O Dujto Kraľengero Zvitkos

1

O Eliaš the o kraľis Achazijah

1Paloda, sar muľa o Izraeliko kraľis Achab, o Moabčana pes vzburinde pro Izrael. 2O Achazijah peľa pal o balkonos andral peskero upruno kher andre Samarija a dukhaďa pes. Bičhaďa peskere služobňiken a phenďa lenge: “Džan a phučen pes andro Ekron ko del Baal-Zebub, či avava sasto.”

3Akor le RAJESKERO aňjelos phenďa le Eliašoske andral o Tišbe: “Ušťi a dža pro drom, hoj pes te zdžas le služobňikenca, saven bičhaďa o Samarijiko kraľis, a phen lenge: ‘So, nane andro Izrael Del, hoj pes džan te phučel le devlestar Baal-Zebub andro Ekron?’ 4Vašoda kavke o RAJ phenel: ‘Andral o haďos, pre savo pašľos, imar na ušťeha, ale čačes pre leste mereha.’ ” Avke o Eliaš odarik geľa het.

5Sar avle pale leskere služobňika, o kraľis lendar phučľa: “Soske pes visarďan pale?”

6Odphende leske: “Arakhľam pes varesave muršeha, savo amenge phenďa: ‘Visaren pes pale ko kraľis, savo tumen bičhaďa, a phenen leske, hoj o RAJ vakerel: So, nane andro Izrael Del, hoj pes džan te phučel le devlestar Baal-Zebub andro Ekron? Vašoda imar na ušťeha andral o haďos, pre savo pašľos, ale čačes pre leste mereha.’ ”

7O kraľis lendar phučelas: “Sar dičholas avri oda murš, savo pes tumenca zgeľa a vakerelas tumenge kala lava?”

8“Sas pre leste džvirinakero cipakero plašťos a pašal leste sas phandlo cipuno sirimos,” phende leske.

“Oda sas o Eliaš andral o Tišbe,” phenďa o kraľis.

9Paľis o kraľis bičhaďa peskere veľiťeľis le penda (50) slugaďenca pal o Eliaš. Sar o veľiťeľis avľa ko Eliaš, ov ipen akor bešelas pro agor le brehoskero a phenďa leske: “Le Devleskero murš, o kraľis prikazinďa, hoj te aves tele!”

10O Eliaš phenďa le veľiťeľiske: “Te som le Devleskero murš, akor mi perel andral o ňebos e jag a mi zlabarel tut the tire muršen.” Androda e jag andral o ňebos peľa a zlabarďa les the leskere muršen.

11Avke o kraľis pal leste bičhaďa avre veľiťeľis le penda (50) slugaďenca. Ov leske phenďa: “Le Devleskero murš, o kraľis prikazinďa, hoj takoj te aves tele!”

12O Eliaš odphenďa: “Te som le Devleskero murš, akor mi perel andral o ňebos e jag a mi zlabarel tut the tire muršen.” Androda le Devleskeri jag andral o ňebos peľa a zlabarďa les the leskere muršen.

13Paľis o kraľis bičhaďa tritovar avre veľiťeľis le penda (50) slugaďenca. Sar oda veľiťeľis geľa upre ko Eliaš, banďiľa anglal leste a zorales les mangelas: “Devleskero murš, mangav tut vaš miro dživipen the o dživipen mire manušengere. Av jileskero ke amende! 14Bo dikh, e jag andral o ňebos peľa a zlabarďa angle mande ole duje veľiťeľen the lengere penda (50) slugaďen. Ale akana mangav tut, presikav mange o jileskeriben, hoj na merava avke sar on.”

15Akor le RAJESKERO aňjelos prevakerďa ko Eliaš: “Dža leha tele a ma dara tut!” Avke o Eliaš ušťiľa a geľa leha ko kraľis. 16Sar o Eliaš avľa ko kraľis, phenďa: “Kavke vakerel o RAJ: ‘Bičhaďal tire služobňiken, hoj pes te phučen le devlestar Baal-Zebubostar andro Ekron pal tiro sasťipen, avke sar te na uľahas andro Izrael o Del, savestar šaj phučľal. Vašoda čačes mereha pre oda haďos, pre savo pašľos.’ ”

17O Achazijah muľa, avke sar o RAJ phenďa prekal o Eliaš, a vašoda, hoj le Achazijah na sas čhave, leskero phral o Joram pal leste ačhiľa kraľis. Oda sas andro dujto berš, sar kraľinelas andre Judsko le Jošafatoskero čhavo o Jehoram.

18Savore aver veci, so kerďa o Achazijah, hin pisimen andro Zvitkos le Izraelike Kraľengero.

2

O Eliaš ilo upre andro ňebos

1Sar o RAJ kamľa te lel le Eliaš andre balvaj andro ňebos, o Eliaš le Elizeoha džanas avri andral o Gilgal. 2O Eliaš phenďa le Elizeoske: “Mangav tut, ačhuv ade, bo o RAJ man bičhavel andro Betel.”

Ale o Elizeus phenďa: “Avke sar dživel o RAJ a avke sar tu, me tut na omukava!” Avke gele andro Betel.

3Akor jekh partija proroka, save bešenas andro Betel, gele ko Elizeus a phučle lestar: “Džanes, hoj adadžives o RAJ tutar lela tire rajes?”

“Džanav,” odphenďa o Elizeus. “Ale ma vakeren pal oda!”

4Paľis leske o Eliaš phenďa: “Mangav tut, Elizeus, ačhuv ade, bo o RAJ man bičhavel andro Jericho.”

Ale o Elizeus odphenďa: “Avke sar dživel o RAJ a avke sar tu, me tut na omukava.” Avke gele sodujdžene andro Jericho.

5Jekh partija proroka, save sas andro Jericho, gele ko Elizeus a phučle lestar: “Džanes, hoj adadžives o RAJ tutar lela tire rajes a imar tut buter na ľidžala?”

“Džanav oda,” odphenďa. “Ale ma vakeren pal oda!”

6Paľis leske phenďa o Eliaš: “Mangav tut, Elizeus, ačhuv ade, bo o RAJ man bičhavel ko Jordan.”

Ale o Elizeus odphenďa: “Avke sar dživel o RAJ a avke sar tu, me tut na omukava.” Avke gele sodujdžene.

7Penda (50) proroka ola partijatar džanas pal lende dži ko Jordan, a sar o Eliaš the o Elizeus zaačhile paš o paňi, ola proroka nadur lendar zaačhile. 8O Eliaš iľa peskero plašťos, bonďarďa (skrucinďa) les a demaďa leha pal o paňi. Avke pes o paňi rozulaďa pro duj seri a sodujdžene pregele pre aver sera pal e šuki phuv.

9Sar imar predžanas, o Eliaš phenďa le Elizeoske: “Phen mange, so kames, hoj prekal tu te kerav mek sigeder, sar avava ilo tutar.”

“Mangav tut, mi avel pre ma duvar ajci tire duchostar,” phenďa leske o Elizeus.

10“Phari veca tuke manges,” odphenďa leske o Eliaš, “ale ačhela pes oda akor, te man dikheha, sar avava tutar ilo upre. Ale te man na dikheha, na chudeha oda.”

11Avke sar džanas le vakeribnaha, jekhvareste pes sikaďa jagalo verdan le jagale grajenca. On avle maškar lende a o Eliaš sas ilo andro ňebos andre bari balvaj. 12O Elizeus oda dikhľa a vriskinelas: “Dado miro, dado miro! O graja the o maribnaskere verdana andral o Izrael ile mire rajes!” Avke imar les buter na dikhľa. Akor iľa peskere gada a prečhinďa len pro duj kotora.

13Paľis hazdňa o plašťos, so peľa le Eliašostar, visarďa pes a zaačhiľa pro brehos paš o Jordan. 14Hazdňa o plašťos a zvičinďa: “Kaj hin o RAJ, o Del le Eliašoskero?” Avke le plašťoha demaďa pal o paňi, o paňi pes rozulaďa pro duj seri a o Elizeus odarik pregeľa.

15Sar oda dural dikhle ola penda (50) proroka, save sas andral o Jericho, phende: “Le Eliašoskero duchos hino pro Elizeus.” Avke on gele ke leste, banďile anglal leste dži ke phuv 16a phende leske: “Dikh, maškar amende hin penda (50) zorale murša. Šaj džan te rodel tire rajes, či les na odľigenďa o Duchos le RAJESKERO a na čhiďa pre varesavo verchos, abo andre varesavi dolina.”

“Na mušinen!” phenďa o Elizeus.

17Ale on pre leste ajci ispidenas, medik na domukľa, hoj te džan. Rodenas trin dživesa, ale na arakhle les. 18Paľis on avle ko Elizeus, kaj sas andro Jericho, a ov lenge phenďa: “Či tumenge na phenďom, hoj te na džan?”

O nalačho paňi hino sasťardo

19Varesave Jerichoskere murša phende le Elizeoske: “Dikh, rajeja amaro, andre kada foros pes mištes amenge bešel, ale o paňi nane lačho a e phuv na anel uľipen2,19 Abo: le džuvľenge uľon mule čhave .”

20“Anen mange nevo čaro a thoven andre lon,” phenďa lenge. Sar oda čaro leske ande, 21geľa ko paňi, čhiďa andre o lon a phenďa: “Kavke phenel o RAJ: ‘Sasťarďom kada paňi. Imar ňiko kale paňestar na merela a e phuv anela o uľipen.’ ” 22Oda paňi hino dži adadžives lačho, avke sar phenďa o Elizeus.

O Elizeus the o nalačhe čhave

23Paľis khatar o Jericho geľa upre andro Betel, a sar džalas le dromeha, o terne čhave andral oda foros lestar asanas a phenenas: “Av upre, tu, lango šero! Av upre, lango šero!”

24Avke o Elizeus pes visarďa, a sar len dikhľa, prekošľa len andro nav le RAJESKERO. Androda avle avri andral o veš duj medveďici a murdarde saranda the duj (42) čhaven.

25Odarik geľa o Elizeus pro verchos Karmel a paľis pes visarďa andre Samarija.

3

O trin kraľa džan pro Moab

1Andro dešuochtoto (18.) berš, sar kraľinelas o Judsko kraľis Jošafat, ačhiľa andre Samarija kraľis upral o Izrael o Joram, savo sas čhavo le Achaboskero. Ov kraľinelas dešuduj (12) berš. 2O Joram kerelas oda, so na sas pre dzeka le RAJESKE, ale na avke sar leskeri daj the dad. Ov čhiďa tele o slupos, so ačhaďa leskero dad le Baaloske. 3Ale o Joram na kamelas te omukel o bini avke sar anglal leste o Jeroboam, o čhavo le Nebatoskero, savo ľidžalas le Izrael andro binos, a na kamelas te preačhel.

4O Moabiko kraľis o Meša ľikerelas bakren a sako berš delas le kraľis andro Izrael šel ezera (100 000) cikne bakroren the e vlna pal o šel ezera (100 000) bakre sar daň. 5Soča o Achab muľa, o Moabiko kraľis pes vzburinďa pro Izraeliko kraľis. 6O kraľis Joram takoj geľa pre leste pro mariben andral e Samarija a diňa te zvičinel calo Izrael. 7Diňa te phenel le Judske kraľiske le Jošafatoske: “O Moabiko kraľis pes pre ma vzburinďa. Na avľalas manca pre leste pro mariben?”

“He! Džava tuha,” odphenďa leske o Jošafat. “So hin miro, hin tiro. Me, mire manuša the graja.”

8Akor o Jošafat lestar phučľa: “Save dromeha džaha pre lende?”

“Le dromeha prekal Edomoskeri pušťa,” odphenďa leske o Joram.

9Avke džanas o kraľis Joram, o Judsko kraľis the o Edomiko kraľis pro Moab. Džanas bare dromeha a pal o efta džives le slugaďen imar na sas paňi prekal peste aňi prekal o dobitkos.

10Akor o Joram phenďa: “Vigos amenge! O RAJ amen trine kraľen ade vičinďa vašoda, hoj amen te del andro vasta le Moabike kraľiske!”

11Ale o Jošafat phučľa: “Nane ade varesavo prorokos, savestar šaj phučas le RAJESTAR, so majinas te kerel?”

Pre oda phenďa jekh služobňikos le Joramoskero: “Hin ade le Šafatoskero čhavo o Elizeus, savo služinelas le Eliašoske.”

12“O RAJ prevakerela prekal leste,” phenďa o Jošafat. Avke gele ke leste savore trin kraľa.

O mariben le Moabčanenca

13O Elizeus phenďa le Izraelike kraľiske: “Soske tu aves ke mande? Dža ke tire dadeskere the dakere proroka!”

“Na!” phenďa leske o kraľis o Joram. “O RAJ amen trine kraľen ade anďa, hoj amen te del andro vasta le Moabčanenge.”

14Pre oda leske o Elizeus phenďa: “Avke sar dživel o RAJ o Nekzoraleder, saveske služinav, te na ľikerďomas mange le Judske kraľis le Jošafat, aňi pre tu na zadikhľomas. 15Ale akana anen ke ma varekas, ko bašavel pre harfa.”

Medik oda lavutaris bašavelas pre harfa, e zor le RAJESKERI avľa pro Elizeus. 16Ov phenďa: “Kavke phenel o RAJ: ‘Andre kadi šuki dolina kopaľin avri but cheva. 17Choc na dikhena, hoj del o brišind, aňi na šunena e balvaj, kadi dolina ela pherarďi le paňeha a tu the tiro dobitkos odarik pijena.’ 18Le RAJESKE oda hin frima a andre tumare vasta dela the le Moabčanen. 19Tumen domarena dojekh baro the zoralo foros a čhinena tele savore lačhe stromi, zaačhavena lengere chaňiga (prameňa) a lengere uľipnaskere maľi začhivena le barenca.”

20Avke tosara, sar pes anelas e chabeneskeri obeta, jekhvareste avľa o paňi andral o Edom a začhorďa caľi phuv.

21Sar šunde savore Moabčana, hoj o trin kraľa džan pre lende pro mariben, dine te zvičinel savore muršen, save pes džanenas te marel, le ternederestar dži ko phureder, a rozačhade len paš e hraňica. 22Sig tosara, sar o kham avelas avri, o Moabčana dikhle angle peste, hoj o paňi dičhol sar rat, 23a phende peske: “Oda hin o rat! Ole kraľa pes mušinde maškar peste te marel a murdarde jekh avres. Akana džan a len savoro, so hin andre lengero taboris!”

24Ale sar o Moabčana gele ko Izraeliko taboris, o Izraeliti gele pre lende a marenas len avke, hoj o Moabčana lendar denašenas het. On džanas pal o Moabčana a murdarkerenas len. 25Lengere fori čhide tele, o uľipnaskere maľi začhivkerde le barenca, o chaňiga zaačhade a o lačhe stromi čhingerde tele. Ňič ode na ačhiľa, ča o muri le foroskere Kir-Chareset na pele, ale o murša le prakenca pes rozačhade pašal oda foros a ľivinenas pre leste.

26Sar o Moabiko kraľis dikhľa, hoj o mariben prekhelela (prehrajinela), iľa peha efta šel (700) muršen le šabľenca, hoj pes te dochuden ko Edomiko kraľis, ale našťi pregele. 27Akor iľa peskere ešebne (perše) čhas, savo majinďa te el pal leste kraľis, a obetinďa les pro foroskere muri sar labarďi obeta le Moabike devleske. Sar oda o Izraeliti dikhle, igen predaranďile3,27 Abo: pro Izrael sas bari choľi. , gele odarik het a visarde pes pale andre peskeri phuv.

4

E vdova the o olejos

1Andre jekh džives jekh romňi phenďa le Elizeoske: “Tiro služobňikos, miro rom muľa. Se tu džanes, hoj ov daralas le RAJESTAR. Ale akana jekh murš, saveske kamavas love, kamel te lel mire soduje čhaven vaš o otroka.” Lakero rom sas andre partija le prorokengeri.

2O Elizeus latar phučľa: “So kames, hoj prekal tu te kerav? Phen mange, so tut hin khere?”

“Tira služobňička andre calo kher nane ňič,” odphenďa leske, “ča sikra olivovo olejos andre kuči.”

3Pre oda lake phenďa: “Dža a mang tuke savore manušendar, save bešen pašal tute ajci prazdne džbani, keci šaj anes. 4Dža andro kher tire čhavenca, phand pal tumende o vudar a čhivker andre ola džbani olejos andral odi kuči. Sar pherareha jekh džbanos, thov les pre sera.”

5Oj odgeľa lestar a phandľa pal peskere čhave the pal peste o vudar. On lake anenas o džbani a oj andre čhivelas o olejos. 6Sar o džbani sas pherarde, phenďa le čhaske: “An mange aver džbanos.”

Ale ov lake phenďa: “Imar nane buter.” Akor andral odi kuči preačhiľa te čuľal o olejos.

7Paľis, sar oda geľa te phenel le prorokoske Elizeoske, ov lake phenďa: “Dža, biken oda olejos a de pale o love, kaske kames (o adošagos), a pal oda, so tuke ačhela, šaj džives tu tire čhavenca.”

O Elizeus sasťarel la džuvľake le čhavores

8Andre jekh džives o Elizeus džalas andro foros Šunem. Ode dživelas jekh barvaľi džuvľi, savi les vičinďa ke peste te chal. Kana odarik predžalas, furt ode džalas te chal. 9Oj phenďa peskere romeske: “Me džanav, hoj kada murš, savo furt adarik predžal, hino sentno murš le Devleskero. 10Ačhavas leske upral amaro kher cikno murimen kher a thovas leske ode haďos, skamind, stolkos the momeľaris. Bo te varekana avela ke amende, šaj džal ode te bešel.”

11Avke andre jekh džives, sar ode avľa o Elizeus, geľa andre oda kher a pašľiľa ode. 12Paľis peskere služobňikoske le Gehaziske phenďa: “Dža, vičin ade ola Šunemčanka.” Ov la vičinďa a oj avľa angle leste. 13O Elizeus le Gehaziske phenďa, hoj lake te phenel: “Phuč latar, so šaj kerav prekal late, bo oj pes pal amende starinel a igen but prekal amende kerel. Či na kamel, hoj man vaš lake te privakerav ko kraľis, abo ko veľiťeľis upral o slugaďa?”

Sar ada lake o Gehazi phenďa, oj odphenďa: “Soske? Se me bešav maškar mire manuša!”

14“So šaj prekal late keras?” phučľa o Elizeus le Gehazistar.

Ov odphenďa: “Se nane la muršoro a lakero rom imar hino phuro.”

15“Dža, vičin la!” phenďa o Elizeus. Sar la vičinďa, oj ačhiľa paš o vudar. 16Ov lake phenďa: “Pal o berš andre ajso časos ľikereha andro vasta tire muršores.”

“Ó, le Devleskero murš, ma klamin tira služobňička!” phenďa leske.

17Andre oda časos, sar lake phenďa o Elizeus, odi romňi ačhiľa khabňi a uľiľa (narodzinďa pes) lake muršoro.

18Sar o čhavoro podbariľa, andre jekh džives geľa pal peskero dad, savo kidelas pal e maľa o uľipen. 19Le dadeske phenďa: “Dukhal man o šero, dukhal man o šero!”

Avke phenďa le sluhaske, hoj les te odľidžal ke leskeri daj. 20Odľigenďa les a diňa les leskera dake. O čhavo lake bešelas pro čanga dži ko dilos, a paľis muľa. 21Oj les ľigenďa upre te pašľol andro upruno kher pro Elizeoskero haďos, phandľa pal peste o vudar a geľa het.

22Paľis vičinďa peskere romes a phenďa: “Dža a bičhav mange jekhe le sluhendar, hoj te anel la oslica. Mušinav man so neksigeder te dochudel ko Devleskero murš, paľis avava pale.”

23“Soske kames ke leste te džal adadžives?” phučľa. “Se nane o Inepos Neve Čhoneskero aňi o Šabbat.”

“Oda ňič!” oj odphenďa.

24Paľis thoďa pre oslica o sedlos a peskere sluhaske prikazinďa: “Siďar a ma zaačh! Ma dža polokeder, medik tuke na phenava.”

25Sar imar sas pašes ko verchos Karmel, kaj sas o Elizeus, ov la dural dikhľa a phenďa peskere sluhaske le Gehaziske: “Dikh, oda hiňi odi Šunemčanka! 26Denaš ke late a phuč latar.”

Avke geľa a phučľa latar: “Sar sal tu? Sar hin tire romeske? A sar tire čhavoreske?”

“Savoro mištes,” oj odphenďa.

27Sar avľa upre ko prorokos, banďiľa a obchudľa leskere pindre. Ale o Gehazi geľa ke late, hoj la lestar te odlel, ale o Elizeus leske phenďa: “Muk la, bo hiňi andro baro pharipen. O RAJ mange pal ada na diňa te džanel a garuďa ada angle ma.”

28Oj leske phenďa: “Či me mange mangas čhavores mire rajestar? Se na phenďom tuke, hoj man te na keres upre?”

29Akor o Elizeus prikazinďa le Gehaziske: “Pririchtin tut pro drom, le tuha miri paca a dža. Te pes arakheha varekaha pro drom, ma de pes ke leste anglal. Te pes vareko dela ke tu anglal, ma odphen leske. Miri paca thov le čhaske pro muj.”

30Ale leskeri daj phenďa: “Avke sar dživel o RAJ the tu, na džava bijal tu.” Avke o Elizeus ušťiľa a džalas pal late. 31O Gehazi ode sas sigeder sar on a thoďa le čhavoreske e paca pro muj, ale ňič pes na ačhiľa. Na dichinelas aňi peha na čhalaďa. Avke pes visarďa pale ko Elizeus a phenďa leske: “O čhavoro pes na prekerďa.”

32Sar o Elizeus geľa andro kher, o čhavoro pašľolas pro haďos mulo. 33Geľa andre, phandľa pal peste o vudar a modľinelas pes ko RAJ. 34Paľis geľa upre pro haďos, kaj sas o čhavoro, pašľiľa pre leste a thoďa peskere vušta ke čhavoreskere, o jakha ke leskere jakha the o burňika ke leskere burňika. Ačhiľa pre leste te pašľol, medik leskero ťelos na roztačiľa. 35Paľis ušťiľa a phirelas upre tele andro kher. Avke geľa upre a pale pašľiľa pre leste. Androda o čhavoro eftavar kichňinďa a phundraďa o jakha.

36Paľis o Elizeus vičinďa le Gehazi a phenďa leske, hoj te vičinel la Šunemčanka. Ov la vičinďa, a sar avľa ko Elizeus, ov lake phenďa: “Le tuke tire čhas.” 37Sar geľa andre, banďiľa anglal leste dži ke phuv. Paľis iľa peskere čhas a geľa het.

O Elizeus sprikerel o nalačho chaben

38Sar o Elizeus pes visarďa pale andro Gilgal, sas bokh andre odi phuv. Sar e partija proroka anglal leste bešenas, phenďa peskere služobňikoske: “Dža, thov e bari piri a tav varesavo chaben prekal kala proroka.”

39Paľis jekh lendar geľa pre maľa te kidel varesave bilini. Arakhľa varesavi dzivo rastlina a kidňa pal late o kirko ovocje pherdo plašťos. Čhingerďa oda ovocje andre piri a thoďa len te taďol, ale okla manuša pal oda na džanenas4,39 Abo: choc ňiko na džanelas, so oda sas.. 40Sar oda chaben denas te chal le muršenge, on koštoľinde a zvičinde: “Andre piri hin o meriben! Murš le Devleskero!” Oda chaben pes na delas te chal.

41Avke o Elizeus prikazinďa, hoj te anen aro. Čhiďa oda aro andre piri a phenďa: “Kiden le manušenge, hoj te chan.” Avke oda chaben imar na sas nalačho.

O Elizeus del te chal šel muršen

42Varesavo murš avľa andral o foros Baal-Šališa a anďa le Elizeoske le ešebne (perše) uľipnastar biš (20) cikne jačmeňiskere mare the žužoďiv, so mekča kidle upre, andro gono. A o Elizeus phenďa: “Rozde oda le manušenge, hoj te chan!”

43Ale leskero sluhas phenďa: “So, kada majinav te del te chal šel (100) manušenge?”

Ov leske odphenďa: “Ča lenge de! Mi chan. Bo kavke phenel o RAJ: ‘Chana a mek olestar the ačhela.’ ” 44Avke lenge oda diňa. On chale a mek ačhiľa olestar, avke sar phenďa o RAJ.

5

O Naaman hino sasťardo

1O Naaman sas veľiťeľis upral o slugaďa andro Aram. O kraľis les igen ľikerelas, bo o RAJ prekal leste diňa le Aramejčanenge o ňerinďipen (viťaztvo). Ov sas zoralo maribnaskero murš, ale sas nasvalo pro malomocenstvo.

2Jekhvar o slugaďa andral o Aram gele pro Izraelike gava a odarik zaile cikňa čhajora. Oj ačhiľa služka le Naamanoskera romňake. 3Jekh džives phenďa peskera raňake: “Te ča miro raj geľahas ko prorokos, savo hino andre Samarija, ov les sasťarďahas le malomocenstvostar.”

4Sar o Naaman oda šunďa, geľa ko kraľis a phenďa leske, so vakerelas odi čhajori andral o Izrael. 5O Aramejiko kraľis phenďa: “Šaj džas! Me le kraľiske andro Izrael bičhavava ľil.” Avke ov geľa a iľa peha 30 000 rupune, 6 000 somnakune minci the deš ineposkere gada. 6Le kraľiske andro Izrael anďa o ľil a sas andre pisimen: “Jekhetane le ľileha tuke bičhavav peskere služobňikos le Naaman, hoj les te sasťares le nasvaľibnastar.”

7Sar o Izraeliko kraľis pregenďa o ľil, rozčhingerďa pre peste o gada a phenďa: “So, me som Del, hoj man hin zor upral o dživipen abo upral o meriben? Soske oda bičhaďa ke ma muršes, hoj les te sasťarav? Dikhen, hoj kaleha čačes rodel drom pro mariben.”

8Ale sar o Elizeus pes pal oda dodžanľa, hoj o Izraeliko kraľis peske rozčhingerďa o gada, diňa te phenel le kraľiske: “Soske tuke rozčhingerďal o gada? Se mi avel ke mande a dodžanela pes, hoj hin andro Izrael prorokos.”

9Akor o Naaman geľa peskere grajenca the le verdanenca a zaačhiľa paš le Elizeoskero khereskero vudar. 10O Elizeus bičhaďa peskere sluhas, hoj leske te phenel: “Dža, thov (omor) tut eftavar andro Jordan a tiro ťelos ela pale sasto avke sar angloda.”

11Ale o Naaman choľaha džalas het a phenďa: “Gondoľinavas mange, hoj avela ke ma a modľinela pes ko RAJ, ke peskero Del, kivinela le vasteha upral miri cipa a me avava sasto! 12Či nane o paňa Abana the o Parpar andro Damaskus feder sar savore paňa andro Izrael? So našťi man andre ola paňa sthoďom (omorďom) a na uľomas sasto?” Avke pes odvisarďa a choľaha geľa het.

13Androda avle ke leste leskere služobňika a prevakerenas les: “Rajeja amaro, te tutar kamľahas o prorokos varesavi bari veca, či oda na kerďalas? A akana soske tut na kames te thovel andro paňi, avke sar tuke phenďa, hoj te aves žužo?” 14Avke o Naaman geľa tele andro paňi Jordan a eftavar cale ťeloha geľa tel o paňi, avke sar leske phenďa o prorokos. Akor leskero ťelos sas ajso žužo sar o ťelos le cikne čhavoreskero.

15Paľis avľa pale peskere služobňikenca ko Elizeus. Sar ode doavle, zaačhiľa anglal leste a phenďa: “Akana džanav, hoj ňikhaj avrether nane Del, ča andro Izrael. Mangav tut, prile kada daros peskere služobňikostar.”

16O Elizeus leske odphenďa: “Avke sar dživel o RAJ, saveske služinav, na lava tutar.” Choc pre leste o Naaman ispidelas, ov lestar ňič na iľa.

17Akor o Naaman phenďa: “Te na kames miro daros, domuk, hoj te den tire služobňikos ajci čhik, keci birinena te lel o duj mulici, bo tiro služobňikos imar na obetinela o labarde obeti aňi ňisave dari avre devlenge, ča jekheske le RAJESKE. 18Ale mi odmukel mange o RAJ jekh: Sar o kraľis, miro raj, džal andro chramos le Rimmonoskero, hoj te banďol angle leste, me mušinav te džal leha, bo chudel pes mire vastestar, a sar ov banďol anglo Rimmon, mušinav the me. Mi odmukel mange o RAJ.”

19“Dža andro smirom,” phenďa leske o Elizeus.

O binos le Gehaziskero

Soča o Naaman lestar sikra odgeľa le dromeha, 20o Gehazi, le Elizeoskero služobňikos, peske phenďa: “Miro raj mukľa ole Aramejčanos Naaman ča avke te džal bi o daros. Majinďa lestar te lel oda, so les kamľa te del. Avke sar dživel o RAJ, denašava pal leste a lava mange vareso lestar.”

21Akor o Gehazi denašelas pal o Naaman. Sar o Naaman zbačinďa, hoj pal leste vareko denašel, chučiľa tele pal o verdan a geľa angle leste a phučľa: “Hin savoro mištes?”

22“Savoro mištes,” odphenďa o Gehazi. “Ale miro raj man bičhaďa, hoj tuke te phenav: ‘Ipen akana ke ma avle duj terne andral e prorokengeri partija khatar e brehengeri phuv, andral o Efrajim. Ov tut mangel, hoj len te des 3 000 rupune the duj ineposkere gada.’ ”

23“Mangav tut, ker mange pal e dzeka a le kade 6 000 rupune minci,” phenďa o Naaman a ispidelas pre leste, hoj oda te lel, a thoďa o rup the duj ineposkere gada andro duj gone a diňa peskere duje sluhenge, hoj anglal leste te ľidžan. 24Sar avľa pro brehos, kaj bešelas o Elizeus, iľa ola veci lendar a garuďa andro kher. Avke ole muršen premukľa a on gele het.

25Paloda korkoro avľa a zaačhiľa anglo peskero raj. O Elizeus lestar phučľa: “Khatar aves, Gehazi?”

“Tiro služobňikos na sas ňikhaj,” odphenďa.

26Ale o Elizeus leske pre oda phenďa: “Či na sas miro duchos paš oda, sar vareko pes pal o verdan visarďa a geľa anglal tute? Či hin akana o časos, hoj pes te lel o rup, gada, olivakere stromi, o viňici, bakren, le dobitkos, sluhen the služken? 27Vašoda le Naamanoskero malomocenstvo ela pre tute the pre tiro potomstvos pro furt!”

Avke sar o Gehazi lestar odgeľa, sas malomocno a leskeri cipa sas parňi sar jiv.

6

Pal o tover, so peľa andro paňi

1E partija le prorokengeri phenďa le Elizeoske: “Dikh, o than, andre savo tuha ade bešas, hino prekal amende cikno. 2Aven, džas ko paňi Jordan. Dojekh amendar odarik mi anel po jekh kašt a lendar peske keraha kher, andre savo bešaha.”

“Džan!” phenďa lenge o Elizeus.

3Vareko lendar phenďa: “Mangav tut, av the tu amenca.”

“Mištes, džava,” odphenďa. 4Avke geľa lenca.

Sar doavle paš o Jordan, čhingerenas tele o stromi. 5Androda, sar jekh lendar čhingerelas tele o stromos, peľa leske o tover pal o poriskos andro paňi. Akor ov zvičinďa: “Ó, rajeja miro, oda tover mange ča iľom kečeň!”

6“Kaj peľa oda tover?” phučľa lestar o Elizeus.

Sar leske sikaďa oda than, o Elizeus odphagľa konaris a čhiďa pre oda than andro paňi, avke o tover avľa upre. 7A phenďa leske: “Le tuke les!” Avke ov nacirdľa o vast a iľa les.

O Elizeus zaačhavel la armada andral o Aram

8Jekhvar, sar o Aramejiko kraľis sas andro mariben le Izraeloha, iľa peskere veľiťeľen, vakerelas lenca a phenďa lenge, kaj kamľa te kerel o taboris. 9Ale o Elizeus le Izraelike kraľiske diňa pal oda te džanel a phenďa: “Merkin, hoj te na džas pre oda than, bo ode hine o Aramejčana.” 10Avke o Izraeliko kraľis bičhaďa peskere muršen pre oda than, pal savo leske phenďa o Elizeus. Ada pes ačhiľa buterval, a vašoda pre kajse thana o Izraeliti furt merkinenas.

11Vašoda o Aramejiko kraľis choľisaľiľa, privičinďa ke peste peskere veľiťeľen a phučľa lendar: “Na phenena mange, ko amarendar pes ľikerel le Izraelike kraľiha?”

12“Ňiko, rajeja miro the kraľina,” phenďa jekh lendar, “ale o Elizeus, o Izraeliko prorokos, phenel avri le Izraelike kraľiske the oda, so vakeres andre tiro kher, kaj soves.”

13“Džan a dodžanen pes, kaj akana hino,” phenďa o Aramejiko kraľis, “paľis les dava te phandel andre.”

“Ipen akana hino andro Dotan,” odphende leske. 14Avke ode bičhaďa zoraľa armada le maribnaskere verdanenca the grajenca. On ode dogele rači a rozačhade pes pašal oda foros.

15Sar le Elizeoskero sluhas ušťiľa tosara a geľa avri, dikhľa, hoj e armada le grajenca the verdanenca hine rozačhade pašal o foros. A phenďa le Elizeoske: “Namištes amenca, rajeja miro! So keraha?”

16“Ma dara tut!” odphenďa leske o Elizeus. “Ola, ko hine amenca, hine buter sar ola, ko hine lenca.” 17Paľis pes o Elizeus modľinelas: “RAJEJA, mangav tut, phundrav leske o jakha, hoj te dikhel.” Avke o RAJ phundraďa le sluhaske o jakha a ov jekhvareste dikhľa pro verchos but grajen the jagale verdana pašal o Elizeus.

18Sar o Aramejčana avenas ke leste tele, o Elizeus pes kavke modľinelas ko RAJ: “De, hoj kala manuša te en kore.” Akor o RAJ avke kerďa, sar les mangelas o Elizeus.

19Paľis lenge o Elizeus phenďa: “Kada nane oda foros, so roden. Na san pro lačho drom. Aven pal ma, ľigenava tumen ke oda murš, saves roden.” Avke len ľigenďa andre Samarija.

20Sar ode dogele, o Elizeus phenďa: “RAJEJA, phundrav lenge o jakha, mi dikhen.” O RAJ lenge phundraďa o jakha a on dikhle, hoj hine maškar e Samarija.

21Sar len dikhľa o Izraeliko kraľis, phučľa le Elizeostar: “Te murdarel len? Te murdarel len, rajeja miro?”

22“Ma murdar len!” ov odphenďa. “Či murdares olen, saven tu zales la šabľaha the le lukoha? De len te chal the te pijel paňi a muk len te džal pale ke peskero raj.” 23Avke kerďa prekal lende bari hoscina. Sar chale a pile, premukľa len a gele ke peskero kraľis. Paľis o Aramejike slugaďa preačhile te džal pro Izraelike gava.

Bari bokh andre Samarija

24Pal varesavo časos o Aramejiko kraľis Ben-Hadad, zvičinďa savore peskere slugaďen, gele pro foros Samarija a rozačhade pes pašal leste. 25Andre Samarija sas bari bokh, bo o Aramejčana but časos sas rozačhade pašal oda foros. Sas ajsi bokh, hoj vaš le somariskero šero počinenas ochtovardeš (80) rupune a vaš jekh čaroro dzivo purum pandž rupune.

26Sar o Izraeliko kraľis pes prephirelas pal o foroskero muros, varesavi džuvľi pre leste zvičinďa: “Pomožin mange, rajeja miro the kraľina!”

27Ov lake phenďa: “Te tuke o RAJ na pomožinel, sar me tuke šaj pomožinav? Le žužoďivoha, abo la moľaha?” 28Paľis latar phučľa: “So tute hin?”

Oj phenďa: “Kadi džuvľi ade man kerďa upre. Phenďa: ‘De tire čhas, hoj les adadžives te chas, a mires chaha tajsa.’ 29Avke mire čhas taďam a chaľam. Sar pre aver džives lake phenďom: ‘De tire čhas, hoj les te chas,’ oj peskere čhas garuďa.”

30Sar oda šunďa o kraľis, so odi džuvľi phenďa, rozčhingerďa pre peste o gada. Sar pes prephirelas pal o foroskere muri, o manuša dikhle, hoj pre leskero ťelos tel o gada hine urde o gone. 31O kraľis phenďa: “O RAJ man zorales mi marel, te adadžives le Šafatoskere čhaske le Elizeoske na odčhinava o šero!”

32Akor o kraľis bičhaďa ko Elizeus varesaves peskere manušendar. Ov bešelas khere a o vodci ole forengere leha. Medik ke leste na avľa oda murš, o Elizeus le vodcenge phenďa: “Dikhen, oda vrahos bičhavel varekas, hoj mange te odčhinel o šero. Merkinen! Te oda murš avela, phanden pre leste o vudar a ľikeren les, hoj te na avel andre. Či na šunďol, hoj pal leste phirel leskero raj?” 33Mek lenca vakerelas, sar ke leste avľa o kraľis a phenďa: “Soske mek te užarel, hoj o RAJ amenge pomožinela? Se kada bibachtaľipen avľa le RAJESTAR!”

7

O Elizeus prorokinel

1Akor o Elizeus phenďa: “Šunen, so phenel o RAJ: ‘Tajsa andre kajso časos pes bikenela paš e Samarijiko brana trin kili nekfeder aro, abo šov kili jačmeňis vaš o jekh rup.’ ”

2Ale le kraľiskero nekpašeder veľiťeľis, phenďa le Elizeoske: “Choc o RAJ phundravela o oblaki pro ňebos, kada pes našťi ačhel!”

“Tu korkoro oda dikheha, ale na chaha olestar,” phenďa leske o Elizeus.

O malomocne andro Aramejiko taboris

3Paš e foroskeri brana ačhenas štar malomocne murša. On phende jekh avreske: “So ade užaraha, medik na meraha? 4Se te džaha andro foros, meraha ode bokhatar, bo hin ode bokh, a te ačhuvaha ade, tiš meraha. Aven, predžas andro Aramejiko taboris. Te amen mukena te dživel, ta dživaha, a te amen murdarena, ta meraha.”

5Avke sar zaračiľa, džanas andro taboris, ale sar dogele paš o taboris, avle pre oda, hoj ode nane ňiko. 6O RAJ avke kerďa, hoj o Aramejčana andro taboris šunenas le grajen, o maribnaskere verdana the e bari vika le but slugaďengeri a gondoľinde peske, hoj o Izraeliko kraľis vičinďa pro mariben le Chetitanengere kraľen the le Egiptske kraľen. 7Sar zaračolas, denašle odarik het. Omukle o taboris avke, sar sas: peskere stani, grajen the somaren.

8Sar ola štar malomocne avle paš o anglune stani andro taboris, gele andro jekh stanos. Ode chale a pile. Ile savoro, so sas andro stanos: o rup, somnakaj the o gada. Paľis gele odarik a garude len. Avke gele andre aver stanos, ile savore veci, so andre sas, a gele len te garuvel.

9Avke phende jekh avreske: “Namištes keras. Adadžives hin baro džives, bo hin amende lačho hiros, ale te oda na phenaha ňikaske a te užaraha dži tosara, avaha potrestimen vaš ada. Aven, džas ada te phenel andre le kraľiskero palacis.”

10Sar dogele andro foros, zvičinde pro stražňika, save ačhenas paš e foroskeri brana a phende lenge: “Ipen akana avľam khatar o Aramejiko taboris, ale ode aňi na dikhľam, aňi na šunďam ňisave muršes, ča o graja the o somara, save hine mek furt priphandle, a o stani hine avke, sar sas.” 11Avke ola stražňika paš e brana dine te džanel le kraľiske andro palacis.

O Izraeliti andro Aramejiko taboris

12Sas mek rat, sar oda phende le kraľiske. Avke o kraľis ušťiľa pal o haďos a phenďa peskere služobňikenge: “Phenava tumenge, so kamen amenca te kerel o Aramejčana. On džanen, hoj bokhaľuvas, a vašoda gele avri andral o taboris, hoj pes te garuven andro maľi. Gondoľinen peske, hoj zalena olen, save džana avri andral o foros, a avke pes dochudena on andro foros.”

13Paľis jekh leskero služobňikos phenďa: “Vašoda bičhav pandže muršen le grajenca, save mek ade hine, a avke šaj pes dodžanas, so pes ačhiľa. Te predživena, ta predživaha the amen, a te merena, na ela lenge goreder sar amenge, se the avke savore Izraeliti merena.”

14Avke ola murša peske ile duj maribnaskere verdana le grajenca. O kraľis len bičhaďa ko Aramejiko taboris a phenďa lenge: “Džan a predikhen, so pes ačhiľa!” 15Ole murša džanas pal o Aramejčana dži ko Jordan a dikhle pro drom rozčhide but gada the zbraňi, so andre bari balamuta (zmetkos) pestar odčhivkerde, sar denašenas. Paľis, sar avle pale ko kraľis, phende leske savoro, so dikhle. 16Avke o manuša andral e Samarija gele andro Aramejiko taboris a ile odarik savoro. Ačhiľa pes oda avke, sar phenďa o RAJ, hoj trin kili nekfeder aro mola jekh rup a šov kili jačmeňis mola jekh rup.

17Paľis o Izraeliko kraľis thoďa ole nekpašeder veľiťeľis, hoj te merkinel paš e brana, ale androda, sar o manuša pes ispidenas andre brana, uštarenas pre leste avke, hoj muľa. Ačhiľa pes sa avke, sar phenďa le Devleskero murš o Elizeus, sar avľa ke leste o kraľis: 18“Tajsa kajso časos andre Samarija pes bikenela trin kili nekfeder aro, abo šov kili jačmeňis vaš o jekh rup.”

19Akor phenďa le kraľiskero nekpašeder veľiťeľis le Elizeoske: “Choc o RAJ phundravela o oblaki pro ňebos, kada pes našťi ačhel.” Avke o Elizeus leske phenďa: “Tu korkoro oda dikheha tire jakhenca, ale na chaha olestar.” 20A the avke pes leske ačhiľa. O manuša, sar pes ispidenas andre brana, pre leste uštarenas a muľa.

8

O kraľis the e džuvľi andral o Šunem

1O Elizeus phenďa la džuvľake andral o Šunem, savake uštaďa andral o meriben le čhas: “Ušťi a dža caľa tira famelijaha avrether te bešel, bo o RAJ dela andre kadi phuv e bokh, so ľikerela efta berš.” 2Oj kerďa avke, sar lake phenďa le Devleskero murš o Elizeus. Odgeľa peskera famelijaha andre Filišťiniko phuv a bešelas ode efta berš.

3Pal o efta berš odi džuvľi pes visarďa pale andro Izrael a geľa ko kraľis te mangel lestar pale peskero kher the maľa. 4Ipen akor o kraľis vakerelas le Gehaziha, le Elizeoskere sluhaha, a phenďa leske: “No ča phen mange pal savore zazraki, so kerďa o Elizeus.” 5Sar vakerelas o Gehazi le kraľiske pal oda, sar o Elizeus uštaďa andral o meriben le čhas, ipen akor odi džuvľi geľa ko kraľis, hoj lestar te mangel pale peskero kher the e maľa.

Akor o Gehazi phenďa le kraľiske: “Dikh, rajeja miro the kraľina! Ade hiňi odi džuvľi a kade lakero čhavo, saves o Elizeus uštaďa andral o meriben.” 6Avke o kraľis latar phučelas pal oda a oj leske savoro vakerelas.

Paľis o kraľis ačhaďa uradňikos, hoj pes pal oda te postarinel, a phenďa leske: “De lake pale savoro, so sas lakero, the e chasna, so anďa e maľa akorestar, sar odgeľa andral kadi phuv, dži adadžives.”

O Chazael murdarel le Ben-Hadad

7O Aramejiko kraľis Ben-Hadad sas nasvalo. Akor o Elizeus geľa andro Damaskus a vareko phenďa le kraľiske: “Avľa ade le Devleskero murš.” 8Akor o kraľis phenďa le uradňikoske le Chazaeloske: “Le peha varesavo daros, dža ko Elizeus a mang les, hoj te phučel le RAJESTAR, či avava sasto.”

9Avke o Chazael thoďa pro saranda (40) ťavi nekfeder dragane veci andral o Damaskus a ľidžalas oda sar daros le Elizeoske. Sar o Chazael doavľa, geľa anglal leste a phenďa leske: “Tiro čhavo, o Ben-Hadad, man bičhaďa pal tu, hoj te phučav tutar, či ela sasto.”

10O Elizeus leske odphenďa: “Dža a phen leske, hoj sasťola, ale o RAJ mange sikaďa, hoj čačes merela.” 11Paľis pes pre leste dikhelas dži akor, medik o Chazael pes na ladžalas, a o Elizeus chudľa te rovel.

12“Soske rovel miro raj?” phučľa lestar o Chazael.

“Bo džanav, savo nalačhipen kereha le Izraelitenge,” odphenďa leske. “Lengere zorale fori zlabareha, le terne muršen la šabľaha murdareha, lengere cikne čhavorenca demeha andre phuv a le khabne džuvľen rozčhingereha.”

13“Sar ada me šaj kerav?” phučľa lestar o Chazael. “Se me, tiro služobňikos, som ča rikono.”

“O RAJ mange sikaďa, hoj tu ačheha kraľis andro Aram,” odphenďa leske o Elizeus.

14Paľis odgeľa le Elizeostar ke peskero raj. O Ben-Hadad lestar phučľa: “So tuke phenďa o Elizeus?”

O Chazael leske odphenďa: “Phenďa mange, hoj dživeha.” 15Ale pre aver džives o Chazael iľa renta, cinďarďa la a thoďa le Ben-Hadadoske pro muj a zatasaďa les.

Avke pal leste ačhiľa o Chazael kraľis andro Aram.

O Jehoram kraľis andre Judsko

16Andro pandžto berš, sar kraľinelas andro Izrael o Joram, o čhavo le Achaboskero, ačhiľa kraľis andre Judsko o Jehoram, le Jošafatoskero čhavo. 17Sas leske tranda the duj berš (32), sar ačhiľa kraľis, a andro Jeruzalem kraľinelas ochto berš. 18Kerelas o nalačhipen sar the le Achaboskeri fajta the o Izraelike kraľa, bo leskeri romňi sas le Achaboskeri čhaj. Avke kerelas oda, so na sas le RAJESKE pre dzeka. 19Ale o RAJ na kamelas te zňičinel e Judsko prekal peskero služobňikos David, bo leske phenďa, hoj leskere čhavendar mukela furt varekas pro tronos te kraľinel8,19 E Hebrejiko čhib: E momeľi mukela leskere potomkenge pro furt..

20Sar o Jehoram kraľinelas, o manuša andral o Edom pes vzburinde pre Judsko a ačhade prekal peste peskere kraľis. 21Paľis o Jehoram geľa savore peskere verdanenca andro Cair. Ode pes pašal leste rozačhade o Edomčana pal savore seri, ale ov le veľiťeľenca pes rači predemade prekal lende a denašle khere. 22Ole dživesestar e Judsko na ľikerelas tel peskeri zor o Edom. Andre oda časos pes vzburinďa the o foros Libna.

23Savore aver veci, so kerďa o Jehoram, hin pisimen andro Zvitkos le Judske Kraľengero. 24Sar o Jehoram muľa, parunde les andre dadengero hrobos andro Foros le Davidoskero. Pal leste ačhiľa kraľis leskero čhavo o Achazijah.

O Achazijah kraľis andre Judsko

25Andro dešudujto (12.) berš, sar kraľinelas andro Izrael o Joram, o čhavo le Achaboskero, ačhiľa andre Judsko kraľis o Achazijah, le Jehoramoskero čhavo. 26Sas leske bišuduj (22) berš, sar ačhiľa kraľis, a andro Jeruzalem kraľinelas jekh berš. Leskeri daj sas e Atalija a lakero dad sas o Izraeliko kraľis o Omri. 27Ov kerelas oda, so na sas le RAJESKE pre dzeka, bo sas andral le Achaboskeri fajta.

28Jekhvar o Achazijah le Joramoha geľa andro mariben paš o Ramot-Gilead pro Aramejiko kraľis Chazael. Ale o Aramejčana les zraňinde 29a o Joram pes mušinďa te visarel pale andro foros Jezreel, hoj te sasťol le ranendar, so les sas andro mariben paš o Ramot. Ode les paľis geľa te dikhel o Achazijah.

9

Le Jehu pomakhen vaš o kraľis

1Paloda o Elizeus vičinďa ke peste jekhe dženes le prorokengera partijatar a phenďa leske: “Pririchtin tut. Le peha e kuči le olejoha a dža andro Ramot-Gilead. 2Sar ode aveha, arakh le Jehu, saveske hino dad o Jošafat a papus o Nimši. Vičin les pašal o veľiťeľa a džaha leha odarik het andro paluno kher. 3Paľis leha odi kuči le olejoha, čhiveha leske pro šero a pheneha: ‘Avke vakerel o RAJ: Pomakhľom tut vaš o kraľis upral o Izrael.’ Paloda sigo phundrav o vudar a denaš!”

4Avke oda terno prorokos geľa andro Ramot-Gilead. 5Sar ode dogeľa, ipen akor sas zgele o veľiťeľa le slugaďengere a ov phenďa: “Ó, veľiťeľina, anav tuke lačho hiros.”

“Prekal kaste?” phučľa o Jehu.

“Prekal tu, veľiťeľina!” ov phenďa.

6Akor o Jehu ušťiľa a geľa leha andre aver kher. Avke oda prorokos leske pro šero čhorďa avri o olejos a phenďa: “Avke vakerel o RAJ: ‘Pomakhľom tut vaš o kraľis upral miro narodos, upral o Izrael. 7Zňičineha la famelija le Achaboskera, tire rajeskera. Aleha leske visarava pale vaš mire proroka the vaš savore mire služobňika, saven murdarďa e Jezabel. 8Caľi le Achaboskeri famelija merela – dojekh murš andro Izrael, či oda ela otrokos vaj slobodno. 9Zňičinava leskeri famelija, avke sar zňičinďom o fameliji le kraľengere andral o Izrael – avke sar zňičinďom la famelija le Jeroboamoskera the la famelija le Baašaskera. 10La Jezabel chana o rikone pre maľa paš o Jezreel a na ela parumen.’ ” Sar o terno prorokos savoro phenďa, phundraďa o vudar a denašľa.

11Paľis o Jehu pes visarďa pale paš o veľiťeľa a jekh lendar phučľa: “Hin savoro mištes? Soske avľa pal tute oda dilino?”

“Korkore džanen, savo hino oda murš the leskero vakeriben,” odphenďa lenge o Jehu.

12“Oda nane čačipen!” phende leske. “Phen amenge čačes, so tuke phenďa!”

Avke lenge odphenďa: “Kada hin, so mange phenďa: ‘Kavke vakerel o RAJ: Pomakhľom tut vaš o kraľis upral o Izrael.’ ”

13Akor on sigo ile peskere gada a thode tel leskere pindre pro garadiči. Zatrubinde pro rohos a vičinenas: “O Jehu hino kraľis.”

O Jehu murdarel le Joram the le Achazijah

14-15Avke o Jehu, le Jošafatoskero čhavo, ľidžalas le manušen ke vzbura pro kraľis Joram, savo sas andro Jezreel, bo o Joram savore Izraelitenca chraňinenas o Ramot-Gilead anglo Aramejiko kraľis Chazael. Ale andro mariben o Aramejčana zraňinde le Joram a visarďa pes pale andro foros Jezreel, hoj te sasťol le ranendar. Avke o Jehu phenďa peskere manušenge: “Te man kamen vaš o kraľis, akor merkinen, hoj ňiko te na džal avri andral kada foros a te na phenel andro Jezreel, so kamas te kerel!” 16Paľis o Jehu bešľa pro maribnaskero verdan a geľa andro Jezreel, bo ode pašľolas o Joram. O Judsko kraľis o Achazijah sas ode tiš, bo geľa le Joram te dikhel.

17Sar o stražňikos pre veža andro Jezreel zbačinďa le Jehu peskere slugaďenca, phenďa: “Dikhav te avel varesave slugaďen.”

O Joram odphenďa: “Sigo bičhav anglal lende muršes pro graj, hoj te phučen lendar, či aven ade andro smirom.”

18Sar oda murš pro graj dogeľa ke leste, phenďa: “O kraľis phučel, či aven ade andro smirom.”

“So tuke andre oda!” odphenďa o Jehu. “Ačh pal ma.”

O stražňikos, savo sas pre veža, phenďa: “Oda, kas bičhaďan, geľa dži ke lende, ale na avel pale.”

19Paľis bičhaďa avre muršes pro graj ke lende. Ov geľa a phenďa: “O kraľis phučel, či aven ade andro smirom.”

O Jehu odphenďa: “So tuke andre oda! Ačh pal ma.”

20O stražňikos pale phenďa: “Geľa dži ke lende, ale na avel pale. Oda murš, savo avel pro verdan, hino sar te o Jehu, le Nimšiskero čhavo, bo ča ov avke dilines džal pro verdan.”

21Akor o Joram prikazinďa: “Pririchtin mange o verdan!” Sar leske ande o verdan, o Joram the o Judsko kraľis Achazijah džanas pre peskere verdana anglo Jehu. Arakhle pes pre le Nabotoskeri maľa. 22Sar o Joram dikhľa le Jehu, phučľa lestar: “Aves ade andro smirom, Jehu?”

“Sar šaj phenas, hoj hin smirom,” odphenďa o Jehu, “te mek furt pes kerel o lubipen the čaroďejňictvo tira dakero la Jezabelakero?”

23Akor o Joram visarďa o verdan, chudľa te denašel a zvičinďa: “Achazijah, thode amenca avri!”

24Ale o Jehu iľa o lukos a caľa zoraha ľivinďa o šipos le Joramoske andro dumo avke, hoj leske pregeľa prekal o jilo a ov peľa tele andre peskero verdan. 25Paľis o Jehu phenďa peskere veľiťeľiske le Bidkariske: “Le les a čhiv les pre maľa le Nabotoskeri andral o Jezreel. Leper tuke oda, so šunďam, sar džahas duj džene pro verdan pal leskero dad Achab. O RAJ pal leste kavke phenďa: 26‘Se idž dikhľom le Nabatoskero the leskere čhavengero rat, vašoda tuke visarava pale pre kadi maľa.’ Avke vakerel o RAJ. Vašoda le les a čhiv pre le Nabotoskeri maľa, avke sar phenďa o RAJ.”

27Sar oda dikhľa o Judsko kraľis Achazijah, denašľa pro drom, sar pes džal ko Bet-Haggan. Ale o Jehu pal leste džalas a peskere muršenge phenďa: “The les murdaren!” Avke on les zraňinde andro verdan pro drom upre andro Gur, paš o Jibleam. Ale varesar pes o Achazijah dochudľa andro foros Megiddo a ode paľis muľa. 28Avke leskere služobňika les thode pro verdan a ľigende andro Foros le Davidoskero. Ode les parunde paš leskere phure dada.

29O Achazijah ačhiľa kraľis andre Judsko, sar kraľinelas andro Izrael dešujekh (11) berš o Joram, le Achaboskero čhavo.

O Jehu murdarel la Jezabel

30Sar avelas o Jehu andro Jezreel, e Jezabel pes pal oda dodžanľa. Maľinďa peske o jakha, sprikerďa o bala a dikhelas avri prekal e oblaka. 31Sar o Jehu predžalas prekal e brana, oj zvičinďa: “Anes o smirom? Tu sal vrahos sar o Zimri, savo murdarďa peskere kraľis!”

32O Jehu dikhľa upre pre oblaka a phenďa: “Ko hino manca? Ko?” Akor varesave služobňika dikhle tele pre leste. 33O Jehu lenge prikazinďa: “Čhiven la tele!” Avke la čhide tele. Sar pre late uštarkerenas o graja, lakero rat strikinelas pre fala the pro graja.

34Akor o Jehu geľa andro palacis, ode chaľa a piľa. Paľis phenďa: “Džan a parunen kala prekošľa džuvľa, bo oj hiňi le kraľiskeri čhaj.” 35Ale sar o murša gele avri, hoj la te parunen, arakhle ode ča lakeri lebka, o pindre the o vasta. 36Sar avle pale, phende oda le Jehuoske a ov phenďa: “Ačhiľa pes avke, sar phenďa o RAJ prekal peskero služobňikos Eliaš andral o Tišbe: ‘Pre maľa andro Jezreel o rikone chana la Jezabelakero ťelos 37a oda, so pal late ačhela, ela rozčhido pre maľa andro Jezreel sar hnojos a imar ňiko na phenela, hoj kadi hiňi e Jezabel.’ ”

10

O Jehu murdarel la Achaboskera famelija

1Andre Samarija sas le Achab eftavardeš (70) čhave. O Jehu pisinďa ľila a bičhaďa len le vodcenge, le phurederenge andro foros Samarija the le Achaboskere manušenge, save pes starinenas pal leskere čhave. Andro ľila sas pisimen: 2“Ke tumende hine o čhave tumare rajeskere, o graja, o verdana the o zbraňi a san andro zoralo foros le murenca. Soča chudena kada ľil, 3kiden tumenge avri le nekfedere tumare rajeskere čhavendar, savo tumen džanela te ľidžal, ačhaven les pro tronos peskere dadeskero a maren pes vaš e famelija tumare rajeskeri.”

4Ale on igen daranďile a phende peske: “Te o duj kraľa anglal leste na obačhile, sar šaj obačhuvas amen?”

5Avke o manuša, save sas ačhade upral o palacis the upral o foros, o phuredera the ola, save pes starinenas pal o Achaboskere čhave, dine te phenel le Jehuoske: “Sam tire služobňika, keraha savoro, so pheneha. Ňikas vaš o kraľis na ačhavaha. Ker, sar tu džanes.”

6O Jehu lenge pisinďa dujto ľil: “Te san manca a te man šunena, akor odčhinen o šere tumare rajeskere čhavenge a tajsa andre ajso časos anen len ke ma andro Jezreel.”

Le kraľengere eftavardeš (70) čhave sas le anglune foroskere manušenca, save pes pal lende starinenas. 7Sar oda ľil avľa ke lende, on chudle le kraľiskere eftavardeš (70) čhaven a savoren murdarde. Lengere šere thode andro košara a bičhade len le Jehuoske andro Jezreel.

8Paľis, sar avľa jekh murš leske te phenel, hoj ande le kraľiskere čhavengere šere, phenďa: “Thoven len paš e brana pro duj kopi a muken len ode dži tosara.”

9Tosara o Jehu geľa avri, ačhiľa paš savore manuša a phenďa: “Tumen na san vinovate. Me man vzburinďom pre miro raj a murdarďom les, ale ko murdarďa kale savoren? 10Akana šaj džanen, hoj dojekh lav, so phenďa o RAJ pre le Achaboskeri famelija, pes the ačhiľa. O RAJ kerďa oda, so phenďa prekal peskero služobňikos Eliaš.” 11Paľis o Jehu murdarďa savoren le Achaboskera famelijatar, save ačhile andro Jezreel, the savore leskere anglune manušen, prijaťeľen the rašajen. Ňikas lendar na mukľa te dživel.

12Sar o Jehu džalas andre Samarija le dromeha andro Bet-Eked, so hin o than le pasťjerengero, 13arakhľa le muršen le Achazijoskera famelijatar. O Achazijah sas Judsko kraľis, saves murdarďa. Phučľa lendar: “Ko san?”

“Sam le Achazijoskeri famelija a džas te dikhel le kraľiskere the la kraľovnakere čhaven,” phende leske.

14“Chuden len, ale mek len ma murdaren!” prikazinďa o Jehu. Avke sar len chudle, ľigende len paš e bari chev paš o Bet-Eked a ode savoren murdarde, saranda the duj (42) muršen. Ňikas lendar na mukľa te dživel.

15Sar odarik odgeľa, arakhľa le Rechaboskere čhaha, le Jonadaboha, savo džalas angle leste. O Jehu pozdravinďa les a phučľa lestar: “Me som tuha, sal the tu čačes manca?”

“He,” phenďa o Jonadab.

Paľis o Jehu phenďa: “Akor de mange o vast.” Avke leske diňa o vast a scirdľa les ke peste pro verdan. 16O Jehu leske phenďa: “Av manca, hoj te dikhes, sar caľa zoraha služinav le RAJESKE.” Avke ov leha džalas pre leskero verdan.

17Sar dogele andre Samarija, murdarďa ode dojekhes la Achaboskera famelijatar a ňiko lendar na ačhiľa, avke sar o RAJ prevakerďa prekal o Eliaš.

O Jehu murdarel le Baaloskere manušen

18Paľis o Jehu diňa te vičinel savore manušen a phenďa: “O Achab služinelas le Baaloske frima, ale me leske služinava buter. 19Akana vičinen ke mande savore le Baaloskere proroken; dojekhes, ko les lašarel the savore leskere rašajen. Mušinen savore te avel, bo kerav bari obetno hoscina prekal o Baal. Ko na avela, ela murdardo.” Kavke lenca o Jehu kamľa te thovel avri, hoj te murdarel savoren, save lašarenas le Baal.

20Mek phenďa: “Den avri sentno džives, hoj te lašaren le Baal.” Paľis avke the kerde 21a diňa oda te phenel avri pal calo Izrael. Avke pes zgele savore, save lašarenas le Baal, a ňiko lendar na chibaľinelas. Gele andro chramos le Baaloskero a pherarde les jekhe agorestar dži ko aver. 22Akor o Jehu prikazinďa oleske, savo merkinelas pro gada: “De o gada olenge, save lašaren le Baal.” Avke ov lenge diňa.

23Paľis geľa o Jehu le Jonadaboha andre le Baaloskero chramos a phenďa olenge, save les lašarenas: “Rozdikhen tumen pašal peste a merkinen, hoj ade tumenca te na el ňiko le RAJESKERE služobňikendar, ale ča ola, save lašaren le Baal.” 24Akor chudle te kerel o obeti the o labarde obeti, ale o Jehu imar rozačhaďa ochtovardeš (80) muršen avri, savenge phenďa: “Ole muršen dav andre tumare vasta. Ko tumendar mukela te denašel varesave muršes, počinela vaš leste peskere dživipnaha.”

25Paľis, sar dokerde e labarďi obeta, o Jehu prikazinďa le stražňikenge the le veľiťeľenge: “Aven andre, murdaren len! Ňiko lendar te na denašel!” Sar len murdarde le šabľenca, čhivkerde len avri. Paľis odľigende khatar o andruno than, andral le Baaloskero chramos, 26o sentne slupi a zlabarde len. 27Čhide tele le Baaloskero sentno slupos the leskero chramos a kerde lestar budaris, kaj phiren dži adadžives.

28Avke o Jehu zaačhaďa o lašariben le Baaloskero andro Izrael. 29Ale o Jehu na omukelas o bini, so kerďa anglal leste o Jeroboam, le Nebatoskero čhavo, savo ľidžalas le Izrael, hoj te lašaren le somnakune gurumňoren andro Betel the andro Dan.

30O RAJ phenďa le Jehuoske: “Tu kerďal oda, so hin mange pre dzeka, bo kerďal la Achaboskera famelijake savoro, so kamavas, vašoda tire čhave bešena dži andro štarto pokoleňje pro Izraeliko tronos.” 31Ale o Jehu na merkinelas pre oda, hoj te doľikerel cale peskere jileha o zakonos, so diňa avri o RAJ, o Del le Izraeloskero. Na odvisarďa pes le nalačhipnastar le Jeroboamoskere, savo ľigenďa le Izraeliten andro bini.

O Jehu merel

32Andre oda časos o RAJ chudľa te odlel le Izraelitendar e phuv. O Chazael ňerinelas (zviťazinelas) upral o Izraeloskere phuva 33pro vichodos le Jordanostar a le forostar Aroer paš o paňi Arnon zaiľa calo Gilead the Bašan, kaj bešenas o kmeňi Gad, Ruben the Menašše.

34Savore aver veci, so kerďa o Jehu, the leskere ňerinďipena (viťaztva), hin pisimen andro Zvitkos le Izraelike Kraľengero.

35Sar o Jehu muľa, parunde les paš leskere phure dada andre Samarija. Pal leste ačhiľa kraľis leskero čhavo o Joachaz. 36O Jehu kraľinelas upral o Izrael andre Samarija bišuochto (28) berš.

11

E Jehošeba garuvel le Joaš

1Sar e Atalija, le Achazijoskeri daj, dikhľa, hoj lakero čhavo hino murdardo, geľa a diňa te murdarel savore le kraľiskere čhaven. 2Ča o Joaš, o čhavo le Achazijoskero, na sas murdardo. E Jehošeba sas čhaj le kraľiskeri le Joramoskeri a pheň le Achazijoskeri. Oj iľa le Joaš het pašal le kraľiskere čhave the ola džuvľa, save les delas te pijel o koľin. Anďa len a garuďa andro kher pro soviben andro Chramos angle Atalija, hoj les te na murdarel. 3E Jehošeba les šov berš garuvelas andro Chramos, medik e Atalija kraľinelas upral e Judsko phuv.

O Joaš hino ačhado kraľiske

4Andro eftato berš o rašaj o Jehojada vičinďa ke peste le veľiťeľen upral o šel, le veľiťeľen upral le kraľiskere stražňika the le veľiťeľen upral o palaciskere stražňika. Iľa len andro Chramos. Ode lenca phandľa e zmluva a phenďa, hoj te len vera. Paľis lenge sikaďa le kraľiskere čhas le Joaš 5a prikazinďa lenge: “Rozulaven olen, save pro Šabbat merkinena pro trin partiji. Jekh partija merkinela paš le kraľiskero palacis, 6dujto paš e brana Sur a trito paš e brana pal o kher, kaj soven o stražňika. 7Ola stražňika, saven pro Šabbat nane služba, mušinena te merkinel pro Chramos the pro kraľis. 8Savore ľikerena andro vasta o zbraňi a rozačhavena pes pašal o kraľis. Dojekh, ko kamľahas pes te dochudel ko kraľis, mi merel. Džan le kraľiha všadzik, kaj džala.”

9O veľiťeľa upral o šel kerde sa avke, sar lenge phenďa o Jehojada. Dojekh iľa peskere muršen a savore avle ke leste, či sas len pro Šabbat služba vaj na. 10O Jehojada diňa le veľiťeľenge o kopiji the o šťiti le kraľiskere Davidoskere, so sas andro Chramos. 11O stražňika pes rozačhade le zbraňenca andro vast pašal o oltaris the kraľis a pašal o Chramos: le juhostar dži pro severos.

12Paľis o Jehojada anďa avri le Joaš, thoďa leske pro šero e koruna a dine leske e kraľiskeri zmluva. Pomakhle les a ačhade vaš o kraľis. Kľapkinenas a vičinenas anglal leste: “Mi dživel o kraľis!”

La Atalija murdaren

13Sar e Atalija šunďa e vika le stražňikendar the le manušendar, geľa pal lende andro Chramos. 14Sar ode doavľa, dikhľa ode te ačhel le neve kraľis paš o slupos, kaj ačhelas furt o kraľis. Pašal leste sas o veľiťeľa the ola, save trubinen, a savore manuša radisaľonas a trubinenas pro rohi. Akor peske e Atalija rozčhingerďa o gada a zvičinďa: “Zradzinde man! Zradzinde man!”

15O Jehojada na kamľa te murdarel la Atalija andro Chramos a vašoda phenďa le veľiťeľenge: “Len la, ľidžan avri le stražňikendar a murdaren dojekhes, ko la kamela te zachraňinel.” 16Sar la ľidžanas prekal e brana, khatar o graja džan andro palacis, ode la murdarde.

O Jehojada pale phandel e zmluva le RAJEHA

17O Jehojada kerďa, hoj o kraľis the o manuša te phanden le RAJEHA zmluva, hoj ena leskere manuša. A mek phandľa e zmluva maškar o kraľis the manuša. 18Androda savore manuša andral e Judsko gele andre le Baaloskero chramos a čhide les tele. Leskere oltara the o modli phagerde a leskere rašas le Mattan anglo oltara murdarde.

Paľis o Jehojada ačhaďa stražňiken, hoj te merkinen pro Chramos. 19Iľa le veľiťeľen upral o šel, le kraľiskere stražňiken the le stražňiken andro palacis the savore manušen a jekhetane odľigende le kraľis andral o Chramos. Džanas leha andro palacis prekal e Stražňikengeri brana. Paľis o Joaš bešľa pre peskero than, pro tronos. 20Savore manuša radisaľonas a andro foros sas smirom, bo e Atalija sas murdarďi andro palacis.

12

O Joaš ačhel kraľis

1Le Joašoske sas efta berš, sar ačhiľa kraľis. 2Ačhiľa kraľis, sar o Jehu kraľinelas upral o Izrael efta berš, a andro Jeruzalem kraľinelas saranda (40) berš. Leskeri daj e Cibja sas andral e Beer-Šeba. 3O Joaš pal calo peskero dživipen kerelas oda, so sas le RAJESKE pre dzeka, bo o rašaj o Jehojada les sikavelas. 4Ale o Joaš na zňičinďa le modlengere thana pro lašariben a o manuša ode dureder obetinenas a labarenas o kaďidlos.

O love pro Chramos

5O Joaš phenďa le rašajenge: “Kiden avri o love le sentne darendar, so sas dine prekal o Chramos: o love, so mušinenas te del, the ola, so anenas jilestar pro Chramos. 6Dojekh rašaj mi anel o love, so iľa olendar, kaske služinelas, hoj pes lenca te oprikerel o Chramos všadzik, kaj kampel.”

7Ale aňi andro bišutrito (23.) berš, sar kraľinelas o Joaš, o rašaja mek na oprikerde o Chramos. 8Avke o kraľis Joaš ke peste vičinďa le anglune rašas Jehojada the savore rašajen a phučľa lendar: “Soske na oprikeren o Chramos? Akanastar o love na mukena prekal peste, ale dena len pro Chramos, hoj pes te oprikerel.” 9O rašaja pre oda priačhile, hoj imar na kidena avri o love le manušendar a hoj na oprikerena korkore o Chramos.

10Paľis o Jehojada iľa jekh truhla, kerďa upral chev a thoďa la paš o oltaris pre čači (pravo) sera, sar pes avel andro Chramos. Avke o rašaja, save merkinenas paš o vudar, thovkerenas andre o love, so o manuša anenas andro Chramos. 11Sar imar dikhenas, hoj e truhla hiňi pherarďi le lovenca, avelas le kraľiskero pisaris le bare rašaha a čhivenas andral e truhla avri o love, zgenenas len a thode len andre gone. 12Paľis ola zgende love sas dine andro vasta le muršenge, save sas upral e buči pro Chramos. Avke on počinenas le muršen, save kerenas e buči pro Chramos: le ťesaren, le muraren, 13olen, ko čhingerenas o bara the savoro, so kampelas te oprikerel pro Chramos. On mek vaš ola love cinenas o kašta, oprikerde bara the savore aver veci, so kampelas, hoj te oprikeren o Chramos.

14Ale ole lovendar, so sas avrikidle andro Chramos, pes na diňa te kerel o rupune čare, čhura, kuča the trubi aňi aver rupune abo somnakune veci. 15Ola love sas dine le muršenge, save lenca oprikerenas o Chramos. 16Ole muršendar, savenge sas dine o love, pes na užarelas, hoj te presikaven, kaj thode o love, bo sas pačivale a počinenas le manušen, save kerenas e buči pro Chramos. 17O love, so o manuša anenas sar obeta vaš o binos, na sas prekal o Chramos, ale ačhenas le rašajenge.

O Joaš merel

18Akor geľa o Aramejiko kraľis o Chazael pro mariben pro foros Gat a zaiľa les. Paľis kamľa te džal the pro Jeruzalem. 19Avke o kraľis o Joaš skidňa savore sentne dari, so obetinde leskere phure dada, o Judske kraľa o Jošafat, Jehoram the Achazijah. Iľa the peskere sentne dari the o somnakaj, so sas andro pokladňici, andro Chramos the andro palacis, a bičhaďa oda le Chazaeloske. Paľis ov odgeľa andral o Jeruzalem.

20Savore aver veci, so kerďa o Joaš, hin pisimen andro Zvitkos le Judske Kraľengero.

21Paľis leskere služobňika pes vzburinde pro Joaš a murdarde les paš o Bet-Millo, pro drom, sar pes džal andro gav Silla. 22Murdarde les leskere služobňika o Jozakar, la Šimeatakero čhavo, the o Jehozabad, le Šomeroskero čhavo. Sar muľa, parunde les paš leskere phure dada andro Foros le Davidoskero. Pal leste ačhiľa kraľis leskero čhavo o Amacijah.

13

O Joachaz kraľis upral o Izrael

1Sar imar kraľinelas andre Judsko biš the trin (23) berš o Joaš, le Achazijoskero čhavo, andre Samarija ačhiľa kraľis upral o Izrael o Joachaz, le Jehuoskero čhavo. Ov kraľinelas dešuefta (17) berš. 2Kerelas oda, so na sas le RAJESKE pre dzeka, a na preačhelas te kerel ola bini, so kerelas o Jeroboam, le Nebatoskero čhavo, savo anďa le Izrael andro binos. 3Akor o RAJ sas choľamen pro Izraeliti, a vašoda len diňa pro but berš andro vasta le Aramejike kraľiske le Chazaeloske the leskere čhaske le Ben-Hadadoske.

4Ale sar pes o Joachaz modľinelas ko RAJ, ov les šunďa avri, bo dikhľa, sar o Aramejiko kraľis le Izraeliten trapinel. 5Akor o RAJ diňa le Izraeliten manušes, savo len iľa avri andral o vasta le Aramejike kraľistar. Paľis šaj bešle andre peskere khera andro smirom avke sar angloda. 6Ale na preačhile te kerel oda binos, andre savo le Izrael anďa o Jeroboam, a andre Samarija mek furt ačhelas o slupos la Ašerakero.

7O Aramejiko kraľis zňičinďa e Izraeloskeri armada a uštarelas pre lende avke sar pro prachos, sar pes marel avri o ďiv. O Chazael mukľa le Joachazoske le Izraeloskera armadatar ča penda (50) muršen pro graja, deš maribnaskere verdana the deš ezera (10 000) slugaďen.

8Savore aver veci, so o Joachaz kerďa, the leskere ňerinďipena (viťaztva), hin pisimen andro Zvitkos le Izraelike Kraľengero. 9Sar o Joachaz muľa, parunde les paš leskere phure dada andro foros Samarija. Pal leste ačhiľa kraľis leskero čhavo o Jehoaš.

O Jehoaš kraľis upral o Izrael

10Sar imar kraľinelas tranda the efta (37) berš andre Judsko o Joaš, andro foros Samarija ačhiľa kraľis upral o Izrael o Jehoaš, le Joachazoskero čhavo, a kraľinelas ode dešušov (16) berš. 11Ov kerelas oda, so na sas le RAJESKE pre dzeka, a na preačhelas te kerel ola bini, so kerelas o Jeroboam, le Nebatoskero čhavo, savo anďa le Izraeliten andro binos.

12Savore aver veci, so o Joaš kerďa, the leskere ňerinďipen upral o Judsko kraľis, hin pisimen andro Zvitkos le Izraelike Kraľengero. 13Sar o Jehoaš muľa, parunde les andre Samarija paš leskere phure dada a pal leste ačhiľa kraľis upral o Izrael leskero čhavo o Jarobeam.

O Elizeus merel

14Sar o Elizeus sas nasvalo pro meriben, avľa ke leste o Izraeliko kraľis o Jehoaš. Zarunďa angle leste a phenďa: “Dado miro, dado miro! O Izraelike verdana the leskere murša pro graja!”

15“Le o lukos the o šipi!” phenďa leske o Elizeus. Avke len ov iľa. 16-17A mek leske phenďa: “Phundrav e oblaka, so hiňi pro vichodos!” Ov la phundraďa a o Elizeus leske phenďa: “Nacirde o lukos!” Sar oda kerďa, o Elizeus peskere vasta thoďa pre leskere a phenďa: “Ľivin o šipos!” Sar ľivinďa, phenďa: “Tu sal le RAJESKERO šipos, saveha ňerinela (zviťazinela) upral o Aram, a zňičineha caľi lengeri armada paš o Afek.”

18A mek phenďa: “Le ola šipi!” Sar len o Jehoaš iľa, prikazinďa leske: “Dem lenca andre phuv!” Avke ov lenca demaďa trival a preačhiľa. 19Akor o Elizeus pre leste choľisaľiľa a phenďa: “Majinďal lenca te demel pandžvar, abo šovar! Avke zňičinďalas la Aramejika armada, ale akana ňerineha upral lende ča trival.”

20Paľis o Elizeus muľa a parunde les.

Sako berš jarone o zbujňika andral o Moab džanas andro Izrael. 21Jekhvar, sar o Izraeliti parunenas varesave muršes, dikhle, hoj aven o zbujňika andral o Moab. Vašoda čhide les andre le Elizeoskero hrobos a denašle odarik. Sar oda ťelos peľa pre le Elizeoskere kokala, oda mulo obdžiďiľa a ušťiľa pro pindre.

O Izrael lel pale o fori le Aramejčanendar

22Medik o Joachaz kraľinelas, o Aramejiko kraľis Chazael na preačhelas te trapinel le Izraeliten. 23Ale le RAJESKE sas pharo pre lende. Presikaďa lenge o lačhejileskeriben a visarďa pes pale ke lende angle odi zmluva, so phandľa le Abrahamoha, Izakoha the Jakoboha. Dži adadžives len na kamľa te zňičinel aňi te odčhivel pestar het.

24Sar muľa o Aramejiko kraľis o Chazael, ačhiľa pal leste kraľis leskero čhavo o Ben-Hadad. 25Avke o Jehoaš pale iľa o fori le Ben-Hadadostar, so o Chazael andro mariben iľa leskere dadestar le Joachazostar. O Jehoaš upral leste trival ňerinďa, avke pale dochudľa o Izraelike fori.

14

O Amacijah kraľis upral e Judsko

1Sar andro Izrael kraľinelas dujto berš o Jehoaš, le Joachazoskero čhavo, ačhiľa kraľis andre Judsko o Amacijah, le Joašoskero čhavo. 2Sas leske bišupandž (25) berš, sar ačhiľa kraľis, a andro Jeruzalem kraľinelas bišueňa (29) berš. Leskeri daj e Joaddan sas andral o Jeruzalem. 3O Amacijah kerelas oda, so sas le RAJESKE pre dzeka, ale na sas ajso sar leskero prapapus o David. Savoro kerelas avke sar leskero dad o Joaš, 4ale o thana, kaj lašarenas le modlen, na zňičinďa a o manuša pre lende mek furt obetinenas a labarenas o kaďidlos.

5Sar imar o kraľišagos sas zorales andre leskere vasta, diňa te murdarel peskere služobňiken, save murdarde leskere dades. 6Ale lengere čhaven na diňa te murdarel, bo o RAJ prikazinďa andro Mojžišoskero zakonos: “O dada našťi en murdarde vaš o binos, so kerde lengere čhave, aňi o čhave vaš o dada, ale dojekh mi merel vaš peskero binos.”

7O Amacijah andre Lonďi Dolina murdarďa deš ezera (10 000) Edomike slugaďen. Andro mariben zaiľa o foros Sela. Paľis ole foros diňa nevo nav Jokteel a dži adadžives pes avke vičinel.

8Andre jekh džives o Amacijah bičhaďa peskere muršen, hoj te phenen le Izraelike kraľiske Jehoašoske: “Av ke mande! Dikhaha, ko hin amendar zoraleder!”

9Ale o Jehoaš leske odphenďa: “O kandro andro Libanon diňa te phenel le zorale Libanoňike cedroske: ‘De tira čha mire čhaske romňake.’ A ipen akor e dzivo džvirina avľa pal o verchos a uštarďa pro kandro! 10Gondoľines tuke, hoj sal zoralo, bo ňerinďal (zviťazinďal) upral o Edom. Oslavin tiro ňerinďipen, ale ačhuv khere! Soske tut thoďalas andre oda? Se pereha tu the e Judsko tuha.”

11Ale o Judsko kraľis Amacijah les na šunďa, vašoda o Izraeliko kraľis Jehoaš geľa pre les pro mariben paš o Bet-Šemeš andre Judsko. 12O Izrael ňerinďa upral e Judsko a savore lengere slugaďa denašenas khere. 13Avke paš o Bet-Šemeš o Jehoaš zaiľa le Judske kraľis Amacijah, o čhavo le Joašoskero, o čhavo le Achazijoskero. Paľis geľa andro Jeruzalem a čhiďa tele o foroskere muri la Efrajimika Branatar dži paš e Rohoskeri Brana, ajse duj šel (200) metri. 14Iľa odarik savoro rup, o somnakaj the savore dragane veci, so arakhle andro Chramos the andre palaciskere pokladňi. Avke odľigenďa a iľa pale andre Samarija the varesave manušen, save ľikerelas ke peste.

15Savore aver veci, so kerďa o Jehoaš, leskero ňerinďipena the oda, sar pes marelas le Judske kraľiha, hin pisimen andro Zvitkos le Izraelike Kraľengero. 16Sar muľa o Jehoaš, parunde les andro foros Samarija paš o Izraelike kraľa. Pal leste ačhiľa kraľis leskero čhavo o Jarobeam.

Le Amacijah murdaren

17O Judsko kraľis Amacijah, le Joašoskero čhavo, dživelas mek dešupandž (15) berš, sar muľa o Izraeliko kraľis Jehoaš. 18Savore aver veci, so kerďa o Amacijah, hin pisimen andro Zvitkos le Judske Kraľengero.

19Sar pes pre leste andro Jeruzalem počoral dothode, hoj les murdarena, ov denašľa andro Lachiš, ale bičhade pal leste muršen a ode les murdarde. 20Avke les odarik ande andro Jeruzalem pro graja a parunde les andro Foros le Davidoskero paš leskere phure dada.

21Akor savore manuša andral e Judsko ile le Azarijah14,21 O kraľis Azarijah hin the o kraľis Uzziah. a ačhade les vaš o kraľis pal leskero dad Amacijah. Sas leske ča dešušov (16) berš. 22Sar muľa leskero dad, o Azarijah iľa pale o foros Elat a oprikerďa les.

O Jarobeam kraľis upral o Izrael

23Sar o Amacijah, le Joašoskero čhavo, kraľinelas upral e Judsko dešupandž berš, ačhiľa kraľis upral o Izrael o Jarobeam, le Jehoašoskero čhavo, a kraľinelas andro foros Samarija saranda the jekh (41) berš. 24Ov kerelas oda, so na sas le RAJESKE pre dzeka, a na preačhelas te kerel ola bini, so kerelas o Jeroboam, le Nebatoskero čhavo, savo anďa le Izrael andro binos. 25O Jarobeam dochudľa prekal o Izrael pale o phuva le Lebo-Chamatostar dži paš o moros andre Araba14,25 Oda hin adadžives o Mulo Moros.. Oda sas avke, sar o RAJ, o Del le Izraeloskero, phenďa prekal peskero služobňikos the prorokos Jonaš andral o Gat-Chefer, savo sas le Amittajoskero čhavo.

26O RAJ dikhľa, sar savore Izraeliti sas andro baro pharipen, či otroka vaj o slobodne. Na sas ode ňiko, ko len cirdňahas avri andral o pharipen. 27Ale o RAJ na kamľa te khosel le Izraeliten pal kadi phuv, ale zachraňinďa len prekal o kraľis Jarobeam.

28Savore aver veci, so kerďa o Jarobeam, leskere ňerinďipena (viťaztva) the oda, sar pes marelas a sar dochudľa pale o fori Damaskus the o Chamat prekal o Izrael, hin pisimen andro Zvitkos le Izraelike Kraľengero. 29Sar o Jarobeam muľa, parunde les paš leskere phure dada, paš o Izraelike kraľa. Pal leste ačhiľa kraľis leskero čhavo o Zecharijah.

15

O Azarijah kraľis andre Judsko

1Andro bišueftato (27.) berš, sar kraľinelas o Jarobeam andro Izrael, andre Judsko ačhiľa kraľis o Azarijah15,1 O kraľis Azarijah hin the o kraľis Uzziah., o čhavo le Amacijoskero. 2Sas leske dešušov (16) berš, sar ačhiľa kraľis, a penda the duj (52) berš kraľinelas andro Jeruzalem. Leskeri daj sas e Jecholija andral o Jeruzalem. 3O Azarijah kerelas oda, so sas le RAJESKE pre dzeka, avke sar leskero dad o Amacijah. 4Ale o thana, kaj lašarenas le modlen, na sas zňičimen, ale o manuša pre lende mek furt obetinenas a labarenas o kaďidlos.

5Paľis o RAJ le Azarijah avke dukhaďa le nasvaľibnaha, hoj sas malomocno dži andre oda džives, medik na muľa. Ov bešelas korkoro andre jekh kher, vašoda leskero čhavo o Jotam sas ačhado upral o palacis a ľidžalas le manušen andre odi phuv.

6Savore aver veci, so kerďa o Azarijah, hin pisimen andro Zvitkos le Judske Kraľengero. 7Sar o Azarijah muľa, parunde les paš leskere phure dada andro Foros le Davidoskero. Pal leste ačhiľa kraľis leskero čhavo o Jotam.

O Zechariah kraľis andro Izrael

8Sar kraľinelas andre Judsko o Azarijah tranda the ochto (38) berš, ačhiľa kraľis upral o Izrael o Zecharijah, o čhavo le Jarobeamoskero. Ov kraľinelas andro foros Samarija šov čhon. 9Kerelas oda, so na sas le RAJESKE pre dzeka, avke sar the leskere dada a na preačhelas te kerel ola bini, so kerelas o Jeroboam, le Nebatoskero čhavo, savo anďa le Izrael andro binos.

10O Šallum, le Jabešoskero čhavo, pes počoral dothoďa pro Zechariah a murdarďa les anglo manuša. Avke ov pal leste ačhiľa kraľis. 11Savore aver veci, so kerďa o Zecharijah, hin pisimen andro Zvitkos le Izraelike Kraľengero. 12Avke le RAJESKERO lav, so phenďa pal o kraľis Jehu, pes the ačhiľa: “Tire čhave bešena pro Izraeliko tronos dži andro štarto pokoleňje.”

O Izraelike kraľa Šallum the Menachem

13Sar andre Judsko kraľinelas o Uzziah tranda the eňa (39) berš, andro Izrael ačhiľa kraľis o Šallum, le Jabešoskero čhavo, a kraľinelas andro foros Samarija jekh čhon. 14Paľis o Menachem, le Gadioskero čhavo, geľa andral e Tirca andre Samarija, murdarďa le Šallum a ačhiľa pal leste kraľis.

15Savore aver veci, so kerďa o Šallum, the sar kerďa e vzbura, hin pisimen andro Zvitkos le Izraelike Kraľengero.

16Andre oda časos, sar o Menachem džalas andral e Tirca, zňičinďa o foros Tappuach the o gava pašal, bo ola manuša na kamle te phundravel o foroskere brani. Avke murdarďa savoren andro Tappuach a le khabne džuvľen rozčhingerďa.

17Sar andre Judsko kraľinelas o Uzziah tranda the eňa (39) berš, andro Izrael ačhiľa kraľis o Menachem, le Gadioskero čhavo. Kraľinelas deš berš andro foros Samarija. 18Ov kerelas oda, so na sas le RAJESKE pre dzeka, a medik kraľinelas, na preačhelas te kerel ola bini, so kerelas o Jeroboam, le Nebatoskero čhavo, savo anďa le Izrael andro binos.

19Sar avľa andro Izrael o Asiriko kraľis Tiglat-Pileser15,19 Oda hin o Pul., o Menachem les diňa tranda the štar (34) toni rup, hoj leske te pomožinel zoraleder te doľikerel o kraľišagos. 20Avke o Menachem ispidelas pro barvale Izraeliti, hoj dojekh lendar te počinel penda (50) rupune, a diňa oda le Asirike kraľiske. Paľis o Asiriko kraľis geľa het andral odi phuv.

21Savore aver veci, so kerďa o Menachem, hin pisimen andro Zvitkos le Izraelike Kraľengero. 22Sar o Menachem muľa, ačhiľa kraľis leskero čhavo o Pekachiah.

O Pekachiah kraľis andro Izrael

23Sar andre Judsko kraľinelas penda (50) berš o Azarijah, andre Samarija pro duj berš ačhiľa kraľis upral o Izrael o Pekachiah, le Menachemoskero čhavo. 24Ov kerelas oda, so na sas le RAJESKE pre dzeka, avke sar the leskere dada a na preačhelas te kerel ola bini, so kerelas o Jeroboam, le Nebatoskero čhavo, savo anďa le Izrael andro binos. 25O Pekach, le Remaljoskero čhavo, pes počoral dothoďa le penda (50) muršenca andral o Gilead pro Pekachiah a murdarďa les15,25 E Hebrejiko čhib: the le Argoboha the le Arjehoha. andre palaciskeri veža andre Samarija. Avke pal leste ačhiľa kraľis.

26Savore aver veci, so o Pekachiah kerďa, hin pisimen andro Zvitkos le Izraelike Kraľengero.

O Pekach kraľis andro Izrael

27Sar imar andre Judsko kraľinelas o Azarijah penda the duj (52) berš, andro Izrael ačhiľa kraľis o Pekach, le Remaljoskero čhavo. Ov kraľinelas andro foros Samarija biš (20) berš. 28Kerelas oda, so na sas le RAJESKE pre dzeka, a na preačhelas te kerel ola bini, so kerelas o Jeroboam, le Nebatoskero čhavo, savo anďa le Izrael andro binos.

29Sar sas andro Izrael kraľis o Pekach, avľa ode o Asiriko kraľis Tiglat-Pileser a zaiľa peske o fori Ijon, Abel-Bet-Maacha, Janoach, Kedeš the Chacor a o phuva Gilead the Galileja, oda hin caľi phuv Naftali. A le manušen odarik odľigenďa andre Asirija. 30Andro bišto (20.) berš, sar kraľinelas le Uzzioskero čhavo Jotam, le Eloskero čhavo o Hošea pes vzburinďa pro Pekach a murdarďa les. Sar o Hošea les murdarďa, ačhiľa pal leste kraľis.

31Savore aver veci, so kerďa o Pekach, hin pisimen andro Zvitkos le Izraelike Kraľengero.

O Jotam kraľis andre Judsko

32Sar andro Izrael kraľinelas o Pekach, le Remaljoskero čhavo, dujto berš, andre Judsko ačhiľa kraľis o Jotam, le Uzzioskero čhavo. 33Sas leske bišupandž (25) berš, sar ačhiľa kraľis, a andro Jeruzalem kraľinelas dešušov berš. Leskeri daj sas e Jeruša, le Cadokoskeri čhaj. 34O Jotam kerelas oda, so sas le RAJESKE pre dzeka, avke sar leskero dad o Uzziah. 35Ale o thana, kaj lašarenas le modlen, na sas zňičimen a o manuša pre lende mek furt obetinenas a labarenas o kaďidlos. O Jotam ačhaďa the e Upruňi Brana andro Chramos.

36Savore aver veci, so kerďa o Jotam, hin pisimen andro Zvitkos le Judske Kraľengero. 37Andre ola dživesa o RAJ ešebnovar (peršovar) bičhaďa pre Judsko le Aramejike kraľis Recin the le Izraelike kraľis Pekach. 38Sar o Jotam muľa, parunde les paš leskere phure dada andro Foros le Davidoskero. Pal leste ačhiľa kraľis o Achaz.

16

O Achaz kraľis upral o Judsko

1Sar andro Izrael o Pekach, le Remaljoskero čhavo, kraľinelas dešueftato (17.) berš, andre Judsko ačhiľa kraľis o Achaz, le Jotamoskero čhavo. 2Le Achazoske sas biš (20) berš, sar ačhiľa kraľis, a andro Jeruzalem kraľinelas dešušov (16) berš. O Achaz na kerelas avke sar leskero prapapus o David, ale kerelas oda, so na sas le RAJESKE pre dzeka. 3Bo kerelas avke sar o Izraelike kraľa anglal leste. Peskere čhas zlabarďa sar obeta le modlenge avke, sar kerenas o narodi, saven o RAJ tradňa avri anglal o Izraeliti. 4O kaďidlos obetinelas tel dojekh zeleno stromos, pro brehi the pro uče thana, kaj lašarenas le modlen.

5Paľis o Aramejiko kraľis Recin le Izraelike kraľiha Pekachoha gele pro mariben pro Jeruzalem a rozačhade pes pašal leste, ale na domarde les. 6Andre oda časos o Aramejiko kraľis peske zaiľa o foros Elat a le Judske manušen odarik tradňa het. Paľis avle o Edomčana andro Elat te bešel a hine ode dži adadžives.

7Akor o Achaz bičhaďa muršen ko Asiriko kraľis Tiglat-Pileser, hoj leske te phenen: “Me som tiro čhavo the služobňikos. Av, zachraňin man andral o vasta le Izraelike the Aramejike kraľendar, save pes pre ma ačhade.” 8O Achaz iľa o somnakaj the o rup, so sas andro Chramos the andre palaciskere pokladňi, a bičhaďa oda sar daros le Asirike kraľiske. 9O Asiriko kraľis les šunďa, geľa peskere slugaďenca pro Damaskus a domarďa les. Le manušen zaiľa, thoďa len andro foros Kir a le kraľis Recin murdarďa.

10Sar o Achaz geľa andro Damaskus, hoj pes te zdžal le Asirike kraľiha, dikhľa ode oltaris. Akor bičhaďa le rašaske le Urijoske obrazis, sar dičhol avri oda oltaris a the sar hino ačhado. 11Avke o Urijah ačhaďa ajso oltaris sar oda, so sas andro Damaskus a pal savo leske bičhaďa o Achaz obrazis. O Urijah les dokerďa mek angloda, sar o Achaz avľa khatar o Damaskus. 12Sar avľa pale a dikhľa oda oltaris, geľa paše a obetinďa ode 13e labarďi the chabeneskeri obeta. Čhorďa pre leste avri e moľakeri obeta a pokropinďa o oltaris le rateha le smiromoskere obetendar. 14Avke o brondzuno oltaris, so sas maškar o nevo oltaris the o Chramos, odľigenďa pre severno sera le neve oltaristar.

15Paľis o kraľis Achaz prikazinďa le Urijoske: “Pre oda baro oltaris obetineha e tosaraskeri labarďi obeta, e račakeri chabeneskeri obeta the e labarďi obeta le kraľiskeri la chabeneskera obetaha. Obetineha ode the o labarde obeti, so anena o manuša, o chabeneskere obeti the o moľakere obeti a savoro rat le labarde the avre obetendar čhor avri pro baro oltaris. O brondzuno oltaris mange ela pre oda, te pes vareso kamava te dodžanel.” 16O rašaj Urijah kerďa sa avke, sar leske prikazinďa o kraľis Achaz.

17Paľis o Achaz rozkidľa o brondzune verdanora le nadrženca, so sas paš o Chramos. Iľa tele o nadrži the o bľachi pal lengere seri. E kanta le paňeha, so sas thoďi upral o brondzune biki, odľiľa a thoďa pre baruňi dlažba. 18The o stanos, kaj pro Šabbat lašarenas le RAJES, iľa tele a o vudar, khatar džanas o kraľa andro Chramos, zaphandľa. Ov oda savoro kerelas, hoj te el pre dzeka le Asirike kraľiske.

19Savore aver veci, so kerďa o Achaz, hin pisimen andro Zvitkos le Judske Kraľengero. 20Sar o Achaz muľa, parunde les paš leskere phure dada andro Foros le Davidoskero a pal leste ačhiľa kraľis leskero čhavo o Chizkija.

17

O Hošea, posledno Izraeliko kraľis

1Andre dešudujto (12.) berš, sar andre Judsko kraľinelas o Achaz, upral o Izrael ačhiľa kraľis o Hošea, le Eloskero čhavo. Ov kraľinelas andro foros Samarija eňa berš. 2Kerelas nalačhipen anglo RAJ, ale na avke sar o Izraelike kraľa, save sas anglal leste.

3Paľis o Asiriko kraľis Šalmaneser geľa pro mariben pro Hošea. O Hošea pes leske zdiňa a mušinelas leske te počinkerel o daňe. 4Ale o Šalmaneser pes dodžanľa, hoj o Hošea bičhaďa le muršen andro Egipt ko kraľis So17,4 Leskero nav sas o So.. A dodžanľa pes the oda, hoj leske preačhiľa te počinkerel o daňe, avke sar oda kerelas sako berš. Avke les diňa o Šalmaneser te chudel a te phandel andre bertena.

E Samarija zňičimen a o Izraeliti odľigende andre Asirija

5Paľis o Asiriko kraľis džalas pre caľi Izraeloskeri phuv. Sar avľa anglo foros Samarija, rozačhaďa pes pašal late trin berš. 6Andro eňato berš, sar kraľinelas o Hošea, o Asiriko kraľis domarďa e Samarija. Zaiľa le Izraeliten a odľigenďa len andre Asirija. Thoďa len te bešel andro foros Chalach, andro Chabor paš o paňi Gozan the andro Medske fori.

7Kada pes ačhiľa vašoda, hoj o Izraeliti kerenas binos anglo RAJ, peskero Del, savo len iľa avri andral o Egipt the andral o vasta le Faraonostar. O Izraeliti lašarenas avre devlen 8a kerenas avke sar o narodi, saven o RAJ tradľa avri anglal lende, a ľikerenas ola tradiciji, so chudle te kerel o Izraelike kraľa. 9O Izraeliti kerenas počoral ajse veci, so na sas pre dzeka le RAJESKE, lengere Devleske. Ačhavenas o modlengere thana pro lašariben andre savore peskere fori, le cikne vežendar dži ko baro foros le zorale murenca. 10Pre dojekh učo brehos the tel dojekh zeleno stromos ačhavenas peske o oltara the o slupi la modlake Ašera. 11Pre dojekh modlengero than pro lašariben labarenas o kaďidlos avke sar the o narodi, saven o RAJ anglal lende tradľa avri het. Kerenas o nalačhe veci a aleha pre peste anenas le RAJESKERI choľi. 12Lašarenas avre devlen, choc lenge o RAJ prikazinďa, hoj ada te na keren. 13O RAJ prevakerelas prekal savore peskere proroka ko Izrael the ke Judsko: “Visaren tumen pal tumare nalačhe droma a doľikeren mire prikazaňje the mire zakoni, so hine pisimen andre calo zakonos, so diňom tumare dadenge a so tumenge bičhaďom prekal mire služobňika o proroka.”

14Ale on les na šunenas a na denas peske te phenel avke sar the lengere dada, save na pačanas le RAJESKE, peskere Devleske. 15Odčhide pestar leskero zakonos the e zmluva, so phandľa lengere dadenca, a na šunenas les, choc lenge dovakerelas. On lašarenas le modlen, save na sas pre ňisoste, a aleha ačhile the on pre ňisoste. Ľikerenas pes pal o tradiciji le narodengere, save sas pašal lende, choc lenge o RAJ prikazinďa, hoj te na keren avke sar aver narodi.

16Omukle savore prikazaňja le RAJESKERE, peskere Devleskere, a kerde peske duje somnakune gurumňoren the slupi la Ašerake a banďonas angle savore čercheňa pro ňebos a služinenas le Baaloske. 17Peskere muršoren the čhajen zlabarde sar obeta avre devlenge a džanas pal oda, hoj te vražinen a te čarinen. Avke pes oddine te kerel o nalačhipen a aleha pre peste anenas le RAJESKERI choľi.

18Akor o RAJ pro Izrael sas igen choľamen a odčhiďa len pestar het a ačhiľa ča o kmeňos Juda. 19Ale aňi o kmeňos Juda na doľikerelas o prikazaňja le RAJESKERE, peskere Devleskere, ale on priile oda, so kerelas o Izrael. 20Vašoda o RAJ pestar odčhiďa calo Izraeliko narodos, dukhavelas len a diňa andro vasta le zbujňikenge, medik len pestar na tradľa avri het.

21Sar o RAJ odľiľa o Izrael le Judostar17,21 E Hebrejiko čhib: andral le Davidoskero kher, o Izraeliti ačhade le Jeroboam, le Nebatoskere čhas, vaš peskero kraľis. Ale o Jeroboam odvisarďa le Izraeliten le RAJESTAR a ľigenďa len andro baro binos. 22O Izraeliti kerenas savore bini, so kerelas o Jeroboam, a na omukle len, 23medik o RAJ len pestar na odčhiďa, avke sar angloda phenďa prekal peskere služobňika o proroka. Vašoda o Izraeliti sas zaile a odľigende andre Asirija a ode hine dži adadžives.

O manuša andral aver narodi džan te bešel andre Samarija

24O Asiriko kraľis anďa le manušen andral o fori Babilon, Kuta, Avva, Chamat the Sefarvajim a thoďa len te bešel andro Samarijike fori, khatar sas o Izraeliti odľigende het zaphandle. On zaile e Samarija a bešenas andre lengere fori. 25Sar ode chudle te bešel, na lašarenas le RAJES, a vašoda o RAJ pre lende bičhaďa le ľeven, save len murdarenas. 26Akor o manuša andral oda foros phende le Asirike kraľiske: “O narodi, saven anďal te bešel andre Samarijike fori, na prindžaren o zakonos le Devleskero ola phuvakero, vašoda ov pre lende bičhaďa le ľeven a on len murdarkeren.”

27Akor o kraľis prikazinďa: “Len ode jekhe rašas, saves odarik ade anďan. Mi džal ode te bešel a mi sikavel len, so lendar kamel o Del andre odi phuv.” 28Avke ode geľa jekh rašaj, savo sas zailo andral e Samarija. Bešelas andro Betel a sikavelas len, sar majinen te lašarel le RAJES.

29Ale dojekh narodos peske kerďa peskere devlen a ačhade len andre ola sentne thana, save angloda ačhade o manuša andral e Samarija. Dojekh narodos oda kerelas andro foros, kaj bešelas. 30O manuša khatar o Babilon peske kerde le devles Sukkot-Benot, o manuša khatar o Kut le Nergal a o manuša khatar o Chamat le Ašimas. 31O Avvičana kerde le Nibchaz the le Tartak a o manuša andral o Sefarvajim obetinenas peskere čhaven sar labarďi obeta le devlenge Adrammelech the Anammelech. 32A choc lašarenas le RAJES, kidle peske avri rašajen a ačhade len, hoj te služinen le modlenge pre ola thana. On ode obetinenas peskere devlenge. 33Le RAJES lašarenas, ale služinenas the peskere devlenge pal o tradiciji ole narodengere, khatar sas odľigende andre odi phuv.

34Dži adadžives oda keren avke, sar kerenas angloda. Le RAJES na lašaren avke, sar majinen, aňi pes na ľikeren pal oda, so hin pisimen andro zakonos, aňi pal o prikazaňja, save o RAJ diňa avri le čhavenge le Jakoboskere, saves diňa nav Izrael. 35O RAJ lenca phandľa zmluva a prikazinďa lenge: “Ma lašaren avre devlen, aňi ma banďon anglal lende, aňi ma služinen a aňi ma obetinen lenge. 36Ale lašaren man, tumare RAJES, savo tumen ľigenďa avri andral o Egipt peskere vasteha the bara zoraha. Ča mange obetinen a anglal ma banďon. 37Pal savore dživesa doľikeren mire lava, zakonos the prikazaňja, so tumenge pisinďom, a avre devlen ma lašaren. 38Ma bisteren pre zmluva, so tumenca phandľom, a avre devlen ma lašaren. 39Ale lašaren ča man, le RAJES tumare Devles. Me tumen lava avri andral o vasta savore tumare ňeprijaťeľendar.”

40Ale on les na šunde a kerenas pal peskere tradiciji. 41Kala narodi lašarenas le RAJES, ale služinenas the peskere avričhingerde devlenge. Dži adadžives lengere čhave a le čhavengere čhave keren avke sar lengere dada.

18

O Chizkija kraľis upral e Judsko

1Sar kraľinelas andro Izrael trito berš o Hošea, le Eloskero čhavo, andre Judsko ačhiľa kraľis o Chizkija, le Achazoskero čhavo. 2Sas leske bišupandž (25) berš, sar ačhiľa kraľis, a andro Jeruzalem kraľinelas bišueňa (29) berš. Leskeri daj sas e Abija, le Zecharijoskeri čhaj. 3Ov kerelas oda, so sas le RAJESKE pre dzeka, avke sar the leskero prapapus o David. 4Zňičinďa o thana, pre save lašarenas le modlen, sphagerďa o sentne slupi, čhinďa tele la Ašerakere slupi a rozphagerďa the le brondzune sapes Nechuštan, saves kerďa o Mojžiš, bo dži akor o Izraeliti leske labarenas o kaďidlos.

5O Chizkija pačalas le RAJESKE, le Izraelike Devleske. Ňiko le Judske kraľendar na sas ajso sar ov, aňi angle leste aňi pal leste. 6Ov sas pačivalo le RAJESKE, šunelas les andre savoreste a doľikerelas dojekh prikazaňje, so o RAJ diňa le Mojžišoske. 7O RAJ sas le Chizkijoha, a vašoda les sas bach andre savoreste, so kerelas. Ov pes vzburinďa pro Asiriko kraľis a na poddiňa pes leske. 8Ov domarďa le Filišťinen dži ko foros Gaza the leskere phuva – le cikne gavendar dži ko bare fori le murenca.

9Sar o Chizkija andre Judsko kraľinelas štarto berš a sar andro Izrael kraľinelas o Hošea eftato berš, o Asiriko kraľis o Šalmaneser geľa pro foros Samarija a rozačhaďa pes pašal late. 10Pal o trin berš la domarďa. Avke e Samarija sas zňičimen andro šovto berš, sar kraľinelas o Chizkija a sar andro Izrael kraľinelas eňato berš o Hošea. 11Paľis o Asiriko kraľis odľigenďa le Izraeliten andre Asirija a thoďa len te bešel andro foros Chalach, andro Chabor paš o paňi Gozan the andro Medske fori. 12Oda pes ačhiľa, bo na šunenas le RAJES, peskere Devles, a na doľikerenas leskeri zmluva aňi o prikazaňja, so len diňa le RAJESKERO služobňikos o Mojžiš; na kerenas pal oda, so phenďa.

O Sancherib džal pre Judsko

13Andro dešuštarto (14.) berš, sar kraľinelas o Chizkija, o Asiriko kraľis o Sancherib geľa pro mariben pre savore Judske zorale fori a zaiľa len. 14Avke o Chizkija diňa te phenel le Asirike kraľiske andro Lachiš: “Kerďom namištes. Mangav tut, ma av pre ma a dava tut sa, so ča tu kameha.” Akor o Asiriko kraľis leske phenďa: “Bičhav mange 10 000 kili rup the 1 000 kili somnakaj.” 15Paľis o Chizkija diňa leske savoro rup the sa, so arakhľa andro Chramos the andre palaciskere pokladňi.

16The pal o chramoskero vudar the pal e zarubňa iľa tele o somnakaj, saveha len korkoro obthoďa, a diňa le Asirike kraľiske.

17Akor o Asiriko kraľis bičhaďa khatar o Lachiš ko Chizkija andro Jeruzalem peskere nekbareder veľiťeľis, le nekbareder uradňikos the le veľiťeľis Rabšakeh la armadaha. Sar avle ko Jeruzalem, zaačhile pro drom pre oda than, kaj kerenas o lepedi paš o žľabos, andre savo avelas o paňi andral e upruňi nadrža. 18A vičinenas ke peste le kraľis le Chizkija, ale gele paš lende o Eljakim, le Chilkijoskero čhavo, savo ľidžalas o palacis, o pisaris Šebna the o uradňikos Joach, le Asafoskero čhavo.

19Akor o veľiťeľis Rabšakeh lenge phenďa: “Džan a phenen le Chizkijoske:

Kavke phenel o baro kraľis Sancherib: Oda pre soste tut zmukes, hoj na daras? 20Gondoľines tuke, hoj ča le lavenca šaj ňerines (zviťazines) andro mariben? Šaj čerines o lava vaš e zor? Pre kaste tut zmukes, hoj pes pre ma ačhaves? 21Tu pes zmukes pro Egipt, pre odi prephagi trsťina. Se ko pes pre late zmukela, premarela peske o vast. Ajso hin o Faraonos, o Egiptsko kraľis ke savore, save pes pre leste zmuken! 22Te mange phenena: ‘Amen pes zmukas pro RAJ, pre amaro Del.’ Mištes, ale oda sas o Chizkija, savo čhiďa tele leskere sentne thana the oltara a prikazinďa andre Judsko the Jeruzalem: ‘Angle kada oltaris, so hino andro Jeruzalem, banďona.’

23Ale akana av! Dothov pes mire rajeha, le Asirike kraľiha. Dava tut 2 000 graja, te tuke stradeha muršen, save džana pre lende! 24Sar tu šaj ňerines upral mire kraľiskero nekcikneder veľiťeľis, te pes zmukes pro Egipt, hoj tuke bičhavena verdana the muršen pro graja? 25Gondoľines tuke, hoj avľom pre kada than korkoro mandar, hoj les te zňičinav? Na, oda o RAJ mange phenďa: ‘Dža a zňičin odi phuv!’ ”

26Akor le Rabšakehoske phende o Eljakim, o Šebna the o Joach: “Mangas tut, vaker peskere služobňikenca andre Aramejiko čhib, se amen avke achaľuvas! Ma vaker amenca andre amari Hebrejiko18,26 Oda hin e Judsko čhib. čhib anglo manuša, save hine pro foroskere muri.”

27O Rabšakeh lenge odphenďa: “Či so, miro kraľis man bičhaďa, hoj te vakerav kala lava ča tumare kraľiske the tumenge? Na, ale the le manušenge, save bešen pal kala muri. Bo avke sar tumen the on mušinena te chal oda, so džal avri andral peskero per, a te pijel peskero muter.”

28O Rabšakeh zaačhiľa a vriskinelas andre Hebrejiko čhib: “Šunen, so phenel o baro Asiriko kraľis! 29Ma den pes te diliňarel le Chizkijoha, bo našťi tumen cirdel avri andral mire vasta. 30Ma den pes leha aňi te prevakerel, hoj pes te zmuken pro RAJ oleha, hoj phenel: ‘O RAJ amen zachraňinela a kada foros bizo na ela dino andro vasta le Asirike kraľiske.’

31Aňi ma šunen les, bo kavke phenel o Asiriko kraľis: Zden tumen a aven ke mande! Avke dojekh tumendar chala o uľipen pal peskero viňičis the figovňikos a pijela o paňi andral peskeri chaňig, 32medik na avava pal tumende a na lava tumen andre ajsi phuv sar the tumari; andre phuv, kaj hin o žužoďiv the mol; andre phuv, kaj hin o maro the viňici, kaj hin olivi, olejos the medos. Kiden tumenge avri o dživipen a na o meriben!

Ma šunen le Chizkija, bo tumen diliňarel le lavenca: ‘O RAJ amen zachraňinela.’ 33Či so, cirdňa avri varesavo del andral mire vasta peskero narodos? 34Kaj hine o devla andral o Chamat the Arpad? Kaj o devla andral o Sefarvajim, Hena the Ivva? So, cirdle avri la Samarija andral mire vasta? 35Savo del peskere narodos šaj cirdňa avri andral mire vasta? Sar šaj tuke gondoľines, hoj o RAJ zachraňinela o Jeruzalem andral mire vasta?”

36O manuša pre oda ňič na phende, bo o Chizkija lenge prikazinďa, hoj ňič te na vakeren.

37Paľis o Eljakim, o Šebna the o Joach avle andro čhingerde gada ko Chizkija a phende leske savoro, so vakerelas o Rabšakeh.

19

O Chizkija phučel le Izaiašostar

1Sar oda šunďa o kraľis Chizkija, čhingerďa pre peste o gada, urďa pre peste o gone a geľa andro Chramos. 2Akor bičhaďa le Eljakim, savo sas upral o palacis, le pisaris Šebna the le phuredere rašajen. On pes urde andro gone a gele ko prorokos Izaiaš, ke le Amocoskero čhavo. 3On leske phende: “Kavke vakerel o Chizkija: ‘Andre kada džives sam marde andre dar the andre ladž avke sar o čhavoro, savo pes mangel pro svetos, ale la džuvľa nane zor, hoj les te anel pro svetos. 4Ale šaj el, hoj o RAJ, o džido Del, šunďa, sar les anelas pre ladž o Rabšakeh, saves bičhaďa leskero raj, o Asiriko kraľis. Vaš ola lava, so šunďa o RAJ, o džido Del, mi potrestinel les. Mang le Devles vaš amare manuša, save ačhile te dživel.’ ”

5Sar avle o služobňika le kraľiskere ko Izaiaš, 6ov lenge phenďa: “Phenen tumare kraľiske, hoj kavke phenel o RAJ: ‘Ma dara tut ole lavendar, savenca pre ma namištes vakerenas o služobňika, saven bičhaďa o Asiriko kraľis. 7Me dava andre leste ajso duchos, hoj sar šunela nalačho hiros, visarela pes pale andre peskeri phuv, kaj les dava te murdarel la šabľaha.’ ”

O Asirčana pale dovakeren le Chizkijoske

8Sar o Rabšakeh šunďa, hoj o Asiriko kraľis odgeľa andral o Lachiš, visarďa pes pale a arakhľa le kraľis andro mariben pre Libna.

9Andre oda časos pes o Asiriko kraľis dodžanľa, hoj o kraľis Tirhakah andral o Kuš avel pre leste pro mariben. Paľis o Asiriko kraľis bičhaďa varesave muršen ko Judsko kraľis Chizkija, hoj leske te phenen: 10“Tiro Del, pre savo tut zmukes, te na thovel tuha avri, sar phenel, hoj o Jeruzalem na ela dino andro vasta le Asirike kraľiske. 11Se tu šunďal, so kerde o Asirike kraľa savore narodenge, sar savoren zňičinde. Gondoľines tuke, hoj šaj aves zachraňimen? 12Mire dada zňičinde o fori Gozan, Charan the Recef a murdarde le manušen andral o Eden, save bešenas andro Telassar. Či so, šaj zachraňinde len lengere devla? 13Kaj hino o kraľis andral o foros Chamat? Kaj o kraľis andral o Arpad? Kaj o kraľa andral o Sefarvajim, Hena the Ivva?”

O kraľis Chizkija pes modľinel

14O Chizkija preiľa le muršendar o ľila a pregenďa len. Paľis geľa andro Chramos a phundraďa len anglo RAJ. 15Avke pes chudľa te modľinel ko RAJ: “Ó, RAJEJA, Devla le Izraeloskero, savo bešes pro tronos maškar o cherubi! Tu jekh sal Del upral savore kraľišagi, so hine pre kadi phuv. Tu kerďal o ňebos the e phuv. 16Phundrav o kana, RAJEJA, a šun! Phundrav o jakha a dikh! Šun, sar tut o kraľis Sancherib asal avri a sar kerel ladž le džide Devlestar. 17Oda hin čačipen, ó, RAJEJA, hoj o kraľa andral e Asirija zňičinde o narodi the lengere phuva 18a hoj lengere devlen zňičinde a zlabarde. Šaj ada kerde, bo on na sas čačes devla, ale ča o manuša len kerde peskere vastenca le kaštestar the barestar. 19Ale akana, RAJEJA, Devla, mangav tut, zachraňin amen andral leskere vasta. Mi sprindžaren savore kraľa pre phuv, hoj ča tu, RAJEJA, sal jekh Del.”

O RAJ odphenel le Chizkijoske

20Akor o Izaiaš, le Amocoskero čhavo, diňa te phenel le Chizkijoske: “Kada phenel o RAJ, o Del le Izraeloskero: ‘Šunďom avri tiro mangipen, so vakerehas pal o Asiriko kraľis Sancherib.’ 21Kada pal leste phenel o RAJ:

‘E pačivaľi čhaj le Sionoskeri dikhel tut tele

a asal tutar.

E čhaj le Jeruzalemoskeri kivinel le šereha pre tu, sar denašes.

22Kastar tu kerehas ladž,

kas asahas avri?

Pre kaste hazdľal upre o hangos the o jakha?

Pro Sentno RAJ le Izraeloskero!

23Prekal tire murša, saven bičhaďal, mandar kerďal ladž.

Tu phenďal: “Mire but verdanenca

geľom pro nekbareder verchi andro Libanon.

Ode leskere uče cedri the o šukar sosni čhingerďom tele.

Dochudľom man andre leskere nekdureder thana,

andro garude thana andro veš.

24Andro cudze phuva kopaľinďom avri o chaňiga,

piľom andral o paňi

a peskere stupajenca šučarďom savore paňa andro Egipt.”

25Ale tu, Sancherib, oda na šunďal?

Me ada richtinavas čirlastar,

anglo but berš oda diňom avri,

akana oda the kerav.

Diňom tut zor, hoj te zňičines o zorale fori a ňič lendar te na ačhel, ča kopi bara.

26O manuša, save andre bešenas, sas slabe,

predarandutne the pro asaben.

Sas sar o rastlini pre maľa,

sar e zeleno čar,

sar e čar pre strecha,

so e keraďi balvaj sigo šučarel avri.

27Džanav, kana ušťes a bešes,

kana džas avri a kana pale aves.

Džanav, savi bari choľi chas pre ma.

28Šunďom pal tiri choľi the pal tiro barikaňiben,

vašoda tuke thovava e trastuňi karika andro nakh,

andro muj le grajeskero zubadlos.

Visarava tut pale ole dromeha, khatar avľal.’

29Tuke, Chizkija, ela pro znameňje ada, hoj andre kada berš chana ča oda ďiv, so barola avri korkoro, a aver berš chana oda, so pale barola olestar. Ale pro trito berš sadzinen o ďiv the o viňici a chana lendar o uľipen. 30Ola, ko pes zachraňinena andre Judsko, mukena o koreňa andre phuv a anena o uľipen. 31Bo ola, ko ačhile te dživel, džana avri andral o Jeruzalem; ola, ko sas zachraňimen, khatar o verchos Sion. Bo o RAJ igen kamel, hoj pes oda te ačhel.

32Vašoda o RAJ avke vakerel pal o Asiriko kraľis: ‘Andre kada foros pes na dochudela, aňi o šipos, so ľivinela. Aňi le šťitoha na doavena paš o foros a aňi paš o muri na čhivela avri e kopa, hoj pes te dochuden andro foros. 33Ale visarela pes pale pal oda drom, pal savo avľa, a andre kada foros pes na dochudela. Avke phenel o RAJ. 34Me zachraňinava kada foros prekal ma the prekal miro služobňikos David.’ ”

35Mek odi rat le RAJESKERO aňjelos geľa andre Asiriko taboris a murdarďa 185 000 muršen. Sar o manuša tosara ušťile, dikhle všadzik mulen. 36Avke o Asiriko kraľis Sancherib pes visarďa pale andre Asirija. Sar ode dogeľa, ačhiľa te bešel andro foros Ninive.

37Andre jekh džives, sar o Sancherib lašarelas andro chramos le devles Nisroch, leskere čhave o Adrammelech the o Sarecer les murdarde la šabľaha a denašle andre phuv Ararat. Avke pal leste ačhiľa kraľis leskero čhavo o Esar-Chaddon.

20

Le Chizkijoskero nasvaľiben

1Andre oda časos o kraľis Chizkija nasvaľiľa pro meriben. Akor geľa ke leste o prorokos Izaiaš, le Amocoskero čhavo, a phenďa leske: “Kavke tuke o RAJ phenel: ‘De tuke andro šoros (poradkos) savore veci, bo mereha.’ ”

2Sar oda o Chizkija šunďa, visarďa pes le mujeha ke fala a mangelas le RAJES: 3“Ó, RAJEJA, mangav tut, ma bister pre oda, hoj pačivalones the cale jileha phiravas pal tiro drom. Keravas savoro, so sas tuke pre dzeka.” Paľis chudľa igen zorales te rovel.

4Mek aňi o Izaiaš na pregeľa e maškaruňi dvora, o RAJ ke leste pale prevakerďa: 5“Visar tut a phen le Chizkijoske, le vodcaske, savo ľidžal mire manušen, hoj avke phenel o RAJ, o Del tire prapapuskero le Davidoskero: ‘Šunďom avri tiri modľitba a dikhľom tire apsa. Sasťarava tut a pro trito džives džaha andro Chramos. 6Ke tire berša tuke mek pridava dešupandž (15) berš. Zachraňinava tut the kada foros andral o vasta le Asirike kraľistar. Kada foros na domukavava te zňičinel, ča prekal ma the prekal miro služobňikos David.’ ”

7Akor o Izaiaš prikazinďa le kraľiskere služobňikenge: “Thoven leske pro vredos masca le figendar.” On ile, pomakhle leske o vredos a ačhiľa sasto.

8O Chizkija phučľa le Izaiašostar: “Savo ela o znameňje, hoj man o RAJ sasťarela a hoj pal o trin džives džava andro Chramos?”

9O Izaiaš odphenďa: “Kada tuke ela znameňje le RAJESTAR, hoj doľikerela oda, so phenďa: Majinel o ciňos te džal deš garadiči anglal abo palal?”

10“Lokeder hin the o ciňos džala anglal, vašoda mi džal palal,” odphenďa o Chizkija.

11Avke o Izaiaš mangelas le RAJES a o RAJ diňa, hoj o ciňos geľa deš garadiči palal pre le Achazoskeri khameskeri ora.

O Chizkija pes presikavel le barvaľipnaha

12Andre oda časos o Babiloňiko kraľis o Merodach-Baladan20,12 Abo: o Berodach-Baladan, le Baladanoskero čhavo, bičhaďa le Chizkijoske ľila the daros, bo pes dodžanľa pal leskero nasvaľiben. 13O Chizkija le muršen priiľa a sikaďa lenge peskero barvaľipen: o rup, somnakaj, koreňje, voňava oleja, o zbraňi the savoro, so sas andre leskeri pokladňica. Na garuďa anglal lende ňič, so sas andre leskero palacis the andre calo kraľišagos.

14Paľis o prorokos Izaiaš geľa ko Chizkija a phučľa lestar: “So vakerenas ola murša a khatar avle?”

“Avle dural,” odphenďa. “Avle andral aver phuv, dži andral o Babilon.”

15“So dikhle andre tiro palacis?” phučľa o Izaiaš.

“Dikhle savoro, so andre hin,” odphenďa o Chizkija. “Na garuďom ňič anglal lende.”

16Pre oda o Izaiaš leske phenďa: “Šun o lav le RAJESKERO! 17Dikh, ela ajso džives, hoj savoro, so hin andre tiro palacis, ela odľigendo andro Babilon – the oda, so tire phure dada dži adadžives thode andre. Na ačhela ade ňič, phenel o RAJ. 18The tire čhaven, save ena tutar a save tuke uľona, odľigenena a kerena lendar sluhen le kraľiske andro Babiloňiko palacis.”

19O Chizkija leske odphenďa: “Kada lav, so mange phenďal le RAJESTAR, hino lačho,” ale gondoľinďa peske: “Soske te na, ča mi el o smirom a ňič pes te na ačhel, medik me dživava.”

20Savore aver veci, so o Chizkija kerďa, leskere ňerinďipena (viťaztva), the sar ačhaďa e upruňi nadrža a sar prianďa o paňi andro foros telal e phuv, hin pisimen andro Zvitkos le Judske Kraľengero. 21Sar muľa o Chizkija, parunde les a pal leste ačhiľa kraľis leskero čhavo o Menašše.

21

O Menašše kraľis andre Judsko

1Le Menaššeske sas dešuduj (12) berš, sar ačhiľa kraľis upral e Judsko, a andro Jeruzalem kraľinelas penda the pandž (55) berš. Leskeri daj pes vičinelas Chefci-Ba. 2Ov kerelas anglo RAJ o nalačhipen the o džungipen avke sar the o narodi, saven o RAJ tradľa avri anglal o Izrael. 3O Menašše pale ačhaďa o modlengere thana pro lašariben, so leskero dad o Chizkija zňičinďa. Kerďa o oltara prekal o Baal the la Ašerakero slupos avke sar o kraľis Achab andro Izrael. Banďolas anglo čercheňa a lašarelas len. 4Ačhaďa the o oltara andro Chramos, pal savo phenďa o RAJ: “Andro Jeruzalem ela miro nav furt lašardo.” 5Pro soduj chramoskere dvori ačhaďa oltara prekal savore čercheňa, hoj len te lašaren. 6Peskere čhas zlabarďa sar obeta. Ov čarinelas, vražinelas a anďa ke peste le vrašcen the olen, save privičinenas le mulengere duchen. Aleha kerelas buter nalačhipen anglo RAJ a anelas pre peste leskeri choľi.

7O Menašše iľa la Ašerakero slupos a thoďa les andro Chramos, pal savo o RAJ phenďa le Davidoske the leskere čhaske le Šalamunoske: “Andre kada Chramos the andro Jeruzalem, so mange avri kidňom maškar savore Izraelike kmeňi, ela miro nav furt lašardo. 8Te o Izraeliti šunena savore mire lava a te doľikerena mire prikazaňja, so lenge diňa miro služobňikos Mojžiš, akor me na domukava, hoj te en avritradle andral kadi phuv, so diňom lengere dadenge.” 9Ale o manuša andral e Judsko na šunde le RAJES a o Menašše len ľigenďa mek andro bareder binos, sar kerenas ola narodi, saven o RAJ zňičinďa anglal o Izraeliti.

10Akor o RAJ prevakerďa prekal peskere služobňika-proroka: 11“Aleha, hoj o kraľis Menašše kerel kala bare bini, kerďa mek goreder bini sar savore Amoreja angloda. Peskere modlenca ľigenďa andro binos le manušen andral e Judsko. 12Vašoda o RAJ, o Del le Izraeloskero, phenel avke: ‘Pro Jeruzalem the pre Judsko anava ajsi bibach, hoj oda zalela dojekhes, ko pal oda šunela. 13Potrestinava o Jeruzalem avke sar the la Samarija, avke sar kerďom le Izraelike kraľiha le Achaboha the leskere potomstvoha. Le manušen andral o Jeruzalem khosava avri, avke sar pes khosel avri o čaro a paľis pes visarel upre. 14A mire manušen, save predživena, omukava a dava andro vasta lengere ňeprijaťeľenge, save len domarena a občorena lengeri phuv, 15bo kerenas nalačhipen angle ma a anenas pre peste miri choľi ole dživesestar, sar avle avri lengere phure dada andral o Egipt, dži adadžives.’ ”

16O Menašše murdarďa vaš ňisoste ajci but manušen, hoj lengero rat sas pal calo Jeruzalem. A mek ke oda ľigenelas le Judske manušen, hoj te keren o bini anglo RAJ.

17Savore aver veci, so Menašše kerďa, the leskere bini, so kerďa, hin pisimen andro Zvitkos le Judske Kraľengero. 18Sar muľa o Menašše, parunde les andre le Uzzoskeri bar (zahrada), so sas paš o palacis. Pal leste ačhiľa kraľis leskero čhavo o Amon.

O Amon kraľis andre Judsko

19Le Amonoske sas bišuduj (22) berš, sar ačhiľa kraľis andre Judsko, a andro Jeruzalem kraľinelas duj berš. Leskeri daj sas e Mešullemet, le Charucoskeri čhaj, andral e Jotba. 20Ov kerelas baro nalačhipen anglo RAJ avke sar the leskero dad o Menašše. 21Služinelas le modlenge, lašarelas len avke sar the leskero dad a phirelas pal savore leskere droma. 22Odvisarďa pes le RAJESTAR, le dadengere Devlestar, a na šunelas leskere prikazaňja.

23Paľis le Amonoskere služobňika pes vzburinde pre leste a murdarde les andre leskero palacis. 24Akor o Judske manuša murdarde olen, save kerde vzbura pro kraľis Amon, a pal leste ačhade kraľiske leskere čhas le Joziaš.

25Savore aver veci, so kerďa o Amon, hin pisimen andro Zvitkos le Judske Kraľengero. 26Le Amon parunde andre leskero hrobos, andre le Uzzoskeri bar. Pal leste ačhiľa kraľis leskero čhavo o Joziaš.

22

O Joziaš kraľis upral e Judsko

1Le Joziašoske sas ochto berš, sar ačhiľa kraľis andre Judsko, a kraľinelas andro Jeruzalem tranda the jekh (31) berš. Leskeri daj sas e Jedida, le Adajoskeri čhaj, andral o Bockat. 2Ov kerelas oda, so sas le RAJESKE pre dzeka. Phirelas pal le Devleskero drom avke sar leskero prapapus o David a na odvisarďa pes ole dromestar.

3O pisaris Šafan sas čhavo le Acalioskero a leskero papus sas o Mešullam. Sar o kraľis Joziaš kraľinelas dešuochtoto (18.) berš, prikazinďa le Šafanoske, hoj te džal andro Chramos. 4Phenďa: “Dža pal o nekbareder rašaj Chilkijah a phen leske, hoj te zgenel ola love, so kidle avri o stražňika le manušendar paš o chramoskero vudar. 5Ola love mi den le muršenge, save hine ačhade upral e buči andro Chramos, a on mi počinen le robotňiken, save oprikeren o Chramos: 6le ťesaren the muraren. Mi cinen o kašta the oprikerde bara prekal o Chramos. 7Ole muršendar, save hine ačhade upral e buči, pes na užarelas, hoj te presikaven, kaj o love thode, bo hine pačivale.”

O Chilkijah arakhel andro Chramos le Devleskero zakonos

8Paľis o nekbareder rašaj Chilkijah phenďa le pisariske le Šafanoske: “Dikh, andro Chramos arakhľom o zvitkos le Devleskere zakonoha.” Avke o Chilkijah la diňa le Šafanoske a ov la pregenďa. 9Paľis o Šafan geľa ko kraľis a phenďa: “Tire služobňika ile o love, so sas andro Chramos. Dine len le robotňikenge, save oprikeren o Chramos, 10a o Chilkijah mange diňa varesavo zvitkos.” Avke o Šafan andral genelas le kraľiske.

11Sar o kraľis Joziaš šunďa o lava andral o zakonoskero zvitkos, rozčhingerďa pre peste o gada 12a prikazinďa le rašaske Chilkijoske, le Šafanoskere čhaske le Achikamoske, le Michajoskere čhaske le Achboriske, le pisariske Šafanoske the peskere služobňikoske le Asajoske: 13“Džan a phučen le RAJESTAR pal o lava, so hin pisimen andre kada zvitkos! Phučen pal ma the pal caľi Judsko phuv. Se o RAJ hino choľamen pre mande the pre savore manuša, bo amare phure dada na doľikerenas a na kerenas avke, sar hin pisimen andro zakonoskero zvitkos.”

14Akor o Chilkijah, Achikam, Achbor, Šafan the o Asajah gele te phučel la prorokiňatar Chuldatar. Oj bešelas andro Jeruzalem, andro nevo foros, a lakero rom sas o Šallum, le Tikvoskero čhavo, o čhavo le Charchasoskero, savo pes starinelas pal le kraľiskere gada. Sar dogele andre lakero kher, chudle lake pal oda te vakerel.

15Oj lenge phenďa: “Kavke phenel o RAJ, o Del le Izraeloskero: ‘Phenen oleske, ko tumen ade bičhaďa, 16hoj avke phenel o RAJ: “Domukava e bibach pre kada foros the pro manuša, save ade bešen, avke sar hin pisimen andro zakonoskero zvitkos, so pregenďa o Judsko kraľis, 17bo pes mandar odvisarde a labarenas o kaďidlos avre devlenge. Savoreha, so kerenas, anenas pre peste miri choľi. Miri choľi pre kada than hiňi sar jag, so labol a na preačhel.” ’ 18Le Judske kraľiske, savo tumen bičhaďa te phučel le RAJESTAR, phenen: ‘Kavke vakerel o RAJ, le Izraeloskero Del, pal o lava, so šunďal: 19Vašoda, hoj tut visarďal ke ma a pokorinďal pes a rozčhingerďal o gada pre peste a rovehas, sar šunďal mire lava, šunďom tut avri. Vašoda, hoj dava e bibach pro Jeruzalem the pre leskere manuša, hoj ena andre bari dar the andro prekošiben. 20Na dikheha odi bibach, so anava pre kada than. Mereha a aveha parumen andro smirom.’ ”

Avke pes on visarde pale ko kraľis a phende leske, so e prorokiňa vakerelas.

23

O Joziaš genel o zakonos le manušenge

1O kraľis o Joziaš vičinďa ke peste savore vodcen andral e Judsko the Jeruzalem. 2Gele leha andro Chramos savore murša andral e Judsko: o manuša andral o Jeruzalem, o rašaja, o proroka, savore manuša, či o čore vaj barvale. O kraľis angle lende pregenďa savore lava, so sas pisimen andro zmluvakero zvitkos, so arakhle andro Chramos. 3Paľis o Joziaš ačhiľa paš o slupos a phandľa anglo RAJ zmluva, hoj leske ena pačivale a doľikerena leskere prikazaňja the o zakoni cale peskere jileha the dušaha a hoj kerena sa avke, sar hin pisimen andro zmluvakero zvitkos. Savore manuša ode dine lav, hoj doľikerena e zmluva.

O Joziaš zňičinel o modli le oltarenca

4Paľis o Joziaš prikazinďa le nekbareder rašaske le Chilkijoske, le avre rašaske the olenge, ko stražinenas paš o vudar anglo Chramos, hoj te ľidžan avri andral o Chramos savore veci, so sas kerde, hoj te lašaren le Baal, la Ašera the savore ňeboskere čercheňa. Diňa oda te zlabarel avri pal o Jeruzalem, pro maľi paš e dolina Kidron a o prachos lendar diňa te ľidžal andro Betel. 5Le rašajen, saven o Judske kraľa ačhade andre služba, hoj te labaren o kaďidlos pro modlengere thana pro lašariben the andro Jeruzalem, zaačhaďa. Zaačhaďa the olen, save anenas e obeta le Baaloske, le khameske, čhonoreske the čercheňenge. 6La Ašerakero slupos diňa te ľidžal avri andral o Chramos dži pal o Jeruzalem, andre dolina Kidron. Ode la diňa te zlabarel a oda prachos rozčhiďa pro cintiris le čore manušengero. 7Paľis čhiďa tele o khera andro Chramos, kaj bešenas savore murša the džuvľa, save ode služinenas sar lubňa, a kaj kerenas o pochtana prekal la Ašerakero lašariben. 8Diňa te vičinel savore rašajen andral o Judske fori a zmeľarďa savore oltara pre ola thana, kaj o rašaja kerenas o obeti le modlenge; a oda la Gebatar dži ke Beer-Šeba. Zňičinďa the o modlengere oltara, so sas paš le Jošuaskeri brana pre baľogňi (ľavo) sera, sar pes džal andro foros prekal e foroskeri brana – o Jošua sas o foroskero guverneris. 9Le rašajen, save služinenas le modlenge, na domukľa te služinel paš le RAJESKERO oltaris andro Jeruzalem, ale šaj chale o mare bi o drožďi savore rašajenca.

10O Joziaš zmeľarďa the o Tofet, so hino andre dolina Ben-Hinnom, hoj ode imar buter ňiko peskere čhas abo čha andre jag te na obetinel le devleske Molech. 11Iľa odarik le grajen, saven o Judske kraľa dine pro lašariben le khameske, a zlabarďa le khameskere verdana. Sas ačhade pre dvora paš le RAJESKERI chramoskeri brana nadur, kaj bešelas o uradňikos Natan-Melech.

12O Joziaš mek čhiďa tele o oltara, so ačhade o Judske kraľa pro upruno Achazoskero kher, the o oltara, so ačhaďa o Menašše pro soduj dvori anglo Chramos. Sar len rozphagerďa, o prachos čhiďa andre dolina Kidron. 13O Joziaš zmeľarďa the o thana pro vichodos le Jeruzalemostar a pre južno sera le Olivove verchostar, kaj lašarenas le modlen, bo ode ačhaďa o Izraeliko kraľis Šalamun oltara le džungale devlenge: la Aštartake andral o Sidon, le Kemošiske andral o Moab the le Milkomoske andral o Ammon. 14Rozphagerďa o sentne slupi a čhingerďa tele la Ašerakere slupi the o thana, kaj ačhenas začhiďa le manušengere kokalenca.

15Avke kerďa the le modlengere oltariha pro than andro Betel, so ačhaďa o Jeroboam, le Nebatoskero čhavo, savo ľigenďa le Izraeliten andro binos. Le modlengero oltaris le thaneha rozphagerďa pro prachos a la Ašerakero slupos zlabarďa. 16Sar pes o Joziaš visarďa, dikhľa pro učo than o hrobi. Paľis diňa andral o hrobi te lel avri o kokala a zlabarďa len pre oda oltaris. Avke les zmeľarďa, sar o RAJ prevakerďa angloda prekal o prorokos.

17Paľis o Joziaš phučľa: “Kaskero hrobos dikhav?”

O murša andral o foros Betel leske odphende: “Oda hin o hrobos le prorokoskero, savo avľa andral e Judsko a savo phenďa kada savoro, so kerďal pre kada oltaris.”

18“Muken les!” prikazinďa o Joziaš. “Ňiko leskere kokalenca te na čhalavel.” Avke na čhalade leskere kokalenca aňi le prorokoskere kokalenca, savo avľa khatar e Samarija.

19Avke sar kerďa andro Betel, o Joziaš kerďa the andre aver Samarijike fori. Zňičinďa savore thana, kaj lašarenas le modlen, so ačhade o Izraelike kraľa, bo aleha choľarenas le RAJES. 20Paľis pre ole oltara murdarďa savore rašajen, save služinenas pre ola thana, a labarelas upre le manušengere kokala. Avke pes o Joziaš visarďa pale andro Jeruzalem.

O Joziaš oslavinel e Patraďi

21O kraľis o Joziaš savore manušenge prikazinďa: “Oslavinen e Patraďi pre pačiv le RAJESKE, le Devleske, avke sar hin pisimen andre kada zakonoskero zvitkos.” 22Kavke pes e Patraďi na oslavinelas akorestar, sar o sudci ľidžanas o Izrael, a aňi pal calo časos, sar kraľinelas o Izraelike the o Judske kraľa. 23Andro dešuochtoto (18.) berš, sar o Joziaš kraľinelas, oslavinenas odi Patraďi andro Jeruzalem pre pačiv le RAJESKE.

Le RAJESKERI choľi na preačhel pre Judsko

24O Joziaš tradľa avri andral o Jeruzalem the Judsko le vrašcen the olen, save privičinenas le mulengere duchen, a zňičinďa le kherutune devloren the o džungale modli, so mek ode sas. Oda kerďa, hoj pes te ačhel, sar hin pisimen andro zakonoskero zvitkos, so arakhľa o rašaj Chilkijah andro Chramos. 25Ňiko le kraľendar, save sas angle leste aňi pal leste, pes na visarďa cale peskere jileha, dušaha the zoraha avke sar o Joziaš pal o Mojžišoskero zakonos ko RAJ.

26Ale le RAJESKERI bari choľi sas sar jag a na preačhelas te labol pre Judsko vaš savore nalačhipena, so kerelas o Menašše pre leste. 27Vašoda o RAJ phenďa: “E Judsko mandar odčhivava, hoj les te na dikhav, avke sar odčhiďom o Izrael. Odčhivava the o Jeruzalem, so mange avri kidňom, a the o Chramos, pal savo phenďom, hoj ode ela lašardo miro nav.”

O Joziaš merel

28Savoro aver veci, so o Joziaš kerďa, hin pisimen andro Zvitkos le Judske Kraľengero.

29Akor, sar sas kraľis o Joziaš, o Egiptsko kraľis Necho geľa te pomožinel le Asirike kraľiske paš o paňi Eufrat. O Joziaš len andro Megiddo kamľa te zaačhavel, ale o Necho les andro mariben murdarďa. 30Avke leskere služobňika les thode pro verdan, ľigende les khatar o Megiddo andro Jeruzalem a parunde les andre leskero hrobos. Paloda o manuša andral e Judsko ile le Joachaz, le Joziašoskere čhas, pomakhle les a ačhade les kraľiske pal leskero dad.

O Joachaz kraľis upral e Judsko

31Le Joachazoske sas bišutrin (23) berš, sar ačhiľa kraľis, a trin čhon kraľinelas andro Jeruzalem. Leskeri daj sas e Chamutal, oj sas čhaj le Jeremioskeri, savo sas andral e Libna. 32O Joachaz kerelas o nalačhipen anglo RAJ avke sar the leskere dada. 33Ov preačhiľa te kraľinel akor, sar les o Egiptsko kraľis Necho diňa te sphandel andre Ribla, andre phuv Chamat. A pre Judsko ispidelas, hoj leske te počinen o daňe – 3,4 toni rup the 34 kili somnakaj. 34Paľis o Necho ačhaďa vaš o kraľis le Joziašoskere čhas Eljakim a leskero nav čerinďa pro Jojakim. Le Joachaz o Necho iľa peha andro Egipt a ode the muľa.

O Jojakim ačhel kraľis upral e Judsko

35O Jojakim počinelas le Faraonoske o rup the o somnakaj. A hoj les te el sar te del le Faraonoske, ispidelas pro manuša, hoj leske te den o somnakaj the rup, a oda dojekh pal leskero barvaľipen.

36Le Jojakimoske sas bišupandž (25) berš, sar ačhiľa kraľis, a kraľinelas andro Jeruzalem dešujekh (11) berš. Leskeri daj sas e Zebida, e čhaj le Pedajoskeri, andral e Ruma. 37Ale o Jojakim kerelas o nalačhipen anglo RAJ avke sar the leskere dada.

24

O Judsko kraľis Jojakim

1Sar o Jojakim kraľinelas andre Judsko, avľa pre leste pro mariben o Babiloňiko kraľis Nebukadnecar a o Jojakim pes leske poddiňa pro trin berš. Paľis pes pale vzburinďa pre leste. 2Ale o RAJ bičhavelas pre leste partiji zbujňiken: le Chaldejcen, Aramejčanen, Moabčanen the Ammončanen. Bičhaďa len, hoj te zňičinen e Judsko, avke sar phenďa o RAJ prekal peskere proroka. 3Oda avľa pre Judsko, avke sar o RAJ prikazinďa, hoj les pestar te odčhivel vaš savore bini, so kerďa o Menašše, 4the vaš oda, hoj vaš ňisoste murdarďa manušen. O RAJ leske na kamľa te odmukel, bo vaš ňisoste čhorďa avri o rat le manušengero a začhorďa calo Jeruzalem.

5Savore aver veci, so o Jojakim kerďa, hin pisimen andro Zvitkos le Judske Kraľengero. 6Sar o Jojakim muľa, ačhiľa pal leste kraľis leskero čhavo o Jojachin.

7O Egiptsko kraľis preačhiľa te džal andral peskeri phuv pro mariben, bo o Babiloňiko kraľis zaiľa savore leskere phuva; a oda le Egiptske paňestar dži ko baro paňi Eufrat.

O Judsko kraľis Jojachin

8Le Jojachinoske sas dešuochto (18) berš, sar ačhiľa kraľis upral e Judsko, a andro Jeruzalem kraľinelas trin čhon. Leskeri daj sas e Nechušta, le Elnatanoskeri čhaj andral o Jeruzalem. 9Ov kerelas oda, so na sas le RAJESKE pre dzeka, avke sar the leskero dad.

10Andre oda časos avle pro Jeruzalem e Babiloňiko kraľiskeri armada a rozačhade pes pašal o foros. 11Paľis the o Babiloňiko kraľis Nebukadnecar dogeľa ko Jeruzalem, kaj sas rozačhade leskere slugaďa. 12Avke o Judsko kraľis Jojachin peskera daha, služobňikenca, uradňikenca the veľiťeľenca pes zdiňa leske.

Sas oda ochtoto berš, sar kraľinelas o Nebukadnecar a sar les zaiľa. 13O Nebukadnecar odarik odľigenďa savoro barvaľipen andral o Chramos the andral le kraľiskero palacis a skidňa savore somnakune veci, so diňa te kerel o Izraeliko kraľis o Šalamun prekal o Chramos. Oda pes ačhiľa avke, sar phenďa o RAJ. 14Andral o Jeruzalem zaiľa a odľigenďa andre peskeri phuv 10 000 manušen: savore uradňiken, vodcen, maribnaskere muršen, kovačen the ťesaren. Ačhile ode ča o nekčoreder manuša.

15Zaiľa le Jojachin, leskera da, romňijen, uradňiken the le anglune manušen andral e Judsko a odľigenďa len andral o Jeruzalem andro Babilon. 16Iľa odarik 7 000 slugaďen the 1 000 ťesaren the kovačen: savore zorale maribnaskere muršen. 17A vaš o Jojachin ačhaďa kraľiske leskere bačis le Mattanijah a diňa leske nevo nav Cidkijah.

O Cidkijah kraľis upral e Judsko

18Le Cidkijoske sas bišujekh (21) berš, sar ačhiľa kraľis andre Judsko, a kraľinelas andro Jeruzalem dešujekh (11) berš. Leskeri daj sas e Chamutal, e čhaj le Jeremioskeri, savi sas andral e Libna. 19Ov kerelas oda, so na sas le RAJESKE pre dzeka avke sar the o Jojakim. 20Vašoda o RAJ le manušen andral o Jeruzalem the Judsko pestar odčhiďa, bo sas pre lende choľamen. Paľis o Cidkijah pes vzburinďa pro Babiloňiko kraľis.

25

O Cidkijah zailo

1Sar o Cidkijah kraľinelas eňato berš, o Babiloňiko kraľis Nebukadnecar geľa andro dešto džives andro dešto čhon savore peskere slugaďenca pro Jeruzalem. Pašal oda foros kerďa taboris a hordinenas pašal o muri pro kopi e čhik the e poši, hoj pes te dochuden andro foros. 2E armada sas rozačhaďi pašal o Jeruzalem dži andro dešujekhto (11.) berš, sar kraľinelas o kraľis Cidkijah.

3A andro štarto čhon the eňato džives, sar andro Jeruzalem sas bari bokh a le manušen na sas, so te chal, 4o Babiloňike slugaďa kerde chev andro muros. Mek odi rat o Cidkijah savore peskere slugaďenca denašľa prekal e brana maškar o duj muri, so sas paš le kraľiskeri bar (zahrada), choc džanenas, hoj o Babilončana sas rozačhade pašal calo foros. Denašenas le dromeha ke Jordaňiko dolina, 5ale o Babiloňike slugaďa pes mukle pal lende a dochudle len andre dolina paš o Jericho. Savore leskere slugaďa les omukle. 6Le Cidkijah zaile a odľigende andre Ribla ko Nebukadnecar, kaj sas odsudzimen. 7Leskere čhaven murdarde angle leskere jakha. Paľis leske diňa te lel avri o jakha, diňa les te phandel andro lanci a iľa les andro Babilon.

O Chramos zňičimen

8Andro eftato džives andro pandžto čhon, sar kraľinelas o Nebukadnecar dešueňato (19.) berš, avľa andro Jeruzalem o veľiťeľis upral ťelesne stražňika o Nebuzaradan, savo sas služobňikos le Babiloňike kraľiske. 9Ov zlabarďa andro Jeruzalem o Chramos, o palacis the dojekh baro kher. 10Paľis savore leskere slugaďa čhide tele o foroskere muri. 11Akor o Nebuzaradan odľigenďa odarik le manušen, save ačhile andro foros, olen, save pregele ko Babiloňiko kraľis, the savore avre manušen. 12O Nebuzaradan mukľa ča le nekčoredere manušen andre odi phuv, hoj te keren buči pre maľa the pre viňica.

13Paľis o Babilončana phagerde o brondzune slupi, o verdanora the e igen bari brondzuňi nadrža25,13 2Krn 4,2 , so sas anglo Chramos, a o brondzos odľigende andro Babilon. 14Ile odarik the o čare, lopati, čhura, pekača the savore brondzune veci, savenca služinenas andro Chramos. 15O Nebuzaradan iľa the o somnakune, rupune čare the o lopatki, savenca lenas o jagale angara. 16O brondzos le duje slupendar, la bara kantatar the le verdanorendar, so diňa te kerel o Šalamun prekal o Chramos, sas ajci but, hoj pes aňi na delas te važinel. 17Soduj slupi sas kerde le brondzostar, sas uče ochto metri a o kritos pre lengero agor sas učo buter sar jekh metros. Pašal o kriti sas kerde duj šori granatoskere phaba le brondzostar khatar o prephandle lanci, so garuvenas o kriti upral o slupi.

Le Judske manušen odľigenen

18O nekbareder veľiťeľis o Nebuzaradan zaiľa the le nekbaredere rašas Serajah, le dujtone rašas Cefanjah the le trine rašajen, save stražinenas o vudar. 19Andral o foros iľa oles, savo sas angloda veľiťeľis upral o slugaďa, pandže goďavere muršen, save sas pašes paš o kraľis, le veľiťeľiskere pisaris, savo zapisinelas le muršen ke armada, the šovardeš (60) anglune muršen, saven ode arakhle. 20O Nebuzaradan len iľa a ľigenďa ko Babiloňiko kraľis andre Ribla. 21Ode andre Ribla, andre Chamatiko phuv, len o Babiloňiko kraľis diňa te murdarel.

Avke o Judske manuša sas zaile a odľigende andral peskeri phuv.

O Gedaliah guverneris andre Judsko

22O Babiloňiko kraľis Nebukadnecar ačhaďa le Gedaliah guverneriske andre Judsko upral savore manuša, save na sas odľigende andro Babilon. Ov sas le Achikamoskero čhavo, saveske sas papus o Šafan. 23Sar pes pal oda došunde o Judske veľiťeľa the o slugaďa, hoj o Babiloňiko kraľis ačhaďa vaš o guverneris le Gedaliah, gele pal leste jekhetane peskere muršenca andre Micpa. Sas oda kala murša: o Jišmael, le Netanijoskero čhavo, o Jochanan, le Kareachoskero čhavo, o Serajah, le Tanchumetoskero čhavo andral e Netofa, the o Jaazaniah, le Maachoskero čhavo. 24O Gedaliah lenge phenďa: “Dav tumen lav. Ma daran pes le Babiloňike uradňikendar. Ačhen andre kadi phuv a služinen le Babiloňike kraľiske, bo avke tumenge ela mištes!”

25Andro eftato čhon o Jišmael, le Netanijoskero čhavo, saveske sas papus o Elišamas, andral le kraľiskeri famelija, geľa andre Micpa le deše muršenca a murdarďa le Gedaliah the le Judske the Babiloňike muršen, save ode leha sas. 26Akor savore manuša andral e Judsko, le čorestar dži ko barvalo, the o armadakere veľiťeľa gele andro Egipt, bo daranas pes le Babilončanendar.

O Jojachin hino premuklo andral e bertena

27Sar sas o Judsko kraľis Jojachin odľigendo andro Babilon tranda the efta (37) berš, o Evil-Merodach ačhiľa kraľis andro Babilon. Andro bišueftato (27.) džives andro dešudujto (12.) čhon andre oda berš premukľa andral e bertena le Jojachin. 28Delas les feder pačiv sar avre cudze kraľen, save sas leha andro Babilon. 29Le Jojachinoske sas domuklo te čhivel pal peste tele o bertenošike gada, a medik dživelas, chalas pal le kraľiskero skamind. 30Sako džives, medik dživelas, o kraľis les delas oda, so leske kampelas.