Le Pavloskero Ľil Le

RIMANENGE

1

O pozdravos

1Pisinav tumenge, me o Pavol, o služobňikos le Ježišoskero Kristoskero. O Del peske man avri kidňa, hoj te avav leskero apoštolos, a vičinďa man, hoj te vakerav o evaňjelium.

2O Del imar čirla diňa lava pal oda evaňjelium prekal peskere proroka andro peskero sentno Lav.

3Oda hin o evaňjelium pal leskero Čhavo a amaro Raj Ježiš Kristus, savo pal o ťelos uľiľa (narodzinďa pes) le Davidoskera famelijatar.

4No o Sentno Duchos sikaďa peskera bara zoraha pre leste, hoj hino o Čhavo le Devleskero akor, sar les uštaďa andral o meriben.

5Prekal o Kristus mange sas dino le Devleskero lačhipen (milosť), hoj te avav leskero apoštolos a te ľidžav le manušen andral savore narodi, hoj te pačan andre leste a te šunen les.

6The tumen san jekh lendar, save san vičimen le Ježišostar Kristostar.

7A vašoda pisinav tumenge savorenge andro foros Rim, kas o Del kamel a kas peske avri kidňa sar peskere sentne manušen: O lačhipen (milosť) the o smirom tumenge le Devlestar, amare Dadestar the amare Rajestar le Ježišostar Kristostar.

O Pavol kamel te džal ke lende

8Ešeb kamav te paľikerel mire Devleske prekal o Ježiš Kristus vaš tumenge savorenge, hoj pes vakerel pal tumaro pačaben pal calo svetos.

9O Del, saveske andral calo jilo služinav le evaňjelioha pal leskero Čhavo, hin miro švedkos, sar tumen furt leperav,

10kecivar man modľinav. Furt mangav le Devles, hoj mange te del imar te džal ke tumende, kana ov kamela.

11Bo igen tumen kamav te dikhel, hoj tumen te dav varesavo duchovno daros, hoj te zoraľon.

12Kamav te phenel, hoj sodujdžene jekhvareste te zoraľuvas: Tumen mire pačabnastar a me tumare pačabnastar.

13Kamav, hoj te džanen, phralale, hoj buterval kamľom te džal ke tumende. Bo kamav te dochudel varesave neve manušen andro pačaben the maškar tumende, avke sar maškar aver narodi. Ale vareso man furt ačhavelas.

14Bo me oda mušinav te vakerel savore manušenge: Le Grekenge the avre narodenge; olenge, save hine avrisikade the save nane avrisikade.

15Vašoda kamav igen te vakerel o evaňjelium the ke tumende andro foros Rim.

Pal e zor le evaňjelioskeri

16Se me man na ladžav vaš o evaňjelium le Kristoskero, bo oda hin e zor le Devleskeri, so zachraňinel olen, ko pačal: Ešeb (peršo) le Židen a paľis the le Nažiden.

17Bo andro evaňjelium pes presikavel, hoj o manuš hino čačipnaskero anglo Del le pačabnastar a ča le pačabnaha, avke sar hin pisimen: “O čačipnaskero manuš dživela le pačabnastar.”

O binos le manušengero

18Le Devleskeri choľi pes sikavel andral o ňebos pre dojekh binos the nalačhipen le manušengero, so garuven andro čačipen le nalačhipnaha.

19Bo lenge hin dino te džanel, so šaj te džanel pal o Del. Se o Del lenge oda diňa te džanel.

20Le Devleskeri zor the leskero devľipen našťi te dikhel, ale kanastar o Del kerďa o svetos, šaj oda dikhen andre ola veci, so kerďa, a vašoda len nane ospravedlňeňje.

21Bo choc prindžarenas le Devles, na lašarenas les sar Devles, aňi leske na paľikerenas. Andre peskero gondoľišagos gele andro diliňipen a andre lengero nagoďaver jilo avľa o kaľipen.

22Phenen pre peste, hoj hine goďaver, ale ačhile diline.

23Na te lašardehas le Devles, savo šoha (ňikda) na merel, ale lašaren o obraza, so maren pro manuš, savo na dživel furt, abo lašaren le čiriklen, le chocsave džviren, abo le sapen.

24Vašoda len o Del oddiňa andre oda džungipen, so kamenas te kerel andral peskere jile, hoj te keren ola ladžandutne veci peskere ťelenca maškar peste.

25On čerinde o čačipen le Devleskero vaš o klamišagos. Na le Devles lašarenas a leske služinenas, ale le vecenge, so o Del kerďa. Les kampel le manušenge furt te lašarel! Amen.

26Vašoda len o Del diňa andro džungale žadosci. Bo lengere džuvľa preačhile te dživel le muršenca avke, sar kampel.

27Avke the o murša omukle o normalno dživipen le džuvľenca a chudľa andre lende te labol e binošno žadosca jekh ke aver. O murša le muršenca kerenas o džungale veci a chudle pre peskere ťela o počiňiben, so peske zasogaľinde (zaslužinde) vaš oda nalačhipen, so kerenas.

28A vašoda, hoj ola manuša na kamle te ľikerel andre peskere goďa o čačipen pal o Del, diňa len o Del andre lengere previsarde goďa, hoj te keren oda džungipen, so na tromal te kerel.

29Hine pherarde savore binenca, le nalačhipnaha, le džungipnaha, la choľaha the le hamišagoha. Hine nalačhe; murdaren; maren pes; klaminen; keren o pľetki;

30namištes vakeren jekh pre aver. Našťi avri ačhen le Devles; ľidžan pes upre; hine barikane; lašaren pes; gondoľinen avri o nalačhe veci; na šunen le dajen the le daden;

31nane goďaver; na doľikeren peskere lava; na sikaven ňisavo kamiben a nane jileskere ke aver.

32Kala manuša džanen, hoj le Devleskero zakonos phenel, hoj ko avke dživel, zasogaľinen peske o meriben. Na ča, hoj oda keren, ale mek the avre dženenge phenen, hoj oda šaj keren.

2

Le Devleskero čačipnaskero sudos

1Tu manušeja, sudzines avren? Te ada keres, našťi tut ňisoha ospravedlňineha, kaj te ko sal. Bo te tu sudzines avren a paľis keres ola veci, so the on, korkoro tut sudzines.

2Amen džanas, hoj o Del sudzinel čačipnaha ole manušen, save keren kajse veci.

3Tu manušeja, sudzines avre manušen vaš oda, so keren a the tu oda keres? Gondoľines tuke, hoj tu denašeha le Devleskere sudostar?

4So, tu tele dikhes le Devleskero baro lačhipen, avriľikeriben the zľikeriben? Na džanes, hoj le Devleskero lačhipen tut ľidžal ko pokaňje?

5Tiro jilo hino baruno the zacato a avke tuke skides e choľi pre oda džives, sar o Del sikavela peskeri choľi a čačipnaha sudzinela savoro.

6O Del počinela sakoneske vaš oda, sar kerelas.

7Ov dela o večno dživipen sakones, ko ľikerelas avri te kerel o lačhipen a džalas pal oda, hoj te dživel furt a te chudel e slava the e pačiv.

8Ale pre sakoneste, ko na šunelas o čačipen vaš oda, hoj dikhelas ča pre peste a kamelas te kerel o nalačhipen, sikavela peskeri igen bari choľi.

9O pharipen the e dukh avela pre sakoneste, ko kerel o nalačhipen: Ešeb (peršo) pro Židi a paľis the pro Nažidi.

10Ale sako, ko kerel o lačho, chudela e slava, e pačiv the o smirom: Ešeb o Židos a paľis the o Nažidos.

11Bo o Del na sudzinel le manušen pal o muj.

12Savore, save kerenas bini a nane len o zakonos, bi o zakonos the merena. A savore, save kerenas bini a hin len o zakonos, le zakonostar ena sudzimen.

13Bo paš o Del nane čačipnaskere ola manuša, save ča šunen o zakonos, ale ola, save les doľikeren.

14Te le Nažiden nane zakonos, ale korkore pestar keren oda, so kamel o zakonos, choc len nane zakonos, korkore peske hine zakonos.

15On sikaven, hoj oda, so kamel o zakonos, hin pisimen andre lengere jile. A takoj the lengero svedomje pre oda sikavel, sar pes andro gondoľišagos obviňinen, abo obraňinen.

16Avke sar oda phenavas andre miro evaňjelium, hoj andre oda džives o Del sudzinela prekal o Ježiš Kristus ola veci, so o manuša garuven andre.

O Židi the o zakonos

17Ale te pes tu mukes pro zakonos; vičines tut Židos; lašares tut le Devleha

18a džanes, so tutar o Del kamel; te sikľos andral o zakonos te prindžarel, so hin lačho the nalačho

19a pačas tuke, hoj sal oda, ko ľidžal le koren; oda, ko hin o svetlos olengero, save hine andro kaľipen;

20oda, ko bararel avri le nagoďaveren a sikavel le terne manušen, bo andro zakonos tut hin o čačipen the o prindžaripen:

21Akor soske tu, savo avres sikaves, tut korkores na sikaves?

Tu vakeres, hoj pes te na čorel, a tu korkoro čores?

22Avrenge phenes, hoj te na keren lubipen, a tu korkoro oda keres? Našťi avri ačhes o modli, ale čores avri o chramos?

23Lašares tut le zakonoha, ale oleha, hoj les na šunes, keres ladž le Devleske.

24Avke sar hin pisimen: “Vaš tumenge o Nažidi namištes vakeren pro Del.”

25Te doľikeres o zakonos, akor hin tiro občhinďipen (obriezka) pro lačho; ale te na doľikeres o zakonos, oda hin avke, sar te šoha (ňikda) na uľalas občhindo (obrezimen).

26Te doľikerel o naobčhindo manuš oda, so lestar kamel o zakonos, či les na rachinel o Del avke, sar te uľahas občhindo?

27A oda manuš, savo nane občhindo, ale doľikerel o zakonos, ov sudzinela tut. So the te sal občhindo a hin tut o zakonos, ale na doľikeres les?

28Bo nane Židos oda manuš, ko avke dičhol avral; aňi o občhinďipen (e obriezka) nane oda, so dičhol pro ťelos;

29ale Židos hin oda manuš, savo hino počoral občhindo andro jilo le Duchostar a na le pisimen zakonostar. Kajse manušes na lašaren o nipi, ale o Del.

3

1So hin feder le Židen avre narodendar, abo savi chasna hin le občhinďipnastar (la obriezkatar)?

2Igen bari chasna andre savoreste! Vašoda, hoj pre ešebno than lenge sas dine le Devleskere lava.

3Se, so te varesave lendar na pačanas ole lavenge? Či vaš oda akana o Del na ela verno, bo len na sas pačaben?

4Šoha na! Ale mi dičhol, hoj o Del hino čačipnaskero a dojekh manuš hino klamaris, avke sar hin pisimen:

“Te presikavel pes, hoj sal čačipnaskero, sar vakeres, a hoj te ňerines (zviťazines), te tut sudzinena.”

5Te amaro nalačhipen, so keras, sikavel, savo čačipnaskero o Del hino – ta akor, so šaj phenas? Akor o Del namištes kerel, te amen vaš oda marel? (Kada phenav avke, sar manuš.)

6Šoha na! Se sar paľis o Del sudzinďahas o svetos?

7Ale te miro klamišagos sikavel, hoj le Devleskero čačipen hino bareder a anel leske oda e slava, akor soske som the me sudzimen sar binošno?

8Vaj so, hin oda avke, sar varesave manuša vakeren? Bo phenen pre amende, hoj amen phenas: “Aven keras o nalačho, hoj te avel o lačho.” Ola manuša ena vaš oda čačipnaha odsudzimen.

Ňiko nane čačipnaskero

9So akor? Hine o Židi feder sar o Nažidi? Ňisoha na! Se akana phenďam the pro Židi the pro Nažidi, hoj savore hine tel o bini.

10Avke sar hin pisimen:

“Ňiko nane lačho,

11ňiko na achaľol, ňiko na rodel le Devles.

12Sako pes visarďa het le Devlestar, sa gele namištes,

nane ňiko, ko kerďahas o lačho, aňi jekh.

13Lengero kirlo hin sar phundrado hrobos, peskere čhibenca vakeren klamišagos a pro vušta len hin o jedos le sapestar.

14Andre lengero muj hin pherdo džungale košibena.

15Lengere pindre hine siďarde te dukhavel a te murdarel,

16pre lengere droma hin sa musardo the bibachtalo.

17O drom, so anel o smirom, na prindžarde.

18Nane andre lende ňisavi dar anglo Del.”

19Amen džanas, hoj oda, so hin phendo andro zakonos, hin phendo prekal ola, save dživen tel o zakonos, hoj pes te phandel andre dojekh muj a calo svetos te el binošno anglo Del.

20Bo le zakonoskere skutkendar na ela anglal leste ospravedlňimen ňisavo manuš. Se prekal o zakonos pes prindžarel o binos.

O spravodľišagos avel prekal o pačaben

21Ale akana pes sikaďa, hoj o Del kerel le manušen spravodľiven bi o zakonos, avke sar sikavel andro zakonos the andro proroka;

22o spravodľišagos le Devleskero prekal o pačaben andro Ježiš Kristus savorenge, ko pačan. Bo nane ňisavo rozďjelis maškar o manuša,

23bo savore kerde bini a nane len le Devleskeri slava.

24Ale hine ospravedlňimen hijaba, le Devleskere lačhipnastar (milosťatar), prekal o Ježiš Kristus, savo len cinďa avri.

25O Del imar anglal diňa le Ježiš a obetinďa les, hoj prekal leskero rat pačabnaha andre leste te avas ko Del. Oleha o Del presikaďa peskero spravodľišagos, hoj odmukľa o bini, so sas kerde anglal,

26sar o Del zľikerelas avri. Vašoda, hoj akana andre kada časos te presikavel peskero spravodľišagos, bo Ov hino čačipnaskero a ospravedlňinel oles, ko pačal andro Ježiš.

27Soha pes paľis o manuš šaj lašarel? Ňisoha! Soske? Či šaj pes lašaras, hoj doľikeras o zakonos? Na! Ale oleha, hoj pačas.

28Bo amen pačas, hoj o manuš hino ospravedlňimen le pačabnaha bi o zakonoskere skutki.

29Či hino ča Del le Židenge? Či nane Del the le Nažidenge? He, hino Del the le Nažidenge.

30Se hin ča jekh Del. Ov ospravedlňinela le Židen lengere pačabnastar a the le Nažiden prekal o pačaben.

31Abo či amen tele čhivas o zakonos le pačabnaha? Na, šoha (ňikda) na! Ipen hoj visara: Amen les upre hazdas.

4

O pačaben pes rachinel sar spravodľišagos

1So akor phenaha pal o Abraham, amaro dad pal o ťelos?

2Bo te sas o Abraham ospravedlňimen le skutkendar, ta hin les soha pes te lašarel, ale na anglo Del.

3Se sar hin pisimen? “O Abraham pačanďiľa le Devleske a rachinelas pes leske oda vaš o spravodľišagos.”

4Oleske, ko kerel buči, na rachinel pes o počiňiben sar daros, ale počinel pes les, bo peske oda zasogaľinel (zaslužinel).

5Ale oleske, ko na kerel o skutki, ale pačal andre Oda, ko ospravedlňinel le bijedevleskere manušes, rachinel pes leskero pačaben sar spravodľišagos.

6Avke sar the o David vakerel pal oda, hoj bachtalo hin o manuš, kas rachinel o Del sar čačipnaskeres bijal oda, hoj peske oda zasogaľinďa:

7“Bachtale hine ola,

kaske sas odmukle o nalačhipena

a kaske sas o bini učharde andre!

8Bachtalo manuš,

kaske o Raj na rachinel o binos!”

9Hine kala bachtaľipena ča prekal o občhinde (obrezimen), abo the prekal o naobčhinde? Se phenas: “Le Abrahamoske pes rachinelas o pačaben vaš o spravodľišagos.”

10Ale kana pes leske oda rachinelas? Sar sas občhindo, abo akor, sar mek na sas? Na akor, sar imar sas, ale akor, sar mek na sas občhindo.

11Ov sas občhindo a avke leskero občhinďipen (leskeri obriezka) sikavelas, hoj pačabnaha sas čačipnaskero anglo Del mek angloda, sar sas občhindo. Avke ačhiľa o Abraham dad savorenge, save pačana, hoj the lenge pes oda te rachinel sar o spravodľišagos, the te nane občhinde.

12Ov hino tiš dad olenge, save hine občhinde, olenge, save na ča hoj hine občhinde, ale the dživen andre oda pačaben, sar amaro dad o Abraham dživelas mek angloda, sar sas občhindo.

O lav hin dino prekal o pačabnaskere

13Bo na prekal o zakonos sas dino le Abrahamoske the leskere čhavenge o lav, hoj ela o ďeďičos le svetoskero, ale prekal o pačaben sas čačipnaskero.

14Te hine ďeďiča ola, save len hin o zakonos, akor o pačaben nane ňič a o Del diňa hijaba peskere lava.

15Bo le Zakonoha avel e choľi, ale kaj nane zakonos, ode nane aňi binos.

16Vašoda mušinel o spravodľišagos te avel prekal o pačaben, hoj oda te avel le Devleskere lačhipnastar (milosťatar) a oda lav te avel prekal savore Abrahamoskere čhave. Oda lav na sas dino ča prekal ola, save dživen le zakonostar, ale the prekal ola, save dživen pačabnaha sar o Abraham. Ov hino Dad amenge savorenge.

17Avke sar hin pisimen: “Kerďom tutar dades but narodenge.” O Abraham hin amaro dad anglo Del, saveske ov pačanďiľa; oda Del, savo obdžiďarel le mulen a vakerel ke oda, so nane, sar te uľahas.

18Ode, kaj na sas le Abraham pes pre soste te zmukel, pačanďiľa. A užarelas, hoj ela dad but narodenge, avke sar sas phendo: “Ajci but tut ela čhave.”

19Le Abrahamoskero pačaben na cikňiľa aňi akor, sar leske sas maj šel (100) berš a dikhelas, hoj leskero ťelos imar hino phuro a na birinel a leskera romňa la Sara imar našťi aven čhave.

20Na preačhiľa te pačal andre oda lav, so les o Del diňa, ale zoraľiľa andro pačaben a bararelas le Devles.

21Igen pačalas, hoj o Del hino zoralo oda the te kerel, so leske phenďa.

22Vašoda o Del le Abrahamoske oda rachinelas sar spravodľišagos.

23A na ča prekal leste oda hin pisimen, hoj pes leske o pačaben rachinelas,

24ale the prekal amende – amenge, save pačas andre Oda, ko uštaďa amare Rajes le Ježiš andral o meriben.

25Bo ov sas dino te merel vaš amare bini a sas uštado andral o meriben, hoj amen te avas čačipnaskere.

5

Ospravedlňimen prekal o pačaben

1Akana sam ospravedlňimen pačabnaha a hin amen smirom le Devleha prekal amaro Raj Ježiš Kristus.

2Pačabnaha andre leste šaj avas andro lačhipen (milosť) le Devleskero, andre savo lačhipen the ačhas. A lašaras pes oleha, hoj užaras pre le Devleskeri slava.

3Na ča oda, ale lašaras pes the le pharipenenca. Bo džanas, hoj o pharipen amen ľidžal ko avriľikeriben

4a andro avriľikeriben pes presikavel či obačhiľam; a oda amenge anel o užaripen (naďej).

5A kada užaripen amenge šoha (ňikda) na ela pre ladž, bo o kamiben le Devleskero hin avričhido andre amare jile prekal o Sentno Duchos, savo amenge sas dino.

6Bo o Kristus andre le Devleskero časos, mek sar amen samas slaba, muľa vaš o bijedevleskere.

7Či diňahas vareko o dživipen vaš o čačipnaskero manuš? No talam pes vareko arakhľahas, ko diňahas peskero dživipen vaš varesavo lačho manuš,

8ale o Del presikavel peskero kamiben ke amende avke, hoj mek akor, sar amen samas binošna, imar o Kristus muľa vaš amenge.

9Vašoda akana avaha mek sigeder zachraňimen le Devleskera choľatar prekal o Kristus, te imar sam obžužarde leskere rateha.

10Prekal o meriben leskere Čhaskero, anďa o Del o smirom maškar amende imar akor, sar mek amen samas ke leste nalačhe. Avke akana džanas, hoj avaha zachraňimen leskere dživipnaha, te sam imar leha lačhe.

11A na ča oda, ale le Devleha pes lašaras prekal amaro Raj Ježiš Kristus, prekal savo amen hin akana smirom le Devleha.

Pal o Adam the pal o Kristus

12Prekal jekh manuš avľa o binos andro svetos a le binostar avľa o meriben. Avke pregeľa o meriben pre savore manuša, bo savore kerde bini.

13O binos sas pro svetos imar the anglo zakonos, ale te nane zakonos, o binos pes na rachinel.

14Ale le Adamostar dži ko Mojžiš sas o manuša tel e zor le meribnaske, the te na kerde ajso binos sar o Adam.

O Adam sikavel pre Oda, ko avela.

15Ale le Devleskere daroha hin avres sar le binoha. Bo te prekal jekhe manušeskero binos but džene mule, ta avke prekal o lačhipen (milosť) jekhe manušeskero, le Ježišoskero Kristoskero, igen but rozbariľa le manušenge le Devleskero lačhipen (milosť) the daros.

16Kale Devleskere daroha oda hin avres, sar ole binoha, so kerďa jekh manuš. Bo prekal jekh binos avľa o sudos, ale pal o but bini avľa le Devleskero lačhipnaskero daros, so amendar kerel čačipnaskeren.

17Vašoda, hoj jekh manuš kerďa binos, chudľa o meriben te kraľinel. So sigeder akana prekal oda jekh, prekal o Ježiš Kristus, kraľinena andro dživipen savore, so chudle le Devleskero lačhipen (milosť) the oda daros, so lendar kerel čačipnaskeren.

18Avke sar prekal jekh manuš, savo kerďa binos, avľa o sudos pre savore manuša, avke the prekal jekh čačipnaskero skutkos avľa o ospravedlňeňje pre savore manuša, hoj len te avel o dživipen.

19Bo avke sar prekal oda, hoj jekh manuš na šunďa, ačhile but džene binošna, avke the prekal oda, hoj jekh manuš šunďa, ačhena but džene čačipnaskere.

20Andre oda avľa mek the o zakonos, hoj te barol o binos. Ale kaj bariľa o binos, ode mek buter bariľa le Devleskero lačhipen (milosť),

21hoj avke, sar o binos chudľa te kraľinel a te ľidžal ko meriben, the o lačhipen (milosť) le Devleskero chudľa te kraľinel le čačipnaha a te ľidžal ko večno dživipen prekal o Ježiš Kristus amaro Raj.

6

Mule le binoske, džide le Kristoske

1Akor so phenaha? Ačhaha andro binos, hoj te barol o lačhipen (milosť) le Devleskero?

2Šoha na! Amen, save muľam le binoske, sar šaj mek andre leste dživas?

3Abo so, na džanen, hoj savore, save samas bolde andro Ježiš Kristus, bolde sam andre leskero meriben?

4Le boľipnaha samas jekhetane leha parunde andro meriben, hoj avke, sar sas o Kristus uštado andral o meriben le Dadeskera slavaha, the amen te dživas andro nevo dživipen.

5Bo te ačhiľam jekh leha andre leskero meriben a muľam avke sar the ov, ta avke avaha uštade sar ov.

6Se džanas, hoj amaro purano manuš, sas jekhetane leha ukrižimen, hoj te el zňičimen o binošno ťelos, hoj imar buter te na avas otroka le binoske.

7Bo oda, ko muľa, hino imar slobodno le binostar.

8Amen pačas, hoj te muľam le Kristoha, jekhetane leha the dživaha.

9Se džanas, hoj o Kristus ušťiľa andral o meriben, imar buter na merel a imar nane tel e zor le meribnaske.

10Bo ov muľa jekhvar pro furt a le binos imar nane upral leste ňisavi zor, ale o dživipen, so dživel, dživel le Devleske.

11Avke peske the tumen gondoľinen pal tumende, hoj san mule le binoske, ale džide le Devleske andro Ježiš Kristus.

12Te na kraľinel o binos andre tumaro meribnaskero ťelos avke, hoj šunena leskere ťeloskere žadosci.

13Aňi ma den, hoj varesavo kotor tumare ťelostar te el le binoske sar o nastrojis pro nalačhe veci. Ale odden tumen le Devleske sar ola, save ušťile andral o meriben a dživen. A tumare ťeloskere kotora den le Devleske sar o nastroji le čačipnaske.

14O binos na ela tumaro raj, bo na san tel o zakonos, ale tel o lačhipen (milosť) le Devleskero.

Otroka le čačipnaske

15Akor sar? Keraha o bini, bo na sam tel o zakonos? Bo sam tel o lačhipen (milosť) le Devleskero? Šoha na!

16So na džanen, hoj te tumen varekaske odden te šunel sar otroka, hoj san otroka oleske, kas šunen? Vaj san otroka le binoske, so ľidžal andro meriben, abo san otroka le šunďipnaske, so ľidžal ko spravodľišagos.

17Varekana sanas otroka le binoske, ale paľikeras le Devleske, hoj andral o jilo šunďan oda sikaviben, so tumenge sas dino.

18Akana san slobodne le binostar a ačhiľan otroka le čačipnaske.

19Vašoda, hoj tumaro ťelos hino slabo, vakerav sar manuš: Bo avke, sar diňan tumare ťela te služinel le nažužipnaske the le nalačhipnaske, hoj kerenas o nalačhipen, avke akana den cale tumare ťela te služinel le čačipnaske pro sentňipen.

20Bo akor, sar sanas otroka le binoske, sanas slobodne le čačipnaske.

21Savi chasna tumen olestar akor sas? Akana tumen vaš oda ladžan, bo pro agor oleske hin o meriben.

22Ale akana san slobodne le binostar a ačhiľan otroka le Devleske. Kada tumendar kerela sentnen a ľidžala tumen andro večno dživipen.

23Bo o počiňiben vaš o binos hin o meriben. Ale o Del diňa peskero lačhipnaskero daros, o večno dživipen andro Ježiš Kristus, andre amaro Raj.

7

O podobenstvo pal e veraduňi džuvľi

1Abo či na džanen, phralale – bo phenav olenge, save prindžaren o zakonos – hoj le zakonos hin zor upral o manuš dži akor, medik dživel?

2Bo e veraduňi džuvľi hiňi le zakonoha phandľi ke peskero rom, medik o rom dživel. Ale te o murš muľahas, e džuvľi uľahas slobodno le zakonostar, so la phandelas ko murš.

3Ale medik dživel o rom a oj geľahas avre muršeha, vičindehas la lubňi. Ale te lakero rom muľahas, oj hiňi slobodno le zakonostar a nane lubňi te ačhela te dživel avreha.

4Avke the tumen, phralale mire, muľan le zakonoske prekal o ťelos le Kristoskero, hoj te patrinen Oleske, ko sas uštado andral o meriben, hoj te anas e chasna le Devleske.

5Bo sar samas andro ťelos, kerenas andre amende o binošna žadosci, so avenas prekal o zakonos. A sa, so kerahas, ľidžalas andro meriben.

6Ale akana sam oslobodzimen le zakonostar, bo muľam oleske, so amen phandelas andre, vašoda akana služinas le Devleske andro nevo duchos a na andro purano pisimen zakonos.

O binos andro manuš

7Akor so? Phenaha, hoj o zakonos hin binos? Šoha na! Ale o binos na prindžaravas, prindžarďom les ča prekal o zakonos. Bo aňi pal e žadosca na džanľomas, te na phenďahas o zakonos: “Na kameha te lel ňič le pašutnestar!”

8O binos pes chudľa le zakonostar a prekal o prikazaňje andre mande uštaďa savore nalačhe žadosci. Bo bi o zakonos hino o binos mulo.

9Me dživavas varekana bi o zakonos, ale sar avľa o prikazaňje, o binos obdžiďiľa.

10Ale me muľom a sikaďa pes, hoj o prikazaňje, so man kamelas te ľidžal ko dživipen, mange anďa o meriben.

11O binos pes olestar chudľa, klaminďa man prekal o prikazaňje a murdarďa man.

12Avke o zakonos hin sentno the o prikazaňje hino sentno, čačipnaskero the lačho.

13Akor so? Oda lačho mange anďa o meriben? Šoha na! Ale hoj te dičhol o binos, hoj oda hin binos. O binos mange prekal oda lačho anel o meriben. Hoj pes prekal o prikazaňje te sikavel o binos, savo baro hino.

14Se džanas, hoj o zakonos hino duchovno, ale me som ťelesno, bikendo andro otroctvo le binoske.

15Me na achaľuvav oleske, so kerav. Bo na kerav oda, so kamav, ale kerav oda, so našťi avri ačhav.

16Ale te kerav oda, so na kamav, dav čačo le zakonos, hoj hino lačho.

17Avke akana imar oda na kerav me, ale o binos, so dživel andre mande.

18Se džanav, hoj andre mande – oda hin andre miro ťelos – na dživel o lačho. Bo the te kamav te kerel o lačho, na birinav oda te kerel.

19Bo na kerav o lačho, so kamav, ale kerav oda nalačho, so na kamav.

20Ale te kerav oda, so me na kamav, na kerav oda imar me, ale oda kerel o binos, so dživel andre mande.

21Avke arakhav andre mande o zakonos, hoj sar kamav te kerel o lačho, takoj hin paš ma o nalačho.

22Bo andre miro andruno manuš dav radišagoha čačipen le Devleskere zakonos.

23Ale dikhav andre mande aver zakonos, so pes marel le zakonoha andre miri goďi a phandel man andro zakonos le binoskero, so hin andre mande.

24Ó, čoro manuš som! Ko man lela avri andral kada meribnaskero ťelos?

25Ale paľikerav le Devleske, hoj kerel oda prekal o Ježiš Kristus, amaro Raj.

Avke akana, me mira goďaha služinav le Devleskere zakonoske, ale mire ťeloha le binoskere zakonoske.

8

Pal o dživipen andro Duchos

1Akana imar nane ňisavo odsudeňje prekal ola, save hine andro Ježiš Kristus.

2Bo o zakonos le Duchoskero, so amen del o dživipen andro Ježiš Kristus, man oslobodzinďa andral o zakonos le binoskero the andral o meriben.

3Oda, so našťi kerelas o zakonos, bo o ťelos sas slabo, oda kerďa o Del, sar bičhaďa peskere Čhas. Ov avľa andre ajso ťelos, sar hin le binošne manušen, a odsudzinďa o binos andro ťelos.

4O Del oda kerďa, hoj pes te dokerel sa, so amendar o zakonos mangelas, andre amende, save na dživas pal o ťelos, ale pal o Duchos.

5Bo ola, save dživen pal o ťelos, gondoľinen pro ťeloskere veci, ale ola, save dživen pal o Duchos, gondoľinen pro duchoskere veci.

6Bo le ťeloskero gondoľišagos anel o meriben, ale o gondoľišagos le Duchoskero anel o dživipen the o smirom.

7Le ťeloskero gondoľišagos džal pro Del, bo pes na poddel le Devleskere zakonoske, bo pes aňi našťi poddel.

8Ola, save dživen andro ťelos, našťi aven pre dzeka le Devleske.

9No tumen na san andro ťelos, ale andro duchos, te o Duchos le Devleskero dživel andre tumende. Ale te varekas nane le Kristoskero Duchos, oda nane leskero.

10Ale te hin o Kristus andre tumende, akor hin o ťelos mulo vaš o binos, ale o Duchos hin dživipen vaš o spravodľišagos.

11Te dživel andre tumende o Duchos oleskero, savo uštaďa le Ježiš andral o meriben, ta akor oda, ko uštaďa le Kristus andral o meriben, obdžiďarela the tumare meribnaskere ťela prekal peskero Duchos, savo dživel andre tumende.

12Vašoda, phralale, amen na mušinas te dživel avke, sar kamel o ťelos,

13bo te dživen le ťeloske, merena, ale te le Duchoha meraren o skutki le ťeloskere, dživena.

14Bo savore, save hine ľigende le Devleskere Duchoha, hine čhave le Devleskere.

15Se priiľan le Duchos, so tumendar na kerel otroken, hoj pale te dživen andre dar, ale priiľan le Duchos, so tumendar kerel čhaven. Andre leste šaj vičinas: “Abba, Dado!”

16Oda Duchos korkoro sikavel amare duchoske, hoj sam o čhave le Devleskere.

17A te sam o čhave, sam the o ďeďiča: O ďeďiča le Devleskere the jekhetane ďeďiča le Kristoskere. Bo te leha jekhetane cerpinas, jekhetane leha the avaha andre leskeri slava.

E slava, so avela

18Me mange gondoľinav, hoj o pharipen, so amen hin akanake, pes aňi na del te rachinel ke odi slava, so pes amenge sikavela.

19Bo calo ňebos the caľi phuv igen užarel pro Del, hoj te presikavel peskere čhaven.

20Bo savoro, so sas kerdo pre phuv, hin musardo. Nane lačho pre ňisoste a oda na korkoro pestar, ale o Del oda avke domukľa. No diňa amen the oda, pre soste pes šaj zmukas,

21hoj sa, so sas kerdo le Devlestar, ela andre jekh džives oslobodzimen andral o otroctvo, so les zňičinelas, a hoj sa ela andre sloboda the slava le Devleskere čhavengeri.

22Amen džanas, hoj sa, so sas kerdo le Devlestar, dži akana cerpinel andro dukha sar e džuvľi, savi užarel te ločhol (tele te pašľol).

23No na ča oda, ale the amen, save chudľam le Duchos sar oda ešebno daros le Devlestar, cerpinas andre peste, sar užaras pro Del, hoj amendar te kerel peskere čhaven a te oslobodzinel amaro ťelos.

24Bo amen sam zachraňimen andro užaripen (naďej). Ale te oda, pre soste užaras, šaj te dikhel, akor oda nane užaripen. Bo soske vareko užarela pre oda, so dikhel?

25Ale te pes zmukas pre oda, so na dikhas, ta akor užaras pre oda avriľikeribnaha.

26Avke the o Duchos pomožinel amare slabišagenge. Se amen na džanas, vaš soske pes amenge kampel te modľinel. Ale korkoro o Duchos pes privakerel vaš amenge avke, hoj pes aňi le lavenca na del te phenel avri.

27Ale oda, ko prindžarel o jile, džanel, so kamel o Duchos, bo ov pes privakerel vaš o sentna avke, sar o Del kamel.

28Amen džanas, hoj sa, so avel andro dživipen, hin pro lačho olenge, save kamen le Devles a kas peske vičinďa andre peskero planos.

29Olen, kas peske o Del kidňa avri, olen the anglal diňa, hoj te ačhen ajse sar leskero Čhavo, hoj o Čhavo te el ešebno maškar o but phrala.

30Olen, kas peske anglal iľa avri, the vičinďa avri; olen, kas vičinďa avri, kerďa the čačipnaskeren; olen, kas kerďa čačipnaskeren, diňa the peskeri slava.

Le Devleskero kamiben

31Akor so pre oda šaj phenas? Te hin o Del amenca, ko pre amende šaj avel?

32O Del, savo na sajinďa peskere Čhas, ale diňa les vaš amenge savorenge, či oleha amenge na diňa savoro?

33Ko šaj vakerel pre ola manuša, kas peske o Del avri kidňa? O Del hin oda, so amendar kerel čačipnaskeren.

34Ko len šaj odsudzinel? O Ježiš Kristus hin oda, ko muľa a mek the ušťiľa andral o meriben, hino pal e čači (pravo) sera le Devleske a privakerel pes vaš amenge.

35Ko amen odlela le Kristoskere kamibnastar? O pharipen, abo e dukh? Abo te pre amende džana, vaj e bokh, abo o čoripen, či e dar pal o dživipen, vaj o meriben?

36Avke sar hin pisimen:

“Vaš tuke amen kamen te murdarel calo džives;

keren amenca sar le bakrorenca, saven ľidžan te murdarel.”

37Ale andre kada savoro ňerinas (zviťazinas) a predžas oda prekal o Ježiš, savo peske amen zakamľa.

38Bo me pačav, hoj aňi o meriben, aňi o dživipen, aňi o aňjela, aňi o uprune zora, aňi ola veci, so hin akana, aňi ola veci, so mekča avena, aňi ňisave zora,

39aňi oda, so hin učes, aňi oda, so hin teles, aňi ňič aver, so sas kerdo le Devlestar, amen našťi odlela le Devleskere kamibnastar, so hin andro Ježiš Kristus, andre amaro Raj.

9

Pal o Izrael

1Me vakerav čačipen andro Kristus, na klaminav a miro svedomje andro Sentno Duchos mange hin švedkos,

2hoj man hin bari žaľa a furt man dukhal o jilo.

3Bo me korkoro kamľomas te el prekošlo a odčhido le Kristostar vaš mire phrala the miri famelija pal o ťelos.

4On hine o Izraeliti: Lendar kerďa peskere čhaven; lenge sas diňi e slava, o zmluvi, o zakonos, e bohoslužba the o zasľubeňja.

5Lendar hine o dada a lendar hine the ola, kastar avel o Kristus pal o ťelos, savo hino Del upral savorende a hino požehňimen pro furt. Amen.

6Ale našťi phenas, hoj o Del prephagľa peskere lava. Bo na savore, save hine andral o Izrael, hine Izraeliti.

7Aňi na savore hine o čhave ča vaš oda, hoj hine o potomki le Abrahamoskere, ale o Del phenďa le Abrahamoske: “Le Izakostar pes tuke rachinela o potomstvos.”

8Dikhas, hoj le Devleskere čhave nane ola, save uľile (pes narodzinde) andro Izrael pal o ťelos. Ale ola čhave, pal save o Del diňa lav, pes rachinen andro Abrahamoskero potomstvos.

9A kada hin oda lav, so diňa o Del: “Aver berš andre kajso časos avava a la Sara ela čhavoro.”

10Avke oda sas na ča paš late, ale the paš e Rebeka. La Rebekakere čhaven sas jekh dad, amaro dad o Izak.

11-12Bo mek akor, sar o čhave aňi na uľile, aňi na kerde ňič lačho abo nalačho, imar sas lake phendo le Devlestar: “O phureder služinela le ternedereske.” O Del phenďa kada, hoj te sikavel, hoj ov kidel avri, sar kamel, a hoj oda na sas vaš oda, so jekh lendar kerďa.

13Avke sar hin pisimen: “Le Jakob kamavas, ale le Ezav našťi avri ačhavas.”

14Akor so šaj phenas, hoj o Del nane čačipnaskero? Šoha na!

15Bo le Mojžišoske phenel kada:

“Ela mange pharo vaš oda, vaš kaste me kamav

a avava jileskero ke oda, ke kaste me kamav!”

16Na džal pal oda, so kamen abo so keren o manuša, ale džal pal oda, hoj o Del del peskero lačhipen.

17Andro lava le Devleskere hin phendo le Faraonoske: “Vašoda tut vičinďom andro dživipen, hoj pre tute te sikavav miri zor a hoj pes miro nav te rozvakerel pal caľi phuv.”

18Bo o Del hino jileskero ke oda, ke kaste ov kamel; ale kaske kamel, oleske zakerel o jilo andre.

Le Devleskeri choľi the lačhejileskeriben

19Ale vareko mange šaj phenel: “Ňiko pes našťi ačhavel oleske, so o Del kamel. Te oda hin avke, soske amen akor marel?”

20Ó, manušeja, ko sal tu, hoj ačhes pre čhib le Devleske? Či šaj phenel oda, so hino kerdo oleske, ko les kerďa: “Soske man avke kerďal?”

21Abo či nane zor le hrnčjaris upral e čhik, hoj andral odi jekh čhik te kerel jekh kuči pre pačiv a aver pre napačiv?

22Avke o Del kamľa te sikavel peskeri choľi the peskeri zor. Igen zľikerelas avri a zľidžalas ola kuča, pre save sas leskeri choľi, so sas pririchtimen pro meriben.

23O Del kamľa te sikavel peskeri bari slava pro kuča, pre save sas lačhejileskero a save pririchtinďa pre slava –

24pre amende, saven peske vičinďa: Na ča le Židendar, ale the le Nažidendar.

25Avke sar the andro Hozeaš phenel:

“Olen, save na sas mire manuša, vičinava ‘mire manuša’

a olenge, saven na kamavas, phenava: ‘Kamav tumen.’

26A ela avke, hoj ode, kaj pes lenge phenelas:

‘Tumen na san mire manuša’,

ode pes len vičinela čhave le džide Devleskere.”

27O Izaiaš vičinel upral o Izrael:

“The te o čhave le Izraeloskere ulehas ajci, keci hin e poši paš o moros,

ča frima lendar ena zachraňimen,

28bo o Raj kerela la phuvaha savoro, so phenďa,

a kerela oda sig.”

29The o Izaiaš oda imar anglal phenďa:

“Te amenge o Nekzoraleder Raj na mukľahas o potomstvos,

uľamas sar e Sodoma a dičhiľamas avri sar e Gomora.”

O Izrael the o evaňjelium

30So akor oleha phenas? O Nažidi, save na kerenas ňič pre oda, hoj te ačhen čačipnaskere anglo Del, dochudle o spravodľišagos prekal o pačaben.

31No o Izrael, savo kerelas sa, hoj te ačhel čačipnaskero prekal o zakonos, na dochudle o spravodľišagos prekal o zakonos.

32Soske? Vašoda, hoj on pes na mukenas pro pačaben, ale pre peskere skutki. Avke pele pro bar a demade pes,

33sar hin pisimen:

“Dikh, thovav pro Sion e skala,

kaj pes o manuša demena

the o bar, pre savo perena,

ale oda, ko andre leste pačala,

pes šoha (ňikda) na ladžala.”

10

1Phralale, jilestar kamav a mangav le Devles, hoj o Izrael te avel zachraňimen.

2Šaj phenav, hoj labon pal o Del, ale nane len lačho prindžaripen.

3Bo na prindžaren le Devleskero spravodľišagos a kamen te presikavel peskero spravodľišagos, na poddine pes le Devleskere čačipnaske.

4Se o Kristus hin o koňec le zakonoske, hoj sako, ko pačala, te el čačipnaskero anglo Del.

O spaseňje prekal savorende

5Bo o Mojžiš pisinel pal o spravodľišagos andral o zakonos:

“Oda manuš, ko doľikerela leskere prikazaňja, dživela lendar.”

6Ale o spravodľišagos prekal o pačaben, phenel kada:

“Ma phen tuke andro jilo: ‘Ko džala upre andro ňebos?’ (Oda hin te anel le Kristus tele.)

7Abo:

‘Ko džala tele andro svetos le mulengero?’ (Oda hin te anel le Kristus upre andral o meriben.)”

8Ale sar phenel? “Oda lav hino igen pašes, hino andre tiro muj the andre tiro jilo” – oda hin oda lav pal o pačaben, so vakeras.

9Bo te viznavineha le Ježiš sar Rajes a pačaha andre tiro jilo, hoj les o Del uštaďa andral o meriben, aveha zachraňimen.

10Se le jileha pes pačal, hoj te avas čačipnaskere, ale le mujeha pes viznavinel, hoj te avas zachraňimen.

11Bo hin pisimen: “Sako, ko andre leste pačal, na ladžala pes.”

12Oda hin jekh, či oda hin Židos vaj Grekos, bo oda jekh Raj hino Raj savorenge – barvalo ke sakoneste, ko les mangel.

13Bo sako, ko vičinel pro nav le Rajeskero, ela zachraňimen.

14Ale sar šaj pre leste vičinena, te andre leste na pačanďile? A sar šaj pačana andre oda, pal kaste na šunde? A sar šaj šunena, te ňiko lenge o lav na vakerela?

15A sar šaj vakerena, te na ena bičhade? Avke sar hin pisimen:

“Save šukar hine o pindre olengere, save aven te vakerel o lačho hiros pal o lačhe veci.”

16Ale na savore priile o evaňjelium, bo o Izaiaš phenel:

“Rajeja, ko pačanďiľa amare lavenge?”

17O pačaben avel akor, sar šunas, a šunas akor, sar pes vakerel o lav le Kristoskero.

18Ale phučav: So, čačes na šunde? Sar hoj na? Šunde! Avke sar hin pisimen:

“Lengero hangos pes rozľigenďa pal caľi phuv

a lengere lava dži pro agor le svetoske.”

19Pale phučav: Či oda o Izrael na achaľiľa? O Mojžiš ešebno pre oda odphenďa:

“Me kerava, hoj o manuša andral o Izrael te žarľinen pro manuša, save aňi nane narodos.

Kerava, hoj te chan choľi pro narodos, savo nane goďaver.”

20O Izaiaš pes na daralas te phenel:

“Diňom man te arakhel olenge, save man na rodenas,

sikaďom man olenge, save pal ma na phučenas.”

21Ale pal o Izrael phenel:

“Calo džives nacirdavas mire vasta

ko manuša, save na kamenas te šunel a ačhenas mange pre čhib.”

11

O Del na odčhiďa le Izrael

1Phučav akor: Či odčhiďa o Del peskere manušen? Šoha na! Se the me som Izraelitas andral o potomstvos le Abrahamoskero andral o kmeňos Benjamin.

2O Del na odčhiďa peskere manušen, saven peske anglal kidňa avri. Se džanen, so hin pisimen andro lav, kaj pes vakerel pal o Eliaš – sar vakerelas le Devleske pro Izrael a phenďa:

3“Rajeja, tire proroken murdarde a tire oltara čhide tele. Ačhiľom ča me korkoro a the man kamen te murdarel.”

4Ale so leske odphenďa o Del? “Mukľom mange efta ezera (7 000) muršen, save na lašarenas le Baal, le falošne devles.”

5Avke hin the akana. Ačhiľa lendar ča frima džene, ča ola, kas peske kidňa o Del avri peskere milosťaha.

6Ale te oda hin le Devleskere milosťatar, ta akor oda nane le skutkendar; bo te oda uľahas avke, paľis imar le Devleskero milosť na uľahas milosť.

7Akor so? O manuša andral o Izrael na dochudle oda, so rodenas, ča ola, save sas avrikidle. A okle dženenge ačhiľa e goďi zaphandľi,

8avke sar hin pisimen:

“O Del len diňa duchos, hoj zorales te soven, jakha, hoj te na dikhen, the kana, hoj te na šunen – dži adadžives.”

9A o David phenel:

“Mi en zachudle paš peskero pijibnaskero skamind sar andre pasca, mi peren a mi en marde!

10Mi korisaľon pro jakha, hoj te na dikhen, a banďar lengero dumo pro furt.”

O spaseňje le Nažidenge

11Me akor phučav: Pele o manuša andral o Izrael avke, hoj imar na ušťena? Šoha na! Ale vaš oda, hoj on pele andro binos, avľa e zachrana ko Nažidi, hoj o Izrael pre lende te thovavel.

12Ale te le Židengero binos anďa o barvaľipen le svetoske a oda, hoj on pele, anďa o barvaľipen le Nažidenge, ta keci buter barvaľipen anela oda, sar avena savoredžene pale?

13Tumenge, le Nažidenge, phenav: Lašarav kadi služba, bo me som apoštolos le Nažidenge.

14A talam šaj kerava oda, hoj mire ťeloskere phrala te thovaven, a oleha šaj zachraňinava varekas lendar.

15Bo te vaš oda, hoj o Del odčhiďa le Židen, hin o svetos le Devleha andro smirom – ta so ela akor, sar len pale prilela? Te na o dživipen andral o meriben?

16Te o ešebno kotor le marestar hin dino le Devleske sar sentno, akor calo maro hino sentno a te hin o koreňis sentno, akor the o konara.

17Varesave konarica sas avriphage, a tu, sar e dzivo oliva, salas andre zašťepimen maškar okla. Te oleha ačhiľa tutar – le Nažidostar – oda, ko lel e chasna la olivakere koreňistar the le žirostar,

18ma lašar tut upral o konara. Ale te tut lašares, ta džan, hoj na tu ľidžas o koreňis, ale o koreňis tut.

19Ale tu pheneha: “O konara sas avriphage, hoj me te avav zašťepimen.”

20Mištes, sas avriphage vaš oda, hoj na pačanas, ale tu ačhes le pačabnaha. Vašoda tut ma ľidža upre, ale dara tut!

21Bo te o Del na sajinďa o čače konara, na sajinela aňi tut.

22Vašoda dikh le Devleskero lačhipen, ale the oda, sar zoraha sudzinel! O Del hino zoralo ke ola, save pele, ale hino lačho ke tu, te ačheha andro lačhipen. Ale te na ačheha, aveha the tu avričhindo.

23Avke the on, te na ačhena andro napačaben, ena pale zašťepimen. Bo le Devles hin zor pale len te zašťepinel.

24Te tu sal avričhindo andral e dzivo oliva a sal zašťepimen andre lačhi oliva, so nane prirodzeno, ta keci sigeder ena kala konara, so imar sas andre čači (pravo) oliva, pale zašťepimen andre peskeri oliva?

O Izrael ela pale zachraňimen

25Se kamav, phralale, hoj te džanen kada garuďipen, hoj te na aven goďaver korkore ke peste. Bo varesave manušenge andral o Izrael hine o jile zakerde andre dži akor, medik na avena savore manuša, save nane Židi ko Del.

26A avke ela calo Izrael zachraňimen, sar hin pisimen:

“Andral o Sion avela o Zachrancas

a odlela o bijedevleskeriben le Jakobostar.

27Kada ela miri zmluva prekal lende,

sar odlava lengere bini.”

28Vašoda, hoj o Židi odčhide o evaňjelium, hine ňeprijaťeľa le Devleskere a ada hin pro lačho tumenge, save na san Židi. Ale vaš lengere dada, saven peske o Del kidňa avri, hine leskere prijaťeľa.

29Bo o Del na lel pale o dari, so diňa, a na bisterel pro manuša, kas peske kidňa avri.

30Avke sar tumen, o Nažidi, varekana na šunenas le Devles, ale akana chudľan le Devleskero lačhipen (milosť) vaš oda, hoj o Židi na šunenas le Devles,

31avke akana on na šunen, hoj pes tumenge te dochudel le Devleskero lačhipen. No prekal oda paľis the on chudena pale le Devleskero lačhipen.

32Bo o Del zakerďa andre savore manušen andre oda, hoj les te na šunen, hoj pre sakoneste te avel paľis leskero lačhipen.

Bararel le Devles

33Ó, savo baro hino o Del andre peskero barvaľipen, goďaveripen the prindžaripen! Ko šaj achaľol leskere sudi a ko šaj avel pre oda, save hin leskere droma?

34“Se ko prindžarel le Devleskero gondoľišagos? Abo ko sas varekana leskero radcas?”

35“Ko diňa le Devles vareso, hoj ov oda leske te del pale?”

36Bo lestar, prekal leste a leske hin savoro! Leske e slava pro furt! Amen.

12

Nevo dživipen andro Kristus

1Phralale, mangav tumen igen vaš oda, hoj o Del hino lačhejileskero! Den tumare ťela sar džiďi, sentňi obeta, so ela le Devleske pre dzeka. Ada hin nekfeder služba le Devleske.

2Ma keren avke, sar kerel kada svetos. Ale domuken le Devleske te čerinel tumen andral a te del tumen nevo gondoľišagos, hoj paľis te džanen, so kamel o Del, so hin lačho, so hin leske pre dzeka a so hin dokonalo.

3Vaš o lačhipen (milosť) le Devleskero, so sas mange dino, phenav sakoneske tumendar: Ma av barikano, ma gondoľin pal tu buter, sar kampel, ale gondoľin pal tu ajci, keci tut o Del diňa pačaben.

4Bo sar amen hin but kotora andro ťelos, ale na savore kotora keren jekh buči,

5avke the amen sam but džene jekh ťelos andro Kristus, ale sako hin aver kotor. No jekhetane sam oda jekh ťelos.

6Ale o Del amen diňa peskere lačhipnastar (milosťatar) sakones aver dari. Te hin varekas daros te prorokinel, mi kerel oda, pal oda keci les hin pačaben.

7Te hin varekas daros te služinel, mi služinel. Te hin varekas daros te sikavel, mi sikavel.

8Oda, kas hin daros te podhazdel andro pačaben, mi kerel oda. Oda, ko del, mi del ščirones. Ko ľidžal varesavi služba, mi kerel oda savore jileha. Ko kerel lačhipen avreske, mi kerel oda radišagoha.

Sar te dživel o dživipen le Devleha

9O kamiben mi el čačo a na dujemujengero. Mi džungľol tumenge o nalačhipen; ľikeren tumen le lačhipnastar.

10Jilestar pes kamen sar phrala-pheňa a jekh avreske presikaven bareder pačiv.

11Keren sa prekal oda, hoj te služinen le Rajeske radišagoha andral calo jilo.

12Radisaľon andro užaripen (naďej); andro pharipen ľikeren avri; andro modľitbi ma preačhen.

13Sthoven tumen pre oda, so kampel le phralenge. Phundraven tumare khera prekal o cudze manuša a den len pačiv.

14Žehňinen olenge, save pre tumende džan, žehňinen a ma košen.

15Radisaľon olenca, save radisaľon, a roven olenca, save roven.

16Mi el tumen jekh gondoľišagos maškar peste. Ma hazden pes upre, ale achaľon the olen, ko hine slabeder. Ma aven goďaver korkore ke peste.

17Ňikaske ma den pale o nalačho vaš o nalačho. Ale keren oda, so hin lačho angle savore manuša.

18Te pes oda del a te oda hin pre tumende, dživen savore manušenca andro smirom.

19Mire lačhe phralale, ma visaren avrenge pale o nalačhipen, ale muk oda le Devleskera choľake. Se hin pisimen: “Me dava pale, me počinava,” phenel o Raj.

20Vašoda, te hino tiro ňeprijaťeľis bokhalo, de les te chal; te kamel te pijel, de les te pijel. Bo te kada kereha, labola bara ladžatar.

21O nalačhipen tut te na thovel tele, ale tu thov tele o nalačhipen le lačhipnaha.

13

Te poddel pes le autoritenge

1Sako pes mi poddel le svetoskere autoritenge. Bo ňiko na ľidžal korkoro pestar, te leske oda o Del na domukľahas. Sako hino ačhado le Devlestar.

2Avke sako, ko pes ačhavel pro autoriti, ačhavel pes the pre oda, so o Del prikazinďa, bo ov le autoriten ačhaďa. Ola, save na šunen, anen pre peste o sudos.

3Ola džene, save keren o lačho, pes na mušinen te daral le autoritendar, ale ola, save keren o nalačho. Na kames tut te daral le autoritendar? Akor, ker o lačho a lašarena tut,

4bo on hine le Devleskere služobňika tuke pro lačho. Ale te keres oda, so nane lačho, dara tut, bo na hijaba hordinen e šabľa. On hine le Devleskere služobňika, save sikaven le Devleskeri choľi olenge, ko keren o nalačho.

5Vašoda pes igen kampel te poddel na ča vaš le Devleskeri choľi, ale the vašoda, bo andro jilo džanes, hoj oda hin mištes.

6Se vašoda počinen the o daňe, bo on hine le Devleskere služobňika, save keren ipen odi buči.

7Den sakoneske oda, so leske kamen: Kaske o daňe, oleske o daňe; kaske o clo, oleske o clo; kaske e pačiv, oleske e pačiv; kastar kampel te daral, olestar daran.

Pal o kamiben maškar o phrala

8Ma ačhen ňikaske ňič te kamel, ča o kamiben jekh ke avreste, bo ko oda kerel, doľikerel calo zakonos.

9Bo o prikazaňja: “Na kereha lubipen! Na murdareha! Na čoreha! Na džaha pal avreskero!” – savore kala a mek the savore okla prikazaňja hine andre kada jekh: “Kameha avres avke, sar pes korkores.”

10Te varekas kames, šoha (ňikda) leske na kereha o nalačho. Vašoda te tut hin o kamiben, akor doľikeres calo zakonos.

O Džives le Kristoskero hino pašes

11A kada keren, se džanen, hoj imar avľa tumari ora, hoj te ušťen andral o soviben. Bo akana hin amaro spaseňje pašeder, sar sas akor, sar pačanďiľam.

12E rat imar oddžal a o džives hino pašeder. Vašoda preačhas te kerel o skutki le kaľipnaskere a las pre peste o zbraňi le svetloskere.

13Vašoda ľikeras pes rajikanes sar o manuša, save dživen dživese – na andro mulatišagi the andro pijiben; na andro lubipen the kiňešagi; na andro vesekedišagi the andro hamišagos.

14Ale uren tumen andro Raj Ježiš Kristus a ma gondoľinen pre oda, sar te kerel o nalačhe žadosci, so kamel te kerel amaro ťelos.

14

Te na odsudzinen peskere phralen

1Prilen olen, ko hine slaba andro pačaben, a ma vesekedinen tumen lenca vaš oda, sar on gondoľinen, so hin lačho, abo nalačho.

2Jekh pačal, hoj šaj chal savoro, a vareko hino slabo andro pačaben a chal ča zeleňina.

3Oda, ko chal savoro, te na dikhel tele oles, ko na chal. A oda, ko na chal savoro, te na sudzinel oles, ko chal. Se o Del les priiľa.

4Ko sal tu, hoj sudzines avreskere sluhas? Ča leskero Raj rozsudzinel či ačhela, abo perela. Ale ačhela, bo o Raj dela les zor, hoj te ačhel.

5Varesave manuša ľikeren varesavo džives bareder sar aver. Aver phenen, hoj savore dživesa hine jekh. Sako mi el zoralo andre oda, sar achaľol.

6Ko doľikerel varesavo džives, doľikerel les le Rajeske. Ola, ko chan savoro, den pačiv le Rajes, bo paľikeren le Devleske vaš o chaben. Ola, ko na chan savoro, den tiš pačiv le Rajes, bo the on paľikeren le Devleske.

7Bo ňiko amendar na dživel korkoro peske a ňiko korkoro peske na merel.

8Te dživas, le Rajeske dživas; te meras, le Rajeske meras. Avke či imar dživas, abo meras, sam le Rajeskere.

9Bo vašoda o Kristus the muľa the obdžiďiľa, hoj te avel Raj upral o džide the upral o mule.

10Ale tu soske sudzines tire phrales? Abo tu, soske tele dikhes tire phrales? Se savore jekhvar ačhaha anglo Del pro sudos.

11Bo hin pisimen: “Vašoda, hoj dživav, phenel o Raj, dojekh khoč anglal mande banďola a dojekh čhib viznavinela, hoj som o Del.”

12Avke sako amendar odphenela korkoro vaš peste le Devleske vaš oda, sar dživelas.

Ma ker avke, hoj tiro phral te perel

13Vašoda preačhas te sudzinel jekh avres. Ale sigeder gondoľin pre oda, hoj te na keres vareso, pre soste o phral šaj perel andro pačaben.

14Me džanav a pačav, hoj andro Ježiš Kristus korkoro pestar nane ňisavo chaben nažužo, ča oleske hin nažužo, ko pačal, hoj oda chaben hin nažužo.

15Bo te dukhaves tire phrales vaš o chaben, imar akor na phires andro kamiben. Ma musar tire chabeneha oles, vaš kaske muľa o Kristus!

16Te na pre tumende namištes vakeren vaš oda, so tumen džanen, hoj hin lačho.

17Bo o kraľišagos le Devleskero nane o chaben the o pijiben, ale o spravodľišagos, o smirom the o radišagos andro Sentno Duchos.

18Oda, ko le Kristoske avke služinel, hino pre dzeka le Devleske a o manuša les den pačiv.

19Mušinas te džal pal oda, so anel o smirom a jekhetane amen bararel andro pačaben.

20Ma musar oda, so o Del kerďa, ča vaš o chaben. Se savoro hin žužo, ale nane mištes te chal oda, soha aver šaj perel andro binos.

21Mištes hin te na chal mas, te na pijel mol, aňi te na kerel ňič, pre soste šaj perel tiro phral.

22O pačaben, so tut hin, ľiker andre tu anglo Del. Bachtalo hin oda, ko pes korkoro na odsudzinel andre oda, pal soste peske gondoľinel, hoj hin lačho.

23Ale oda, ko pochibinel, sar vareso chal, hino odsudzimen, bo na kerel oda pačabnaha. A savoro, so keras bi o pačaben, hin binos.

15

Te keren oda, so anel lačho avrenge

1Te sam zorale andro pačaben, kampel amenge te ľidžal o slabišagi olenge, ko hine slaba. Na kampel te avel ča korkore peske pre dzeka.

2Sako amendar mi el pre dzeka avreske pre leskero lačho, hoj te barol andro pačaben.

3Se aňi o Kristus na rodelas oda, so leske sas pre dzeka, ale avke sar hin pisimen: “Pre mande avľa e ladž olendar, save tuke kerde e ladž.”

4Se savoro, so sas varekana pisimen, sas pisimen prekal amende, hoj te sikľuvas, hoj te ľikeras avri, hoj te radisaľuvas a hoj avke amen te el o užaripen (naďej).

5A o Del, kastar avel o avriľikeriben the o radišagos, mi del tumenge te gondoľinel maškar peste pre oda jekh, hoj te keras avke, sar kerelas o Ježiš Kristus,

6hoj savoredžene jekhetane te lašaras jekhe hangoha le Devles the le Dades amare Rajeskere le Ježišoskere Kristoskere.

O evaňjelium hin the prekal o Nažidi

7Vašoda prilen jekh avres avke, sar o Kristus tumen priiľa pre slava le Devleskeri.

8Bo phenav, hoj o Ježiš Kristus sas o služobňikos le Židenge, vaš oda, hoj te sikavel, hoj o Del vakerel čačipen; a te sikavel, hoj le Devleskere lava, so diňa lengere dadenge, hine čače,

9a hoj o Nažidi vaš leskero lačhipen te lašaren le Devles. Avke sar hin pisimen:

“Vašoda tut lašarava maškar o Nažidi

a giľavava tire naveske o chvali.”

10A pale phenel:

“Nažidale, radisaľon leskere manušenca!”

11A pale:

“Bararen le Devles savore narodi

a lašaren les savore nipi!”

12O Izaiaš phenel:

“Avela o potomkos le Izajoskero,

ov ľidžala le pohanen

a pre leste pes zmukena o Nažidi.”

13A o Del, savo amen del o užaripen, tumen mi pherarel savore radišagoha the smiromoha andro pačaben, hoj te baron prekal e zor le Sentne Duchoskeri andro užaripen.

Le Pavloskeri buči

14Phralale mire, the me pačav pal tumende, hoj the tumen san pherde le lačhipnaha a hin tumen savoro prindžaripen a tumen šaj sikaven jekh avres.

15Me tumenge pisinďom sikra zoraleder, bo kamľom tumenge pale te leperel varesave veci prekal o lačhipen (milosť), so man diňa o Del.

16Diňa, hoj me te avav o služobňikos le Ježišoskero Kristoskero le Nažidenge, hoj te služinav sar rašaj le Devleskere evaňjelioske, hoj o Nažidi te en e obeta, so šukares voňinel le Devleske a so hiňi sentňarďi le Sentne Duchostar.

17Vašoda man andro Ježiš Kristus šaj lašarav oleha, so kerav prekal o Del.

18Darav man te vakerel vareso aver. Vakerav ča oda, so kerďa o Kristus prekal ma le lavenca the le skutkenca, vaš oda, hoj les o Nažidi te šunen.

19O Kristus oda kerďa prekal o zorale zazraki the ďivi, andre zor le Devleskere Duchoskeri. Avke chudľom te vakerel le Kristoskero evaňjelium andral o Jeruzalem, dži paš e phuv Illirikum.

20Furt kamavas te vakerel o evaňjelium pre ola thana, kaj mek na šunde pal o Kristus, hoj te na ačhavav pre avreskero zaklados.

21Avke sar hin pisimen:

“Ola, kaske na sas vakerdo pal leste, dikhena les

a ola, save pal leste na šunde, achaľona.”

O Pavol kamel te džal andro Rim

22Vašoda mange na sas buterval domuklo te džal ke tumende.

23Ale akana imar andre kala phuva dokerďom miri buči a imar but berš kamav te džal ke tumende.

24A džava akor, sar man ela drom andre Špaňieliko, bo pačav, hoj tumen dikhava, sar predžava prekal tumaro foros, a hoj tumen mange paľis pomožinena te džal dureder pro drom. Ale sigeder sar džava, kamav tumenca sikra te radisaľol.

25Akana džav andro Jeruzalem te služinel ode le Devleskere manušenge,

26bo e Macedonija the e Achaja pes rozgondoľinde te kerel zbjerka prekal o čore maškar o phrala andro Jeruzalem.

27On oda kerde, bo dičholas pes lenge, hoj mištes hin lenge oda te visarel pale. Bo te o Nažidi dochudle le Židengero duchovno barvaľipen, ta akor on oda kamen te visarel le Židenge, oleha, hoj lenge te služinen peskere ťelesne barvaľipnaha.

28Sar kada dokerava a sar lenge dava savore love, so sas prekal lende skidle upre, džava ke tumende a odarik džava andre Špaňieliko.

29Džanav, hoj sar avava ke tumende, anava pherdo požehnaňje le Kristoskero.

30Prekal amaro Raj Ježiš Kristus the prekal o kamiben le Duchoskero, tumen mangav, phralale, hoj tumen jekhetane manca te maren vaš ma andro modľitbi anglo Del.

31Modľinen tumen, hoj te avav avricirdlo andral o vasta ole manušendar andre Judsko, save na pačan. A modľinen tumen, hoj le Devleskere manuša andro Jeruzalem te prilen miri služba radišagoha.

32A modľinen tumen, hoj le Devleskera voľatar te avav ke tumende pherdo le radišagoha, hoj mange maškar tumende te odpočovinav.

33O Del, savo del o smirom, mi el tumenca savorenca. Amen.

16

O posledna lava

1Kamav tumenge te phenel pal amari pheň Feba, savi služinel andre khangeri andro foros Kenchrea,

2hoj la te prilen andro nav le Rajeskero, avke sar kampel le Devleskere manušenge. Te lake vareso kampela, andre savoreste lake pomožinen; se oj pomožinďa but dženenge the mange korkoreske.

3Pozdravinen la Priska the le Akvilas, save manca jekhetane služinen le Ježišoske Kristoske.

4On kamenas te del the o dživipen vaš mange. Me lenge paľikerav, no na ča me, ale the savore khangera le Nažidengere.

5Pozdravinen the o zboros, so hin andre lengero kher. Pozdravinen the le Epainetos, mire lačhe phrales. Ov sas ešebno andre Azija, ko pačanďiľa andro Kristus.

6Pozdravinen la Maria, oj kerďa but phari buči prekal tumende.

7Pozdravinen le Adronikos the le Junias, save hine Židi avke sar me a sas manca andre bertena. Len o apoštola len sar baren a on pačanďile andro Kristus sigeder sar me.

8Pozdravinen le Amplijatos, mire lačhe phrales andro Raj.

9Pozdravinen le Urban, savo manca jekhetane kerel e buči le Kristoskeri, the le Stachys, mire lačhe phrales.

10Pozdravinen le Appolo, savo presikaďa peskero pačaben andro Kristus. Pozdravinen olen, save hine andro kher ko Aristobulos.

11Pozdravinen le Herodion, savo hino Židos avke sar me. Pozdravinen le pačabnaskeren andral le Narcissoskeri famelija.

12Pozdravinen la Tryfajna the la Tryfosa, save keren buči prekal o Raj. Pozdravinen la Persida, mira lačha pheňa, savi kerďa igen but buči prekal o Raj.

13Pozdravinen le Rufos, savo hino avrikidlo le Rajestar, the leskere da, savi hiňi the mange sar daj.

14Pozdravinen le Asynkritos, le Flegon, le Hermes, le Patrobas, le Hermas the savore phralen, save hine lenca.

15Pozdravinen le Filologos the la Julia, le Nereus the leskera pheňa, le Olympas the savore phralen andro Del, save hine lenca.

16Pozdravinen tumen savore jekh avres le sentne čumibnaha. Pozdravinen tumen savore khangera le Kristoskere.

17Phralale mire, mangav tumen, merkinen pre ola džene, save rozulaven o khangera a maren upre le manušen a džan pre oda sikaviben, so tumen priiľan. Džan pašal lende!

18Bo kajse manuša na služinen amare Rajeske le Ježišoske Kristoske, ale peskere ťeloskere žadoscenge. Peskere gule lavenca the šukare vakeribnaha odcirden le pačivale manušen, save hine slaba andro gondoľišagos.

19Se sako džanel pal tumende, sar šunen le Devles. Vašoda man hin tumendar o radišagos, ale kamav, hoj te džanen, so hin lačho, a te na domuken peske o nalačho.

20O Del, kastar avel o smirom, sig rozmarela le satan tel tumare pindre.

O lačhipen (milosť) amare Rajeskero le Ježišoskero Kristoskero mi el tumenca.

21Pozdravinel tumen o Timoteus, savo manca kerel jekhetane e buči, the o Lucius, o Jason the o Sosipatros, save hine Židi avke sar me.

22Pozdravinav tumen andro Raj, me o Tercius, savo pisinďa kada ľil.

23Pozdravinel tumen o Gajos. Andre leskero kher pes zdžal e khangeri a the me ode akana bešav.

Pozdravinel tumen o Erastos, savo kerel buči le lovenca andro foros a mek the leskero phral o Kvartos.

24[O lačhipen (milosť) amare Rajeskero le Ježišoskero Kristoskero mi el tumenca savorenca.]

O lašariben

25Slava le Devleske! Ov tumen šaj zoraľarel andro pačaben, avke sar vakerav andre miro evaňjelium pal o Ježiš Kristus; avke sar pes sikaďa o garuďipen, so sas garudo čirlastar.

26Ale akana oda avľa avri prekal oda, so pisinenas o proroka; a prikazinďa oda o večno Del, hoj oda te džanen savore narodi, hoj savore te pačan a te šunen les.

27Leske, le jekhe goďavere Devleske, mi džal e slava prekal o Ježiš Kristus pro furt.

Amen.