He parau pāpaꞌi e Pauro ki a
Tito
A Tito he hokorua haka ꞌou e tahi o te ⌊ꞌāpōtoro⌋ era ko Pauro. Te meꞌe taꞌatoꞌa o ruŋa i a ia mai ruŋa i te parau nei i ꞌite mai ai ꞌe, takoꞌa, mai ruŋa i te tētahi puka (2 Kōrinto 2.13; 7.6–16; 8.23; Karatia 2.1–3). E hāꞌaki ena ꞌi ruŋa nei: a Pauro i haka rē ai i a Tito ꞌi te motu era ko Kereta mo hāꞌūꞌū i te nūnaꞌa ⌊kiritiano⌋ taꞌatoꞌa o rā motu mo toꞌo i te rāua pūꞌoko haka tere. He haka ꞌite ki a Tito pē hē te huru o te kope mo pūꞌoko haka tere (1.5).
Te meꞌe i haka ꞌite e Pauro ki a Tito ko te meꞌe haka ꞌite era ꞌana ki a Timoteo: e tano te noho iŋa o te nuꞌu ꞌāpī ꞌe o te nuꞌu paꞌari ki te mata o te ꞌAtua (2.1–7). Te nuꞌu ꞌekaravo e aŋa riva-riva i te rāua aŋa ꞌe e haꞌatura ki te kope haka aŋa i a rāua (2.9–10). ꞌE te nuꞌu taꞌatoꞌa haka moe i te rāua manaꞌu ꞌi ruŋa i a Ietū e haꞌatura ki te nuꞌu pūꞌoko haka tere henua ꞌe ki te nuꞌu ra-rahi o te kāiŋa (3.1).
Mo haka oti i te parau nei he ꞌaroha a Pauro ki a Tito ꞌe he ꞌaroha takoꞌa hai ꞌīŋoa o te taina o muri i a ia. ꞌE he ani mo ꞌaroha ki te taina taꞌatoꞌa o rāua ꞌi Kereta (3.15).
1He ꞌaroha
1-4A au, a Pauro, he ꞌaroha atu ki a koe, e Tito ē. A koe pa he poki mau ꞌā ꞌāꞌaku ꞌo tuꞌu ⌊haka moe i te manaꞌu⌋ ꞌi ruŋa i a Ietū pē au. Ka ai ꞌi ruŋa i a koe te riva rahi ꞌe te haumārū o te ꞌAtua, he Matuꞌa o tātou, ꞌe o Ietū Kiritō, kope haka eꞌa i a tātou mai roto i te ūtuꞌa o te hara ꞌe vaꞌai mai i te ora ꞌāpī ꞌina he hopeꞌa raꞌa.
E Tito, ko ꞌite riva-riva ꞌana e koe: a au he tāvini o te ꞌAtua, ꞌe he ⌊ꞌāpōtoro⌋ ꞌa Ietū Kiritō, kope uŋa mai i a au ki te nuꞌu haꞌataꞌa e te ꞌAtua māꞌana, mo haka pūai i te rāua haka moe iŋa i te manaꞌu ꞌi ruŋa i a ia, ꞌe mo ꞌata haka aŋi-aŋi ki a rāua i te roŋo parautiꞌa o ruŋa i te ⌊Kiritō⌋, he roŋo hāꞌūꞌū i te taŋata mo riro o te rāua noho iŋa noho iŋa tano ki te mata o te ꞌAtua, ki aŋi-aŋi riva-riva ai pē nei ē: e ai rō i a rāua te ora ꞌāpī ꞌina he hopeꞌa raꞌa vaꞌai e te ꞌAtua. ꞌI raꞌe, paꞌi, ki te aŋa i te ao, i hōrea rō ai e te ꞌAtua i te ora ꞌāpī nei, ꞌe a ia ꞌAtua haka tano i tāꞌana meꞌe kī. ꞌI te hora tano kī e te ꞌAtua i haka ꞌite ai ki te taŋata o ruŋa i te ora ꞌāpī nei hai ⌊roŋo riva-riva o ruŋa i a Ietū Kiritō⌋, he roŋo haka ꞌite oho e au uŋa mai e te ꞌAtua, kope toꞌo i a tātou mai roto i te ūtuꞌa o te hara.
Te nuꞌu mo pūꞌoko haka tere
5E haŋu, i haka rē ai a au i a koe ꞌi te motu ena ko Kereta mo haka tī-tika ōꞌou i te meꞌe toe mo aŋa o nā, ꞌe mo uꞌi takoꞌa ōꞌou hai ŋāŋata mo pūꞌoko haka tere o te ŋā nūnaꞌa ena e haka moe ena i te manaꞌu ꞌi ruŋa i a Ietū o te kona taꞌatoꞌa o Kereta, pa he meꞌe kī atu era e au.
6Te kope mo pūꞌoko haka tere he kope ꞌina ōꞌona hape; he kope kai oho ki te rua viꞌe ꞌi tōꞌona hāipo-ipo. Tāꞌana ŋā poki e haka moe rō ꞌana i te manaꞌu ꞌi ruŋa i a Ietū, ꞌe ꞌina rāua hape mo tuhi iŋa e te nuꞌu pē nei ē: a rāua ꞌō he ŋā poki aŋa i te meꞌe taꞌe tano, pūꞌoko hio-hio ꞌe taꞌe haka roŋo. 7Te pūꞌoko haka tere, paꞌi, o te nūnaꞌa taŋata haka moe i te manaꞌu ꞌi ruŋa i a Ietū e aŋa ꞌā i te aŋa o te ꞌAtua. ꞌO ira ꞌina ko ai te hape. ꞌIna ko ai he kope pūꞌoko hio-hio, riri-riri tahaŋa, taꞌero ꞌava, rava moto, ꞌe nou-nou moni. 8E ai he taŋata haŋa mo toꞌo ꞌe mo hāpaꞌo i te nuꞌu tuꞌu ki tōꞌona hare, he taŋata aŋa i te meꞌe riva-riva mo te rua, haka topa riva-riva i te manaꞌu ꞌe aŋa i te meꞌe tī-tika, he taŋata māhatu maꞌitaki, ꞌite mo hāito i tāꞌana meꞌe kī ꞌe i tāꞌana meꞌe aŋa. 9Te kope nei e haka hio-hio i te manaꞌu ki te roŋo parautiꞌa o te ꞌAtua hāpī ki a ia, ki tano ai mo haka haŋu i te manaꞌu o te tētahi taŋata hai rā roŋo ꞌe mo haka takeꞌa ki te nuꞌu taꞌe haŋa ki te roŋo parautiꞌa he aha te hape o te rāua manaꞌu.
Te nuꞌu hāpī i te meꞌe taꞌe tano
10Te tumu o tāꞌaku vānaŋa taꞌatoꞌa nei, e Tito ē: rahi riꞌa-riꞌa te nuꞌu o roto i te nūnaꞌa taŋata haka moe i te manaꞌu ꞌi ruŋa i a Ietū ꞌina he haŋa haka ꞌou mo haka roŋo ꞌe mo haꞌatura ki te roŋo parautiꞌa. ꞌI roto i a rāua e ai rō ꞌana te ⌊hūrio⌋ e maꞌu nō ꞌā i te ⌊haka tere iŋa era ꞌa Mōtē⌋, ꞌe e hāpī rō ꞌā ki te nuꞌu pē nei ē: ꞌāmui ki te haka moe i te manaꞌu ꞌi ruŋa i a Ietū e hore takoꞌa te kiri o te kinoŋa. Te meꞌe nei taꞌe he parautiꞌa ꞌe ꞌina e tahi hauhaꞌa. Ka ai atu pē ira, meꞌe rahi nuꞌu e haka roŋo rō ꞌā ki a rāua. 11Te meꞌe haŋa he ꞌapi i te haha o te nuꞌu era; ko rahi ꞌā, paꞌi, te huaꞌai huri o te manaꞌu ꞌi te hape o te rāua hāpī. Te meꞌe haŋa o te nuꞌu pē rā he huhu i te kete o te rua.
12O te perofeta mau ꞌā e tahi o Kereta i kī:
«Te nuꞌu o Kereta nuꞌu reo-reo,
nuꞌu manu, rava kai ꞌe hupe-hupe».
13ꞌE he parautiꞌa. ꞌO ira, e haka pūai koe ana ture, ki tano ai te rāua haka moe iŋa i te manaꞌu ꞌi ruŋa i te ꞌAtua, 14ꞌo haka roŋo rō ki te ꞌaꞌamu reo-reo o te tētahi ⌊hūrio⌋ ꞌe ꞌo haꞌatura rō ki te meꞌe kī e te nuꞌu ꞌina he haŋa ki te roŋo parautiꞌa.
15Mo te nuꞌu manaꞌu maꞌitaki, taꞌatoꞌa meꞌe meꞌe maꞌitaki; ꞌe mo te nuꞌu manaꞌu taꞌe maꞌitaki ꞌe taꞌe haŋa mo haka moe i te manaꞌu ꞌi ruŋa i a Ietū, taꞌatoꞌa meꞌe meꞌe taꞌe maꞌitaki, ꞌo te ai te rāua manaꞌu manaꞌu rake-rake ꞌe ꞌina he aŋi-aŋi haka ꞌou he aha te meꞌe riva-riva ꞌe he aha te meꞌe rake-rake. 16Pē nei e kī ena: e māhani rō ꞌā a rāua ki te ꞌAtua, ꞌe hai meꞌe aŋa e takeꞌa ena ꞌina kai māhani. A rāua, paꞌi, he nuꞌu taparahi-taꞌata, taꞌe haka roŋo ki te ꞌAtua. ꞌO ira e ko tano mo aŋa i te meꞌe riva-riva ki te mata o te ꞌAtua.
2Te meꞌe mo hāpī e Tito
1ꞌE a koe, e Tito ē, ana hāpī i te nuꞌu taina, e haka tano ki te hāpī parautiꞌa o te ꞌAtua. 2E hāpī ki te ŋāŋata paꞌari mo hāito i te rāua meꞌe kī ꞌe i te rāua meꞌe aŋa, mo haka tere i a rāua hai meꞌe tano ki moꞌa ai i a rāua e te taŋata, mo haka topa riva-riva i te manaꞌu, mo haŋa ki te rua hai māhatu, mo haka hio-hio i te rāua manaꞌu ki te roŋo parautiꞌa o te ꞌAtua, ꞌe mo haꞌaoromaꞌi i te ꞌati hai pūai.
3ꞌE ki te ŋā viꞌe paꞌari e hāpī mo haka tere i a rāua hai moꞌa ꞌe hai haꞌatura ki te ꞌAtua, ꞌe mo taꞌe ai he ŋā viꞌe haꞌaꞌino ꞌe taꞌero. E ai he ŋā viꞌe hāpī i te meꞌe riva-riva, 4ki tano ai mo hatu ki te ŋā viꞌe ꞌāpī mo ꞌata haŋa ki te rāua kenu ꞌe ki te rāua ŋā poki, 5mo hāito i te rāua meꞌe kī ꞌe i te rāua meꞌe aŋa, mo hāpaꞌo i te rāua hakari mo te rāua kenu, mo maꞌu riva-riva i te rāua hare, mo hāꞌūꞌū ki te rua, ꞌe mo moꞌa i te rāua kenu, ꞌo kī rō e te nuꞌu i te vānaŋa taꞌe tano mo te roŋo o te ꞌAtua.
6E hāpī ki te ŋāŋata ꞌāpī takoꞌa mo hāito i te rāua meꞌe kī ꞌe i te rāua meꞌe aŋa. 7ꞌE a koe, e Tito ē, e haka tere koe ꞌi te hora taꞌatoꞌa hai meꞌe tano, ki takeꞌa ai e te nuꞌu pē hē a rāua ana haka tere. E hāpī koe ki te taina hai parautiꞌa, hai pūai o tuꞌu māhatu, 8ꞌe hai vānaŋa riva-riva ꞌe tī-tika, ꞌo ai te vānaŋa taꞌe tano mo kī e te tētahi taŋata mōꞌou. Pē ira ka haꞌamā ena te nuꞌu taꞌe haŋa ki te hāpī parautiꞌa o te ꞌAtua, he taꞌe ravaꞌa e rāua e tahi meꞌe taꞌe tano o tātou mo kī.
9E hāpī koe ki te ꞌekaravo mo haꞌatura ki te taŋata haka aŋa i a rāua. E hāpī takoꞌa mo riro o rāua he nuꞌu riva, taꞌe pāhono-hono, 10ꞌe taꞌe toke ki te hora hopeꞌa, ki takeꞌa ai e te taŋata taꞌatoꞌa i te meꞌe riva-riva ꞌe nehe-nehe o te hāpī parautiꞌa o te ꞌAtua, kope haka eꞌa i a tātou mai roto i te ūtuꞌa o te hara ꞌe vaꞌai mai i te ora ꞌāpī ꞌina he hopeꞌa raꞌa.
11Te ꞌAtua ko haka takeꞌa ꞌana i tōꞌona riva rahi hai vaꞌai ki te taŋata taꞌatoꞌa o te ao i te rāveꞌa mo eꞌa mai roto i te ūtuꞌa o te hara ꞌe mo ravaꞌa i te ora ꞌāpī ꞌina he hopeꞌa raꞌa. 12ꞌE hai riva rahi o te ꞌAtua e ai nei i a tātou i te nuꞌu ⌊haka moe i te manaꞌu⌋ ꞌi ruŋa i a Ietū te haŋa mo haka tapa mai te meꞌe taꞌe tano ꞌe mai te pohe ki te meꞌe o te ao mau nō, ꞌe te haŋa takoꞌa mo haka tere o tātou ꞌi te ao nei hai haka topa riva-riva i te manaꞌu, hai aŋa i te meꞌe tī-tika ki tōꞌona mata, ꞌe hai moꞌa ꞌe haꞌatura ki a ia, 13ꞌātā ka tuꞌu rō mai te meꞌe nui-nui tiaki e tātou: he hoki iŋa haka ꞌou mai o te tātou ꞌAtua pūai ko Ietū Kiritō, kope haka eꞌa i te taŋata mai roto i te ūtuꞌa o te hara ꞌe vaꞌai mai i te ora ꞌāpī ꞌina he hopeꞌa raꞌa. 14A Ietū, paꞌi, ko vaꞌai ꞌā i a ia ki te mate mo kore o te pūai o te hara mai ruŋa i a tātou, ki ai ai tātou he nuꞌu haꞌataꞌa māꞌana, ꞌina e tahi hara, ꞌe haŋa mo aŋa i te meꞌe riva-riva ki tōꞌona mata.
15He meꞌe nei e au e pāpaꞌi atu ena te meꞌe mo hāpī ꞌe mo kī e koe ki te taina mo aŋa, ki tano ai te rāua manaꞌu ꞌe te rāua noho iŋa ki te hāpī parautiꞌa o te ꞌAtua. ꞌE ana hape a rāua, e ture. I a koe, paꞌi, te parau; ꞌe ꞌina ko haꞌatiꞌa mo taꞌe moꞌa atu.
3He haka tere iŋa tano mo te kiritiano
1E Tito, e haka manaꞌu ki te taina: ꞌina ko rehu i a rāua mo haꞌatura ki te nuꞌu pūꞌoko haka tere henua ꞌe ki te nuꞌu ra-rahi, ꞌe mo riro o rāua he nuꞌu ko rito era ꞌā mo aŋa i te meꞌe riva-riva, 2nuꞌu taꞌe vānaŋa ꞌino mo te rua, taꞌe moto, riva, ꞌe ꞌite i te moꞌa i te nuꞌu taꞌatoꞌa.
3A tātou, ꞌi raꞌe ki te haka moe i te manaꞌu ꞌi ruŋa i a Ietū, i ai takoꞌa rō he taŋata taꞌe haka topa riva-riva i te manaꞌu, haka ꞌāriŋa, oho a te ara taꞌe tano, aŋa i te meꞌe rake-rake pohe e te hakari ꞌe rauhuru haka ꞌou atu meꞌe taꞌe tano reka mai ki a tātou. E noho era ꞌi roto i te mākota, ꞌe ꞌina he haŋa ki te tētahi ꞌe pē ira ꞌana te tētahi ki a tātou. 4ꞌE te ꞌAtua, kope toꞌo i a tātou mai roto i te ūtuꞌa o te hara, i haka takeꞌa rō mai i tōꞌona riva ꞌe i tōꞌona haŋa. 5ꞌE, ka ai atu ꞌina e tahi meꞌe riva-riva o tātou i aŋa, te ꞌAtua, ꞌi tōꞌona haka ꞌaroha, ko haka eꞌa ꞌā i a tātou mai roto i te ūtuꞌa o te hara hai haka maꞌitaki i te tātou māhatu ꞌe hai vaꞌai mai i te ora ꞌe ꞌi te noho iŋa ꞌāpī hai ⌊Vārua Maitai⌋. 6Te ꞌAtua, i vaꞌai mai ai i te Vārua Maitai hai Ietū Kiritō, kope haka eꞌa i a tātou mai roto i te ūtuꞌa o te hara, 7ki aŋi-aŋi riva-riva ai e tātou: pe muꞌa ka oho ena e ravaꞌa rō e tātou i te ora ꞌāpī ꞌina he hopeꞌa raꞌa vaꞌai e te ꞌAtua, pa he hauhaꞌa haka rē e te matuꞌa mo tāꞌana poki. ꞌE e ꞌite nei e tātou i nei meꞌe ꞌo te ai, ꞌi tōꞌona riva rahi, i kī ai e te ꞌAtua: a tātou he nuꞌu tano ki tōꞌona mata.
8He parautiꞌa te ŋā meꞌe kī atu ena e au, ꞌe te meꞌe haŋa, ꞌi te hora nei, he haka aŋi-aŋi riva-riva e koe i nā ŋā meꞌe ki te nuꞌu haka moe i te manaꞌu ꞌi ruŋa i te ꞌAtua, ki ai ai o rāua he nuꞌu aŋa oho i te meꞌe riva-riva. Te hāpī ena he meꞌe tano ꞌe riva-riva mo te taꞌatoꞌa. 9E Tito, ꞌina koe ko haka māuꞌa tuꞌu hora ki te tātake tahaŋa o ruŋa i te hakaara tupuna ꞌe o ruŋa i te ⌊haka tere iŋa era ꞌa Mōtē⌋; ꞌina, paꞌi, e tahi meꞌe riva-riva mo ravaꞌa.
10Mo haka topa kē-kē o te kope e tahi i te nuꞌu haka moe i te manaꞌu ꞌi ruŋa i a Ietū, e ture. Ana taꞌe haka roŋo atu, e ture haka ꞌou. ꞌE mo taꞌe haka roŋo mau atu ꞌā, ka haka eꞌa mai roto i te nuꞌu ena. 11Ko ꞌite ꞌana, paꞌi, koe: te kope pē nā, he kope haka tapa i tōꞌona manaꞌu mai ruŋa i te roŋo parautiꞌa o te ꞌAtua. ꞌE hai noho iŋa hara ōꞌona ka takeꞌa ena pē nei ē: ko hape mau ꞌā a ia.
Te meꞌe hopeꞌa
12Ka uŋa atu ena a au i a Ārētema ꞌo i a Tīkiko, e uꞌi te rāveꞌa mo oho atu ōꞌou ki Nīkōpori uꞌi mai i a au; e manaꞌu rō ꞌana, paꞌi, a au mo noho ꞌi ira ꞌi te toŋa.
13E Tito, e hāꞌūꞌū koe ki a ꞌĀporo ꞌe ki a Tena, kope maꞌu ture o te rua ꞌi roto i te hare ture, hai meꞌe mo te rāua ara.
14Te nuꞌu o tātou e ꞌite mo aŋa i te meꞌe riva-riva ꞌe mo hāꞌūꞌū i te rua, ki hauhaꞌa ai te rāua noho iŋa ꞌi te ao nei.
He ꞌaroha
15Te nuꞌu taꞌatoꞌa o muri i a au ꞌī e ꞌaroha atu ena. E ꞌaroha atu koe ki te tātou repahoa haka moe i te rāua manaꞌu ꞌi ruŋa i a Ietū.
ꞌE ka ai ꞌi ruŋa i a kōrua taꞌatoꞌa te riva rahi o te ꞌAtua.