GALAŤANENGE

Le Pavloskero Ľil Le

GALAŤANENGE

O pozdravos

¹Me o Pavol, o apoštolos, savo nane bičhado le nipendar, aňi le manušestar, ale bičhado prekal o Ježiš Kristus the prekal o Del o Dad, savo les uštaďa andral o meriben,

²the savore phrala, save hine manca, pisinas le khangerenge andre Galacija:

³Mi del tumen o Del amaro Dad the o Raj o Ježiš Kristus o lačhipen (milosť) the o smirom.

⁴Ov pes diňa vaš amare bini, hoj amen te lel avri andral kada nalačho časos, andre savo dživas, bo avke oda kamelas o Dad amaro Del.

⁵Leske mi džal e slava pro furt. Amen.

Aver evaňjelium nane

⁶Čudaľinav man, hoj avke sig oddžan Olestar, ko tumen vičinďa prekal o lačhipen (milosť) le Kristoskero, a džan ke aver evaňjelium.

⁷Nane aver evaňjelium, ale hine varesave džene, save tumen diliňaren andre, bo kamen te previsarel o evaňjelium le Kristoskero.

⁸Ale te tumenge amen – abo o aňjelos andral o ňebos – vakerďamas aver evaňjelium sar oda, so tumenge imar vakerďam, mi el prekošlo!

⁹Avke sar imar sigeder phenďam the akana pale phenav: Te tumenge vareko vakerela aver evaňjelium sar oda, so imar priiľan, mi el prekošlo!

¹⁰Me na kamav akana te vakerel oda, so kamen o manuša te šunel, ale oda, so o Del kamel. Abo kamav te el pre dzeka le manušenge? Bo te mek kamľomas te el pre dzeka le manušenge, ta imar na uľomas le Kristoskero služobňikos.

Sar priiľa o evaňjelium le Devlestar

¹¹Kamav tumenge te phenel, phralale, hoj o evaňjelium, so tumenge vakeravas, nane le manušestar.

¹²Bo me o evaňjelium na priiľom le manušestar, aňi mange na sikaďa o manuš, ale priiľom les prekal o Ježiš Kristus, savo mange oda sikaďa.

¹³Se tumen šunďan pal miro dživipen, sar mek somas andre Židoviko pačaben. Šunďan, sar džavas pre le Devleskeri khangeri a keravas sa pre oda, hoj la te rozmarav.

¹⁴A andro Židoviko pačaben somas feder but Židendar, save sas andre mire berša, bo mange džalas buter pal o tradiciji amare dadengere.

¹⁵Ale o Del peske man avri kidňa mek angloda, sar uľiľom (pes narodzinďom), a vičinďa man peskere lačhipnaha (milosťaha), akor sar kamľa

¹⁶prekal mande te sikavel peskere Čhas a hoj pal leste te vakerav maškar o Nažidi. Akor na geľom ňikastar pal oda te phučel,

¹⁷aňi na geľom andro Jeruzalem ko apoštola, save sas sigeder sar me, ale geľom andre Arabija a paloda avľom pale andro Damaskus.

¹⁸Paľis pal o trin berš geľom andro Jeruzalem, hoj te prindžarav le Kefas1,18 O Peter, a ačhiľom ke leste dešupandž džives.

^19-20Avre apoštolos na dikhľom, ča le Jakob, le Rajeskere phrales – o Del džanel, hoj oda, so tumenge pisinav, na klaminav.

²¹Paľis geľom andro phuva Sirija the Cilicija,

²²ale le Kristoskere khangera andre Judsko man dži akor na dikhle a na prindžarenas.

²³On ča šunde: “Oda, ko pre amende varekana džalas, akana kazinel pal o pačaben, so angloda kamelas te rozmarel.”

²⁴A lašarenas vaš ma le Devles.

Le Pavol prilen andro Jeruzalem

¹Paľis pal o dešuštar berš geľom le Barnabašiha pale andro Jeruzalem a iľom manca the le Titus.

²Geľom ode, bo o Del mange sikaďa, hoj te džav. Sar man arakhľom korkoro le vodcenca, phenďom lenge pal soste hin o evaňjelium, so kazinav maškar o Nažidi. Bo na kamavas te kerel hijaba miri buči, so kerďom a so mek kerav.

³Ale aňi na ispidenas le Titus, savo sas manca, hoj pes te občhinel (obrezinel), choc hino Grekos.

⁴Ča ola falošna phrala oda kamenas, bo amendar kamenas te kerel otroka. On pes sar špijona počoral ispidle andre, hoj te musaren amari sloboda, so amen hin andro Ježiš Kristus.

⁵Amen lenge na pomukľam aňi sikra, aňi pes lenge na poddiňam, hoj o čačipen le evaňjelioskero te ačhel prekal tumende.

⁶Ale ola, saven o manuša ľikerenas sar vodcen, paš oda evaňjelium ňič buter na dothode – choc man andre oda nane ňič, ko sas on, bo o Del peske na kidel avri le manušes pal o muj.

⁷No, ale dine man čačipen, sar dikhle, hoj mange hin dino te kazinel o evaňjelium prekal o Nažidi, avke sar le Peteriske prekal o Židi.

⁸Se oda, ko delas zor le Peter ke apoštoliko buči maškar o Židi, delas zor the man maškar o Nažidi.

⁹Ola, save hine sar o slupi andre khangeri: O Jakob, o Peter2,9 Abo: O Kefas the o Jan sprindžarde o lačhipen (milosť), so chudľom le Devlestar. Avke podine mange the le Barnabašiske o čačo vast, hoj te keras jekhetane e buči: Amen maškar o Nažidi a on maškar o Židi.

¹⁰Ča oda mangenas, hoj te na bisteras pro čore. Oda the me kamavas igen te kerel.

O Pavol pokarhinel le Peter

¹¹Ale sar avľa o Peter andre Antiochija, ačhaďom man leske a phenďom leske andro jakha, bo namištes kerďa.

¹²Bo mek sar ode na sas varesave džene le Jakobostar, chalas jekhetane le Nažidenca. Ale sar on avle, odcirdelas pes le Nažidendar, bo daralas pes olendar, save sikavenas pal o občhinďipen (e obriezka).

¹³The okla Židi kerenas avke, sar o Peter a mek le Barnabaš scirdle andre oda, hoj te avel dujemujengero.

¹⁴Ale sar dikhľom, hoj na džan rovnones pal o čačipen le evaňjelioskero, phenďom le Peteriske anglal savorende: “Se tu, savo sal Židos, džives sar o Nažidi a na sar o Židi. Soske kames, hoj o Nažidi te dživen avke sar o Židi?”

O Židi the o Nažidi spasimen le pačabnaha

¹⁵Amen uľiľam (pes narodzinďam) sar Židi a na sar o Nažidi.

¹⁶Ale džanas, hoj pes o manuš našťi ospravedlňinel oleha, hoj doľikerel o zakonos, ale ča prekal o pačaben andro Ježiš Kristus. The amen pačanďiľam andro Ježiš Kristus, hoj te avas ospravedlňimen prekal o pačaben le Kristoskero a na oleha, hoj keras pal o zakonos. Bo le skutkendar andral o zakonos na ela ospravedlňimen ňisavo manuš.

¹⁷Te amen kamas te el ospravedlňimen andro Kristus a the avke dikhas, hoj sam binošna manuša, ta akor hin o Kristus služobňikos le binoskero? Šoha na!

¹⁸Bo te oda, so čhiďom tele, pale ačhavava, sikavav, hoj som binošno manuš.

¹⁹Bo me prekal o zakonos muľom le zakonoske, hoj te dživav le Devleske. Som ukrižimen jekhetane le Kristoha

²⁰a imar na dživav me, ale dživel andre ma o Kristus. A oda dživipen, so akana dživav andro ťelos, dživav pačabnaha andro Čhavo le Devleskero, savo peske man zakamľa a diňa pes korkores vaš ma.

²¹Na odčhivav mandar le Devleskero lačhipen (milosť), bo te uľahas o manuš ospravedlňimen prekal o zakonos, akor o Kristus muľa hijaba.

O zakonos vaj o pačaben

¹Ó, tumen nagoďaver Galaťanale! Ko tumen diliňarďa andre? Se avke žužes tumenge sas oda avriphendo, sar muľa o Ježiš Kristus pro kerestos – avke sar te oda dikhľanas tumare jakhenca!

²Ča oda tumendar kamľomas te džanel: Či chudľan le Devleskere Duchos, bo kerenas pal o zakonos? Abo vašoda, hoj šunďan o evaňjelium a pačanďiľan?

³So, našaďan e goďi? Chudľan te dživel le Duchoha, ale akana kamen te dokerel andre peskeri zor?

⁴Kajci but precerpinďan hijaba? Ale oda čačes nane hijaba!

⁵Se džanen, hoj o Del tumen del peskere Duchos a kerel maškar tumende o zazraki. Či oda kerel, bo doľikeren o zakonos, abo vašoda, hoj šunďan o evaňjelium a pačanďiľan?

⁶Dikhen pro Abraham: “Pačanďiľa le Devleske a rachinelas pes leske oda vaš o spravodľišagos.”

⁷Vašoda, džanen, hoj ola, save pačan, hine o čhave le Abrahamoskere.

⁸Le Devleskero Lav džanelas imar anglal, hoj o Del pačabnaha ospravedlňinel le Nažiden, vašoda vakerďa o evaňjelium angloda le Abrahamoske: “Andre tu ena požehňimen savore narodi.”

⁹O Abraham pačanďiľa a sas požehňimen; avke the savore, save pačan, hine požehňimen, sar sas ov.

¹⁰Bo savore, save dživen pal o zakonos, hine tel o prekošiben. Bo hin pisimen:

“Prekošlo hin sako, ko na kerel savoro, so hin pisimen andro zakonos a na doľikerel oda.”

¹¹Kade dikhas, hoj anglo Del na ela ospravedlňimen ňisavo manuš prekal o zakonos, bo “o čačipnaskero manuš dživela le pačabnastar.”

¹²Ale o zakonos nane le pačabnastar. Bo hin pisimen: “Ča oda, ko doľikerela o prikazaňja, dživela.”

¹³O Kristus amen cinďa avri andral o prekošiben, so hin le zakonostar, bo ov korkoro ačhiľa prekošlo vaš amenge. Bo hin pisimen: “Prekošlo hin sako, ko hino figimen pro kašt.”

¹⁴Vašoda, hoj le Abrahamoskero požehnaňje te avel prekal o Kristus pro Nažidi, a hoj te chudas le pačabnaha le Duchos, avke sar phenďa o Del.

O zakonos the o lav, so diňa o Del

¹⁵Phralale, phenava tumenge priklados: Te pes duj manuša pre varesoste dovakeren a keren e zmluva, ta ňiko imar oda našťi čerinel, aňi našťi ke oda vareso dothovel.

¹⁶O Del diňa lav le Abraham the leskere potomkos. Na phenďa “the leskere potomkenge3,16 Grekengeri čhib: O semena,” sar te vakerďahas pal o but džene, ale phenďa pal jekh: “The tire potomkos3,16 Grekengeri čhib: O semenos”, savo hin o Kristus.

¹⁷Kamav oleha te phenel kada: O Del kerďa le Abrahamoha zmluva a diňa les lav, hoj la doľikerela. O zakonos, so sas dino pal štar šel the tranda (430) berša, našťi prephagel e zmluva the oda lav, so o Del diňa.

¹⁸Bo te o ďeďictvos hin le zakonostar, na uľahas pal o lav, so diňa o Del. No diňa oda le Abrahamoske sar daros prekal peskero lav. ¹⁹Akor pre soste sas o Zakonos? Sas dino prekal o aňjela the prekal le Mojžišoskero vast pre oda, hoj te sikavel o bini, medik na avela le Abrahamoskero potomkos, pal savo o Del diňa lav.

²⁰Ale na kampel, hoj vareko te ačhel maškaral, te hin ča jekh dženo. A o Del hin jekh.

O otroka the o čhave

²¹Ta akor, sar? Či o zakonos pes ačhavel pre le Devleskere lava, so diňa? Na, šoha (ňikda) na! Bo te o manuša chudlehas ajso zakonos, so len šaj diňahas dživipen, ta akor sako, ko les doľikerďahas, uľahas ospravedlňimen.

²²Ale le Devleskero Lav phenel, hoj calo svetos hino tel e binoskeri zor; avke o daros, pal soste o Del diňa lav, chudena ola, save pačan andro Ježiš Kristus – a ča prekal o pačaben.

²³Ale angloda sar avľa o pačaben, o zakonos amen phandľa sar andre bertena, medik pes na sikaďa o pačaben.

²⁴O zakonos sas sar oda, ko amen bararelas avri a avke amen ľidžalas ko Kristus, hoj te avas ospravedlňimen prekal o pačaben.

²⁵Ale kanastar avľa o pačaben, imar na kampel, hoj o zakonos amen buter te bararel avri,

²⁶bo prekal o pačaben andro Ježiš Kristus san savore o čhave le Devleskere.

²⁷Tumen savore, save san bolde andro Kristus, urďan pre tumende le Kristus.

²⁸Imar akana nane aňi Židos, aňi Grekos; imar nane aňi otrokos abo slobodno; aňi murš vaj džuvľi – bo tumen savore san jekh andro Ježiš Kristus.

²⁹A te san le Kristoskere, akor san o potomki le Abrahamoskere the o ďeďiča, a oda prekal o lav, so diňa o Del.

¹Ale phenav: Medik hin o ďeďičos terno, ňisoha nane aver le otrokostar, choc savoro hin leskero.

²Ov mek hino tel ola, save les ľidžan a bararen avri, medik na avela oda džives, so diňa leskero dad.

³Avke the amen: Sar samas terne, samas otroka a služinahas ole duchenge, so ľidžan kada svetos,

⁴ale sar avľa oda časos, so majinďa te avel, bičhaďa o Del peskere Čhas, savo uľiľa (pes narodzinďa) la džuvľatar a dživelas tel o Židoviko zakonos,

⁵hoj te cinel avri olen, save dživenas tel o zakonos, hoj te avas o čhave le Devleskere.

⁶A vašoda, hoj san leskere čhave, bičhaďa o Del le Duchos peskere Čhaskero andre amare jile – o Duchos, savo vičinel: “Abba, Dado!”

⁷Akana imar na sal o otrokos, ale o čhavo; a te sal o čhavo, akor o Del tutar kerďa te o ďeďičos.

O starišagos pal o Galaťana

⁸Ale akor, sar na prindžarenas le Devles, služinenas olenge, save nane čače devla.

⁹No akana, sar prindžarďan le Devles – abo sigeder phenďomas, sar o Del prindžarďa tumen – sar oda, hoj tumen pale visaren ke ola slaba the bizorakere veci, so ľidžan kada svetos? Soske lenge kamen pale te služinel sar otroka?

¹⁰Soske pes pale ľikeren le dživesendar, le čhonendar, le časendar the le beršendar?

¹¹Darav pal tumende, či na sas hijaba savori buči, so keravas prekal tumende.

¹²Mangav tumen phralale: Aven sar me, bo the me som sar tumen. Ňisoha man na dukhaďan.

¹³Se tumen džanen, hoj sar tumenge ešebnovar (peršovar) vakeravas o evaňjelium, somas nasvalo.

¹⁴Ale choc miro nasvaľiben sas prekal tumende bari proba (skuška), na dikhľan man tele a na odčhiďan man. Priiľan man sar le Devleskere aňjelos – sar korkores le Ježiš Kristus.

¹⁵So pes ačhiľa tumare radišagoha, so tumen sas? Bo phenav tumenge čačipen, te pes oda diňahas, ta the o jakha tumenge iľanas avri a diňanas len mange.

¹⁶A so, akana som nalačho tumenge, bo phenďom tumenge o čačipen?

¹⁷Ola manuša tumen kamen te dochudel a sikaven, hoj lenge igen džal pal tumaro lačho. Ale on ča kamen tumen te odlel mandar, hoj te džan pal lende.

¹⁸Hin mištes te tumenge furt džal pal o lačho, ale na ča akor, sar som tumenca.

¹⁹Čhave mire, pale vaš tumenge igen cerpinav – sar o dukha paš o ločhiben – medik na avena ajse sar o Kristus.

²⁰Akana kamľomas igen te el paš tumende, hoj tumenca te vakerav avres. Igen darav pal tumende.

E Sara the e Hagar

²¹Phenen mange tumen, save kamen te dživel tel o zakonos: Na šunen, so vakerel o zakonos?

²²Bo hin pisimen, hoj le Abraham sas duj čhave – jekh la otrokiňatar a jekh la slobodnonatar, leskera romňatar.

²³La otrokiňakero čhavo uľiľa (pes narodzinďa) le manušeskera voľatar, ale la slobodna romňake o čhavo uľiľa prekal o lav, so diňa o Del.

²⁴Oda, so pes ode ačhiľa, kampel te achaľol sar podobenstvo. Kala duj džuvľija hine o duj zmluvi. Jekh zmluva hin pal o verchos Sinaj: Oda hin e Hagar, savake uľon o čhave andro otroctvo.

²⁵Oj hiňi sar oda verchos Sinaj andre Arabija a oda verchos hin sar akanaskero foros Jeruzalem, so hino peskere čhavenca andro otroctvo.

²⁶Ale o upruno Jeruzalem hin sar e slobodni, savi hiňi amari daj.

²⁷Bo hin pisimen:

“Radisaľuv tu, savi tut našťi el čhave a našťi len anes pro svetos! Vriskin a vičin tu, savi na cerpines andro uľipnaskere dukha! Bo ola džuvľa, savi hiňi omukľi, ela buter čhave sar ola, sava hin rom.”

²⁸Ale phralale, tumen san čhave prekal o lav, so diňa o Del, avke sar o Izak.

²⁹Ale hin the akana avke sar akor, sar oda čhavo, savo uľiľa (pes narodzinďa) le ťelostar džalas pre oda, savo uľiľa le Duchostar.

³⁰Ale so phenel le Devleskero Lav?

“Trade avri la otrokiňa the lakere čhas, bo lakero čhavo na ela ďeďičos le čhaha”, savo hino la slobodnatar.

³¹Vašoda, phralale, amen na sam la otrokiňakere čhave, ale la slobodnakere.

E sloboda andro Kristus

¹O Kristus amen oslobodzinďa, hoj te avas slobodne. Vašoda ačhen andre odi sloboda a ma visaren tumen pale andro otroctvo.

²Me, o Pavol, tumenge phenav, hoj te tumen dena te občhinel (obrezinel), akor tumenge o Kristus nane pre ňisavi chasna.

³Ale kamav te phenel dojekhe manušeske, ko pes del te občhinel, hoj mušinel te doľikerel calo zakonos.

⁴Tumen, save kamen te el ospravedlňimen prekal o zakonos, imar na san le Kristoha. Peľan avri andral le Devleskero lačhipen (milosť).

⁵Ale amen pes mukas pre oda, hoj anglo Del avaha ospravedlňimen pačabnaha prekal o Duchos.

⁶Bo te hin o manuš andro Ježiš Kristus, na džal pal oda, či hino občhindo (obrezimen), abo na. Džal pal o pačaben, so pes presikavel le kamibnaha.

⁷Avke mištes denašenas! Ko tumen zaačhaďa, hoj te na šunen o čačipen?

⁸Oda, ko tumen prevakerel, na sas Olestar, savo tumen vičinďa.

⁹“Sikra drožďi anel upre calo chumer.”

¹⁰Pačav andro Raj pal tumende, hoj tumen na gondoľinena avres. Ale o Del marela oles, ko tumen diliňarel andre, choc te ko oda ela.

¹¹Phralale, te me mek vakerďomas, hoj pes kampel te občhinel (obrezinel), akor soske pre mande mek furt džan? Te oda uľahas čačo, ta akor o kerestos le Kristoskero imar lenge na anďahas o rušiben.

¹²Ola manuša, save tumen upre maren, peske mi čhinen avri sa!

¹³Ale phralale, tumen san vičimen pre oda, hoj te aven slobodne. No, ma len e sloboda prekal tumaro ťelos, hoj kerena oda, so kamen tumare žadosci, ale služinen jekh avreske andro kamiben.

¹⁴Bo calo zakonos hin dokerdo andre jekh prikazaňje: “Kameha avres avke, sar pes korkores!”

¹⁵Ale te jekh avres chan the danderen, den pozora, hoj te na aven jekh avrestar zachale!

O skutki le ťeloskere

¹⁶Ale phenav: Dživen pal o Duchos a na kerena o žadosci le ťeloskere.

¹⁷Bo o ťelos na kamel oda, so o Duchos, a o Duchos na kamel oda, so o ťelos.

¹⁸Ale te tumen ľidžal o Duchos, na san tel o zakonos.

¹⁹O skutki le ťeloskere igen dičhol a oda hin kala: Te kerel o lubipen, te kerel o nažužipen, te dživel bi e ladž,

²⁰te služinel le modlenge, te čarinel, te džal jekh pre aver, te vesekedinel pes, te thovavel pes, te choľarel pes, te marel upre jekh avres, te rozulavel pes, te rozmarel o khangera,

²¹te zavidzinel, te murdarel, te mačol a te mulatinel. A mek hin but ajse veci. Pal kala veci tumenge imar anglal phenav, sar imar the sigeder phenďom: Ola, save keren kala veci, na chudena le Devleskero kraľišagos.

O ovocje le Duchoskero

²²Ale o ovocje le Duchoskero hin o kamiben, o radišagos, o smirom, o avriľikeriben, o lačhipen, o lačhejileskeriben, o pačivaľiben,

²³o kovlejileskeriben the o zľikeriben. Pre kala veci nane zakonos.

²⁴Ola, save hine le Kristoskere, primarde pro kerestos peskere nalačhe binošne žadosci.

²⁵Te dživas le Duchoha, mušinas the te phirel andro Duchos.

²⁶Te na amenge džal pal oda, hoj amen o manuša te lašaren; te na pes jekh avres provokinas; te na zavidzinas jekh avreske.

Jekh avreske te pomožinas

¹Phralale, te varesave manušes arakhľanas paš oda, sar kerel varesavo binos, akor tumen, save san duchovne, pomožinen leske te avel andral oda avri, ale keren oda andre pokora. No, de pozora the pre peste, hoj the tu te na peres andro pokušeňje.

²Ľidžan o pharipena jekh avreskere a oleha doľikerena o zakonos le Kristoskero.

³Bo te peske vareko gondoľinel, hoj hino vareko a ov nane ňiko, korkoro pes klaminel.

⁴Sako mi dikhel pre peste, so kerel, a paľis pes šaj lašarela korkoro andre peste, ale na anglal aver.

⁵Bo sako ľidžala peskero pharipen.

⁶Oda manuš, savo sikľol o lav, mi del oles, ko les sikavel, savore lačhipnastar, so les hin.

⁷Ma klaminen pes korkoren! Le Devlestar ňiko na asala. Bo savoro, so o manuš sadzinel, oda the kidela upre.

⁸Bo oda, ko sadzinel avke, hoj te el pre dzeka peskere ťeloske, andral o ťelos kidela upre o kirňipen. Ale oda, ko sadzinel avke, hoj te el pre dzeka le Duchoske, andral o Duchos kidela upre o večno dživipen.

⁹Choc te na birinas, ma preačhas te kerel o lačhipen, bo avela jekhvar o časos, hoj kidaha upre o uľipen.

¹⁰Vašoda, medik amen hin časos, keras o lačhipen savorenge a mek buter le phralenge the le pheňenge andro pačaben.

Te lašaras pes ča le Ježišoskere kerestoha

¹¹Dikhen, save bare pismenenca tumenge me mire vasteha pisinav!

¹²Ola, save kamen te el pre dzeka le manušenge, tumen ispiden, hoj tumen te den te občhinel (obrezinel), ča vašoda, hoj pre lende te na džan vaš o kerestos le Kristoskero.

¹³Bo aňi on, save hine občhinde (obrezimen), na doľikeren o zakonos. Ale kamen, hoj pes tumen te den te občhinel vašoda, hoj pes paľis on te lašaren oleha, hoj kerde občhinďipen (e obriezka) pre tumaro ťelos.

¹⁴Ňisoha man na kamav te lašarel, ča le kerestoha, pre savo muľa amaro Raj o Ježiš Kristus. O svetos mange hin ole kerestoha ukrižimen a me som ukrižimen le svetoske.

¹⁵Bo na džal pal oda, či hin o manuš občhindo abo nane, ale či hino nevo manuš.

¹⁶A pre savorende, save pes kamen pal oda te ľikerel, mi avel o smirom the o lačhipen – a the pro Izrael le Devleskero.

¹⁷A imar man dureder ňiko te na trapinel, bo me ľidžav pre miro ťelos o jazvi le Kristoskere.

¹⁸O lačhipen (milosť) amare Rajeskero le Ježišoskero Kristoskero mi el tumare duchoha, phralale.

Amen.