del le Abrahamoskero požehnaňje tuke the tire čhavengere čhavenge, hoj e phuv, kaj sal cudzincos a so diňa o Del le Abrahamoske, te el tiri.” 5Paľis o Izak bičhaďa le Jakob, hoj te džal andre phuv Paddan-Aram. Avke džalas ko Laban, savo sas o čhavo le Aramejoskero le Betueliskero a o phral la Rebekakero, savi sas e daj le Jakoboskeri the le Ezavoskeri.

6O Ezav dikhľa, sar o Izak le Jakob požehňinďa a bičhaďa andro Paddan-Aram, hoj odarik peske te lel romňa. Ov šunďa, hoj leske phenďa, sar les požehňinďa: “Ma le tuke romňa andral o Kanaan,” 7a dikhľa, hoj o Jakob šunďa le dades the la da a geľa andro Paddan-Aram. 8Sar o Ezav avľa pre oda, hoj leskere dadeske le Izakoske nane pre dzeka o Kanaančanki, 9geľa ko Izmael a iľa peske mek avra romňa la Machalata. Oj sas e čhaj le Abrahamoskere čhaske le Izmaeloske a e pheň le Nebajotoske.

Le Jakoboskero suno

10O Jakob odgeľa andral e Beer-Šeba a geľa andro Charan. 11Sar dogeľa pro sentno than, ode presuča, bo imar o kham zageľa. Iľa jekh le barendar, pašľiľa peske a thoďa les tel o šero. 12Andro suno dikhľa garadiči (ganki), so dochudenas la phuvatar dži ko ňebos, a le Devleskere aňjela pal lende phirenas upre the tele. 13Upral leste o RAJ ačhelas a phenďa: “Me som o RAJ, o Del tire dadeskero le Abrahamoskero the o Del le Izakoskero. E phuv, pre savi pašľos, dava tuke the tire čhavengere čhavenge. 14Tire potomki ena ajci sar o prachos pre phuv a lena furt buter phuva pro zapados, pro vichodos, pro severos the pro juhos. Andre tute the prekal tire čhavengere čhave ena požehňimen savore narodi pre phuv. 15Me som tuha a všadzik, kaj ča džaha, na domukava, hoj pes tuke vareso te ačhel, a anava tut pale andre kadi phuv. Na omukava tut, medik na kerava pal o lav, so tut diňom.”

16Sar pes o Jakob prekerďa andral o soviben, phenďa: “O RAJ čačes hin pre kada than, ale me olestar na džanavas!” 17Daralas pes a phenďa: “Savi bari dar avel kale thanestar! Nane oda ňič aver sar o kher le Devleskero. Mušinel oda te el e ňeboskeri brana.”

18O Jakob sig tosara ušťiľa, iľa o bar, so leske sas tel o šero. Ačhaďa les sar sentno slupos a upral pro bar čhorelas avri o olejos. 19Ole thaneske diňa nav Betel. Angloda pes oda than vičinelas Luz.

20Akor o Jakob diňa vera le RAJES: “Te aveha manca, Devla, a te man chraňineha pro drom, pre savo man mukava, te man deha maro the gada, 21a bachtales man visarava pale andro kher mire dadeskero, akor tu, RAJEJA, aveha čačes miro Del. 22Pre kada than, kaj ačhaďom kada bar, tut o manuša lašarena. Savorestar, so man deha, me dava tuke pale o dešto kotor.”

29

O Jakob avel ko Laban

1Paľis o Jakob džalas dureder le dromeha a avľa andre phuv pro vichodos. 2Jekhvareste dikhľa pre maľa chaňig, paš savi pašľonas trin bakrengere stadi, bo latar denas te pijel le bakren. O bar pre chaňig sas igen baro. 3Sar tradle ode savore stadi, ile tele o bar pal e chaňig a dine te pijel le bakren. Paľis o bar thode pale pre chaňig.

4O Jakob ke lende prevakerďa: “Khatar san phralale?”

“Amen sam andral e phuv Charan,” odphende.

5“Prindžaren le Nachoriskere čhas le Laban?” phučľa lendar o Jakob.

“Prindžaras les,” odphende leske.

6Paľis lendar phučľa: “Sar leske hin?”

Odphende: “Mištes leske. Dikh, leskeri čhaj e Rachel akana avel le bakrenca.”

7O Jakob phenďa: “Hin dur ke rat a nane mek časos te tradel le staden pre jekh than. Den te pijel le bakren a džan len te pasinel.”

8“Našťi,” odphende leske, “medik na stradaha savore stadi pre jekh than. Paľis laha tele o bar pal e chaňig a daha te pijel le bakren.”

9Androda, sar lenca vakerelas, avelas e Rachel le dadeskere bakrenca, bo oj pasinelas le bakren. 10Sar o Jakob dikhľa la Rachel le Labanoskere bakrenca, geľa te odlel tele o bar pal e chaňig a diňa te pijel peskere bačiskere bakren. 11Paľis o Jakob čumidľa la Rachel a zorales zarunďa. 12O Jakob phenďa la Rachelake: “Me som tiri famelija. Miri daj e Rebeka hiňi pheň tire dadeske.” Oj denašelas oda te phenel peskere dadeske.

13Sar o Laban šunďa, hoj avľa o Jakob, o čhavo leskera pheňakero, denašelas anglal leste a obchudľa les. Čumidľa les a ľigenďa les andre peskero kher. Sar o Jakob leske rozvakerďa savoro, so pes ačhiľa, 14o Laban leske phenďa: “Tu sal čačes jekh rat amenca.” Avke o Jakob ačhiľa ke leste calo čhon.

Le Jakoboskere romňija

15Paľis o Laban phenďa le Jakoboske: “So? Ča vaš oda, hoj sal mange famelija, kereha prekal ma ča avke buči? Phen mange, so majinel te el tiro počiňiben (odmena)?” 16Le Laban sas duj čhaja. E phureder sas e Leja a e terneder e Rachel. 17La Leja sas šukar29,17 Abo: slabe jakha, ale e Rachel sas latar šukareder.

18Le Jakoboske sas e Rachel buter pre dzeka, vašoda phenďa le Labanoske: “Vaš tiri terneder čhaj kerava prekal tu efta berš buči.”

19“Mištes,” odphenďa o Laban, “ela feder, te la dava tuke sar avre muršeske; ačh kade!” 20Avke o Jakob kerelas buči vaš e Rachel efta berš, ale leske oda dičholas sar ča vajkeci dživesa, bo igen la kamelas.

21Paľis o Jakob phenďa le Labanoske: “De mange mira romňa, imar avľa o časos, hoj te džav ke late.”

22Avke o Laban vičinďa savore manušen odarik a kerďa hoscina. 23Ale rači iľa peskera avra čha la Leja, anďa la ko Jakob a ov laha pašľiľa. 24O Laban diňa la Lejake la Zilpa, hoj te el lakeri služka.

25Sar tosara o Jakob dikhľa, hoj oda sas e Leja, phenďa le Labanoske: “S’oda tu mange kerďal? Či na keravas prekal tu buči vaš e Rachel? Soske manca thoďal avri?”

26O Laban phenďa: “Andre amari phuv nane avke, hoj e terneder sigeder džal romeste a paľis e phureder. 27Užar, medik na predžala kada bijavutno kurko la Lejaha. Avke tuke šaj les the la Rachel, te vaš late kereha buči prekal ma mek aver efta berš.”

28O Jakob kerďa avke a užarďa, medik na pregeľa o bijavutno kurko. Paľis leske o Laban diňa peskera čha la Rachel romňake. 29O Laban diňa la Rachelake peskera služka la Bilha. 30Avke o Jakob pašľiľa the la Rachelaha. Kamelas la buter sar la Leja a kerelas prekal o Laban mek aver efta berš.

Le Jakoboskere ešebne čhave

31Sar o RAJ dikhľa, hoj o Jakob na kamelas la Leja, phundraďa andre late o dživipen, ale la Rachel našťi uľa čhave. 32E Leja ačhiľa khabňi, uľiľa lake čhavoro a diňa leske nav Ruben29,32 Ruben hin: “Dikhen, muršoro.”, bo oj phenďa: “O RAJ dikhľa pre miro pharipen. Akana man imar miro rom kamela.”

33Pale ačhiľa khabňi, a sar lake uľiľa čhavoro, phenďa: “O RAJ šunďa, hoj o rom man na kamel, vašoda mange diňa the kale čhavores.” A diňa leske nav Šimeon29,33 Šimeon hin: “Ov šunel.” .

34Ačhiľa pale khabňi, uľiľa lake aver čhavoro a phenďa: “Akana imar miro rom pes ľikerela paš mande, bo diňom les trine čhaven.” Vašoda leske diňa nav Levi29,34 Levi hin: “Te phandel jekhetane.” .

35Paľis pale ačhiľa khabňi, uľiľa lake čhavoro a phenďa: “Akana imar lašarava le RAJES.” A diňa leske nav Juda29,35 Juda hin: “Te lašarel.” . Paľis la preačhiľa te el čhave.

30

E Rachel la Lejaha pre peste džan

1Sar e Rachel sprindžarďa, hoj la našťi en čhave, imar našťi avri ačhelas peskera pheňa. Phenďa le Jakoboske: “De man čhave! Te na, ta merava!”

2O Jakob sas pre Rachel choľamen a vriskinďa: “So? Me som o Del, savo ľikerel tiro dživipen, hoj te na ačhes khabňi?”

3Oj odphenďa: “Kade hiňi miri služka e Bilha, dža ke late a mi uľol mange prekal late čhave. Avke the man ena čhave.”

4Avke diňa leske peskera služka la Bilha vaš e romňi a o Jakob geľa ke late. 5E Bilha ačhiľa khabňi a diňa le Jakob čhavores. 6Akor e Rachel phenďa: “O Del diňa mange o čačipen, šunďa miro hangos a diňa man čhas.” Vašoda leske diňa nav Dan30,6 Dan hin: “Ov rozsudzinďa vaš ma.”.

7La Rachelakeri služka e Bilha ačhiľa pale khabňi a le Jakob diňa dujte čhavores. 8Akor e Rachel phenďa: “Maravas man zoraha mira pheňaha a ňerinďom (zviťazinďom) upral late.” Vašoda leske diňa nav Naftali30,8 Naftali hin: “Te pes marel.”.

9Sar e Leja sprindžarďa, hoj la imar našťi en čhave, diňa le Jakoboske peskera služka la Zilpa vaš e romňi. 10The e Zilpa diňa le Jakob čhavores. 11Akor e Leja phenďa: “Savi man hin bach!” Vašoda leske diňa nav Gad30,11 Gad hin: “O bachtaľipen.”.

12Paľis e Zilpa diňa le Jakob dujte čhavores. 13E Leja androda phenďa: “Savi bachtaľi som! Akana man o džuvľa vičinena bachtaľi!” Vašoda leske diňa nav Ašer30,13 Ašer hin: “O radišagos.”.

14Jekhvar, sar pes skidelas upre e pšeňica, o Ruben džalas pre maľa. Arakhľa ode mandragoskere rastlini30,14 Pačanas, hoj o mandragori le džuvľenge pomožinen te ačhen khabne. a diňa len peskera dake la Lejake. E Rachel phenďa la Lejake: “De man ola mandragori, so tuke anďa tiro čhavo.”

15Oj lake odphenďa: “Nane tuke dos, hoj mange iľal mire romes? Kames te lel the o mandragori mire čhastar?”

E Rachel lake phenďa: “Akor vaš o mandragori, so anďa tiro čhavo, mi pašľol kadi rat o Jakob tuha.”

16Sar o Jakob pes ke račate visarelas khere pal e maľa, e Leja geľa angle leste a phenďa: “Av ke mande, bo me vaš tu počinďom kadi rat mire čhaskere mandragorenca.” Avke pašľolas odi rat laha.

17O Del šunďa avri la Leja. Oj ačhiľa khabňi a diňa le Jakob pandžtone muršores. 18Akor e Leja phenďa: “O Del man požehňinďa vaš oda, hoj diňom mire romeske peskera služka.” Avke leske diňa nav Jissachar30,18 Jissachar hin: “O počiňiben.”.

19E Leja pale ačhiľa khabňi a diňa le Jakob šovtone čhavores. 20Akor e Leja phenďa: “O Del man diňa lačho daros. Akana imar miro rom ačhela paš ma. Diňom les šov muršora.” Vašoda leske diňa nav Zebulun30,20 Zebulun hin: “O pačiv.”. 21Paľis lake uľiľa čhajori a diňa lake nav Dina.

22Akor peske o Del leperďa pre Rachel, šunďa la avri a phundraďa andre late o dživipen. 23Ačhiľa khabňi a uľiľa lake čhavoro. Paľis phenďa: “O Del mandar iľa e ladž.” 24Diňa leske nav Jozef30,24 Jozef hin: “Mi pridel.” a phenďa: “Te mange o RAJ pridiňahas mek dujte čhavores!”

O Jakob the o Laban

25Sar la Rachelake uľiľa o Jozef, phenďa o Jakob le Labanoske: “Muk man, kamav man te visarel pale khere andre miri phuv. 26De mange mire romňijen the mire čhaven, vaš save tuke keravas buči, hoj imar te džav het. Se tu korkoro džanes, keci buči keravas prekal tu.”

27Ale o Laban leske phenďa: “Av ke ma lačhejileskero, mangav tut, ma dža mek ňikhaj! Mire devlora mange sikade, sar o RAJ man prekal tu požehňinel. 28Phen mange, savo počiňiben (odmena) kames.”

29O Jakob leske phenďa: “Se tu džanes mištes, so keravas prekal tu a sar sas mištes tire stadenge, kanastar somas paš lende. 30Angloda, sar avľom, sas tut frima a akana tut hin igen but. Všadzik, kaj džavas, tut o RAJ požehňinelas. Me mušinav imar te dikhel the pre miri famelija.”

31O Laban lestar phučľa: “Sar tuke majinav te počinel?”

“Ňič man ma de,” odphenďa o Jakob. “Ča ker oda jekh, so tuke phenav, avke me dureder pasinava tire bakren. 32Adadžives man predžava maškar savore tire stadi. Domuk mange, hoj te odlav lendar savoren, pre save hin fleki the bodki. Savore kale bakre the o kozi, pre save hin fleki the bodki, ena miro počiňiben. 33Pal kada džaneha, či som čačipnaskero vaj na: Sar aveha te dikhel pre miro počiňiben a dikheha, hoj maškar o stadi hine o kozi, pre save nane fleki abo bodki, abo bakrore, save nane kale, akor šaj phenes, hoj len čorďom tutar.”

34“Mištes,” phenďa o Laban. “Mi el avke, sar phenes.” 35Oda džives o Laban odľiľa le capen the le kozen, pre save sas fleki the bodki, the savoren, pre save sas vareso parno. Odľiľa the savore kale bakren a diňa len peskere čhavenge andro vasta, 36hoj te džan le Jakobostar het pre ajci drom, keci šaj te predžal tel o trin džives. O Jakob ode ačhiľa te merkinel pre leskere aver stadi.

37Avke peske o Jakob skidňa zelena konara le topoľistar, la mandlatar the le plataňostar. Cirdňa e cipa pal lende tele, hoj te ačhel pre lende parne pasiki. 38A kala konara thoďa andro žľabi, hoj o stadi len te dikhen, sar džana te pijel. Bo ode pes parinenas. 39A ačhelas pes oda, hoj sar pes o bakre the o kozi parinenas angle ola konara, uľonas lenge bakrora, pre save sas pasiki, fleki the bodki. 40O Jakob odľiľa ole bakroren le Labanoskere stadostar. Sar o bakre pes parinenas, ačhaďa len avke, hoj te dikhen pro Labanoskere kale bakre the pre ola, pre save sas fleki, hoj lenge te uľon flekimen the bodkimen bakrore. Avke peske kerďa bareder stados a odľiľa len le Labanoskere stadostar. 41Sar pes o zoraleder bakre parinenas, o Jakob thovelas o konara andro žľabos, hoj pes anglal lende te parinen. 42Ale sar sas o bakre slabe, na thovelas o konara anglal lende. Aleha o Laban chudľa o slabe bakre a o Jakob o zorale. 43Avke o Jakob ačhiľa igen barvalo. Sas les but bakre, kozi, služki the sluhi, ťavi the somara.

31

O Jakob denašel le Labanostar

1O Jakob šunďa, sar o čhave le Labanoskere peske vakerenas: “O Jakob iľa savoro, so sas amare dadeskero. Savoro peskero barvaľipen dochudľa amare dadestar.” 2A o Jakob dikhľa, hoj o Laban imar na sas ke leste ajso lačho, sar sas.

3Akor o RAJ phenďa le Jakoboske: “Dža pale ke tiri famelija andre phuv tire dadengeri. Me avava tuha.”

4Sar o Jakob pasinelas o stados pre maľa, diňa peske te vičinel la Rachel the la Leja 5a phenďa lenge: “Tumaro dad imar nane ke ma ajso lačho, sar sas, ale o Del mire dadeskero sas manca. 6Se korkore džanen, sar caľa mira zoraha keravas buči prekal tumaro dad. 7Ale ov thoďa manca avri! Dešvar mange čerinďa o počiňiben (odmena), ale o Del na domukľa, hoj vareso nalačho mange te kerel. 8Sar tumaro dad phenďa: ‘O flekimen ena tiro počiňiben,’ avke savore bakrenge uľonas (narodzinenas pes) flekimen bakrore. A sar phenďa: ‘O pasikimen chudeha vaš o počiňiben,’ avke le bakrenge uľonas pasikimen bakrore. 9Kavke o Del odľiľa o stados tumare dadestar a diňa les mange.

10Sar avľa o časos le stadoske, hoj pes te parinen, džalas mange suno a dikhľom, hoj o samci, save chučenas pro samici, sas flekimen, pasikimen the bodkimen. 11O aňjelos le Devleskero ke ma andro suno prevakerďa: ‘Jakob!’ Me leske odphenďom: ‘Kade som!’ 12O aňjelos phenďa: ‘Dikh, hoj savore samci, save pes parinen le samicenca, hine pasikimen, flekimen the bodkimen. Ačhiľa pes oda, bo dikhľom savoro, so tuha kerďa o Laban. 13Me som o Del, savo pes tuke sikaďa paš o Betel, kaj pomakhľal le olejoha o baruno slupos a phandľal manca e vera. Akana dža avri andral kadi phuv pale andre tiri phuv, kaj tu uľiľal.’ ”

14E Rachel the e Leja phende le Jakoboske: “Amen džanas, hoj imar nane ňič, so šaj chudas le dadeskere barvaľipnastar. 15Kerďa amenca avke, sar te aňi leskere na uľamas! Se amen bikenďa a rozkerďa sa, so zarodňa! 16Savoro barvaľipen, so o Del odľiľa amare dadestar, hin amaro the amare čhavengero. Vašoda ker sa avke, sar tuke phenďa o Del!”

17Akor o Jakob ušťiľa, thoďa te bešel pro ťavi peskere čhaven the le romňen 18a iľa peha savore peskere stadi the savoro barvaľipen, so peske dochudľa andro Paddan-Aram, hoj te džal ke peskero dad ko Izak andre phuv Kanaan.

19Sar o Laban džalas te strihinel le bakren, e Rachel čorďa peskere dadeske le kherutune devloren. 20O Jakob thoďa avri le Aramejoha le Labanoha, bo leske aňi na phenďa, hoj džal lestar het. 21Avke o Jakob iľa peha savoro, so sas leskero, a denašľa het. Paloda, sar pregeľa o paňi Eufrat, džalas ko brehi andro Gilead.

O Laban džal pal o Jakob

22Pal o trin dživesa phende avri le Labanoske, hoj o Jakob denašľa het. 23Avke iľa peha peskere pašutnen a džalas pal leste efta džives, medik les na dochudľa dži paš o brehi andro Gilead. 24Ale rači avľa o Del andro suno ko Laban a phenďa leske: “Rozgondoľin tuke, sar vakereha le Jakoboha, hoj leha te na vakeres namištes!”

25O Laban dochudľa le Jakob akor, sar rozthovelas o stanos. Avke the o Laban rozthoďa o stani peskere pašutnenca pro brehi andro Gilead. 26O Laban phenďa le Jakoboske: “So tu kerďal? Thoďal manca avri! Mire čhajen čorďal sar varesave zaile manušen! 27Soske mandar počoral denašľal a thoďal manca avri? Šaj tut ľigenďom avri radišagoha the le giľavipnaha, le bubnenca the citarenca. 28Na domukľal mange aňi, hoj te čumidav mire čhajen the lengere čhaven. Ľikerďal tut sar nagoďaver manuš! 29Hin man zor te kerel tumenge namištes, ale o Del tumare dadeskero mange idž phenďa: ‘Rozgondoľin tuke, sar vakereha le Jakoboha, hoj leha te na vakeres namištes!’ 30Te imar avke kamehas te džal pale ke tiro dad, soske mange čorďal mire kherutune devloren?”

31O Jakob le Labanoske odphenďa: “Bo daravas man a gondoľinďom mange, hoj mandar leha zoraha peskere čhajen. 32Ale ke kaste arakheha tire devloren, oda mi merel! Angle amare phrala predikh savoro, so man hin, a le tuke pale oda, so hin tiro.” O Jakob na džanelas olestar, hoj len čorďa e Rachel.

33O Laban geľa andro Jakoboskero stanos, paľis andre Lejakero a the andro stanos le duje služkengero, ale ňič na arakhľa. Sar avľa avri andral Lejakero stanos, geľa andre Rachelakero. 34Ale oj le kherutune devloren garuďa andre ťavakero sedlos a bešľa pre oda. O Laban predikhľa calo stanos, ale na arakhľa ňič.

35E Rachel phenďa le dadeske: “Ma av choľamen pre ma, rajeja miro, ale našťi anglal tu uščav, bo som andre ola dživesa, so aven pre dojekh džuvľi.” O Laban rodelas, ale le devloren na arakhľa.

36Akor o Jakob choľisaľiľa a phenďa le Labanoske: “So tuke kerďom ajso nalačho? Soha tut dukhaďom, hoj pre mande avke džas? 37Te chudľal imar te prerodel mire veci, arakhľal vareso, so hin tiro? Thov oda kade anglal mire the tire phrala a on mi phenen, kaskero hino o čačipen! 38Keravas prekal tu biš (20) berš buči. Šoha (ňikda) tire bakrendar the le kozendar na uľonas mule. Me šoha na chavas tire bakrendar andral o stados, 39a sar len murdarelas o dzivo džviros, me korkoro oda lavas pre mande. Te merelas vareso rači abo dživese, furt oda mandar mangehas pale. 40O kham man labarelas prekal o džives a prekal e rat fadžinavas – na sas man aňi soviben. 41Kavke keravas prekal tu biš (20) berš buči. Dešuštar (14) berš vaš soduj čhaja a šov berš vaš peskere stadi, ale dešvar mange čerinehas miro počiňiben. 42Te na uľahas manca o Del mire dadengero, o Del le Abrahamoskero, saves o Izak lašarelas, akor čačes tu man na diňalas ňič. Ale o Del dikhľa miro pharipen, sar phares keravas prekal tu buči, a vašoda tuke o Del rači phenďa pre goďi.”

43O Laban leske odphenďa: “Kala čhaja hine mire čhaja, kala čhave hine mire čhave a kada stados hino miro stados. Savoro, so ade dikhes, hin miro. Ale adadžives našťi kerav ňič, hoj te ačhen paš ma mire čhaja peskere čhavenca. 44Vašoda av, phandaha peha vera a mi el o Del maškar amende švedkos.”

45Akor o Jakob iľa o bar a ačhaďa les sar slupos. 46Peskere phralenge phenďa: “Anen o bara!” Skidle o bara a thode len pre kopa. Paľis chanas paš e kopa. 47Avke o Laban ole thaneske diňa nav Jegar-Sahaduta a o Jakob les diňa nav Gal-Ed31,47 The Jegar-Sahaduta the Gal-Ed hin: e kopa bara sar švedkos..

48O Laban phenďa le Jakoboske: “Kadi kopa bara ela adadžives sar švedkos maškar amende”, vašoda pes vičinel Gal-Ed. 49Vičinel pes the Micpa31,49 Oda hin: E veža, khatar pes stražinel. , bo o Jakob phenďa: “O RAJ mi merkinel pre ma the pre tu, sar avaha pestar dur a na avaha jekhetane.” 50O Laban leske mek phenďa: “Te tut namištes ľikerďalas ke mire čhaja, abo tuke iľalas mek aver romňijen, choc na džanľomas pal oda, ma bister, o Del hino o švedkos maškar amende!”

51O Laban leske mek phenďa: “Dikh, kade hin e baruňi kopa a kade hin o baruno slupos, so ačhaďom maškar amende. 52Kadi kopa the kada slupos hine sar švedki. Me na predžava kadi baruňi kopa a tu našťi predžaha kada slupos, hoj te džas pre peste nalačhe gondoľišagoha. 53O Del le Abrahamoskero the o Del le Nachoriskero, o Del amare dadengere, mi el amaro sudcas!”

O Jakob avke diňa vera pro Del, saves o Izak lašarelas. 54Paľis o Jakob anďa e obeta pro verchos a vičinďa peskere phralen, hoj te chal lenca. Chanas o chaben a ačhile ode te presovel.

32

O Jakob pes kamel te zdžal le Ezavoha

1O Laban sig tosara ušťiľa, čumidľa peskere čhajen the lengere čhaven, požehňinďa len a visarďa pes pale khere.

2Sar džalas o Jakob dureder peskere dromeha, pre savo pes mukľa, arakhle pes leha le Devleskere aňjela. 3Soča len dikhľa, phenďa: “Kada hin le Devleskero taboris.” Ole thaneske diňa nav Machanajim32,3 Oda hin: O duj tabora..

4O Jakob bičhaďa anglal peste peskere muršen ke peskero phral ko Ezav, andre Seiriko phuv Edom. 5Phenďa lenge: “Kavke phenena mire rajeske le Ezavoske: ‘Kada tuke del te džanel tiro sluhas o Jakob: Dži akana bešavas le Labanoha. 6Hin man mire gurumňa, somara, bakrore, sluhi the služki. Bičhavav ke tu mire muršen, pačabnaha, hoj aveha ke ma jileskero.’ ”

7Sar avenas pale o murša, save sas bičhade, phende le Jakoboske: “Dogeľam ke tiro phral ko Ezav. Ov imar avel ke tu štar šel (400) muršenca.” 8Androda avľa pro Jakob bari dar the pharipen a rozulaďa peskere manušen, bakren, gurumňen the ťaven pro duj tabora. 9Phenďa peske: “Sar avela o Ezav ke jekh taboris a domarela les, dujto taboris ačhela a šaj denašel het.”

10Paľis o Jakob pes mangelas ko Del: “Devla mire phure dadeskero le Abrahamoskero a mire dadeskero le Izakoskero, šun man! Ó, RAJEJA, tu phenďal mange, hoj te džav pale andre miri phuv the ke miri famelija, a diňal man lav, hoj deha man bach andre savoreste. 11Na som ajso lačho, hoj mange te presikaves o jileskeriben a te keres oda, so tutar mangav me, tiro služobňikos. Ča la pacaha ade pregeľom prekal o Jordan a akana man hin duj tabora. 12Mangav tut, le man avri andral le Ezavoskere vasta, bo darav, hoj avela a murdarela man the le romňijen le čhavenca. 13Bo tu man diňal lav, hoj man deha bach a but čhaven sar moroskeri poši, so pes na del te zgenel.”

14Odi rat o Jakob ode ačhiľa te sovel. Paľis rozulaďa le stadostar o dari prekal peskero phral Ezav: 15Iľa duj šel (200) kozen, biš (20) capen, biš (20) baranen the duj šel (200) bakren, 16tranda (30) ťaven peskere terne ťavenca, saranda (40) gurumňen, deš biken, biš (20) somaricen the deš somaren. 17O stadi, so rozulaďa, diňa peskere sluhenge a phenďa: “Džan anglal a o stadi mi en jekh avrestar dureder.”

18Le ešebneske (le peršeske) phenďa: “Te tut zdžaha mire phraleha le Ezavoha a phučela tutar: ‘Kaskero sal a kaj džas a kaskero hin kada stados, so trades angle tu?’ 19Pheneha: ‘Kada hin daros tire služobňikostar le Jakobostar, so bičhavel peskere rajeske le Ezavoske. The ov avel pal amende.’ ”

20Phenďa the le dujtoneske, le tritoneske the savorenge, ko džanas pal o stadi, hoj te phenen kavke le Ezavoske, sar pes leha zdžana: 21“The korkoro tiro služobňikos, o Jakob, avel pal amende.” Bo o Jakob peske phenďa: “Dava le Ezavoske daros, so bičhavav anglal ma, hoj te el manca andro smirom, a ča paľis man leske sikavava. Šaj el, hoj man prilela kamibnaha.” 22O dari sas bičhade anglal leste, ale ov ačhiľa prekal e rat andro taboris.

O Jakob pes marel le Devleha

23O Jakob mek odi rat ušťiľa, iľa peha peskere duje romňijen, soduje služken the peskere dešujekh (11) čhaven a pregeľa prekal o paňi Jabbok. 24Bičhaďa len ešeb prekal o paňi a paľis savoro, so les sas. 25Sar ačhiľa korkoro, avľa varesavo murš ke leste a marelas pes leha, medik na vidňisaľolas. 26Sar dikhľa, hoj les na thovela tele, demaďa les andro klubos a avke leske o kokalos chučiľa avri. 27O murš phenďa: “Muk man, bo imar avel avri o kham.”

O Jakob phenďa: “Na mukava tut, medik man na požehňineha.”

28O murš phučľa: “Sar tut vičines?”

“Jakob,” odphenďa.

29“Imar tut na vičineha Jakob, ale Izrael,” phenďa o murš, “bo marehas tut le Devleha the le manušenca a ňerinďal (zviťazinďal) upral lende.”

30O Jakob lestar paľis phučľa: “Akana, phen mange tiro nav.”

Ale ov odphenďa: “Soske kames te džanel miro nav?” A požehňinďa le Jakob.

31O Jakob phenďa: “Dikhľom le Devles muj-mujeha a ačhiľom te dživel.” Avke diňa ole thaneske nav Peniel32,31 Oda hin: O muj le Devleskero..

32Sar o Jakob džalas pal oda than Penuel het, o kham imar avelas avri a ov phirelas banges, bo o klubos leske sas dukhado. 33Vašoda dži akana na chan o Izraeliti o šľachi pal o klubos, bo le Jakoboskeri šľacha pro klubos sas dukhaďi.

33

1Sar o Jakob dikhľa, hoj avel o Ezav le štar šel (400) muršenca, rozďelinďa le čhaven maškar e Leja, Rachel the duj služki. 2Ešeb (peršo) ačhaďa le duje služken lengere čhavenca, pro dujto than la Leja lakere čhavenca a paľis la Rachel le Jozefoha. 3Avke o Jakob geľa anglal lende a eftavar banďolas dži ke phuv, medik pes na dochudľa ko phral. 4Ale o Ezav denašľa takoj ko phral, obchudľa les a čumidľa. A sodujdžene chudle te rovel.

5Sar pes o Ezav rozdikhľa, dikhľa romňijen le čhavenca a phenďa: “Ko hine kala, save hine paš tu?”

O Jakob odphenďa: “Oda hine mire čhave, savenca o Del požehňinďa tire služobňikoske.” 6Avke avle o služki le čhavenca a banďile anglal leste. 7Geľa ke leste e Leja le čhavenca a the on banďile anglal leste. Pal savorende geľa ke leste the e Rachel le čaha le Jozefoha a banďile anglal leste.

8O Ezav phučľa: “So kames te sikavel mange kale savore stadenca, saven bičhaďal?”

O Jakob odphenďa: “Diňom tuke len sar daros, hoj prekal lende tuke te avav pre dzeka, rajeja miro.”

9Ale ov phenďa: “Man hin but, phrala miro, ča muk tuke oda, so hin tiro.”

10“Na!” phenďa o Jakob. “Te som tuke pre dzeka, le kada daros mandar. Priiľal man ajse bare lačhipnaha, hoj sar dikhav pre tiro muj, dičhol mange avri sar le Devleskero muj! 11Mangav tut, le mandar kada daros. Se o Del man andre savoreste požehňinďa a hin man savorestar but.” Sar o Jakob leske furt avke vakerelas, prevakerďa les a iľa lestar oda.

12O Ezav phenďa: “Mukas pes le dromeha sodujdžene a džas jekhetane.”

13O Jakob odphenďa: “Miro raj džanel, hoj man hin cikne čhave a mušinav man te starinel the pal o bakre the gurumňa, so den te pijel peskere ciknen. Te pre lende siďarava ča jekh džives, merena mange savore stadi. 14Mi džal miro raj angle peskero služobňikos. Me džava polokes pal tute, ale avke sig, sar pes dela le stadenca the le čhavenca, medik na dodžava ke tu andro Seir, rajeja miro.”

15Paľis o Ezav phenďa: “Domuk mange, mi mukav tuke varesave mire manušendar, hoj te džan tuha.”

“Na kampel,” odphenďa o Jakob. “Ča jekh kamav, hoj te avav tuke pre dzeka, rajeja miro.”

16Mek oda džives o Ezav odgeľa pale andro Seir. 17Ale o Jakob džalas andro Sukkot, kaj peske ačhaďa kher a prekal peskere stadi kerďa streškici (koľibi). Vašoda pes oda foros vičinel Sukkot.

18Sar avelas andral o Paddan-Aram, o Jakob dogeľa mištes andro foros Šichem andre phuv Kanaan a bešelas pašes paš o foros. 19Le Chamoroskere čhavendar o Jakob cinďa kotor maľa vaš o šel (100) rupune. (O Chamor sas dad le Šichemoske.) Ode o Jakob rozthoďa peskere stani. 20Ačhaďa ode oltaris a diňa leske nav El-Elohe Izrael33,20 Oda hin: O El hin o Del le Izraeloskero..

34

E Dina the o Šichem

1Jekhvar e Dina, le Jakoboskeri čhaj, savi leske uľiľa la Lejatar, džalas pes te sprindžarel le džuvľenca, save ode bešenas. 2Sar la dikhľa o Šichem, iľa la našilu, pašľila laha a iľa latar e pačiv. Leskero dad o Chamor sas Chivijcos a sas rašaj andre odi phuv. 3Akor o Šichem pes igen zakamľa andre Jakoboskeri čhaj Dina a kamelas te dochudel lakero jilo. 4O Šichem phenďa peskere dadeske le Chamoroske: “Kamav, hoj te el kadi džuvľi miri romňi!”

5O Jakob pes došunďa, hoj iľa leskera čha la Dina a našilu pašľila laha. Ale na vakerelas pal oda, bo užarelas pal peskere čhave, medik na avle pal e maľa le stadostar. 6No o Chamor, le Šichemoskero dad, geľa ko Jakob, hoj leha te vakerel. 7Sar o čhave le Jakoboskere avenas pal e maľa a došunde pes, so pes ačhiľa, igen len ada zadukhanďiľa a sas igen choľamen. Se o Šichem kerďa baro džungipen le Izraeloske, bo našilu pašľiľa lengera pheňaha. Kerďa oda, so na sas domuklo. 8Ale o Chamor lenge phenďa: “Miro čhavo o Šichem pes igen zakamľa andre tumari čhaj. Den leske la romňake. 9Sthovas amare fameliji. Tumen amenge dena tumare čhajen a tumen lena peske amare čhajen. 10Bešen amenca, bo e phuv ela prekal tumende phundraďi. Ačhen ade, phiren kaj ča kamen, a bešen ade pro furt.”

11Paľis o Šichem phenďa lakere dadeske the le phralenge: “Te kerena mange pre dzeka, dava tumen, so kamena. 12Phenen, save dari kamen vaš e čhaj a keci kampel te počinel. Dava tumen ajci, keci kamena. Ča den mange la romňake!”

13Vašoda, hoj o Šichem lengera pheňaha la Dinaha našilu pašľiľa, kamle lenca le Jakoboskere čhave te thovel avri a odphende le Šichemoske the leskere dadeske le Chamoroske: 14“Ada našťi keras, hoj peskera pheňa te das le muršeske, savo nane občhindo (obrezimen), bo uľahas oda prekal amende ladž. 15Ale ča avke pes šaj dovakeras, te pes dojekh murš tumendar dela te občhinel, avke sar sam amen občhinde. 16Paľis tumenge daha amare čhajen a amen peske laha tumare čhajen. Avke dživaha jekhetane sar jekh narodos, 17ale te amen na šunena a na dena pes te občhinel, la čha peske laha a džaha het.”

18Lengero lav sas le Chamoroske the leskere čhaske le Šichemoske pre dzeka. 19O terno, savo sas andro jakha peskere famelijake igen baro, na užarelas a sigo geľa ada te kerel, bo le Jakoboskera čha igen kamelas.

20Avke o Chamor the leskero čhavo gele ke brana peskere foroskeri a vakerenas ko murša, save ode bešenas: 21“Kala murša kamen amenca te dživel čačes andro smirom. Mi ačhen akor te bešel andre kadi phuv a mi phiren, kaj ča kamen, bo o than hino dos baro the prekal lende. Amen peske laha lengere čhajen vaš o romňa a peskere čhajen daha lenge. 22Ale kala murša ča akor ačhena amenca te dživel sar jekh narodos, te dojekh amaro murš pes dela te občhinel, avke sar hine on občhinde. 23A ke oda: Či na ena amare lengere stadi, barvaľipen, the savore džvirini? No ča priačhas lenge pre ada a bešena amenca!” 24Savore murša, save sas paš odi foroskeri brana, šunde le Chamor the leskere čhas le Šichem a dine pes te občhinel.

25Pal o trito džives, sar len sas o dukha, o Šimeon the o Levi, o duj čhave le Jakoboskere, la Dinakere phrala, ile o šabľi, počoral gele andro foros a murdarde avri savore muršen. 26Le šabľenca murdarde the le Chamor the leskere čhas le Šichem. Paľis ile la Dina andral e Šichemoskoro kher a gele het. 27Le Jakoboskere čhave avle pale ke ola mule a vaš e ladž la pheňakeri skidle savoro andral o foros. 28Ile le bakren, le gurumňen, le somaren a savoro, so sas ode the pre maľa. 29Odľigende savoro lengero barvaľipen the le romňen le čhavenca a skidle savoro, so len sas andro khera.

30Avke o Jakob phenďa le Šimeonoske the le Leviske: “Tumen man aleha anďan andre bibach, bo akana o Kanaančana the o Perizeja andre kadi phuv man našťi avri ačhena. Hin man ča frima manuša. Te pes sthovena jekhetane pre mande, ňerinena (zviťazinena) upral ma a zňičinena man the olen, save hine manca.”

31Ale on odphende: “Či mušinďa te kerel amara pheňaha avke sar varesava lubňaha?”

35

O Del požehňinel le Jakob andro Betel

1O Del phenďa le Jakoboske: “Visar tut pale andro Betel a ačh ode te bešel. Ačhav o oltaris le Devleske, savo pes tuke sikaďa, sar denašehas tire phralestar le Ezavostar.”

2Akor o Jakob phenďa leskera famelijake the savorenge, save sas leha: “Čhiven het savore avre devlen, so hine tumende, žužaren tumen a preuren pes. 3Aven, džas andro Betel. Ode ačhavava o oltaris le Devleske, savo man šunďa avri oda džives, sar somas andro pharipen, a ľidžalas man pal o drom.” 4Avke leske dine savore cudze devlen, so lende sas, the o kružki, so lende sas figimen andro kana. O Jakob oda garuďa andre phuv tel o dubos paš o foros Šichem.

5Sar džanas avri andral oda foros, avľa pre ola manuša ole forendar ajsi bari dar, hoj na kerde ňič le Jakoboskera famelijake. 6O Jakob avľa savore peskere manušenca andro Luz, so adadžives hin o Betel andre phuv Kanaan. 7Ode ačhaďa oltaris a diňa ole thaneske nav El-Betel, bo ode pes leske o Del sikaďa, sar denašelas peskere phralestar. 8Andre oda časos muľa e Debora, la Rebekakeri služka, savi la bararelas avri. Parunde la tel o dubos teleder le Betelostar. Ole duboske diňa nav “o Rovibnaskero Dubos”.

9Kana o Jakob pes visarelas andral o Paddan-Aram, sikaďa pes leske pale o Del a požehňinďa les. 10Phenďa leske: “Tiro nav hin Jakob, ale akanastar tut vičineha Izrael.” Avke leske o Del diňa nav Izrael.

11O Del leske mek phenďa: “Me som o Del Nekzoraleder. Mi uľon tuke pherdo čhave! Tutar avena but narodi a aveha dad le kraľenge. 12E phuv, so diňom le Abrahamoske the le Izakoske, dava the tuke a the tire čhavengere čhavenge.” 13Avke lestar o Del paľis odgeľa.

14Ode, kaj o Del leha vakerelas, ačhaďa o Jakob baruno slupos a čhorďa pre leste avri e mol the o olejos, so leske anďa sar obeta. 15Diňa nav Betel35,15 Oda hin: O kher le Devleskero. ole thaneske, kaj leha o Del vakerelas.

E Rachel merel, sar uľol o Benjamin

16Paľis džanas avri andral o Betel. Sar sas imar pašes andre phuv Efrata, chudelas la Rachelake te uľol o čhavoro. Džalas lake oda igen phares. 17Androda e džuvľi, savi pomožinelas paš o ločhiben, lake phenďa: “Ma dara tut Rachel, ela tut pale muršoro.” 18Ale sar oj merelas a sas imar pašes paš o meriben, diňa peskere čhaske nav Ben-Oni35,18 Oda hin: O čhavo mire pharipnaske., ale o Jakob leske diňa nav Benjamin35,18 Oda hin: O čhavo mire čače vastestar..

19Avke e Rachel muľa a parunde la po drom ke Efrata, so hin adadžives Betlehem. 20Upral lakero hrobos ačhaďa o Jakob bar a dži adadžives ačhel kada bar sar o leperiben prekal e Rachel.

21O Izrael paľis odarik odgeľa a rozthoďa o stanos pal e veža Migdal-Eder35,21 Oda hin: E veža, kaj merkinenas pro stadi. . 22Sar imar bešelas andre kadi phuv, o Ruben geľa te pašľol la Bilhaha, savi sas romňi-služka leskere dadeskeri, a o Izrael pes pal ada došunďa.

Le Jakoboskere čhave

Le Jakob sas dešuduj (12) čhave. 23La Leja sas čhave o Ruben – ešebno (peršo) čhavo le Jakoboskero – o Šimeon, o Levi, o Juda, o Jissachar the o Zebulun. 24La Rachel sas čhave o Jozef the o Benjamin. 25La Rachelakera služka la Bilha sas čhave o Dan the o Naftali. 26La Lejakera služka la Zilpa sas čhave o Gad the o Ašer.

Kala sas o čhave le Jakoboskere, save leske uľile andro Paddan-Aram.

Le Izakoskero meriben

27Paľis o Jakob avľa ke peskero dad Izak andro Mamre andro Kirjat-Arba, so hin adadžives Hebron, kaj bešenas o Abraham the o Izak. 28O Izak dživelas šel the ochtovardeš (180) berš. 29Muľa andre šukar lačhe phuripnaskere berša a geľa paš peskere phure dada, save mule. Leskere čhave o Ezav the o Jakob les parunde.

36

Le Ezavoskere čhave

1Kala hine o čhave le Ezavoskere, saves sas the aver nav Edom.

2O Ezav peske iľa romňen, save sas Kanaančanki: la Ada, la čha le Elonoskera le Chetitoskera, the la Oholibama, la Anakera čha, savake sas papus o Chivijcos o Cibeon. 3Iľa peske the le Izmaeloskera čha la Basemat, savi sas le Nebajotoske pheň.

4La Adake uľila o Elifaz a la Basematake o Reuel. 5La Oholibamake uľila o Jeuš, o Jalam the o Korach. Kala hine le Ezavoskere čhave, save leske uľile andre phuv Kanaan.

6Paľis iľa o Ezav peskere romňen the čhaven, savore manušen, save sas leskere, the savore stadi, mek aver dobitkos the savoro barvaľipen, so les sas andre phuv Kanaan, a geľa het peskere phralestar le Jakobostar andre phuv Seir. 7Odgeľa vašoda, bo ov the o Jakob sas igen barvale a našťi imar bešenas jekhetane. Bo pre odi phuv, andre savi bešenas, sas imar frima chaben prekal lengere stadi. 8O Ezav, savo pes vičinelas the Edom, ačhiľa te bešel pre brehengeri phuv Seir.

9O Ezav sas papus le Edomčanenge pre Seiriko phuv a kala hine leskere čhave. 10Lengere nava sas o Elifaz, o čhavo la Ezavoskera romňake la Adake, the o Reuel, o čhavo la Ezavoskera romňake la Basematake.

11Le Elifazoskere čhave sas o Teman, o Omar, o Cefo, o Gatam the o Kenaz. 12Le Elifaz sas the romňi-služka e Timna, savake uľila o Amalek. E Ada sas lenge baba.

13Le Reueloskere čhave sas o Nachat, o Zerach, o Šammah the o Mizzah. E Basemat sas lenge baba.

14O Jeuš, o Jalam the o Korach sas čhave la Oholibamakere, e čhaj la Anakeri, savo sas o čhavo le Cibeonoske.

15Kala kmeňi avle le Ezavostar the leskere ešebne (perše) čhastar le Elifazostar: o Teman, o Omar, o Cefo, o Kenaz, 16o Korach, o Gatam the o Amalek. Kala savore hine la Adakere čhaskere čhave. 17Kala kmeňi avle le Reuelostar, le Ezavoskere čhastar: o Nachat, o Zerach, o Šammah the o Mizzah. Kala savore hine la Basematakere potomki. 18Kala Ezavoskere kmeňi avle la Oholibamatar, la Anakera čhatar: o Jeuš, o Jalam the o Korach. 19Kala kmeňi avle le Ezavostar – le Edomostar.

20O Seir sas andral o Choričanengero kmeňos, so dživelas andre odi phuv mek sigeder, sar avľa o Ezav. Andral o Seir avle o kmeňi o Lotan, o Šobal, o Cibeon, o Anah, 21o Dišon, o Ecer the o Dišan. Kala hine o Choričanengere kmeňi le Seirostar andral e phuv Edom.

22Le Lotanoskere čhave sas o Chori the o Hemam a leskeri pheň sas e Timna.

23Le Šobaloskere čhave sas o Alvan, o Manachat, o Ebal, o Šefo the o Onam.

24Le Cibeonoskere čhave sas o Ajah the o Anah. O Anah sas oda, savo arakhľa pre pušťa o prameňa le tate paňeha, sar pasinelas le dadeskere somaren.

25Le Anoskere čhave sas o Dišon the e Oholibama.

26Le Dišonoskere čhave sas o Chemdan, Ešban, o Jitran the o Keran.

27Le Eceroskere čhave sas o Bilhan, o Zaavan the o Jaakan.

28Le Dišanoskere čhave sas o Uc the o Aran.

29-30Kala hine o Chorijcike kmeňi andral o Seir: o Lotan, o Šobal, o Cibeon, o Anah, o Dišon, o Ecer the o Dišan.

O kraľa andre phuv Edom

31Kala hine o kraľa, save sas upral o Edom mek sigeder, sar sas le Izraeliten kraľis: 32Andro Edom kraľinelas o Belas, savo sas o čhavo le Beoriskero. Leskero foros sas e Dinhaba.

33Sar muľa o Belas, kraľinelas o Jobab, le Zerachoskero čhavo andral e Bocra.

34Sar muľa o Jobab, kraľinelas o Chušam andral e phuv Teman.

35Sar muľa o Chušam, kraľinelas le Bedadoskero čhavo o Hadad, savo ňerinďa (zviťazinďa) upral o Midijana pre Moabiko phuv. Leskero foros sas Avit.

36Sar muľa o Hadad, kraľinelas o Samlah andral e Masreka.

37Sar muľa o Samlah, kraľinelas o Šaul andral o Rechobot paš o Baro Paňi.

38Sar muľa o Šaul, kraľinelas le Achboriskero čhavo o Baal-Chanan.

39Sar muľa o Baal-Chanan, kraľinelas o Hadar. Leskero foros pes vičinelas Pau a leskeri romňi sas e Mehetabel, e čhaj la Matredakeri, e čhaj la Me-Zahabakeri.

40Kala kmeňi sas le Ezavostar: o Timnas, o Alvah, o Jetet, 41o Oholibamah, o Elah, o Pinon, 42o Kenaz, o Teman, o Mibcar, 43o Magdiel the o Iram. Kala nava chudle pal peskere ešebne (perše) dada. Dojekh lendar bešelas pre aver than andre phuv Edom. Kala savore Edomčana sas le Ezavostar.

37

O Jozef the phrala

1O Jakob geľa te dživel andro Kanaan, kaj dživelas leskero dad sar cudzincos.

2Kada hin pal e Jakoboskeri famelija.

Sar sas le Jozefoske dešuefta (17) berš, pasinelas le bakren peskere phralenca. Bešelas peskere dadeskere čhavenca, save sas la Bilhatar the la Zilpatar. O Jozef anelas pal peskere phrala o nalačhe hiri peskere dadeske.

3O Izrael kamelas buter le Jozef sar avre čhaven, bo uľiľa (narodzinďa pes) leske, sar sas imar phuro. O Jakob leske diňa te sivel igen šukar farebno plašťos. 4Sar dikhle leskere phrala, hoj lengero dad les kamelas buter sar len, našťi avri ačhenas le Jozef. Vašoda na kamenas leha šukares te vakerel.

5Jekhvar džalas suno le Jozefoske. Sar phenďa avri o suno peskere phralenge, sas mek buter choľamen pre leste, 6bo kavke lenge phenďa: “Šunen, phralale, pal soste mange džalas suno! 7Samas pre maľa a phandahas o ďiv andro snopi. Miro zaphandlo snopos pes hazdňa a ačhelas upre. Dojekh tumaro zaphandlo snopos ačhelas pašal miro snopos a banďonas anglal leste.”

8Pre kada leske o phrala phende: “So? Kames te el kraľis the raj upral amende?” Vaš leskere sune the lava o phrala les goreder našťi avri ačhenas.

9Le Jozef sas the aver suno a rozvakerďa oda le phralenge: “Sas man mek aver suno! Banďolas angle ma o kham, o čhon the dešujekh (11) čercheňa.”

10Kada phenďa le dadeske the le phralenge. Ale o dad leske phenďa: “Savo suno tut sas? Pal soste oda hin? Či avava me, tiri daj the tire phrala a banďuvaha angle tu dži pre phuv?” 11Vašoda leskere phrala pre leste mek buter džanas, ale o dad gondoľinelas furt pal oda suno.

12Jekhvar, sar o phrala gele te pasinel le dadeskere bakren andro Šichem, 13o Izrael phenďa le Jozefoske: “Tire phrala pasinen paš o Šichem. Av, bičhavav tut pal lende.”

Ov odphenďa: “Kade som.”

14O Izrael leske phenďa: “Dža, dikh, sar hin le phralenge the le stadenge. Paľis av a phen mange oda.” Paľis les bičhaďa andral dolina paš o Hebron.

Avke o Jozef avľa andro Šichem, 15kaj les arakhľa varesavo murš, sar phirelas upre tele pal e maľa, bo na džanelas, kaj te džal, a phučľa lestar: “So rodes?”

16“Rodav mire phralen,” odphenďa o Jozef. “Phen mange, kaj pasinen?”

17O murš leske phenďa: “Gele adarik het. Me len šunďom, sar vakerenas, hoj džana andro Dotan.”

O Jozef paľis geľa pal peskere phrala a arakhľa len andro Dotan. 18Sar les dikhle dural, mek sigeder, sar paš lende avľa, phende peske, hoj les murdarena. 19Vakerenas maškar peste: “Dikhen, avel o raj upral o sune! 20Aven, džas! Murdaras les! Paľis les čhivaha andre chaňig a phenaha, hoj les chaľa e dzivo džvirina. Akor dikhaha, so ela leskere sunenca!”

21Sar šunďa kada o Ruben, kamelas les te cirdel avri andral lengere vasta, vašoda phenďa: “Ma murdaras les! 22Ma čhoren avri ňisavo rat! Čhiven les andre kadi chaňig, so hiňi pre pušťa. Ma thoven pre leste o vasta!” Bo ov les kamľa te zachraňinel lendar a te anel les pale ko dad.

23Sar o Jozef avľa ko phrala, čhide pal leste tele oda šukar farebno plašťos, so sas pre leste, 24a paľis les čhide andre chaňig. Andre chaňig na sas paňi.

25Akor, sar bešenas paš o chaben, dikhle te avel le Izmaeliten le ťavenca andral o Gilead. O ťavi anenas pre peste e voňavo riciňa, o balzamos the e mirra, so ľidžanas andro Egipt.

26O Juda phenďa peskere phralenge: “So amen ela olestar, te le phrales murdaraha a garuvaha oda, hoj les murdarďam? 27Džas, bikenas les le Izmaelitenge, ale na thovas pre leste o vasta. Se hino amaro phral, amare ratestar.” O phrala les šunde.

28Sar adarik predžanas o Midijaňike kupci, o phrala ile avri le Jozef andral e chaňig a bikende les vaš o biš (20) rupune le Izmaelitenge, save les ľigende andro Egipt.

29Sar o Ruben avľa pale paš e chaňig a dikhľa, hoj o Jozef ode nane, čhingerďa pre peste o plašťos. 30Geľa pale ko phrala a phenďa: “O muršoro ode nane! So kerava?”

31Avke ile le Jozefoskere gada, murdarde le capos a močinde o gada andro rat. 32Oda šukar plašťos ile, ľigende le dadeske a phende: “Kada arakhľam. Dikh, či kada plašťos hin tire čhaskero, abo na.”

33Sar o Jakob rozprindžarďa oda plašťos, phenďa: “Kada plašťos hino čačes mire čhaskero! Chaľa les varesavi dzivo džvirina! Le Jozef čačes rozčhingerďa!” 34O Jakob čhingerďa pre peste o plašťos, urďa pre peste o gone a but dživesa sas andre žaľa pal o Jozef. 35Savore leskere čhave the čhaja avle les te podhazdel, ale ov oda na kamelas a phenďa: “Andre žaľa pal miro čhavo džava tele andro than le mulengero.”

36O Midijana bikende le Jozef andro Egipt le Putifariske, le Faraonoskere uradňikoske, savo sas o veľiťeľis le stražňikenge.

38

O Juda the e Tamar

1Andre oda časos o Juda geľa het peskere phralendar a ačhiľa ke jekh manuš, savo pes vičinelas Chirah a sas andral o foros Adullam. 2Sas ode jekh Kanaančanos o Šuas. Sar o Juda dikhľa le Šuasoskera čha, iľa peske la romňake a pašľiľa laha. 3Oj ačhiľa khabňi a uľiľa lake čhavoro. O Juda leske diňa nav Er. 4Pale ačhiľa khabňi a uľiľa lake aver čhavoro. Diňa leske nav Onan. 5Mek jekhvar lake uľiľa (pes narodzinďa) čhavoro a diňa leske nav Šelah. Sas oda andro Kezib, sar ov uľiľa.

6O Juda iľa avri prekal peskero ešebno (peršo) čhavo romňa, savi pes vičinelas Tamar. 7Ale le Judaskero ešebno čhavo o Er na sas le RAJESKE pre dzeka, avke leske o RAJ iľa o dživipen.

8Avke phenďa o Juda le Onanoske: “Sar šogoris mušines peske te lel tira šogorkiňa romňake. Zdža tut laha a an prekal late le phraleske čhaven.” 9O Onan džanelas, hoj o čhave na ena leskere, vašoda, sar pes le phraleskera romňaha zdžalas, ov na dokerelas oda, hoj le phrales te el čhave. 10Le RAJESKE ada na sas pre dzeka, avke the leske iľa o dživipen.

11Avke phenďa o Juda peskera borake la Tamarake: “Beš andro kher le dadeskero sar e bijeromeskeri, medik na dobarola avri miro čhavo o Šelah.” Bo na kamľa, hoj te merel avke sar leskere phrala. E Tamar avke geľa het a bešelas andro kher peskere dadeskero.

12Pal o buter časos muľa e romňi le Judaskeri, e čhaj le Šuasoskeri. Sar preačhiľa e žaľa le Judaske, geľa le prijaťeľiha le Chiroha andre Timna, kaj strihinenas leskere bakren.

13Avke phende la Tamarake: “Tiro sastro džal akana andre Timna te strihinel peskere bakren.” 14E Tamar džanelas, hoj o nekterneder čhavo o Šelah imar bariľa avri, ale o Juda les lake na diňa. Vašoda oj čhiďa tele pal peste o vdovike gada, iľa peske o khosno, garuďa peskero muj a bešľa peske paš e brana andro foros Enajim. O Enajim sas pašes pro drom andre Timna.

15Sar la o Juda dikhľa, gondoľinďa peske, hoj hiňi lubňi, bo sas lake garudo o muj. 16Geľa ke late pro drom a phenďa: “Šun man, domuk mange, hoj te pašľuvav tuha.” Ov na džanelas, hoj oda hiňi leskeri bori.

“So man deha vaš oda?” oj lestar phučľa.

17“Bičhavava tuke terňa kozica andral o stados,” ov odphenďa.

Avke oj leske phenďa: “De man vareso aver vaš oda, medik la na bičhaveha.”

18“So tut šaj dav akana?” phučľa latar o Juda.

“Tiri pečať la špargaha the e paca, so hin tute andro vast,” oj odphenďa. Avke lake oda diňa, pašľiľa laha a oj ačhiľa lestar khabňi. 19Oj paľis ušťiľa a geľa het. Čhiďa tele o khosno a urďa peske pale o vdovike gada.

20Paľis o Juda bičhaďa la terňa kozica peskere prijaťeľiha le Chiroha, hoj te lel latar pale oda, so lake diňa, ale na arakhľa la. 21Phučkerelas pes le manušendar, save bešenas ode: “Kaj hiňi odi lubňi, savi bešelas paš o drom paš o Enajim?”

“Ade na sas ňisavi lubňi,” odphende leske.

22Avke avľa pale ko Juda a phenďa leske: “Na arakhľom la. The o manuša andral oda foros vakerenas, hoj ňisavi lubňi ode na sas.”

23O Juda phenďa: “Mi mukel peske oda, so la diňom. Ča te na avas pro asaben. Se me lake la kozica bičhaďom tuha, ale tu la na arakhľal.”

24Sar pregeľa trin čhon phende le Judaske: “Tiri bori e Tamar kerďa lubipen a avke ačhiľa khabňi.” O Juda phenďa: “Ľigenen la avri a labaren la!”

25Sar la anenas, diňa te phenel peskere sastreske: “Ačhiľom khabňi le muršestar, saveskere hine kala veci. Dikh mištes, kaskeri hin kadi pečať la špargaha the e paca.” 26Sar o Juda oda dikhľa, phenďa: “Oj hiňi buter čačipnaskeri, sar som me, bo na diňom la mire čhaske le Šeloske.” Paloda o Juda laha imar buter na pašľolas.

27Sar avľa imar o časos lake te ločhol, sikaďa pes, hoj andre late hine duj čhave. 28Sar lake uľonas o čhave, jekh le čhavorendar diňa avri o vast. Odi romňi, savi lake pomožinelas, phandľa ľoľi šparga le čhavoreske pro vast a phenďa: “Kada avľa ešebno avri.” 29Ale o čhavoro cirdňa andre pale o vast a leskero phral avľa ešebno avri. Oj phenďa: “Sar tut ispidňal ešebno avri?” Vašoda leske diňa nav Perec38,29 Oda hin: Te predemel avri. . 30Paľis avľa the leskero phral avri, saveske sas e ľoľi šparga pro vast. Leske dine nav Zerach38,30 Oda hin: O Vidňišagos abo Lolo. .

39

O Jozef the le Putifariskeri romňi

1Sar ľigende le Jozef andro Egipt, o Egipťanos o Putifar les cinďa le Izmaelitendar. Ov sas uradňikos le Faraonoskero, o veľiťeľis le palaciskere stražňikenge. 2Ale o RAJ sas le Jozefoha, avke les sas bach andre savoreste, so kerelas, a ačhiľa andro kher leskere Egiptske rajeskero. 3Leskero raj dikhľa, hoj o RAJ hino leha a hoj les delas bach andre dojekh buči. 4O Jozef leske sas pre dzeka, avke o Putifar les ačhaďa upral savorende andre peskero kher a diňa leske andro vasta savoro, so sas leskero. 5Akorestar, sar les o Egipťanos ačhaďa upral peskero kher, o RAJ požehňinelas leskero kher a savoro, so les sas. Le RAJESKERO požehnaňje sas upral savoro, so les sas andro kher the pre maľa. 6Avke savoro, so les sas, diňa le Jozefoske andro vasta. O Putifar pes imar pal ňisoste na starinelas, ča pal o chaben, so chalas.

O Jozef mištes dičholas avri a sas igen šukar.

7Pal varesavo časos peľa andro jakha le rajeskera romňake. Phenďa leske: “Pašľuv peske paš mande!”

8Ov ada na kamelas te kerel a le rajeskera romňake phenďa: “Dikh, miro raj pes na mušinel te starinel pal ňisoste andro kher, bo me som ade a ačhaďa man upral savoro, so hin leskero. 9Andre kada kher nane ňiko bareder sar me. Nane ňič, so mange na diňa andro vasta, ča tut na, bo sal leskeri romňi. Sar šaj kerav ajso baro džungipen, so hin binos anglo Del?” 10Džives pre dživeseste le Jozef cirdelas pre oda, hoj laha te pašľol, ale ov la na šunďa.

11Sar andre jekh džives geľa te kerel peskeri buči andro kher, ňiko le služobňikendar na sas khere. 12E romňi le Putifariskeri les chudľa le plašťostar a phenďa: “Av, pašľuv manca!” Ale ov denašľa avri a mukľa lake o plašťos andro vast. 13Sar oj dikhľa, hoj lake mukľa o plašťos andro vast a denašľa avri, 14vičinďa peskere služobňiken a phenďa lenge: “Dikhen, ande amenge kale Hebrejis, hoj amen the thovel andre ladž! Kamľa manca te pašľol, ale me chudľom te vriskinel! 15Sar šunďa, hoj vriskinav, mukľa paš ma peskero plašťos a denašľa avri.”

16Oj mukľa o plašťos paš peste, medik na avľa leskero raj khere. 17Avke the leske oda phenďa: “O Hebrejiko sluhas, saves anďal ke amende, man kamľa te thovel andre ladž! 18Sar vriskinavas zorales, mukľa peskero plašťos paš ma a denašľa avri.”

19Sar o raj le Jozefoskero šunďa peskera romňa, savi phenďa: “Kada hin čačes oda, so kamľa tiro sluhas te kerel,” igen pre leste choľisaľiľa. 20Avke diňa les te chudel a thoďa les andre bertena maškar o kraľiskere bertenoša. Ale sar sas o Jozef andre bertena, 21o RAJ sas leha. Sas ke leste jileskero a diňa, hoj te el le stražňikoske upral e bertena pre dzeka. 22Avke o stražňikos ačhaďa le Jozef upral savore bertenoša the upral savoro, so pes ode kerelas. 23Oda stražňikos na dodikhelas pre ňisoste, so leske diňa te kerel, bo o RAJ sas le Jozefoha a delas les bach andre savoreste, so kerelas.

40

O Jozef prethovel o sune andre bertena

1Pal varesavo časos o sluhas, savo čhivkerelas e mol le Faraonoske, the leskero ešebno (peršo) pekaris, choľarde varesoha peskere rajes, le Egiptske kraľis. 2O Faraonos sas igen choľamen pre kala duj uradňika, pro sluhas the pro ešebno pekaris. 3Diňa len te phandel andro kher le veľiťeľiskero le stražňikenge, andre bertena, kaj sas phandlo the o Jozef. 4Ačhile andre bertena pro buter časos a o veľiťeľis le stražňikengero diňa le Jozefoske, hoj te kerel pašal lende.

5Jekh rat džalas suno ole duje muršenge, le sluhaske, savo čhivkerelas e mol le Faraonoske, the le ešebne pekariske. Dojekh suno, so len sas, sikavelas vareso aver. 6Sar ke lende tosara avľa o Jozef, dikhľa pre lende, hoj hin len varesavo pharipen. 7Phučľa lendar: “Soske san andre ajso pharipen?”

8“Sas amen suno,” odphende leske, “ale ňiko amenge na džanel te phenel, pal soste džal.”

O Jozef lenge phenďa: “Či na džanel o Del, pal soste hine o sune? Phenen mange len.”

9Avke o sluhas, savo čhivkerelas e mol, phenďa avri le Jozefoske o suno: “Andro suno dikhľom anglal peste viňičis, 10pre savo sas trin konarica. Sar avenas avri o prajti, takoj avenas avri the o kvitki a paľis o hroznos dobariľa. 11Andro vast ľikeravas le Faraonoskeri kuči. O hroznos, so odčhinďom, ispidavas (pučinavas) andre le Faraonoskeri kuči a podiňom leske e kuči andro vast.”

12“Kada hin oda, so sikavel o suno,” odphenďa leske o Jozef. “Trin konarica hin trin dživesa. 13Pal o trin dživesa o Faraonos tut pale hazdela upre a dela tuke pale tiro than. A pale podavkereha e kuči andro vast le Faraonoske, avke sar angloda leske čhivkerehas e mol. 14Sar pes tuke kada ačhela, mangav tut, leper tuke pre ma a presikav mange o lačhipen: Privaker tut vaš ma ko Faraonos, hoj man te lel avri andral kadi bertena. 15Se ile man andral e Hebrejiko phuv, ale aňi kade na kerďom ňič ajso, vaš soste mušinďomas te bešel andre bertena.”

16Sar dikhľa o ešebno pekaris, hoj o Jozef mištes prethovel o suno, phenďa leske: “The man sas suno. Pro šero man sas trin košara mare. 17Andro upruno košaris sas maro the bokeľa prekal o Faraonos a o čirikle chanas andral o košaris, so sas pre miro šero.”

18“Kada hin oda, so sikavel o suno,” odphenďa leske o Jozef. “Trin košara hin trin dživesa. 19Pal o trin dživesa tuke dela o Faraonos te odčhinel o šero a figinela tut pro stromos a o čirikle chana tiro ťelos.”

20Pal o trin dživesa o Faraonos kerďa pre peskere berša hoscina prekal savore peskere uradňika a diňa te anel anglal lende le sluhas, savo leske čhivkerelas e mol, the le ešebne pekaris. 21Ole ešebne sluhaske diňa pale leskero than, hoj te podavkerel leske e kuči andro vast, 22ale le ešebne pekaris diňa te umblavel (obešinel), avke sar lenge oda o Jozef phenďa. 23Ale oda ešebno sluhas peske pro Jozef na leperďa. Bisterďa pre leste.

41

Le Faraonoskere sune

1Pal o duj berš sas the le Faraonos suno: Ačhelas paš o paňi Nil. 2Dikhľa, sar jekhvareste andral o paňi avenas avri efta šukar the thule gurumňa a chudle te chal e čar paš o paňi. 3Pal lende avle efta aver džungale the šuke gurumňa, so ačhenas paš ola ešebne (perše) gurumňa pro brehos. 4Paľis ola džungale the šuke gurumňa chale ole efta šukare the thule gurumňen. Androda pes o Faraonos prekerďa andral o soviben.

5Paľis geľa pale te sovel a sas les aver suno: Pre jekh stonka barile avri efta klasi, so sas šukar the pherde. 6Paľis barile aver efta klasi, ale kala sas avrišučarde the labarde la vichodoskera balvajatar. 7Ola avrišučarde klasi chale upre ole efta pherde klasen. Akor pes o Faraonos prekerďa andral o soviben. Sas oda ča suno.

8Tosara na sas le Faraonos smirom vaš o sune. Vašoda diňa peske te vičinel savore Egiptske vrašcen the le goďavere muršen a phenďa lenge avri peskere sune. No na sas ňiko, ko šaj phenďahas leske, pal soste hine.

9Paľis o sluhas, savo čhivkerelas e mol, phenďa le Faraonoske: “Adadžives avľa mange pre goďi, hoj kerďom namištes. 10Sar salas pre ma the pro hlavno pekaris choľamen, diňal amen te phandel andre bertena, andro kher le veľiťeľiskero, savo sas upral o stražňika. 11Sodujdženenge džalas jekh rat suno a dojekh suno sikavelas aver. 12Sas amenca ode jekh terno Hebrejis, o sluhas ole veľiťeľiskero. Phenďam leske avri o sune a ov amenge phenďa, so dojekh suno sikavel. 13Avke sar amenge phenďa, pes the ačhiľa. Me man dochudľom pale pre miro than, ale ole dujtones umblade (obešinde).”

14Avke o Faraonos peske diňa te vičinel le Jozef, saves takoj ile avri andral e bertena. O Jozef pes ohoľinďa, urďa aver gada a avľa anglo Faraonos.

15O Faraonos phenďa le Jozefoske: “Džalas mange suno a ňiko mange les na džanel te phenel, so sikavel. Šunďom pal tu, hoj džanes te phenel, pal soste hine o sune.”

16“Na me,” odphenďa o Jozef le Faraonoske, “ale o Del tuke odphenela, hoj tuke te el mištes.”

17Avke o Faraonos phenďa avri le Jozefoske o suno: “Džalas mange suno, hoj somas paš o paňi Nil. 18Jekhvareste avle avri andral o paňi efta šukar the thule gurumňa, so chudle te chal e čar paš o paňi. 19Pal lende avle the aver efta džungale the šuke gurumňa. Kajse džungale gurumňa mek na dikhľom ňikhaj andro Egipt. 20Ola džungale the šuke gurumňa chale ole efta šukare the thule gurumňen. 21Sar len chale, na dičholas pre lende, hoj vareso chale, bo mek furt dičhonas avke džungales sar angloda. Akor man prekerďom andral o soviben. 22Paľis andro suno dikhľom, sar pre jekh stonka barile avri efta pherde the šukar klasi. 23Pal lende barile avri efta šuke the sane klasi, so sas labarde la vichodoskera balvajatar. 24Ola šuke klasi chale ole efta šukare klasen. Kada paľis phenďom mire vrašcenge, ale ňiko mange na džanelas te phenel, pal soste džal.”

25O Jozef phenďa le Faraonoske: “Andre soduj sune sikavel oda jekh. Kaleha tuke o Del sikaďa, so kamel te kerel. 26Efta šukar gurumňa hin efta berš. Efta šukar klasi hin tiš efta berš. Oda hin jekh suno. 27Efta šuke the džungale gurumňa, so paľis avle avri, hine efta berš, avke sar the ola efta šuke klasi, so sas labarde la vichodoskera balvajatar. Oda ela efta berš bokh.

28Avke ela, sar oda phenďom le Faraonoske. O Del sikaďa, so kamel te kerel. 29Avela efta berš, so ela baro uľipen andre calo Egipt. 30Pal lende avela efta berš bokh a calo Egipt bisterela pre ola lačhe berša, sar len sas savorestar pherdo. E bokh zňičinela caľi phuv. 31Ela ajsi bari bokh, hoj bisterena pre oda but, so len sas angloda. 32Le Faraonoske džalas oda suno dujtovar, bo o Del peske phenďa, hoj oda džal imar sig te kerel.

33Akana, Faraonona, rode goďavere muršes, savo džanela, so te kerel, a ačhav les upral caľi phuv Egipt. 34Mi ačhavel o Faraonos upral kadi phuv uradňiken, save lena pandžto kotor savore uľipnastar prekal kala efta berša, sar ela but savorestar. 35Prekal kala lačhe berša, so avela, mi skiden savoro chaben a mi odthoven o zrnos andro fori le Faraonoskere a mi merkinen pre oda. 36Kala chabena ena odthode prekal kala efta berš, so majinel te avel e bokh pro Egipt, avke o manuša na merena bokhatar.”

37Kada lav sas le Faraonoske the savore leskere služobňikenge pre dzeka. 38Akor o Faraonos phenďa peskere služobňikenge: “Arakhela pes ajso manuš, andre savo hin o duchos le Devleskero?”

39Paľis o Faraonos phenďa le Jozefoske: “Te tuke diňa o Del kada savoro te džanel, nane ňiko ajso goďaver, sar sal tu, savo džanel, so kampel te kerel. 40Aveha ešebno raj upral miro palacis a savore mire manuša mušinena te šunel sa, so pheneha. Ča vašoda, hoj me som kraľis, ela man buter autorita sar tut.”

41O Faraonos mek phenďa: “Dikh, ačhavav tut sar ešebne rajes upral calo Egipt.” 42Paľis o Faraonos iľa tele e kraľiko angrusi pal o angušt a thoďa la le Jozefoske pro angušt. Urďa pre leste o gada le lačhe pochtanestar a thoďa leske pre meň somnakuno lancos. 43Diňa les te ľidžal andro dujto kraľiko verdan a vičinenas anglal leste: “Peren pro khoča!” Avke sas ačhado upral calo Egipt.

44Paľis phenďa o Faraonos le Jozefoske: “Me som o Faraonos, ale bijal tiro lav ňiko andre calo Egipt našťi ňič kerel – našťi čhalavel le vasteha, aňi le pindreha.” 45O Faraonos čerinďa le Jozefoske o nav pro Cafenat-Paneach a diňa leske la Asenat romňake, savi sas e čhaj le Poti-Feraskeri, savo sas rašaj andro foros Heliopolis. Avke o Jozef sas ačhado upral calo Egipt.

46Le Jozefoske sas tranda (30) berš, sar chudľa te kerel prekal o Faraonos, Egiptsko kraľis. O Jozef paľis odgeľa le Faraonostar a pregeľa pal caľi phuv Egipt. 47Ola efta berša delas e phuv but uľipen. 48Ola efta berša o Jozef skidelas savoro chaben, so sas andro Egipt a odthovelas oda andro fori. Andre dojekh foros odthovelas o chaben ole maľendar, so sas ode. 49O Jozef skidňa ajci pherdo zrnos sar moroskeri poši. Sas olestar ajci but, hoj preačhile len te zgenel upre, bo pes oda aňi na delas.

Le Jozefoskere čhave

50Sar mek na sas e bokh, le Jozefoske uľile duj muršora, save les diňa e Asenat, e čhaj le rašaskeri le Poti-Feraskeri. 51O Jozef diňa le ešebne čhaske nav Menašše, bo phenďa: “O Del mange diňa te bisterel pre savore mire pharipena the pre caľi miri dadeskeri famelija.” 52Le dujtoneske diňa nav Efrajim, bo phenďa: “O Del diňa, hoj mange te uľon čhave andre phuv, kaj man sas o pharipen.”

53Andro Egipt ola efta berša le bare uľipnaske imar preačhile 54a paľis avľa efta berš bokh, avke sar o Jozef phenďa. E bokh avľa andre savore phuva, ale andre calo Egipt sas dos chaben. 55Sar imar the o Egipťana bokhaľonas a o manuša vičinenas ko Faraonos vaš o chaben, phenďa lenge o Faraonos: “Džan ko Jozef a keren oda, so tumenge phenela!”

56Sar imar sas e bokh pal caľi phuv, o Jozef phundraďa savore šopi a bikenelas le Egipťanenge o zrnos, bo andro Egipt sas igen bari bokh. 57Savore manuša pal caľi phuv džanas andro Egipt ko Jozef te cinel o zrnos, bo sas igen bari bokh pre caľi phuv.

42

Le Jakoboskere čhave džan andro Egipt

1Sar o Jakob dikhľa, hoj andro Egipt sas o zrnos, phenďa peskere čhavenge: “Soske bešen a dikhen jekh pre aver? 2Šunďom, hoj andro Egipt bikenen o zrnos. Džan a cinen les odarik prekal amende, hoj te predživas a te na meras.”

3Avke ola deš phrala le Jozefoskere gele te cinel o zrnos andro Egipt. 4Ale o Jakob na bičhaďa le Jozefoskere phrales le Benjamin leskere phralenca, bo phenďa peske: “Šaj pes leske vareso ačhel.” 5Avke gele le Izraeloskere čhave olenca, save džanas andro Egipt te cinel o zrnos, bo the andro Kanaan sas bokh.

6O Jozef, sar o raj upral o Egipt, diňa te bikenel o zrnos savore manušenge pal caľi phuv. Avke avle ke leste leskere phrala, banďile anglal leste dži ke phuv. 7Sar o Jozef dikhľa peskere phralen, prindžarďa len, ale na diňa lenge oda te džanel a vakerelas lenca zoraha. Phučľa lendar: “Khatar avľan?”

“Andral e phuv Kanaan,” on odphende. “Avľam te cinel chaben.”

8O Jozef sprindžarďa peskere phralen, ale on les na sprindžarde. 9Akor peske o Jozef leperďa pre ola sune, save les sas pal lende varekana. Phenďa lenge: “Tumen san špijona! Avľan te rodel o thana, so pes den lokes te zalel.”

10“Na, rajeja amaro!” phende leske. “Amen sam ča tire sluhi, save avle peske ade te cinel chaben. 11Savore sam čhave jekhe dadestar a sam pačivale manuša. Tire služobňika nane špijona!”

12Ale ov lenge pale phenďa: “Na! Tumen avľan ade te rodel thana, so pes den lokes te zalel.”

13On odphende: “Tire služobňika samas dešuduj (12). Sam phrala, čhave jekhe dadestar andral o Kanaan. O nekterneder hino akana paš o dad a oda jekh phral imar nane.”

14Ale o Jozef lenge ada pale phenďa: “Hin oda avke, sar phenďom: San špijona! 15Kavke man dodžanava, či vakeren čačipen: Na omukena kada than, medik na anena peskere nekternedere phrales. Lav vera pro Faraonos! 16Bičhaven jekhes tumendar, hoj les te anel. Tumen, save ačhena, avena phandle andre bertena. Akor pes dikhela, či vakeren o čačipen, vaj na. Avke sar dživel o Faraonos: San špijona!” 17Paľis len thoďa pro trin džives andre bertena.

18Pro trito džives lenge o Jozef phenďa: “Me man darav le Devlestar. Te kamen te ačhel džide, keren oda, so phenav. 19Te vakeren o čačipen, mušinel jekh tumendar te ačhel andre bertena a tumen savore džan khere a ľigenen o zrnos peskere bokhale famelijenge. 20Ale tumare nekternedere phrales mange mušinen te anel! Kaleha presikavena, hoj vakeren o čačipen, a na merena.”

On pre oda priačhile. 21A vakerenas maškar peste: “Čačes kerďam namištes amare phraleske. Dikhľam les, andre savo pharipen hino, a sar pre amende zorales vičinelas, hoj leske te pomožinas, amen les na šunahas, a vašoda pre amende avľa kadi bari bida.”

22O Ruben lenge phenďa: “Na phenďom tumenge, hoj te na keren ňič ole čhaske? No tumen man na šunďan. Akana počinaha vaš leskero dživipen.” 23Ale on na džanenas, hoj o Jozef lenge achaľol, bo vakerelas lenca prekal o manuš, savo lenge prethovelas andre lengeri čhib. 24O Jozef pes lendar visarďa a zarunďa. Paľis avľa ke lende pale a vakerelas lenca. Avke lendar iľa avri le Šimeon a diňa les te phandel anglal lengere jakha.

O phrala džan pale andro Kanaan

25Paľis o Jozef prikazinďa le sluhenge, hoj te pheraren savore lengere gone le ďivoha a te thoven lenge pale o rupune love andre dojekh gono a te den len chaben pro drom. Avke the kerde. 26O phrala peske thode o zrnos pro somara a gele het. 27Sar zaačhile te presovel pre jekh than, jekh lendar phundraďa o gono, hoj te del te chal le somaris, a dikhľa andre o love. 28Vičinďa pro phrala: “Diňa mange pale o love! Kade hine andro gono!”

Akor previsaľiľa andre lende o jile, izdranas a vakerenas maškar peste: “S’oda amenge kerďa o Del?”

29Sar doavle ke peskero dad ko Jakob andro Kanaan, phende leske savoro, so pes lenge ačhiľa: 30“Oda murš, o raj ola phuvake, igen namištes amenca vakerelas, avke sar te uľamas špijona. 31Ale amen leske phenďam: ‘Amen sam pačivale manuša, na sam ňisave špijona. 32Samas dešuduj phrala, čhave jekhe dadestar. Jekh amendar imar nane a oda nekterneder hino akana amare dadeha andro Kanaan.’ 33O raj ola phuvake amenge phenďa: ‘Pal ada džanava, hoj vakeren o čačipen, te jekhe tumare phrales mukena ade. Len peske o zrnos prekal peskeri famelija a šaj džan! 34Sar mange anena tumare nekternedere phrales, pal ada prindžarava, hoj na san špijona, ale hoj vakeren o čačipen. Paľis tumenge pale premukava tumare phrales a pal kadi phuv šaj phirena, kaj kamena.’ ”

35Paľis, sar čhivenas avri o zrnos andral o gone, savore ode arakhle peskere gonore le rupenca. Sar dikhle jekhetane le dadeha o love, predaranďile. 36Akor lenge o dad o Jakob phenďa: “Tumen kamen, hoj te našavav savore mire čhaven? O Jozef imar nane, aňi o Šimeon! A akana mange kamen te lel the le Benjamin? Me som oda, ko cerpinav vaš oda savoro!”

37Avke o Ruben phenďa le dadeske: “Šaj murdares mire duje čhaven, te tuke na anava le Benjamin pale. Ma dara tut, ča de les mange andro vasta a me tuke les anava pale.”

38Ale o Jakob phenďa: “Me na mukav mire čhas ode te džal tumenca! Leskero phral o Jozef hino imar mulo a ov ačhiľa korkoro. Som imar phuro a te pes leske vareso ačhiľahas pro drom, pre savo geľanas, ta andre bari žaľa muľomas.”

43

O phrala kamen te džal pale andro Egipt

1Andre phuv Kanaan sas e bokh furt goreder. 2Sar imar dochale savoro zrnos, so cinde andro Egipt, o Jakob peskere čhavenge phenďa: “Džan pale a cinen prekal amende sikra chaben!”

3O Juda odphenďa: “Oda murš amenge zorales phenďa: ‘Sar na ela tumenca tumaro phral, na dikhena man pale.’ 4Te tu domukeha, hoj te avel amenca ode amaro phral, džaha a cinaha tuke chaben. 5Ale te les na mukeha, amen bijal leste ode našťi džas. Bo o raj upral o Egipt amenge zorales phenďa, hoj te na ela amenca amaro phral, na dikhaha les pale.”

6Akor o Izrael phenďa: “Soske mange tumen kerďan mek buter pharipen? Soske phenďan avri le muršeske, hoj hin tumen mek jekh phral?”

7On odphende: “Bo ov amendar buterval phučelas, či mek dživel amaro dad a či amen hin phral. Odphenďam leske ča pre oda, so amendar phučelas. Sar majinďam te džanel, hoj phenela, hoj mušinas te anel amare phrales ode?”

8Paľis o Juda phenďa peskere dadeske le Izraeloske: “Muk tire čhas le Benjamin, mi avel manca pro drom! Avke predživaha a na meraha aňi amen, aňi tu a aňi amare čhave. 9Me les lav pre mande: Mire vastendar peske les šaj manges. Te les na anava tuke pale džides, avava anglal tu vinovato calo miro dživipen. 10Te pes na zľikerďamas ade ajci but, imar dujtovar uľamas andro Egipt the pale.”

11O dad o Izrael lenge phenďa: “Te o Benjamin mušinel te džal tumenca, akor len ola nekfeder veci andral amari phuv a ľidžan ole rajeske upral o Egipt sar daros: Sikra balzamos the medos, e voňavo živica the mirra, o pendecha the mandle. 12Len tumenca duvar ajci love, bo mušinen te del pale savore love, so arakhľan andro gone. Šaj el, hoj vareko kerďa chiba. 13Len tumenca the le phrales a džan imar pale ke oda manuš. 14O Nekzoraleder Del mi presikavel tumenge o jileskeriben, hoj oda manuš te premukel le Benjamin the ole avre phrales. Te majinav te našavel mire čhaven, mi ačhel pes.”

O phrala pale anglo Jozef

15Avke o phrala ile peha o dari a duvar ajci rupune love the le Benjamin. Gele andro Egipt a ačhenas anglo Jozef. 16Sar o Jozef dikhľa paš lende le Benjamin, phenďa le sluhaske, savo sas upral leskero kher: “Le kale muršen andre miro kher. Murdar vareso andral o stados a pek oda, bo chana manca o dilos.”

17Oda sluhas kerďa avke, sar leske o Jozef phenďa, a iľa len andre leskero kher. 18Ale ola murša predaranďile, sar len ile andro kher le Jozefoskero, a phende peske: “Čačes amen ande ade vaš o love, so amenge thode pale andre amare gone. Akana amen chudena a marena! Lena amendar amare somaren a kerena amendar peskere otroken!”

19Sar avle ko vudar paš le Jozefoskero kher, phende leskere sluhaske: 20“Mangas tut, rajeja, amen imar jekhvar ade samas te cinel chaben. 21Sar avľam pro than, kaj ačhiľam te presovel, phundraďam o gone a dojekh amendar arakhľam peskere love – ajci, keci počinďam. Akana tumenge anas ola love pale. 22Iľam peha buter love, hoj peske te cinas pale chaben. Čačes na džanas, ko ola love thoďa andro gone.”

23“Aven andro smirom,” phenďa lenge o sluhas. “Ma daran ňisostar! Tumaro Del, o Del tumare dadeskero, tumenge ola love thoďa andro gone. Se me tumaro počiňiben imar chudľom.” Paľis ke lende anďa le Šimeon.

24Paľis o sluhas anďa ole muršen andro Jozefoskero kher a diňa len paňi, hoj peske te thoven (omoren) o pindre. Diňa te chal the lengere somaren. 25Medik na avľa o Jozef, ile avri o dari prekal leste, bo sas lenge phendo, hoj chana ode o dilos.

26Sar o Jozef avľa andro kher, dine leske o dari a banďile anglal leste dži pre phuv. 27Ov lendar phučelas, hoj sar lenge hin, a phenďa: “Mištes hin tumare phure dadeske, pal savo mange vakerenas? Mek dživel?”

28On odphende: “Tire sluhaske, amare dadeske, hin mištes, mek dživel.” Paľis pele pro khoča a banďonas anglal leste.

29Sar dikhľa peskere phrales le Benjamin, le čhas peskera dakero, phučľa: “Oda ov hino tumaro nekterneder phral, pal savo mange vakerenas?” Paľis phenďa: “Mi el o Del jileskero ke tute, čhavo miro!” 30Androda o Jozef sigo geľa het, bo avľa leske pharo, sar dikhľa peskere phrales. Geľa andre andruno kher a ode chudľa te rovel. 31Paľis thoďa (omorďa) o muj a avľa avri. Zľikerďa pes a phenďa: “Anen o chaben!” 32A podine o chaben le Jozefoske pre leskero skamind a leskere phralenge pre aver. O Egipťana bešenas avrether, bo našťi chanas jekhetane le Hebrejenca. 33O phrala bešenas anglal o Jozef pal peskere berša, le nekphurederestar dži ko nekterneder. Dojekh lendar pes čudaľinelas, hoj bešen sako pal peskere berša. 34Paľis len pal peskero skamind diňa chaben. Ale le Benjamin diňa pandžvar buter sar avre phralen. Pijenas a mulatinenas jekhetane leha.

44

Le Jozefoskeri rupuňi kuči

1O Jozef paľis phenďa le sluhaske upral leskero kher: “Pherar le muršenge o gone le chabeneha, keci ča birinena te ľidžal, a dojekheske thov pale leskere love upral andro gone. 2Ole nekternedereske thov andro gono miri rupuňi kuči the leskere love, savenca počinďa vaš o zrnos.” O sluhas kerďa avke, sar leske phenďa o Jozef.

3Tosara, sar vidňisaľolas, premukle le phralen lengere somarenca. 4Sar džanas avri andral o foros a na sas mek dur, phenďa o Jozef le sluhaske: “Dža sigo pal ola murša. Te len dochudeha, phen lenge: ‘Soske vaš o lačhipen visarďan pale o nalačhipen? 5Soske čorďan e rupuňi kuči, andral savi pijel a savaha vražinel miro raj? Aleha kerďan igen namištes!’ ”

6Sar len dochudľa, phenďa lenge ola lava. 7On leske odphende: “Soske ada phenes, rajeja miro? Kajso vareso amen šoha (ňikda) na kerďamas! 8Dikh, o love, so arakhľam upral andro gone, anďam pale andral o Kanaan. Sar šaj amen čorďamas o rup vaj o somnakaj andral o kher tire rajeskero? 9Te pes oda arakhela ke varesavo tiro služobňikos, mi merel a amen savore avaha tuke otroka, rajeja miro.”

10O sluhas phenďa: “Mištes, mi el avke, sar phenďan. Oda, ko iľa e rupuňi kuči, ela miro otrokos a tumen avena premukle.” 11Avke savore sigo thode peskere gone tele pre phuv a phundrade len. 12Paľis o sluhas chudľa te rodel le phurederestar dži ko nekterneder. E kuči pes arakhľa andro Benjaminoskero gono. 13Androda savoredžene čhingerde pre peste o plašťos. Thode o veci pro somaris a visarde pes pale andro foros.

14Avke o Juda peskere phralenca dogeľa andro kher le Jozefoskero. Ov mek sas ode a banďile anglal leste dži pre phuv. 15O Jozef lenge phenďa: “Oda so tumen kerďan? Tumen na džanenas, hoj ajso manuš sar me džanel te vražinel?”

16O Juda phenďa: “So tuke šaj phenas pre ada, rajeja miro? So te keras, hoj amenge te odmukes? O Del oda domukľa pre peskere služobňika vaš o binos, so kerďam. Akana, rajeja miro, sam tire otroka, amen the oda, ke kaste arakhle e kuči.”

17Ale ov lenge odphenďa: “Na! Me kajso vareso na kerava! Mange ela otrokos ča oda, ke kaste pes arakhľa e kuči. Tumen savore šaj džan andro smirom ke peskero dad.”

O Juda pes privakerel vaš o Benjamin

18Paľis o Juda geľa anglo Jozef a phenďa: “Mangav tut, rajeja miro, domuk tire sluhaske, hoj te phenel vareso peskere rajeske. Ma av choľamen pre peskero sluhas, se tu sal sar o Faraonos! 19Tu pes akor, rajeja amaro, phučehas tire sluhendar: ‘Hin mek tumen dad abo phral?’ 20Amen tuke, rajeja, phenďam: ‘Hin amen mek phuro dad the terno phral, savo leske uľiľa pro phuripen. Leskero phral imar hino mulo a ov ačhiľa jekhoro čhavo peskera datar. Amaro dad les igen kamel.’

21Paľis tu phenďal peskere sluhenge: ‘Anen mange les, hoj les te dikhav peskere jakhenca!’ 22Akor, rajeja, phenďam tuke: ‘Oda čhavo našťi omukel le dades, bo te les omukľahas, o dad muľahas.’ 23Ale tu phenďal tire sluhenge: ‘Te tumenca na avela tumaro nekterneder phral, ma sikaven pes mange pro jakha!’

24Sar paľis avľam ke tiro sluhas, ke amaro dad, rozvakerďam leske savoro, so phenďal tu, rajeja. 25Amaro dad phenďa: ‘Džan pale a cinen sikra chaben.’ 26Amen leske odphenďam: ‘Našťi džas, te amenca na avela the amaro nekterneder phral. Bijal leste pes našťi sikavas ole manušeske pro jakha.’

27Pre ada amenge phenďa tiro sluhas, amaro dad: ‘Tumen mištes džanen, hoj miri romňi man diňa ča duje čhaven. 28Jekh lendar odgeľa imar het a me mange phenďom, hoj les mušinďa te rozchal e dzivo džvirina. Akorestar les na dikhľom.’ 29O dad mek phenďa: ‘Te lena mandar the kales a pro drom pes leske vareso ačhela, thovena man pro phuripen andro hrobos.’

30Akana, rajeja miro, sar me šaj džava pale ke tiro sluhas ke miro dad, te o čhavo, saves cale peskere dživipnaha kamel, na uľahas amenca? 31Te pes dodžanela, hoj o čhavo nane amenca, merela. Tire sluhi oleha anena tire sluhas, amare dades, pro phuripen andro hrobos. 32Me, tiro sluhas, iľom ole čhas le dadestar pre peste. Phenďom le dadeske, hoj te les na anava leske pale, avava vinovato anglal leste calo miro dživipen.

33Akana domuk mange, hoj me te ačhav tire otrokoske vaš kada čhavo, rajeja miro, a ov mi džal het peskere phralenca. 34Sar šaj avľomas pale ke miro dad, te o čhavo na uľahas manca? Birinďomas te dikhel pre žaľa, so avľahas pre miro dad?”

45

O Jozef pes del te sprindžarel le phralenge

1O Jozef pes imar našťi zľikerďa. Vičinďa pre savorende, save ačhenas pašal leste: “Savore džan het!” Avke ňiko ode na sas, sar o Jozef pes diňa te sprindžarel peskere phralenge. 2Paľis zorales zarunďa. Šunde oda o Egipťana the calo palacis le Faraonoskero.

3Avke phenďa peskere phralenge: “Me som o Jozef! Dživel mek miro dad?” Ale len oda avke zaiľa, hoj na džanenas te phenel aňi jekh lav peskere phraleske.

4O Jozef lenge phenďa: “Aven pašeder ke ma!” Sar avle ke leste, phenďa: “Me som o Jozef, tumaro phral, saves bikenďan andro Egipt. 5Akana tumenge imar te na el pharo a te na dukhal tumen ada, hoj man kade bikenďan. O Del man bičhaďa ade angle tumende, hoj te zachraňinav tumare dživipena. 6Hin oda imar duj berš, so hin e bokh pre phuv. Ela mek pandž berš, so pes na kerela buči pre maľa aňi pes na skidela upre. 7O Del man bičhaďa anglal tumende andre kadi phuv, hoj tumen kavke bares te zachraňinel, hoj te predživen tumare čhavenca. 8Tumen man ade na bičhaďan, ale o Del. Ov man ačhaďa sar nekbaredere Faraonoskere uradňikos sar ešebne (perše) rajes upral calo leskero kher the upral calo Egipt.

9Sigo džan pale ke miro dad a phenen leske, hoj me phenav: ‘O Del ačhaďa man, le Jozef, sar ešebne rajes upral calo Egipt. Av ke ma so neksigeder! 10Bešeha pašes paš ma andre phuv Gošen savoreha, so tut hin: tire čhavenca the le čhavengere čhavenca, tire bakrorenca, kozenca the gurumňenca. 11Ode tumen me dava o chaben. Bo mek pandž berš ľikerela e bokh a na kamav, hoj vareko olendar, save hine tuha, te bokhaľon – aňi tu aňi tiri famelija.’ ”

12O Jozef mek phenďa: “Tumen the tumaro phral o Benjamin šaj dikhen, hoj som oda me, o Jozef, savo tumenca vakerel. 13Phenen le dadeske, savi bari zor man hin andro Egipt, a phenen leske pal savoro, so dikhľan kade. Paľis siďaren a anen les ade.”

14Avke pes o Jozef the o Benjamin obchudle a sodujdžene chudle te rovel. 15Rovibnaha čumidľa savore peskere phralen. Paľis leskere phrala leha chudle te vakerel.

16Sar avľa o hiros andro kher le Faraonoskero, hoj avle le Jozefoskere phrala, sas oda pre dzeka le Faraonoske the leskere sluhenge. 17O Faraonos phenďa le Jozefoske: “Phen tire phralenge, mi thoven peskere veci pre peskere somara a mi džan andro Kanaan. 18Mi len le dades the peskere fameliji a mi aven ke mande. Dava len oda nekfeder than, so hin andro Egipt, the le nekfedere chabenestar kala phuvatar. 19Phen lenge mek, mi len peske o verdana andral o Egipt prekal peskere čhave the romňija a mi anen the le dades peha. 20Te na bajinen pal ňisoste, so omukena, bo chudena oda nekfeder, so del o Egipt.”

21O čhave le Izraeloskere oda the kerde. O Jozef len diňa verdana the chaben pro drom, avke sar leske phenďa o Faraonos. 22Savoren lendar diňa neve gada, ale le Benjamin diňa trin šel (300) rup the mek pandž neve gada. 23Peskere dadeske bičhaďa deše somaren, pre save sas thode ola nekfeder dari andral o Egipt, the deše oslicen, pre save sas thodo o zrnos, o mare the o chaben pro drom. 24Paľis le phralen premukľa. Sar džanas het phenďa lenge: “Ča pes ma vesekedinen le dromeha!”

25Avke gele het andral o Egipt andro Kanaan ko dad ko Jakob. 26Phende leske: “O Jozef mek dživel! Ov hino ešebno raj upral calo Egipt!” Ale sar ada šunďa o dad, ačhiľa sar bar a našťi lenge dopačalas. 27Ale sar leske phende savoro, so lenge phenďa o Jozef, a sar o Jakob dikhľa o verdana, so bičhaďa o Jozef, hoj les te anen andro Egipt, o Jakob avľa pale ke peste. 28Phenďa: “Akana tumenge imar pačav! Miro čhavo o Jozef čačes dživel! Džav les te dikhel, medik na merava.”

46

O Jakob džal andro Egipt

1O Izrael iľa peha savoro, so les sas, a džalas andro Egipt. Sar dogeľa andre Beer-Šeba, anďa ode obeti le Devleske, saves lašarelas leskero dad o Izak.

2O Del prevakerďa ko Izrael rači andro viďeňje: “Jakob! Jakob!”

“Kade som!” ov odphenďa.

3“Me som o Del, o Del tire dadeskero,” phenďa leske. “Ma dara tut te džal andro Egipt, bo ode tutar kerava igen baro narodos. 4A me tuha džava andro Egipt a anava tut odarik pale. O Jozef ela paš tu, sar mereha.”

5Avke o Jakob odgeľa andral e Beer-Šeba. Le Izraeloskere čhave thode le dades le Jakob, le čhaven the le romňijen andro verdana, save bičhaďa o Faraonos. 6Ile peha o stadi the o barvaľipen, so skidle andro Kanaan, a avle andro Egipt – o Jakob the savori leskeri famelija. 7Andro Egipt anďa caľa peskera famelija, peskere čhaven the čhajen lengere čhavenca.

8Kala hine o nava le Izraeloskere čhavengere – oda hin o Jakob the leskere čhave – save avle andro Egipt:

Leskero ešebno (peršo) čhavo sas o Ruben. 9Le Ruben sas čhave o Chanoch, o Pallu, o Checron the o Karmi.

10Le Šimeon sas čhave o Jemuel, o Jamin, o Ohad, o Jachin, o Cochar the o Šaul, savo sas čhavo la Kanaančankatar.

11Le Levi sas čhave o Geršon, o Kohat the o Merari. 12Le Juda sas čhave o Er, o Onan, o Šelah, o Perec the o Zerach. Ale o Er the o Onan mule andro Kanaan. Le Perec sas čhave o Checron the o Chamul.

13Le Jissachar sas čhave o Tolas, o Puvvah, o Job the o Šimron.

14Le Zebulun sas čhave o Sered, o Elon the o Jachleel.

15Kala hine la Lejakere the le Jakoboskere čhave, save lenge uľile andro Paddan-Aram. Ode lenge uľiľa the e čhaj e Dina. Savore leskere čhave the čhaja la Lejaha sas tranda the trin (33).

16Le Gad sas čhave o Cifjon, o Chaggi, o Šuni, o Ecbon, o Eri, o Arodi the o Areli.

17Le Ašer sas čhave o Jimnah, o Jišvah, o Jišvi the o Berijah a lengeri pheň sas e Serach. Le Berijah sas čhave o Cheber the o Malkiel.

18Kala dešušov (16) hine o čhave le Jakoboskere, save les sas la Zilpaha. Oj sas e služka, sava diňa o Laban peskera čhake la Lejake.

19Le Jakoboskera romňake la Rachelake uľile o Jozef the o Benjamin. 20Le Jozefoske uľile andro Egipt o Menašše the o Efrajim la Asenataha, savi sas e čhaj le Poti-Feraskeri, savo sas rašaj andro Heliopolis.

21Le Benjamin sas čhave o Belas, o Becher, o Ašbel, o Geras, o Naaman, o Echi, o Roš, o Muppim, o Chuppim the o Ard.

22Kala hine la Rachelakere dešuštar (14) čhave, save la sas le Jakoboha.

23Le Danoskero čhavo sas o Chušim.

24Le Naftali sas čhave o Jachceel, o Guni, o Jecer the o Šillem.

25Kala efta čhave hine le Jakoboskere, save les sas la Bilhaha. Oj sas e služka, sava diňa o Laban peskera čhake la Rachelake.

26Le Jakoboskere čhave peskere čhavenca, save gele leha andro Egipt, sas šovardeš the šov (66), te na genas le Jakoboskere čhavengere borijen. 27Te zgenaha the le Jozefoskere duje čhaven, save leske uľile andro Egipt, avle ode le Jakoboskera famelijaha jekhetane eftavardeš (70) džene.

28O Jakob bičhaďa peskere čhas le Juda anglal te phenel le Jozefoske, hoj pes te arakhel lenca andro Gošen. Avke avle andre phuv Gošen. 29O Jozef diňa te pririchtinel peskero verdan a geľa anglal peskero dad Izrael andro Gošen. Sar avľa paš leste, obchudľa les a chudľa te rovel.

30O Izrael phenďa le Jozefoske: “Akana imar šaj merav, bo tut dikhľom a džanav, hoj džives.”

31Paľis o Jozef phenďa peskere phralenge the savorenge, save sas leha: “Mušinav te džal te phenel le Faraonoske, hoj avle ke ma mire phrala the savori famelija mire dadeskeri andral o Kanaan. 32Phenava leske, hoj san pasťjera, save ľikeren le bakren, a hoj avľan savore tumare stadenca the barvaľipnaha. 33Te tumen o Faraonos vičinela a phučela tumendar, savi buči keren, 34phenen leske: ‘Tire sluhi hine pasťjera le stadengere calo amaro dživipen avke sar amare phure dada.’ Ada phenena vašoda, hoj tumenge te domukel te ačhel andre phuv Gošen, bo o Egipťana na kamen ňič le pasťjerenca.”

47

O Jakob anglo Faraonos

1O Jozef odgeľa a phenďa le Faraonoske: “Miro dad the mire phrala avle andral o Kanaan peskere stadenca, dobitkoha the savore barvaľipnaha. Akana hine andre phuv Gošen.” 2Paľis iľa avri peskere phralendar pandže dženen a anďa len anglo Faraonos.

3O Faraonos pes phučľa leskere phralendar: “Savi buči keren?”

“Amen sam pasťjera, save pasinen le staden avke sar the amare dada,” odphende leske. 4“Amen avľam te bešel andre kadi phuv, bo andro Kanaan avľa igen bari bokh a prekal o stadi ode nane chaben. Domuk tire sluhenge, hoj te bešen andre phuv Gošen.”

5O Faraonos phenďa le Jozefoske: “Te tiro dad the tire phrala avle ke tute, 6savore thana andre kadi phuv hine lenge phundrade. Mi bešel tiro dad the tire phrala andre nekfeder phuv Gošen. Te hin maškar lende goďaver murša, ačhav len upral mire stadi.”

7O Jozef anďa peskere dades le Jakob a sikaďa les le Faraonoske. A o Jakob požehňinďa le Faraonos. 8O Faraonos phučľa le Jakobostar: “Keci tuke berš?”

9O Jakob odphenďa le Faraonoske: “Miro dživipnaskero drom ľikerel šel the tranda (130) berš. O dživipena mire dadengere ľikerenas buter a na sas ajse phare sar miro.” 10Paľis o Jakob požehňinďa le Faraonos a geľa lestar het. 11O Jozef thoďa te bešel peskere dades the le phralen andro Egipt a diňa len phuva the maľi andro nekfeder than andre phuv Raamses, avke sar oda phenďa o Faraonos. 12Avke o Jozef diňa chaben le dades, le phralen the caľa dadeskera famelija pal oda, keci len sas čhave.

E bokh andro Egipt

13Na sas maro pre caľi phuv, bo e bokh sas igen bari. Andro Egipt the andro Kanaan e sas ajsi bari bokh, hoj o manuša sas bi e zor. 14Vaš o zrnos, so bikenďa, o Jozef skidňa savoro rup, so sas andro Egipt the andro Kanaan, a odľigenďa oda andro Faraonoskero palacis. 15Sar imar na sas love andro Egipt the andro Kanaan, savore Egipťana avenas ko Jozef a mangenas: “De amen maro! So, majinas te merel, bo imar amen nane love?”

16“Te tumen nane love, anen tumare stadi a me tumen vaš oda dava chaben,” phenďa lenge o Jozef. 17Avke anenas ko Jozef peskere stadi a ov len delas maro vaš o graja, bakre, gurumňa the somara. Andre oda berš lendar o Jozef cinďa savore stadi vaš o chaben.

18Avke pregeľa jekh berš. Pre aver berš avle pale a phende: “Na garuvaha anglal tu, rajeja amaro, hoj o love amenge dogele a the amare stadi hine imar tire. Nane amen imar, so tut te del, ča amaro ťelos the e maľa. 19Soske amen majinas te merel angle tire jakha, rajeja amaro, a te mukel ča avke peskere maľi? Cin tuke amen the amare maľi vaš o maro a avaha otroka le Faraonoske. Ča de amen ďiv, hoj te predživas a te na meras a te na ačhen ča avke o maľi.”

20Kavke cinďa o Jozef savore Egiptske maľi prekal o Faraonos. Savore Egipťana bikenenas peskere maľi, bo e bokh pre lende mek goreder avľa. Kavke o Faraonos dochudľa savore maľi andre Egiptsko phuv. 21Kaleha o Jozef kerďa le manušendar otroken pal caľi phuv. 22Ča le rašajengere phuva na odcinelas, bo o Faraonos len delas love pro chaben a sas lenge oda dos, hoj te predživen. Vašoda peskere phuva na bikenenas.

23O Jozef phenďa le manušenge: “Adadžives tumen the tumare phuva cinďom prekal o Faraonos. Len tumenge kada zrnos a sadzinen len pro maľi. 24O pandžto kotor le uľipnastar mušinena te del le Faraonoske a ola štar kotora ačhela tumenge, hoj te el tumen, so te sadzinel pro maľi a te el tumare famelijen the le čhaven, sostar te dživel.”

25“Tu amen ľikerďal paš o dživipen,” on odphende. “Te sam tuke pre dzeka, rajeja amaro, ker amendar le Faraonoskere otroka!” 26O Jozef akor diňa avri zakonos pal e Egiptsko phuv, so pes doľikerel dži adadžives, hoj o pandžto kotor le uľipnastar hino le Faraonoskero. Ča o phuva le rašajengere na sas leskere.

27Avke o Izraeliti ačhile te bešel andro Egipt andre phuv Gošen. Barvaľonas a sas len igen but čhave. 28O Jakob dživelas andro Egipt mek dešuefta (17) berš a sas leske imar šel the saranda the efta (147) berš. 29Sar sas o Izrael anglo meriben, vičinďa peskere čhas le Jozef a phenďa leske: “Te som tuke pre dzeka, thov tiro vast pre mire čanga a de man lav, hoj mange presikaveha kada jileskeriben the pačivaľiben: Ma parun man andro Egipt.” 30Sar merava avke sar mire phure dada, ľidža man andral o Egipt a parun man ode, kaj sas parumen the on.

“Kerava avke, sar phenes,” odphenďa o Jozef.

31“Le vera, hoj oda kereha!” phenďa leske o Jakob. Sar les diňa vera, o Izrael banďiľa tele pro haďos a lašarelas le Devles.

48

O Jakob požehňinel le Jozefoskere čhaven

1Pal varesavo časos phende le Jozefoske: “Tiro dad hino nasvalo.” Avke o Jozef iľa peha peskere duje čhaven le Menašše the le Efrajim a gele les te dikhel. 2Sar le Jakoboske phende: “Avel ke tu tiro čhavo o Jozef,” o Izrael chudľa zor a bešľa peske pro haďos. 3O Jakob phenďa le Jozefoske: “O Nekzoraleder Del pes mange sikaďa andro Luz andre phuv Kanaan a požehňinďa man. 4Phenďa mange: ‘Dava tut pherdo čhave. Tutar avena but narodi. Kadi phuv dava tire potomkenge, hoj te el lengeri pro furt.’ ”

5O Jakob mek phenďa: “Tire duj čhave, save tuke uľile andro Egipt mek sigeder, sar ke tu ade avľom, ena akanastar mire. O Efrajim the o Menašše ena mire sar o Ruben the o Šimeon. 6O čhave, save avena pal lende, ena tire. Mire phuva pal ma prelena ča prekal o Efrajim the Menašše, ena zgende jekhetane lenca. 7Kerav oda prekal e Rachel, bo sar džavas andral o Paddan andro Kanaan, muľa mange pro drom. Parunďom la ode paš o drom, nadur la Efratatar.” E Efrata hin adadžives Betlehem.

8Sar dikhľa o Izrael le Jozefoskere čhaven, phučľa: “Ko hine kala?”

9“Oda hine mire čhave, saven mange diňa ade o Del,” odphenďa o Jozef peskere dadeske.

Avke o dad phenďa: “An len ke mande, hoj len te požehňinav!” 10O Izrael sas imar phuro a imar na dikhelas igen mištes. Sar len o Jozef anďa ke leste, o Jakob len čumidľa a obchudľa. 11Paľis o Izrael phenďa le Jozefoske: “Šoha (ňikda) na phenďomas, hoj tut mek pale dikhava. Ale o Del mange diňa, na ča tut te dikhav, ale the tire čhaven.” 12O Jozef iľa peskere čhaven tele pal o Jakoboskere čanga a banďiľa le mujeha dži ke phuv.

13Paľis o Jozef iľa sodujen ko Jakob; le čače vasteha ačhaďa le Efrajim pal e baľogňi (ľavo) sera le Izraeloskeri a le baľogne vasteha iľa le Menašše a ačhaďa les pal e čači (pravo) sera. 14Ale o Izrael prethoďa peskere vasta a thoďa peskero čačo vast pro Efrajimoskero šero, choc sas terneder. O baľogno vast thoďa pro šero le Menaššeskero, savo sas ešebno čhavo. 15Paľis požehňinďa le Jozef a phenďa:

“Mi požehňinel kale čhaven o Del,

angle savo phirenas mire dada o Abraham the o Izak,

o Del, savo man ľidžalas le terňipnastar dži adadžives sar pasťjeris!

16Mi požehňinel len o aňjelos, savo man cirdňa avri andral o dojekh nalačhipen!

Mi leperel pes prekal kala čhave miro nav the o nava mire dadengere, le Abrahamoskero the Izakoskero!

Mi uľon lenge pherdo čhave pal caľi phuv.”

17Sar o Jozef dikhľa, hoj o dad thoďa o čačo vast pro šero le Efrajimoske, na sas leske oda pre dzeka. Avke chudľa le dadeskero vast a kamľa les te prethovel pro šero le Menaššeskero. 18O Jozef phenďa le dadeske: “Na avke, dado miro! Se kada hin ešebno. Leske thov tiro čačo vast pro šero.”

19Ale o dad leske phenďa: “Džanav, čhavo miro, džanav! The lestar ela narodos a the lestar ela buter. Ale leskero terneder phral, o Efrajim, ela bareder sar ov, leskere čhavendar ena but narodi.”

20Avke len požehňinďa oda džives a phenďa:

“Sar o Izraeliti žehňinena varekas, leperena tumare nava a phenena kada:

‘Mi kerel tuke o Del avke sar le Efrajimoske the le Menaššeske.’ ”

Kaleha thoďa o Jakob le Efrajim anglo Menašše.

21Paľis o Izrael phenďa le Jozefoske: “Dikh, me merava, ale o Del ela tumenca a anela tumen pale andro Kanaan, andre phuv tumare phure dadengeri. 22A tut dav mire barvaľipnastar buter sar tire phralen. Dav tuke e lačhi phuv Šichem, so dochudľom le Amorejendar peskera šabľaha the lukoha.”

49

Le Jakoboskero požehnaňje

1O Jakob vičinďa savore peskere čhaven a phenďa lenge:

“Aven savore ke mande a phenava tumenge,

so tumen užarel andro dživesa, so avena!

2Zdžan tumen jekhetane, savore čhave le Jakoboskere.

Šunen tumare dades le Izrael!

3Ruben, tu sal miro ešebno (peršo),

e zor mire terňipnaske,

nekrajikaneder the nekzoraleder mire čhavendar!

4Sal sar o paňi, so pes na del te zaačhavel,

imar na aveha ešebno, bo pašľiľal mira romňaha.

Aleha kerďal džungipen, sar tuke pašľiľal andre miro haďos.

5Šimeon the Levi, tumen san phrala,

pre tumare maribneskere zbraňi hin o rat.

6Na kamav man te zdžal jekhetane tumenca.

Na kamav ňič oleha, so tumen kamen te kerel,

bo andre choľi murdarďan le muršen

a ča prekal peskero radišagos kerďan le bikendar kaľiki.

7Mi el prekošľi tumari choľi,

bo sas igen bari,

the tumaro rušiben, bo sas dzivo.

Tumare čhave na dživena jekhetane peha andre phuv le Izraeloskeri,

ena rozčhide maškar o kmeňi le Jakoboskere.

8Juda, tut tire phrala lašarena.

Chudeha tire ňeprijaťeľen tel e meň,

o čhave tire dadeskere anglal tu banďona.

9Sal sar ľevos, savo peske chudľa o chaben

a džal pale pre peskero than te pašľol.

Ko pes na daral les te uštavel?

10Tu, Juda, ľikereha o kraľiskero žezlos,

tire čhave kraľinena pro furt.

O narodi tuke anena o dari a šunena tut.

11Peskere terne somaris phandeha paš o viňičis,

peskere somaricis ko viňično stromos,

andre mol peske žužareha o plašťos,

andro hroznoskero rat peskere gada.

12Tire jakha ena kaleder sar e mol,

tire danda parneder sar o thud.

13Tu, Zebulun, bešeha pašes paš o moros,

ode, kaj zaačhaven o loďi.

Tiri phuv ela dži ko Sidon.

14Jissachar, tu sal sar o zoralo somaris,

so pašľol maškar peskere košara.

15Sar dikhľal, hoj o than, kaj pašľos, hino lačho

a hoj e phuv hiňi šukar,

banďarďal o dumo a ľidžahas o košara

a mušinehas te kerel phares buči sar otrokos.

16Tu, Dan, pes zaačhaveha vaš o pravos peskere narodoske

sar jekh le Izraeloskere kmeňendar.

17Aveha sar o sap paš o drom,

sar jedovato sap pre sera le dromestar.

Dandereha le grajeske andro pindro

a o manuš perela tele pal leste palal.

18Ó, RAJEJA miro, užarav pre tiri zachrana!

19Pre tu, Gadona, chučena o živaňa,

ale tu pes visareha a džaha pre lende palunestar.

20Tiri phuv, Ašer, ela barvaľi andro chaben,

chaha latar ajse chabena sar o kraľis.

21Tu, Naftali, sal sar avrimuklo jeleňis,

saveske uľon šukar terne jeleňa.

22Jozef, tu sal sar odi uľipnaskeri rastlina,

so barol paš o paňi,

tire prajti prebararena e fala.

23La choľaha pre tu džanas,

o lukostrelci pre tute ľivinenas,

24ale tiro lukos ela furt nacirdno

a tire vasta ena furt zorale,

bo hin tuha o Nekzoraleder Del, savo hin o Pasťjeris, e Skala le Izraeloskeri.

25Mi pomožinel tuke o Del tire dadeskero!

Mi požehňinel tut o Nekzoraleder Del le brišindeha andral o ňebos

the le paňeha andral e phuv

– a mi del tut but stadi the čhaven!

26O požehnaňja tire dadeskere

hine bareder sar o požehnaňja le čirlatune verchengere

the sar o barvaľipen le phure brehengere!

Mi perel oda savoro pre Jozefoskero šero,

pro čekat oleske, savo hin o princos maškar peskere phrala!

27Tu, Benjamin, sal sar dzivo ruv (vlkos).

Tosara chas o chaben, so tuke chudľal,

rači rozdes olestar, so ačhiľa.”

28Kala hine savore dešuduj (12) Izraeloskere kmeňi a kada lenge phenďa o dad o Jakob, sar len požehňinelas. Dojekhes lendar požehňinelas avke, sar peske oda zasogaľinďa (zaslužinďa).

O Jakob merel

29Paľis o Jakob lenge phenďa: “Sar merava a džava ke mire phure dada, save mule, parunen man paš mire dada andre jaskiňa, so hiňi pre le Efronoskeri Chetitoskeri maľa, 30andre jaskiňa Machpela paš o Mamre andro Kanaan. O Abraham la cinďa le Chetitostar le Efronostar, hoj les te el than pro hrobos. 31Ode parunde le Abraham leskera romňaha la Saraha the le Izak leskera romňaha la Rebekaha. Ode parunďom the la Leja. 32Odi maľa la jaskiňaha sas cinďi le Chetitanendar.”

33Sar imar o Jakob dovakerďa peskere čhavenca, hazdňa peske o pindre pro haďos. Muľa a geľa paš peskere phure dada, save mule.

50

O Jozef parunel le Jakob

1Akor o Jozef obchudľa le dades, čumidelas les a rovelas upral leste. 2Paľis o Jozef phenďa peskere sluhenge, le doktorenge, hoj le dades te zabalzaminen. 3O doktora le Izrael balzaminenas saranda (40) dživesa, bo ajci kampelas oda te kerel. O Egipťana rovenas upral leste eftavardeš (70) dživesa.

4Sar imar pregele o rovibnaskere dživesa, o Jozef prevakerďa ko Faraonoskere uradňika: “Te som tumenge pre dzeka, akor mangav tumen, privakeren pes vaš ma ko Faraonos. 5Miro dad man phandľa kala veraha: ‘Sar me merava, parun man andro hrobos, so mange kerďom andro Kanaan.’ Domuk mange, hoj ode te džav te parunel mire dades. Paľis avava pale.”

6O Faraonos phenďa: “Ča dža a parun tuke le dades, avke sar les diňal vera.”

7O Jozef akor geľa te parunel le dades. Džanas leha savore Faraonoskere uradňika, o nekbareder raja andro palacis the o anglune manuša andral o Egipt. 8Gele leha the caľi leskeri famelija, o phrala the savoredžene andral leskere dadeskero kher. Andre phuv Gošen mukle ča peskere cikne čhaven, le bakren, le kozen the le gurumňen. 9Džanas lenca the o manuša pro verdana the pro graja. Sas leha igen but manuša.

10Sar doavle andro Goren-Atad, so hin pal o Jordan, but časos zorales rovenas a o Jozef kerelas o vartišagos efta dživesa prekal peskero dad. 11Sar o Kanaančana dikhle andro Goren-Atad o baro vartišagos, phenenas: “Le Egipťanen hin bari žaľa.” Vašoda pes oda than pal o Jordan vičinel Abel-Micrajim50,11 Oda hin: Le Egipťanengeri žaľa..

12O čhave paľis kerde avke, sar lenge phenďa o dad o Jakob. 13Ľigende les andro Kanaan a parunde les andre jaskiňa, so sas pre maľa Machpela paš o Mamre, so cinďa o Abraham le Chetitostar le Efronostar, hoj les te el than pro hrobos. 14Paloda, sar o Jozef parunďa le dades, geľa pale andro Egipt, le phralenca the savorenca, save leha ode avle.

O phrala pes daran le Jozefostar

15Paloda, sar lenge muľa o dad, le Jozefoskere phrala phende: “So te akana o Jozef džala pre amende? So te kamela amenge te visarel pale savoro, so leske kerďam?” 16Avke dine te phenel le Jozefoske: “Sigeder, sar o dad muľa, 17amenge phenďa, hoj tuke te phenas: ‘Odmuk tire phralenge oda nalačhipen, so tuke kerde, sar pre tu džanas.’ Avke akana tut mangas, odmuk amenge, so tuke kerďam, bo the amen služinas tire dadeskere Devleske.” O Jozef zarunďa, sar šunďa ola lava.

18Paľis leskere phrala avle ke leste, banďonas anglal leste a phende: “Ade sam anglal tute sar tire otroka!”

19Ale o Jozef lenge phenďa: “Ma daran tumen! Či me som Del? 20Kamenas mange te kerel nalačho, ale o Del ada visarďa pro lačho, hoj te zachraňinel but manušen, avke sar oda kerel the adadžives. 21Akana tumen imar ma daran! Me dava tumen the tumare čhaven savoro, so kampela.” Ola lava pes chudle lengere jilendar a imar pes na daranas.

Le Jozefoskero meriben

22O Jozef bešelas andro Egipt le dadeskera famelijaha a dživelas šel the deš (110) berš. 23Dikhľa le Efrajimoskere čhaven the lengere čhaven. Dikhľa the le čhaven le Machiroskeren, savo sas o čhavo le Menaššeskero, a priiľa len sar peskeren50,23 E Hebrejiko čhib: Sas thode pro Jozefoskere čanga..

24Paľis o Jozef phenďa le phralenge: “Me merav, ale o Del ela čačes tumenca. Ľigenela tumen adarik andre phuv, pal savi diňa lav le Abraham, le Izak the le Jakob.” 25O Jozef mek le Izraeloskere čhaven phandľa la veraha: “O Del tumen čačes ľidžala avri andral kadi phuv. Paľis lena adarik het mire kokala!” 26O Jozef muľa, sar leske sas šel the deš (110) berš. Zabalzaminde les a thode les andro mochto andro Egipt.