Le Sudcengero Zvitkos

1

O kmeňi Juda the Šimeon džan pro Kanaančana

1Paloda, sar muľa o Jozua, o Izraeliti phučenas le RAJESTAR: “Ko amendar džala ešebno (peršo) pro mariben pro Kanaančana?”

2O RAJ odphenďa: “Mi džal o Juda, se diňom e phuv andre lengere vasta.”

3Avke o manuša andral o kmeňos Juda mangenas le manušen andral o kmeňos Šimeon: “Aven amenca a pomožinen amenge te džal pro Kanaančana pro mariben andre phuv, so sas amenge diňi. Paľis džaha the amen tumenca andre phuv, so sas tumenge diňi.” Avke o kmeňos Šimeon geľa lenca.

4Sar geľa o kmeňos Juda pro mariben, o RAJ lenge diňa te ňerinel upral o Kanaančana the Perizeja a murdarde andro foros Bezek 10 000 muršen. 5Andro Bezek arakhle le kraľis Adoni-Bezek, marenas pes leha a ňerinde upral o Kanaančana the Perizeja. 6Sar o Adoni-Bezek chudľa te denašel, džanas pal leste. Chudle les a odčhinde leske o angušta pal o vasta the pal o pindre. 7Akor o Adoni-Bezek phenďa: “Eftavardeš (70) kraľa, savenge diňom te odčhinel o angušta pro vasta the pro pindre, kidenas o trušini tel miro skamind. O Del mange visarďa pale vaš oda, so kerďom.” Ľigende les andro Jeruzalem a ode muľa.

8O kmeňos Juda geľa pro mariben pro Jeruzalem a zaiľa les. Le manušen odarik murdarde a o foros zlabarde. 9Paľis džanas pro mariben pro Kanaančana, save bešenas pre brehengeri phuv, andro Negev pre pušťa. 10Sar o kmeňos Juda geľa pro Kanaančana, save bešenas andro Hebron, so pes angloda vičinelas Kirjat-Arba, ňerinde upral o fajti Šešaj, Achiman the Talmaj.

11Odarik gele pro mariben pro foros Debir, so pes angloda vičinelas Kirjat-Sefer. 12Akor o Kaleb phenďa: “Oleske, ko ňerinela upral o Kirjat-Sefer, dava mira čha la Achsa romňake.” 13Avke o Otňiel, o čhavo le Kenazoskero, savo sas terneder phral le Kaleboske, oda foros zaiľa. O Kaleb diňa peskera čha la Achsa leske vaš e romňi.

14Paľis o Otňiel chudľa te kerel upre la Achsa, hoj te mangel peskere dadestar e maľa. Sar geľa tele pal o somaris, o Kaleb latar phučľa: “So kames?” 15Oj odphenďa: “De man daros. Te mange imar diňal e pušťa Negev, de mange the o prameňa.” Avke o Kaleb lake diňa o uprune the o telune prameňa.

16O čhave andral e fajta Kenit, savenge sas o dad o Chobab, le Mojžišoskero sastro, gele le kmeňoha Juda andral o palmengero foros Jericho andre Judsko pušťa andro Negev, kaj ačhile te bešel maškar o manuša paš o foros Arad.

17Paľis o kmeňi Juda the Šimeon gele pro mariben pro Kanaančana, save bešenas andro Cefat, a calo oda prekošlo foros zňičinde. Avke dine ole foroske nav Chorma. 18O kmeňos Juda zaiľa o fori Gaza, Aškalon the Ekron lengere gavenca.

19O RAJ sas le kmeňoha Juda. On zaile o brehengere phuva, ale le manušen, save bešenas tel o brehi, našťi tradle avri, bo sas len trastune verdana. 20Le Kaleboske dine o foros Hebron, avke sar oda phenďa o Mojžiš. Ov odarik tradňa avri le Anakoskere trine čhaven. 21Ale o kmeňos Benjamin na tradle avri le Jebusejen, save bešenas andro Jeruzalem. Vašoda o Jebuseja ačhile te bešel maškar o Benjamini andro Jeruzalem dži adadžives.

O maribena le kmeňengere pro severos

22The o kmeňi Efrajim the Menašše džanas pro mariben pro foros Betel a o RAJ sas lenca. 23Bičhade le muršen te predikhel o Betel, so pes angloda vičinelas Luz. 24Sar dikhle varesave muršes te avel avri andral o foros, phende leske: “Sikav amenge, khatar mek šaj džas andro foros, a mukaha tut te dživel.” 25Avke sikaďa lenge o than, khatar pes delas te džal andre. Sar o kmeňi Efrajim the Menašše murdarde odarik savoren, premukle ole muršes leskera famelijaha. 26Oda murš geľa andre phuv le Chetitanengeri, ačhaďa ode foros a diňa leske nav Luz. Kavke pes vičinel dži adadžives.

27O kmeňos Menašše našťi tradňa avri le manušen andral o fori Bet-Šean, Taanach, Dor, Jibleam the Megiddo, aňi andral o gava pašal lende. Bo o Kanaančana na kamenas odarik te džal het. 28Sar o Izraeliti ačhile zoraleder, ispidenas zoraha pro Kanaančana, hoj prekal lende te keren buči, ale našťi savoren tradle avri. 29Aňi o kmeňos Efrajim našťi tradňa avri le Kanaančanen, save bešenas andro Gezer, a vašoda ačhile maškar lende te bešel. 30The o kmeňos Zebulun našťi tradňa avri le Kanaančanen andral o fori Kitron the Nahalal. Avke o Kanaančana ačhile te bešel maškar lende, ale o manuša andral o kmeňos Zebulun pre lende ispidenas, hoj te keren buči. 31O kmeňos Ašer našťi tradňa avri le Kanaančanen andral o fori Akko, Sidon, Achlab, Achzib, Chelba, Afik the Rechob. 32Avke ačhiľa o kmeňos Ašer te bešel maškar o manuša, save bešenas andro Kanaan, bo našťi len tradňa avri. 33O kmeňos Naftali na tradle avri le Kanaančanen andral o fori Bet-Šemeš the Bet-Anat. On bešenas maškar o Kanaančana, ale ispidenas pre lende, hoj te keren buči. 34O Amoreja tradenas o kmeňos Dan dži ke brehengeri phuv a na domukle lenge te džal tele pal o brehi. 35Avke o Amoreja ačhile te bešel paš o verchos Cheres the andro fori Ajalon the Šaalbim, ale o kmeňi Efrajim the Menašše sas lendar zoraleder a ispidenas pre lende, hoj te keren buči. 36E phuv le Amorejengeri1,36 Abo: le Edomčanengeri sas le verchengere dromestar Akrabbim dži ke Sela the mek dureder.

2

Le RAJESKERO aňjelos andro Bochim

1Le RAJESKERO aňjelos džalas andral o Gilgal upre andro Bochim a phenďa le Izraelitenge: “Iľom tumen avri andral o Egipt a anďom tumen andre phuv, pal savi diňom vera tumare daden. Phenďom: ‘Miri zmluva tumenca šoha (ňikda) na preačhela. 2Našťi phanden e zmluva le manušenca andral kadi phuv. Čhiven tele lengere oltara.’ Ale tumen man na šunďan. Soske ada kerďan? 3Vašoda akana tumenge phenav, hoj imar len na tradava anglal tumende. Ačhena tumare ňeprijaťeľa a lengere devla ena tumenge sar pasca oleha, hoj len lašarena.” 4Sar le RAJESKERO aňjelos phenďa savore Izraelitenge kala lava, chudle zorales te rovel. 5Vašoda dine ole thaneske nav Bochim2,5 Oda hin: O manuša, save roven. a ode ande obeta le RAJESKE.

O Jozua merel

6Sar o Jozua premukľa le Izraeliten, odgele dojekh andre peskeri phuv, so chudle vaš o ďeďictvos. 7O Izrael služinelas le RAJESKE pal calo časos, medik dživelas o Jozua the o phureder vodci, save predžiďile le Jozua a dikhle savore bare zazraki le RAJESKERE, save kerďa prekal o Izraeliti. 8Le RAJESKERO služobňikos o Jozua, le Nunoskero čhavo, muľa andro šel the deš (110) berš. 9Parunde les andre leskeri ďeďično phuv andro Timnat-Cheres pro brehi Efrajim, pro severos le verchostar Gaaš.

10Sar mule lendar savore, avle pal lende aver pokoleňje, save bisterde pre oda savoro, so kerďa o RAJ prekal o Izrael. 11O Izraeliti kerenas bini anglo RAJ, bo služinenas le Baalengere modlenge. 12Omukle le RAJES, peskere dadengere Devles, savo len iľa avri andral o Egipt. Lašarenas avre devlen, le devlen ole narodengere, save bešenas pašal lende. Banďonas anglal lende a kaleha kerenas le RAJESKE pre choľi. 13Preačhile te služinel le RAJESKE a chudle te lašarel le devlen Baal the la Aštarta. 14Vašoda o RAJ sas choľamen pro Izrael a diňa, hoj te ňerinen (zviťazinen) upral lende lengere ňeprijaťeľa, save bešenas pašal lende. Domukľa le zbujňikenge, hoj len te občoren, a o Izraeliti našťi obačhile anglal lende. 15Kana ča džanas pro mariben, o RAJ lenge kerelas namištes, hoj te prekhelen (prehrajinen), avke sar lenge phenďa andre vera. Avke dochudle pes andro baro pharipen.

16Paľis o RAJ lenge ačhaďa sudcen, save len zachraňinenas lengere ňeprijaťeľendar. 17Ale on peskere sudcen na šunenas, sas napačivale le RAJESKE a lašarenas avre devlen. Sig pes odvisarde le RAJESKERE dromestar, pal savo phirenas lengere dada, sar šunenas leskere prikazaňja. Na kerenas avke sar lengere dada. 18Sar o ňeprijaťeľa le Izraeliten trapinenas a lenge kerenas namištes, le RAJESKE sas pharo pre lende. Avke peske iľa avri sudcas, hoj len te zachraňinel peskere ňeprijaťeľendar. Medik o sudcas dživelas, o RAJ len zachraňinelas, bo sas ke lende jileskero. 19Ale sar o sudcas muľa, pale pes visarde ko nalačhipen a sas mek goreder sar lengere dada, save služinenas avre devlenge a banďonas anglal lende. Na preačhenas te kerel o nalačhipen, aňi na denas peske te phenel. 20Vašoda o RAJ sas choľamen pro Izraeliti a phenďa: “Kada narodos na doľikerďa miri zmluva, pal savi phenďom lengere dadenge, hoj la te doľikeren. A vaš oda, hoj man na šunde, 21aňi me imar na tradava avri anglal lende aňi jekhe ole narodendar, save mek ačhile, sar o Jozua muľa. 22Aleha dikhava, či o Izraeliti pes ľikerena pal mire droma a či phirena pal lende sar lengere dada, abo na.” 23Vašoda o RAJ mukľa ole naroden andre odi phuv, na tradňa len avri a na diňa len andre le Jozuaskere vasta, sar mek dživelas.

3

Aver narodi maškar o Izraeliti

1Kala hine o narodi, save mek mukľa o RAJ andre phuv, hoj prekal lende te probaľinel (skušinel) savore Izraeliten, save pes šoha (ňikda) na marenas le Kanaančanenca. 2Bo kamelas, hoj o Izraelike pokoleňja, save pes mek na džanenas te marel, te sikľon pes te marel. 3Sas oda kala narodi: Pandž Filišťinike kraľa, savore Kanaančana, Sidončana the Chivija, save bešenas andro Libanoňike verchi le verchostar Baal-Chermon dži ko verchengero drom Chamat. 4Prekal lende kamľa te probaľinel le Izraeliten, hoj pes te sikavel, či šunena o prikazaňja, so o RAJ diňa lengere dadenge prekal o Mojžiš.

5O Izraeliti bešenas maškar o Kanaančana, o Chetitana, o Amoreja, o Perizeja, o Chivija the o Jebuseja. 6Lenas peske lengere čhajen vaš o romňija, peskere čhajen denas lengere čhavenge a služinenas lengere devlenge.

O Otňiel

7O Izraeliti kerenas bini anglo RAJ, bo bisterde pro RAJ, pre peskero Del, a služinenas le modlenge Baal the Aštarta. 8Vašoda sas o RAJ pre lende choľamen a diňa len andro vasta le kraľiske le Kušan-Rišatajimoske andral o foros Aram-Naharajim. O Izraeliti sas ochto berš leskere otroka. 9Ale sar vičinenas ko RAJ, hoj lenge te pomožinel, bičhaďa ke lende le Otňiel, le Kenazoskere čhas le Kaleboskere nekternedere phrales, hoj len te zachraňinel. 10Le RAJESKERO Duchos avľa pre leste a ov ačhiľa vodcas le Izraelitenge a džalas lenca pro mariben pro Aramejiko kraľis Kušan-Rišatajim. O RAJ lenge diňa te ňerinel (zviťazinel) upral leste. 11Avke andre odi phuv sas smirom saranda (40) berš, medik dživelas o Otňiel, le Kenazoskero čhavo.

O Ehud

12Ale o Izraeliti pale kerenas bini anglo RAJ, vašoda o RAJ diňa le Moabike kraľiske le Eglonoske te ňerinel upral lende. 13O Eglon pes sthoďa le Ammončanenca the le Amalekenca a geľa pro mariben pro Izraeliti, ňerinďa upral lende a zaiľa o Jericho, le palmengero foros. 14O Izraeliti služinenas le Moabike kraľiske le Eglonoske dešuochto (18) berš.

15Akor o Izraeliti igen chudle te mangel le RAJES, hoj lenge te pomožinel a o RAJ lenge bičhaďa le Ehud, le Geraskere čhas andral o kmeňos Benjamin, savo sas baľogaris (ľavakos). O Izraeliti bičhade leha o daňe le Moabike kraľiske le Eglonoske. 16O Ehud peske kerďa šabľa, ostro pal soduj seri the bari vaj jepaš metros, a thoďa la pal e čači (pravo) sera paš e čang tel o gada. 17Diňa ola daňe le kraľiske le Eglonoske, savo sas igen thulo murš. 18Sar o Ehud leske diňa ola love, premukľa le muršen, save ola love ande. 19Ov korkoro pes visarďa khatar o modli paš o Gilgal a džalas pale ko kraľis Eglon leske te phenel: “Kraľina, kamav tuke vareso te phenel, so ňiko našťi šunel, ča tu.”

O Eglon phenďa: “Čhit!” Akor savore, save ačhenas pašal leste, gele avri.

20O Ehud geľa ko kraľis Eglon, andro upruno šilalo kher, kaj peske bešelas a savo sas ča prekal leste. O Ehud phenďa: “Hin man prekal tu lav le Devlestar.” Avke o Eglon ušťiľa. 21Akor o Ehud le baľogne vasteha andral peskeri čači sera iľa e šabľa a demaďa leske andro per. 22Sar demaďa andro per, o angluno špicos pregeľa dži prekal o dumo a o čiken (thuľipen) garuďa e ručka, vašoda e šabľa na iľa avri. 23Avke o Ehud geľa avri pre veranda a o vudar ole uprune khereskero pal peste phandľa andre.

24Soča geľa avri, avle le Eglonoskere sluhi a sar dikhle, hoj o upruno khereskero vudar hino phandlo andre, phende peske: “Ov mušinel te bešel pro budaris andre peskero šilalo kher.” 25Užarenas igen but a andre ladž na džanenas, so te kerel, bo ov lenge o vudar na phundravelas. Androda ile e kleja, phundrade a dikhle, hoj lengero raj pašľol mulo pre phuv.

26Medik on užarenas, o Ehud denašľa. Pregeľa pašal o modli a denašľa andre Seira. 27Sar ode doavľa, zatrubinďa pro bakreskero rohos pro brehi Efrajim a odarik ľidžalas le Izraeliten tele. 28Phenďa lenge: “Aven pal ma, bo o RAJ tumenge diňa andro vasta tumare ňeprijaťeľen le Moabčanen.” On džanas pal leste a ile le Moabčanendar o thana, khatar pes predžalas prekal o Jordan, a ňikaske na domukle, hoj odarik te predžan. 29Akor murdarde vaj 10 000 zorale muršen. Ňiko lendar na denašľa. 30Oda džives o Izraeliti ňerinde upral o Moabčana a e phuv sas andro smirom ochtovardeš (80) berš.

O Šamgar

31Pal o Ehud ačhiľa sudcas o Šamgar, le Anatoskero čhavo, savo tiš zachraňinďa le Izrael. Murdarďa šov šel (600) Filišťinen la pacaha, savaha traden le gurumňen.

4

E Debora the o Barak

1Sar muľa the o Ehud, o Izraeliti pale kerenas bini anglo RAJ, 2vašoda len o RAJ diňa andro vasta le Kanaaňike kraľiske le Jabinoske, savo kraľinelas andro foros Chacor. O veľiťeľis leskere slugaďenge sas o Siserah, savo bešelas andro Charošet-Hagojim. 3O Izraeliti igen mangenas le RAJES, hoj lenge te pomožinel, bo le Jabin sas eňa šel (900) trastune verdana a biš (20) berš len igen trapinelas.

4Andre oda časos e prorokiňa Debora, e romňi le Lappidotoskeri, sas sudkiňa upral o Izrael. 5Oj bešelas tel e Deborakeri palma pro brehi Efrajim, maškar o fori Rama the Betel. O Izraeliti phirenas ke late, sar len sas vareso maškar peste. 6Oj bičhaďa pal o Barak, le Abinoamoskero čhavo, andral o foros Kedeš andre phuv le Naftalengeri. Phenďa leske: “O RAJ, o Del le Izraeloskero, tuke phenel: ‘Le tuha 10 000 muršen andral o kmeňi Naftali the Zebulun a dža pro verchos Tabor. 7Me tuke paľis anava ko paňi Kišon le Siserah, le Jabinoskere veľiťeľis, leskere verdanenca the le slugaďenca a dava tuke les andro vasta.’ ”

8O Barak lake odphenďa: “Te aveha manca, džava, ale te na aveha manca, na džava.”

9“Džava tuha,” odphenďa leske e Debora, “ale andre kada mariben e slava na ela tiri, bo o RAJ dela le Siserah andro vasta la džuvľake.” Paľis e Debora ušťiľa a džalas le Barakoha andro Kedeš, 10kaj o Barak vičinďa le kmeňen Zebulun the Naftali. Džanas pal leste 10 000 murša the e Debora.

11Ale o Kenitas o Cheber odgeľa okle Kenitendar, save sas o čhave le Chobaboskere, savo sas šogoris le Mojžišoske. Ačhaďa peskero stanos paš o dubos andro Caanannim paš o Kedeš.

12Sar le Siseroske phende, hoj o Barak, o čhavo le Abinoamoskero, geľa upre pro verchos Tabor, 13diňa te zvičinel savore peskere manušen le eňa šel (900) trastune verdanenca, hoj te džan andral o Charošet-Hagojim ko paňi Kišon.

14E Debora phenďa le Barakoske: “Ušťi, bo adadžives tuke o RAJ diňa andro vasta le Siserah. Korkoro o RAJ imar džalas anglal tu!” Avke o Barak džalas tele pal o verchos Tabor a pal leste 10 000 murša. 15Sar o Barak džalas pro mariben, o RAJ kerďa, hoj anglal leste ačhile sar bi e goďi o Siserah the leskere murša, save sas pro trastune verdana, the savore leskere slugaďa, avke len murdarde le šabľenca. Androda o Siserah chučiľa tele pal o verdan a chudľa te denašel.

16O Barak džalas pal leskere verdana the slugaďa dži ko Charošet-Hagojim. Savore Siseroskere slugaďen murdarde a ňiko lendar na ačhiľa džido. 17O Siserah denašelas ke la Jaelakero stanos, bo sas smirom maškar o kraľis Jabin andral o Chacor the maškar e Cheberiskeri famelija. E Jael sas romňi le Cheberiskeri, savo sas Kenitas. 18Oj geľa avri anglal o Siserah a phenďa leske: “Av, rajeja miro, av andre miro stanos. Ma dara tut!” Sar geľa andre, e Jael les zaučharďa la lepedaha. 19Mangelas latar: “De ča man te pijel paňi, bo som smedno.” Avke oj phundraďa o cipuno gono le thudeha, diňa les te pijel a pale les zaučharďa. 20Mek lake phenďa: “Ačh paš o stanoskero vudar a te vareko avela a phučela tutar, či hin ade vareko, phen, hoj na.”

21Paľis ov zorales zasuča. Akor e Jael iľa o čokanos the o koľikos (ciloro) pal o stanos a džalas ke leste cichones. Predemaďa o koľikos prekal leskeri slicha dži andre phuv a ov muľa. 22Sar o Barak džalas pal o Siserah, e Jael geľa anglal leste a phenďa leske: “Av sikavava tuke muršes, saves rodes!” Avke geľa ke late andro stanos a sas ode o Siserah, savo pašľolas mulo le koľikoha andro šero.

23Oda džives o Del diňa le Izraelitenge le Kanaaňike kraľis le Jabin tel lengeri zor. 24Ole časostar o Izrael džanas pro kraľis Jabin furt zoraleder, medik les na zňičinde.

5

La Deborakeri giľi

1Akor giľavelas kadi giľi e Debora le Barakoha, le Abinoamoskere čhaha:

2“Lašaren le RAJES,

bo o vodci chudle te ľidžal o Izrael

a o manuša ušťile

a radišagoha džanas!

3Šunen, kraľale!

Phundraven o kana, rajale!

Giľavava le RAJESKE,

giľavava žalmos le RAJESKE, le Izraeloskere Devleske.

4RAJEJA, sar tu avri avľal andral o Seir

a sar džahas la phuvatar Edom,

zarazisaľiľa e phuv,

andral o ňebos delas brišind

a andral e chmara čhorďolas o paňi.

5O verchi razisaľonas anglal o RAJ,

anglal o Del andral o Sinaj,

anglal o RAJ, o Del le Izraeloskero.

6Andro dživesa le Šamgariskere, le Anatoskere čhaskere,

a andro dživesa la Jaelakere sas omukle o droma,

o manuša phirenas palune dromenca.

7O gava ačhile omukle,

o manuša len omukle,

medik me e Debora na ušťiľom upre,

medik me, e daj le Izraeloske, na ušťiľom upre.

8Sar o manuša peske ile avri avre devlen,

o mariben pes chudľa paš o foroskere brani,

no na dičholas o šťitos aňi e kopija maškar 40 000 Izraeliti.

9Miro jilo hino jekhetane le Izraelike vodcenca,

le manušenca, save kamle te džal radišagoha andro mariben.

Lašaren le RAJES!

10Tumen, save bešen pro parne somara pro pokrovci,

a the tumen, save phiren pal o droma: Gondoľinen!

11Šunen o hangos olengere, save giľaven paš o chaňiga.

Ode lašaren le RAJESKERO spravodľišagos,

o ňerinďipen (viťaztvo) le Izraelike manušengero!

Akor o manuša le RAJESKERE gele tele ko brani.

12Ušťi, preker tut, Deboro, preker tut, ušťi!

Giľav giľi! Ušťi, Barak!

Ľidža het peskere zaphandlen, čhavo le Abinoamoskero!

13Paľis avle tele ola, save mek ačhile le vodcendar,

le RAJESKERE manuša avle tele manca sar ola, save hine zorale.

14O manuša džanas tele andral o Efrajim,

kaj bešenas angloda o Amaleka,

aver džanas andral o Benjamin.

Le Machirostar avle o vodci

a le Zebulunostar ola, save hine veľiťeľa.

15Le Jissacharoskere princi la Deboraha the o Jissachar le Barakoha džanas pal leste tele andre dolina.

Le Rubenoskero kmeňos but pal oda vakerenas, či te džal, vaj na.

16Soske ačhiľal te bešel maškar o ohradi,

hoj te šunen, sar o pasťjera vičinenas peskere staden?

Le Rubenoskero kmeňos but vakerenas,

ale našťi pes dothovenas.

17O Gilead ačhiľa te bešel pal o Jordan

a soske o Dan ačhiľa paš o loďi?

O Ašer ačhiľa te bešel paš o moros,

bešenas pro thana paš o brehos.

18Le manušenge andral o kmeňos Zebulun sas jekh či merena,

avke the le Naftalenge, save džanas pro maľi pro mariben.

19Avle o kraľa a marenas pes;

o kraľa andral o Kanaan džanas pro mariben andro Taanach paš o paňa Megiddo,

ale o rup peske odarik na ile.

20O čercheňa andral o ňebos pes marenas,

pal peskere droma džanas pro mariben pro Siserah.

21O paňi Kišon len odľigenďa,

oda čirlatuno paňi o Kišon.

Av zoraľi dušo miri a dža bi e dar!

22Akor demenas pal e phuv le grajengere kopiti,

akor denašenas a denašenas ola zorale graja.

23‘Prekošen o foros Meroz!’ phenel o aňjelos le RAJESKERO.

‘Prekošen, prekošen leskere manušen,

bo na avle te pomožinel le RAJESKE,

te pomožinel le RAJESKE te džal pre ola zorale murša!’

24Av bachtaľi maškar o džuvľa, Jaelo.

Tu, romňije le Cheberiskeri, le Kenitoskeri!

Av požehňimen upral o džuvľa andro stani!

25O Siserah mangelas peske paňi,

podiňa leske thud;

andre kuči leske anďa šutlo thud.

26Nacirdľa o vast, iľa o koľikos,

le čače vasteha o pharo čokanos,

demaďa le Siserah, pharaďa leske o šero,

predemaďa leske e slicha.

27Peľa tele paš lakere pindre,

previsaľiľa a nacirdľa pes.

Paš lakere pindre visaľiľa a peľa.

Ode, kaj peľa, muľa.

28Prekal e oblaka dikhel e daj le Siseroskeri

a vičinel prekal o mreži:

‘Soske avel avke nasig leskero verdan?

Soske na šunav le grajen, save cirden o verdan?’

29Odphende lake lakere nekgoďaveder džuvľa,

lengere lava peske korkori leperel:

30‘Mušinen peske te rozulavel oda, so peske dochudle.

Jekh abo duj zaphandle džuvľen prekal jekh murš,

šukar plašťi prekal o Siserah,

igen šukar gada,

jekh abo duj side khosne pre miri meň!’

31Kavke mi meren savore tire ňeprijaťeľa, ó, RAJEJA!

Ale ola, save les kamen,

ena sar kham, so avel avri andre peskeri zor.”

Paľis andre odi phuv sas saranda (40) berš smirom.

6

O Izraeliti hine tel o vasta le Midijanengere

1O Izraeliti pale kerenas bini anglo RAJ. Vašoda len diňa efta berš andro vasta le Midijanenge. 2O Midijana sas zoraleder sar o Izraeliti, vašoda peske kerde thana, kaj pes te garuven andro verchi, thana andro jaskiňi the garude thana maškar o brehi. 3Soča o Izraeliti preačhile te sadzinel, džanas pre lende o Midijana, o Amaleka the aver kmeňi pal o vichodos. 4Kerde peske taboris paš lende a zňičinde savoro maľakero uľipen andre odi phuv dži paš e Gaza. Na mukle andro Izrael ňisavo chaben, aňi bakren, aňi gurumňen, aňi somaren. 5Avle peskere stadenca the le stanenca ajci but sar o maľengere grajora. Na delas pes len te zgenel, aňi lengere ťavi. Gele andre odi phuv, hoj la te zňičinen. 6Sar o Izraeliti ačhile čore bi o chaben prekal o Midijana, chudle te vičinel pro RAJ.

7Sar vičinenas pro Raj, hoj lenge te pomožinel, 8o RAJ bičhaďa ke lende le prorokos a phenďa lenge: “Kavke phenel o RAJ, o Del le Izraeloskero: ‘Me tumen iľom avri andral o Egipt the andral o otroctvo. 9Cirdňom tumen avri andral o vasta le Egipťanengere the savorendar, save pre tumende džanas. Me len tradňom avri anglal tumende a diňom tumenge lengeri phuv.’ 10Phenďom tumenge: ‘Me som o RAJ, tumaro Del. Na služinena le Amorejengere devlenge andre phuv, kaj akana bešen.’ Ale tumen man na šunďan.”

O Gideon

11O aňjelos le RAJESKERO avľa andro foros Ofra a bešľa peske tel o dubos le Joašoskero, savo sas andral e Abiezeriskeri fajta. Leskero čhavo o Gideon ipen akor marelas la pacaha o žužoďiv andre moľakero lisos, hoj o žužoďiv te garuvel anglo Midijana. 12Androda o aňjelos le RAJESKERO pes leske sikaďa a phenďa leske: “O RAJ tuha, zoralo murš!”

13Androda leske phenďa o Gideon: “Šaj tutar vareso phučav, rajeja? Te hino o RAJ amenca, soske pes amenge kada savoro ačhiľa? Kaj hine savore leskere bare zazraki, pal save amenge amare dada vakerenas: ‘O RAJ amen iľa avri andral o Egipt.’ Ale akana amen o RAJ omukľa a diňa amen andro vasta le Midijanenge.”

14O RAJ dikhľa pre leste a phenďa: “Dža andre tiri zor a zachraňin le Izraeliten andral o vasta le Midijanengere. Me korkoro tut bičhavav.”

15Ale ov phučľa: “Rajeja, sar majinav te zachraňinel o Izrael? Se miri fajta hiňi nekčoreder andral o kmeňos Menašše a andro kher miro dadeskero man len vaš ňisoste.”

16“Me avava tuha,” odphenďa o RAJ. “Zňičineha le Midijanen, avke sar te ulehas ča jekh murš.”

17O Gideon phenďa: “Te som tuke pre dzeka, akor sikav mange vareso, hoj te džanav, hoj sal čačes o RAJ, savo vakeres manca. 18Mangav tut, ma dža adarik, medik na anava anglal tu miro daros.”

Ov odphenďa: “Mištes, užarava, medik na aveha pale.”

19O Gideon geľa khere, pririchtinďa la terňa koza a le deše kile arestar kerďa mare bi o drožďi. O mas thoďa andro košaris a e zumin čhorďa andre piri. Ľigenďa leske oda tel o dubos a thoďa anglal leste. 20Le Devleskero aňjelos leske phenďa: “Le o mas the o mare bi o drožďi, thov len pre skala a e zumin čhor upral.” Ov avke kerďa. 21Le RAJESKERO aňjelos hazdňa e paca, so leste sas andro vast, a chudľa pes leskere agoreha le masestar the ole marendar. Avľa avri jag andral e skala a chaľa oda mas the ole mare. Androda le RAJESKERO aňjelos našľiľa anglal leskere jakha.

22Sar o Gideon prindžarďa, hoj oda sas le RAJESKERO aňjelos, zvičinďa: “Ach, Raja, RAJEJA, dikhľom tire aňjelos muj-mujeha!”

23O RAJ leske phenďa: “Ma dara tut! Av andro smirom, na mereha.”

24Avke o Gideon ode ačhaďa oltaris prekal o RAJ a diňa leske nav: O RAJ hin o smirom. Oda oltaris hin dži adadžives andro foros Ofra andre Abiezerengeri phuv.

25Mek odi rat leske phenďa o RAJ: “Le andral tire dadeskero stados terne bikos the mek jekhe efta beršengere bikos. Čhiv tele le Baaloskero oltaris tire dadeskero a rozčhinger the o slupos la Aštartakero, so hino paš leste! 26Ačhav oltaris pre pačiv le RAJESKE, tire Devleske, upre pro brehos. Paľis le ole dujte bikos a obetin les pro kašta ole rozčhingerde slupostar sar labarďi obeta.” 27O Gideon iľa deše muršen peskere sluhendar a kerďa avke, sar leske phenďa o RAJ. Ale vašoda, hoj daralas le dadeskera famelijatar the le manušendar andral oda foros, na kerďa oda dživese, ale rači.

28Sar o murša andral o foros sig tosara ušťile, dikhle, hoj le Baaloskero oltaris hino čhido tele a o kaštuno slupos la Aštartakero pre leste hino rozčhingerdo. A pro nevo ačhado oltaris sas obetimen dujto bikos sar labarďi obeta. 29Maškar peste phučenas: “Ko oda kerďa?” Rodenas a phučenas, medik pes na dodžanle, hoj oda kerďa o Gideon, le Joašoskero čhavo.

30O murša phende le Joašoske: “An avri tire čhas! Mušinel te merel, bo čhiďa tele le Baaloskero oltaris a rozčhingerďa o slupos la Aštartakero, so hin paš leste!”

31O Joaš phenďa savorenge, save džanas pre leste: “Tumen pes kamen te zaačhel vaš o Baal? Gondoľinen peske, hoj les zachraňinena? Ko pes kamel te zaačhel vaš leste, oda manuš dži tosara mi merel! Te o Baal hino čačes del, mi zaačhel korkoro vaš peste, te leske čhide tele o oltaris.” 32Oda džives le Gideonoske dine nav Jerubbaal, so hin: “Mi zaačhel o Baal korkoro vaš peste, bo o Gideon leske čhiďa tele o oltaris.”

O Gideon ňerinel

33Savore Midijana, o Amaleka the o vichodne kmeňi pes sthode jekhetane, pregele prekal o Jordan a kerde peske taboris andre dolina Jezreel. 34O Duchos le RAJESKERO avľa pro Gideon a ov zatrubinďa, hoj te vičinel ke peste la Abiezeriskera fajta. 35Paľis bičhaďa le muršen, hoj te džan pal calo kmeňos Menašše, avke the kada kmeňos sas vičimen. Diňa te vičinel the le kmeňen Ašer, Zebulun the Naftali – the on pes leha zgele.

36Akor o Gideon phenďa le Devleske: “Tu phenes, hoj kames prekal mande te zachraňinel le Izrael. 37Dikh, rozthovava pre oda than, kaj pes žužarel o ďiv, puža (kožuchos) pal o bakro. Te ela e rosa pre leste a e phuv ela pašal leste šuki, prindžarava, hoj prekal mande zachraňineha o Izrael, avke sar phenďal.” 38Kavke pes the ačhiľa. Sar pro dujto džives sig tosara ušťiľa, ispidňa avri andral e puža pherdo kuči rosakero paňi.

39O Gideon pale mangelas le Devles: “Na av pre ma choľamen, te mek jekhvar ke tu prevakerava. Domuk mange oda mek jekhvar te probaľinel (skušinel) la pužaha. Mi ačhel ča e puža šuki a všadzik pašal late mi el e rosa.” 40O Del avke kerďa the odi rat. Ča e puža sas šuki a pal e phuv sas všadzik rosa.

7

O Gideon ňerinel upral o Midijana

1Sig tosara o Jerubbaal, oda hin o Gideon, the o manuša, save sas leha, gele te kerel taboris paš o paňi Charod. Le Midijanengero taboris sas lendar pro severos andre dolina paš o verchos Moreh. 2O RAJ phenďa le Gideonoske: “Hin paš tu igen but murša, hoj tuke te dav te ňerinel (zviťazinel) upral o Midijana. Bo o Izraeliti pes hazdena upre a šaj phenen: ‘Ňerinďam peskera zoraha.’ 3Phen le manušenge, hoj te šunen: ‘Ko pes daral a izdral, šaj oddžal pal o verchos Gilead a šaj džal pale khere.’ ” Akor 22 000 manuša pes visarde pale khere a 10 000 lendar ačhile.

4Ale o RAJ le Gideonoske phenďa: “Mek furt hin lendar but. Ľidža len ko paňi, ode len tuke probaľinava (skušinava). Pal kaste tuke phenava: ‘Kada mi džal tuha,’ oda tuha mi džal. No pal kaste tuke phenava: ‘Kada te na džal tuha,’ oda tuha te na džal.”

5Avke o Gideon ľigenďa le manušen tele ko paňi. O RAJ leske phenďa: “Ačhav dojekhes, ko chľipinela o paňi sar rikono, pre jekh sera. A olen, save džana pro khoča a avke pijena o paňi, ačhav pre aver sera.” 6Ola, ko chľipinenas o paňi andral e burňik, sas trin šel (300) murša. Okla aver peske gele pro khoča a pijenas.

7O RAJ phenďa le Gideonoske: “Zachraňinava tumen prekal o trin šel (300) murša, save chľipinenas o paňi, a dava tumenge le Midijanen andro vasta. Okla mi džan pale khere.” 8Avke o Gideon paš peste mukľa ča trin šel (300) muršen, save preile o chaben the o trubi, a bičhaďa savore avre Izraeliten pale khere.

O taboris le Midijanengero sas teleder lendar andre dolina.

9Andre odi rat le Gideonoske o RAJ phenďa: “Ušťi, dža tele andro taboris, bo diňom tuke len andro vasta. 10Ale te pes daras te džal ode korkoro, akor dža tire služobňikoha le Puroha 11a šun len, so vakerena. Akor tut imar na daraha te džal pre lende pro mariben.” Avke o Gideon geľa tele peskere služobňikoha le Puroha dži ko anglune slugaďa, pro agor le taboriskero. 12O Midijana, o Amaleka the o vichodne kmeňi bešenas andre dolina sar o maľengere grajora a lengere ťavi pes aňi na denas te zgenel upre, bo sas sar moroskeri poši paš o brehos.

13O Gideon avľa ipen akor, sar jekh murš vakerelas avreske, hoj leske džalas suno. Phenďa: “Šun, savo man sas suno! Jekh peko jačmeno maro pes kuľinelas (kotuľinelas) andro Midijaňiko taboris dži ko stanos a demaďa andre leste avke, hoj pes previsarďa a peľa pre phuv.”

14Oda dujto leske phenďa: “Oda nane ňič aver sar e šabľa le Gideonoskeri andral o Izrael, savo hin le Joašoskero čhavo. O Del leske diňa, hoj te ňerinel upral calo Midijaňiko taboris!”

15Sar o Gideon šunďa pal oda suno the pal oda, so sikavel, banďiľa pro khoča a lašarelas le RAJES. Paľis geľa pale andro Izraeliko taboris a zvičinďa: “Ušťen! O RAJ tumenge diňa te ňerinel upral o Midijana!” 16Avke rozulaďa le trin šel (300) muršen pro trin partiji, savorenge diňa andro vasta o trubi the o fakľi andro džbani 17a phenďa lenge: “Dikhen pre ma a keren oda, so me! Sar džava pro agor le taboriskero, the tumen keren oda, so kerava me. 18Soča zatrubinava olenca, save hine manca, zatrubinen akor the tumen všadzik pašal calo taboris a vičinen: ‘Vaš o RAJ the vaš o Gideon!’ ”

19O Gideon le šel (100) muršenca avle pro agor le taboriskero pre jepaš rat, akor, sar pes o stražňika čerinenas. Zatrubinde a phagerde o džbani, so ľikerenas andro vasta. 20Akor savore trin šel (300) murša zatrubinde pro trubi a phagerde o džbani. Andro baľogňi (ľavo) vast ile o fakľi a andro čačo (pravo) vast o trubi. Trubinenas a vičinenas: “E šabľa vaš o RAJ the vaš o Gideon!” 21Dojekh lendar ačhiľa pre peskero than pašal o taboris. Avke andro taboris chudle savore te denašel vriskišagoha. 22Medik o trin šel (300) murša trubinenas, o RAJ diňa, hoj pes andro taboris jekh aver te maren le šabľenca. O manuša denašenas andral o taboris ke Bet-Šitta, ke Cerera the dži pro agor la Abel-Mecholatar paš o Tabbat.

23Paľis vičinde le Izraeliten andral o kmeňi Naftali, Ašer the calo kmeňos le Menaššeskero, hoj te džan pal o Midijana. 24O Gideon bičhaďa le muršen ko brehi Efrajim, hoj te phenen: “Aven tele pro Midijana a zalen o paňi Jordan dži paš e Bet-Bara, hoj odarik te na predžan.”

Avke savore murša andral o Efrajim sas vičimen a zaile o paňa Jordan dži ke Bet-Bara. 25Zaile soduje Midijaňike kraľen le Oreb7,25 Oda hin: E vrana. the le Zeeb7,25 Oda hin: O ruv (vlkos).. Le Oreb murdarde pre Vranakeri skala a le Zeeb pro Ruvakero (Vlkoskero) lisos. Džanas dureder pal o Midijana a o šero le Oreboskero the le Zeeboskero ande le Gideonoske pal o Jordan.

8

O Gideon a o Efrajim

1O murša andral o kmeňos Efrajim dovakerde le Gideonoske: “So tu amenge kerďal, hoj amen na vičinďal, sar geľal pes te marel le Midijanenca?” Igen pes leha vesekedinde.

2Ov odphenďa: “Kerďom me vareso bareder sar tumen? Či nane feder ovocje, so mukel o Efrajim pre maľa, sar calo hroznoskero uľipen le Abiezeriskero? 3O Del diňa tel tumari zor le Midijaňike veľiťeľen le Oreb the le Zeeb. Me našťi kerďom vareso ajso baro sar tumen.” Sar lenge kada phenďa, preačhiľa lengeri choľi.

O Gideon ňerinel upral o Calmun the Zebach

4Sar o Gideon avľa ko Jordan peskere trin šel (300) muršenca, pregeľan o paňi. Sar džanas imar but pal o Midijana, bokhaľile avri a na birinenas. 5Avke o Gideon mangľa le manušen andral o foros Sukkot: “Mangav tumen, den prekal mire murša maro, bo imar na birinen a me džav pal o Midijaňike kraľa, pal o Zebach the Calmun.”

6O vodci andral o Sukkot leske odphende: “Či hine o kraľa o Zebach the o Calmun imar andre tire vasta? Soske majinďamas te del maro tire muršen?”

7O Gideon lenge phenďa: “Sar mange o RAJ pomožinela te ňerinel (zviťazinel) upral lende, akor avava ade pale a marava tumen le pušťakere kandrenca the le bodľakenca.” 8Avke odarik geľa het upre andro Penuel a pomangľa the ode le vodcen, hoj les te den varesavo chaben. Ale the on leske odphende avke sar o murša andral o Sukkot. 9Avke phenďa le muršenge andral o Penuel: “Sar ňerinava a avava pale, čhivava tele kadi veža.”

10O kraľa o Zebach the o Calmun sas andro Karkor ajse 15 000 slugaďenca, save ačhile le vichodne kmeňendar, bo 120 000 lendar sas murdarde. 11O Gideon džalas pro drom, pre savo phirenas o kočovňika pro vichodos le forendar Nobach the Jogbeha. Geľa pro taboris pro mariben ipen akor, sar oda na užarenas. 12O Zebach the o Calmun denašle, ale o Gideon džalas pal lende. Chudľa sodujen a savore lengere muršen roztradňa.

13Pal o mariben pes o Gideon, le Joašoskero čhavo, visarďa pale prekal o verchengero drom Cheres. 14Chudľa jekhe terne muršes andral o Sukkot a šunenas les avri. Oda murš pisinďa prekal leste savore eftavardeš the efta (77) nava le phuredere manušengere the le vodcengere andral o Sukkot. 15Sar paľis avľa o Gideon ko manuša andral o Sukkot, phenďa lenge: “Dikhen, kade hin o Zebach the o Calmun, prekal save man asanďiľan avri a phenďan: ‘So, imar ňerinďal upral o Zebach the Calmun, hoj te das tire muršen maro?’ ” 16Avke iľa le vodcen andral o Sukkot a le pušťakere kandrenca the bodľakenca len chudľa te marel. 17Paľis e veža andro foros Penuel čhiďa tele a le muršen odarik murdarďa.

18Paľis phučľa le Zebachostar the le Calmunostar: “Save muršen murdarďan pro verchos Tabor?”

“Muršen, save marenas pre tu. Dojekh lendar dičholas sar o čhavo le kraľiskero,” odphende.

19O Gideon odphenďa: “On sas mire phrala, o čhave mira dakere. Avke sar dživel o RAJ, na murdarďomas tumen, te len mukľanas te dživel.” 20Paľis phenďa peskere nekphuredere čhaske le Jeteroske: “Ušťi a murdar len!” Ale o Jeter na iľa avri e šabľa, bo sas mek terno a daralas pes.

21O Zebach the o Calmun phende le Gideonoske: “Av, murdar amen tu! Bo savo hin o murš, ajsi hin the leskeri zor.” Avke o Gideon ušťiľa a murdarďa len. Lengere ťavendar iľa tele pal o meňa o šukar lanci le čhonorenca.

O Izraeliti kamen le Gideon vaš peskero kraľis

22O murša andral o Izrael phende le Gideonoske: “Av tu amaro kraľis – tu, tiro čhavo the o čhavo tire čhaskero – bo zachraňinďal amen andral o vasta le Midijanengere.”

23“Na avava tumaro kraľis aňi me aňi miro čhavo, ale o RAJ ela tumaro kraľis,” odphenďa o Gideon. 24Paľis mek phenďa: “Kamav tumendar mek vareso. Dojekh tumendar mange mi del o čeňa, so iľan le ňeprijaťeľendar.” O Midijana hordinenas o somnakune čeňa andro kana, bo sas Izmaeliti.

25O Izraeliti odphende: “Radišagoha tuke daha ola čeňa.” Avke thode pre phuv o plašťos a dojekh pre leste čhide o somnakune čeňa. 26Ole savore somnakune čeňa važinenas ajse biš (20) kili. Dochudľa mek o šukar lanci le čhonorenca, čeňa the purpurova plašťi, so hordinenas o Midijaňike kraľa the o šukar lanci, so sas pre lengere ťavi. 27O Gideon le somnakastar kerďa socha a thoďa la andre peskero foros Ofra. Savore Izraeliti omukle le Devles a gele ode te lašarel ola socha. Prekal o Gideon the prekal leskeri famelija sas oda sar pasca.

28O Izraeliti ňerinde upral o Midijana, avke hoj imar šoha (ňikda) pre lende na džanas pro mariben. Andre odi phuv sas saranda (40) berš smirom, medik o Gideon dživelas.

Le Gideonoskere čhave

29Avke o Joašoskero čhavo o Gideon pes visarďa pale khere. 30Le Gideon sas eftavardeš (70) čhave, bo sas les but romňija. 31Leskera romňake-služobňičkake, savi dživelas andro Šichem, uľiľa čhavo a diňa leske nav Abimelech. 32O Gideon muľa andre šukar phure berša. Parunde les andro hrobos leskere dadeskero le Joašoskero, andre le Abiezerengero foros Ofra.

33Soča o Gideon muľa, o Izraeliti chudle pale te el napačivale le Devleske a lašarenas le Baaleskere devlen. Le Baal-Berit peske ile sar devles. 34O Izraeliti peske imar na leperenas pro RAJ, pre peskero Del, savo len iľa avri andral o vasta savore lengere ňeprijaťeľendar. 35A aňi le Gideonoskera famelijake na presikade e pačiv vaš savoro, so prekal lende kerďa.

9

O Abimelech

1Le Gideonoskero čhavo o Abimelech geľa andro Šichem ke la dakere phrala the ke lakeri famelija. Phenďa lenge: 2“Phučen le manušendar andral o Šichem: ‘So hin feder prekal tumende? Oda, hoj eftavardeš (70) čhave le Gideonoskere te en upral tumende, abo ča jekh murš?’ Ma bisteren, hoj som tumare ratestar the ťelostar!” 3O phrala leskera dakere vakerenas savore manušenca andral o Šichem pal leste. Ola manuša kamenas, hoj o Abimelech len te ľidžal, bo peske phende: “Hino amaro phral!” 4Paľis dine le Abimelech eftavardeš (70) rupune andral o chramos lengere devleskero Baal-Berit. Ov peske ola eftavardeš (70) rupune iľa a počinďa zbujňikenge, save džanas pal leste. 5Avke geľa andro kher peskere dadeskero andre Ofra a pre jekh bar murdarďa peskere eftavardeš (70) phralen, le Gideonoskere čhaven. Ale o Jotam, le Gideonoskero nekterneder čhavo, na sas murdardo, bo pes garuďa. 6Paľis pes zgele savore manuša andral o Šichem the Bet-Millo a gele andro Šichem pašes paš o sentno dubos, kaj sas o sentno slupos, a ode ačhade le Abimelech vaš o kraľis.

7Sar pal ada šunďa o Jotam, geľa te ačhel upre pro verchos Gerizim a zorales zvičinďa:

“Šunen man, manušale andral o Šichem,

hoj tumen o Del te šunel avri!

8Jekhvar zgele pes o stromi,

hoj peske maškar peste te len avri le kraľis.

Phende la olivake: ‘Av amaro kraľis!’

9Ale e oliva phenďa:

‘Majinav te zaačhavel miro olejos,

saveha požehňinav le devlen the le manušen,

hoj man te hazdav upral o stromi?’

10Paľis o stromi phende le figovňikoske:

‘Av tu amaro kraľis!’

11Ale o figovňikos lenge phenďa:

‘Majinav man te zdel mire ovocjendar,

save hine lačhe the gule,

hoj man te hazdav upral o stromi?’

12Paľis o stromi phende le viňičiske:

‘Av a kraľin amenge tu!’

13Ale o viňičis lenge phenďa:

‘Majinav te preačhel te del miri mol,

so kerel radišagos le devlenge the le manušenge,

hoj man te hazdav upral o stromi?’

14Paľis savore stromi phende le kandrune stromoske:

‘Av tu amaro kraľis!’

15O kandruno stromos lenge phenďa:

‘Te man čačes kamen te pomakhel

vaš tumaro kraľis,

aven, garuven tumen tel miro ciňos.

Te na, mi avel avri andral o kandruno stromos e jag

a mi zlabarel o Libanoňike sosni!’ ”

16O Jotam mek phenďa: “Kerďan čačipnaha the pačivalones, hoj peske iľan avri le Abimelech vaš o kraľis? Ľikerenas tumen mištes ko Gideon the ke leskeri famelija? Kerďan leha avke, sar peske zasogaľinďa (zaslužinďa)? 17Bo miro dad pes marelas vaš tumende, choc leske džalas vaš o dživipen a zachraňinďa tumen le Midijanendar. 18Ale adadžives pes tumen ačhaďan pro mariben pre miri dadeskeri famelija. Murdarďan leskere čhaven, eftavardeš (70) muršen pre jekh bar. A le Abimelech, la služkakere čhas, ačhaďan vaš o kraľis upral o Šichem, bo hino tumenge famelija. 19Te adadžives kerďan pačivalones a žuže jileha le Gideonoha the leskera famelijaha, akor radisaľon le Abimelechoha a ov mi radisaľol tumenca. 20Ale te na, akor mi avel avri e jag andral o Abimelech a mi zlabarel le manušen andral o Šichem the andral o Bet-Millo. A le manušendar andral o Šichem the Bet-Millo mi avel avri e jag a mi zlabarel le Abimelech!” 21Paľis o Jotam daratar denašľa peskere phralestar le Abimelechostar a ačhiľa te bešel andro foros Beer.

22O Abimelech kraľinelas upral o Izrael trin berš. 23Paľis o Del bičhaďa nalačhe duchos maškar o Abimelech the maškar o manuša andral o Šichem, hoj te zradzinen le Abimelech. 24O Del oda kerďa, hoj te visarel pale le Abimelechoske vaš oda, hoj murdarďa le Gideonoskere eftavardeš (70) čhaven, a the le manušenge andral o Šichem, bo leske pomožinenas andre oda. 25O manuša andral o Šichem ačhade pre leste pro verchi muršen, save občorarnas dojekhes, ko predžalas pašal lende pal o drom. O Abimelech pes pal ada dodžanľa.

26Paľis avľa o Gaal, o čhavo le Ebedoskero, peskere phralenca te bešel andro Šichem a o manuša odarik leske chudenas te pačal. 27Jekhvar, sar gele pre viňica te skidel upre o hroznos a ispidenas avri e šťava, kerde hoscina a gele andro chramos peskere devleskero. Chanas, pijenas a prekošenas le Abimelech. 28Paľis o Gaal, o čhavo le Ebedoskero, phučľa: “Ko hin o Abimelech a so hin o foros Šichem, hoj leske te služinas? Hino ča o čhavo le Gideonoskero a le Zebul ačhaďa, hoj te ľidžal o foros vaš leste. Služinen le Šichemoskere muršenge, save hine o čhave le Chamoroskere! Soske majinas le Abimelechoske te služinel? 29Te uľomas me kraľis upral kala manuša, imar čirla čhiďomas tele le Abimelech. Phenďomas leske: ‘An tuha buter muršen a av pro mariben!’ ”

30Sar ada šunďa o Zebul, savo ľidžalas o foros, chalas bari choľi. 31Avke bičhaďa počoral muršen andre Aruma ko Abimelech, hoj leske te phenen: “Dikh, le Ebedoskero čhavo, o Gaal a leskere phrala avle andro Šichem a keren upre le manušen pre tute. 32Akana dža rači peskere muršenca a garuv tut andro maľi! 33Paľis tosara, sar vidňisaľola, dža pro mariben pre oda foros! Sar avela o Gaal peskere muršenca pre tute, ker leha, so ča tu kames.”

34O Abimelech ušťiľa mek odi rat savore peskere muršenca a gele pes te garuvel pašes paš o foros Šichem pro štar partiji. 35Sar o Gaal geľa te ačhel anglal e foroskeri brana, o Abimelech avelas avri peskere muršenca, save sas garude. 36O Gaal ole muršen dikhľa a phenďa le Zebuloske: “Dikh, varesave murša aven tele pal o verchi.”

“Oda hin o ciňi pro verchos. Ča dičhon sar o murša,” odphenďa leske o Zebul.

37Ale o Gaal pale phenďa: “Na, čačes aven tele varesave murša pal o verchos a aver čata avel khatar o dubos le vrašcengero.”

38Paľis o Zebul leske phenďa: “Kaj hine tire bare lava? Či na phenďal: ‘Ko hin o Abimelech, hoj leske te služinas?’ Kala murša hine ola, saven avri asanďiľal. Akana dža a mar tut lenca!” 39Avke o Gaal ľidžalas le manušen andral o Šichem pro mariben pro Abimelech. 40Ale o Abimelech džalas pal leste a ov denašľa. But le Gaaloskere muršendar sas murdarde dži paš e foroskeri brana. 41O Abimelech ačhiľa andre Aruma a o Zebul čhiďa avri le Gaal the leskere phralen andral o Šichem.

42Pro dujto džives o Abimelech pes došunďa, hoj o murša andral o Šichem gele pro maľi. 43Avke iľa peskere muršen, rozulaďa len pro trin čati a bičhaďa len, hoj pes te garuvel andro maľi pašes paš o Šichem. Sar dikhle, hoj o murša aven avri andral o foros, chučile pre lende a murdarkerde len. 44O Abimelech geľa jekha partijaha anglal ke foroskeri brana a zaile la. Duj čati gele pre ola, save sas pro maľi, a murdarkerde len. 45Marenas pes calo džives a zaile o foros. Murdarde savoren odarik, calo oda foros zňičinde a rozčhide les le loneha.

46Sar o manuša, save sas andre veža paš o Šichem, pes došunde, so pes ačhiľa, denašenas andro chramos le El-Beritoskero, hoj pes te garuvel andro garudo than. 47Le Abimelechoske phende, hoj ode pes zgele savore manuša andral e veža paš o Šichem. 48Avke geľa peskere manušenca pro verchos Calmon. Androda iľa o tover, čhingerďa o konara pal o stromos, hazdňa len a thoďa peske len pro phiko. Olenge, ko sas leha, phenďa: “Oda, so man dikhľan te kerel, sigo keren the tumen.” 49Avke kerde oda the leskere manuša a džanas pal o Abimelech. Ola konara thode upral o garudo than a zlabarde len upral lende. Mule savore manuša andral e veža paš o Šichem, ajse 1 000 murša the džuvľija.

O Abimelech merel

50Paľis o Abimelech geľa ko foros Tebec, ačhaďa peskere muršen pal dojekh sera a zaiľa les. 51Maškar oda foros sas zoraľi veža. Savore murša, džuvľija the savore manuša andral oda foros denašle andre. Phandle pal peste o vudar a gele upre pre strecha. 52O Abimelech avľa dži ke odi veža pro mariben. Geľa ko vudar vašoda, hoj la te podlabarel. 53Ale androda varesavi džuvľi leske čhiďa pro šero malmoskero bar a pharaďa leske o šero. 54Ov androda sigo vičinďa le terne muršes, savo leske hordinelas o zbraňi, a phenďa leske: “Le avri tiri šabľa a murdar man, hoj te na phenen pal ma: ‘Murdarďa les e džuvľi.’ ” Avke oda murš les predemaďa a ov muľa. 55Sar o Izraeliti dikhle, hoj o Abimelech muľa, savore pes visarde pale khere.

56Avke o Del visarďa pale le Abimelechoske oda, so kerďa peskere dadeske, sar murdarďa peskere eftavardeš (70) phralen. 57O Del visarďa pale the le muršenge andral o Šichem vaš oda, so kerde. Kavke avľa pre lende o prekošiben, so phenďa o Gideonoskero čhavo o Jotam.

10

O Tolas the o Jair

1Pal o Abimelech avľa o Tolas, hoj te zachraňinel le Izraeliten. Sas andral o kmeňos Jissachar a bešelas andro foros Šamir pro brehi Efrajim. Leskero dad sas o Puah a leskero o Dodo. 2Ľidžalas o Izrael bišutrin (23) berš. Paľis muľa a parunde les andro Šamir.

3Pal leste avľa o Jair andral o Gilead a ľidžalas o Izrael bišuduj (22) berš. 4Sas les tranda (30) čhave a dojekh lendar džalas pro peskero somaris. Sas len tranda fori, so pes dži adadžives vičinen Jairoskere gava a hine andre phuv Gilead. 5Sar o Jair muľa, parunde les andro foros Kamon.

O Jeftah

6O Izraeliti pale kerenas bini anglo RAJ. Služinenas le modlenge Baal the Aštarta a the le Aramejike, Ammonike, Sidonike, Moabike the Filišťinike devlenge. 7Akor o RAJ choľisaľiľa pro Izraeliti a diňa len le Filišťinenge the le Ammončanenge andro vasta. 8On andre oda časos ispidenas pro Izraeliti a na denas lenge smirom. Dešuochto (18) berš trapinenas savore Izraeliten pal o Jordan, andre le Amorejengeri phuv Gilead. 9O Ammončana pregele the o Jordan a gele pro mariben pro kmeňi Juda, Benjamin the Efrajim. Pro Izraeliti avľa baro pharipen.

10Akor chudle pale te vičinel ko RAJ: “Kerďam binos anglal tu, bo omukľam tut, peskere Devles, a služinahas le Baalengere modlenge Baal!”

11O RAJ odphenďa le Izraelitenge: “Či me tumen na zachraňinďom le Egipťanendar, le Amorejendar, le Ammončanendar, le Filišťinendar, 12le Sidončanendar, le Amalekendar the le Midijanendar, save tumen trapinenas? Sar pre ma vičinenas, cirdňom tumen avri andral lengere vasta. 13Ale tumen man pale omukľan a služinenas avre devlenge, vašoda tumen imar na zachraňinava. 14Džan a vičinen pro devla, saven peske iľan avri! Mi zachraňinen tumen on, sar avena andro pharipen!”

15Ale o Izraeliti phende le RAJESKE: “Kerďam binos, ker amenca, sar tu kames, ale mangas tut, ča zachraňin amen adadžives!” 16Avke čhide pestar het le cudze devlen a služinenas le RAJESKE. O RAJ imar na birinelas te dikhel pro pharipen le Izraelitengero.

17Sar o Ammončana pes zgele a kerde peske taboris andro Gilead, hoj te džan pro mariben, avke the o Izraeliti pes zgele a kerde peske taboris paš e Micpa. 18O manuša the o vodci andral o Gilead phende jekh avreske: “Oda, ko ešeb (peršo) džala pro mariben pro Ammončana, ela vodcas savore manušenge andral o Gilead.”

11

O Jeftah

1O Jeftah andral o Gilead sas zoralo murš. Sas o čhavo la lubňakero a leskero dad sas o Gilead. 2Le Gilead sas the peskera romňaha čhave. Sar imar dobarile kala čhave, tradle avri le Jeftah. Phende leske: “Tu našťi chudes ňič amare dadeskere barvaľipnastar, bo sal o čhavo avra džuvľatar.” 3O Jeftah denašľa peskere phralendar a geľa te bešel andre phuv Tob. Ode pes leha zgele o nalačhe murša a džanas jekhetane leha.

4Andre oda časos, sar o Ammončana džanas pro Izraeliti pro mariben, 5o vodci andral o Gilead gele pal o Jeftah andre phuv Tob. 6Phende le Jeftoske: “Av amaro vodcas, hoj te džas pro mariben pro Ammončana.”

7Ale o Jeftah lenge phenďa: “Na san oda tumen, save pre ma džanas a tradňan man avri andral o kher mire dadeskero? Soske aven akana ke ma, sar san andro pharipen?”

8“Se vašoda akana avľam ke tu pale,” odphende leske o vodci, “te džaha amenca pro mariben pro Ammončana, aveha veľiťeľis savore manušenge andral o Gilead.”

9O Jeftah lenge phenďa: “Te man prilena pale, hoj man te marav le Ammončanenca, a te o RAJ mange len dela andro vasta, avava čačes tumaro vodcas?”

10“Mi el o RAJ maškar amende švedkos,” phende leske o vodci, “amen das tut lav, hoj keraha sa avke, sar phenďal.” 11Avke geľa o Jeftah le Gileadoskere vodcenca a o manuša les ačhade vaš peskero vodcas the veľiťeľis. Andro foros Micpa o Jeftah phenďa anglo RAJ savoro, so imar phenďa le vodcenge.

12Paľis o Jeftah bičhaďa le muršen ko Ammoniko kraľis, hoj leske te phenen: “So tut hin pre mande, hoj avľal pro mariben andre miri phuv?”

13O Ammoniko kraľis phenďa le Jeftoskere muršenge: “Sar o Izraeliti avenas avri andral o Egipt, zaile miri phuv le paňestar Arnon dži ko paňi Jabbok the ko Jordan. Akana de mange oda pale andro smirom!”

14Avke o Jeftah pale bičhaďa le muršen ko Ammoniko kraľis 15a diňa leske te phenel:

“Kavke phenel o Jeftah: O Izrael na iľa le Ammončanenge aňi le Moabčanenge lengeri phuv. 16Sar džanas o Izraeliti avri andral o Egipt prekal e pušťa ko Lolo Moros11,16 E Hebrejiko čhib: O Trsťinakero Moros a doavľa andro Kadeš, 17o Izraeliti bičhade ko kraľis andral o Edom le muršen, hoj leske te phenen: ‘Kamľomas te predžal prekal tiri phuv.’ Ale o Edomiko kraľis pal kada na kamľa aňi te šunel. The ko Moabiko kraľis bičhade le muršen, ale aňi ov lenge oda na domukľa. Vašoda o Izraeliti ačhile andro Kadeš.

18Paľis o Izraeliti džanas prekal e pušťa a obgele e Moabiko the Edomiko phuv. Doavle pre vichodno sera la Moabika phuvatar a kerde peske taboris pal o paňi Arnon. Ale na pregele odarik, bo ode chudelas e phuv Moab.

19Paľis o Izraeliti bičhade le muršen ko Amorejiko kraľis ko Sichon andro Chešbon a pomangľa les: ‘Kamľomas te predžal prekal tiri phuv andre amari!’ 20Ale o Sichon na pačalas oleske, hoj o Izraeliti kamen ča avke te predžal prekal leskeri phuv. Vičinďa ke peste savore peskere muršen, kerďa taboris andre Jahca a geľa pro mariben pro Izraeliti.

21Ale o RAJ, o Del le Izraeloskero, diňa le kraľis Sichon leskere manušenca andro vasta le Izraelitenge. Avke o Izraeliti upral leste ňerinde (zviťazinde) a zaile caľi phuv le Amorejengeri, save ode bešenas. 22Zaile caľi phuv le Amorejengeri le paňestar Arnon dži ko paňi Jabbok the la pušťatar dži ko Jordan.

23O RAJ, o Del le Izraeloskero, iľa e phuv le Amorejendar a diňa la le Izraelitenge a tu kames odi phuv te zalel? 24Či tuke na leha oda, so tuke dela tiro del o Kemoš? Ale amen peske zalaha savoro, so amenge o RAJ, amaro Del, imar diňa. 25Či sal feder sar o Moabiko kraľis o Balak, o čhavo le Cipporoskero? Či pes vesekedinďa le Izraeloha, abo geľa leha pro mariben? 26O Izraeliti bešen imar trin šel (300) berš andro foros Chešbon the andro Aroer, andre lengere gava the mek andre savore fori pal o soduj seri le paňestar Arnon. Soske lenge kala fori akorestar na iľan? 27Me tuke na kerďom ňič nalačho, ale tu mange keres namištes, te aves pre ma pro mariben. O RAJ hin o sudcas. Ov adadžives mi sikavel maškar o Izraeliti the Ammončana, kaskero hin o čačipen.”

28Ale o Ammoniko kraľis na kamľa aňi oda te šunel, so leske diňa te phenel.

Le Jeftoskeri vera

29Le RAJESKERO Duchos avľa pro Jeftah a ov pregeľa prekal o phuva Gilead the Menašše andre Gileadiko Micpa. Odarik geľa pro mariben pro Ammončana. 30O Jeftah diňa vera le RAJES: “Te mange čačes deha le Ammončanen andro vasta 31a te man lendar visarava pale andro smirom, akor dava le RAJESKE sar labarďi obeta oles, ko avela ešeb (peršo) angle mande andral o vudar mire khereskero.”

32Paľis o Jeftah geľa pro mariben pro Ammončana a o RAJ leske len diňa andro vasta. 33Domarďa biš (20) fori le Aroerostar dži paš o Minnit the dži ko Abel-Keramim. Igen but le Ammončanendar murdarďa a avke ňerinďa (zviťazinďa) upral lende.

Le Jeftoskeri čhaj

34Sar o Jeftah avelas pale khere andre Micpa, leskeri čhaj avľa avri anglal leste le kheľibnaha the bašavibnaha pre tamburina. Sas les ča jekh čhajori, na sas les ňisave aver čhave. 35Soča la dikhľa, čhingerďa pre peste o plašťos a zvičinďa: “Ó, čhajori miri, prekal tute hin miro jilo dukhado! Anďal man andre bari bibach! Diňom vera le RAJES a mušinav oda te doľikerel!”

36Oj leske phenďa: “Dado miro, te diňal le RAJES vera, akor ker manca ča avke, sar phenďal. Se o RAJ tuke diňa, hoj te visares pale tire ňeprijaťeľenge le Ammončanenge.” 37Paľis mek phenďa le dadeske: “Ker prekal ma kada: Muk man duj čhon, hoj te džav mire prijaťeľkenca pro verchi. Ode rovaha upral oda, hoj šoha (ňikda) na džava romeste.”

38“Dža,” phenďa lake a mukľa la pro duj čhon. Avke oj geľa peskere prijaťeľkenca pro verchi a ode rovelas upral oda, hoj šoha na džala romeste. 39Pal o duj čhon avľa pale ko dad a ov odi vera doľikerďa. Oj ačhiľa pačivaľi.

Akorestar pes andro Izrael kerel oda, 40hoj o Izraelike čhaja džan avri sako berš pro štar džives peske te leperen pre le Gileadoskeri Jeftoskeri čhaj.

12

O Efrajim pes marel le Jeftoha

1O murša andral o Efrajim pes zgele pro mariben. Pregele prekal o Jordan andro foros Cafon a phende le Jeftoske: “Soske geľal pro mariben pro Ammončana a amen na vičinďal, hoj te džas tuha? Vašoda labaraha tiro kher the tuha!”

2O Jeftah lenge phenďa: “Me the mire manuša igen pes vesekedinahas le Ammončanenca. Ale sar tumen mangavas, hoj mange te pomožinen, na zachraňinďan man andral lengere vasta. 3Ale sar dikhľom, hoj mange na kamen te pomožinel, geľom pro mariben pro Ammončana, choc mange džalas vaš o dživipen. O RAJ mange len diňa andro vasta. Soske kamen adadžives te džal pre ma pro mariben?”

4Paľis o Jeftah skidňa savore manušen andral o Gilead a geľa pro mariben pro Efrajim. O Gileadi ňerinde (zviťazinde) upral o Efrajima, bo dovakerenas lenge: “Tumen, Gileadale, denašľan andral o Efrajim the Menašše.” 5O Gileadi zaile o thana, khatar pes delas te predžal prekal o Jordan ko Efrajim. Te phenelas varesavo Efrajimos, so denašelas: “Kamav te predžal pre aver sera,” o Gileadi lestar phučenas: “Sal Efrajimos?” Te phenďahas: “Na som!”, 6akor leske phenenas: “Phen Šibbolet!” Te ov phenďahas “Sibbolet”, bo na džanelas te phenel mištes oda lav, akor les chudenas a murdarenas pre oda than, khatar pes delas te predžal. Akor mule le Efrajimendar 42 000 murša.

7O Jeftah sas sudcas andro Izrael šov berš. Sar muľa o Jeftah o Gileados, parunde les andre varesavo jekh foros andro Gilead.

O Ibcan, o Elon the o Abdon

8Pal o Jeftah sas sudcas andro Izrael o Ibcan andral o foros Betlehem. 9Sas les tranda (30) murša the tranda (30) čhaja. Peskere čhajen diňa romeste avra fajtake a peskere čhavenge anďa tranda (30) čhajen andral aver fajta. O Ibcan sas sudcas andro Izrael efta berš. 10Sar o Ibcan muľa, parunde les andro Betlehem.

11Pal leste ačhiľa sudcas andro Izrael o Elon andral o kmeňos Zebulun. Ľidžalas o Izrael deš berš. 12Sar o Elon muľa, parunde les andro Ajalon, andre phuv le Zebulunoskeri.

13Pal leste ačhiľa sudcas andro Izrael o Abdon, o čhavo le Hilleloskero, andral o foros Piraton. 14Sas les saranda (40) čhave the tranda (30) čhavengere čhave, save džanas pro eftavardeš (70) somara. Ov ľidžalas o Izrael ochto berš. 15Sar muľa o Abdon, le Hilleloskero čhavo, andral o Piraton, parunde les andro Piraton andre phuv Efrajim pro le Amalekengere brehi.

13

O Samson uľol

1O Izraeliti paľis pale kerenas o bini anglo RAJ. Avke o RAJ len diňa andro vasta le Filišťinenge pro saranda (40) berš.

2Sas jekh murš andral o foros Cora andral o kmeňos Dan, savo pes vičinelas Manoach. Leskeri romňi našťi ačhelas khabňi a na sas la čhave. 3Le RAJESKERO aňjelos pes lake sikaďa a phenďa: “Dikh, našťi ačhehas khabňi a tuke na uľile čhave, ale akana ačheha khabňi a ela tut muršoro. 4Vašoda merkin, hoj te na pijes mol aňi aver pijiben, a ma cha ňič, so hin melalo. 5Bo ačheha khabňi a ela tut muršoro. Leskere bala našťi ostrihinen, bo ole dživesestar, kana uľola, ela dino ča prekal o Del sar Nazarejos. Ov chudela te zachraňinel o Izrael le Filišťinendar.”

6Avke oj džalas oda te phenel peskere romeske a phenďa: “Avľa ke ma Devleskero murš. Dičholas avri sar le RAJESKERO aňjelos, daravas pre leste te dikhel. Na phučľom lestar, khatar hino, a ov mange na phenďa peskero nav. 7Ale phenďa mange, hoj ačhava khabňi a ela man muršoro. Phenďa, hoj te na pijav mol aňi ňisavo aver pijiben a te na chav ňič, so hin melalo, bo o čhavoro ela dino ča prekal o Del sar Nazarejos, kanastar uľola dži ko meriben.”

8Paľis o Manoach pes modľinelas ko RAJ: “RAJEJA, mangav tut, hoj oda Devleskero murš, saves bičhaďal, te avel pale ke amende. Mi phenel amenge, so te kerel kale čhavoreha, savo uľola.”

9O Del šunďa avri le Manoach a o aňjelos le RAJESKERO avľa pale ke džuvľi, sar bešelas pre maľa a lakero rom o Manoach na sas laha. 10Avke oj denašelas oda te phenel peskere romeske. Phenďa leske: “Oda murš, savo oda džives avľa ke ma, pes mange sikaďa pale!”

11O Manoach ušťiľa, geľa peskera romňaha ke oda murš a phučľa: “Sal tu oda murš, savo vakerelas mira romňaha?”

“He, som,” odphenďa.

12O Manoach phučľa: “Sar pes ačhela oda, so phenďal, sar kampel te dživel o čhavoro a so majinel te kerel?”

13O aňjelos le RAJESKERO leske phenďa: “Tiri romňi mušinel te kerel savoro, so lake phenďom. 14Te na pijel ňič, so hin le viňičostar, te na pijel mol aňi ňisavo aver pijiben a te na chal ňič, so hin melalo. Mi doľikerel savoro, so lake phenďom.”

15O Manoach phenďa le RAJESKERE aňjeloske: “Mangas tut, ačh ade, medik tuke na pririchtinaha terňa koza.”

16Ale o aňjelos leske odphenďa: “The te man ade zľikerďalas, na chaľomas tire chabenestar. Ale te pririchtineha labarďi obeta le RAJESKE, an la.”

O Manoach na džanelas, hoj oda hin le RAJESKERO aňjelos, 17vašoda lestar phučľa: “Sar tut vičines? Sar pes ačhela oda, so phenďal, kamľamas tuke te presikavel e pačiv.”

18“Soske phučes pal miro nav? Na del pes te achaľol,” odphenďa leske le RAJESKERO aňjelos.

19Avke o Manoach iľa terňa koza the e chabeneskeri obeta a obetinďa oda pre skala le RAJESKE. O RAJ kerďa anglo Manoach the leskeri romňi vareso naužardo: 20Sar e jag džalas andral o oltaris upre andro ňebos, o aňjelos le RAJESKERO geľa upre la jagaha. Sar oda dikhle o Manoach the leskeri romňi, pele le mujeha ke phuv. 21Le RAJESKERO aňjelos pes imar pale le Manoachoske the leskera romňake buter na sikaďa.

22O Manoach phenďa peskera romňake: “Amen čačes meraha, bo dikhľam le Devles.”

23Ale leskeri romňi leske phenďa: “Te amen o RAJ kamľahas te murdarel, na iľahas amendar e labarďi the e chabeneskeri obeta. Na sikaďahas amenge kada savoro a aňi akanake amenge ajso vareso na phenďahas.”

24Sar lake uľiľa o čhavo, diňa leske nav Samson. O čhavo barolas a o RAJ les požehňinelas. 25Akor, sar sas andro taboris Dan maškar o foros Cora the Eštaol, le RAJESKERO Duchos chudelas andre leste te kerel.

14

Le Samsonoskero bijav

1O Samson geľa tele andro foros Timna a ode pes zadikhľa andre jekh Filišťinka. 2Sar pes visarelas khere, phenďa peskere dadeske the la dake: “Andre Timna dikhľom jekha Filišťinka. Len mange la romňake!”

3O dad the e daj les prevakerenas: “Či nane džuvľi maškar o čhaja tire phralengere the maškar amare manuša? Soske peske kames te lel romňa maškar o naobčhinde (naobrezimen) Filišťinci?”

Ale o Samson le dadeske phenďa: “Kala mange le, bo oj mange hiňi pre dzeka!” 4O dad the e daj na džanenas, hoj oda hin le RAJESTAR, savo kamľa te džal pro Filišťinci. Bo andre oda časos o Izrael sas tel e Filišťinengeri zor.

5Avke o Samson geľa le dadeha the la daha tele andre Timna. Sar avenas ko viňici andre Timna, jekhvareste džalas pre lende terno ľevos, savo gravčinelas. 6Le RAJESKERO Duchos avľa pro Samson a ov peskere vastenca rozčhinďa le ľevos sar terňa koza. Le dadeske the la dake pal oda na phenďa ňič. 7Paľis geľa tele, vakerelas ola džuvľaha, savi sas leske pre dzeka.

8Sar pes visarďa pal varesavo časos la peske te lel romňake, odgeľa le dromestar te dikhel pro mulo ľevos. Andro ťelos le ľevoskero sas but včeli the medos. 9Iľa andre burňik sikra medos a le dromeha lestar chalas. Avľa ko dad the ke daj a diňa the len ole medostar te chal, ale na phenďa lenge, hoj o medos iľa avri andral o mulo ľevos.

10Paľis leskero dad geľa tele ke odi džuvľi a o Samson ode kerďa hoscina, avke sar kerenas furt o terne murša. 11Sar les dikhle o Filišťinci, ile avri prekal leste tranda (30) terne muršen, hoj te ačhen leha pro bijav.

12O Samson lenge phenďa: “Phenava tumenge vareso garudo. Te džanena mange pre oda te odphenel pal o efta džives, akor tumen dava tranda (30) gada the tranda (30) bijavutne gada. 13Ale te mange na džanena pre oda te odphenel, tumen mušinena mange te del ola tranda (30) gada the tranda (30) bijavutne gada.”

“Phen amenge oda,” phende leske. “Kamas oda te šunel.” 14Ov lenge phenďa:

“Andral oda, so chal, avľa avri o chaben

a andral oda, so hino zoralo, avľa avri o guľipen.”

A na džanenas te avel pre oda aňi pal o trin dživesa.

15Pro štarto džives ispidenas pre Samsonoskeri romňi: “Prevaker tire romes, hoj amenge te phenel avri oda garuďipen. Te na, labaraha tut the tiro dadeskero kher. Vičinďam amen ade, hoj amen te občoraren?”

16Paľis le Samsonoskeri romňi le rovibnaha avľa angle leste a phenďa: “Tu man našťi avri ačhes a na kames man! Mire manušenge phenďal garuďipen, ale mange na phenďal, so oda hin.”

“Se me oda aňi mire dadeske aňi mira dake na phenďom a tuke oda mušinav te phenel avri?” phenďa lake o Samson. 17Ale oj pre leste rovibnaha ispidelas, medik ľikerelas e hoscina dži pro eftato džives. Ajci pre leste ispidelas, hoj lake oda phenďa avri. Oj paľis geľa te phenel peskere manušenge, so oda garuďipen hin.

18Pro eftato džives, medik na zapeľa o kham, lestar phučle ola foroskere murša:

“So hin guleder sar o medos?

A so hin zoraleder sar o ľevos?”

O Samson lenge odphenďa:

“Te tumen na orinďanas mira terňa gurumňoraha,

na džanľanas oda garuďipen!”

19Avke avľa le RAJESKERO duchos pro Samson, geľa tele andro foros Aškalon a murdarďa tranda (30) muršen. Iľa lendar oda, so len sas, a lengere ineposkere gada diňa olenge, save pre oda garuďipen avle. Paľis andre bari choľi o Samson geľa pale ko dadeskero kher. 20Leskera romňa dine leskere prijaťeľiske, savo sas pro bijav.

15

O Samson kerel namištes le Filišťinenge

1Pal varesavo časos, sar pes skidelas o žužoďiv pal e maľa, o Samson iľa terňa kozica a geľa te dikhel peskera romňa a phenďa: “Kamav te džal andro kher ke miri romňi.”

Ale lakero dad leske na domukľa te džal andre 2a phenďa leske: “Gondoľinďom mange, hoj la imar našťi avri ačhes, vašoda la diňom tire prijaťeľiske. Lakeri terneder pheň hiňi šukareder sar oj. Mi el tiri romňi!”

3Ale o Samson leske odphenďa: “Akana na avava vinovato, te le Filišťinenge kerava namištes!” 4Avke odgeľa a chudľa trin šel (300) liški. Paľis iľa o fakľi a le lišken sphandľa po duj le porenca, avke hoj maškar o pora priphandľa e fakľa. 5Labarďa o fakľi a le lišken mukľa te džal ko Filišťinengero ďiv. Kavke zlabarďa o ďiv, so sas pro kopi, oda, so sas mek andre phuv, o viňici the olivakere stromi.

6O Filišťinci phučenas: “Ko ada kerďa?” Phende lenge: “O Samson, le Timňanoskero džamutro, bo leskera romňa dine leskere prijaťeľiske.”

Avke o Filišťinci avle a zlabarde la the lakere dades. 7O Samson lenge phenďa: “Vaš oda, so tumen kerďan, na preačhava pre tumende te džal, medik tumenge na visarava pale!” 8Marelas le Filišťinen bara choľaha a but lendar murdarďa. Paľis geľa tele te bešel andre chev andre skala Etam.

9Avke avle o Filišťinci, kerde peske taboris andre Judsko a sas rozačhade pro than Lechi. 10O murša andral e Judsko phučle: “Soske avľan pre amende pro mariben?”

“Avľam te chudel le Samson a te visarel leske oda, so ov kerďa amenge,” odphende.

11Akor trin ezera (3 000) murša andral e Judsko avle tele paš e skala Etam a phende le Samsonoske: “Či tu na džanes, hoj amen sam tel e zor le Filišťinengeri? So tu amenge kerďal?”

Odphenďa lenge: “Avke, sar on kerde mange, me kerďom lenge.” 12Phende leske: “Avľam tut te chudel a te del andro vasta le Filišťinenge.”

O Samson lenge phenďa: “Len vera, hoj na chučena pre ma tumen korkore!”

13“Na chučaha pre tu,” phende leske, “ča sphandaha tut a daha tut lenge andro vasta. Čačes amen tut na kamas te murdarel.” Avke les phandle duje neve lanenca a ľigende les avri andral e skala.

14Sar avľa ko than Lechi, o Filišťinci vriskinenas a denašenas anglal leste. Androda avľa jekhvareste pro Samson le RAJESKERO Duchos a o šele pre leskere musa ačhile sar zlabarde thava a pele tele leskere vastendar. 15Arakhľa e kokaluňi sanka le mule somaristar, iľa la andro vast a murdarďa laha ezeros (1 000) muršen.

16Paľis o Samson phenďa:

“La somariskera sankaha

len čhiďom pro but kopi,

la somariskera sankaha

murdarďom ezeros (1 000) muršen.”

17Sar dovakerďa, odčhiďa pestar e sanka andral o vast. Vašoda pes oda than vičinel Ramat-Lechi15,17 Oda hin: O kokaluno sankakero brehos..

18O Samson andro baro smedos vičinelas pro RAJ: “Tu diňal tire služobňikoske kada baro ňerinďipen (viťaztvo), ale akana mušinav te merel andro smedos a te perel andro vasta ole naobčhinde (naobrezimen) muršenge?” 19Akor o Del phundraďa e chev andro Lechi, hoj te avel avri o paňi. Sar piľa o Samson, prekerďa pes a avľa ke peste. Vašoda le paňeske, so hin dži adadžives andro Lechi, diňa nav En-Hakkore15,19 Oda hin: O prameňis le vičibnaskero. .

20O Samson ľidžalas le Izraeliten andro časos le Filišťinengero biš (20) berš.

16

O Samson denašel le Filišťinendar

1Sar avľa jekhvar o Samson andro foros Gaza a dikhľa ode jekha lubňa. Geľa ke late a pašľiľa laha. 2Soča o manuša andral e Gaza šunde, hoj o Samson avľa ode, gele takoj ke foroskeri brana a caľi rat ode cichones pre leste užarenas, medik na vidňisaľiľa. Phende: “Ko tosara les murdaraha.”

3O Samson sovelas dži jepaš rat. Pal jepaš rat ušťiľa, chudľa e brana le foroskeri a cirdňa la avri le čopenca the le zavoriha. Thoďa peske la pro phiko a ľigenďa la dži upre pro verchos anglo Hebron.

O Samson the Delila

4Paľis geľa tele andre dolina Sorek a ode pes zakamľa andre džuvľi, savi pes vičinelas Delila. 5Androda avle ke late o Filišťinike vodci a phende lake: “Chude les andre a dodžan tut, khatar les hin ajsi bari zor a sar les šaj thovas tele, hoj les te sphandas a te prelas upral leste e zor. Paľis dojekh amendar tut dela 1 100 rupune minci.”

6Avke e Delila phenďa le Samsonoske: “Phen mange, khatar hin tut ajsi zor? Soha tut kampel te phandel, hoj te prelen upral tute e zor?”

7“Te man phandena le efta neve lukoskere špargenca, so mek na šučile avri, ačhava bi e zor a avava ajso sar sako aver,” phenďa lake o Samson.

8O Filišťinike kraľa lake ande efta neve, cinde lukoskere špargi a oj les lenca sphandľa. 9Andre lakero kher pes gele te garuvel vajkeci murša. Akor zvičinďa: “Samson, o Filišťinci džan pre tu!” Ov androda rozčhinďa o špargi avke, sar e jag rozčhinel o thav. Avke mek na avle pre oda, andre soste hiňi garuďi leskeri zor.

10Akor e Delila phenďa le Samsonoske: “Tu manca kerehas ča pheras a na phenďal mange o čačipen. Akana mange phen, soha pes del tut te sphandel!”

11“Te man sphandena neve šelenca, savenca pes mek ňič na kerelas, ačhava bi e zor a avava ajso sar sako aver,” phenďa lake.

12Avke e Delila iľa neve šele a sphandľa les lenca, medik užarenas o murša andro kher. Paľis zvičinďa: “Samson, o Filišťinci džan pre tu!” Ale ov rozčhingerďa o šele le musendar sar thava.

13E Delila phenďa le Samsonoske: “Dži akana kerehas manca ča pheras a na phenehas mange avri o čačipen. Phen mange, sar tut šaj sphandav?”

“Te efta vrkoči mire balendar prichudeha (zakhuveha) prekal o špargi andro strojos, pre savo pes keren o pochtana, a zachudeha len le kaštune ciloreha, akor našavava e zor a avava sar sako aver,” phenďa lake.

14Sar o Samson zasuča, prethoďa leskere vrkoči andro strojos a prichudľa le koľikoha. Paľis zvičinďa pre leste: “Samson, o Filišťinci džan pre tu!” Ov pes prekerďa andral o soviben a cirdňa avri o ciloro the o strojos leskere špargenca.

15E Delila leske phenďa: “Sar tu šaj phenes, hoj man kames, te tiro jilo nane phundrado prekal ma? Imar trival manca kerehas ča pheras a na phenďal mange avri, so tut kerel zorales!” 16Sar pre leste kale lavenca ispidelas džives pre dživeseste, imar na birinelas oda aňi te zľidžal.

17Akor o Samson lake phenďa avri o čačipen: “Mire balendar pes mek e čhuri na chudľa, bo mek sigeder, sar uľiľom, somas dino prekal o Del sar Nazarejos. Ale te man vareko ostrihinďahas, omukľahas man imar e zor a uľomas ajso sar the aver.”

18E Delila dikhľa, hoj akana lake phundraďa peskero jilo a le Filišťinike vodcenge diňa te phenel: “Aven akana, bo imar mange phenela avri savoro.” O Filišťinike vodci avle a ande peha the o rup. 19Oj kerďa avke, hoj te zasovel pre lakere čanga, paľis vičinďa jekhe muršes, savo leske ostrihinďa o efta vrkoči le šerestar. Kaleha oj les thoďa tele a e zor les omukľa. 20Akor zvičinďa: “Samson, o Filišťinci džan pre tu!” Sar pes prekerďa, phenďa peske: “Avke sar furt, the akana len pal ma razinava tele.” Ale ov na džanelas, hoj lestar o RAJ odgeľa. 21O Filišťinci les chudle, ile leske avri o jakha a ľigende les andre Gaza. Ode les phandle le brondzune kľiginenca a andre bertena mušinelas te erňinel o ďiv. 22Ale o bala, so leske ostrihinde, leske chudle pale te barol.

O Samson merel

23O Filišťinike vodci pes zgele, hoj te anen bari obeta peskere devleske le Dagonoske a kerde bari hoscina. Phenenas:

“Amaro del amenge diňa

amare ňeprijaťeľis le Samson andro vasta.”

24Sar dikhle o manuša le Samson, lašarenas peskere devles a phenenas:

“Amaro del amenge diňa

andro vasta amare ňeprijaťeľis,

savo zňičinďa amari phuv

a murdarďa amare manušen.”

25Sar igen radisaľonas zvičinde: “Anen le Samson, hoj les avri te asas.” Avke ande le Samson andral e bertena a ov len mušinelas te zabavinel.

Sar les ačhade maškar o slupi, 26o Samson phenďa le terne muršeske, savo les chudelas le vastestar: “Domuk mange, hoj man te chudav le slupendar, pre save ačhel o kher, a te zmukav man pre lende.” 27Andro kher sas pherdo murša the džuvľija a sas ode savore Filišťinike vodci. Pre strecha sas ajse 3 000 murša the džuvľija, save dikhenas pro Samson, sar len zabavinel.

28Akor o Samson vičinelas ko RAJ a mangelas les: “Ó, Adonaj, RAJEJA! Leper tuke pre ma a mek jekhvar man de ajsi zor, so man sas, ó, Devla, hoj te visarav pale le Filišťinenge mek jekhvar vaš soduj mire jakha.” 29Androda o Samson zorales chudľa soduj maškarune slupi, pre save ačhelas o kher, jekh le čače vasteha the dujto slupos baľogne (ľave) vasteha a zmukľa pes pre lende zoraha. 30Phenďa: “Mi merav jekhetane le Filišťinenca!” Caľa zoraha ispidelas a o kher peľa pro vodci the pre savore manuša, save sas andre. Paš peskero meriben murdarďa buter sar olen, save murdarďa, sar mek dživelas.

31Leskere phrala savora dadeskera famelijaha džanas tele a ile leskero ťelos pale khere. Parunde les andro hrobos leskero dadeskero Manoachoskero, maškar e Cora the o Eštaol. O Samson ľidžalas o Izrael biš (20) berš.

17

O Michah peske kerel devlores

1Pro brehi Efrajim dživelas jekh murš, savo pes vičinelas Michah. 2Ov phenďa peskera dake: “Ola ezeros the šel (1 100) rupune, so tuke sas čorde a prekal save phenďal avri o prekošiben, a oda the anglal mande, hine ke ma, bo me len tuke iľom.”

E daj leske odphenďa: “Čhavo miro, mi požehňinel tut o RAJ!”

3Ov paľis anďa pale la dake ola ezeros the šel (1 100) rupune a oj leske phenďa: “Kala rupune odthovav prekal o RAJ, hoj pes lendar te kerel mire čhaske avričhingerďi modla the rupuňi modla. Kaleha tuke dava pale kala rupune.” 4Avke ov diňa pale o rupune peskera dake. Androda iľa leskeri daj duj šel (200) rupune a diňa len le zlatňikoske. Ov lendar kerďa avričhingerďi modla the rupuňi modla, so paľis sas andre Michoskero kher.

5O Michah kerďa andro peskero kher sentno than. Kerďa peske efodos the kherutune devloren a ačhaďa jekhe peskere čhavendar vaš o rašaj.

6Andre oda časos andro Izrael na sas kraľis. Sako kerelas oda, so gondoľinelas, hoj hino lačho.

7Sas jekh terno čhavo andral o Judsko Betlehem, andral o kmeňos Juda, savo sas Levitas a bešelas ode sar cudzincos. 8Oda murš geľa het andral o Betlehem, hoj te rodel aver than, kaj te bešel. Le dromeha avľa ko brehi Efrajim ko Michoskero kher.

9O Michah lestar phučľa: “Khatar aves?”

“Me som Levitas andral o Judsko Betlehem,” odphenďa, “a rodav varesavo than, kaj ačhava te bešel.” 10-11O Michah leske phenďa: “Ačh ke mande a av mange dad the rašaj. Sako berš tut dava deš rupune, chaben the gada.” O terno Levitas priačhiľa pre oda. Ov bešelas ode a ačhiľa le Michoske sar leskero čhavo. 12O Michah les ačhaďa vaš rašaj a ov ačhiľa te dživel andre leskero kher. 13O Michah peske phenďa: “Akana čačes džanav, hoj o RAJ ela ke ma lačho, bo o Levitas mange ačhiľa rašaske.”

18

O kmeňos Dan len le Michoskere rašas the o modli

1Andre oda časos mek le Izraeliten na sas kraľis. Akor o kmeňos Dan rodenas prekal peste ďeďično phuv, kaj te bešen. Bo dži akor mek na chudle maškar o kmeňi Izrael phuv vaš o ďeďictvos. 2Avke o kmeňos Dan bičhade peskere fajtendar pandž zorale muršen andral o fori Cora the Eštaol, hoj te predikhen e phuv. Phende lenge: “Džan te predikhel odi phuv.”

Sar avle pro brehi Efrajim dži ko Michoskero kher, ačhile ode te presovel. 3Sar sas paš o kher le Michoskero, sprindžarde pal o vakeriben, hoj o terno Levitas na sas odarik. Gele ke leste a phučle: “Ko tut ade anďa? So ade tu keres? So ade rodes?”

4Ov lenge odphenďa: “Kavke pes manca o Michah dothoďa, hoj leske te služinav sar o rašaj.”

5Paľis leske phende: “Phuč akor le Devlestar, hoj pes te dodžanas, či amaro drom ela bachtalo.”

6“Džan andro smirom!” phenďa lenge o rašaj. “O RAJ imar džal anglal tumende pro drom, pal savo džan.”

7Avke ola pandž murša džanas dureder a dogele andro Lajiš. Dikhle, hoj o manuša ode dživen andro smirom the bi e dar avke sar o Sidončana. Ňiko ode na sas andro trapišagos aňi andro čoripen, bešen dur le Sidončanendar a na sas len ňič avre manušenca.

8Sar pes visarde pale andre Cora the o Eštaol, lengere phrala lendar phučle: “So ode dikhľan?”

9“Aven, džas pre lende!” odphende. “Dikhľam, hoj odi phuv hiňi igen lačhi. Pre soste mek užaren? Ma zľikeren tumen, aven džas la te zalel! 10Sar ode džana, arakhena ode manušen, save na džanen pal ňisoste. E phuv hiňi igen bari a o Del tumenge la dela andro vasta. Pre odi phuv hin savoro, so le manušeske kampel.”

11Avke šov šel (600) Daniti le zbraňenca gele andral e Cora the o Eštaol pro mariben. 12Sar džanas upre, kerde peske taboris paš o Kirjat-Jearim andre Judsko. Vašoda oda than, so hino pro zapados le Kirjat-Jearimostar, pes dži adadžives vičinel Taboris le Danengero. 13Paľis odarik džanas dureder prekal o brehi le Efrajimoskere a doavle ko Michoskero kher.

14Akor prevakerde ola pandž murša, save gele te predikhel e phuv paš o Lajiš. Phende peskere phralenge: “Džanen tumen olestar, hoj andre kala khera hin o efodos the o kherutune devlora, e avričhingerďi modla the e rupuňi modla? Akana gondoľinen pal oda, so kerena.” 15Avke avle ko kher le terne Levitaskero paš o kher le Michoskero a pozdravinde les. 16Androda šov šel (600) Daniti pririchtimen pro mariben, ačhenas angle brana. 17Ola pandž murša, save sas te predikhel e phuv, gele andro kher a ile e avričhingerďi modla, o efodos, le kherutune devloren the e rupuňi modla. O rašaj ačhelas angle brana le šov šel (600) vizbrojimen muršenca.

18Sar o murša gele andre le Michoskero kher a ile odarik e avričhingerďi modla, o efodos, le kherutune devloren the e rupuňi modla, o rašaj lendar phučľa: “S’oda tumen keren?”

19Odphende leske: “Čhit, phand andre o muj! Av amenca! Av tu amenge dad the rašaj. So hin prekal tu feder? Te el rašaj andro kher jekhe muršeskero, abo te el rašaj prekal jekh calo kmeňos le Izraeloskero?”

20Le rašaske oda sas pre dzeka. Iľa o efodos, kherutune devloren the e avričhingerďi modla a geľa jekhetane lenca. 21Visarde pes a džanas dureder. Mukle te džal anglal le romňijen the le čhaven le barvaľipnaha the le stadenca.

22Sar imar sas dur le Michoskere kherestar, sas zvičimen o murša, save bešenas pašes paš o Michah a dochudle le Daniten. 23Sar pre lende vičinenas, o Daniti pes visarde a phučle le Michostar: “So pes tuha ačhiľa, hoj tuke vičinďal tire muršen?”

24O Michah lenge phenďa: “Iľan mire devlen, so mange kerďom, the mire rašas. Tumen džan het a so ačhel mange? Sar šaj phučen, so pes manca ačhiľa?”

25O Daniti leske phende: “Na kamas tut imar buter te šunel, bo varesave murša pes šaj choľaren a chučena pre tumende. Tu kames, hoj tut te murdaren the caľa tira famelija?” 26Avke o Daniti džanas peskere dromeha. Sar dikhľa o Michah, hoj hine zoraleder sar ov, visarďa pes pale khere.

27Ale on ile peha oda, so peske o Michah kerďa, the leskere rašas a džanas pro mariben pro foros Lajiš, pro smiromoskere manuša, save pal ňisoste na džanenas. O Daniti murdarkerde len avri a zlabarde oda foros. 28Ňiko len na avľa te zachraňinel, bo oda foros sas dur le Sidonostar a na sas len ňič avre manušenca. Oda foros sas pašes andre dolina Bet-Rechob.

Paľis pale ačhade o foros a bešenas ode. 29Le foroske dine nav Dan, pal peskero prapapus Dan, savo sas o čhavo le Izraeloskero. Angloda pes oda foros vičinelas Lajiš. 30O Daniti peske ode ačhade odi avričhingerďi modla. O Jonatan the leskere čhave sas rašaja andro kmeňos Dan, medik odarik le manušen na zaile. O Jonatan sas o čhavo le Geršomoskero, saveske sas o dad o Mojžiš. 31Ľikerenas ode e modla, so kerďa o Michah, medik ačhelas le Devleskero Stanos andro Šilo.

19

O Levitas the leskeri romňi-služka

1Andre jekh časos, sar andro Izrael na sas kraľis, jekh Levitas bešelas pro durale brehi andro Efrajim. Iľa peske andral o Judsko Betlehem mek jekha romňa-služobňička. 2Ale oj jekhvar les omukľa, bo chalas pre leste choľi a geľa pale ke peskero dad andro Judsko Betlehem. Zľikerďa pes ode ajse štar čhon. 3Paľis lakero rom geľa pal late, hoj la te prevakerel a te anel la pale khere. Iľa peha le sluhas the duje somaren. Sar les oj ľigenďa andro kher peskere dadeskero a sar les dikhľa lakero dad, priiľa les radišagoha. 4O sastro les zľikerelas, hoj te ačhel ode trin džives. Avke ačhile te presovel a chanas the pijenas.

5Pro štarto džives o Levitas ušťiľa, sar vidňisaľiľa, hoj imar te džal khere, ale lakero dad les prevakerelas: “Ma džan ňikhaj, ešeb (peršo) chan vareso, hoj tumen te zoraľaren, a paľis šaj džan.” 6Avke ačhile ode a jekhetane peske bešenas a chanas the pijenas. O dad ola džuvľakero leske phenďa: “Mangav tut, ačh ade prekal e rat a mi radisaľol tiro jilo!” 7Paľis, sar ušťiľa, hoj te džal het, o sastro les igen mangelas, hoj mek te ačhel, a ov ačhiľa. 8Pro pandžto džives sig tosara kamelas imar te džal pro drom. No leskero sastro pale pre leste ispidelas a phenďa: “Ešeb tut zoraľar, ačhen ade, medik na ela o dilos!” Ačhile a chanas jekhetane.

9Sar o Levitas paľis ušťiľa, hoj te džal pro drom peskera romňaha-služobňičkaha, leskero sastro les pale prevakerelas: “Dikh, maj imar zaračol. Presoven ade a radisaľon! Tajsa sig tosara ušťena a džana pro drom andre peskero stanos.” 10Ale o Levitas imar na kamelas te presovel ode a avke thoďa o sedli pre peskere duj somara a geľa peskera romňaha-služobňičkaha the le sluhaha pro drom. Avľa anglo Jebus, so hin adadžives Jeruzalem.

11Sar sas paš o Jebus a sas imar igen nasig, o sluhas phenďa leske: “Av, mangav tut, džas andre kada Jebusejiko foros a ačhas ode te presovel.”

12Ale leskero raj leske phenďa: “Na džaha andre kada foros maškar o manuša, save nane Izraeliti, ale džaha dži andre Gibeja.”

13“Av, džas,” phenďa le sluhaske, “dikhaha, či pes del te džal ke Gibeja abo ke Rama a presovas andre jekh kale forendar.” 14Avke gele dureder a o kham imar zadžalas, sar imar sas paš e Gibeja andre phuv le Benjaminengeri. 15Ačhile te presovel andre Gibeja. Sar ode o Levitas avľa, ačhiľa pro foroskero pľacos, bo ňiko len na iľa ke peste te presovel.

16Odi rat avelas jekh phuro murš andral e buči pal e maľa, so sas andral o brehi le Efrajimoskere, a bešelas andre Gibeja maškar o Benjamini. 17Sar pes obdikhľa, dikhľa ode pro pľacos ole muršes. O phuro murš lestar phučľa: “Kaj džas? Khatar aves?”

18Ov odphenďa: “Amen avas andral o Judsko Betlehem a džas pale khere ko palune brehi andro Efrajim. Džavas andro Betlehem a akanake džav khere, ale ňiko man na iľa andre peskero kher. 19Hin man phusa the chaben prekal amare somara a maro the mol prekal amende. Hin man savoro, so mange kampel.”

20O phuro murš phenďa: “Smirom tuke. Me tut dava savoro, so tuke kampel. Ča ma ačh kade avri prekal e rat pro pľacos.” 21Avke les ľigenďa andre peskero kher a diňa chaben prekal leskere somara. Omorde peske o pindre, chanas the pijenas.

22Sar lenge imar sas mištes, jekhvareste varesave nalačhe murša andral oda foros pes rozačhade pašal calo kher, chudle te durkinel pro vudar a vičinenas pro phuro: “An avri ole muršes, savo avľa andre tiro kher. Kamas leha te pašľol!”

23Androda o phuro murš avľa avri a dovakerelas lenge: “Na, phralale mire! Ma keren ňič nalačho kale muršeske, savo avľa andre miro kher. Ma keren kajso džungipen! 24Dikhen, kade hiňi miri čhaj, savi hiňi pačivaľi, the kale muršeskeri romňi-služka. Anava tumenge len akana avri. Šaj lenca pašľon a keren lenca, so ča kamen, ale kale muršeha ma keren kajso džungipen!” 25Ale ola murša les na kamenas aňi te šunel. Avke o Levitas iľa peskera romňa-služobňička a ľigenďa la ke lende avri. On laha caľi rat pašľuvkerenas a ko tosara la premukle.

26Paľis odi džuvľi avľa pale ke oda kher, kaj ačhiľa lakero rom. Peľa anglal paš o vudar a pašľolas ode, medik na vidňisaľiľa. 27Lakero rom ušťiľa tosara a sar phundraďa o vudar, hoj te džal het, dikhľa peskera romňa-služobňička, sar pašľol le vastenca pro vudar. 28Phenďa lake: “Ušťi, džas!” Ale na odphenďa leske. Avke la thoďa pro somaris a džalas khere.

29Sar avľa khere, iľa e čhuri, chudľa peskera romňa-služobňička, rozčhingerďa lakero ťelos pro dešuduj (12) kotora a rozbičhaďa len pal calo Izrael. 30Dojekh, ko ada dikhľa, phenďa: “Ňič ajso pes mek na ačhiľa, aňi ňiko na dikhľa akorestar, so o Izraeliti gele avri andral o Egipt, dži adadžives! Gondoľinen pal ada! So kampel te kerel?”

20

O mariben le Benjaminenca

1Paľis pes savore Izraeliti le Danostar dži ke Beer-Šeba the andral o Gilead zgele sar jekh anglo RAJ andre Micpa. 2Zgele pes savore Devleskere manuša – o vodci andral savore Izraelike kmeňi. Sas ode 400 000 murša le šabľenca. 3O Benjamini pes pal ada došunde, hoj o Izraeliti gele upre andre Micpa.

O Izraeliti phučenas: “Phenen amenge, sar pes ačhiľa kada nalačhipen?”

4Pre ada o Levitas, o rom ola murdarďa džuvľakero, odphenďa: “Peskera romňaha-služobňičkaha avľom te presovel andre Benjaminiko foros Gibeja. 5Ale o Gibejana avle rači pre mande a rozačhade pes pašal oda kher, andre savo somas, bo kamenas man te murdarel. Našilu pašľuvkerenas mira romňaha-služobňičkaha avke, hoj muľa. 6Avke iľom la a rozčhinďom la pro kotora, so rozbičhaďom pal calo Izrael, bo kerde nalačhipen the baro džungipen andro Izrael. 7Akana, tumen savore manuša le Izraeloskere, gondoľinen pal ada a phenen, so kerena!”

8Savore manuša sas andre oda jekh a phende: “Ňiko amendar na džala andre peskero stanos, aňi ňiko khere. 9Kada hin oda, so lenca keraha: Prekal o losos pes dodžanaha, sar džaha pre lende. 10Andral dojekh Izraeliko kmeňos laha avri deše muršen le šelendar, šel le ezerendar the ezeros le deše ezerendar, hoj te anen o chaben prekal o manuša, save avle te visarel pale le Benjaminenge andral e Geba vaš oda džungipen, so kerde andro Izrael.”

11Paľis pes savore Izraeliti zgele sar jekh paš o foros. 12O kmeňi andral o Izrael bičhade le muršen pal caľi Benjaminiko phuv, hoj te phenen: “Oda savo džungipen tumen kerďan?! 13Akana amenge den avri le nalačhe muršen andral e Gibeja, save oda kerde. Murdaraha len a avke odlaha oda nalačhipen andral o Izrael.”

Ale o Benjamini na kamenas te šunel oda, so phende lengere phrala, o Izraeliti. 14Zgele pes andral peskere fori andre Gibeja pro mariben pro Izraeliti. 15Savore Benjamini, save pes ode zgele, sas 26 000 murša le šabľenca. The mek efta šel (700) avrikidle murša, save bešenas andre Gibeja. 16Maškar ola savore sas efta šel (700) avrikidle murša, save sas baľogara (ľavaka), a dojekh džanelas igen mištes te čhivkerel o bara andral o prakos.

17Le Izrael sas 400 000 murša le šabľenca, avrisikade pro mariben.

18O Izraeliti džanas andro Betel te phučel le Devlestar: “Ko amendar ešeb (peršo) majinel te džal pro mariben pro Benjamini?”

O RAJ lenge odphenďa: “Ešeb džala o Juda.”

19Avke o Izraeliti tosara ušťile a kerde peske taboris pašes paš e Gibeja. 20Sar o Izraeliti gele pro mariben pro Benjamini, rozačhade pes pre lende paš e Gibeja. 21Ale o Benjamini gele avri le forostar a andre oda džives murdarde 22 000 Izraeliten. 22-23O Izraeliti džanas andro Betel a dži rači rovenas anglo RAJ. Paľis phučle le RAJESTAR: “Majinas te džal pale pro mariben pre amare phrala pro Benjamini?”

O RAJ lenge phenďa: “Džan, maren tumen lenca!”

Avke o Izraeliti chudle pale zor a pale pes rozačhade pro mariben pre oda than, kaj pes rozačhade ešebno džives. 24Avke o Izraeliti gele pro dujto džives pro mariben le Benjaminenca, 25ale o Benjamini gele pale pro Izraeliti a murdarde lendar mek 18 000 muršen, savendar dojekh pes džanelas te marel la šabľaha. 26Paľis savore Izraeliti džanas upre andro Betel a ode rovenas a bešenas anglo RAJ. Calo džives dži rači poscinenas a ande le RAJESKE labarde the smiromoskere obeti. 27Paľis o Izraeliti phučenas le RAJESTAR, so majinen te kerel. Andre oda časos sas ode le Devleskeri Zmluvakeri Archa, 28paš savi o Pinchas kerelas e rašajiko buči. Leskero dad sas o Eleazar, savo sas o čhavo le Aronoskero. O Izraeliti phučle: “Majinas pes te marel dureder amare phralenca le Benjaminenca, abo majinas te preačhel?”

O RAJ odphenďa: “Džan, maren pes, bo tajsa tumenge len dava andro vasta.”

29Avke o Izraeliti rozačhade garude muršen pašal e Gibeja. 30Pro trito džives džanas pro mariben pro Benjamini a avke sar angloda pes rozačhade pro mariben pre Gibeja. 31O Benjamini gele pre lende a o Izraeliti denašenas het a kaleha len dochudle dur le forostar. Avke sar angloda, the akana chudle te murdarkerel le Izraeliten. Murdarde lendar ajse tranda (30) muršen pre maľa the pro droma, so džan jekh andro Betel the dujto andre Gibeja. 32O Benjamini peske phende: “The akana on prekhelena (prehrajinena); avke sar angloda.” Ale o Izraeliti pes dothode: “Denašas lendar a kaleha len dochudaha dur le forostar!”

33Sar savore Izraeliti omukle peskere thana a pale pes rozačhade paš o Baal-Tamar, ola aver Izraeliti, save sas garude, chučile avri a džanas pro mariben le zapadostar andre Geba. 34Pre Gibeja avle 10 000 murša, save sas avrikidle andral calo Izrael. O mariben sas ajso baro, hoj o Benjamini aňi na sprindžarde, sar pašes sas lengeri bibach. 35Avke o RAJ diňa le Izraelitenge te ňerinel (zviťazinel) upral o Benjamini a oda džives murdarde 25 100 Benjaminen, save pes džanenas te marel la šabľaha. 36Avke o Benjamini dikhle, hoj prekhelde.

Sar o Izraeliti ňerinde

Angloda o Izraeliti oddžanas le Benjaminendar, bo pes zmukle pro murša, save sas garude paš e Gibeja. 37Akor o garude murša denašenas pro mariben andre Gibeja a le šabľenca murdarkerde savoren, save sas andro foros. 38O Izraeliti pes dothode ole muršenca, hoj o thuv andral o foros ela lenge sar znameňje, 39hoj te visaren pes pale andro mariben. Angloda imar sigeder o Benjamini murdarde lendar ajse tranda (30) muršen a phende peske: “Murdarkeras len avke sar ešebnovar (peršovar).” 40Akor chudľa andral o foros te džal upre o thuv. Sar pes o Benjamini obdikhle palal, dikhle, hoj andral calo foros džalas o thuv dži ko ňebos. 41Androda o Izraeliti pes visarde pale pro mariben. O Benjamini predaranďile, bo dikhle, sar pašes hin lengeri bibach. 42Vašoda pes visarde a denašenas le Izraelitendar pre pušťa, ale le maribnastar na denašle, bo ola aver murša avenas avri andral o foros a murdarkerde len. 43Džanas pre lende pal dojekh sera a na preačhenas te džal pal lende dži pro vichodos la Gibejatar. 44Avke mule 18 000 zorale murša andral o kmeňos Benjamin. 45Sar ola aver Benjamini pes visarde a denašenas pre pušťa ke skala Rimmon, o Izraeliti murdarde lendar 5 000 pašal o drom. Džanas dureder pal lende dži ko Gidom a murdarde mek 2 000 muršen.

46Oda džives murdarde 25 000 Benjaminen, save sas zorale andro mariben le šabľenca. 47Ale 600 murša pes visarde a denašle pre pušťa pre skala Rimmon a ode ačhile štar čhon. 48O Izraeliti pes pale visarde andre Benjaminiko phuv a murdarkerde ode savore muršen, džuvľijen, čhaven the le džvirinen. Savore fori, prekal save džanas, zlabarde.

21

O romňija prekal o Benjamini

1O Izraeliti ile angloda vera andre Micpa: “Ňiko amendar na dela peskera čha romňake le Benjaminenge.” 2O manuša avle andro Betel a bešenas ode le zorale rovibnaha anglo Del dži rači. 3Phenenas: “Ó, RAJEJA, Devla le Izraeloskero, soske pes andro Izrael ačhiľa oda, hoj adadžives jekh tire kmeňostar našľiľa?”

4Pre aver džives sig tosara o Izraeliti ode ačhade oltaris a ande labarde obeti the smiromoskere obeti. 5Paľis phučenas: “Ko le Izraelike kmeňendar na avľa, sar pes zgeľam anglo RAJ? Bo diňam bari vera upral savore, ko na avela anglo RAJ andre Micpa, hoj mušinela te merel!”

6Le Izraelitenge avľa pharo pre peskere phrala pro Benjamini a vakerenas: “Adadžives o Izrael našaďa jekh peskero kmeňos. 7So kampel te kerel, hoj te arakhas romňijen prekal o Benjamini, save mek ačhile? Bo diňam vera le RAJES, hoj na daha lenge peskere čhajen romňenge.” 8Paľis phučle: “Ko le Izraelike kmeňendar na avľa anglo RAJ andre Micpa?” A avle pre oda, hoj ňiko andral o Jabeš-Gilead na avľa andro taboris, kaj sas zgele. 9Bo sar zgende le manušen, na sas ode ňiko andral o Jabeš-Gilead. 10Vašoda o Izraeliti bičhade 12 000 zorale muršen a phende lenge: “Džan, murdaren savoren andro Jabeš-Gilead, the le džuvľijen le čhavenca! 11Kada kerena: Murdaren dojekhe muršes the dojekha džuvľa, savi imar pašľiľa le muršeha.” 12Arakhle maškar lende štar šel (400) terne pačivale čhajen a ľigende len andro taboris Šilo andre phuv Kanaan.

13Paľis savore Izraeliti bičhade le muršen, hoj te vakeren le Benjaminenca, save sas pre skala Rimmon, hoj te en lenca andro smirom. 14Avke o Benjamini pes visarde pale a o Izraeliti len dine ole džuvľijen andral o Jabeš-Gilead, saven mukle te dživel. Ale na sas lendar dos prekal savore.

15Le manušenge sas pharo pro Benjamini, bo o RAJ cirdňa avri jekh kmeňos le Izraelike kmeňendar. 16O Izraelike vodci phende: “So kereha ole avrenca, hoj sakones te el džuvľi, te imar na ačhiľa ňisavi džuvľi maškar o Benjamini?” 17Phende mek: “Našťi našavas jekh le dešuduje (12) Izraelike kmeňendar. Mušinas te zachraňinel o kmeňos Benjamin, hoj te na merel avri! 18Ale našťi lenge das amare čhajen vaš o romňija, bo diňam bari vera, hoj dojekh, ko dela peskera čha vaš e romňi le Benjaminenge, ela prekošlo!”

19Paľis o Izraelike vodci gondoľinenas a phende: “Sako berš hin le RAJESKERO inepos andro Šilo.” O Šilo hin pro severos le Betelostar, pro juhos le Lebonatar the pro vichodos le dromestar, so džal upre andral o Betel andro Šichem. 20Phende le Benjaminenge: “Džan a garuven tumen andro viňici. 21Sar dikhena le džuvľen andral o Šilo, sar aven avri te khelel, džan avri andral o viňici a sako peske mi chudel džuvľa ole Šiloskere čhajendar a džan andre Benjaminiko phuv. 22Sar avena lengere dada the lengere phrala pes tumenca te vesekedinel, phenen lenge: ‘Muken len amenge, bo ňiko amendar na chudľa romňa andro mariben. Vaš oda, hoj tumen len amenge na diňan, na avena prekošle.’ ”

23O Benjamini avke the kerde. Dojekh peske chudľa džuvľa olendar, save khelenas, a ľigenďa la andre peskeri phuv. Chudle pale te ačhavel o fori a bešenas ode. 24Paľis o Izraeliti odgele odarik a visarde pes pale andre peskeri phuv ke peskere kmeňi the fajti.

25Andre oda časos na sas kraľis andro Izrael a sako kerelas pal peskeri dzeka.