O Deuteronomium – O Pandžto Mojžišoskero Zvitkos

1

O ešebno vakeriben le Mojžišoskero

1Kala hine o lava, so phenďa o Mojžiš savore Izraelitenge pro vichodos le Jordanostar pre pušťa andre Araba pre aver sera paš o Suf, maškar o fori Paran the Tofel pal jekh sera a maškar o fori Laban the Chacerot the Di-Zahab pre aver sera. 2O drom le Chorebostar dži paš o Kadeš-Barnea, so džal prekal o Seiroskere brehi andre phuv Edom, ľikerel dešujekh (11) džives.

3Saranda (40.) berš paloda, sar avle avri andral o Egipt, ešebno (peršo) džives andro dešujekhto (11.) čhon, phenďa o Mojžiš le Izraelitenge savoro, so leske prikazinďa o RAJ te phenel. 4Sas oda paloda, sar ňerinďa (zviťazinďa) upral o Amorejiko kraľis Sichon, savo bešelas andro Chešbon, a sar ňerinďa andro Edrej upral o Bašaňiko kraľis Og, savo bešelas andro Aštarot.

5Andro Moab, pal o Jordan, chudľa o Mojžiš te vakerel avri le RAJESKERO zakonos:

6“O RAJ, amaro Del, amenge pro Choreb phenďa: ‘Imar but bešen paš kada verchos. 7Sthoven o taboris a muken pes pro drom. Džan pre le Amorejengere brehi the andre savore fori andre dolina Araba – pro verchi the tele pre ňižina; the andro Negev the paš o moroskero brehos a džan andro Kanaan the Libanon dži ko baro paňi Eufrat. 8Dikhen, dav tumenge kadi phuv. Džan andre a zalen odi phuv, pal savi o RAJ diňa lav la veraha, hoj la dela tumare dadenge – le Abrahamoske, le Izakoske, le Jakoboske – the lengere potomkenge.’ ”

O Mojžiš ačhavel sudcen

9O Mojžiš phenďa le manušenge: “Andre oda časos, sar mek samas paš o verchos Sinaj, phenďom tumenge: ‘Na birinav man korkoro pal tumende te starinel. 10O RAJ, tumaro Del, tumendar kerďa ajci but, hoj adadžives san imar ajci sar o čercheňa pro ňebos. 11Mi del o RAJ, o Del tumare dadengero, hoj te aven ezerval buter, sar san akana, a mi požehňinel tumen avke, sar tumen diňa lav. 12Ale sar šaj me birinav te zľidžal tumare pharipena a sar šaj rozsudzinav savoro korkoro? 13Kiden avri andral dojekh tumaro kmeňos skušimen manušen, saven o manuša prindžaren, hoj hine goďaver the achaľon, a ačhavava len vodcenge upral tumende.’

14Akor mange tumen phenďan, hoj oda, so phenďom, hin mištes te kerel.

15Avke olen skušimen the goďavere muršen anďan ke ma a me len ačhaďom vodcenge upral o ezeros, šel, penda abo deš manuša. Ačhaďom the kmeňengere vodcen. 16Akor prikazinďom tumare sudcenge: ‘Šunen mištes avri tumare phralen a sudzinen čačipnaha, choc te vareko pes sudzinela peskere phraleha abo le cudzincoha, savo dživel maškar tumende. 17Pro sudos ma ľikeren paš ňikaste buter, ale šunen avri dojekhes jednakones, či oda ela cikno vaj baro manuš. Ňikastar tumen ma daran, bo o sudos hin le Devlestar! Te na džanena te rozsudzinel korkore, aven oleha ke ma a me oda rozsudzinava.’ 18Akor tumenge phenďom savoro, so kampel te kerel.”

Pal o murša, save predikhle e phuv

19“Paľis pes mukľam te džal dureder le verchostar Choreb a phirahas pal odi bari the nalačhi pušťa, avke sar oda predžiďiľan pro drom, sar džahas ko Amorejika brehi, avke sar amenge prikazinďa o RAJ, amaro Del, a dogeľam dži ko Kadeš-Barnea. 20Ode tumenge phenďom: ‘Doavľan ko Amorejika brehi, so amenge diňa o RAJ, amaro Del. 21Dikh, o RAJ, tiro Del, tuke diňa kadi phuv, so hiňi angle tute. Dža, zale la, avke sar tuke prikazinďa o RAJ, o Del tire dadengero! Ma dara a ma izdra!’

22Akor avľan savore angle ma kaleha: ‘Bičhavas anglal muršen, save džana te predikhel e phuv, hoj amenge te phenen, save dromeha kampel te džal a andre save fori džaha te bešel.’

23Kada, so kamľan, mange sas pre dzeka, vašoda maškar tumende kidňom avri dešuduje (12) muršen, jekhes andral dojekh kmeňos. 24On pes mukle te predikhel odi phuv, gele upre pro brehi a doavle dži andre Dolina Eškol a predikhle la. 25Paľis ola murša amenge ande ovocje, so odarik ile, a phende amenge: ‘Odi phuv, so amenge del o RAJ, amaro Del, hiňi lačhi.’ ”

Le manušengero napačaben

26“Ale tumen pes vzburinďan a na geľan odi phuv te zalel, sar tumenge prikazinďa o RAJ, tumaro Del. 27Reptinenas andre peskere stani a vakerenas: ‘O RAJ amen iľa avri andral o Egipt ča vašoda, hoj amen te del andro vasta le Amorejenge a te murdarel amen. 28Kaj oda amen džas? Daras pes, bo amare phrala amenge kerde tele e dzeka, sar phende: “O manuša ode hine zoraleder the učeder sar amen a lengere fori hine zorale le bare murenca dži ko ňebos. Dikhľam ode the le obren, le Anakoskere potomken.” ’

29Akor tumenge phenďom: ‘Ma daran pes lendar a ma izdran! 30O RAJ, tumaro Del, savo džal angle tumende, pes marela vaš tumenge, avke sar oda furt kerelas andro Egipt angle tumare jakha 31a the pre pušťa. Ode dikhľan, hoj o RAJ, tumaro Del, tumen ľidžalas avke sar o dad peskere čhas, pal calo drom, medik na avľan pre kada than.’

32No the avke na pačanas le RAJESKE, tumare Devleske, 33savo džalas angle tumende rači sar o jagalo slupos the dživese sar e chmara, hoj te arakhel thana prekal tumare tabora a hoj te sikavel tumenge o drom, pal savo majinenas te džal.”

Lengero trestos

34“Sar o RAJ šunďa, so vakerenas, choľisaľiľa a la veraha diňa lav: 35‘Andral kada nalačho pokoleňje ňiko na džala andre kadi lačhi phuv, pal savi la veraha diňom lav, hoj la dava tumare dadenge. 36Ča o Kaleb, le Jefunnoskero čhavo, džala andre. Ov sas mange cale jileha verno. Leske the leskere potomkenge dava kadi phuv, so sas te predikhel.’

37Vaš tumenge o RAJ choľisaľiľa the pre ma a phenďa: ‘Na džaha andre aňi tu. 38Džala andre tiro služobňikos o Jozua, le Nunoskero čhavo. Zoraľar les, bo ov ľidžala le Izraeliten te zalel e phuv andro ďeďictvos.’

39Paľis o RAJ phenďa amenge savorenge: ‘Džana andre tumare cikne čhavore, pal save phenenas, hoj ena zaile – o čhavore, save adadžives mek na džanen, so hin lačho a so na. Lenge la dava a on la zalena. 40Ale tumen, visaren pes a džan pale pre pušťa le dromeha ko Lolo Moros.’

41Tumen mange odphenďan: ‘Kerďam binos anglo RAJ. Džas a maras pes avke, sar amenge prikazinďa o RAJ, amaro Del.’ Paľis dojekh tumendar pes pririchtinďa pro mariben a gondoľinenas peske, hoj ela lokes te džal pro brehengere phuva.

42Ale o RAJ mange phenďa: ‘Phen lenge, hoj pes te na džan te marel, bo me na avava maškar lende a lengere ňeprijaťeľa ňerinena upral lende.’

43Me tumenge oda phenďom, no tumen the avke na šunďan. Vzburinďan pes pro le RAJESKERO prikazis a geľan tumare baripnaha pro brehengere phuva. 44Paľis džanas pre tumende o Amoreja, save bešenas pre ola thana. Džanas pal tumende sar o včeli a roztradle tumen le Seirostar dži ke Chorma. 45Sar avľan pale, rovenas anglo RAJ. Ov tumen na šunďa avri a na diňa pes ke tumende anglal. 46Vašoda mušinďan te ačhel andro Kadeš ajci but dživesa, keci ode ačhiľan.”

2

O phiriben pal e pušťa

1“Paľis pes visarďam a geľam pre pušťa le dromeha ko Lolo Moros, avke sar mange phenďa o RAJ. But časos phirahas pašal o brehi Seir.

2Akor mange o RAJ phenďa: 3‘Imar dos phirenas pašal kale brehi, akana džan pro severos. 4Le manušenge de kada prikazis: “Džan prekal e phuv Seir2,4 Oda hin o Edom., so hiňi tumare phraleskeri le Ezavoskeri the leskere potomkengeri. On tumendar darana, 5ale den tumenge pozoris, hoj tumen te na chuden lenca te marel, bo lengera phuvatar tumenge na dava aňi sikrica. O Seiroskere brehi diňom le Ezavoske the leskere potomkenge. 6Lendar cinena o chaben the o paňi, hoj tumen te el, so te chal the te pijel.

7Se o RAJ, tumaro Del, tumen požehňinelas andre savoreste, so kerenas. Ov pes starinelas pal tumende, sar phirenas pal kadi bari pušťa. O RAJ, tumaro Del, hino tumenca imar saranda (40) berš a ňič tumenge na chibaľinelas.” ’

8Obgeľam amare Ezavoskere phralen, save bešen andro Seir. Džahas pal o drom Araba, so chudel pro juhos paš o Elat the Ecjon-Geber, paľis pes visarďam pre pušťakero drom, so džal andro Moab.

9Akor mange o RAJ phenďa: ‘Ma dža pro Moabčana a ma muk tut lenca andro mariben, bo lengera phuvatar tumenge na dava ňič. O foros Ar diňom lenge, le Lotoskere potomkenge.’

10(Angloda ode bešenas o baro narodos o Emimčana – o manuša, so sas igen uče, ajse sar o Anaka. 11Le Emimčanen the le Anaken o narodi džanen avke sar le Refajen, ale o Moabčana len vičinen Emimčana. 12Angloda the o Choričana bešenas andro Seir, ale o potomki le Ezavoskere len odarik tradle a murdarde avri. On chudle te bešel pre lengere thana, avke sar oda kerde o Izraeliti andre phuv, so lenge diňa o RAJ.)

13O RAJ mek amenge phenďa: ‘Akana ušťen a predžan prekal e dolina Zered.’ Avke la pregeľam.

14Tranda the ochto (38) berš amenge ľikerďa o drom andral e Kadeš-Barnea dži akor, sar pregeľam e dolina Zered. Akor imar mule avri savore maribnaskere murša andral oda calo pokoleňje avke, sar lenge la veraha phenďa o RAJ. 15Le RAJESKERO vast džalas pre lende, medik savoredžene na mule avri.

16Sar le manušendar mule avri savore maribnaskere murša, 17o RAJ mange phenďa: 18‘Adadžives predžaha prekal e Moabiko phuv paš o foros Ar. 19Sar aveha pašes paš le Ammončanengeri phuv, ma dža pre lende a ma muk tut lenca andro mariben, bo lengera phuvatar tut na dava ňič. Odi phuv diňom lenge, le Lotoskere potomkenge.’

20(Kadi phuv o manuša lenas sar le Refajengeri, bo angloda ode bešenas. O Ammončana len vičinenas Zamzumčana. 21On sas baro narodos – manuša, so sas igen uče, ajse sar o Anaka – ale o RAJ len zňičinďa, hoj o Ammončana te zalen odi phuv a te bešen ode. 22O RAJ avke kerďa the le Edomitenge, le Ezavoskere potomkenge, save bešen andro Seir. O Raj zňičinďa le Choričanen, hoj o Edomiti te zalen odi phuv, a avke ode bešen dži adadžives. 23Le Avvičanen, save bešenas andro gava dži ke Gaza, murdarde avri o Kaftorčana, save avle pal o ostrovos Kaftor2,23 Oda hin e Kreta. , a chudle te bešel andre lengeri phuv.)”

Domaren o foros Chešbon

24“Sar imar predžahas prekal e phuv Moab, o RAJ amenge phenďa: ‘Akana ušťen, džan a predžan e dolina Arnon! Diňom tumenge andro vasta le Amorejike kraľis Sichon andral o foros Chešbon the leskeri phuv. Chude te zalel leskeri phuv a dža pre leste! 25Kale dživesestar kerava, hoj savore narodi tel o ňebos tutar te daran a sako tutar te izdral daratar, sar šunena pal tute.’

26Akor bičhaďom le muršen pal e pušťa Kedemot ko Chešbonoskero kraľis Sichon kale lavenca: 27‘Domuk mange te predžal prekal tiri phuv. Džaha ča pal o drom a na džaha pal leste tele, aňi pre čači aňi pre baľogňi sera. 28O chaben, so chaha, the o paňi, so pijaha, tumendar cinaha vaš o love. Ča muk amen te predžal, 29avke sar amenge domukle te predžal prekal peskere phuva o Ezavoskere potomki andral o Seir, the o Moabčana andral o Ar, medik na predžaha o Jordan andre phuv, so amenge dela o RAJ, amaro Del.’ 30Ale o Chešbonoskero kraľis Sichon amenge na kamľa te domukel, hoj te predžas prekal leskeri phuv. Bo o RAJ, amaro Del, leske kerďa o jilo zoralo sar bar, hoj tuke les te del andro vasta, avke sar oda hin the adadžives.

31O RAJ mange phenďa: ‘Dikh, chudľom tuke te del andro vasta le Sichon the leskeri phuv. Dža a chude la te zalel.’

32O Sichon savore peskere muršenca avľa pre amende pro mariben paš o Jahac. 33O RAJ, amaro Del, les diňa amenge andro vasta a amen murdarďam les, leskere čhaven the savore leskere muršen. 34Akor zaiľam a zňičinďam savore leskere fori. Murdarďam savore muršen, romňen the čhaven. Ňiko amenge našťi denašľa. 35Andral ola fori, so zaiľam, mukľam peske ča o dobitkos the o vzacna veci. 36O RAJ, amaro Del, amenge pomožinďa te zalel savore fori le Aroerostar, so hino paš o dolina Arnon, dži paš o Gilead. Ňisavo foros prekal amende na sas dos zoralo. 37Ale na geľam paš e Ammoniko phuv, aňi ko brehos paš o paňi Jabbok, aňi paš o fori pro brehi abo avrether, kaj amenge o RAJ prikazinďa, hoj te na džas.”

3

Domaren o Og

1“Paľis pes odarik visarďam a džahas le dromeha ko Bašan pro severos, kaj kraľinelas o Og. Ov caľa peskera armadaha avelas pre amende pro mariben paš o foros Edrej. 2Ale o RAJ mange phenďa: ‘Ma dara tut lestar, bo me tuke les diňom andro vasta the caľi leskeri armada the leskeri phuv. Ker leha avke, sar kerďal le Amorejike kraľiha, le Sichonoha, andral o Chešbon.’

3O RAJ, amaro Del, amenge diňa andro vasta le kraľis Og the caľa leskera armada. Murdarďam len a ňiko amenge našťi denašľa. 4Akor zaiľam savore leskere šovardeš (60) fori the caľi phuv Argob, kaj kraľinelas o Bašaňiko kraľis Og. Na sas foros, savo na zaiľamas. 5Savore ole zorale foren sas uče muri, brani the zavori, ale sas the but ajse fori, kaj na sas muri the brani. 6Zňičinďam savore fori a murdarďam savore muršen, džuvľen the čhavoren, avke sar kerďam andro fori le Sichonoskere le Chešbonoskere kraľiskere. 7Zaiľam peske savoro dobitkos the o vzacna veci andral ola fori.

8Avke andre oda časos iľam e phuv la dolinatar Arnon dži paš o verchos Chermon le duje Amorejengere kraľenge, save bešenas pro vichodos le Jordanostar. 9(O Sidončana vičinen o verchos Chermon Sirjon a o Amoreja Senir.) 10Zaiľam caľi phuv le Ogoskeri: o fori pre phuv, so hiňi učes, calo Gilead the calo Bašan dži paš o fori Salcha the Edrej pro vichodos. 11(O kraľis Og sas posledno le Refajendar. Leskero mochto3,11 Abo: leskero haďos hino thodo andro Ammoniko foros Rabba. Hino kerdo le barestar3,11 Abo: le trastestar, štar metri džinďardo the duj metri buchlo.)”

Rozulavel e phuv pro vichodos

12“Sar zaiľam kadi phuv, diňom le kmeňoske Ruben the Gad e phuv pro severos le Aroerostar, so hiňi paš e dolina Arnon, a jepaš le brehengera phuvatar le Gileadostar peskere forenca. 13Diňom aver jepaš phuv le Gileadostar the calo Bašan – o kraľišagos le Ogoskero – le jepaš kmeňoske Menašše. Oda hin caľi phuv Argob.

Calo Bašan angloda vičinenas e phuv le Refajengeri. 14O Jair andral o kmeňos Menašše zaiľa caľi phuv Argob dži paš e Gešurengeri the Maachatengeri phuv andro Bašan a diňa lenge nav pal peste – Chavvot-Jair3,14 Oda hin: le Jairoskere gavora.. Avke oda hin dži adadžives.

15Le Machiroske diňom o Gilead. 16Le kmeňenge Ruben the Gad diňom kotor le Gileadostar dži paš e dolina Arnon. O maškar la dolinakero sas e južno hraňica lengera phuvake a e severno hraňica sas o paňi Jabbok, so hin e hraňica le Ammončanenca.

17E zapadno hraňica kale trine kmeňengere sas o Jordan andre dolina Araba, le Kinneretostar3,17 Oda hin o Galilejsko Moros. dži paš o Londo Moros3,17 Oda hin o Mulo Moros. tel o verchos Pisga pro vichodos.

18Paľis lenge prikazinďom:

‘O RAJ, tumaro Del, tumenge diňa kadi phuv, hoj la te zalen. Savore murša, save šaj džan andro mariben, mi predžan prekal o Jordan vizbrojimen angle peskere Izraeloskere phrala. 19Ča tumare romňa, čhave the dobitkos – džanav, hoj tumen hin but dobitkos – šaj ačhen andre tumare fori, so tumen diňom. 20Pomožinen tumare phralenge, medik lenge o RAJ na dela te dživel andro smirom, avke sar tumenge; medik na zalena e phuv, so lenge del o RAJ pro zapados le Jordanostar. Sar la zalena, šaj pes pale visaren andre phuv, so tumenge diňom.’

21Le Jozuaske prikazinďom: ‘Pre peskere jakha dikhľal, so kerďa o RAJ, tumaro Del, kale duje kraľenge. Avke kerela o RAJ savore kraľišagenca, khatar tu predžaha. 22Ma daran tumen lendar, bo o RAJ tumaro Del korkoro pes marela vaš tumende.’

23Andre oda časos igen man modľinavas: 24‘Ó, Adonaj, RAJEJA, tu chudľal te sikavel peskere služobňikoske, savo sal baro the zoralo. Či hin mek varekaj pro ňebos vaj pre phuv ajso del, savo kerďahas ajse bare the zorale skutki sar tu? 25Mangav tut, muk man te predžal te dikhel odi lačhi phuv, so hiňi pal o paňi Jordan, odi šukar brehengeri phuv the o Libanon.’

26Ale o RAJ pre ma choľisaľiľa vaš tumende a na šunďa man avri. Phenďa mange: ‘Imar dos! Ma vaker mange buter pal oda. 27Dža upre pro verchos Pisga a rozdikh tut mištes pro severos, pro juhos, pro vichodos the pro zapados. Dikheha oda tire jakhenca, ale o Jordan na predžaha. 28Phen le Jozuaske, so te kerel, povzbudzin les a de les zor. Ov predžala o Jordan anglal kala manuša a rozulavela lenge andro ďeďictvos e phuv, so tu dikheha.’

29Paloda ačhiľam andre dolina paš o foros Bet-Peor.”

4

Te doľikerel pes o zakonos

1“Akana, Izrael, šun o prikazi the o zakoni, so tumen sikavav te doľikerel, hoj te dživen a te džan te zalel e phuv, so tumen del o RAJ, o Del tumare dadengero. 2Ma dothoven ňič ke oda, so tumenge prikazinav, aňi ma odlen, ale doľikerena o prikazi le RAJESKERE, tumare Devleskere, so angle tumende thovav.

3Pre tumare jakha dikhľan, so o RAJ kerďa paš o verchos Peor, sar murdarďa dojekhes, ko lašarelas la modla Baal-Peor. 4Ale tumen, save sanas pačivale le RAJESKE, san adadžives džide.

5Dikhen, sikavavas tumen o prikazi the o zakoni avke, sar mange prikazinďa o RAJ, miro Del, hoj len te doľikeren the andre odi phuv, so džan te zalel. 6Mištes len doľikeren, bo oda sikavela tumaro goďaveripen the achaľuvipen le narodenge. Bo sar on šunena pal savore prikazi the zakoni, phenena: ‘Kada baro narodos hino čačes igen goďaver.’ 7Hin varekaj ajso baro narodos, kaske lengere devla ulehas avke pašes sar amenge o RAJ, amaro Del, kana ča ke leste vičinas? 8Hin varesave bare narodos ajse čačipnaskere prikazi the zakoni sar calo kada zakonos, so adadžives tumenge me dav?

9Dodikhen mištes pre oda, hoj te na bisteren, so pre peskere jakha dikhľan, a te na našľol andral tumare jile, medik dživen. Sikaven pal oda tumare čhaven the le čhavengere čhaven. 10Leperen tumenge pro džives, sar ačhenas paš o verchos Choreb4,10 Oda hin o verchos Sinaj. anglo RAJ, angle peskero Del, sar mange phenďa: ‘An jekhetane savore mire manušen, hoj te šunen mire lava a te sikľon te del pačiv man pal calo peskero dživipen a te sikaven the peskere čhaven oda te kerel.’ 11Sar akor geľan a ačhenas anglo verchos, so sas zaučhardo la bara kaľa chmaraha a e jag labolas dži o ňebos, 12o RAJ tumenca vakerelas andral e jag. Šunďan les te vakerel, ale na dikhľan les; šunďolas ča leskero hangos. 13Akor tumenge phenďa peskeri zmluva, so prikazinďa, hoj te doľikeren: o Deš Prikazaňja, so pisinďa pro duj barune tabli. 14Mange akor o RAJ prikazinďa, hoj tumen te sikavav o prikazaňja the o zakoni, hoj len te doľikeren andre phuv, savi džana te zalel.

15Oda džives, sar o RAJ vakerelas tumenca andral e jag pro verchos Choreb, na dikhľan ňisavi podoba, vašoda dikhen pre oda, 16hoj te na keren binos: Ma keren ňisavi modlengeri podoba, aňi podoba le muršeskeri, aňi la džuvľakeri, 17aňi podoba la ňisava džvirinakeri, so hin pre phuv, aňi podoba le čiriklengeri, so leťinen pro ňebos, 18aňi podoba le džvirendar, so pes cirden pal e phuv, aňi podoba le ňisave ribengeri, so hin andro paňi. 19A sar dikhena upre pro ňebos a dikhena o kham, o čhon the o čercheňa – savoro, so hin andro ňebos – ma den tumen te scirdel, hoj tumen lenge te klaňinen a te lašaren len. Se o RAJ, tumaro Del, len diňa savore narodenge tel calo ňebos. 20Ale tumen o RAJ zachraňinďa andral o Egipt, andral o jagalo bov. Iľa tumen avri, hoj te aven leskere manuša, avke sar oda hin the adadžives.

21Vaš tumenge pre ma o RAJ choľisaľiľa a phenďa la veraha, hoj na predžava o Jordan a na džava andre odi lačhi phuv, so tumenge del andro ďeďictvos o RAJ, tumaro Del. 22Me merava andre kadi phuv. Na predžava o Jordan, ale tumen predžana a zalena odi lačhi phuv. 23Dikhen mištes pre oda, hoj te na bisteren pre zmluva le RAJESKERI, tumare Devleskeri, so tumenca phandľa. Ma keren ňisavi podoba la modlakeri, bo oda tumenge o RAJ, tumaro Del, zakazinďa. 24Se o RAJ, tumaro Del, hino sar e jag, so zlabarel savoro, o žarľivo Del.

25Sar avena imar but časos andre odi phuv a ela tumen čhave the lengere čhave, ma keren binos oleha, hoj peske kerena modla andre chocsavi podoba. Bo oda ela nalačho andro jakha le RAJESKERE a choľisaľola pre oda. 26Vičinav adadžives sar švedkos o ňebos the e phuv pre tumende, hoj te man na šunena, sig našľona andral e phuv. Na dživena igen but andre phuv pal o Jordan, so džan te zalel. Avena calkom zňičimen. 27O RAJ tumen roztradela maškar o narodi a avena ča frima maškar o narodi, ke save o RAJ tumen ľidžala. 28Ode služinena le devlenge, so o manuša kerena peskere vastenca le kaštestar the le barestar, so na šunen, na dikhen, na chan, aňi na voňinen.

29Ode rodena le RAJES, peskere Devles, a te les rodena cale peskere jileha the dušaha, arakhena les. 30Sar avena andro baro pharipen a kada savoro pes tumenge ačhela, akor andro posledna dživesa avena pale ko RAJ, ke peskero Del, a šunena les. 31O RAJ, tumaro Del, hino lačhejileskero, na omukela aňi na zňičinela tumen, aňi na bisterela pre zmluva, so phandľa la veraha tumare dadenca.

O RAJ hin o Del

32Rode andro čirlatuno časos, akorestar, sar o Del stvorinďa le manušes pre phuv, jekhe ňeboskere agorestar dži ke aver, či pes vareso kajso baro ačhiľa abo pal oda vareko šunďa? 33Šunďa varesavo narodos le Devles te vakerel andral e jag, avke sar šunďan tumen, a paľis ačhiľa te dživel? 34Či iľa avri varesavo del peskere manušen avre narodostar le skuškenca, le znameňjenca, le zazrakenca, le maribnaha, le skutkenca the la bara zoraha, avke sar oda kerďa angle tumare jakha o RAJ, tumaro Del, andro Egipt?

35Tumen oda dikhľan, hoj te prindžaren, hoj o RAJ hino o Del a aver del nane, ča ov. 36Ov tumenge domukľa te šunel leskero hangos andral o ňebos, hoj tumen te sikavel. Pre phuv tumenge sikaďa e jag a andral e jag šunďan leskere lava. 37Ča vašoda, hoj kamelas tire daden, kidľa peske avri the lengere potomken. Ov džalas tumenca a peskera bara zoraha tumen iľa avri andral o Egipt, 38hoj angle tumende te tradel le bareder the zoraleder naroden avri, sar san tumen. Anďa tumen andre lengeri phuv a diňa la tumenge andro ďeďictvos, avke sar oda hin adadžives.

39Leperen tumenge adadžives a šoha (ňikda) ma bisteren, hoj o RAJ hino Del pro ňebos the pre phuv. Aver del nane. 40Doľiker leskere prikazaňja the zakoni, so tumenge adadžives dav, hoj tumenge the tumare potomkenge mištes te el a hoj but te dživen andre phuv, so tumenge del o RAJ, tumaro Del.”

O fori pro garuďipen

41Akor o Mojžiš diňa trin fori pal o Jordan pro vichodos, 42hoj ode šaj denašel sako, ko varekas murdarďa, te oda na kamľa te kerel a na sas leskero ňeprijaťeľis. Te denašľahas ode, ačhiľahas te dživel. 43Prekal o kmeňos Ruben ela o foros Becer pre pušťa pre uči phuv, prekal o kmeňos Gad o Ramot andro Gilead a prekal o kmeňos Menašše o Golan andro Bašan.

O angluno lav pal o zakonos

44Kada sas o zakonos, so o Mojžiš diňa le Izraelitenge. 45Kala hine o sveďectva, prikazaňja the zakoni, so o Mojžiš diňa le Izraelitenge, sar gele avri andral o Egipt 46a sas pal o Jordan andre dolina paš o Bet-Peor, andre phuv, kaj sas o Amorejiko kraľis Sichon, savo kraľinelas andro Chešbon. O Mojžiš the o Izraeliti ňerinde upral leste, sar avle avri le Egiptostar. 47Zaile leskeri phuv the e phuv le kraľiskeri Ogoskeri andral o Bašan – e phuv le duje Amorejengere kraľengeri pro vichodos le Jordanostar. 48Lengere phuva sas le Aroerostar, so hino paš e dolina Arnon, dži paš o verchos Sirjon (oda hin o Chermon) 49a caľi dolina Araba pro vichodos pal o Jordan dži paš o Londo Moros tel o verchos Pisga.

5

O Deš Prikazaňja

1O Mojžiš zvičinďa savore Izraeliten a phenďa:

“Šun, Izrael, o prikazaňja the o zakoni, save adadžives tumenge phenav. Sikľon len a mištes len doľikeren! 2O RAJ, amaro Del, phandľa amenca pro verchos Choreb5,2 Oda hin o verchos Sinaj. e zmluva. 3Kadi zmluva na phandľa o RAJ amare dadenca, ale amenca savorenca, save adadžives sam kade. 4O RAJ tumenca vakerelas pro verchos muj-mujeha andral e jag. 5Me akor ačhavas maškar o RAJ the tumende, hoj tumenge te phenav leskero lav, bo daranas pes la jagatar a na geľan upre pro verchos.

O RAJ phenďa:

6‘Me som o RAJ, tiro Del, savo tut iľa avri andral o Egipt, kaj sanas otroka.

7Na ašareha avre devlen, ča man!

8Na kereha peske ňisava modla aňi obrazis olestar, so hin upre pro ňebos, tele pre phuv abo andro paňi telal! 9Na banďoha anglal lende aňi na lašareha len, bo me som o RAJ, tiro Del! Som o Del, savo žarľinel a savo vaš le dadengere bini marel le čhaven andro trito the štarto pokoleňje ole dženengere, save man našťi avri ačhen. 10Ale o pačivalo kamiben presikavav ezera pokoleňenge, save man kamen a doľikeren mire prikazaňja.

11Na pheneha andral o muj ča avke o nav le RAJESKERO, tire Devleskero, bo o RAJ marela dojekhes, ko phenela le Devleskero nav hijaba!

12Doľiker o Šabbat, hoj les te sentňares, sar tuke prikazinďa o RAJ, tiro Del! 13Šov dživesa kereha savori tiri buči, 14ale eftato džives hin o Šabbat prekal o RAJ, tiro Del. Na kereha ňisavi buči aňi tu, aňi tire čhave, aňi tire čhaja, aňi tire sluhi, aňi tiro dobitkos, aňi o cudzincos, savo dživel maškar tumende. Tire sluhi peske mušinen te odpočovinel avke sar tu. 15Ma bister, hoj salas otrokos andro Egipt a hoj o RAJ, tiro Del, tut odarik iľa avri peskere zorale vasteha. Vašoda tuke o RAJ, tiro Del, prikazinďa oda džives te doľikerel.

16De pačiv tira da the le dades, hoj but te džives pre phuv, so tuke dela o RAJ, tiro Del!

17Na murdareha!

18Na kereha lubipen!

19Na čoreha!

20Na svedčineha klamišagoha pre aver manuš!

21Tire jakha te na kamen ňič, so hin avreskero, te na kamen aňi leskera romňa, aňi leskero kher the maľa, aňi leskere sluhen, aňi leskera gurumňa abo somaris, aňi ňič aver!’

22Kala lava o RAJ phenďa zorale hangoha savoredženenge pro verchos andral e jag the andral e kaľi chmara a ňič ke oda na pridiňa. Pisinďa len pro duj barune tabli a diňa mange.

23Sar labolas o verchos la jagaha a šunďan andral o kaľipen o hangos, avle ke ma savore tumare fajtakere vodci the o phuredera 24a phenďan: ‘O RAJ, amaro Del, sikaďa amenge peskeri slava the zor a šunďam leskero hangos, so avelas avri andral e jag. Adadžives dikhľam, hoj o manuš šaj dživel, the akor sar vakerel le Devleha. 25Soske amen akana te meras? Se adi bari jag amen chala. A te dureder šunaha o hangos le RAJESKERO, amare Devleskero, meraha. 26Šunďa vareko aver o hangos le džide Devleskero andral e jag, avke sar amen, a ačhiľa te dživel? 27Vašoda dža pašeder, Mojžiš, a šun savoro, so vakerela o RAJ, amaro Del. Paľis pheneha amenge savoro, so tuke vakerelas a amen oda šunaha a keraha.’

28O RAJ šunďa tumare lava a phenďa mange: ‘Šunďom o lava kale manušengere, sar tuha vakerelas. Savoro mištes phende. 29Ko lenge oda thoďa pro jilo? Te len uľahas furt ajso jilo, hoj mandar te daran a te doľikeren savore mire prikazaňja the zakoni calo dživipen, hoj lenge the lengere čhavenge furt te el mištes.

30Akana dža a phen lenge, hoj te džan andre peskere stani. 31Ale tu ačh ade paš mande a phenava tuke savore prikazaňja the zakoni. Sikav le manušen, hoj len te doľikeren andre phuv, so lenge dav andro ďeďictvos.’

32Izraelitale, merkinen pre oda, hoj te doľikeren savoro, so tumenge prikazinďa o RAJ, tumaro Del. Ma visaren pes lestar, aňi pre jekh aňi pre aver sera. 33Doľikeren savoro, so tumenge o RAJ tumaro Del phenďa, hoj te el tumenge mištes a hoj but berš te dživen andre phuv, so zalena.”

6

Te doľikerel o zakonos cale jileha

1“O RAJ, tumaro Del, mange prikazinďa, hoj tumen te sikavav kala prikazaňja the zakoni, hoj len te doľikeren andre odi phuv, so džan te zalel pal o Jordan. 2Te kamen but te dživel andre odi phuv tumen, tumare čhave the le čhavengere čhave mušinen calo dživipen te del pačiv le RAJES a te doľikerel leskere prikazaňja the zakoni. 3Akor šun, Izrael, a ker sa, hoj len te doľikeres. Paľis tut ela bach andre phuv, kaj čuľal o thud the o medos, a ačhela tutar baro narodos, sar tut diňa lav o RAJ, o Del tumare dadengero.

4Šun, Izrael! O RAJ hin amaro Del, o RAJ hino jekh. 5Kameha le Rajes, tire Devles, andral calo tiro jilo, andral caľi tiri duša the andral caľi tiri zor. 6Kala lava, so tuke adadžives dav, ľikereha andre tiro jilo 7a sikaveha len tire čhaven; vakereha pal lende, sar bešeha andre tiro kher, sar phireha le dromeha, sar džaha te pašľol the sar ušťeha. 8Priphand peske len pro vast sar znameňje a pro čekat sar leperiben. 9Pisin len pro zarubňi peskere khereskere the pre peskere brani.

10Sar tut o RAJ, tiro Del, ľidžala andre phuv, pal savi la veraha diňa lav tire dadenge – le Abrahamoske, le Izakoske the le Jakoboske – hoj tuke dela kadi phuv le lačhe the bare forenca, save tu na ačhaďal; 11o khera pherarde savore lačhipenenca, save andre na thoďal; o chaňiga, save na kopaľinďal avri; o viňici the olivakere sadi, save na sadzinďal. Sar olestar chaha a čaľoha, 12dikh mištes pre oda, hoj te na bisteres pro RAJ, savo tut iľa avri andral o Egipt, andral o otroctvo.

13Dara tut le RAJESTAR, tire Devlestar, leske služin a te des lav, de ča pre le RAJESKERO nav. 14Ma lašar avre devlen, ňisave devlen le manušengere, save hine pašal tu. 15Bo o RAJ, tiro Del, savo hino maškar tumende, hino žarľivo Del a te kada kereha, ov choľisaľola a khosela tut tele pal e phuv. 16Ma pokušinen le RAJES, peskere Devles, avke sar kerďan andre Massa! 17Dikhen mištes pre oda, hoj te doľikeren o prikazaňja the o zakoni, so tumenge diňa o RAJ, tumaro Del. 18Ker oda, so hin lačho the čačo anglo RAJ, hoj tut te el bach, sar džaha te zalel odi lačhi phuv, pal savi o RAJ diňa lav la veraha tumare daden, 19a tradeha avri tumare ňeprijaťeľen, avke sar o RAJ phenďa.

20Te varekana tutar phučela tiro čhavo: ‘Soske tumenge o RAJ, amaro Del, diňa te doľikerel ola prikazaňja the zakoni?’ 21phen leske: ‘Samas otroka le Faraonoske andro Egipt, ale o RAJ amen odarik ľigenďa avri peskere zorale vasteha. 22O RAJ angle amare jakha kerďa bare the strašna znameňja the zazraki pre calo Egipt, pro Faraonos the pre calo leskero kher. 23Iľa amen odarik avri, hoj amen te anel a te del amenge e phuv, pal savi diňa lav la veraha. 24O RAJ, amaro Del, amenge prikazinďa, hoj te doľikeras savore zakoni a te das les pačiv, hoj te el amenge furt mištes a hoj amen te ľikerel paš o dživipen avke sar adadžives. 25Te doľikeraha kala savore zakoni anglo RAJ, anglo amaro Del, avke sar amenge prikazinďa, ela amenge oda o spravodľišagos.’ ”

7

O trestos te na šunena le Devles

1“O RAJ tut anela andre phuv, so džas te zalel, a tradela avri angle tute but naroden: le Amorejen, le Chetitanen, le Girgašejen, le Chivijen, le Perizejen, le Kanaančanen the le Jebusejen – efta naroden bareder the zoraleder, sar san tumen. 2Sar tuke len o RAJ dela andro vasta a domareha len, mušines savore manušen te murdarel. Ma ker lenca ňisavi zmluva a ma presikav lenge o jileskeriben. 3Ma aven veradune lenca, ma len lengere čhaven tumare čhajenge abo lengere čhajen tumare čhavenge. 4Bo te oda kerena, on scirdena tire čhaven le RAJESTAR, hoj te lašaren avre devlen, vašoda o RAJ pre tumende igen choľisaľola a sigo tumen zňičinela.

5Vašoda keren lenge kada: Lengere oltara čhiven tele, lengere sentna bara rozmaren, o kaštune slupi la Ašerakere čhinen tele a lengere avričhinde modli zlabaren. 6Se tumen san sentna manuša le RAJESKERE, tumare Devleskere. O RAJ peske tumen kidľa avri, hoj te aven leskere manuša maškar savore narodi pre phuv.

7O RAJ peske tumen na zakamľa a na kidľa avri vašoda, hoj sanas buter sar aver narodi, se sanas nekcikneder maškar o narodi pre phuv. 8Ale vašoda, hoj o RAJ tumen kamelas a doľikerďa o lav, so diňa la veraha tumare dadenge, iľa tumen a cinďa avri peskere zorale vasteha andral o otroctvos, andral o vast le Faraonoskero, le Egiptske kraľiskero. 9Vašoda džan, hoj ča o RAJ, tiro Del, hino jekh Del, savo hino pačivalo a savo doľikerel peskeri zmluva a presikavel o pačivalo kamiben ezera pokoleňenge ole manušengere, save les kamen a doľikeren leskere prikazaňja. 10Oleske, ko les našťi avri ačhel, potrestinel avke, hoj les zňičinel. O RAJ na ela jileskero ke oda dženo, ko les našťi avri ačhel, ale takoj leske počinela vaš oda. 11Vašoda doľiker o prikazaňja the o zakoni, so tuke adadžives dav.”

O požehnaňja te šunena

12“Te šunena, doľikerena a dživena pal kala zakoni, o RAJ, tumaro Del, tumenca doľikerela e zmluva a presikavela tumenge o pačivalo kamiben, avke sar la veraha diňa lav tumare daden. 13Kamela tumen a žehňinela a avena igen but. Požehňinela tumen avke, hoj tumen dela but čhave, uľipen la phuvatar, zrnos, mol, olivovo olejos, but dobitkos the bakre andre odi phuv, so la veraha diňa lav tumare daden. 14Avena požehňimen buter sar aver narodi. Na ela maškar tumende ajso murš vaj džuvľi, saven na ena čhave, aňi dobitkos, saveske na uľon cikne. 15O RAJ tumen chraňinela savore nasvaľibenendar a na domukela pre tumende ňisave ole džungale nasvaľibenendar, so dikhľan andro Egipt, ale domukela len pre ola manuša, save tumen našťi avri ačhena. 16Zňičinen dojekhe narodos, saves o RAJ dela andre tumare vasta. Ma presikaven lenge ňisavo jileskeriben aňi ma lašaren lengere devlen, bo oda uľahas prekal tumende sar pasca!

17Ma gondoľinen tumenge: ‘Sar šaj tradas avri kale naroden? Se hine zoraleder sar amen!’ 18Ma daran tumen lendar! Leperen tumenge, so kerďa o RAJ, tumaro Del, le Faraonoske the cale Egiptoske. 19Korkore dikhľan, sar o RAJ peskere zorale vasteha kerďa ola bare zazraki the znameňja, savenca tumen o RAJ, tumaro Del, ľigenďa avri andral o Egipt. O RAJ kerela avke the le narodenca, savendar akana daran. 20A o RAJ bičhavela pre lende the le sršňen, medik na merena avri ola, save ačhile a garude pes tumenge. 21Vašoda tumen lendar ma daran, bo tumenca hino o RAJ, tumaro Del. Ov hino baro a anel dar le manušenge. 22Jekh pal aver len o RAJ tradela avri angle tumende. Našťi len zňičineha savoren jekhvareste, bo te ada kereha, avena pre tu but dziva džviri. 23O Raj tumenge dela tumare ňeprijaťeľen a kerela maškar lende bari balamuta, medik na ena zňičimen. 24Dela tumenge lengere kraľen andro vasta, murdarena len a khosena lengere nava tele pal e phuv. Ňiko tumen na zaačhavela; zňičinena savoren.

25Lengere kaštune devloren zlabaren andre jag. Ma kamen lengero rup aňi o somnakaj, so hin pre lende. Ma len tumenge oda, hoj tumen te na zachudel sar pasca, bo oda hin džungipen anglo RAJ, tumaro Del. 26Ma len tumenge ola veci andro khera, hoj te na peren andro prekošiben avke sar the on. Igen tumenge mi džungľon, bo hine prekošle.”

8

Te na bisteren pro RAJ

1“Doľikeren pačivales dojekh prikazis, so adadžives tumenge phenav, hoj te dživen, hoj tumen te avel but čhave a te džan te zalel e phuv, pal savi o RAJ la veraha diňa lav tumare daden. 2Leperen peske pre savore droma, sar o RAJ, tumaro Del, tumen ľidžalas saranda (40) berš pal e pušťa, hoj tumen te pokorinel a te probaľinel (skušinel), hoj te džanel, so tumen hin andro jile – či doľikerena leskere prikazaňja, abo na. 3Pokorinelas tumen a domukelas, hoj te bokhaľon. Paľis tumen čaľarelas la mannaha, so angloda na prindžarenas aňi tumen aňi tumare dada. Aleha tumen o RAJ sikavelas, hoj o manuš na dživel ča le marestar, ale dojekhe lavestar, so avel avri andral le RAJESKERO muj. 4Tel kala saranda berš tumenge o gada na čhingerisaľile a aňi o pindre na šuvľile. 5Len tumenge andro jile, hoj o RAJ, tumaro Del, tumen bararel avri avke, sar o dad bararel avri peskere čhas.

6Doľikeren o prikazi le RAJESKERE, tumare Devleskere; phiren pal leskere droma a daran lestar! 7Se o RAJ, tumaro Del, tumen ľidžal andre lačhi phuv, kaj hin but paňa, chaňiga the prameňa, so aven avri andral o dolini the andral o verchi; 8andre phuv, kaj hin e pšeňica, o jačmeňis, o viňici, o figovňika, o granatoskere phaba, o olivovo olejos the o medos; 9andre phuv, kaj hin furt maro a ňič tumenge na chibaľinela; kaj andro bara hin o trast a o verchi hine pherde le meďoha.

10Sar chana the čaľona, paľikeren le RAJESKE, peskere Devleske, vaš e lačhi phuv, so tumenge diňa.

11Den tumenge pozoris, hoj te na bisteren pro RAJ, tumaro Del, hoj te doľikeren leskere prikazi the o zakoni, so adadžives tumenge dav. 12Sar tumen ela o čaľipen a ačhavena tumenge o šukar khera, andre save bešena; 13sar tumen ela but dobitkos the bakre, rup the somnakaj, a sar sa, so tumen hin, barola, 14paľis ma ačhen barikane andro jile a ma bisteren pro RAJ, tumaro Del, savo tumen iľa avri andral o Egipt, andral o otroctvo. 15Ov tumen ľidžalas pal e bari the strašno pušťa, kaj hine o jedovate sapa the o škorpijona, the pal o šuko than bi o paňi a diňa tumen o paňi andral e zoraľi skala. 16Pre pušťa tumen čaľarelas la mannaha, so angloda na chale tumare dada. Ov tumen pokorinelas a probaľinelas, hoj tumenge paľis te presikavel o lačhipen. 17Vašoda peske šoha (ňikda) ma gondoľinen: ‘Kada barvaľipen dochudľam peskere vastenca the amara zoraha.’ 18Leperen tumenge pro RAJ, tumaro Del, bo ov tumen del zor te dochudel o barvaľipen, hoj te doľikerel e zmluva, so la veraha phandľa tumare dadenca, avke sar oda hin the adadžives.

19Ale te bisterena pro RAJ, tumaro Del, a visaľona ke aver devla, lašarena len a služinena lenge – adadžives tumenge phenav, hoj čačes merena. 20Avke sar o narodi, saven tumaro Del murdarela angle tumende, avke the tumen merena, bo na šunenas o hangos (hlasos) le RAJESKERO, tumare Devleskero.”

9

Soske o RAJ del e phuv le Izraeloske

1“Šun, Izrael, adadžives predžaha prekal o Jordan, hoj te zňičinen le naroden, so hine bareder the zoraleder sar tumen a te zalen lengere bare fori le zorale murenca, so hine dži o ňebos. 2O manuša, le Anakoskere potomki, hine zorale the bare! Prindžaren len a šunďan pal lende: ‘Ko šaj džal pre lende?’ 3Vašoda dikhena, hoj o RAJ, tumaro Del, džala angle tumende sar e jag, so zlabarel savoro. Ov len zňičinela a pokorinela angle tumende; sar pre lende džana, tradena len avri a sig len zňičinena, avke sar tumenge phenďa o RAJ.

4Sar len o RAJ, tumaro Del, angle tumende tradela avri, paľis peske ma gondoľinen: ‘O RAJ amen anďa kade, hoj te zalas kadi phuv, bo sam čačipnaskere.’ Bo o RAJ len tradela avri angle tumende vašoda, bo hine binošne the nalačhe. 5Oda nane vaš tumaro spravodľišagos aňi vaš oda, hoj keren mištes, ale o RAJ tumenge del lengeri phuv vaš lengero nalačhipen, bo kamel te doľikerel o lav, so diňa la veraha tumare dadenge le Abrahamoske, le Izakoske the le Jakoboske. 6Akor džanen, hoj na vaš tumaro spravodľišagos tumenge o RAJ del kadi lačhi phuv, hoj la te zalen. Se tumen san zoralejileskero narodos, so na kamen te šunel.”

Leperel le manušenge o vzburi

7“Leperen tumenge a šoha ma bisteren, sar choľarenas le RAJES, peskere Devles, pre pušťa. Vzburinenas tumen pro RAJ akorestar, sar avľan avri andral o Egipt, dži akor, medik na doavľan pre kada than. 8Choľarďan le RAJES pro verchos Choreb – avke choľisaľiľa, hoj tumen kamľa te murdarel avri. 9Sar geľom pro verchos, hoj te prelav o barune tabli la zmluvakere, so o RAJ phandľa tumenca, ačhiľom pro verchos saranda (40) dživesa the saranda rača. O maro na chavas a o paňi na pijavas. 10O RAJ mange diňa duj barune tabli, pre save sas pisimen le Devleskere angušteha savore lava, so tumenge phenďa o RAJ pro verchos andral e jag andre oda džives, sar pes zgeľan.

11Pal o saranda dživesa the saranda rača mange o RAJ diňa duj barune tabli, o tabli la zmluvakere. 12O RAJ mange phenďa: ‘Ušťi, sigo dža tele, bo tire manuša, saven anďal avri andral o Egipt, keren namištes. Igen sig pes visarde le dromestar, so lenge prikazinďom; kerde peske e modla.’

13O RAJ mange mek phenďa: ‘Dikhav, hoj kala manuša hine čačes zoralejileskere a na kamen te šunel. 14Muk man, hoj len te zňičinav a te khosav lengero nav pal e phuv. Ale tutar kerava narodos zoraleder the bareder, sar hine on.’

15Avke man visarďom a džavas tele pal o verchos, medik o verchos labolas la jagaha. Andro vasta mande sas o duj barune tabli la zmluvakere. 16A sar dikhavas, dikhľom, hoj kerďan binos anglo RAJ, tumaro Del. Kerďan tumenge la somnakuňa modla, la gurumňora. Sig pes visarďan le dromestar, so tumenge prikazinďa o RAJ, tumaro Del. 17Avke čhiďom soduj tabli andral mire vasta pre phuv a phagerďom len angle tumende.

18Paľis anglo RAJ peľom pre phuv avke sar angloda a saranda dživesa the saranda rača na chavas maro aňi na pijavas paňi vaš savore tumare bini, so kerďan, sar kerenas oda, so na sas le RAJESKE pre dzeka a choľarďan les. 19Daravas man le RAJESKERA bara choľatar, bo avke choľisaľiľa, hoj tumen kamľa te murdarel avri. No o RAJ man šunďa pale avri. 20O RAJ sas igen choľamen the pro Aron a kamľa les te murdarel, vašoda man mangavas the vaš leste. 21Iľom ola binošna somnakuňa gurumňora, so kerďan, a zlabarďom andre jag. Paľis la phagerďom pro kotora a rozpučinďom la, medik latar na ačhiľa ča prachos. Paľis oda prachos čhiďom andro paňi, so avel tele le verchostar.

22Choľarďan le RAJES the andre Tabera, andre Massa the andro Kibrot-Hattaava.

23Sar tumen o RAJ bičhaďa andral o Kadeš-Barnea, phenďa: ‘Džan a len peske odi phuv, so tumenge dav.’ Ale tumen pes vzburinďan pro prikazis le RAJESKERO, tumare Devleskero; na pačanas leske aňi les na šunenas. 24Kanastar tumen prindžarďom, furt pes vzburinenas pro RAJ.

25Me pašľuvas le mujeha pre phuv anglo RAJ saranda dživesa the rača, bo phenďa, hoj tumen zňičinela. 26Mangavas man ko RAJ kavke: ‘Ó, Adonaj, RAJEJA, ma zňičin tiro ďeďictvos, tire manušen, saven cinďal avri tira bara zoraha a iľal avri andral o Egipt tire zorale vasteha. 27Leper tuke pre tire služobňika: pro Abraham, Izak the Jakob. Ma dikh pre lengere bini, pre lengero nalačhipen the pre lengere zorale jile. 28Hoj o Egipťana te na phenen: “O RAJ len iľa, hoj len te murdarel pre pušťa, bo našťi len avri ačhelas a našťi len doanďa andre phuv, pal savi len diňa lav.” 29Se on hine tire manuša, tiro ďeďictvos, saven iľal avri andral o Egipt peskere vasteha the bara zoraha.’ ”

10

O Deš Prikazaňja pale pisimen

1“Paľis o RAJ phenďa mange: ‘Le barestar okresin duj barune tabli – ajse, sar sas ešebnovar (peršovar) a av ke ma upre pro verchos. Ker the kaštuňi archa. 2Me pisinava upre o lava, so sas pro ešebna tabli, save phagľal. Paľis len thoveha andre archa.’

3Avke kerďom e archa le akacijakere kaštestar a okresinďom duj barune tabli – ajse, sar sas ešebnovar – a geľom pre verchos le tablenca andre vasta. 4O RAJ upre pisinďa o lava, so sas pro ešebna tabli, o Deš Prikazaňja, so tumenge diňa pro verchos, sar vakerelas tumenca andral e jag andre oda džives, sar pes zgeľan, a paľis len mange diňa. 5Avke avľom tele pal o verchos a thoďom o tabli andre archa, so kerďom, sar mange prikazinďa o RAJ. Akorestar hine ode.”

6(Paloda o Izraeliti odgele pašal o chaňiga Bene-Jaakan andre Mosera. Ode o Aron muľa a parunde les. E rašajiko služba preiľa leskero čhavo o Eleazar. 7Odarik džanas andre Gudgoda a odarik andre Jotbata, andre phuv, kaj sas but prameňa the paňi. 8Akor peske o RAJ kidľa avri o kmeňos Levi, hoj te hordinen le RAJESKERI zmluvakeri archa, te služinen leske sar rašaja a te žehňinen andre leskero nav. Avke oda hin dži adadžives. 9Vašoda o kmeňos Levi na chudľa ňisavi ďeďično phuv avke sar okla kmeňi. Korkoro o RAJ hino leskero ďeďictvos, avke sar leske phenďa o RAJ, tumaro Del.)

10“Me avke sar angloda ačhiľom pro verchos saranda (40) dživesa the saranda rača. O RAJ man šunďa avri the akana a imar tumen na kamľa te murdarel avri. 11Phenďa mange: ‘Ušťi a ľidža le manušen pre lengero drom, hoj te zalen e phuv, pal savi phenďom la veraha, hoj dava tumare dadenge.’

12Izrael, so akana tutar kamel o RAJ, tiro Del? Ča ada, hoj te daras le RAJESTAR, te phires pal savore leskere droma, te kames les, te služines leske cale jileha the dušaha 13a te doľikeres leskere zakoni the prikazaňja, so tumenge adadžives dav, hoj mištes te dživen.

14Le RAJESKERO, tumare Devleskero, hin o ňebos, the o nekučeder ňebos, e phuv the savoro, so upre hin. 15Ale le RAJESKERO kamiben ke tumare dada sas ajso zoralo, hoj peske kidľa avri tumen, lengere potomken, maškar savore aver narodi, avke sar oda hin adadžives. 16Vašoda akanastar šunen le RAJES10,16 E Hebrejiko čhib: Občhinen tumare jile a preačhen te el zoralejileskere. 17Se o RAJ, tumaro Del, hino RAJ pre rajende the Del pre devlende. Hino baro, zoralo the užasno, na chudel paš ňikaste buter a na del pes te prepočinel. 18Zaačhel vaš e širota the vdova, kamel le cudzincos a del les o maro the o gada. 19Vašoda kamen the le cudzincen, bo the tumen sanas cudzinci andro Egipt. 20Daran tumen le RAJESTAR, tumare Devlestar, leske služinen, ľikeren tumen lestar a te den lav, den ča pre leskero nav. 21Lašaren les, bo ov hino tumaro Del a dikhľan pre tumare jakha o bare the užasna zazraki, so prekal tumende kerďa. 22Sar tumare dada gele andro Egipt, sas eftavardeš (70) džene, ale akana tumendar o RAJ, tumaro Del, kerďa ajci but sar o čercheňa pro ňebos.”

11

Te kamel a šunel le RAJES

1“Kameha le RAJES, tire Devles, a calo dživipen doľikereha leskere zakoni, prikazaňja the sikavibena. 2Ma bisteren adadžives, hoj tumare čhave na dikhle a na predžiďile oda, sar tumen o RAJ, tumaro Del, bararelas avri. Dikhľan le RAJESKERI slava the zor the leskero zoralo vast, 3the leskere znameňja the skutki, so kerďa le Faraonoske, le Egiptske kraľiske the caľa leskera phuvake. 4Tumen dikhľan, sar o RAJ zňičinďa la Egiptska armada lengere grajenca the verdanenca, sar kerďa, hoj len o Lolo Moros te zaučharel andre, sar pal tumende džanas, a hine zňičimen dži adadžives. 5Tumen džanen, so prekal tumende kerďa o RAJ pre pušťa angloda, sar avľan kade. 6Dikhľan the oda, so kerďa le Datanoha the le Abiramoha, le Eliaboskere čhavenca, sar e phuv phundraďa o muj a zľiginďa len lengere famelijenca, stanenca the savorenca, save pes lenca vzburinde. 7Tumen korkore dikhľan pre tumare jakha savore bare skutki, so kerďa o RAJ.”

Te šunen, ena požehňimen

8“Doľikeren dojekh prikazis, so tumenge adadžives dav, hoj te aven zorale te predžal o Jordan, a te zalen e phuv, andre savi džan, 9a hoj te dživen but andre odi phuv, pal savi o RAJ diňa lav tumare dadenge the lengere potomkenge – e phuv, kaj čuľal o medos the o thud. 10E phuv, so džan te zalel, nane sar o Egipt, andral savo avľan avri. Ode sadzinenas o semena a phari buči kerenas, hoj te dochuden o paňi pro maľi. 11Ale andre kadi phuv, so džan te zalel, hin brehi the dolini a pijel o paňi le brišindestar andral o ňebos. 12O RAJ, tumaro Del, pes starinel pal late a leskere jakha pre late dikhen calo berš.

13Te čačes šunena mire prikazi, so tumenge adadžives dav, hoj te kamen le RAJES, tumare Devles, a te služinen leske cale jileha the dušaha, 14dava pre phuv o brišind jesone the jarone, andre lačho časos, hoj te el tumen o zrnos, e mol the o olejos. 15Dava the e čar pro maľi prekal tumaro dobitkos a tumen chana a čaľona.

16Dodikhen pre oda, hoj pes tumare jile te na den te odcirdel, hoj te na oddžan te služinel avre devlenge a te lašarel len. 17Te kada kerena, o RAJ ela pre tumende igen choľamen. Phandela andre o ňebos, hoj te na del o brišind a e phuv te na anel o uľipen a hoj tumen sig te meren avri andre odi lačhi phuv, so tumenge o RAJ del.

18Doľikeren kala lava andre peskere jile the goďi; priphanden len peske pro vasta the pro čekat sar leperiben. 19Peskere čhaven pal oda sikaven a vakeren lenge, či san andro kher, či džana le dromeha, či pašľona pro haďos, či ušťena. 20Pisinena len pro zarubňi peskere kherengere the pre peskere brani, 21hoj te dživen but tumen the tumare potomki andre odi phuv, pal savi o RAJ diňa lav la veraha tumare dadenge. Dživena ode, medik o ňebos ela upral e phuv.

22Te doľikerena savore kala prikazaňja the zakoni, so tumenge dav – hoj te kamen le RAJES, tumare Devles, a te keren savoro pal leskeri voľa a te ľikeren pes lestar – 23paľis o RAJ tradela avri tumendar savore kala narodi a zalena o narodi, so hine bareder the zoraleder sar tumen. 24Dojekh than, pre savo uštarela tumaro pindro, ela tumaro. Tumari phuv ela la pušťatar pro juhos dži paš o Libanon pro severos, le bare paňestar Eufrat pro vichodos dži paš o Stredozemno Moros pro zapados. 25Ňiko angle tumende na obačhola. O RAJ tumaro Del kerela, hoj o manuša pes tumendar te daran pal caľi phuv, kaj džana, avke sar tumenge phenďa.

26Adadžives tumenge dav, hoj peske te kiden avri o požehnaňje abo o prekošiben: 27Avena požehňimen, te doľikerena o prikazaňja le RAJESKERE, tumare Devleskere, so adadžives tumenge dav. 28Ale avena prekošle, te na doľikerena o prikazaňja le RAJESKERE, tumare Devleskere, a odvisarena tumen le dromestar, so tumenge prikazinďom, oleha, hoj chudena te lašarel avre devlen, saven na prindžaren. 29Sar tumen o RAJ, tumaro Del, ľidžala andre odi phuv, so džan te zalel, vakerena o požehnaňje pal o verchos Gerizim a o prekošiben pal o verchos Ebal. 30Avke sar džanen, kala duj verchi hine pro zapados le Jordanoske, paš o Morehoskere bare stromi, pre le Kanaančanengeri phuv, so dživen andre dolina Araba paš o foros Gilgal. 31Akana predžan o Jordan, hoj te džan a te zalen e phuv, so tumenge del o RAJ, tumaro Del. Sar la zalena a bešena andre, 32dikhen mištes pre oda, hoj te doľikeren savore prikazaňja the zakoni, so tumenge adadžives dav.”

12

Jekh than pro lašariben

1“Kala hine o zakoni the prikazaňja, so mušinen te doľikerel, medik dživena andre phuv, so tumenge del o RAJ, o Del tumare dadengero. Šunen len! 2Andre phuv, so džana te zalel, calkom zňičinen savore thana pro verchi, pro brehi the tel dojekh zeleno stromos, kaj o manuša lašarenas peskere devlen. 3Lengere oltara čhiven tele, lengere sentne slupi sphageren, la Ašerakere kaštune slupi labaren a le devloren rezinen tele, hoj len imar šoha (ňikda) pre ola thana te na lašaren.

4Tumen ma lašaren le RAJES, tumare Devles, avke sar on lašaren peskere devlen! 5Bo o RAJ, tumaro Del, peske kidela avri savore tumare kmeňengere thanendar ča jekh than, kaj o manuša avena, hoj te lašaren leskero Nav. 6Ode leske anena o labarde obeti the aver obeti, o dešto kotor, o dari, so anen korkore pestar abo pal save diňan lav le RAJES, a the le ešebnen (peršen) le dobitkostar the le bakrendar. 7Ode anglo RAJ, peskero Del, chana tumare famelijenca a radisaľona savorestar, so peskere vastenca kerďan, bo o RAJ, tumaro Del, tumen andre oda požehňinďa.

8Ma keren avke, sar amen keras adadžives. Dži akana sako kerelas avke, sar peske gonďoľinelas, hoj oda hin lačho. 9Bo mek na san andre phuv, so tumenge del o RAJ, tumaro Del, kaj dživena andro smirom. 10Ale predžana o paňi Jordan a bešena andre phuv, so tumenge del andro ďeďictvos o RAJ, tumaro Del. Ov tumen chraňinela savore tumare ňeprijaťeľendar, hoj te dživen andro smirom. 11O RAJ peske kidela jekh than, kaj ela lašardo. Ode leske mušinen te anel savoro, so tumenge prikazinav: o labarde obeti the aver obeti, o dešto kotor, o dari the savoro nekfeder, pal soste diňan lav, hoj dena le RAJESKE. 12Radisaľon anglo RAJ, tumaro Del, le čhavenca, le čhajenca, le sluhenca the le služkenca the le Levitenca, save bešen andre tumare fori, saven nane jekhetane tumenca o ďeďično kotor andre phuv. 13Ma keren o labarde obeti ode, kaj ča tumen kamena. 14Obetinen len ča pre oda jekh than, savo peske o RAJ kidela avri pre phuv jekhe tumare kmeňostar, a ode keren savoro, so tumenge prikazinav.

15Andre chocsavo foros, kaj kamena, šaj murdaren a chan džvirina ajci, keci tumenge požehňinela o RAJ. Savore tumendar šaj olestar chan, o žužo the nažužo manuš, avke sar te chaľanas jeleňis abo antilopa. 16Ča lengero rat ma chan; čhoren les avri pre phuv sar paňi. 17Ale andre tumare fori našťi chan o dešto kotor le zrnostar, muštostar, olejostar, aňi ešebne le dobitkostar abo bakrendar, aňi ňisavo daros, so des korkoro pestar abo pal savo diňal lav le RAJES, aňi ňisave avre obetendar. 18Tumen, tumare čhavore, sluhi, služki the o Leviti, save dživen andre tumare fori, šaj chan kala obeti ča anglo RAJ, peskero Del, pre oda than pro lašariben, so peske kidňa avri o RAJ, tumaro Del. Ode radisaľona anglo RAJ, tumaro Del, savorestar, so tumare vastenca kerďan. 19Merkinen pre oda, hoj te na bisteren pro Leviti, medik bešena andre kadi phuv.

20Sar o RAJ, tiro Del, tumen dela bareder phuv, avke sar tumen diňa lav, a phenena peske: ‘Kamas te chal mas,’ šaj chan mas ajci, keci kamena. 21Te ela dur tumendar oda than pro lašariben, so peske kidela avri o RAJ, tumaro Del, šaj murdaren a chan ode, kaj bešen, ajci keci kamen, andral o dobitkos the bakre, so tumenge diňa o RAJ – avke sar tumenge phenďom. 22Šaj olestar chan o žuže the o nažuže manuša, avke sar te chaľanas o jeleňis the e antilopa. 23Ale šoha ma chan lengero rat, bo o rat hin o dživipen. Vašoda ma chan o mas le dživipnaha. 24Ma chan o rat, ale čhoren les avri pre phuv sar paňi. 25Ma chan les, hoj tumenge the tumare čhavenge te el mištes andro dživipen, bo keren oda, so hin lačho anglo jakha le RAJESKERE.

26Ale o sentne dari the o dari, pal save diňan lav le RAJES, lena a ľidžana pre oda than, so peske kidela avri o RAJ. 27O labarde obeti, o mas the o rat, anena pro RAJESKERO oltaris. O rat le obetendar čhoren avri pro oltaris, ale o mas šaj chan. 28Doľikeren a šunen savore kala lava, so tumenge prikazinav. Te kerena oda, so hin lačho the pre dzeka le RAJESKE, tumare Devleske, ela tumenge the tumare čhavenge furt mištes andro dživipen.”

Te na služinen le modlenge

29“Sar o RAJ, tumaro Del, zňičinela angle tumende savore naroden, ke save džan, hoj te zalen lengere phuva, a sar imar ode bešena, 30dikhen pre oda, hoj tumen te na zachuden andre pasca oleha, hoj phučena pal lengere devla a phenena: ‘Sar kala narodi lašarenas peskere devlen? Aven, keras the amen avke!’ 31Ma lašaren le RAJES, tumare Devles, avke sar on peskere devlen, bo keren savore džungale veci, so o RAJ našťi avri ačhel. Se mek the peskere čhaven the čhajen obetinen andre jag.”

13

Te na lašaren avre devlen

1“Keren sa, so tumenge prikazinďom. Ma priden ke oda ňič aňi ma odlen olestar ňič.

2Te maškar tumende ela prorokos abo vareko, ko džal o sune a džanel len te phenel avri, a ov tumenge sikavela znameňje abo kerela zazrakos, 3a te oda znameňje abo zazrakos, pal savo phenďa, pes ačhiľahas, a te oda prorokos phenďahas tumenge: ‘Džas pal aver devla, saven na prindžaras, a služinas lenge,’ 4ma šunen les. Bo oda o RAJ, tumaro Del, tumen probaľinel (skušinel), hoj te džanel, či kamen le RAJES, tumare Devles, cale jileha the dušaha. 5Phiren pal o RAJ, tumaro Del, a daran lestar. Doľikeren leskere prikazi, šunen leskero hangos (hlasos) a ľikeren pes lestar! 6Oda prorokos abo oda, ko džal o sune, mušinel te merel, bo kamľa tumen te marel upre pro RAJ, pre tumaro Del, savo tumen iľa avri andral o Egipt a cinďa avri andral o otroctvos. Kamľa tumen te scirdel tele pal o drom, pal savo tumenge o RAJ, tumaro Del phenďa, hoj te džan. Mušinen tumen te žužarel ole nalačhipnastar.

7Te tumaro phral, o čhavo, e čhaj, e romňi abo o nekfeder prijaťeľis tumen kamela te scirdel, hoj te lašaren avre devlen, a phenela, hoj te džan te lašarel avre devlen (saven tumen aňi tumare dada na prindžarenas, 8le narodengere devlen, save bešen pre phuv pašal tumende jekhe agorestar dži ke aver agor), 9ma domuken leske aňi les ma šunen. Ma presikaven leske ňisavo jileskeriben, aňi te na el tumenge pharo vaš leste a ma garuv les andre. 10Mušinen les te murdarel! Av ešebno (peršo), ko lela o bar a čhivela andre leste. Paľis savore manuša mi len o bara a mi čhivkeren andre leste. 11Murdarena les le barenca, bo kamľa tumen te odcirdel le RAJESTAR, tumare Devlestar, savo tumen iľa avri andral o Egipt, kaj sanas otroka. 12Sar pes pal oda dodžanena savore Izraeliti, darana pes a ňiko imar na kamela te kerel ajso nalačhipen.

13Šaj el, hoj pes došunena pal varesavo foros ole forendar, kaj tumenge o RAJ, tumaro Del, diňa te bešel, 14hoj varesave nalačhe manuša maškar tumende vakeren a kamen te scirdel le manušen andre peskero foros le lavenca: ‘Aven, džas te lašarel avre devlen,’ (le devlen, saven na prindžaren). 15Te oda šunena, mištes tumen dophučen a roden avri, či oda hin čačipen. A te pes sikaďahas, hoj hin čačipen, hoj ola manuša kerde oda džungipen maškar tumende, 16mušinen la šabľaha te murdarel sakones andre oda foros; mušinen les calkom te zňičinel – le manušen the le dobitkos. 17Paľis savore lengere veci anen pro foroskero pľacos a zlabaren o foros the savoro, so hin andre, avke sar labarďi obeta le RAJESKE, tumare Devleske. Oda foros mušinel te ačhel pro furt zburaňiskos a ňiko les našťi pale ačhavel. 18Ňisave veci, so sas dine le Devleske, hoj te en zňičimen, te na lel ňiko aňi andro vast, hoj te preačhel le RAJESKERI choľi a hoj te presikavel tumenge o jileskeriben the o lačhipen. Bo kerela tumendar baro narodos avke, sar diňa lav la veraha tumare dadenge, 19te šunena o hangos le RAJESKERO, tumare Devleskero, a te doľikerena savore leskere prikazi, so adadžives tumenge dav, a te kerena oda, so hin lačho anglo RAJ, tumaro Del.”

14

O žužo the nažužo chaben

1“Tumen san čhave le RAJESKERE, tumare Devleskere. Sar ľikeren o smutkos pal o manuš, savo muľa, ma čhingeren tumen aňi ma hoľinen pes upral o čekat, avke sar keren aver manuša, 2bo san sentne manuša le RAJESKERE, tumare Devleskere. Kidľa peske tumen avri, savore avre narodendar pre phuv, hoj te aven leskere manuša.

3Ma chan ňič, so hin nažužo le Devleske. 4Kala hine o džviri, saven šaj chan: gurumňa, bakres, koza, 5jeleňis, gazela, sarna, kozorožcos, antilopa, dzive bakres the dziva koza. 6Šaj chan savore džvirinen, save prežuvinen e čar a saven hin o kopiti rozulade pro duj kotora. 7Ale našťi chan ťava, zajacos the damanos. Kala džviri prežuvinen e čar, ale nane len o kopiti rozulade pro duj kotora, vašoda hine nažuže. 8Aňi bales našťi chan, les hin o kopiti rozulade pro duj kotora, ale na prežuvinel čar; hino tumenge nažužo. Našťi chan lengero mas aňi pes našťi chuden murdale balestar.

9Olendar, so dživen andro paňi, šaj chan savoro, kas hin plutvi the šupini. 10Ale našťi chan olen, saven nane šupini the plutvi. On hine tumenge nažuže.

11Šaj chan savore žuže čiriklen. 12-18Ale le čiriklendar našťi chan orlos, sova, jastrabos, sokolos, supos, vrana, pštrosos, čajka, bocianos, volavka, pelikanos, kormoranos, ďatlos the ňetopiris.

19Savoro hmizos, so leťinel, hino prekal tumende nažužo, našťi les chan. 20Savore žuže čiriklen šaj chan.

21Ma chan ňisavo murdalo mas. Šaj les den le cudzincoske, savo dživel maškar tumende, ov oda šaj chal abo šaj bikenel avre cudzincoske. Ale tumen san o narodos sentno le RAJESKE, tumare Devleske.

Na taveha la terňa kozica andre lakere dakero thud.”

O dešto kotor

22“Sako berš thoven pre sera o dešto kotor le uľipnastar, so tumenge barona pro maľi. 23Pre oda than, so peske kidľa avri o RAJ, tiro Del, chaha angle leste o dešto kotor tumare zrnostar, la neva moľatar, le olivove olejostar the le ešebnes (peršes) le dobitkostar the le bakrendar, hoj te sikľon te daral pes le RAJESTAR pro furt. 24Te oda than, kaj hino lašardo le RAJESKERO nav, hino tumendar dur, hoj ode te ľidžan o dešto kotor olestar, so tumenge požehňinďa o RAJ, paľis keren avke: 25Bikenen oda vaš o love. Paľis len ola love a ľidžan pre oda than, so peske kidela avri o RAJ, tumaro Del. 26Ode vaš ola love cinen sa, so kamena: dobitkos, bakre, mol, aver pijiben the savoro, so ča kamen. Paľis chan ode anglo RAJ, tumaro Del, a radisaľuven le famelijenca.

27Ma zamuken a ma bisteren pro Levitas, savo bešel andre tumaro foros, bo nane les ďeďično kotor andre phuv.

28Pro koňec dojekhe trite beršeske ľidža a thov calo dešto kotor ole beršeskere uľipnastar andre tumare fori. 29Avke šaj aven ode o Leviti, saven nane o kotor la phuvatar aňi ďeďictvos, o cudzinci, o široti the o vdovi, save bešen andre tire fori. Mi chan čales olestar, hoj tut te požehňinel o RAJ, tiro Del, andre dojekh buči, so kereha tire vastenca.”

15

O berš, kana pes savoro odmukel

1“Pro koňec dojekhe eftate beršeske hin o časos, kana musaj te odmukel savorenge, so ile kečeň. 2Kavke oda kampel te kerel: Sako, ko diňa kečeň avre Izraelitas, odmukela leske oda, so leske kamelas. Na mušinen te mangel pale o love, bo o RAJ korkoro diňa avri, hoj o adošagos pes te odmukel. 3Le cudzincostar šaj les pale o adošagos, ale tire phraleske odmuk, so les diňal kečeň. 4Na ela maškar tumende čoro manuš, bo andre odi phuv, so sar ďeďictvos tuke del o RAJ, tiro Del, te zalel, tut igen požehňinela, 5te mištes šuneha le RAJES, tire Devles, a te doľikereha savore prikazaňja, so tumenge adadžives dav. 6Bo o RAJ, tiro Del, tut požehňinela, avke sar diňa lav, a tu deha kečeň but naroden, ale tumen na lena kečeň avre narodendar. Tumen vladňinena upral aver narodi, ale on na vladňinena upral tumende.

7Te varesavo Izraelitas ela čoro andre chocsavo foros, so tumenge del o RAJ, tumaro Del, ma phand angle leste tiro jilo aňi tiro vast, ale pomožin leske. 8Ale av ke leste ščiro, phundrav tiro vast a de les kečeň savoro, so leske kampel. 9Ale de pozoris pre oda, hoj tut te na el andro jilo kajso nalačho gondoľišagos, hoj tuke pheneha: ‘Pašes hin o eftato berš, o berš, so pes sa odmukel,’ hoj te na phandes andre tiro jilo avke, hoj les na deha ňič. Bo akor ov vičinďahas ko RAJ a uľahas pre tute binos. 10De les ščirones, a te na el tuke pharo andro jilo vaš oda, hoj les vareso des, bo o RAJ, tiro Del, tut požehňinela andre savoreste, so kereha tire vastenca. 11O čore manuša ena furt maškar tumende, vašoda tumenge prikazinav: ‘De ščirones le čore manušes andre tiri phuv the oles, kas nane.’ ”

Sako eftato berš te premukel le otroken

12“Te vareko le Izraelitendar pes tuke bikenela sar otrokos, či murš vaj džuvľi, služinela tuke šov berš, ale pro eftato berš les mušineha te premukel. 13Sar les premukeha, ma muk les te džal het avke, hoj les na deha ňič. 14De les ščirones olestar, soha tut požehňinďa o RAJ, tiro Del: tire stadostar, zrnostar the moľatar. 15Ma bister pre oda, hoj salas otrokos andro Egipt a hoj tut cinďa avri o RAJ, tiro Del. Vašoda adadžives tuke oda prikazinav.

16Ale te o otrokos phenela: ‘Na kamav adarik te džal het,’ bo zakamľa pes andre tu the andre tiri famelija a hin leske mištes ke tu, 17akor les mušines te anel paš o vudar a ode leske pre zarubňa premar o kan la suvaha. Avke ela calo peskero dživipen tiro otrokos. Kavke ker the la otrokiňaha.

18Te na el tuke pharo te premukel le otrokos, bo oda, hoj tuke šov berš služinelas, sas prekal tu igen mištes a molas tut duvar frimeder, sar te iľalas pre buči robotňikos. Ker oda a o RAJ, tiro Del, tut požehňinela andre savoreste, so kereha.”

Te obetinel o ešebno le džvirendar

19“Dojekh ešebno (peršo) samcos, so uľola – e gurumňi, o bakro abo e koza – pes mušinel te del le RAJESKE, tumare Devleske. Ňisave ešebne bikoha na kereha buči a ňisave ešebne bakres na strihineha. 20Sako berš len chaha tira famelijaha anglo RAJ, tiro Del, pre oda than, so peske korkoro kidela avri. 21Ale te oda ešebno džviros ela varesar chibno: Te ela koro, bango, abo te leste ela vareso aver, našťi les obetines le RAJESKE, tire Devleske. 22Chana les andre tumare khera savore tumendar, o žuže the o nažuže manuša, sar pes chal e gazela abo o jeleňis. 23Ale našťi chas o rat ole džviroskero; čhiveha les avri pre phuv sar o paňi.”

16

E Patraďi the o Inepos pal o Mare bi o Drožďi

1“Andro čhon Abib ma bisteren te oslavinel e Patraďi pre pačiv le RAJESKE, tumare Devleske. Bo andre oda čhon tumen o RAJ, tumaro Del, prekal e rat iľa avri andral o Egipt. 2E Patraďakeri obeta tire stadostar abo dobitkostar anen le RAJESKE, tumare Devleske, pre oda than, kaj peske kidela avri o RAJ, hoj les te lašaren. 3Ma chan ola obetaha maro le drožďendar. Efta dživesa chana mare bi o drožďi, o maro le trapišagoskero, avke sar kerďan, sar denašenas avri andral o Egipt. Avke šaj tumenge leperen savore dživesa, medik dživena, pre oda džives, sar avľan avri andral o Egipt. 4Efta dživesa te na el ňikas tumendar andre tumari phuv drožďi. Ma muk ňič dži tosara ole masestar, so obetinena rači pro ešebno (peršo) džives.

5Našťi obetinen e Patraďakeri obeta andre ňisavo aver foros, so tumenge del o RAJ, tumaro Del, 6ale ča pre oda than, kaj o RAJ, tumaro Del, peske kidela avri, hoj les te lašaren. E Patraďakeri obeta anena rači, sar zaperela o kham, andre ajso časos, sar avľan avri andral o Egipt. 7Odi obeta peken a o mas chan pre oda than, so peske kidela avri o RAJ, tumaro Del, hoj les te lašaren. Tosara pes visarena a džana pale andre tumare stani. 8Šov dživesa chan o mare bi o drožďi a eftato džives tumen savore zdžana pre pačiv le RAJESKE, tumare Devleske, hoj les te lašaren. Oda džives ma keren ňisavi buči.”

O Kurkengero Inepos

9“Zgenen efta kurke le časostar, sar chudena te košinel le kosakoha e pšeňica. 10Paľis oslavinena o Inepos le Kurkengero16,10 Oda hin o Inepos la Žatvakero; o Letňice abo Turice. pre pačiv le RAJESKE, tumare Devleske, a olestar, so tumenge požehňinela o RAJ, tumaro Del, jilestar anena o daros pal oda, ko keci chudľa le RAJESTAR. 11Radisaľon anglo RAJ, tumaro Del, pre oda than, kaj peske o RAJ kidela avri, hoj les te lašaren. Radisaľon tumen, tumare čhave the čhaja, tumare sluhi the služki, o Leviti, save bešen andre tumare fori, the o cudzinci, o široti the o vdovi, save hine ke tumende. 12Ma bisteren pre oda, hoj sanas otroka andro Egipt, vašoda mištes doľikeren a dživen pal ola zakoni.”

O Inepos le Stankengero

13“Paloda, sar skidena o uľipen le žužoďivostar the le hroznostar, oslavinena efta dživesa o Inepos le Stankengero. 14Radisaľon pre odi oslava tumen, tumare čhave the čhaja, o sluhi the služki, o Leviti, o cudzinci, o široti the o vdovi, save bešen ke tumende. 15Efta dživesa oslavinen oda inepos pre pačiv le RAJESKE, tumare Devleske, pre oda than, kaj peske kidela avri o RAJ. Igen radisaľona, bo o RAJ tumen požehňinela a ela tumen baro uľipen the bach andre savoreste, so kerena.

16Trival andro berš dojekh murš pes mušinel te sikavel anglo RAJ, peskero Del, pre oda than, kaj o Del kidela avri: pro Inepos pal o Mare Bi o Drožďi, pro Inepos le Kurkengero the pro Inepos le Stankengero. A ňiko našťi avel bijal ňisoste andro vasta. 17Sako tumendar mi obetinel pal oda, keci les o RAJ, leskero Del, požehňinda.”

Pal o sudci

18“Andre savore fori, so del o RAJ, tumaro Del, le kmeňenge, ačhaven sudcen the uradňiken. Ola murša mušinena te sudzinel čačipnaha le manušen. 19Ma previsar o čačipen pro sudos. Ma dikh pro manuš, ale sudzin pal oda, ko so kerel. Ma de tut te prepočinel le manušeske, bo oda korarel o jakha le goďaverenge a previsarel o lava le čačipnaskere manušengere. 20Doľikereha furt ča o spravodľišagos, hoj te džives a hoj te zales e phuv, so tuke del o RAJ, tiro Del.”

Te na lašaren avre devlen

21“Sar ačhavena oltaris le RAJESKE, tumare Devleske, našťi paše thoven la Ašerakero slupos le kaštestar. 22Ma ačhaven aňi ňisavo baruno slupos, bo o RAJ, tumaro Del ada našťi avri ačhel.”

17

1“Ma obetinen le RAJESKE, tumare Devleske, bikos abo bakres, saven hin chocsavi chiba, bo kada o RAJ, tumaro Del našťi avri ačhel.

2Šaj pes ačhela, hoj andre varesavo foros, so tumenge diňa o RAJ, tumaro Del, pes arakhela murš abo džuvľi, save kerena varesavo nalačhipen anglo RAJ, tumaro Del, a aleha na doľikerena leskeri zmluva, 3odvisarena pes le RAJESTAR a služinena avre devlenge abo le khameske, le čhoneske, abo le čercheňenge, so lenge zakazinďom. 4Sar pal oda šuneha abo te tuke vareko pal oda phenela, dodžan tut či oda hin čačipen, hoj ajso džungipen vareko kerďa andro Izrael. Te oda ela čačes avke, 5oles, ko kada nalačhipen kerďa, či murš abo džuvľi, le avri pal o foroskere brani a murdar ole manušes le barenca. 6Te pre leste svedčinena duj abo trin švedki, mušinel te el murdardo. Te ela ča jekh švedkos, našťi les murdares. 7Ola švedki mi čhiven o bara andre leste ešebne (perše) a paľis savore manuša. Kaleha tradeha avri o nalačhipen maškar tumende.”

O nekbareder rašajiko sudos

8“Te ela vareso igen pharo prekal tumende te rozsudzinel: o murdaripen, o vesekedišagi, abo te vareko zraňinela avre dženes – varesavo dokeriben andre tiro foros – akor dža oleha pre oda than, so o RAJ, tiro Del, kidľa avri. 9Ode dža ko levitska rašaja the ko sudcas, so hin pro urados andre oda časos, a phuč lendar, sar oda kampel te sudzinel, a on tuke phenena, so majines te kerel. 10Paľis ker savoro a ľiker tut pal oda, avke sar tuke phende a sikade pre oda than, so peske kidľa avri o RAJ. 11Doľiker lengere lava, ker sa avke, sar rozsudzinena, a ma odvisar pes olestar. 12Ale te vareko na kamela oda te doľikerel a na šunela le rašas, abo le sudcas, savo ode služinel le RAJESKE, tire Devleske, ajso manuš mi merel. Aleha khoseha avri o nalačhipen andral o Izrael. 13Mi šunen pal ada savore manuša, hoj pes te daran a te na keren imar ajso nalačhipen.”

O prikazi pal o kraľis

14“Sar džana andre phuv, so tumenge del o RAJ, tiro Del, zalena la, bešena ode a akor phenena: ‘Ačhavas peske kraľis avke, sar oda keren aver narodi pašal amende.’ 15Dodikhen pre oda, hoj te ačhaven oles, kas o RAJ, tumaro Del, kidela avri. Mušinel te el Izraelitas. Našťi el cudzincos, savo nane tumaro phral. 16Našťi peske skidel but grajen a našťi bičhavel le manušen pale andro Egipt, hoj odarik peske te anel buter grajen. Bo o RAJ tumenge phenďa: ‘Šoha (ňikda) tumen ma visaren pale ole dromeha!’ 17Našťi peske skidel but romňijen, bo aleha pes visarela le RAJESTAR; aňi peske našťi skidel but rup abo somnakaj.

18Sar ačhela kraľiske, mušinel peske te del te prepisinel o zakonos andral o zvitkos, pre savo dodikhen o levitska rašaja. 19Mi en ola zvitki le zakonenca ko kraľis, hoj peske len te genel, medik dživela, a hoj te sikľol pes te daral le RAJESTAR, peskere Devlestar, a te doľikerel savore lava the prikazi ole zakonoskere. 20Te kada kerela, na gondoľinela pal peste, hoj hino feder sar savore manuša andral o Izrael, a na visarela pes le zakonostar aňi pre jekh aňi pre aver sera. Avke ov the leskere potomki kraľinena andro Izrael pro furt.”

18

O chaben prekal o rašaja the Leviti

1“Le levitske rašajen – calo kmeňos Levi – na ela andro Izrael ňisavo kotor aňi ďeďictvos. On dživena le RAJESKERE jagale obetendar, bo ada hin lengero ďeďictvos. 2Na ela len ďeďictvos avke sar avre kmeňen. Lengero ďeďictvos ela korkoro o RAJ, avke sar lenge phenďa.

3Kecivar o manuša obetinena bikos abo bakres, le rašajen hin pravos le obetendar te chudel kada: e angluňi čang, e sanka the e džombra. 4Den lenge o ešebno (peršo) tumare zrnostar, muštostar, olejostar the la bakraňa vlnatar. 5Bo o RAJ, tumaro Del, peske len the lengere čhaven kidľa avri savore kmeňendar, hoj furt te keren e služba andro nav le RAJESKERO.

6Te o Levitas, savo bešel andre varesavo foros andro Izrael, peske zalela andro jilo te džal pre oda than pro lašariben, so kidela avri o RAJ, 7šaj kerel e služba andro nav le RAJESKERO, peskero Devleskero, avke sar the okla Leviti, save ode služinen. 8Šaj chudel ajci chaben sar the okla rašaja, choc te chudľa o love la famelijakere ďeďictvostar, so bikenďa.”

Pal o vražňika

9“Sar aveha andre phuv, so tuke del o RAJ, tiro Del, ma ker oda džungipen, sar keren o narodi, save ode bešen. 10Te na el maškar tumende ňiko, ko obetinďahas peskere čhas abo čha sar jagaľi obeta. Ma muk le manušen, hoj te vešťinen, te vražinen, te čarinen, abo te phenen avri o znameňja. 11Ma muk, hoj te pokeren le manušen, aňi hoj te vičinen avri le duchen aňi hoj te vakeren le mulenca. 12Bo o RAJ našťi avri ačhel sakones, ko kala veci kerel. O RAJ, tiro Del, ipen vaš kala veci le naroden angle tumende tradela het. 13Aven žuže anglo RAJ, tumaro Del.”

Avela ajso prorokos sar o Mojžiš

14“O narodi, savengere phuva zalena, on šunen le čaroďejňiken the le vrašcen. Ale tumenge oda o RAJ na domukel te kerel.

15O RAJ, tumaro Del, tumenge bičhavela prorokos ajses sar me tumare phralendar le Izraelitendar. Les šunen. 16Ela avke, sar kamehas le RAJESTAR, tire Devlestar, andre oda džives, sar sanas zgele paš o verchos Choreb a sar phenďan: ‘Imar te na šunas o hangos le RAJESKERO, amaro Devleskero, aňi te na dikhas odi bari jag, hoj te na meras.’

17Akor mange o RAJ phenďa: ‘Mištes phende. 18Bičhavava jekhes lendar, hoj te el prorokos, sar sal tu. Thovava mire lava andre leskero muj, hoj te vakerel le manušenge savoro, so leske prikazinav. 19Te vareko na šunela mire lava, so vakerela o prorokos andre miro nav, me les marava. 20Ale o prorokos, savo andre miro nav vakerela, so leske na prikazinďom, abo o prorokos, savo vakerela andro avre devlengero nav, mušinela te merel.’

21Šaj tuke phenes: ‘Sar prindžaraha, save lava nane le RAJESKERE?’ 22Prindžarena oda avke: Te o prorokos vakerela andre le RAJESKERO nav a na ačhela pes avke, sar phenďa, paľis ola lava na sas le RAJESKERE. Oda prorokos vakerelas korkoro pestar, vašoda pes lestar ma daran.”

19

O fori pro garuďipen

1“Sar o RAJ, tumaro Del, zňičinela le naroden andral odi phuv, so tumenge del, a sar la zalena a bešena imar andre lengere fori the khera, 2kide avri trin fori, so hine maškaral andre odi phuv, so tumenge del o RAJ, tumaro Del. 3Dodžan tut, sar dur hine o droma ke ola fori a pal oda rozďelin e phuv pro trin kotora, hoj andre dojekh te el foros. Te vareko murdarela varekas, šaj denašela andre jekh ajso foros, hoj pes te garuvel.

4Avke ela oleha, ko varekas murdarela: Sar ode denašela, šaj ačhel te dživel, te pes leske ačhiľa, hoj murdarďa avre dženes, ale na kamľa a ov na sas leskero ňeprijaťeľis. 5Šaj pes ačhel, hoj vareko džala avre dženeha andro veš te čhingerel o kašta a le tovereha pes nacirdela, hoj te čhinel tele o stromos, a jekhvareste chučela tele o tover pal o poriskos a demela avre dženes avke, hoj merela, ajso dženo mi denašel andre jekh ole forendar, hoj pes te garuvel. 6No te o foros ela dur, e nekpašeder famelija ole mule dženeskeri andre choľi šaj džal pal leste, dochudela les pro drom a murdarela les. Se oda dženo peske na zasogaľinďa (zaslužinďa) te merel, bo angloda sas le murdarde dženeha lačho a na sas pre leste choľamen. 7Vašoda tuke prikazinav: ‘Kide avri trin fori!’

8Sar o RAJ, tumaro Del, rozbararela tumari phuv avke, sar diňa lav la veraha tumare daden, a dela tumenge caľi phuv, pal savi phenďa, hoj lenge dela, 9vašoda, bo mištes doľikeres savore kala prikazi, so tumenge adadžives dav: te kamel le RAJES, tumare Devles, a te phirel pal leskere droma furt. Akor pride ke ola trin fori mek aver trin fori. 10Ker oda, hoj pes te na čhorel avri o rat oleskero, ko nane vrahos, andre tumari phuv, so tumenge del o RAJ, tumaro Del, andro ďeďictvos, hoj te na aves vaše mardo tu.

11Šaj pes ačhel, hoj vareko našťi avri ačhelas avre dženes, geľahas pre leste a demaďahas les avke, hoj muľahas, a oda dženo denašľahas andre jekh kale forendar. 12Akor o foroskere vodci mi bičhaven pal leste andre oda foros, mi len les odarik avri a mi den les te murdarel oleske, ko sas nekpašeder famelija ole murdarde dženeske. 13Ma presikaven leske ňisavo jileskeriben. Kaleha khosena avri o murdaripen andral o Izrael, hoj tumenge te dživen mištes.

14Ma zalen e phuv ňisave susedaske avke, hoj thovena dureder e hraňica, so tumare phure dada imar čirla chudle andro ďeďictvos, sar o RAJ, tumaro Del lenge la diňa.”

O zakonos pal o švedki

15“Jekh švedkos nane dos pre oda, hoj te usvedčinel varekas varesave binostar. Kampel duje abo trine švedken, hoj te el o manuš odsudzimen.

16Te kamela vareko te svedčinel falošnones pre aver dženo, hoj kerďa varesavo nalačhipen, 17akor sodujdžene mušinen te džal te el sudzimen anglo RAJ anglo rašaja the sudci, save akor ena andre služba. 18Paľis pes o sudci mušinena te dodžanel, či oda hin čačipen. Te oda manuš falošnones vakerelas pre aver dženo, 19akor leha keren avke, sar ov kamľa te kerel avre manušeske. Kaleha khosena avri o nalačhipen maškar tumende. 20Paľis pes pal ada savore došunena, darana pes a imar na domukena, hoj pale ajso nalačhipen maškar tumende te avel. 21Ma presikaven leske ňisavo jileskeriben. O trestos ela o dživipen vaš o dživipen, e jakh vaš e jakh, o dand vaš o dand, o vast vaš o vast, o pindro vaš o pindro.”

20

O prikazi pal o mariben

1“Sar džana pro mariben pre peskere ňeprijaťeľa a dikhena, hoj len hin buter graja the verdana a hine buter sar tumen, ma daran pes, bo tumenca hino o RAJ, tumaro Del, savo tumen iľa avri andral o Egipt. 2Angloda, sar džana andro mariben, o rašaj džala anglo manuša a prevakerela kavke: 3‘Šun Izrael! Adadžives džan andro mariben pre peskere ňeprijaťeľa. Aven zorale, ma izdran a ma daran pes lendar! 4Se o RAJ, tumaro Del, džal tumenca, ov pes marela vaš tumende le ňeprijaťeľenca, hoj tumen te ňerinen.’

5Paľis prevakerena o kmeňengere vodci ko manuša: ‘Hin ade ajso dženo, savo peske ačhaďa kher a mek les na sentňarďa le Devleske? Mi džal khere a mi kerel oda, hoj te na merel andre kada mariben a hoj te na kerel oda aver dženo vaš leste, a te na dživel andre leskero kher. 6Hin ade ajso dženo, savo sadzinďa viňica a mek na kidľa o ešebno (peršo) uľipen? Mi visarel pes pale khere, hoj te na merel andre kada mariben a hoj te na radisaľol olestar aver dženo. 7Hin ade ajso dženo, ko hino mangado varesava džuvľaha, ale mek peske la na iľa romňake? Mi visarel pes pale khere, hoj te na merel andre kada mariben a te na lel peske la aver dženo.’ 8O kmeňengere vodci mek mi phučen le manušendar: ‘Hin ade ajso dženo, ko izdral a daral pes? Mi visarel pes pale khere, hoj te na anel maškar aver slugaďa dar.’ 9Sar dovakerena o kmeňoskere vodci, akor mušinena te ačhavel le veľiťeľen upral o manuša.

10Sar avena paš varesavo foros pro mariben, ešeb phučen le manušendar, či pes na kamen te poddel korkore. 11Te priačhena pre oda a phundravena tumenge o foroskere brani, akor savore manuša odarik tumenge služinena sar otroka. 12Ale te pre oda na priačhena a mukena pes tumenca andro mariben, akor rozthoven tumen pašal oda foros a džan pre lende. 13A te o RAJ, tumaro Del, tumenge len dela andro vasta, murdaren savore muršen la šabľaha. 14Len tumenge le džuvľen, le čhavoren, le dobitkos the sa, so ode ela. Keren peske chasna savorestar, so sas tumare ňeprijaťeľengero. O RAJ tumenge oda del. 15Kavke kereha savore forenca, so hine tumendar dur, a nane le narodendar pašal tumende.

16Andro fori ole narodengere, so tumenge del o RAJ, tumaro Del andro ďeďictvos, ma muk ňič te dživel. 17Zňičin a murdar avri le Chetitanen, le Amorejen, le Kanaančanen, le Perizejen, le Chivijen the le Jebusejen, avke sar tumenge prikazinďa o RAJ, tumaro Del, 18hoj on tumen te na sikaven te kerel savore nalačhe veci, so keren prekal peskere devla, a oleha kerďanas binos anglo RAJ, tumaro Del.

19Sar avena rozthode pašal varesavo foros but časos, hoj les te zalen, ma čhinen tele o stromi le tovereha. Se paľis pal lende chana o ovocje, vašoda ma čhinen len tele. O stromos nane manuš, hoj pre leste te džas. 20Šaj čhinen tele ča o stromi, so džanen, hoj na anen ovocje, hoj te ačhaven oda, so tumenge kampel, hoj te zalen o foros.”

21

Te pes arakhel murdardo manuš pre maľa

1“Te pes pre phuv, so tuke del o RAJ, tiro Del, arakhela murdardo manuš a na džanela pes, ko les murdarďa, 2akor džana o vodci the o sudci andral o fori, so hine pašal, a merinena, sar dur hin leskero ťelos le forendar. 3Sar pes dodžanena, savo foros hino nekpašeder, lena ola foroskere vodci gurumňa, savi mek na kerďa ňisavi buči, 4ľidžana la paš o jarkos, so furt čuľal, andre dolina, kaj mek šoha (ňikda) na sas orimen e phuv, a ode lake phagena e meň. 5Paľis ode avena o levitska rašaja, bo len peske kidľa avri o RAJ, tiro Del, hoj leske te služinen, hoj te požehňinen andre RAJESKERO nav a te rozsudzinen dojekh vesekedišagos abo oda, te vareko avre dženes dukhavela. 6Paľis savore vodci ole forostar, so hino nekpašeder ke oda murdardo dženo, thovena (omorena) o vasta le paňeha upral e gurumňi, savake phagle e meň paš o paňi. 7A phenena: ‘Amen na murdarďam kale manušes a na dikhľam, ko kada kerďa. 8Ó RAJEJA, odmuk tire Izraelike manušenge, saven cinďal avri. Ma domuk, hoj te čhoren avri o rat le manušeske, so ňič na kerďa.’ Avke len na ela binos vaš oda manuš. 9Te kereha oda, so o RAJ prikazinel, na aveha vinovato vaš oda murdaripen.”

Pal e zaiľi romňi

10“Sar o RAJ, tiro Del, tuke dela o ňerinďipen andro mariben pro ňeprijaťeľa a sar zaleha le manušen, 11šaj peske les romňake ola džuvľa, savi ela maškar lende igen šukar a sava tu kameha. 12Paľis la an khere. Oj peske mi hoľinel o šero, mi strihinel o naja, 13mi čhivel tele o gada, andre save sas zaiľi, a mi dživel andre tiro kher. Mi rovel pal peskero dad the daj calo čhon a paľis la šaj les romňake. Oj ela tiri romňi a tu lakero rom. 14Ale te tuke paľis zdžungľola, premuk la a oj ela slobodno te džal, kaj kamel. Dživehas laha, vašoda laha našťi keres sar otrokiňaha, hoj la bikeneha.”

O pravos le ešebne čhaskero

15“Te varesave muršes hin duj romňija; jekha kamel, ale dujtona na; a te lenge uľona muršora, ale o ešebno (peršo) muršoro ela olatar, sava na kamel, 16paľis andre oda džives, sar rozďelinela o ďeďictvos maškar o čhave, o pravos, so hin le ešebne čhas, našťi del ole čhaske, savo les sas olatar, sava kamel. 17Mušinel te del pravos sar ešebnes ole čhas, savo les sas olatar, sava na kamel, a dela les duvar ajci kotor savorestar, so les hin, bo ov hin o ešebno, ko sikavel pre le dadeskeri zor.”

Pal o zacato čhavo

18“Te hin varekas zacato čhavo, so pes na poddel a na šunel peskere dades the peskera da, choc leske dovakeren, 19leskero dad the e daj les mi len a mi ľidžan paš e brana ko foroskere vodci. 20Mi phenen lenge: ‘Kada amaro čhavo hino zacato, na poddel pes a na kamel amen te šunel; a mek hino papačis the pijakos.’ 21Paľis savore murša andral oda foros les mi murdaren le barenca. Kavke khoseha avri o nalačhipen maškar peste. Mi šunel oda calo Izrael a mi daral pes.”

Pal o manuš figimen pro kašt

22“Te vareko kerďahas ajsi veca, vaš soske peske zaslužinďahas te merel, a figinďahas pes pro kašt, 23na mukeha leskero ťelos ode te figinel prekal e rat. Mušines les te parunel mek oda džives, bo ko hino figimen pro kašt, hino le Devlestar prekošlo. Ma meľaren e phuv, so tumenge del o RAJ, tumaro Del, andro ďeďictvos.”

22

Aver zakoni

1“Te dikheha gurumňora abo bakrores, hoj našľiľa avre dženeske, ma predža pašal lende, sar te len na dikhľalas, ale an len leske pale. 2Ale te oda dženo bešela tutar dur a tu na džaneha, kaskero oda džviros hin, an les ke tute khere a mi ačhel ode, medik les oda dženo na rodela. Paľis les deha leske pale. 3Kavke ker the le somariha, le gadenca the savore vecenca, so našaďa aver dženo, te oda arakhľal. Ma visar tut lestar het, ale pomožin leske.

4Te dikheha pro drom, hoj le avre dženeskero somaris abo bikos peľa, ma visar tut lestar, ale pomožin leske les te hazdel upre.

5E džuvľi te na urel pre peste muršikane gada a o murša te na uren o džuvľikane gada. Bo o Del našťi avri ačhel oles, ko kada kerel.

6Te džaha le dromeha a jekhvareste dikhľalas pro stromos abo pre phuv le čiriklengero hňizdos a andre le cikne čiriklen abo o jandrore, a lengeri daj bešľahas pre ola jandrore abo pro čiriklore, ma le la da le čiriklorenca. 7Le čirikloren peske šaj les, ale lengera da muk, hoj tuke te džal mištes a but te džives.

8Sar tuke ačhaveha nevo kher, ker tuke pašal e strecha zabradli, hoj te na avel pre tu e vina vaš o rat, te vareko perela tele pal e strecha a murdarela pes.

9Ma sadzin andre peskeri viňica aver semena. Te kada kereha, mušines te oddel le RAJESKE savoro uľipen la viňicakero the savoro, so sadzinďal.

10Ma orin e maľa avke, hoj pal o pluhos jekhetane phandeha le guruves the le somaris.

11Ma uri pre peste o gada, so hine kerde jekhetane la vlnatar the ľanostar.

12Pre tiro plašťos telal prisiv špargici pašal o štar agora.”

Te o rom phenel pre romňi, hoj na sas pačivaľi

13“Te o murš peske lela romňa, pašľola laha a paloda leske džungľola, 14te paľis chudela pal late te vakerel falošnones a nalačho hiros pal late ľidžala a phenela: ‘Sar la iľom romňake a kamľom laha te pašľol, avľom pre oda, hoj na sas pačivaľi,’ 15akor o dad the e daj ola džuvľake lena e lepeda, pre savi sovenas odi rat o terne, a anena e lepeda a sikavena le vodcenge andro foroskere brani, hoj te dikhen, hoj sas pačivaľi čhaj. 16Akor lakero dad phenela le vodcenge: ‘Diňom mira čha romňake kale muršeske, ale oj leske džungľiľa. 17Falošnones pre late vakerel a phenel, hoj na sas pačivaľi, sar la iľa romňake. Ale kada sikavel, hoj miri čhaj sas pačivaľi.’ Avke rozkerena e lepeda anglo vodci le foroskere. 18Paľis o vodci andral oda foros mušinena te lel ole muršes a te marel les. 19A mek paš oda mušinela te počinel šel rupune love lakere dadeske vaš oda, hoj la pačivaľa džuvľa andral o Izrael kerďa napačivaľake. Odi džuvľi ela dureder leskeri romňi a šoha (ňikda) la našťi premukel.

20Ale te ela čačipen, so oda murš pal late vakerelas, a la na uľahas, soha pes te presikavel, hoj sas pačivaľi, 21akor o vodci la lena paš lakero dadeskero vudar a o murša ole foroskere la murdarena le barenca, bo andro Izrael kerďa baro nalačhipen oleha, hoj andre le dadeskero kher kerďa lubipen. Kaleha khoseha avri o nalačhipen maškar peste.”

Pal o napačivaľiben

22“Te prichudena le muršes paš oda, sar pašľol la džuvľaha, sava hin rom, akor mi merel o murš the e džuvľi. Avke khosena avri o nalačhipen andral o Izrael.

23Te e pačivaľi džuvľi ela mangaďi imar varesave muršeha a te aver murš andro foros laha pašľiľahas, 24akor anen sodujdženen paš e foroskeri brana a murdaren len le barenca: la džuvľa vašoda, bo na vičinelas, hoj lake te pomožinen, choc sas andro foros, a le muršes, bo pašľiľa avre dženeskera mangaďa džuvľaha. Kaleha khosena avri o nalačhipen maškar peste.

25Ale te arakhľahas o murš mangaďa džuvľa pre maľa, chudľahas la a našilu pašľiľahas laha, akor ča oda murš mušinel te merel. 26La džuvľa ma ker ňič. Oj na kerďa ňisavo binos, vaš soste mušinďahas te merel. Oda hin avke, sar te vareko varekas murdarďahas: O murdardo manuš vaš oda našťi. 27Aňi odi džuvľi vaš oda našťi, bo arakhľa la pre maľa, a oj vriskinelas, ale na sas ode ňiko, ko lake pomožinďahas.

28Te varesavo murš arakhľahas la džuvľa, savi mek hiňi pačivaľi a nane mangaďi, a te la chudľahas, pašľiľahas laha a prichudlehas len paš oda, 29o murš, savo laha pašľiľa, dela penda (50) rupune love lakere dades a oj ačhela leskeri romňi, bo laha našilu pašľiľa. Šoha la našťi omukel.”

23

1“Ňiko peske našťi lel romňake le dadeskera romňa, bo oleha kerel ladž peskere dadeske.”

Ko našťi avel maškar o manuša le RAJESKERE

2“Ňisavo murš, savo sas kastrimen avri avke, hoj leskero muršiben sas rozpučimen abo odčhimen, našťi avel maškar o manuša le RAJESKERE, sar hine zgele.

3Ňiko, ko uľiľa sar kopirdanos (kopiľakos), aňi leskere potomki dži andro dešto pokoleňje našťi aven maškar o manuša le RAJESKERE, sar hine zgele.

4O Ammončana the o Moabčana aňi lengere potomki dži andro dešto pokoleňje našťi aven maškar o manuša le RAJESKERE, sar hine zgele. 5Bo na avle paš tumende le mareha the le paňeha pro drom, sar avenas avri andral o Egipt, a vičinde pre tumende le Bileam, le Beoriskere čhas, andral o Petor andro Aram-Naharajim23,5 Oda hin e Mezopotamija., hoj tumen te prekošel. 6Ale o RAJ, tumaro Del, na kamľa te šunel avri le Bileam, ale visarďa oda prekošiben pro požehnaňje, bo o RAJ, tumaro Del, tumen kamel. 7Medik dživena, šoha (ňikda) ma keren ňič prekal lengero smirom aňi prekal oda, hoj lenge te džal mištes.

8Ma dikhen tele le Edomčanen, bo hine tumari famelija, aňi le Egipťanen, bo bešenas andre lengeri phuv sar cudzinci. 9O čhave andral lengero trito pokoleňje šaj aven maškar o manuša le RAJESKERE, sar hine zgele.”

Pal o žužipen andro taboris

10“Te san andro taboris akor, sar hin o mariben, chraňinen tumen savorestar, so hino nažužo. 11Te ela maškar tumende murš, savo pes meľarela peskere semenostar, sar sovelas, mušinel te džal avri andral o taboris pre calo džives. 12Angloda, sar zaračola, thovela (omorela) pes le paňeha a paľis, sar zadžala o kham, šaj avel pale andro taboris.

13Avri le taboristar ela than, kaj džana pro budaris. 14Mi el tumen lopatki paš o sersami, a medik džana pro budaris, kerena chev a paľis oda začhivena. 15O RAJ, tumaro Del, hino maškar tumende andro taboris, hoj tumen te chraňinel a te del tumenge le ňeprijaťeľen andro vasta. O taboris mušinel te el sentno, hoj o RAJ te na dikhel maškar tumende oda, so hin pre ladž, a te na visaľol tumendar.”

Aver prikazi

16“Te denašela otrokos peskere rajestar ke tute, ma bičhav les pale leskere rajeske. 17Mi bešel maškar tumende andre varesavo tumaro foros, pre oda than, kaj peske kidela avri; ma trapin les!

18Ma domuk andro Izrael ňisava džuvľake abo muršeske te ačhel chramoskeri lubňi abo chramoskero lubaris. 19Andro Chramos le RAJESKERO, tumaro Devleskero, ma anen sar daros o počiňiben le lubariskero abo la lubňakero, bo o RAJ, tumaro Del, ajsen našťi avri ačhel.

20Te des kečeň le Izraelitas love abo chaben abo vareso aver, ma le lestar interesis. 21Ale te des kečeň le cudzincos, šaj lestar les interesis, ale le Izraelitastar ma le, hoj tut o RAJ, tiro Del, te požehňinel andre savoreste, so kereha andre phuv, savi džas te zalel.

22Te des lav tire RAJES, tire Devles, ma prethov oda te kerel, bo ov čačes tutar užarela, hoj te keres oda, so phenďal. Te na doľikereha oda lav, ela tut binos anglo RAJ, tiro Del. 23Te na deha lav le RAJES, na ela tut binos, 24ale savoro, so phenela tiro muj la veraha le RAJESKE, tire Devleske, mušineha te doľikerel, bo diňal les lav korkoro pestar.

25Te džaha andre viňica avre dženeskeri, šaj chas ode ajci hroznos, keci kames, ale našťi tuke les o hroznos andro košaris. 26Te džaha prekal e maľa avre dženeskeri, kaj barol e pšeňica, šaj tuke kides o klasi le vasteha, ale našťi len čhingeres le kosakoha.”

24

O zakonos pal o rozvodos

1“Te peske o murš lel romňa a paľis leske džungľol, bo arakhel pre late vareso nalačho, mi pisinel lake rozvodno ľil, mi del les lake a mi bičhavel la het andral o kher. 2Sar lestar oddžala, šaj peske la lel aver rom. 3Ale te pes ačhela, hoj džungľola the dujtone romeske a ov lake pisinela o rozvodno ľil a dela les lake a bičhavela la het andral o kher, abo te pes ačhela, hoj lakero dujto rom merela, 4lakero ešebno (peršo) rom peske la našťi lel pale romňake, bo leske hiňi imar meľarďi andre. Oda uľahas anglo RAJ džungipen. Ma an o binos pre phuv, so tuke del andro ďeďictvos o RAJ, tiro Del.”

Aver zakoni

5“O murš, savo peske mekča iľa romňa, našťi džal andro mariben a našťi les ispiden aňi andre aver služba. Ačhela khere berš, hoj te kerel radišagos peskera romňake.

6Te varekas des kečeň, ma le lestar andre zaloha o malmoskero bar, bo olestar dživel e famelija.

7Te pes avľahas pre oda, hoj vareko zaiľa avre Izraelitas, kerelas leha sar otrokoha a bikenďa les, akor oda, ko les zaiľa, mi merel. Kavke khoseha o nalačhipen andral o Izrael.

8Le rašajenge phenďom, so te keren, te varekas ela malomocenstvo. Keren savoro avke, sar o levitska rašaja tumenge prikazinena. 9Leperen peske pre oda, so o Del kerďa la Mirijamake, sar džanas avri andral o Egipt.

10Sar deha kečeň avre dženes, ma dža andre leskero kher te lel e zaloha. 11Užar avri a oda dženo, kas diňal kečeň, mi anel avri e zaloha. 12Te hino oda dženo čoro, na mukeha tuke prekal e rat oda, so tut diňa sar zaloha. 13Sar zadžala o kham, de leske pale o plašťos, hoj les te el, soha pes te učharel. Ov tuke paľikerela a kavke aveha čačipnaskero anglo RAJ, tiro Del.

14Ma trapin le čore manušes, savo kerel prekal tu buči, avke hoj leske zaačhaveha o počiňiben, či hino Izraelitas vaj cudzincos, savo bešel andre tire fori. 15O počiňiben leske de mek andre oda džives angloda, sar zaperela o kham, bo hino čoro a dživel olestar, so zarodel. Te oda na kereha, vičinela ko RAJ angle tu a ela tut binos.

16O dada našťi en murdarde vaš o binos, so kerde lengere čhave, aňi o čhave vaš o dada, ale dojekh merela vaš peskero binos.

17Pro sudos ma previsar o pravos le cudzincoskero aňi le širotengero a la vdovatar ma le o gada andre zaloha. 18Leper tuke, hoj salas otrokos andro Egipt a hoj tut odarik cinďa avri o RAJ, tiro Del. Vašoda tuke prikazinav, hoj ada te doľikeres.

19Sar skideha o uľipen pal tiri maľa a bistereha ode snopos, ma visar tut pale. Mi ačhel le cudzincoske, la širotake abo la vdovake, hoj tut te požehňinel o RAJ, tiro Del andre savoreste, so kereha. 20Sar skideha o olivi pal o stromi, ma dža dujtovar te dokidel, so upre ačhiľa, ale muk vajkeci prekal o cudzinci, široti the vdovi. 21Sar skideha o hroznos pal tiri viňica, ma dža dujtovar te dokidel upre, ale oda, so ačhela, muk prekal o cudzinci, široti the vdovi. 22Leper tuke, hoj salas otrokos andro Egipt. Vašoda tuke prikazinav, hoj ada te doľikeres.”

25

1“Te pes duj murša maškar peste vesekedinena a džana oleha pro sudos, hoj len o sudci te rozsudzinen, le čačipnaskeres kampel te ospravedlňinel a le vinovates te odsudzinel. 2Te o vinovato peske zaslužinel te el mardo le bičoha abo la pacaha, o sudcas les thovela te pašľol pre phuv a angle leste les marena ajci rani, keci peske zaslužinel. 3Našťi chudel buter sar saranda (40) rani. Bo te les marďalas buter sar saranda rani, kerďalas leske ladž anglo aver Izraeliti.

4Na phandeha o piskos la gurumňake, savi kerel buči, hoj te na chal.”

Te merela o rom bi o čhavo

5“Te duj phrala bešena jekhetane a jekh lendar merela bi o čhavo, leskeri romňi našťi džal romeste andre aver famelija. Lakero šogoris peske la mušinela te lel 6a lengero ešebno (peršo) čhavo pes rachinela sar čhavo ole phraleskero, savo muľa. Ov ľidžala leskero nav, hoj te na bisteren pre leste andro Izrael.

7Ale te lakero šogoris peske la na kamela te lel romňake, oj mušinela te džal paš e foroskeri brana a te phenel ode le vodcenge: ‘Mire romeskero phral man na kamel romňake, hoj te doľikerel o nav le phraleskero andro Izrael. Na kamel mange te kerel oda, so mušinel sar šogoris.’ 8Akor les o foroskere vodci privičinena, hoj leha te vakeren. Te pale phenela, hoj la na kamel te lel romňake, 9mušinela e šogorkiňa te avel paš leste a anglo vodci leske lela tele jekh sandalka pal o pindro, čhungarela leske andro muj a phenela: ‘Avke pes mi ačhel le muršeske, savo na kamel te del potomkos peskere phrales.’ 10Leskera famelija sako džanela andro Izrael sar ‘e famelija le muršeskeri, saveske sas e sandalka iľi tele’.”

Aver prikazi

11“Te pes duj murša marena maškar peste a e romňi jekhe muršeskeri leske kamela te pomožinel, avke, hoj avre muršes chudela maškar o čanga, 12takoj lake odčhin o vast. Ma av ke late jileskero!

13Te na avel tut dvojita vahi – phareder the lokeder – 14a ma klamin ňikas oleha, hoj tut ela andro kher dvojito mira – bareder the cikneder. 15Te važinena the merinena o veci pačivales, o RAJ, tumaro Del, tumen dela bareder dživipen pre kadi phuv, so tumenge del. 16O RAJ, tumaro Del, našťi avri ačhel ňikas, ko važinel napačivalones.

17Leperen tumenge, so tumenca kerde o Amaleka pal o drom, sar avenas avri andral o Egipt. 18Sar sanas slaba a strapimen, avle pre tumende palunestar a murdarde savoren, so na birinenas; on pes na daranas le Devlestar. 19Sar o RAJ, tumaro Del, tumen dela o smirom tumare ňeprijaťeľendar andre phuv, so džan te zalel sar ďeďictvos, khosena avri o leperiben pro Amaleka tel o ňebos. Ma bisteren pre oda!”

26

O dari le ešebne uľipnastar

1“Sar avena andre phuv, so tumenge del o RAJ, tumaro Del, andro ďeďictvos, a sar la zalena the bešena andre, 2sako mušinel te lel savore uľipnastar o ešebno (peršo) kotor, so barol andre phuv, so tuke del o RAJ. Mi thovel oda andro košaris a mi anel pre oda than, so peske kidela avri o RAJ pro lašariben. 3Džan pal o rašaj, savo ode akor služinela, a phenen leske: ‘Adadžives phenav avri anglo RAJ, angle miro Del, hoj avľom andre phuv, so la veraha phenďa amare dadenge, hoj la amenge dela.’ 4Paľis o rašaj lela o košaris andral tumare vasta a thovela les anglo oltaris le RAJESKERO, tumare Devleskero. 5Paľis phenena anglo RAJ: ‘Miro dad sas Aramejčanos, savo phirelas than thanestar a geľa andro Egipt frima manušenca. Ode dživelas sar cudzincos a pal o but berša lestar ačhiľa baro the zoralo narodos. 6Ale o Egipťana amenca namištes kerenas, trapinenas amen a ispidenas amen andre buči sar otroken. 7Akor amen vičinahas ko RAJ, ko Del amare dadengero. Ov amen šunďa avri a dikhľa amaro pharipen, trapišagos the dukh. 8Avke amen o RAJ iľa odarik avri peskera bara zoraha a kerďa bare znameňja le zazrakenca, so anelas bari dar. 9Anďa amen pre kada than a diňa amenge kadi phuv – e phuv, kaj čuľal o thud the o medos. 10Vašoda akana anďom o ešebno (peršo) uľipen la phuvatar, so man tu diňal, RAJEJA.’ Paľis thoven o košaris anglo RAJ, tumaro Del, a banďuven anglo RAJ. 11Avke tu the tiri famelija keren oslava, hoj te paľikeren le RAJESKE vaš savoro lačho uľipen, so tumen diňa. Ma bisteren te vičinel le Leviten the le cudzincen, save bešen maškar tumende, hoj te chan tumenca.

12Sako berš pes del o dešto kotor savorestar, so bariľa pre maľa, ale sako trito berš pes oda dešto kotor mušinel te del le Levitenge, le cudzincenge, le širotenge the le vdovenge andre tumare fori, hoj te chan a te čaľon. 13Paľis pheneha anglo RAJ, tiro Del: ‘Anďom avri andral miro kher o chaben, so sas dino le RAJESKE, a diňom oda le Levitenge, le cudzincenge, le širotenge the le vdovenge, avke sar mange prikazinďal. Doľikerďom sa, so prikazinďal a pre ňisoste na bisterďom. 14Na chaľom olestar, sar somas andro smutkos; na iľom ňič olestar andral miro kher, sar somas nažužo, a na diňom oda sar obeta prekal o mule. Šunďom tut RAJEJA a kerďom sa avke, sar prikazinďal pal o dešto kotor. 15Mangav tut, dikh andral o ňebos pal tiro sentno than a požehňin tire Izraelike manušen the e phuv, kaj čuľal o thud the o medos, e phuv, so amenge diňal, avke sar diňal lav la veraha amare dadenge.’ ”

O Izrael hino le RAJESKERO narodos

16“Adadžives tumenge o RAJ, tumaro Del, prikazinel, hoj te doľikeren kala zakoni the prikazaňja. Dikhen pre oda, hoj len te doľikeren cale tumare jileha the dušaha. 17Adadžives phenďan, hoj o RAJ ela tumaro Del a hoj phirena pal leskere droma, hoj doľikerena leskere zakoni the prikazaňja a hoj šunena les. 18A the o RAJ adadžives phenďa, hoj tumen avena leskere manuša, avke sar angloda phenďa la veraha, a prikazinel tumenge, hoj te doľikeren savore leskere prikazaňja. 19O RAJ tumendar kerela bareder sar savore narodi, so stvorinďa. Tumen chudena e pačiv, e slava the o baro nav a avena o sentno narodos le RAJESKE, tumare Devleske, avke sar phenďa.”

27

O bara pro leperiben

1O Mojžiš le Izraelike vodcenca prikazinďa le manušenge: “Doľikeren dojekh prikazis, so tumenge adadžives dav. 2Andre oda džives, sar predžana o paňi Jordan andre phuv, so tumenge del o RAJ, tumaro, Del, ačhaven peske bare bara a pomakhen len le vapnoha. 3Pisinen pre lende savore lava kale zakonoskere, sar predžana prekal o Jordan andre phuv, so tumenge del o RAJ, tumaro Del, andre phuv, andre savi čuľal o thud the medos, avke sar tumen diňa lav o RAJ, o Del tumare dadengero. 4Avke, sar predžana prekal o Jordan, ačhaven ola bara pro verchos Ebal, avke sar adadžives tumenge prikazinav, a pomakhen len le vapnoha. 5Ode le RAJESKE, tumare Devleske, ačhaven oltaris le barendar, so na sas oprikerde le trastune sersamoha. 6Ole barendar ačhavena oltaris le RAJESKE, tumare Devleske, a anena leske upre o labarde obeti. 7Mek obetinena e smiromoskeri obeta, hoj ode te chan a te radisaľon anglo RAJ, tumaro Del. 8Pro bara pisinen savore lava le zakonoskere šukares a mištes.”

9Paľis o Mojžiš the o levitska rašaja phende savore Izraelitenge: “Čhit a šun, Izrael! Adadžives ačhiľan o manuša le RAJESKERE, tumare Devleskere. 10Vašoda šunen o hangos le RAJESKERO, tumare Devleskero a doľikeren leskere prikazaňja the o lava, so adadžives tumenge dav.”

O požehnaňje the o prekošiben

11Mek oda džives o Mojžiš prikazinďa le manušenge:

12“Sar predžana o Jordan, akor pes mi ačhaven pro verchos Gerizim o Izraelike kmeňi o Šimeon, o Levi, o Juda, o Jissachar, o Jozef the o Benjamin pro požehnaňje. 13A o kmeňi o Ruben, o Gad, o Ašer, o Zebulun, o Dan the o Naftali mi ačhen pro verchos Ebal pro prekošiben.”

O prekošibena

14“O Leviti mi phenen zorale hangoha savore Izraelike muršenge:

15‘Prekošlo hino oda, ko kerela peske varesavi modla le kaštestar, barestar abo trastestar a počoral la lašarela; bo le RAJESKE oda džungľol.’

A savore manuša mi phenen: ‘Amen!’

16‘Prekošlo hino oda manuš, ko na del pačiv peskere dades the da.’

A savore manuša mi phenen: ‘Amen!’

17‘Prekošlo hino oda manuš, ko peske zalela e phuv avre dženeskeri avke, hoj thovela dureder peskeri hraňica.’

A savore manuša mi phenen: ‘Amen!’

18‘Prekošlo hino oda, ko le kore manušes ľidžala pal o nalačho drom.’

A savore manuša mi phenen: ‘Amen!’

19‘Prekošlo hino oda manuš, ko previsarel o pravos le cudzincenge, le širotenge the le vdovenge.’

A savore manuša mi phenen: ‘Amen!’

20‘Prekošlo hino oda manuš, ko pašľola le dadeskera romňaha, bo kerel ladž peskere dadeske.’

A savore manuša mi phenen: ‘Amen!’

21‘Prekošlo hino oda manuš, ko pašľola le džvirenca.’

A savore manuša mi phenen: ‘Amen!’

22‘Prekošlo hino oda manuš, ko pašľola peskera pheňaha abo peskera ňevlastna pheňaha.’

A savore manuša mi phenen: ‘Amen!’

23‘Prekošlo hino oda manuš, ko pašľola peskera sasaha.’

A savore manuša mi phenen: ‘Amen!’

24‘Prekošlo hino oda manuš, ko počoral murdarela avre dženes.’

A savore manuša mi phenen: ‘Amen!’

25‘Prekošlo hino oda manuš, ko vaš o love murdarela avre dženes, so na kerďa ňič.’

A savore manuša mi phenen: ‘Amen!’

26‘Prekošlo hino oda manuš, ko na doľikerela o lava le zakonoskere a na dživela pal lende.’

A savore manuša mi phenen: ‘Amen!’ ”

28

O požehnaňja

1“Te čačes šunena le RAJES tumare Devles; te doľikerena leskere prikazaňja, so tumenge adadžives dav, a dživena pal lende, ov tumen hazdela upral savore narodi pre phuv. 2Te šunena o lava le RAJESKERE, tumare Devleskere, avena pre tumende savore kala požehnaňja a ačhena pre tumende:

3Požehňimen aveha andro foros a požehňimen aveha pre maľa.

4Požehňimen ena o čhave, so tutar uľona, požehňimen ela o uľipen tira phuvakero, o gurumňora tire dobitkostar the o bakrore tire stadostar.

5Požehňimen ela o zrnos andre tiro košaris a o chumer pre tiri tabla.

6Požehňimen aveha, sar džaha andre, a požehňimen aveha, sar džaha avri.

7O RAJ zňičinela tumare ňeprijaťeľen, sar pre tumende avena. Jekhe dromeha pre tumende avena, ale efta dromenca tumendar denašena.

8O RAJ prikazinela, hoj te en požehňimen tumare chabeneskere skladi the savoro, sostar pes chudena tumare vasta. Požehňinela tumen andre phuv, so tumenge del.

9Te doľikerena o prikazaňja le RAJESKERE, tumare Devleskere, a te phirena pal leskere droma, kerela tumendar peskero sentno narodos, avke sar phenďa la veraha. 10Paľis savore narodi pre phuv dikhena, hoj san le RAJESKERE avrikidle manuša, a darana pes tumendar. 11O RAJ tumen dela but lačhipen – požehňimen ena o čhave, so tumenge uľona, the o uľipen tumara phuvakero the o gurumňora tumare dobitkostar andre kadi phuv, so phenďa la veraha tumare dadenge.

12Otkerela tumenge peskere ňeboskere skladi, hoj te bičhavel o brišind, kana kampel, a požehňinela savori tumari buči. Tumen dena kečeň le naroden, ale na mušinena te lel kečeň ňikastar. 13O RAJ tumendar kerela šero a na chvostos, avena furt upre a šoha na avena tele, te čačes šunena savore prikazaňja le RAJESKERE, tumare Devleskere, so tumenge adadžives dav, a dživena pal lende. 14Ma visaren tumen aňi pre jekh aňi pre aver sera le lavendar, so tumenge adadžives prikazinav, hoj te na džan pal aver devla a te na služinen lenge.”

O prekošibena, te na šunena

15“Ale te na šunena le RAJES, tumare Devles; te na doľikerena leskere prikazaňja, so tumenge adadžives dav, a na dživena pal lende, avena pre tumende savore kala prekošibena:

16Prekošlo aveha andro foros a prekošlo aveha pre maľa.

17Prekošlo ela o zrnos andre tiro košaris a o chumer pre tiri tabla.

18Prekošle ena o čhave, so tutar uľona, prekošlo ela o uľipen tira phuvakero, o gurumňora tire dobitkostar the o bakrore tire stadostar.

19Prekošlo aveha, sar džaha andre, a prekošlo aveha, sar džaha avri.

20O RAJ pre tumende bičhavela o prekošiben, e dar the e bibach pre savoro, so kerena a sostar pes chudena tumare vasta, dži akor, medik tumen na khosela tele pal e phuv a medik tumen na zňičinela vaš tumare nalačhe skutki, bo les omukľan. 21O RAJ pre tumende domukela baro nasvaľiben, medik na merena avri andre phuv, so džan te zalel. 22O RAJ tumen marela le nasvaľibenenca, hoj šuvľona a ela tumen bare horučki; mukela pre tumende baro tačipen the šukiben; dela pľešňa pro uľipen a avke les zňičinela. Kada pes tumenge ačhela, medik na merena. 23Andral o ňebos na dela ňisavo brišind a tumari phuv ela ajsi zoraľi sar trast. 24O RAJ na dela brišind pre phuv, ale poši the prachos, so avela andral o ňebos pre tumende dži akor, medik na avena zňičimen.

25O RAJ domukela, hoj o ňeprijaťeľa upral tumende te ňerinen (zviťazinen). Jekhe dromeha avena pre lende, ale efta dromenca lendar denašena. Sar dikhena aver narodi pre phuv, so pes tumenca ačhiľa, igen pes darana. 26Tumare mule ťeli chana o ňeboskere čirikle the o džvirini pre phuv a ňiko len pašal na tradela avri. 27O RAJ pre tumende bičhavela o vredi (vredi), ajse sar andro Egipt. Ela tumen ger pal calo ťelos a chandžola tumen, ale na sasťona olestar avri. 28O RAJ kerela, hoj te na aven paš e goďi a te aven kore the diline. 29Dživese hmatinena avke sar o kore manuša andro kaľipen a našťi arakhena o drom. Na ela tumen bach andre ňisoste, so kerena; aver tumen furt trapinena a občorarena a ňiko tumenge na pomožinela.

30Tu aveha mangado la džuvľaha, ale aver dženo pašľola laha; ačhaveha o kher, ale na bešeha andre; sadzineha e viňica, ale na chaha latar o uľipen. 31Angle tire jakha tuke murdarena la gurumňa, ale o mas latar na chaha; angle tire jakha tuke čorena le somaris, ale na dena tuke les pale. O ňeprijaťeľa tuke čorena o stados, ale na ela ňiko, ko tuke pomožinďahas. 32Dikheha pre oda, sar tire čhaven the čhajen lel aver narodos otrokenge. Užareha pre lende sako džives, ale ňič oleha našťi kereha. 33O manuša, saven na prindžarehas, chana o uľipen tira bučakero a tut na ela ňič, ča igen baro pharipen calo dživipen. 34Ačheha dilino olestar, so dikheha pašal tute. 35O RAJ tut marela le vredenca pro khoča the pro pindre, le petendar dži o šero, ale našťi olestar sasťoha avri.

36O RAJ ľidžala tumen the tumare kraľis andre cudzo phuv, kaj angloda na dživenas tumen aňi tumare phure dada. Ode služinena le kaštune the barune devlenge. 37O manuša andre ola phuva, kaj tumen o RAJ tradela avri, predarana olestar, so pes tumenge ačhiľa; avena lenge pre vistraha a asana tumendar.

38Sadzinena but semenos pre maľa, ale frima uľipen skidena, bo chana les o maľakere grajora. 39Sadzinena o viňici a starinena tumen pal lende, ale e mol lendar na pijena aňi na kidena upre o hroznos, bo e viňica chana o kirme. 40O olivakere stromi barola všadzik pre phuv, ale lengere olejoha tut na pomazineha, bo o olivi sig perena tele. 41Ela tumen čhave the čhaja, ale našavena len, bo ena zaile. 42Pre savore tumare stromi the pro maľi ena o maľakere grajora.

43O cudzincos, savo bešel maškar tumende, ela furt barvaleder the zoraleder, ale tumen avena čoreder a našavena e zor. 44Ov tumen dela kečeň, ale tumen les na. Ov ela o šero a tumen o chvostos.

45Avena pre tumende savore kala prekošibena a ena tumenca, medik tumen na zňičinela, bo na šunďan le RAJES, tumare Devles, a na doľikerďan o zakoni the prikazaňja, so tumenge diňa. 46Ena pre tumende the pre tumare potomki pro furt sar znameňje the vistraha. 47Vašoda, hoj na služinenas cale jileha the radišagoha le RAJESKE, peskere Devleske, sar tumen sas savoro, 48služinena bokhale the smedne tumare ňeprijaťeľenge, saven pre tumende bičhavela o RAJ. Avena čore a na ela tumen so te urel. Kerela, hoj te cerpinen tel e phari buči28,48 E Hebrejiko čhib: thovela tuke o trastuno jarmo pre meň, medik tumen na zňičinela.

49O RAJ anela pre tumende le narodos pal oki sera la phuvakeri; sar orlos prileťinela oda narodos a na achaľuveha leskeri čhib. 50Oda narodos ela bijileskero a na sajinela aňi le phure manušen aňi le cikne čhavoren. 51Chala tumaro dobitkos the uľipen, medik tumen na zňičinela. Na mukela tumenge aňi zrnos, aňi mol, aňi olejos, aňi gurumňen, aňi bakren, medik na merena bokhatar. 52Džala pre dojekh foros andre tumari phuv, so diňa tumenge o RAJ, tumaro Del. Rozačhavela pes pašal savore fori medik lenge na perena tele o bare, zorale muri, pre save pes mukenas.

53Sar tumare ňeprijaťeľa ena rozačhade pašal tumare fori, avena ajse bokhale, hoj chana oda so tumendar uľila – o mas tumare čhavengero the čhajengero, saven tumenge diňa o RAJ, tumaro Del. 54-55Mek the o nekkovleder a nekrajikaneder murš maškar tumende chala peskere čhavengero mas a ela ajso skupo, hoj na dela te chal aňi peskere phrales aňi peskera romňa, sava kamel, aňi peskere čhaven, so leske mek ačhena te dživel. Na ela ňič aver te chal andre oda pharipen, sar tumen o ňeprijaťeľis phandela andre, akor sar pes rozthovela pašal tumare fori. 56Mek the e nekkovleder a nekrajikaneder džuvľi maškar tumende, so sas ajsi kiňešno the barikaňi, hoj aňi o pindro na mušinelas te thovel pre phuv, ela ajsi skupo ke peskero rom, saves kamel, ko čhavo, abo ke čhaj, 57hoj chala počoral peskere čhavores, savo lake mekča uľola, a the oda, so latar avela avri pal o ločhuviben – a na dela len ňič olestar te chal. Bo na ela ňič aver te chal andre oda pharipen, sar tumen o ňeprijaťeľis phandela andre, akor sar pes rozthovela pašal tumare fori.

58Te na doľikerena a na dživena pal kala lava, so hine pisimen andre kada zvitkos, a te na darana kale slavne the darandutne navestar le RAJESKERE, peskere Devleskere, 59o RAJ domukela pre tumende the pre tumare potomki bare rani, bari bibach, so ľikerela but, the meribnaskere nasvaľibena, so pes na dela te sasťarel. 60Anela pre tumende pale o nasvaľibena, so predžiďiľan andro Egipt a ačhena pre tumende furt. 61O RAJ the pre tumende bičhavela všelijake nasvaľibena the bibach, pal save pes aňi na pisinel andre kada zakonoskero zvitkos, medik tumen na zňičinela. 62Ačhena igen frima, choc te sanas ajci sar o čercheňa pro ňebos, bo na šunenas le RAJES, peskere Devles. 63Avke sar akor tumendar radisaľolas o RAJ, sar tumenge kerelas mištes, a kerelas, hoj te aven buter, avke akana radisaľola, sar tumen zňičinela a murdarela avri. Avena cirdle avri andral e phuv, so džan te zalel.

64Akor o RAJ tumen roztradela maškar savore narodi pre phuv, jekhe agorestar dži pre aver. Ode služinena le kaštune the barune devlenge, saven na prindžarenas tumen aňi tumare dada. 65Ale aňi maškar ola narodi tumen na ela smirom, aňi tumare pindre peske na arakhena than te odpočovinel. O RAJ tumen dela o pharipen andro jilo, o strapimen jakha the e duša bi o užaripen (naďej). 66Tumaro dživipen figinela ča pro bal; rat-džives dživena andre bari dar, hoj našavena peskero dživipen. 67Vaš odi dar andre tumare jile, the vaš oda, so dikhena pro jakha, tosara phenena: ‘Te imar uľahas rat!’ a rači phenena: ‘Te imar uľahas tosara!’ 68O RAJ tumen bičhavela pale andro Egipt pro loďi, choc phenďom, hoj imar ode na džana. Ode pes kamena te bikenel tumare ňeprijaťeľenge sar o otroka, ale ňiko tumen na cinela.”

69Kale hine o lava la zmluvakere, so o RAJ prikazinďa le Mojžišoske, hoj te phandel le Izraelitenca andre Moabiko phuv, paš odi zmluva, so lenca phandľa pro verchos Choreb.

29

O RAJ pale phandel e zmluva le Izraelitenca

1O Mojžiš zvičinďa savore Izraeliten a phenďa:

“Tumen pre peskere jakha dikhľan savoro, so kerďa o RAJ, tumaro Del, andro Egipt le Faraonoske, savore Egipťanenge the caľa lengera phuvake.

2Dikhľan ola bare rani, ola zazraki the o phare skuški, so kerďa o RAJ andro Egipt. 3Ale dži adadžives o RAJ tumen na diňa jilo, so achaľol, aňi jakha, so dikhen, a aňi kana, so šunen. 4Sar tumen ľidžavas saranda (40) berš pal e pušťa, na čhingerisaľile o gada pre tumende aňi o sandalki pre tumare pindre. 5Na chanas maro a na pijenas mol aňi aver pijiben, ale o RAJ tumen delas o chaben, hoj te prindžaren, hoj ov hino o RAJ, tumaro Del.

6Sar avľam pre kada than, mukľa pes pre amende pro mariben o kraľis Sichon andral o Chešbon the o kraľis Og andral o Bašan, ale amen upral lende ňerinďam (zviťazinďam). 7Zaiľam lengeri phuv a diňam la andro ďeďictvos le kmeňoske Ruben, le kmeňoske Gad the jepaš kmeňoske Menašše.

8Doľikeren o lava kala zmluvakere a dživen pal oda, hoj tumen te el bach andre savoreste, so kerena. 9Tumen savoredžene ačhen adadžives anglo RAJ, tumaro Del: tumare vodci the o uradňika, savore murša andral o Izrael, 10tumare čhave, tumare romňija a the o cudzinci, save bešen maškar tumende, save tumenge čhingeren o kašta a hordinen o paňi. 11Tumen ačhen kade vašoda, hoj te aven le RAJEHA tumare Devleha andre zmluva, so adadžives tumenca phandel la veraha. 12O RAJ pale tumen ačhavela sar peskere manušen a ov ela tumaro Del, sar tumenge phenďa a sar diňa vera tumare daden: le Abraham, le Izak the le Jakob. 13Ale kadi zmluva na phandel la veraha ča tumenca, 14save adadžives ačhen anglo RAJ, amaro Del, ale the olenca, save adadžives amenca nane.

15Tumen džanen, sar bešahas andro Egipt a sar predžahas o phuva avre narodengere. 16Dikhľan ode lengere džungale veci the lengere kaštune, barune, somnakune the rupune modlen. 17Dodikhen pre oda, hoj maškar tumende te na el ňisavo murš abo džuvľi, fajta abo kmeňos, savo le RAJESTAR, tumare Devlestar, pes odvisarel avke, hoj džal te služinel le devlenge andral ola narodi, hoj te na el maškar tumende ajso koreňis, so anel o jedos the o kirkiben.

18Šaj pes ačhel, hoj vareko šunela kala lava pal o prekošiben, ale phenela peske: ‘Ňič pes mange na ačhela. Dživava avke, sar kamav. Se jednakones doperela o švižo the o šuko stromos.’ 19Ajse muršeske o RAJ na kamela te odmukel, bo leskeri choľi igen labola pre leste. O RAJ domukela pre leste savoro prekošiben, so hin pisimen andre kada zvitkos, a khosela tele leskero nav pal e phuv. 20O RAJ les kidela avri savore Izraelike kmeňendar pre leskeri bibach pal ola prekošibena la zmluvakere, so hine pisimen andre kale zakonoskero zvitkos.

21Tumare potomki, save avena pal tumende, the o cudzinci, savo avela dural andral aver phuv, dikhena kadi bibach the o nasvaľibena, so pre tumari phuv bičhaďa o RAJ. 22Caľi phuv ela zlabarďi la siraha the zaučharďi le loneha a ode pes na sadzinela ňič, aňi na uľola ňič, aňi čar na barola. Tumari phuv ela sar o fori Sodoma the Gomora, Adma the Cebojim, so o RAJ zňičinďa andre peskeri bari choľi. 23Akor savore narodi phučena: ‘Soske oda kerďa o RAJ kala phuvake? Soske kadi bari choľi?’

24Aver odphenena: ‘Vašoda, bo na doľikerde e zmluva le RAJESKERI, le Devleskeri tumare dadengeri – e zmluva, so lenca phandľa akor, sar len iľa avri andral o Egipt. 25Visarde pes het le RAJESTAR a gele te služinel a te banďol avre devlenge, saven na džanenas a pal save lenge na phenďa, hoj len te lašaren. 26Vašoda sas o RAJ choľamen pre kadi phuv a domukľa pre late savore prekošibena, so hine pisimen andre kada zvitkos. 27O RAJ igen choľisaľiľa a andre peskeri bari choľi len cirdňa avri andral lengeri phuv a tradľa len avri andre aver phuv, kaj hine dži adadžives.’

28O garude veci hine le RAJESKERE, amare Devleskere, ale o veci, so amenge sikaďa, hine amare the amare čhavengere; mušinas te doľikerel savore lava kale zakonoskere.”

30

Te pes o Izraeliti visarena pale ko RAJ

1“Sar pre tumende avena savore kala požehnaňja the prekošibena, pal save tumenge phenďom, a te peske len lena andro jilo, sar dživena maškar o narodi, kaj tumen tradela avri o RAJ, tumaro Del, 2a te tumen the tumare potomki avena pale ko RAJ, tumaro Del, a te cale jileha the dušaha doľikerena leskere prikazi, so adadžives tumenge dav, 3akor o RAJ, tumaro Del, čerinela oda, so tumen užarelas, a pale ela ke tumende jileskero. Anela tumen pale andral savore narodi, kaj tumen tradľa avri. 4Choc te uľanas avritradle dži pre aver agor la phuvake, o RAJ, tumaro Del, tumen odarik skidela upre a anela pale. 5Anela tumen andre odi phuv, so zaile tumare dada, a tumen la zalena. Presikavela tumenge o lačhipen a kerela tumendar buter, sar sas tumare dada. 6O RAJ, tumaro Del, obžužarela30,6 E Hebrejiko čhib: občhinen tumare jile the o jile tumare potomkengere, hoj les te kamen cale jileha the dušaha a avke te dživen. 7Akor o RAJ domukela ola prekošibena pre tumare ňeprijaťeľa, save tumen našťi avri ačhen a džan pre tumende. 8Paľis tumen pale šunena le RAJES a doľikerena savore leskere prikazaňja, so adadžives tumenge dav. 9O RAJ, tumaro Del, igen požehňinela savoro, so kerena tumare vastenca. Požehňimen ena o čhave, so tutar uľona, požehňimen ela o uľipen tira phuvakero, o gurumňora tire dobitkostar the o bakrore tire stadostar. O RAJ tumendar pale radisaľola avke, sar radisaľolas tumare dadendar, pre tumaro lačho, 10te les šunena a te doľikerena leskere prikazaňja the o lava, so hin pisimen andre kale zakonoskero zvitkos, a te pes visarena ko RAJ, tumaro Del, cale jileha the dušaha.”

Te kidel peske avri o dživipen abo o meriben

11“Kada prikazis, so tumenge adadžives dav, nane phares te achaľol aňi te šunel. 12Nane dži andro ňebos, hoj te phučen: ‘Ko džala upre andro ňebos te anel les tele a te phenel amenge, hoj les te doľikeras?’ 13Nane aňi dži pre oki sera le moroske, hoj te phučen: ‘Ko predžala o moros, hoj les te anel a te phenel amenge, hoj les te doľikeras?’ 14Se oda lav hino igen pašes, hino andre tiro muj the andre tiro jilo, hoj les te doľikeres.

15Šunen! Adadžives tumenge šaj kiden avri, so kamen: o dživipen abo o meriben; o lačhipen abo o nalačhipen. 16Te doľikerena o prikazaňja le RAJESKERE, tumare Devleskere, so tumenge adadžives dav, te les kamena a te šunena a doľikerena savore leskere zakoni, akor dživena a ačhela tumendar baro narodos. A o RAJ, tumaro Del, tumen požehňinela andre phuv, so džan te zalel.

17Ale te tumen andro jilo odvisarena a na šunena les; te dena tumen te scirdel a lašarena a služinena avre devlenge, 18akor adadžives tumenge phenav, hoj avena zňičimen. Na dživena but andre phuv, kaj predžana prekal o Jordan, hoj la te zalen.

19Adadžives mange vičinav o ňebos the e phuv sar švedken, hoj tumenge diňom te kidel avri, so kamen: o dživipen abo o meriben; o požehnaňje abo o prekošiben. Vašoda kiden tumenge avri o dživipen, hoj tumen the tumare potomki te dživen. 20Kamen le RAJES, tumare Devles, šunen leskero hangos a ľikeren pes lestar, bo o RAJ hino tumaro dživipen a dela tumen but berša andre phuv, pal savi diňa lav la veraha tumare daden le Abraham, le Izak the le Jakob.”

31

O Jozua ačhado vodcaske pal o Mojžiš

1Paľis o Mojžiš geľa a phenďa kala lava savore Izraelitenge. 2Phenďa lenge: “Adadžives mange hin šel the biš (120) berš. Imar našťi avav tumaro vodcas a o RAJ mange phenďa, hoj na predžava o Jordan. 3O RAJ, tumaro Del, džala anglal tumende. Zňičinela kale naroden angle tumende a tumen zalena lengeri phuv. O Jozua predžala o Jordan anglal tumende, avke sar phenďa o RAJ. 4O RAJ lenca kerela avke, sar kerďa le Amorejike kraľenca le Sichonoha the le Ogoha, saven zňičinďa lengere phuvenca. 5Dela tumenge te ňerinel (te zviťazinel) upral lende a tumen lenca mušinen te kerel pal o prikazis, so tumen diňom. 6Aven zorale, ma daran tumen lendar a ma izdran, bo korkoro o RAJ, tumaro Del, džal tumenca. Na omukela tumen a na džala tumendar het.”

7O Mojžiš vičinďa le Jozua a angle savore Izraeliti leske phenďa: “Av zoralo a ma dara tut, bo tu ľidžaha kale manušen andre phuv, pal savi o RAJ diňa lav la veraha lengere phure daden. Tu lenge la deha, hoj te el lengeri. 8Korkoro o RAJ džala angle tu a ela tuha. Na omukela tut a na džala tutar het. Ma dara tut aňi ma izdra.”

O geňipen le zakonoskero

9Avke o Mojžiš pisinďa le Devleskero zakonos a diňa les le levitske rašajenge, save ľidžanas e Zmluvakeri Archa, the savore Izraelike vodcenge. 10O Mojžiš lenge prikazinďa: “Pregen o zakonos pro koňec sako eftato berš, sar ela o Inepos le Stankengero, andro berš, so hin dino, hoj pes te odmukel o kečeňiben. 11Pregenena les, hoj te šunen o manuša andral o Izrael, sar pes avena te sikavel anglo RAJ, lengero Del, pre leskero avrikidlo than. 12Zvičinen savore manušen – le muršen, le romňijen, le čhaven the le cudzincen, save bešen andre tumare fori – hoj te šunen a te sikľon te del pačiv le RAJES, tumare Devles, a hoj te doľikeren pačivalones leskere prikazaňja the zakoni. 13The lengere čhave, save oda zakonos na prindžarenas, mi šunen a mi sikľon te del pačiv le RAJES, tumare Devles, medik dživena andre phuv, so zalena, sar predžana prekal o Jordan.”

Le Devleskere posledna prikazi le Mojžišoske

14O RAJ phenďa le Mojžišoske: “Dikh, imar avel tiro časos te džal het pal kadi phuv. Vičin le Jozua a aven andro Sentno Stanos, hoj les te ačhavav vodcaske.” Avke o Mojžiš the o Jozua gele andro Sentno Stanos 15a ode pes lenge sikaďa o RAJ andre chmarakero slupos, so ačhelas paš o vudar le Sentne Stanoskero.

16O RAJ phenďa le Mojžišoske: “Tu mereha a džaha paš tire phure dada, ale kala manuša na ena pačivale a na doľikerena e zmluva, so lenca phandľom. Visarena pes mandar a lašarena le devlen andral odi phuv, kaj džan. 17Oda džives pre lende choľisaľuvava, omukava len a garuvava angle lende miro muj. On ena zňičimen, bo avela pre lende but pohromi the cerpišagi. Paľis peske phenena: ‘Kala pohromi pre amende avle, bo amaro Del nane maškar amende.’ 18Oda džives lenge garuvava miro muj vaš oda nalačhipen, hoj chudle te lašarel avre devlen.

19Akana tumenge pisinen andre kadi giľi. Sikav le Izraeliten la te giľavel a thov kadi giľi andre lengere muja, hoj te el sar miro švedkos pre lende. 20Ľidžava len andre phuv, kaj čuľal o thud the o medos a pal savi diňom lav lengere daden. Ode chana, a sar imar čaľona a thuľona, visarena pes mandar het a lašarena avre devlen; odčhivena man a prephagena miri zmluva. 21Sar avena pro Izraeliti savore kala pohromi the cerpišagi, kadi giľi ela sar švedkos pre lende, bo na našľola andral o muj lengere potomkenge. Džanav, so gondoľinen a so kamen adadžives te kerel, mek angloda, sar len ľidžava andre odi phuv, pal savi len diňom lav la veraha.”

22Mek andre oda džives pisinďa o Mojžiš kadi giľi a sikaďa la te giľavel le Izraeliten.

23O RAJ prikazinďa le Jozuaske, le Nunoskere čhaske: “Av zoralo a ma dara tut ňisostar, bo aneha le Izraeliten andre phuv, pal savi len diňom lav, a me avava tuha!”

24Sar o Mojžiš pisinďa savore lava ole zakonoskere andro zvitkos, 25prikazinďa le Levitenge, save ľidžan e Zmluvakeri Archa le RAJESKERI: 26“Len kada zvitkos le zakonoskero a thoven les paš e Zmluvakeri Archa le RAJESKERI, tumare Devleskeri, hoj ode te el sar švedkos pre tumende. 27Bo džanav tumen mištes, hoj na kamen te šunel a vzburinen tumen. Te imar akana tumen vzburinen le RAJESKE, sar mek dživav a som maškar tumende; so ela akor, sar merava! 28Anen angle mande savore kmeňengere vodcen the le uradňiken. Kamav angle lende te vakerel kala lava, hoj te vičinav o ňebos the e phuv sar švedken pre lende. 29Bo džanav, hoj tumen pal miro meriben kerena o nalačhe veci a oddžana le dromestar, pal savo tumenge prikazinďom te džal. A pal varesavo časos pre tumende avela e pohroma, bo kerena oda, so nane le RAJESKE pre dzeka, a avke les choľarena.”

30O Mojžiš savore lava ola giľakere phenďa savore Izraelitenge.

32

Le Mojžišoskeri giľi

1“O ňebos the e phuv, šunen, so tumenge phenav;

šunen o lava andral miro muj.

2Mi perel miro sikaviben sar o brišind,

miro vakeriben mi čuľal sar e rosa,

sar o cicho brišind pre nevi čar,

sar o kapki pro terne rastlini.

3Me vakerav pal le RAJESKERO nav;

bararen amare Devles!

4Ov hino e Skala, leskeri buči hiňi bi e chiba.

Savore leskere droma hine čače.

O Del hino pačivalo, na kerel ňič namištes,

hino čačipnaskero the lačho.

5Ale leskere manuša pes lestar visarde a nane lačhe,

hine o pokoleňje binošno the previsardo.

6Kada den pale le RAJESKE,

manušale diline the nagoďaver?

Nane ov tumaro Dad, tumaro Stvoriťeľis,

savo tumendar kerďa zoralo narodos?

7Leperen tumenge pre ola čirlatune dživesa,

gondoľinen pre ola berša, so sas varekana.

Phučen tumare dadendar a on tumenge phenena,

phučen tumare phurendar a on tumenge dena te džanel,

8kana o Nekbareder RAJ rozulavelas le narodenge

e phuv andro ďeďictvos

a diňa savore manušen than, kaj te bešen,

pal oda, keci hin manuša32,8 E Hebrejiko čhib: o čhave le Devleskere.

9Ale le Jakoboskere potomken peske kidľa avri

sar peskere manušen.

10Arakhľa len pre omukľi phuv,

pre pušťa, kaj nane ňič.

Starinelas pes pal lende,

chraňinelas len sar e zreňica andre peskeri jakh.

11Sar o orlos chraňinel peskero hňizdos

a sikavel peskere ciknen te leťinel,

a sar rozcirdel o kridli, hoj len te zachudel pro dumo,

hoj te na peren,

12avke the o RAJ korkoro ľigenelas peskere manušen,

na pomožinďa leske ňisavo aver del.

13Anďa len pre brehengeri phuv,

delas len te chal oda, so barol pre maľa,

o medos andral o skali,

the olejos andral olivakere stromi, so baronas pre baruňi phuv.

14Lengere gurumňa the kozi denas but thud;

sas len nekfeder bakre the kozi, gurumňa andral o Bašan;

chanas o nekfeder zrnos a pijenas e hroznoskeri mol.

15Le RAJESKERE manuša barvaľile, no ačhile zoralejileskere,

thuľile a čaľarde pes avri.

Omukle le Devles, peskere Stvoriťeľis,

tele dikhenas e Skala, peskere zorale Spasiťeľis.

16Le avre devlenca kerenas, hoj o RAJ te žarľinel;

peskere nalačhipnaha les choľarenas.

17Na obetinenas le Devleske, ale le demonenge

– le devlenge, saven angloda na prindžarenas,

le neve devlenge, savendar lengere dada na daranas.

18Bisterde pre peskeri Skala, savi len anďa pro svetos;

omukle peskere Devles, savo len diňa o dživipen.

19Sar o RAJ oda dikhľa, choľisaľiľa

a odčhiďa pestar peskere čhaven the čhajen.

20Phenďa: ‘Imar lenge na pomožinava;

dikhava, so pes lenca ačhela,

bo hine o previsardo pokoleňje,

o čhave, save nane pačivale.

21Peskere modlenca man choľarde,

provokovinenas man peskere devlenca, so na mon ňič,

vašoda the me len choľarava avre narodoha,

provokovinava len le manušenca, so na mon ňič.

22Miri choľi rozlabola sar jag

a džala tele dži pro than le mulengero;

chala e phuv the lakero uľipen,

zlabarela the o zakladi le verchengere.

23Mukava pre lende e bibach pal e bibach

a ľivinava pre lende savore mire šipi.

24Merena bokhatar

a murdaľona la horučkatar the le nasvaľibnastar.

Mukava pre lende la dziva džvirina,

the le jedovate sapen, so len danderena.

25Avri lenge e šabľa lela le čhaven;

andro khera len ela bari dar;

o terne murša the o terne džuvľa merena,

aňi o cikne čhavore aňi o phure na predživena.

26Phenďom, hoj len rozčhivava

a ňiko peske pre lende na leperela,

27ale daravas man olestar,

so phendehas tire ňeprijaťeľa:

“Oda amen ňerinďam upral o Izrael,

o RAJ oda na kerďa.” ’

28O Izrael hin o narodos bi e goďi,

nane les ňisavo goďaveripen.

29Te uľahas goďaver, achaľiľahas

a sprindžarďahas, kaj džal lengero drom.

30Sar šaj jekh ňeprijaťelsko slugaďis džal pro ezeros le Izraeloskere?

Abo sar šaj duj džene lendar zatraden amare deš ezeren?

Ča te len omukľahas lengeri Skala

a o RAJ len diňahas andre lengere vasta.

31Lengeri skala hiňi slabo, nane sar amari Skala,

the o ňeprijaťeľa oda šaj dikhen.

32Lengere ňeprijaťeľa hine sar e Sodoma the e Gomora,

sar e viňica, so anel o kirko the jedovato hroznos.

33Lengeri mol hin o jedos le sapestar.

34O RAJ na bisterela, so o ňeprijaťeľa kerde;

ov užarel pre peskero časos, hoj len te marel.

35Miri pomsta the miro trestos pes sikavela;

poddžala lenge o pindro.

Lengero džives la pohromakero hino pašes,

avel sigo pre lende oda, so kamel te avel.

36O RAJ zachraňinela peskere manušen,

peskere služobňikenge presikavela o jileskeriben,

sar dikhela, hoj na birinen

a na ačhiľa ňiko, aňi otrokos aňi slobodno.

37Phenela: ‘Kaj hine lengere devla?

Kaj hiňi e skala, pre savi pes zmukenas?

38Kaj hine o devla, so chanas le obetengero žiros

a pijenas o moľakere obeti?

Akana mi aven a mi pomožinen tumenge,

mi en tumaro šťitos!

39Dikhen akana, hoj ča me korkoro som Del a aver nane.

Me dav o dživipen the o meriben, me dukhavav the sasťarav.

Ňiko našťi lel ňikas avri andral mire vasta.

40Avke sar me som o džido Del,

hazdav ko ňebos miro vast a lav vera:

41Ostrarava miri bľišťaco šabľa

a sudzinava laha;

pomsťinava man mire ňeprijaťeľenge

a potrestinava olen, ko man našťi avri ačhen.

42Mire šipi mačona le ratestar,

le ratestar le mulendar the olendar, ko hine zaile;

miri šabľa chala o mas

a odčhinela o šere lengere vodcenge.’

43Tumen narodale, radisaľon leskere manušenca,

se o RAJ pomsťinela o rat peskere služobňikengero,

počinela pale le ňeprijaťeľenge

a peskeri phuv the manušen obžužarela le binostar.”

44Paľis o Mojžiš le Jozuaha, le Nunoskere čhaha, avle anglo manuša a phende lenge o lava kala giľakere.

O Del vakerel pal le Mojžišoskero meriben

45Sar o Mojžiš dovakerďa savore kala lava le Izraelitenge, 46phenďa: “Len tumenge andro jilo savore lava, savenca tumenge adadžives dovakerav, a prikazinen len tumare čhavenge, hoj len te doľikeren a te dživen pal lende. 47Kala lava nane ča ajse chocsave lava – hine tumaro dživipen! Te len šunena, dživena but andre odi phuv, so džan te zalel, sar predžana o paňi Jordan.”

48Mek andre oda džives phenďa o RAJ le Mojžišoske: 49“Dža andro verchi Abarim a dža upre pro verchos Nebo andre phuv Moab, khatar dičhol o Jericho, a dikh e phuv Kanaan, so dav le Izraelitenge, hoj te el lengeri. 50Pre oda verchos mereha a džaha paš tire phure dada, avke sar muľa tiro phral o Aron pro verchos Hor a geľa paš peskere phure dada, 51bo na sanas mange pačivale anglo Izraeliti paš o paňi Meriba paš o Kadeš pre pušťa Sin. Vašoda, hoj man na diňan pačiv anglo Izraeliti sar Sentnes, 52na džaha andre odi phuv, so dav le Izraelitenge, ale dikheha la ča dural.”

33

O Mojžiš žehňinel le Izraelitenge

1Kada hin o požehnaňje, saveha o Mojžiš, le Devleskero murš, požehňinďa le Izraeliten angle peskero meriben:

2“O RAJ avľa andral o verchos Sinaj,

žiarinelas lenge andral o Seir,

švicinelas le verchostar Paran.

Avľa peskere sentne ezera ezerenca

a pal leskeri čači sera labolas e jag.

3O RAJ kamel peskere manušen

a savore sentne hine andre leskere vasta.

Banďon tele angle leskere pindre

a prilen leskere lava,

4o zakonos, so amenge diňa o Mojžiš,

sar o ďeďictvos savore Jakoboskere manušenge.

5O RAJ sas le Izraelitengero kraľis,

sar pes zgele lengere vodci the o kmeňi.”

6Pal o kmeňos Ruben o Mojžiš phenďa:

“Mi dživel o Ruben, te na merel avri,

ale mi en leskere manuša frima.”

7Pal o kmeňos Juda phenďa:

“Ó, RAJEJA, šun avri le Judaskero mangipen,

an les pale paš okla kmeňi.

Zoraľar les andro mariben, ó RAJEJA,

pomožin leske leskere ňeprijaťeľenca!”

8Pal o kmeňos Levi phenďa:

“RAJEJA, sikav tiri voľa prekal o losi Urim the Tummim

prekal o Leviti, tire pačivale služobňika;

tu len skušinehas paš e Massa the paš o paňi Meriba,

hoj te dikhes, save čačes hine.

9Sikade tuke bareder pačiv

sar peskere dadenge, dajenge, phralenge abo le čhavenge;

šunenas tire prikazi,

doľikerenas tiri zmluva.

10Sikavena tire manušen,

hoj te doľikeren tiro zakonos

a anena obeti pre tiro oltaris.

11RAJEJA, de len zor

a mi el tuke pre dzeka lengeri buči!

Zňičin lengere ňeprijaťeľen,

hoj imar te na ušťen pale!”

12Pal o kmeňos Benjamin phenďa:

“Kada hin o kmeňos, saves o RAJ kamel a chraňinel;

merkinel pre leste calo džives,

bešel maškar leskere brehi.”

13Pal o kmeňos Jozef phenďa:

“Mi požehňinel o RAJ lengeri phuv

la rosaha andral o ňebos upral

the le paňeha pal e phuv telal,

14le nekfeder uľipnaha le khamestar,

le barvale plodenca čhon pre čhoneste;

15mi el lengere phurikane verchi zaučharde

le neklačheder ovocjenca.

16Mi pherarel pes lengeri phuv savoreha, so hin lačho;

mi el požehňimen le lačhipnaha le RAJESTAR,

savo vakerďa andral o jagalo krakos.

Mi bešel kada požehnaňje pro šero le Jozefoske,

pro vodcas maškar peskere phrala.

17O Jozef hino sar o nekzoraleder ešebno (peršo) bikos,

hin les rohi sar le dzive bivolos.

Ola rohi hine o ezera manuša andro Menašše

a o deš ezera andro Efrajim;

lenca predžubinela le naroden

a ispidela len dži pro agor la phuvake.”

18Pal o kmeňos Zebulun phenďa:

“Radisaľuv Zebulun pre peskere droma;

radisaľuv Jissachar, andre peskere stani!

19Le manušen zvičinena pro verchos,

ode anena o čačipnaskere obeti.

O barvaľipen len ela andral o moros

a o pokladi kidena avri telal e poši.”

20Pal o kmeňos Gad phenďa:

“Mi el lašardo o RAJ, savo kerďa bareder lengeri phuv.

O Gad užarel sar o ľevos,

hoj te odčhinel o vast abo o šero.

21Ile peske nekfeder than la phuvatar;

chudle le vodcengero kotor.

Doľikerenas o prikazi the o zakoni le RAJESKERE,

sar sas zgele le Izraeloskere vodci.”

22Pal o kmeňos Dan phenďa:

“O Dan hino sar o terno ľevos,

savo chučel andral o Bašan.”

23Pal o kmeňos Naftali phenďa:

“O Naftali pes čaľarel le RAJESKERE lačhipnaha,

le RAJESKERO požehnaňje hin barvales pre leste.

Ov zalel e phuv pro juhos le morostar33,23 Oda hin o Galilejsko Moros..”

24Pal o kmeňos Ašer phenďa:

“Mi el požehňimen o Ašer buter okle kmeňendar,

mi el les nekbuter pačiv le phralendar!

Mi el les ajci olivovo olejos, hoj peske andre šaj močinel o pindre!

25Leskere fori mi en chraňimen le trastune branenca;

mi dživel furt andro smirom.”

26“Nane ňiko ajso, sar o Del le Ješurunoskero:

Pal o ňebos siďarel, hoj tuke te pomožinel,

pro chmari pes ľidžal andre peskeri slava.

27O Del, so dživel pro furt, hin tiro than pro garuďipen

a ľikerel tut pre peskere večne vasta.

Tradela tutar tire ňeprijaťeľen

a phenela tuke, hoj len te zňičines.

28Le Jakoboskere potomki dživen andro smirom

andre phuv, kaj hin pherdo zrnos the mol,

kaj e rosa andral o ňebos zaučharel e phuv.

29Bachtalo sal Izrael!

Ko hin ajso sar tu –

sar o narodos zachraňimen le RAJESTAR?

Ov hino tumaro šťitos, so tut chraňinela;

tiri slavno šabľa, so tuke dela te ňerinel (zviťazinel).

Tire ňeprijaťeľa pes angle tute pokorinena,

ale tu lenge uštareha pre meň.”

34

O meriben le Mojžišoskero

1Paľis o Mojžiš džalas andral e Moabiko ňižina upre pro verchos Nebo, dži pro verchos Pisga khatar dičhol o Jericho. Odarik leske o RAJ sikaďa caľi phuv le Gileadostar dži ko Dan, 2caľi phuv le Naftaliskeri, e phuv le Efrajimoskeri, e phuv le Menaššeskeri the caľi phuv le Judaskeri dži paš o Stredozemno Moros, 3e pušťa Negev, the e dolina, so džal le Coarostar dži paš o Jericho, le palmengero foros. 4O RAJ leske phenďa: “Kadi hiňi e phuv, pal savi diňom lav la veraha le Abraham, le Izak the le Jakob, hoj la dava lengere potomkenge. Domukľom tuke, hoj la te dikhes, ale na džaha andre.”

5Paľis ode andro Moab muľa le RAJESKERO služobňikos o Mojžiš, avke sar phenďa o RAJ. 6Sas parundo andre dolina paš o foros Bet-Peor andro Moab. Ale dži adadžives ňiko na džanel, kaj hin leskero hrobos. 7Le Mojžišoske sas 120 berš sar muľa. Leskeri zor les na omukľa a o jakha leske na slabisaľile. 8O Izraeliti rovenas pal o Mojžiš tranda (30) dživesa pre Moabiko ňižina, medik na pregeľa o roviben the o smutkos pal leste.

9O Jozua, le Nunoskero čhavo, sas igen goďaver, bo o Mojžiš pre leste thoďa o vasta. O Izraeliti les šunenas a kerenas avke, sar o RAJ prikazinďa le Mojžišoske.

10Akorestar imar na sas andro Izrael ajso prorokos sar o Mojžiš, saveha o RAJ vakerďahas muj-mujeha. 11Ňiko aver na kerďa ajse zazraki the znameňja, save ov kerďa andro Egipt, sar les bičhaďa o RAJ ko Faraonos, ke leskere služobňika the savore manuša. 12Ňisavo prorokos našťi presikaďa kajsi bari zor abo zazraki, sar kerďa o Mojžiš anglo jakha cale Izraeloske.