Le Pavloskero Ľil Le

GALAŤANENGE

1

O pozdravos

1Me o Pavol, o apoštolos, savo nane bičhado le nipendar, aňi le manušestar, ale bičhado prekal o Ježiš Kristus the prekal o Del o Dad, savo les uštaďa andral o meriben,

2the savore phrala, save hine manca, pisinas le khangerenge andre Galacija:

3Mi del tumen o Del amaro Dad the o Raj o Ježiš Kristus o lačhipen (milosť) the o smirom.

4Ov pes diňa vaš amare bini, hoj amen te lel avri andral kada nalačho časos, andre savo dživas, bo avke oda kamelas o Dad amaro Del.

5Leske mi džal e slava pro furt. Amen.

Aver evaňjelium nane

6Čudaľinav man, hoj avke sig oddžan Olestar, ko tumen vičinďa prekal o lačhipen (milosť) le Kristoskero, a džan ke aver evaňjelium.

7Nane aver evaňjelium, ale hine varesave džene, save tumen diliňaren andre, bo kamen te previsarel o evaňjelium le Kristoskero.

8Ale te tumenge amen – abo o aňjelos andral o ňebos – vakerďamas aver evaňjelium sar oda, so tumenge imar vakerďam, mi el prekošlo!

9Avke sar imar sigeder phenďam the akana pale phenav: Te tumenge vareko vakerela aver evaňjelium sar oda, so imar priiľan, mi el prekošlo!

10Me na kamav akana te vakerel oda, so kamen o manuša te šunel, ale oda, so o Del kamel. Abo kamav te el pre dzeka le manušenge? Bo te mek kamľomas te el pre dzeka le manušenge, ta imar na uľomas le Kristoskero služobňikos.

Sar priiľa o evaňjelium le Devlestar

11Kamav tumenge te phenel, phralale, hoj o evaňjelium, so tumenge vakeravas, nane le manušestar.

12Bo me o evaňjelium na priiľom le manušestar, aňi mange na sikaďa o manuš, ale priiľom les prekal o Ježiš Kristus, savo mange oda sikaďa.

13Se tumen šunďan pal miro dživipen, sar mek somas andre Židoviko pačaben. Šunďan, sar džavas pre le Devleskeri khangeri a keravas sa pre oda, hoj la te rozmarav.

14A andro Židoviko pačaben somas feder but Židendar, save sas andre mire berša, bo mange džalas buter pal o tradiciji amare dadengere.

15Ale o Del peske man avri kidňa mek angloda, sar uľiľom (pes narodzinďom), a vičinďa man peskere lačhipnaha (milosťaha), akor sar kamľa

16prekal mande te sikavel peskere Čhas a hoj pal leste te vakerav maškar o Nažidi. Akor na geľom ňikastar pal oda te phučel,

17aňi na geľom andro Jeruzalem ko apoštola, save sas sigeder sar me, ale geľom andre Arabija a paloda avľom pale andro Damaskus.

18Paľis pal o trin berš geľom andro Jeruzalem, hoj te prindžarav le Kefas1,18 O Peter, a ačhiľom ke leste dešupandž džives.

19-20Avre apoštolos na dikhľom, ča le Jakob, le Rajeskere phrales – o Del džanel, hoj oda, so tumenge pisinav, na klaminav.

21Paľis geľom andro phuva Sirija the Cilicija,

22ale le Kristoskere khangera andre Judsko man dži akor na dikhle a na prindžarenas.

23On ča šunde: “Oda, ko pre amende varekana džalas, akana kazinel pal o pačaben, so angloda kamelas te rozmarel.”

24A lašarenas vaš ma le Devles.

2

Le Pavol prilen andro Jeruzalem

1Paľis pal o dešuštar berš geľom le Barnabašiha pale andro Jeruzalem a iľom manca the le Titus.

2Geľom ode, bo o Del mange sikaďa, hoj te džav. Sar man arakhľom korkoro le vodcenca, phenďom lenge pal soste hin o evaňjelium, so kazinav maškar o Nažidi. Bo na kamavas te kerel hijaba miri buči, so kerďom a so mek kerav.

3Ale aňi na ispidenas le Titus, savo sas manca, hoj pes te občhinel (obrezinel), choc hino Grekos.

4Ča ola falošna phrala oda kamenas, bo amendar kamenas te kerel otroka. On pes sar špijona počoral ispidle andre, hoj te musaren amari sloboda, so amen hin andro Ježiš Kristus.

5Amen lenge na pomukľam aňi sikra, aňi pes lenge na poddiňam, hoj o čačipen le evaňjelioskero te ačhel prekal tumende.

6Ale ola, saven o manuša ľikerenas sar vodcen, paš oda evaňjelium ňič buter na dothode – choc man andre oda nane ňič, ko sas on, bo o Del peske na kidel avri le manušes pal o muj.

7No, ale dine man čačipen, sar dikhle, hoj mange hin dino te kazinel o evaňjelium prekal o Nažidi, avke sar le Peteriske prekal o Židi.

8Se oda, ko delas zor le Peter ke apoštoliko buči maškar o Židi, delas zor the man maškar o Nažidi.

9Ola, save hine sar o slupi andre khangeri: O Jakob, o Peter2,9 Abo: O Kefas the o Jan sprindžarde o lačhipen (milosť), so chudľom le Devlestar. Avke podine mange the le Barnabašiske o čačo vast, hoj te keras jekhetane e buči: Amen maškar o Nažidi a on maškar o Židi.

10Ča oda mangenas, hoj te na bisteras pro čore. Oda the me kamavas igen te kerel.

O Pavol pokarhinel le Peter

11Ale sar avľa o Peter andre Antiochija, ačhaďom man leske a phenďom leske andro jakha, bo namištes kerďa.

12Bo mek sar ode na sas varesave džene le Jakobostar, chalas jekhetane le Nažidenca. Ale sar on avle, odcirdelas pes le Nažidendar, bo daralas pes olendar, save sikavenas pal o občhinďipen (e obriezka).

13The okla Židi kerenas avke, sar o Peter a mek le Barnabaš scirdle andre oda, hoj te avel dujemujengero.

14Ale sar dikhľom, hoj na džan rovnones pal o čačipen le evaňjelioskero, phenďom le Peteriske anglal savorende: “Se tu, savo sal Židos, džives sar o Nažidi a na sar o Židi. Soske kames, hoj o Nažidi te dživen avke sar o Židi?”

O Židi the o Nažidi spasimen le pačabnaha

15Amen uľiľam (pes narodzinďam) sar Židi a na sar o Nažidi.

16Ale džanas, hoj pes o manuš našťi ospravedlňinel oleha, hoj doľikerel o zakonos, ale ča prekal o pačaben andro Ježiš Kristus. The amen pačanďiľam andro Ježiš Kristus, hoj te avas ospravedlňimen prekal o pačaben le Kristoskero a na oleha, hoj keras pal o zakonos. Bo le skutkendar andral o zakonos na ela ospravedlňimen ňisavo manuš.

17Te amen kamas te el ospravedlňimen andro Kristus a the avke dikhas, hoj sam binošna manuša, ta akor hin o Kristus služobňikos le binoskero? Šoha na!

18Bo te oda, so čhiďom tele, pale ačhavava, sikavav, hoj som binošno manuš.

19Bo me prekal o zakonos muľom le zakonoske, hoj te dživav le Devleske. Som ukrižimen jekhetane le Kristoha

20a imar na dživav me, ale dživel andre ma o Kristus. A oda dživipen, so akana dživav andro ťelos, dživav pačabnaha andro Čhavo le Devleskero, savo peske man zakamľa a diňa pes korkores vaš ma.

21Na odčhivav mandar le Devleskero lačhipen (milosť), bo te uľahas o manuš ospravedlňimen prekal o zakonos, akor o Kristus muľa hijaba.

3

O zakonos vaj o pačaben

1Ó, tumen nagoďaver Galaťanale! Ko tumen diliňarďa andre? Se avke žužes tumenge sas oda avriphendo, sar muľa o Ježiš Kristus pro kerestos – avke sar te oda dikhľanas tumare jakhenca!

2Ča oda tumendar kamľomas te džanel: Či chudľan le Devleskere Duchos, bo kerenas pal o zakonos? Abo vašoda, hoj šunďan o evaňjelium a pačanďiľan?

3So, našaďan e goďi? Chudľan te dživel le Duchoha, ale akana kamen te dokerel andre peskeri zor?

4Kajci but precerpinďan hijaba? Ale oda čačes nane hijaba!

5Se džanen, hoj o Del tumen del peskere Duchos a kerel maškar tumende o zazraki. Či oda kerel, bo doľikeren o zakonos, abo vašoda, hoj šunďan o evaňjelium a pačanďiľan?

6Dikhen pro Abraham: “Pačanďiľa le Devleske a rachinelas pes leske oda vaš o spravodľišagos.”

7Vašoda, džanen, hoj ola, save pačan, hine o čhave le Abrahamoskere.

8Le Devleskero Lav džanelas imar anglal, hoj o Del pačabnaha ospravedlňinel le Nažiden, vašoda vakerďa o evaňjelium angloda le Abrahamoske: “Andre tu ena požehňimen savore narodi.”

9O Abraham pačanďiľa a sas požehňimen; avke the savore, save pačan, hine požehňimen, sar sas ov.

10Bo savore, save dživen pal o zakonos, hine tel o prekošiben. Bo hin pisimen:

“Prekošlo hin sako, ko na kerel savoro, so hin pisimen andro zakonos a na doľikerel oda.”

11Kade dikhas, hoj anglo Del na ela ospravedlňimen ňisavo manuš prekal o zakonos, bo “o čačipnaskero manuš dživela le pačabnastar.”

12Ale o zakonos nane le pačabnastar. Bo hin pisimen: “Ča oda, ko doľikerela o prikazaňja, dživela.”

13O Kristus amen cinďa avri andral o prekošiben, so hin le zakonostar, bo ov korkoro ačhiľa prekošlo vaš amenge. Bo hin pisimen: “Prekošlo hin sako, ko hino figimen pro kašt.”

14Vašoda, hoj le Abrahamoskero požehnaňje te avel prekal o Kristus pro Nažidi, a hoj te chudas le pačabnaha le Duchos, avke sar phenďa o Del.

O zakonos the o lav, so diňa o Del

15Phralale, phenava tumenge priklados: Te pes duj manuša pre varesoste dovakeren a keren e zmluva, ta ňiko imar oda našťi čerinel, aňi našťi ke oda vareso dothovel.

16O Del diňa lav le Abraham the leskere potomkos. Na phenďa “the leskere potomkenge3,16 Grekengeri čhib: O semena,” sar te vakerďahas pal o but džene, ale phenďa pal jekh: “The tire potomkos 3,16 Grekengeri čhib: O semenos”, savo hin o Kristus.

17Kamav oleha te phenel kada: O Del kerďa le Abrahamoha zmluva a diňa les lav, hoj la doľikerela. O zakonos, so sas dino pal štar šel the tranda (430) berša, našťi prephagel e zmluva the oda lav, so o Del diňa.

18Bo te o ďeďictvos hin le zakonostar, na uľahas pal o lav, so diňa o Del. No diňa oda le Abrahamoske sar daros prekal peskero lav. 19Akor pre soste sas o Zakonos? Sas dino prekal o aňjela the prekal le Mojžišoskero vast pre oda, hoj te sikavel o bini, medik na avela le Abrahamoskero potomkos, pal savo o Del diňa lav.

20Ale na kampel, hoj vareko te ačhel maškaral, te hin ča jekh dženo. A o Del hin jekh.

O otroka the o čhave

21Ta akor, sar? Či o zakonos pes ačhavel pre le Devleskere lava, so diňa? Na, šoha (ňikda) na! Bo te o manuša chudlehas ajso zakonos, so len šaj diňahas dživipen, ta akor sako, ko les doľikerďahas, uľahas ospravedlňimen.

22Ale le Devleskero Lav phenel, hoj calo svetos hino tel e binoskeri zor; avke o daros, pal soste o Del diňa lav, chudena ola, save pačan andro Ježiš Kristus – a ča prekal o pačaben.

23Ale angloda sar avľa o pačaben, o zakonos amen phandľa sar andre bertena, medik pes na sikaďa o pačaben.

24O zakonos sas sar oda, ko amen bararelas avri a avke amen ľidžalas ko Kristus, hoj te avas ospravedlňimen prekal o pačaben.

25Ale kanastar avľa o pačaben, imar na kampel, hoj o zakonos amen buter te bararel avri,

26bo prekal o pačaben andro Ježiš Kristus san savore o čhave le Devleskere.

27Tumen savore, save san bolde andro Kristus, urďan pre tumende le Kristus.

28Imar akana nane aňi Židos, aňi Grekos; imar nane aňi otrokos abo slobodno; aňi murš vaj džuvľi – bo tumen savore san jekh andro Ježiš Kristus.

29A te san le Kristoskere, akor san o potomki le Abrahamoskere the o ďeďiča, a oda prekal o lav, so diňa o Del.

4

1Ale phenav: Medik hin o ďeďičos terno, ňisoha nane aver le otrokostar, choc savoro hin leskero.

2Ov mek hino tel ola, save les ľidžan a bararen avri, medik na avela oda džives, so diňa leskero dad.

3Avke the amen: Sar samas terne, samas otroka a služinahas ole duchenge, so ľidžan kada svetos,

4ale sar avľa oda časos, so majinďa te avel, bičhaďa o Del peskere Čhas, savo uľiľa (pes narodzinďa) la džuvľatar a dživelas tel o Židoviko zakonos,

5hoj te cinel avri olen, save dživenas tel o zakonos, hoj te avas o čhave le Devleskere.

6A vašoda, hoj san leskere čhave, bičhaďa o Del le Duchos peskere Čhaskero andre amare jile – o Duchos, savo vičinel: “Abba, Dado!”

7Akana imar na sal o otrokos, ale o čhavo; a te sal o čhavo, akor o Del tutar kerďa te o ďeďičos.

O starišagos pal o Galaťana

8Ale akor, sar na prindžarenas le Devles, služinenas olenge, save nane čače devla.

9No akana, sar prindžarďan le Devles – abo sigeder phenďomas, sar o Del prindžarďa tumen – sar oda, hoj tumen pale visaren ke ola slaba the bizorakere veci, so ľidžan kada svetos? Soske lenge kamen pale te služinel sar otroka?

10Soske pes pale ľikeren le dživesendar, le čhonendar, le časendar the le beršendar?

11Darav pal tumende, či na sas hijaba savori buči, so keravas prekal tumende.

12Mangav tumen phralale: Aven sar me, bo the me som sar tumen. Ňisoha man na dukhaďan.

13Se tumen džanen, hoj sar tumenge ešebnovar (peršovar) vakeravas o evaňjelium, somas nasvalo.

14Ale choc miro nasvaľiben sas prekal tumende bari proba (skuška), na dikhľan man tele a na odčhiďan man. Priiľan man sar le Devleskere aňjelos – sar korkores le Ježiš Kristus.

15So pes ačhiľa tumare radišagoha, so tumen sas? Bo phenav tumenge čačipen, te pes oda diňahas, ta the o jakha tumenge iľanas avri a diňanas len mange.

16A so, akana som nalačho tumenge, bo phenďom tumenge o čačipen?

17Ola manuša tumen kamen te dochudel a sikaven, hoj lenge igen džal pal tumaro lačho. Ale on ča kamen tumen te odlel mandar, hoj te džan pal lende.

18Hin mištes te tumenge furt džal pal o lačho, ale na ča akor, sar som tumenca.

19Čhave mire, pale vaš tumenge igen cerpinav – sar o dukha paš o ločhiben – medik na avena ajse sar o Kristus.

20Akana kamľomas igen te el paš tumende, hoj tumenca te vakerav avres. Igen darav pal tumende.

E Sara the e Hagar

21Phenen mange tumen, save kamen te dživel tel o zakonos: Na šunen, so vakerel o zakonos?

22Bo hin pisimen, hoj le Abraham sas duj čhave – jekh la otrokiňatar a jekh la slobodnonatar, leskera romňatar.

23La otrokiňakero čhavo uľiľa (pes narodzinďa) le manušeskera voľatar, ale la slobodna romňake o čhavo uľiľa prekal o lav, so diňa o Del.

24Oda, so pes ode ačhiľa, kampel te achaľol sar podobenstvo. Kala duj džuvľija hine o duj zmluvi. Jekh zmluva hin pal o verchos Sinaj: Oda hin e Hagar, savake uľon o čhave andro otroctvo.

25Oj hiňi sar oda verchos Sinaj andre Arabija a oda verchos hin sar akanaskero foros Jeruzalem, so hino peskere čhavenca andro otroctvo.

26Ale o upruno Jeruzalem hin sar e slobodni, savi hiňi amari daj.

27Bo hin pisimen:

“Radisaľuv tu, savi tut našťi el čhave a našťi len anes pro svetos! Vriskin a vičin tu, savi na cerpines andro uľipnaskere dukha! Bo ola džuvľa, savi hiňi omukľi, ela buter čhave sar ola, sava hin rom.”

28Ale phralale, tumen san čhave prekal o lav, so diňa o Del, avke sar o Izak.

29Ale hin the akana avke sar akor, sar oda čhavo, savo uľiľa (pes narodzinďa) le ťelostar džalas pre oda, savo uľiľa le Duchostar.

30Ale so phenel le Devleskero Lav?

“Trade avri la otrokiňa the lakere čhas, bo lakero čhavo na ela ďeďičos le čhaha”, savo hino la slobodnatar.

31Vašoda, phralale, amen na sam la otrokiňakere čhave, ale la slobodnakere.

5

E sloboda andro Kristus

1O Kristus amen oslobodzinďa, hoj te avas slobodne. Vašoda ačhen andre odi sloboda a ma visaren tumen pale andro otroctvo.

2Me, o Pavol, tumenge phenav, hoj te tumen dena te občhinel (obrezinel), akor tumenge o Kristus nane pre ňisavi chasna.

3Ale kamav te phenel dojekhe manušeske, ko pes del te občhinel, hoj mušinel te doľikerel calo zakonos.

4Tumen, save kamen te el ospravedlňimen prekal o zakonos, imar na san le Kristoha. Peľan avri andral le Devleskero lačhipen (milosť).

5Ale amen pes mukas pre oda, hoj anglo Del avaha ospravedlňimen pačabnaha prekal o Duchos.

6Bo te hin o manuš andro Ježiš Kristus, na džal pal oda, či hino občhindo (obrezimen), abo na. Džal pal o pačaben, so pes presikavel le kamibnaha.

7Avke mištes denašenas! Ko tumen zaačhaďa, hoj te na šunen o čačipen?

8Oda, ko tumen prevakerel, na sas Olestar, savo tumen vičinďa.

9“Sikra drožďi anel upre calo chumer.”

10Pačav andro Raj pal tumende, hoj tumen na gondoľinena avres. Ale o Del marela oles, ko tumen diliňarel andre, choc te ko oda ela.

11Phralale, te me mek vakerďomas, hoj pes kampel te občhinel (obrezinel), akor soske pre mande mek furt džan? Te oda uľahas čačo, ta akor o kerestos le Kristoskero imar lenge na anďahas o rušiben.

12Ola manuša, save tumen upre maren, peske mi čhinen avri sa!

13Ale phralale, tumen san vičimen pre oda, hoj te aven slobodne. No, ma len e sloboda prekal tumaro ťelos, hoj kerena oda, so kamen tumare žadosci, ale služinen jekh avreske andro kamiben.

14Bo calo zakonos hin dokerdo andre jekh prikazaňje: “Kameha avres avke, sar pes korkores!”

15Ale te jekh avres chan the danderen, den pozora, hoj te na aven jekh avrestar zachale!

O skutki le ťeloskere

16Ale phenav: Dživen pal o Duchos a na kerena o žadosci le ťeloskere.

17Bo o ťelos na kamel oda, so o Duchos, a o Duchos na kamel oda, so o ťelos.

18Ale te tumen ľidžal o Duchos, na san tel o zakonos.

19O skutki le ťeloskere igen dičhol a oda hin kala: Te kerel o lubipen, te kerel o nažužipen, te dživel bi e ladž,

20te služinel le modlenge, te čarinel, te džal jekh pre aver, te vesekedinel pes, te thovavel pes, te choľarel pes, te marel upre jekh avres, te rozulavel pes, te rozmarel o khangera,

21te zavidzinel, te murdarel, te mačol a te mulatinel. A mek hin but ajse veci. Pal kala veci tumenge imar anglal phenav, sar imar the sigeder phenďom: Ola, save keren kala veci, na chudena le Devleskero kraľišagos.

O ovocje le Duchoskero

22Ale o ovocje le Duchoskero hin o kamiben, o radišagos, o smirom, o avriľikeriben, o lačhipen, o lačhejileskeriben, o pačivaľiben,

23o kovlejileskeriben the o zľikeriben. Pre kala veci nane zakonos.

24Ola, save hine le Kristoskere, primarde pro kerestos peskere nalačhe binošne žadosci.

25Te dživas le Duchoha, mušinas the te phirel andro Duchos.

26Te na amenge džal pal oda, hoj amen o manuša te lašaren; te na pes jekh avres provokinas; te na zavidzinas jekh avreske.

6

Jekh avreske te pomožinas

1Phralale, te varesave manušes arakhľanas paš oda, sar kerel varesavo binos, akor tumen, save san duchovne, pomožinen leske te avel andral oda avri, ale keren oda andre pokora. No, de pozora the pre peste, hoj the tu te na peres andro pokušeňje.

2Ľidžan o pharipena jekh avreskere a oleha doľikerena o zakonos le Kristoskero.

3Bo te peske vareko gondoľinel, hoj hino vareko a ov nane ňiko, korkoro pes klaminel.

4Sako mi dikhel pre peste, so kerel, a paľis pes šaj lašarela korkoro andre peste, ale na anglal aver.

5Bo sako ľidžala peskero pharipen.

6Oda manuš, savo sikľol o lav, mi del oles, ko les sikavel, savore lačhipnastar, so les hin.

7Ma klaminen pes korkoren! Le Devlestar ňiko na asala. Bo savoro, so o manuš sadzinel, oda the kidela upre.

8Bo oda, ko sadzinel avke, hoj te el pre dzeka peskere ťeloske, andral o ťelos kidela upre o kirňipen. Ale oda, ko sadzinel avke, hoj te el pre dzeka le Duchoske, andral o Duchos kidela upre o večno dživipen.

9Choc te na birinas, ma preačhas te kerel o lačhipen, bo avela jekhvar o časos, hoj kidaha upre o uľipen.

10Vašoda, medik amen hin časos, keras o lačhipen savorenge a mek buter le phralenge the le pheňenge andro pačaben.

Te lašaras pes ča le Ježišoskere kerestoha

11Dikhen, save bare pismenenca tumenge me mire vasteha pisinav!

12Ola, save kamen te el pre dzeka le manušenge, tumen ispiden, hoj tumen te den te občhinel (obrezinel), ča vašoda, hoj pre lende te na džan vaš o kerestos le Kristoskero.

13Bo aňi on, save hine občhinde (obrezimen), na doľikeren o zakonos. Ale kamen, hoj pes tumen te den te občhinel vašoda, hoj pes paľis on te lašaren oleha, hoj kerde občhinďipen (e obriezka) pre tumaro ťelos.

14Ňisoha man na kamav te lašarel, ča le kerestoha, pre savo muľa amaro Raj o Ježiš Kristus. O svetos mange hin ole kerestoha ukrižimen a me som ukrižimen le svetoske.

15Bo na džal pal oda, či hin o manuš občhindo abo nane, ale či hino nevo manuš.

16A pre savorende, save pes kamen pal oda te ľikerel, mi avel o smirom the o lačhipen – a the pro Izrael le Devleskero.

17A imar man dureder ňiko te na trapinel, bo me ľidžav pre miro ťelos o jazvi le Kristoskere.

18O lačhipen (milosť) amare Rajeskero le Ježišoskero Kristoskero mi el tumare duchoha, phralale.

Amen.