E Rut

1

Le Elimelechoskeri famelija andro Moab

1Andre oda časos, sar ľidžanas o sudci e Judsko phuv, avľa bari bokh. Akor jekh manuš iľa peskera romňa the peskere duje čhaven a geľa het andral o Betlehem te bešel andre Moabiko phuv sar cudzincos 2a ode ačhiľa te dživel. Ov pes vičinelas Elimelech a sas andral e fajta Efrat andral o Judsko foros Betlehem. Leskeri romňi pes vičinelas Noemi a leskere duj čhave pes vičinenas Machlon the Kiljon.

3Paľis o Elimelech muľa a leskeri romňi e Noemi ačhiľa korkori peskere duje čhavenca. 4On peske ile romňen Moabčanken la Orpa the la Rut. Paloda ode bešenas vaj deš berš 5a paľis sodujdžene o Machlon the o Kiljon mule a e Noemi ačhiľa korkori bi o čhave the bi o rom.

E Rut the e Noemi džan pale andro Betlehem

6Akor e Noemi peske phenďa, hoj džala het peskere borijenca andral e Moabiko phuv, bo pes došunďa, hoj o RAJ pes pale visarďa ke peskere manuša a diňa len maro. 7Avke peskere duje borijenca odgeľa andral e Moabiko phuv, kaj bešenas, a džanas pale le dromeha andre Judsko phuv.

8Paľis phenďa e Noemi peskere duje borijenge: “Džan soduj džeňa pale khere ke peskere daja. Mi el o RAJ jileskero ke tumende avke, sar tumen sanas ke ma the ke tumare roma, save imar mule. 9Mi del tumenge o RAJ, hoj peske te arakhen romen, a mi el tumenge mištes andre ola khera!”

Ale sar len čumidľa, chudle igen zorales te rovel. 10On phende lake: “Na! Amen džas tuha ke tiro narodos!”

11Ale e Noemi phenďa: “Džan pale, čhajale mire! Soske manca avena? Gondoľinen tumenge, hoj mek man šaj el buter čhave, save ena tumare roma? 12Džan pale, čhajale mire, me imar som igen phuri. Našťi imar dživav le romeha! A te oda uľahas avke, hoj geľomas pale romeste mek kadi rat a uľahas man čhave, 13či tumen užarďanas, medik barilehas avri? Soske pes majinďanas te zľikerel, hoj te na džan pale romeste? Na, čhajale mire! Miri dukh hin bareder sar tumari, bo o RAJ pre ma domukel baro pharipen.”

14No on chudle pale te rovel. Paľis e Orpa čumidľa la sasa a visarďa pes pale, ale e Rut ačhiľa paš late.

15Akor e Noemi phenďa: “Dikh, e Orpa geľa pale ke peskere manuša the ke peskere devla. Dža the tu pal late!”

16Ale e Rut phenďa: “Preačh imar mange te vakerel, hoj tut te omukav a te džav tutar het! Kaj tu džaha, ode the me džava, a kaj tu bešeha, ode the me bešava. Tiro narodos ela miro narodos a tiro Del ela the miro Del. 17Ode, kaj mereha tu, kamav the me te merel a ode kamav te el parunďi. Mi potrestinel man zorales o RAJ, te domukava, hoj man tutar te odlel vareso! Ča o meriben man tutar šaj odlel.” 18Sar dikhľa e Noemi, hoj e Rut laha the avke kamelas te džal, preačhiľa la te prevakerel.

19Avke džanas jekhetane dži ko foros Betlehem. Sar dogele andro Betlehem, savore manuša andral oda foros avle ke lende a o džuvľa phučenas: “Hin oda čačes e Noemi?”

20“Ma vičinen man imar Noemi,” phenďa lenge. “Vičinen man Mara1,20 Oda hin: kirko! Bo o Nekzoraleder Del kerďa miro dživipen dukhado. 21Sar odgeľom adarik, sas man savoro, ale o RAJ man anďa pale a kerďa, hoj akana man nane ňič. Soske man majinďanas te vičinel Noemi1,21 Oda hin: bachtaľi, te o Nekzoraleder Del pes mandar visarďa a domukľa pre ma e bibach?”

22Avke avľa pale e Noemi andral e Moabiko phuv peskera boraha, savi sas Moabčanka. Andro Betlehem doavle akor, sar pes majinďa te skidel upre o jačmeňis.

2

E Rut pre Boaziskeri maľa

1Sas jekh angluno murš, savo sas barvalo, a vičinelas pes Boaz. Ov sas famelija la Noemakere romeske, le Elimelechoske.

2E Moabčanka e Rut phenďa la Noemake: “Muk man te džal pre maľa te skidel upre o jačmeňis pal varekaste, savo mange domukela.”

E Noemi lake odphenďa: “Dža, čhaje miri!” 3Avke e Rut geľa pre maľa ke ola, ko kiden upre o klasi. No ačhiľa pes, hoj chudľa te kidel pre odi sera la maľakeri, so sas le Boaziskeri, savo sas e famelija le Elimelechoske.

4Akor avľa o Boaz andral o Betlehem a phenďa peskere manušenge: “O RAJ tumenca!”

A on odphende: “O RAJ tut mi požehňinel!”

5O Boaz pes phučľa olestar, savo ľidžalas le robotňiken: “Kaskeri hiňi kadi terňi džuvľi?” 6Oda sluhas odphenďa: “Kadi džuvľi hiňi andral e Moabiko phuv, odi, savi avľa pale la Noemaha. 7Mangľa man, či šaj skidel upre o klasi, so ačhiľa pal o manuša, save kerenas pre maľa. Avľa sig tosara a akorestar ačhelas pro pindre a kerelas. Ča sikra peske bešľa tel e streškica.”

8Akor prevakerďa o Boaz ke Rut: “Šun man, čhaje miri! Ma dža te kidel upre o klasi pre aver maľa, aňi ma dža adarik het. Ale ľiker tut mire služobňičkendar. 9Dikh, pre savi maľa keren, a dža pal lende. Phenďom mire sluhenge, hoj tuke te na kerel ňič nalačho. Te aveha smedno, dža paš o džbani, so pherarde o sluhi, a pi ole paňestar.”

10Akor e Rut banďiľa le mujeha pre phuv anglal leste a phenďa leske: “Soske sal ke ma ajso lačho a zaačhes tut vaš ma, te me som cudzinka?”

11O Boaz odphenďa: “Phende mange sa avri, so kerďal prekal tiri sasuj: Sar tuke muľa o rom a sar omukľal le dades the la da the e phuv tire narodoskeri a geľal maškar o manuša, saven mek na prindžarehas. 12Vaš oda, so tu kerďal, mi požehňinel tut o RAJ, o Del le Izraeloskero. Mi del tut baro počiňiben o RAJ, ke savo tut avľal te garuvel.”

13“Paľikerav tuke, rajeja miro, hoj sal ke mande lačhejileskero,” odphenďa leske. “Hazdňal man upre oleha, hoj manca avke šukares vakeres, choc te na som aňi jekh tire služobňičkendar.”

14Sar pes imar džalas te chal, o Boaz lake phenďa: “Av te chal amenca. Le peske o kotor le marestar a močin les andre omačka.” Paľis peske bešľa paš leskere murša a o Boaz la diňa peko ďiv. Oj chalas, medik na čaľila – a mek lake the ačhiľa. 15Paľis ušťiľa a geľa pale te kidel upre o klasi. O Boaz le sluhenge phenďa: “Ma zaačhaven la, choc te kamela te kidel upre o klasi maškar o snopi. 16A cirden o klasi pal o snopi a čhiven len pre phuv, hoj peske oj te kidel. Ma keren pre late vika.”

17E Rut kidelas o klasi dži rači a sar len žužarelas, kidľa upre vaj deš kili jačmeňis. 18Akor geľa andro foros te sikavel la sasake, keci kidľa upre. Diňa la the le chabenestar, so lake ačhiľa.

19E sasuj latar phučľa: “Khatar kada kidľal? Pre savi maľa kerehas buči? Mi el bachtalo oda, ko sas ajso lačho ke tu!”

Avke e Rut phenďa avri la sasake, ke kaste kerelas buči, a phenďa: “Oda murš, ke savo keravas adadžives buči, pes vičinel Boaz.”

20Akor e Noemi phenďa peskera borake: “O RAJ, savo na bisterel aňi pro džide, aňi pro mule, mi požehňinel le Boaz!” A mek phenďa: “Oda murš hino amenge famelija – ov hin jekh olendar, savo majinel te ačhel paš amende a te cinel avri amaro ďeďictvos.”

21Paľis e Rut lake phenďa: “O Boaz mange mek phenďa, hoj šaj man ľikerav leskere sluhendar, medik na kidena upre savoro, so hin leskero.”

22E Noemi phenďa peskera borake: “Mištes hin, čhaje miri, hoj šaj kides le služobňičkenca pre leskeri maľa, bo ode tuke ňiko na kerela ňič nalačho.”

23Avke pes e Rut ľikerelas paš o Boaziskere služobňički, medik na preačhile te kidel upre o jačmeňis a paľis the o žužoďiv. Calo kada časos bešelas ke peskeri sasuj.

3

E Noemi del goďi la Rut

1Jekh džives lake phenďa e sasuj Noemi: “Čhaje miri, imar hin časos, hoj tuke te rodav varesavo kher, hoj tuke te el mištes. 2Dikh, oda Boaz, saveskere čhajenca salas, hin amari famelija. O Boaz džal adi rat pre maľa te prekidel o jačmeňis. 3Šun, so kereha akana! Thov (omor) tut a muk pre peste parfumos. Uri pre peste nekfeder gada a paľis dža ode, kaj pes prekidel o jačmeňis paš e maľa. Ale le Boaziske tut na de te dikhel, medik na preačhela te chal the te pijel! 4Sar ov džala te pašľol, dodžan tut, kaj pašľol. Dža a odučhar leske e lepeda pal o pindre a pašľuv peske paš leskere pindre. Ov tuke phenela, so paľis te kerel.”

5E Rut lake odphenďa: “Kerava savoro, so mange phenďal.” 6Akor geľa pre maľa a kerďa savoro, so lake phenďa e sasuj Noemi.

7Sar o Boaz chaľa the piľa, sas andre lačhi dzeka. Ode, kaj sas o jačmeňis pre kopa, geľa peske te pašľol. Akor e Rut cichones džalas ke leste, odučharďa e lepeda pal leskere pindre a pašľiľa peske ode. 8Pal jepaš rat pes prekerďa o Boaz a sar pes obdikhľa, jekhvareste dikhľa te pašľol paš peskere pindre varesava džuvľa.

9Ov latar phučľa: “Ko tu sal?”

“Me som tiri služka e Rut,” odphenďa leske. “Vašoda, hoj mange sal famelija, so mange hin igen pašes, a hin tut pravos man te cinel avri, mangav tut, ochraňin man3,9 E Hebrejiko čhib: Rozker pre ma o agor tire plašťostar..”

10Ov lake odphenďa: “Čhaje miri, o RAJ tut mi požehňinel. Akana presikaďal mek bareder pačiv sar odi pačiv, so presikaďal tira sasake. Bo na geľal ko terne čhave, aňi ko čore aňi ko barvale. 11Akana tut ma dara, čhaje miri! Kerava tuke savoro, so mangehas. Bo savore manuša, save bešen andre kada foros, džanen, hoj sal lačhi džuvľi. 12Hin oda čačipen, hoj som la famelijatar, so tut majinel te cinel avri. Ale mek hin aver manuš, savo hin pašeder famelija, sar som me. 13Adi rat ačh te sovel ade. Tosara dikhaha, či oda manuš tut kamela te cinel avri. Te kamela, mi kerel oda. Ale te na kamela, dav tut lav, avke sar o RAJ dživel, hoj kerava oda me. Pašľuv tuke ade dži tosara.”

14Avke e Rut pašľolas paš leskere pindre dži tosara. Ušťiľa tosara mek sigeder, sar vidňisaľolas, bo o Boaz phenďa: “Ňiko pes te na dodžanel, hoj e džuvľi sas rači pre maľa.”

15A mek phenďa: “An o plašťos, so hin pre tu, a ľiker les.” Oj les ľikerelas a o Boaz andre čhiďa vaj biš (20) kili jačmeňis a thoďa lake pro dumo. Paľis geľa pale andro foros.

16Sar e Rut avľa ke sasuj, oj latar phučľa: “Sar tuke džal, čhaje miri?”

Avke lake sa vakerďa avri, so prekal late o Boaz kerďa, 17a mek phenďa: “Kala biš kili man diňa a phenďa mange: ‘Našťi džas het ča avke ke tiri sasuj bijal ňisoste.’ ”

18Paľis e Noemi phenďa: “Čhaje miri, akana mek ľiker avri, medik tut na dodžaneha, sar oda savoro doperela. Bo na ela les smirom, medik na dokerela adadžives savoro.”

4

O Boaz cinel avri la Rut

1O Boaz geľa andre brana le foroskeri a ode peske bešľa. Akor odarik predžalas oda murš, pal savo o Boaz lake vakerelas a sas leske famelija. Ov leske phenďa: “Av kade a beš tuke.” Ov avľa a bešľa peske.

2Akor peske o Boaz kidňa avri deše foroskere vodcendar a phenďa lenge: “Bešen tumenge kade tele.” A on peske bešle. 3Avke o Boaz phenďa ole manušeske andral e famelija: “Odi Noemi, savi avľa pale andral e Moabiko phuv, kamel te bikenel o kotor la maľakero, so sas le Elimelechoskeri. 4Me mange phenďom, hoj tu pal ada majines te džanel. Vašoda kalen švedken vičinďom, hoj tuke te phenav, hoj te cines odi maľa. Te la kames te cinel, cin la, a te na, ta phen mange. Me džanav, hoj tut hin ešebno (peršo) pravos te cinel odi maľa. Me som pal tu.”

“Cinava!” phenďa oda manuš.

5Ale o Boaz leske phenďa: “Mek oda džives, sar cineha odi maľa la Noematar, mušineha la Moabčanka la Rut peske te lel romňake pal o rom, savo lake muľa, a mušineha mek te ľikerel o nav pal lakero ešebno (peršo) rom. Sar tut laha ela čhavoro, o ďeďictvos pal lakero rom mušinela te ačhel leske.”

6Akor oda manuš phenďa: “Te hin oda avke, me la našťi cinav prekal peste, bo na ela mištes mire ďeďictvoha. Tuke phenav: Te kames, cin la tu!”

7Varekana kerenas avke andro Izrael, sar cinenas vaj čerinenas maškar peste vareso, hoj jekh murš čhivelas tele e sandalka a delas avreske. Oleha sikavenas, hoj pes dothode.

8Avke oda manuš phenďa le Boaziske: “Cin tuke la.” A čhiďa tele e sandalka.

9Sar ov ada kerďa, o Boaz phenďa ole švedkenge, save ľidžanas o foros, the savore manušenge: “Adadžives savore dikhľan, hoj la Noematar cinďom savoro, so sas le Elimelechoskero, le Kiljonoskero the le Machlonoskero. 10Kaleha mange iľom la Moabčanka la Rut, savi sas e romňi le Machlonoskeri, hoj te ľikerav o nav the o ďeďictvos oleske, savo muľa, a hoj pes te na bisterel pre leskero nav andre kada foros. Adadžives tumen san oleske savore švedki!”

11Androda o vodci the savore manuša andral o foros phende: “Amen sam o švedki. Mi del o RAJ, hoj odi romňi, savi džala andre tiro kher, te el ajsi sar e Rachel the e Leja, save dine le Izrael but čhaven! Te aves baro andre tiro kmeňos Efrat! Mi džanel sako pal tiro nav andro Betlehem! 12O čhave, save tut o RAJ dela kala romňatar, mi en sar o kmeňos le Perecoskero, savo sas o čhavo la Tamarakero the le Judaskero.”

13Avke peske o Boaz iľa la Rut a oj ačhiľa leskeri romňi. Sar pes zgele, o RAJ diňa, hoj te ačhel khabňi a uľiľa (narodzinďa pes) lake muršoro. 14Akor o džuvľa phende la Noemake: “Mi el barardo o RAJ, savo tut adadžives diňa čhavores, savo tut dodikhela4,14 E Hebrejiko čhib: o vikupiťeľis! Mi del o RAJ, hoj leskero nav pes furt te leperel andro Izrael. 15Ov tuke obdžiďarela o jilo a ľikerela tut dži ke tiro phuripen. Anďa les pro svetos tiri bori, savi tut kamel. Oj tuke hiňi feder, sar te tut uľahas efta čhave!”

16E Noemi igen kamelas le čhavores, iľa les pro vasta a bararelas les avri. 17O džuvľa, save bešenas paš e Noemi, dine le čhavores nav Obed a phenenas: “La Noemake uľiľa muršoro.” O Obed sas dad le Izajoske a o Izaj sas dad le Davidoske.

Le Perecoskero rodokmeňos

18Kada hin le Perecoskero rodokmeňos: O Perec sas dad le Checronoske, 19o Checron sas dad le Ramoske, o Ram le Amminadaboske, 20o Amminadab le Nachšonoske, o Nachšon le Salmonoske, 21o Salmon le Boaziske, o Boaz le Obedoske, 22o Obed le Izajoske a o Izaj sas dad le Davidoske.