SAN MARCOS

Marcosbi kallari parluguna

Pi escribiga: Bernabej familiamunda Juan Marcosmi. Paiga Jerusalén pueblomunda Mariaj churimi gashka. Pablon, Bernaben Alli Shimida parlasha purijmi. Na Jesusbuj chunga ishki yachagujkunapurachu gashka. Pai Roma pueblobi gashami escribishka yuyachin.

Pimu escribishka: Tukida ruri pudij Jesusta rijsichun Roma pueblobi kausuj na israelgunamun escribishka.

Jesucristo wacharishka mashna wataguna k’ipabi escribishka yuyachin: pichka chunga na gashaga sujta chunga (50-60) watagunabimi.

Imadadi parlagun: Marcosga Jesús pi na rikuchishkagunada ruruj, Pailladi tukida ruri pudij gashkada parlan. Tuki tukushkagunamunda ashaguna kaibi tiyan: Galilea llaktabi gasha Jesusga na kuyurijta alliyachishka (2.1-12), wairadash yakudash chulunyachishka (4.35-41), wañushka marada kausachishka (5.21-43), yaku jawada purishka (6.45-56), chusku warangagunamu karushka (8.1-10), yana katishka marada alliyachishka (9.14-32), yachagujkunada yachachiga. Jerusalén pueblobi gasha Jesusga Pai wañunada yuyarisha mikunada kushka (14.12-26), cruzbi chakatashka gasha wañushka (15.21-47), pambushkamunda kausarishka (16.1-8).

1

Bautizaj Juanchu yachachishkamunda

Mt 3.1-12; Lc 3.1-9,15-17; Jn 1.19-28

1Diosbuj Churi Jesucristomunda Alli Shimiga kashnami kallarin. 2Dios nishkada parluj Isaiasbuj escribishkabimi:

“Kanda ñaubusha risha,

Kishpichij purina ñanda parijachunmi

Ñukamunda parlujta kachani.1.2 Is 40.3

3‘Mandujbuj ñanda parijichi,

uchilla dirichu ñanda rurichi,’ nisha

shitashka pushtubi shuj shimi kaparishka uyarigun,”

nisha escribishkami tiyan.1.3 Sarun shuj jatun manduj karuda rish nikiga pai rina ñanga parijashka gaga. Shina layaidi Bautizaj Juanchuga Kishpichij purinada parijaguga. Juanchuga juchagunamunda llakirisha Diosmu kuchuyachun, chimundash perdonda mañachun, Kishpichijta japichunbish ñanda parijaguga.

4Juanchuga shitashka pushtubi bautizagushaga, “Juchagunada sakisha Diosmu kuchuyasha bautizarichi. Diosga juchagunada perdonangami,” nisha parluga. 5Shinami tuki Judea kuchu llaktagunabi kausujkuna, Jerusalén pueblobi kausujkunash pai parlushkada uyungaj kuchuyagaguna. Juanchuga <Juchayujmini> nigujkunada Jordán jatiyakubi bautizaga.

6Bautizaj Juanchuj churanaga camello millmallanmi rurushkaga. Shinaidi kara chumbilladami chumbillishka gaga. Chuzbitigunadash1.6 Chuzbiti nishaga saltamonteskunadami nin. sacha abejaj1.6 Shuj runaguna bungada nin. mishkidash mikujmiga. 7Pai yachachigushaga, “Ñukaj k’ipa shamujka ñukada yalli imadash rurujllami. Ñukaga Paibuj pargati watashkaidash paskungujka na kabinichu. 8Ñukaga kangunadaga yakullanmi bautizagani, ashtan Paimi Diosbuj Espiritun bautizanga,” niga.

Jesusta bautizashkamunda

Mt 3.13-17; Lc 3.21-22

9Chi p’unllagunaidimi Jesusga Galilea llaktabi tiyaj Nazaret pueblomunda llujshisha Juanchujmu chayaki, Jordán jatiyakubi Juanchuga Paida bautizaga. 10Jesús yakumunda llujshigusha, jawa pacha paskarijta Diosbuj Espíritu paloma shina Paibuj jawamu uriyamujtash rikuga. 11Shinalladi jawa pachamunda, “Kanmi Ñuka k’uyashka Churi gangui. Kanbimi kushiyani,” nishkashmi uyariga.

Jesús shitashka pushtubi gashkamunda

Mt 4.1-11; Lc 4.1-13

12-13Kai k’ipami Diosbuj Espirituga p’iña animalguna1.12-13 Fieras del desierto nishka sacha animalgunaga shitashka pushtubi kausuj animalgunami. tiyashka shitashka pushtumu Jesusta pushuga. Chusku chunga (40) p’unllada chibi gakimi Satanasbish pandachisha nisha purigugalla. Angelgunash Jesusta sirvigugami.

Galileabi Jesús yachachingu kallarishkamunda

Mt 4.12-17; Lc 4.14-15

14Bautizaj Juanchuda carcelbi churashka gashka k’ipami Jesusga Galilea llaktamu risha Diosmunda Alli Shimida yachi chayachishaga, 15“P’unllaguna ñami p’aktamushka. Diosbuj mandanash ñami kuchuyamugun. Juchagunada sakisha Diosmu kuchuyichi. Paibuj Alli Shimidash tuki shungun crichi,” nishami yachachiga.

Chaulada japij chuskugunada Jesús kayushkamunda

Mt 4.18-22; Lc 5.1-11

16Galilea yaku kucha manyada rigushami Jesusga Simonda paibuj wauki Andikundijta rikuga. Paigunaga chaula japijkunashami chaulada japinada yakumu shitaguga. 17Chimunda Jesusga, “Katimichi. Ñukami kangunadaga chaulada japij shina, gentegunada japijta rurusha,” niga. 18Shina ninmi chaulada japinada chi pushtubi shitusha, Paida katisha rigaguna.

19Chimunda ashallada rishami Jacoboda paibuj wauki Juanchudash barcabi chaulada japinada parijasha tiyajta rikuga. Paigunaga Zebedeoj churigunamiga. 20Shina tiyajta rikunmi Jesús kayaga. Paigunaj taita Zebedeoda, paida ayudajkunandijta barcabi sakisha Jesusta katigaguna.

Aya katishkada alliyachishkamunda

Lc 4.31-37

21Chimunda rishaga Capernaúm pueblomu chayagaguna. Samana p’unlla chayunmi Jesusga Diosmunda yachana wasimu waigusha, yachachingu kallariga. 22Jesusga Moisés mandashkada yachachijkunadash yalli yachachisha mandaj laya parlashkamunda uyujkunaga mancharigaguna.

23Chi wasillabidimi aya katishka k’ari tiyaga. Paiga ñash kaparishaga, 24“Nazaretmunda Jesús ¿imadi ningui? ¿Ñukuchida tukuchinguchu shamugangui? Ñukaga Kanda rijsinimi. Shinaidi Kanga jucha illij Diosmunda gashkadash yachanimi,” niga.

25Shina nikimi Jesusga chi ayadaga, “¡Upalli! ¡Paimunda llujshisha ri!” nisha mandaga.

26Shina ninmi ayaga jinchida ch’ujchuchisha shinaidi manchanaidi kaparishaga llujshisha riga. 27Shina llujshichikimi tukiguna manchanai mancharisha, paigunapura kaishuj chaishuj, “¿Imadikun kaiga? Paiga imadash mandi pudishkan mushujtami yachachishka. Ayagunash Pai mandukiga kazunllagunami,” nisha tapunukugaguna.

28Kishna rurukimi Jesusta tuki Galilea llaktabi tiyujkuna ut’kada yachi chayuga.

Pedroj suegrada Jesús alliyachishkamunda

Mt 8.14-15; Lc 4.38-39

29Diosmunda yachana wasimunda llujshinmi Jacobon Juanchun Jesusga Simonbuj, Andikuj wasimu riga. 30Chi ratumi Jesusmuga, “Simonbuj suegraga k’awitubi calenturan ungushkami sirigun,” nigaguna. 31Jesús kuchuyasha, makimunda japisha jatarichinmi calentura unguiga anchuga. Chimunda tukigunamu karungu kallariga.

Ungushkagunada Jesús alliyachishkamunda

Mt 8.16-17; Lc 4.40-41

32Indi waigusha ña tutayakimi tauga ungushkagunada aya katishkagunadash Jesusbujmu pushusha rigaguna. 33Shinalladi chi pueblobi kausujkunashmi pungubi tandanukugaguna. 34Chibimi Jesusga taugagunada tuki laya unguigunamunda alliyachisha, Pi gashkada rijsishkamundami ayagunada na rimarichun sakishallami llujshichiga.

Galilea llaktabi Jesús yachachishkamunda

Lc 4.42-44

35Kayundij tutamunda puzu puzudi jatarisha, Jesusga chi pueblomunda llujshisha, chulunlla pushtubi Diosta mañungu riga. 36Simonbish paigun purijkunash Jesusta mashkungu rigaguna. 37Mashkagushkan japishaga, “Tukigunami Kandaga mashkagun,” nigaguna.

38Shina nikimi Paiga, “Diosmunda yachachingu kuchulla uchilla pueblogunamush jakuchi. Ñukaga chibujmi shamugani,” niga.

39Shinami Jesusga tuki Galilea llaktabi, Diosbuj Shimida Diosmunda yachana tuki wasigunabi yachachiga. Ayagunadash llujshichisha puriga.

Aichada ismuchij unguiyujta alliyachishkamunda

Mt 8.1-4; Lc 5.12-16

40Aichada ismuchisha katij lepra unguiyuj k’ariga Jesusbujmu kuchuyasha Paibuj ñaubuki kungurisha, “Kan munushaga ñukaj unguida linshi pudinguimi,” nisha mañaga.

41Shina niki, paida manchanaidi llakirishami makin tupasha, “Ari, alliyachun munanimi. ¡Linshu sakiri!” niga. 42Jesús shina ninmi aichada ismuchisha katij ungui chingariki, linshu sakiriga. 43Shina alliyanmi Jesusga <Ut’kada ri> jinchida nishka k’ipaga kutin kutin, 44“Uyi, p’akta pimush yachi chayachinguimu, ashtan kanda alliyachishkamunda Moisés mandushka shina linshuyachishka gangu ofrendada apusha curajmu ri. Shinami paiguna kan alliyashkadaga yachunga,” nisha mandaga.

45Shina nishkadash na uyashami chi k’ariga imadash na pakushalla ima laya Jesús alliyachishkada tukigunamu yachi chayachiga. Shinashami Jesusga mai pueblomush ña na sarunguna laya waigui pudigachu. Shinushami washa washa risha, shitashka llaktagunallabi puriga. Shina pakalla purikish tuki llaktagunamundami Pai purishkamu chayamugaguna.

2

Na kuyurijta Jesús alliyachishkamunda

Mt 9.1-8; Lc 5.17-26

1Asha p’unllaguna k’ipami Jesusga Capernaúm pueblomu kutin waiguga. Wasibi gajta uyushami 2pungu pamba maida na p’aktidi taugaguna tandanukukimi Jesusga paigunamu Diosbuj Shimida yachachiguki, 3na kuyurij k’arida chuskupura wandusha apamugaguna. 4Taugalladijkuna gashkamunda Jesusbuj kuchumu na kuyurijta maida na waiguchi pudishami wasi jawamu sikusha, Jesús maibi gashka jawa k’atashkada anchuchisha Jesusbuj ñaubujmu na kuyurij tiyashka wandushkada uriyachigaguna. 5Paiguna tuki shungun crishkada Jesús rikushami na kuyurijtaga, “Uyi, kambuj juchaguna perdonashkami sakirin,” niga.

6Chibi uyusha tiyaguj Moisés mandushkada yachachij ashagunaga, 7“¿Ima nishadi paiga shina nin? Paiga Diostami p’iñasha riman. ¡Diosllami juchagunadaga perdoni pudin!” nisha yuyagaguna.

8Jesús Paibuj espiritubi kishna yuyajta yachunmi Moisés mandushkada yachachijkunada, “¿Imasha kangunaga shina yuyinguichi?” nisha tapuga. 9“Kangunamunga, ‘Kambuj juchagunada perdonashkami sakiringui,’ ¿ninachu jawalla rikurin? Na gashaga, ‘Jatarisha kanda wandumushkada japisha ri,’ ¿ninachu alli ganga? 10Aichayuj tukushka Churiga2.10 Tauga kutin Jesús Paillamundadi parlushami shina nigun. Paiga Dios kachushka Cristo gashkada rikuchingumi shina niga. Dn 7.13-14 kai pachabi juchagunada perdoni pudij gashkadami rikuchinga.” Na kuyurijta, 11“Uyi, kandami nini. Jatari, kanda wandumushkada japisha wasimu ri,” niga.

12Shina ninmi na kuyurijka jatarisha paida wandumushkada japisha tukiguna rikuki llujshisha riga. Chida rikusha tukiguna mancharisha, “Kishna rurujtaga ima urash na rikushkanchichu,” ninukusha, Diostaga <Allimi gangui> nigaguna.

Levida Jesús kayushkamunda

Mt 9.9-13; Lc 5.27-32

13Jesusga yaku kucha manyamu kutin riki taugaguna kuchuyakimi yachachiga. 14Chida rigushami Alfeoj churi Levida Romamu impuestoda japinabi tiyajta rikuga. Chimunda Jesusga, “Ñukada katimi,” niga. Shina nikimi Leviga jatarisha katish riga.

15Levij wasibimi Jesusga mikusha tiyaga. Jesusta katijkuna tauga gaki manchanai juchayujkunapuramundash Romamu impuestoda cobrajkunapuramundash taugaguna mizabiga Jesuskun Paibuj yachagujkunanbish tiyaga. 16Na alli gentegunan Jesús mikusha tiyajta rikusha fariseogunamunda Moisés mandashkada yachachijkuna Jesusbuj yachagujkunada, “¿Imashti kangunada pushujka impuestoda cobrajkunan juchayujkunan mikun?” nisha tapugaguna.

17Shina tapujta Jesús uyishami paigunada niga, “Ungushkagunallami jambijta ministin. Na ungushkagunaga jambijta na ministinchu. Ñukaga kabishkada rurujkunada na kayungu shamuganichu, ashtangarin juchayujkunadami kayungu shamugani.”

Na mikushalla Diosta mañanamunda

Mt 9.14-17; Lc 5.33-39

18Shuj p’unllami Bautizaj Juanchuj yachagujkuna, fariseogunaj yachagujkunash, na mikushalla kainajta rikusha, shujkuna Jesusbuj kuchumu rishaga, “Juanchuj yachagujkuna, fariseogunaj yachagujkunash na mikushallami kainan. ¿Imasha kambuj yachagujkunaga paiguna shina na kainunguna?” nisha tapugaguna.

19Jesusga, “¿Bodamu kayushkaguna novio paigunan chibi gaki na mikushalla kainungachu? Novio chibi gakiga na ayuni pudingachu. 20Novioda pushusha rina p’unllaga chayamungami. Chi k’ipami imaidash na mikushalla kainangaguna.

21“Maijinsh mauga churanada mushuj linson na p’utyunchu. Shina rurukiga mushuj linsoga tandanukusha mauga churanada llikishtangami, ashtan llikimi sakiringa. 22Shinalladi rurushkalla vinodash karan rurushka mauga p’urugunabiga na churanallachu. Rurushkalla vinoda mauga p’urubi churukiga p’uruga tugyusha llikiriki vinosh jicharisha chingaringami. Shinusha rurushkalla vinodaga mushuj p’urubimi churana,” niga.

Samana p’unllamunda Jesús yachachishkamunda

Mt 12.1-8; Lc 6.1-5

23Shuj samana p’unlla, Paibuj yachagujkunan tarbushka ukuda Jesús rigukimi trigo k’atsugunada pilungu kallarigaguna. 24Chida rikushami fariseoguna, “Uyi. ¿Imashti kambuj yachagujkunaga samana p’unllabi Moisés mandashkabi Dios ama rurachun nishkada ruranguna?” niga.

25Shina nikimi Jesusga, “Shuj p’unlla, manduj David paiyun purijkunandij ministisha yarijachishaga ima rurushkada ¿nachu liyashkanguichi? 26Abiatar jatun manduj cura gaki, israelgunaj Diosbuj tuldushka wasimu David waigushami Diosmu kushka tandada Moisés mandashkabi curagunalla mikuna gakish mikuga. Shinami paiyun purijkunamush karuga.”

27Kaida nishka k’ipaga, “Samana p’unllaga gentegunamumi rurushka gaga. Gentegunadaga samana p’unllajka na rurugachu. 28Shinushami Aichayuj tukushka Churiga samana p’unlladash mandi pudin,” niga.

3

Chakishka makiyujmunda

Mt 12.9-14; Lc 6.6-11

1Diosmunda yachana wasimu Jesús kutin waigushami chi ukubi chakishka makida charij k’ari tiyajta rikuga. 2Shinaidi samana p’unllabi alliyachikiga juchachingaj nisha pakalla rikujkunashmi tiyaga. Shina chapariakimi 3Jesusga chakishka makiyujta, “Jatarisha kai chaubibi shayari,” niga. 4Chi k’ipa chaishujkunada, “Samana p’unllaga ¿imadadi rurana gan: allidachu, na allidachu? Shuj kausida ¿kishpichinachu, wañuchinachu?” nisha tapukish imadash na nisha upalla tiyagallagunami. 5Upalla tiyakimi Jesusga Paibuj muyundijta tiyajkunada p’iñada rikusha jinchi shunguda charishkamundash paiguna na intindingu munushkamundash llakirisha chakishka makiyujta, “Makida chutalla churusha rikuchi,” niga.

Shina rurashaga alliyagallami. 6Shina alliyachijta rikunmi fariseoguna llujshish rishaga Herodeskun purijkunan tandanukusha Jesusta wañuchingu yuyarinukugaguna.

Yaku kucha manyabi taugalladijkuna tandanukushkamunda

7Galilea llaktamunda taugalladijkuna katishkami Jesusga Paibuj yachagujkunandij yaku kucha manyamu riga. Judea llaktamunda, 8Jerusalén pueblomunda, Idumea llaktamunda, Jordán jatiyaku ch’imbamunda, Tiro Sidón puebloguna kuchumundash taugagunaga imadash alli ruruj nijta uyashami rikungu rigaguna. 9Jesusga Paibuj yachagujkunada, “Shuj barcada ña rinaida churungu richi. Taugaguna gashkamundaga manchanai llapiminga,” nishami kachuga. 10Taugagunada alliyachishkamundami tuki ungushkaguna llapirinukidi Jesusta tupush nigaguna. 11Shinaidi ayagunash Jesusta rikushaga Paibuj ñaubuki kungurisha kumurishami, “¡Kanmi Diosbuj Churi gangui!” nisha kaparigaguna. 12Shina kaparikimi Jesusga, “P’akta Ñuka pi gashkamada tukigunamu yachi chayachigunguichimamu,” nisha rimuga.

Chunga ishkida Jesús agllushkamunda

Mt 10.1-4; Lc 6.12-16

13Chi k’ipami Jesusga shuj urkumu ichiyasha, munashkagunada kayushka k’ipa tandachishaga 14Paigun purichun Alli Shimidash parlachun kachungaj nisha chi kayushkagunamunda chunga ishkida aglluga. Paigunadami agllushka apostolguna nisha shutichisha 15shinaidi Jesusga ayagunada llujshichingu ruri pudinallada rurush kachuga.

16Jesús chunga ishki agllushkagunaga kaigunami gan: Simón (pailladi Pedro nisha Jesús shutichishka); 17Jacobosh, paibuj wauki Juanchush (Kaigunaga Zebedeoj churigunamiga. Paigunadami Boanerges nisha shutichiga. Boanerges nishaga <Gulun nishkaj churiguna> nishami nin); 18Andikush, Felipesh, Bartolomesh, Mateosh, Tiumash, Alfeoj churi Jacobosh, Tadeosh, Simón Celote nishkash, 19shinaidi Judas Iscariotesh. Paimi k’ipaga Jesusta wañuchisha nijkunamu japichiga.

Jesusta <Satanás> nisha juchachishkamunda

20Chi k’ipaga Jesús wasimu waiguki, taugagunalladi kutin tandanukushkamunda Paish Paibuj yachagujkunash mikungullash na pudigagunachu. 21“Yuyi illuj tukushami purigun,” nishkada yachi chayushami Paibuj familiagunaga pushungu riga.

22Jerusalén pueblomunda chayamuj Moisés mandushkada yachachijkunash, “Ayagunada manduj Beelzebuga Jesusta japishami paidaga ayagunada llujshichichun rurashkanga,” nigaguna.

23Kishna nikimi Jesusga paigunada kayushaga kai yuyachinan parlasha, “¿Ima layadi Satanaslladijka Satanasta llujshichingari?” niga. 24“Shinaidi shuj llaktabi kausujkunapura p’iñanukusha takanukilla kausukiga chi llaktaga tukurinmumi. 25Shinaidi wasi ukubi kausujpura p’iñanukilla kausashaga chingarinmumi. 26Shinaidimi Satanasbish ayagunan p’iñanukilla tiyashaga na kausi pudingagunachu. Pai mandanash tukurinmullami.

27“Maijinbish shuj jatun jursayujbuj wasimu waigushaga paida na tsagnushaga imadash na api pudinchu. Tsagnushallami ima charishkadash api pudinga.

28“Kabishkadadimi nini, gentegunadaga Diosga tuki juchagunada ima p’iñasha rimashkadash perdoni pudinmi. 29Shina gakish maijinsh Diosbuj Espirituda p’iñasha rimajtaga manadij perdonangachu; paiga na tukuribuj juchamunda kauzachishkami ganga.”

30Jesustaga, “Yana katishkami gangui,” nishkamundami Paiga kaigunadaga niga.

Jesusbuj mamamunda waukigunamundash

Mt 12.46-50; Lc 8.19-21

31Shina niguki Jesusbuj mama Paibuj waukigunandij chayamusha washallabi sakirisha kayachun kachugaguna. 32Jesusbuj muyundijta tiyagujkunamundaga, “Kambuj mama, kambuj waukigunashmi kanda washabi mashkagunguna,” niga.

33Shina nikimi Jesusga, “¿Pishi gan Ñukaj mama, Ñukaj waukigunaga?” niga.

34Shina nishka k’ipa Paibuj muyundijta tiyajkunada rikushaga, “Ñukaj mama, Ñukaj waukigunaga kaigunami gan. 35Maijinsh Dios munushkada rurujkunami, Ñukaj wauki, panish, Ñukaj mamash gan,” niga.

4

Tarbujmunda yuyachishkamunda

Mt 13.1-9; Lc 8.4-8

1Yaku kucha manyabi kutin Jesús yachachingu kallarikimi taugalladijkuna tandanukuki, Jesusga yakubi tiyaj barcabi sikusha tiyariga. Gentegunaga chi manyallabimi sakiriga. 2Chimunda tauga yuyachinagunan yachachishaga kishna niga, 3“Kaida uyichi: Shuj tarbujmi tarbungu llujshiga. 4Tarbukimi shuj muyugunaga ñan manyabi urmuga. Pishkuguna shamusha mikugami. 5Shuj muyugunaga ashalla achpa tiyashkabi rumi ukubimi urmuga. P’itilla achpa tiyashkamunda ratu iñusha, 6indi llujshisha p’angada anguyachiki anguda na charishkamunda chakiriga. 7Kutin shuj muyugunaga kasha ukubi urmuga. Kasha yuraguna iñusha, sipij shina ruraki na granugachu. 8Shinalladi wakin muyugunaga alli achpabi urmusha, k’uillada iñusha, pachundimi granuga. Shinami shuj muyullamunda shujkunaga kinsa chungada (30), shujkunaga sujta chungada (60), shujkunaga patsujtami (100) granuga.”

9Kaidash Jesusga niga, “¡Maijinsh rinrinda uyungu charijka, uyichi!”

Imashadi yuyachinanlla parlashkamunda

Mt 13.10-17; Lc 8.9-10

10Jesús Pailla sakirikimi Paibuj kuchubi gajkunash chunga ishki yachagujkunash, “Shina yuyachishkaga ¿imada nishadi nin?” nisha tapukimi 11Jesusga, “Kangunamumi Diosga Paibuj mandanamunda pi na rijsishkada yachi chayachishka. Chaishuj washabi gajkunamunga yuyachinagunallanmi parlani, 12Diosbuj Shimi p’aktachunmi: ‘Rikuriagushash ama rikuchun; uyariagushash ama intindichun; paiguna na Diosmu vueltamuki paigunaj juchagunadash na perdonangachu.’ ”4.12 Is 6.9-10

Tarbujmunda parlusha intindichishkamunda

Mt 13.18-23; Lc 8.11-15

13“Kai yuyachishkada na intindishadijka ¿chaishujkunadagarin ima layadi intindinguichi? 14Tarbujka Diosbuj Shimida parluj shinami gan. 15Shuj uyajkunaga ñan kuchubi muyuda tarbushka achpa shinagunami gan. Diosbuj Shimida uyusha paigunabi tarbushka shina gakish Satanás shamusha chi alli yuyigunada kichunllami. 16Shujkunaga muyuda rumi ukubi tarbushka achpa shinagunami gan. Paigunaga Diosbuj Shimida uyunmi kushilla japinguna. 17Na mirga anguda charij yura shina gashkamundaga na jinchi shayari pudingunachu. Diosbuj Shimimunda ima llaki japiki na gashaga katik’ichuki urmuj shina Diosta kungarinllaguna. 18Shujkunaga muyuda kasha ukubi tarbushka achpa shinami gan. Diosbuj Shimida uyashash 19kai kausibujllada yuyasha mancharishami, ashtan charinagunan pandachishka kausashami, charinagunada munigunanlla gashami tauga na alli yuyigunash Diosbuj Shimi uyushkada sipij shina iñachun na sakin. 20Ashtangarin Diosbuj Shimida uyisha kazujkunaga muyuda tarbushka pachun granuda kuj achpa shinagunami gan. Shinushami shujkunaga shuj muyullamunda, kinsa chungada (30), shujkunaga sujta chungada (60), kutin shujkunaga patsuj (100) granuda kuj alli achpa shinagunami gan.”

Pakalla rurushka yacharinamunda

Lc 8.16-18

21Shinalladi, “¿Luztaga cajón ukubi na gashaga k’awitu ukubi churungajchu apamun? Na shinachu. P’unllallada rurachunga jawamumi churana gan. 22Shinaidi ima pakushkash na pakalla sakiringachu. Tukimi rikuringa. Imada washalla rurushkash k’ipaga yacharingami. 23Maijinsh rinrinda uyungu charijka, uyichi,” niga.

24“Ñuka nishkada alli uyichi. Kanguna, mashna kutin shujkunamu imada kukish Diosbish shinaidi ashtan yallinbishmi imadash kunga. 25Shinusha maijinsh yalli charijmunga ashtanmi kunga. Na charijtaga ashalla charishkaidash kichungami,” niga.

Tarbushka muyu iñushkada yuyachishkamunda

26Jesusga kaidashmi niga, “Diosbuj mandanaga shuj tarbuj paibuj achpabi muyuda jichaj shinami gan. 27Puñukish rijchij gakish tutash p’unllash tarbushka muyuga achpayuj na yachujllabidimi iñusha iñush katin. 28Achpaga pailladimi granuda kun. Kallaribiga yurallami rikurisha iñan. K’atsuguna tukushka k’ipaga granugunada kun. 29Shinalladi p’ukushka granu gaki usiskun p’itisha tandachina p’unllagunami chayun.”

Mostaza muyuda yuyachishkamunda

Mt 13.31-32; Lc 13.18-19

30Kaidash nish katishaga, “¿Imandi Diosbuj mandanaga ch’imbapurashkada na gashaga ima laya yuyachina gashkada ni pudishun? 31Diosbuj mandanaga achpabi tarbushka mostaza muyu shinami gan. Kai achpabi tiyuj muyugunamundash tukida yalli uchilla gashash, 32tarbushka k’ipa iñushaga tuki chagra yuragunada yalli jatunmi tukun. Ramagunash pachun t’undujyaki, llanduda mashkusha pishkugunash tazinda rurushami tiyarin,” niga.

Yuyachinagunan Jesús yachachishkamunda

Mt 13.34-35

33Shinami Jesusga Diosbuj Shimida tauga yuyachinagunan mashna intindi pudishkagama yachachiga. 34Shinami tukigunamu yuyachinagunallan yachachiga. Paibuj yachagujkunallan gashami yuyachinagunamunda illijta yachachiga.

Wairadash yakudash Jesús chulunyachishkamunda

Mt 8.23-27; Lc 8.22-25

35Chi p’unllalladi ña tutayaguki, Paibuj yachagujkunada Jesusga, “Yaku kucha ch’imbamu jakuchi,” niga.

36Shina nikimi taugalladijkunada sakisha, Pai tiyashka barcallabidi rigaguna. Shina riki shuj barcagunash riga. 37Shina rigukimi manchanai wairash shamusha, yakuda jatarichisha, barcada kaimu chaimu apik’ichuki yaku junduki pambaringu kallariga. 38Jesusga barca washamu k’uillada saunarishami puñurishkaga. Shinushami Paida rijchachisha, “Yachachij, barcabi yaku jundusha ukuyagukish ¿nachu ñukuchida llakingui?” nigaguna.

39Shina nisha rijchachiki Jesusga jatarisha wairada jinchi rimun yakuda, “¡Upalli! ¡Chulunlla gaichi!” nisha mandunmi waira upallaga, shinaidi illujta chulunlla sakiriga. 40Kishna rurushka k’ipami Paibuj yachagujkunada Jesusga, “¿Imashti shina mancharinguichi? ¿Narijchu Ñukada alli cringuichi?” niga.

41Shinada rikusha, manchanai mancharishami kaishuj chaishuj tapunukusha, “¿Kaiga pishigun? Paidaga yakush wairash kazushkallandi,” ninukugaguna.

5

Yana katishkada Jesús alliyachishkamunda

Mt 8.28-34; Lc 8.26-39

1Galilea yaku kuchada ch’imbamu rishami Jesusga yachagujkunandi Gadara llaktamu chayugaguna. 2Jesús barcamunda urikunmi pantiunmunda llujshisha yana katishkaga Paibujmu kuchuyaga. 3Yana katishkaga pantiunbimi kausuj gashkaga. Paidaga cadenan watashash, ña pish chariri pudijchuga. 4Tauga kutin chakigunadash makigunadash cadenan alli tsagnusha churukish p’itishtajllamiga. Pachun jursada charishkamunda pish na chariri pudijkunachuga. 5Yana katishkaga tutash p’unllash urkugunabi, pantiungunabi kaparisha, pailladi rumin juaktarisha purijllamiga.

6Paiga karumunda Jesús rigujta rikusha, manchanai saltush risha, Paibuj ñaubuki kungurishami, 7“¡Jawa pachabi kausaj Jatun Mandaj Diosbuj Churi Jesús! ¿Ima ningu shamungui? ¡Diosmundami <Amalladi llakichibaichu> nisha mañani!” nishami jinchida kapariga.

8“Milli aya, ¡kai k’arimunda llujshi!” nisha, Jesús rimushkamundami shina kapariguga.

9Shina kaparikimi Jesusga, “¿Ima shutingui?” nisha tapuga.

Shina tapukimi paiga, “Taugapurashkamunda, ñuka shutiga Warangagunami gan,” niga. 10Chimunda paiga, “Kai llaktamundaga amalladi llujshichisha kachabaichu,” nishami Jesusta manchanai ruguga. 11Chi lumabi tauga k’uchiguna mikuguki, 12ayagunaga, “Chi k’uchigunamu waiguchun sakibai,” nisha rugugaguna.

13Shinaga <K’uchigunabi waiguichilla> nikimi ayagunaga chi k’arimunda llujshisha k’uchigunabi waiguga. Ishki warunga vali k’uchigunaga paiguna waiguki k’akada urimu risha yaku kuchabi urmusha wañugaguna.

14K’uchi michijkuna rishaga pueblobish shuj ladugunabish ima tukushkada tukigunamu nigaguna. Shina nikimi gentegunaga ima tukushkada rikungu chimu rigaguna. 15Jesusbuj kuchumu chayashaga waranga yanaguna katishkaga churana churushka tuki yuyin tiyajtash rikushami mancharigaguna. 16Yana katishka alliyashkadash k’uchiguna ima tukushkadash rikujkunami chaishujkunamu parlakiga 17<Kai llaktamunda ribailladi> nisha Jesustaga rugugaguna.

18Jesús barcabi sikuki ayagunada llujshichishkaga <Ñukadash kangun richun sakibai> nisha rugaga.

19Na Paiyun richun sakishami Jesusga, “Kambuj wasimu risha, Manduj Dios kanda llakisha tuki ima rurushkada kambujkunamu yachi chayachingu ri,” niga.

20Shina nikimi chimunda risha, Chunga Puebloguna5.20 Decápolis nishkaga griego shimimunda shamun. Chunga Puebloguna nishami nin. nishka shuti llaktabi, Jesús paida ima laya alliyachishkada parlungu kallariga. Tukiguna kushiyashash mancharishka shina sakirigaguna.

Jairoj ushi shuj ungushka warmish alliyashkamunda

Mt 9.18-26; Lc 8.40-56

21Yaku kucha chaishuj ladumu Jesús barcabi kutin rishami manyallabi gaki Paibuj muyundijta taugalladi tandanukugaguna. 22Diosmunda yachana wasibi mandujkunapuramunda Jairo nishkaga kuchuyasha, Jesusta rikusha, Paibuj ñaubuki kungurisha kumurishaga, 23“Ñukaj ushiwa wañugunga. Jakubai kambuj makida paibuj jawabi churungaj. Shina churaki paiga alliyasha kausaringallami,” nisha ruguga.

24Chimunda Jesusga paiyun riga. Chibi gajkuna Paibuj kuchuda taugalladijkuna llapinukidi katisha riga. 25Chi taugalladijkunamundami chunga ishki watada yaur shitusha purij ungushka warmish riguga. 26Paiga tauga jambijkunaki jambirisha llakirishami puriga. Ima charishkada tukida tukuchishash ima na alliyagachu. Alliyana randiga ashtan anchayasha katiga. 27Jesusmunda uyushami gente ukuda washamunda kuchuyasha, Jesusbuj churanada tupuga. 28“Paibuj churanaida tupushash alliyachishka gashami,” yuyushami shina ruruga.

29Shina tupunmi yaur sakiriki, paibuj cuerpoda llakichij unguimunda ña alliyashkada pailladi cuenta kuga. 30Chi tukunmi Jesusga Paibuj poder llujshishkada yachashami gentegunada vueltusha rikuga, “¿Maijindi Ñukaj churanada tupuga?” nisha tapukimi,

31Paibuj yachagujkunaga, “Kai tuki llapibidijka ¿imashti ‘¿Maijindi tupuga?’ nisha tapungui?” nigaguna.

32Shinash maijin tupushkada rikungu nishami Jesusga muyundijta rikuga. 33Chimundami Paibuj churanada tupuj warmiga ima tukushkada yachusha, manchin ch’ujchurishaidi kuchuyasha, Paibuj ñaubuki kungurisha kumurisha tuki ima tukushkada kabishkada parluga. 34Shina ninmi Jesusga, “K’uyashka, kan Ñukada crishkallamundami alliyashkangui. Kushilla ri. Kambuj llakimunda alliyachishka gai,” niga.

35Chairitij Jesús nigujllabidimi Diosmunda yachana wasida manduj Jairoj wasimunda k’ariguna shamusha paidaga, “Kambuj ushiga ña wañushkami. ¿Imajtikish Yachachijta ña pushangui?” niga.

36Shina nijta uyishash na uyuj shinalla Jesusga Diosmunda yachana wasida mandujta, “Ama manchichu. Crillada cri,” niga. 37Pidash Paigun richun na sakishami shinash Pedroda, Jacoboda, Jacoboj wauki Juanchudash pushusha riga. 38Diosmunda yachana wasida mandujbujmu chayashaga bullada rurujkunada jinchida kaparisha wakajta llakilladi tiyajkunadash Jesús rikuga. 39Ña ukumu waigushaga, “¿Imashti bulla rurusha, shina kaparisha wakagunguichi? Maraga nash wañushkachu, puñilladami puñugun,” niga.

40Chimunda tukiguna Jesusta asigaguna. Shinushami tukigunada kanllamu llujshichish kachusha, maraj taita maman, Paigun rij yachagujkunallan mara sirishka ukumu waigushaga 41maraj makida japisha, “Talitá cum,” niga. (Talitá cum nishaga, “Mara, kandami jatari, nini,” nishkami gan.)

42Shina ninmi chunga ishki watayujka jatarisha puri kallariga. Shina kausarijta rikushash kushilla manchanai mancharigaguna. 43<Kishna rurushkada p’aktalladi pimush yachi chayachigunguichimu> nisha mandushka k’ipami <Maramu karungu richi> nisha kachuga.

6

Nazaret pueblobi Jesusta mana crishkamunda

Mt 13.53-58; Lc 4.16-30

1Maibi gashkamunda llujshisha Jesusga Paibuj llaktamu riki, Paibuj yachagujkunash Paiyun rigaguna. 2Samana p’unlla chayukiga Diosmunda yachana wasibi yachachingu kallariga. Chibi gajkuna Jesusta uyashami kushilla mancharisha, “¿Maibishi paiga kai tukida yachamugashi? ¿Maimundashi shina alli yuyigunada pi na ruri pudishkadash rurana poderdaga japigashi?” nisha tapunukugushami, 3“¿Nachu kaiga Mariabuj churi carpinterolla gan? ¿Nachu paibuj waukigunaga Jacobosh, Jozish, Judasbish, Simonbish gan? ¿Nachu paibuj panigunash ñukuchi kausushkallabidi kausun?” nishami Jesustaga na rikunachigaguna.

4Shina gakish Jesusga, “Dios nishkada parlujtaga tuki llaktagunabimi <Alli> nisha japinguna, ashtan kikinbuj llakta, familiapuraguna, kikinbuj wasibi kausujkunash na valichishkami gan,” niga.

5Chibiga pi na ruri pudishkadaga na ruragachu. Shinash ungushka ashagunaj jawabi Paibuj makida churusha alliyachigallami. 6Chibi gajkuna Paida na crishkamunda Jesusga mancharij shina tukuga.

Agllashkagunada ishki ishkilla kachushkamunda

Mt 10.5-15; Lc 9.1-6

Jesusga tuki kuchulla muyundijkunabimi yachachish puriga. 7Paibuj chunga ishki yachagujkunada kayushaga ayagunada llujshichina poderda kusha, ishki ishkida kachungu kallariga. 8Shina kachagushaga, “Ñanbujka p’akta tandada, shigrada, chumbibi kuchkida apush rigunguichimu, ashtan shuj taunaida apush ringuichi. 9Pargatidaga churusha ringuichi. Ama shuj churanagunadaga apunguichichu,” nisha manduga. 10Shinaidi Jesusga, “Kanguna maijin wasibi waigushash, chi llaktamunda ringagama chillabi sakiringuichi. 11Kanguna chayushka pushtubi na japish nisha uyilladash na uyanachikiga kangunaj chaki achpada chaspisha na uyanachishkada rikuchingu chimunda llujshisha ringuichi,” nisha yachachisha kachuga.

12Chunga ishkiguna llujshisha rishami gentegunada <Juchayuj gashkada llakirisha Diosmu vueltichi> nigaguna. 13Ayagunadash llujshichisha tauga ungushkagunadash aceiteda churusha alliyachigaguna.

Bautizaj Juanchuda wañuchishkamunda

Mt 14.1-12; Lc 9.7-9

14Jesús imada rurush purigujta tukigunami maibish ninukugaguna. Shina ninukujta jatun manduj Herodes uyagukimi maijinguna, “Bautizaj Juanchumi wañushkapuramunda kausarimushkanga. Shinushami pi na ruri pudishkagunada ruraj ganga,” nigaguna.

15Shujkunaga, “Dios nishkada parluj Eliasmi gan,” nigaguna.

Kutin shujkunaga, “Dios nishkada ñauba parlujkuna layami ganga,” nigaguna.

16Shina ninukujkunada uyushash, Herodesga, “Chiga Juanchulladimi ganga. Ñukami paidaga kungada p’itishtasha wañuchichun kachugani. Kununga kausarishkanga,” niga.

17Herodesga paibuj wauki Felipej warmi Herodiasta kazarashkaga. Chi warmimundaga Juanchuda prezu japichun kachusha cadenan tsagnusha carcelbi churushkaga. 18“Kambuj waukij warmidaga kambujta laya charina na kabinchu,” nigushkamundami Herodesga Juanchudaga shina ruruga.

19Shina nishkamundami Herodiasga Juanchuda na rikunachisha wañuchingu munushash na pudigachu. 20Juanchu imadash kabishkada ruruj gashkadami Dios mandushka shina kausuj gashkadash Herodes yachushkamunda manchushkamundash alli chapachisha chariga. Herodesga Juanchu ima nijta uyasha, imadash na ni pudisha, imadash na rurushash, paida kushilla uyujmiga. 21Herodesbuj wacharishka p’unlla chayuki jatun pishtada rurusha mikuchun jatun mandujkunadash soldadogunada mandujkunadash, Galilea llaktamunda yalli rijsishkagunadash pushachun kachuj gakimi Herodiasga chi p’unlla chayamujta chapaga. 22Herodiasbuj ushi, mikugushka ukumu waigusha dansuga. Shina dansushkaga Herodesmush paigun gajkunamush k’uidi rikuriga. Shinushami Herodesga, “Ima kan munushkada mañi. Mañushkadami kusha,” niga.

23“Kan ima munushkadash kushami. Na llullanichu,” nisha kutin kutin niga. “Kan munukiga ñuka mandagushka llaktagunada chaubimadash kushami,” nikimi 24chi dansashkamunda llujshisha, “¿Imadadi mañusha?” nisha paibuj mamunda tapungu riga.

Mamaga, “Bautizaj Juanchuj umada mañi,” niga.

25Shina ninmi solteraga Herodes tiyushkamu ut’kada waigusha, “Kunun ratu Bautizaj Juanchuj umada shuj latubi kuchunmi munani,” niga.

26Shina mañuki jatun manduj Herodesga manchanaidi llakiriga. Shina llakirishash tuki kayashkagunaj ñaubuki, “Imadash kushallami,” nishkamundaga <Na> ningujka na pudigachu. 27Chimundami chi ratu shuj soldadoda <Bautizaj Juanchuj umada apamungu ri> nisha kachuga. Shina mandush kachukimi soldadoga carcelmu risha Bautizaj Juanchuj kungada p’itisha 28latubi umada apush shamushami solteramu kuga. Paiga paibuj mamunmumi kuga.

29Juanchuda katijkuna shina wañuchishkada yachushami cuerpoda japisha pambana ut’kubi churagaguna.

Pichka warungagunamu Jesús karushkamunda

Mt 14.13-21; Lc 9.10-17; Jn 6.1-14

30Jesusbuj agllushkaguna tandanukusha tuki ima rurushkada, ima laya yachachishkadash Jesusmu nigaguna. 31Taugaguna paigunajmu shamujkunash rigujkunash tiyakimi ni mikilladash na miki pudigagunachu. Shinushami Jesusga, “Shamichi. Shuj chulunlla pambamu ñukuchilla ashada samungaj jakuchi,” niga.

32Jesusga Paibuj agllushkagunandij barcabi sikusha chulunlla pambamu riga. 33Shina rigujta taugaguna rikusha paiguna gashkada rijsishkamundash, tuki llaktagunamunda chakillan ut’kada risha, narikish paiguna chayujllabidi ñaubusha chayugaguna. 34Jesús barcamunda urikigusha, taugagunada rikusha paiguna michij illuj ovejaguna laya gashkamunda llakirisha tuki layada yachachingu kallariga. 35Ña indi tardiyagukimi Paibuj yachagujkuna kuchuyasha, “Kai pushtuga shitushkami gan. Ñami tardiyagun. 36Paigunadaga kai kuchugunabi uchilla pueblogunamush risha imaidash randisha mikuchun kachi,” nikimi,

37Jesusga, “Kangunalladi karichiri,” niga.

Shina nikimi paigunaga, “Kai tukimu karungujka ¿ishki patsuj (200) denario6.37 Shuj denario nishkaga shuj p’unlla trabajashkami valin. nishka kuchki validachu tandada randingu richun ningui?” niga.

38Shina nikimi Jesusga, “¿Mashna tandadadi kangunaga charinguichi? Rikungu richi,” nisha kachuga.

Rikusha shamushaga, “Pichka tandada ishki chaulallada,” nigaguna.

39Shina nikimi tukigunada asha ashalla tandanukusha muya pambabi tiyarichichun manduga. 40Shina mandukimi wakingunaga patsujpura (100), shujkunaga pichka chungapura (50) tandanukusha tiyarigaguna. 41Chimunda Jesusga pichka tandada, ishki chaulada Paibuj makin japisha, jawa pachada rikusha Diosta <Diosolopai> nisha tandada chaubishka k’ipaga Paibuj yachagujkunamu, “Karungu richi,” nisha kuga. Ishki chauladash tukimumi chaubish karuga. 42Tukiguna sajsungama mikushka k’ipash 43puchu tandaguna chaulagunadash tandachishaga chunga ishki canastadami yachagujkunaga jundachigaguna. 44Tandada mikujpuragunaga k’arigunallami pichka warunga gaga.

Yaku jawada Jesús purishkamunda

Mt 14.22-27; Jn 6.15-21

45Kai k’ipami Jesusga Paibuj yachagujkunada barcabi sikachisha yaku kuchada ch’imbusha Betsaida pueblomu ñaubachishami taugalladi chibi gajkunadaga <Shuj p’unllagamachi> niga. 46Paigunada kachashka k’ipami urkumu Diosta mañungu riga. 47Tutayagukimi barcaga ña chaubi yaku kuchada riguga. Jesusga Pailla achpabi sakiriga. 48Waira ñaubujmunda manchanai t’angaki manchanai shaikusha barcada purichijkunada Jesusga rikuga. Narij p’unllayajllabidimi6.48 Narij p’unllayajllabidimi “Cuarta vigilia” nishaga kinsa urasmunda sujta urasgama tutamundami gan. Jesusga yaku jawada purisha paigunajmu kuchuyamushadi, pasujta ñaubusha ringu kallariga. 49Yaku jawada shamujta rikushami <Kukumi6.49 Kai kuku nishkaga castellanobiga fantasma ninmi. shamushka> yuyisha kaparigaguna. 50Shina shamujta tukiguna rikusha mancharinmi Paiga, “¡Jinchi gaichi! ¡Ñukami gani; ama mancharichichu!” niga.

51Jesús barcabi sikun, waira chulunlla sakirikimi paigunaga kushiyasha manchanaidi mancharigaguna. 52Tandada manchanai mirachishkadash jinchi shungun gashkamunda narij intindigagunachu.

Genesaretbi Jesús alliyachishkamunda

Mt 14.34-36

53Yaku kuchada ch’imbusha Genesaret llaktamu chayushami barcada yaku manyabi watush churugaguna. 54Barcamunda paiguna uriyagujllabidimi gentegunaga Jesusta rijsigaguna. 55Tuki chi kuchugunamunda ungushkagunada wandusha Jesús maibi gashkada uyushami chimu pushusha rigaguna. 56Mai llaktamush pueblomush wasimush Jesús rikish Pai maida purina lasagunabimi ungushkagunada churusha <Kambuj churana manyawaidash tupachun sakibai> nisha rugagaguna. Maijinsh Jesusbuj churanada tupujka alliyagallami.

7

Jucha rurana yuyi shungubi tiyashkamunda

Mt 15.1-20

1Fariseogunash Moisés mandashkada yachachij maijingunash Jerusalén pueblomunda chayamushkallaguna Jesusbujmu kuchuyagaguna. 2Paigunaga Jesusbuj yachagujkunamunda maijingunaga <Makida maillashami mikuna> nishkada na p’aktachishalla mikujta rikushami rimugaguna.

3(Fariseogunash tuki israelgunash paigunaj ñauba taitaguna yachachishkada katijkuna gashami makida narij maillushaidijka na mikujllagunachuga. 4Mai lasamunda chayamushash, narij maillarishaidijka na mikujkunachu gan, ashtan shuj mandashkagunadash charijkuna gashami vazugunadash, jarrugunadash, mangagunadash maillujkunamiga.7.4 DHH-bi RVC10-bish <cama> tiyan. Maijin griegogunabiga <divan> tiyan. Tauga griegogunabiga <kama> nishkash, <divan> nishkash illun. Divanga shuj jatun <sofá> nishka na gashaga jatun jatun <sillón> nishkami gan.)

5Shinushami fariseogunash Moisés mandashkada yachachijkunash Jesustaga, “Kambuj yachagujkunaga ¿imashti ñukuchij ñauba taitaguna rurushkada na katisha mapalla makigunan mikun?” nisha tapukimi,

6Jesusga, “¡Kangunaga ishki siki imadash nijkunami! Dios parlachiki Isaiasga kangunamunda na yangachu niga:

‘Kai gentegunaga shimillanmi

<Allimi gangui> ninguna,

ashtanbish paigunaj shungugunaga

Ñukamundaga karubimigun.

7Ñukamunga <Allimi gangui> nishkash

imakish na valinchu.

Paiguna yachachishkash

genteguna mandashkallami gan’7.7 Is 29.13

nishaga kabishkadami escribishka. 8¿Imashti kangunaga Dios mandushkadaga sakisha genteguna ñaubamundadi mandushkagunallada rurush ninguichi?”

9Kaidashmi niga, “Kanguna ñauba taitaguna rurushkada na sakish nishallami Dios mandushkadaga na valichisha ladumu churushkanguichi. 10Moisesbish kashnami niga, ‘Kambuj taita mamada k’uyusha tukida kazungui.’7.10 Ex 20.12; Dt 5.16 ‘Maijinsh taita mamada na alli rimujka wañuchun nishkami ganga.’7.10 Ex 21.17; Lv 20.911Ashtan, kangunaga taita mama ministishkada charishash ‘Ñuka charishkaga Diosmu kushkallami gan’ nichun yachachinguichi. 12Shinusha taita mamadash ayudachun na sakinguichichu. 13Shinami kangunaga Diosbuj Shimida na valichisha ñauba taitaguna rurush yachachishkaida kaishuj chaishujmu nisha katinguichi. Shina laya tauga ruranagunadash rurajkunami ganguichi.”

14Kutin tukigunada kayusha Jesusga, “Ñuka nishkada tukiguna uyisha intindichi. 15Ima mikunash iksamu waigujka na mapayachinchu, ashtan kikinmunda na alli yuyiguna llujshijmi mapayachin. 16Maijinsh rinrinda uyungu charijka uyichi.”7.16 Griegobi rurushkagunabiga wakingunabiga kai verso 16 tiyan; shujkunabi illan.

17Gentegunada sakisha wasimu waigushka k’ipa Paibuj yachagujkuna <¿Imada nisha shina ch’imbapurusha yachachingui?> nisha tapukimi,

18Jesusga, “Shinadijka ¿kangunash nachu intindinguichi? ¿Nachu yachunguichi, ima mikunash iksamu waigushaga juchayujtaga na rurunchu? 19Mikushkaga na shungumu chayunchu, ashtan iksamu rishami mapa tukusha llujshin.” (Shinushaga <Ima mikunash linshumi. Miki pudinguichimi> nishami yachachiga.)

20Shinaidi, “Kikinmunda llujshijkunami juchayujkunada rurun. 21Shungu ukumundami kaiguna llujshin: na alli yuyiguna, piyunbish siririna, shuwana, wañuchina, 22kazarashka k’ipa wainayana, charij tukunallada munana, millida rurana, llullana, imadash munushkada ñalla ñalla ruragujlla gana, shujkuna charishkada munana, shujkunada na allida rimana, jatun tukuna yuyana, shinaidi shungu munushkallada yuyi illasha imadash ruruj gana. 23Tuki kai milliguna kikinbuj ukumunda llujshishami juchayujkunada rurun.”

Na Israelmunda warmi Jesusta crishkamunda

Mt 15.21-28

24Chimunda rishami Jesusga Tiro pueblo Sidón pueblo kuchu llaktagunada risha, pish ama Pai chayushkada yachachun nisha shuj wasimu waiguga. Shinash na mitiki pudigachu. 25Shinami Jesús chibi gajta yachi chayunlladimi yana katishka ushiyuj mamunga Jesusmu kuchuyasha ñaubuki kungurisha kumuriga. 26Chi griega warmiga Sirofenicia karu llaktamunda shamushkamiga. Paiga Jesusbuj kuchumu risha, “Ñuka ushimunda ayada llujshichibai,” nisha ruguga. 27Shinash Jesusga, “Maragunadi mikuchun shuyi. Maraguna mikuna tandada kichusha achkumu karanaga na allichu,” niga.7.27 Jesusga kai versobiga maraguna nishaga israelgunadami nin. Kutin achku nishaga na israelgunadami nin.

28Shina nikimi chi warmiga, “Ari, shinami gan, Manduj Jesús. Shina gakish miza ukubi tiyaj achkugunash, maraguna mikushka tanda p’ilikirishkaidash mikunmi,” nikimi,

29Jesusga, “Kan alli nishkamunda wasimu kutin rilla. Kambuj ushimunda aya ñami llujshishkada japingui,” niga.

30Shina niki, mamunga wasimu chayushaga paibuj ushimunda aya llujshiki k’awitubi alliyashka sirijta japiga.

Na uyuj upada Jesús alliyachishkamunda

31Tiro pueblo kuchu llaktagunamunda llujshishami Sidón pueblodash Galilea yaku kuchadash pasusha Chunga Puebloguna7.31 Decapolismunda Marcos 5.20 ura chakibi yachachishkada rikungui. nishka llaktamu chayuga. 32Chibimi shuj uyish na uyuj, upash upada Jesusmu pushush risha <Kambuj makida paibuj umabi churabai> nisha mañugaguna. 33Chimunda Jesusga taugalladimunda paillada ladumu pushush risha rinrinbi dedo satisha, shinaidi k’allubiga Paibuj t’iukada churuga. 34Shina rurushka k’ipami jawa pachada rikusha, shungu llakirisha paida, “Efatá,” niga. (<Efatá> nishaga <Paskari> nishkami gan.)

35Shina ninmi na uyujbuj rinrin paskariki paibuj k’allush alliyaki alli rimari pudiga. 36Kishna alliyachishkamunda <P’akta pimush nigunguichimu> nishami Jesusga kachuga. <Ama ninguichichu> nishkash ashtan taugagunamumi nigaguna. 37Shinada yachushami manchanai mancharisha kushiyashaga, “Paiga tukida alli rurushami ¡na uyajkunadash uyachinmi! ¡Upagunadash rimarichinmi!” nigaguna.

8

Chusku warangagunamu Jesús karushkamunda

Mt 15.32-39

1Shuj p’unlla kutin taugaguna tandanukusha ima mikunada mikungu na chariki Jesusga yachagujkunada kayusha, 2“Paigunamunda llakirinimi. Ña kinsa p’unllada ñukan kaibi gashkamunda ima mikunadash na charingunachu. 3Imadash na karusha wasigunamu kachukiga paigunaga taugaguna karumunda shamushkamunda ñanbi ñawi ansayasha tigrangagunamami,” niga.

4Shina nikimi Paibuj yachagujkunaga, “Kai shitushka pushtubidijka ¿maimundadi imadash kai tukigunamunga kari pudishunri?” nigaguna.

5Chimunda Jesusga, “Kangunaga ¿mashna tandada charinguichi?” nisha tapuki,

“Kanchistami charinchi,” nigaguna.

6Chimunda gentegunada pambabi tiyarichun mandusha kanchis tandada japisha Diosta <Diosolopai> nisha chaubisha Paibuj yachagujkunamu karachun kuga. Paigunash tukigunamu karaga. 7Yachagujkunaga ashalla utilla chaulagunadashmi chariga. Jesús chimundash Diosta <Diosolopai> nisha karachun kuga. 8Tukigunami sajsujta mikuga. Na miki pudisha puchuchishkadash kanchis canastabimi tandachiga. 9Chi mikujkunaga chusku waranga (4.000) shinagunamiga. Karushka k’ipami Jesusga wasimu kachuga. 10Chi k’ipaga Jesús Paibuj yachagujkunandij barcabi sikusha Dalmanuta llaktamu riga.

Pi na ruri pudishkada rurachun mañushkamunda

Mt 16.1-4; Lc 12.54-56

11Fariseoguna chayamushaga Jesuskun rimanukungumi kallariga. Pandachingu nishami Jesusta <Pi na ruri pudishkada rurusha Dios jawa pachamunda kachashkada rikuchi> nisha mañugaguna. 12Jesusga shungu manchanai llakirisha, “¿Imashadi kaigunaga pi na ruri pudishkada rurachun mañagun? Kabishkadadimi nini, imadash na rurusha rikuchishka gangachu,” niga.

13Chimunda Jesusga paigunada chibi sakisha kutin barcabi sikusha yaku kucha ch’imbamu riga.

Fariseogunaj Herodesbuj levaduramunda

Mt 16.5-12

14Yachagujkunaga mikunada apusha rinadami kungarishkagunaga. Barcabiga shuj tandalladami charigaguna. 15Jesusga paigunadaga, “P’akta, yuyin puringuichi fariseogunaj shinaidi Herodesbuj levaduragunamundash,”8.15 Mt 16.12 niga.

16“Tandada na apamushkamundami shina nigun,” ninukugaguna.

17Shina ninukujta Jesús yachushaga, “¿Imashadi <Tandadaga na charinchijka> ninguichi? ¿Chairijti nachu rikunguichi? ¿Nachu yachunguichi? ¿Ima yuyidi illujkunachumadi ganguichi? 18¿Ñawida charishash nachu rikunguichi? ¿Rinrinda charishash nachu uyanguichi? ¿Nachu yuyaringuichi? 19Pichka tandada pichka waranga (5.000) k’arigunamu karukiga8.19 K’arigunamu karukiga nishkada kai laya intindirin: Chibiga k’arigunallada cuentasha paigunan rij warmigunash maragunash chibi gashkaminga. Chimundami pichka warangada ashtan yallimu karaga. ¿mashna canasta junda puchushkadaga japiganguichi?” nikimi,

paigunaga, “Chunga ishkida,” nigaguna.

20“Kanchis tandada chusku warangagunamush (4.000) karuki ¿mashna canastabidi puchushkagunada tandachiganguichi?” nishash tapuga.

Yachagujkunaga, “Kanchista,” niga.

21Shina niki Jesusga, “¿Narijchu intindinguichi?” niga.

Betsaidabi na rikujta alliyachishkamunda

22Chi k’ipaga Betsaida pueblomu chayagaguna. Chibimi na rikujta Jesusbujmu pushamusha tupachun rugugaguna. 23Jesusga makimunda japisha chi pueblomunda llujshichiga. Paibuj t’iukada ñawibi churusha makidash na rikujbuj jawabi churusha, “¿Imalladash riki pudinguichu?” nisha tapuga.

24Na rikujka rikungu kallarishami, “Gentegunaga purij yura shinami rikurin,” niga.

25Jesús Paibuj makida kutin ñawibi churuga. Shina churukimi ñawi alliyasha tukida laru rikugallami. 26Jesusga, “Ama chi pueblomu waigunguichu,” nisha wasimu kachuga.

“Dios agllusha kachushka Cristomi gangui”

Mt 16.13-20; Lc 9.18-21

27Kai k’ipaga Cesarea Filipo pueblo kuchulla uchilla pueblogunamu Jesusga Paibuj yachagujkunandij ñanda rigushaga, “Genteguna Ñukada ¿pi gashkadadi ninguna?” nisha tapuga.

28Shina tapukimi paigunaga, “Maijingunaga Bautizaj Juanchu gashkada, kutin partigunaga Elías gashkada, shujkunaga Dios nishkada parluj gashkadashmi ninguna,” nigaguna.

29Jesusga, “Kangunaga ¿pi gashkadadi yuyanguichi?” nisha tapukimi,

Pedroga, “Kanga Dios agllusha kachushka Cristomi gangui,” niga.

30Pedro shina nikimi Jesusga yachagujkunadaga <Ñuka pi gashkadash ama pimush parlunguichichu> niga.

Jesús Pai wañunada parlashkamunda

Mt 16.21-28; Lc 9.22-27

31Yachagujkunamu Jesusga yachachingu kallarishaga, “Aichayuj tukushka Churiga manchanai llakidami apunga. Yuyijkunash manduj curagunash Moisés mandashkada yachachijkunash na rikunachisha wañuchichunmi kachunga. Shinash kinsa p’unlla k’ipaga kausaringami,” niga. 32Kaidami yachagujkunamunga intindinaida yachachiga. Chimundami Pedroga shuj ladumu Jesusllada kayusha, “Ama shina nichu,” rimusha jarkungu kallariga. 33Ashtan Jesusga yachagujkunada vueltush rikushaga, “¡Anchi Ñukamunda, Satanás! Kanga kaidaga Dios rikushka layaga na rikunguichu, ashtangarin genteguna rikushka layami rikungui,” nisha Pedroda rimuga.

34Chi k’ipa Jesusga taugalladijkunada Paibuj yachagujkunandi kayushaga, “Maijin Ñukada katisha nijka kikinbuj munida sakisha cruzta aparij laya ima llakidash japisha katimilla. 35Maijinsh kikinbuj kausillada yuyarijka chingaringami, ashtangarin Ñukadash kishpichina Alli Shimidash katigushkamunda kikinbuj kausida na llakijka kishpichishkami ganga. 36Maijinsh kai pachabi mashna charishkash kausida chingachikiga ¿ima allidi gangari? 37Kikinbuj kausida kishpichingajka imaidash na kui pudingachu. 38Maijinsh kai wainayaj juchayuj gentegunaj ñaubuki Ñukamunda shinaidi Ñuka yachachishkamundash pingui tukukiga Aichayuj tukushka Churish Paibuj Taitaj k’uilla gashkan jucha illuj angelgunan shamushaga pingui tukungami.”

9

1Paigunamu Jesusga, “Kabishkadadimi nini, Diosbuj mandana tukida mandi pudishkan shamunada rikungagama kaibi gajkunamunda shujkunaga na wañungachu,” niga.

Jesusbuj churana yurujti tukushkamunda

Mt 17.1-13; Lc 9.28-36

2Sujta p’unlla k’ipa Jesús shuj jatun urkumu Pedroda Jacoboda Juanchudash pushush riga. Paigunallan gashami Jesusga paigunaj ñaubuki shuj laya tukuga. 3Paibuj churanash yurujlladi p’alanigujmi tukuga. Kai pachabiga manchanai takshagushash shina yurujlladaga na takshi pudinmuchu. 4Chibiga Eliastash Moisestash Jesuskun parlanukujta rikugaguna. 5Pedroga Jesusta kashna niga, “Yachachij, ¡Ñukuchi kaibi gashkamunda allimi gashka! Kinsa carpadami rurashun: shujtaga kanmu Moisesmush Eliasmush.”

6Mancharishkaguna gashkamundami Pedroga imada ninadash na yachuga. 7Kashna nigukimi p’uyu shamusha paigunada killpusha llanduga. Chi p’uyumundaga, “Paiga Ñuka k’uyashka Churimi. Paida uyichi,” nishkami uyariga. 8Shina uyarinmi yachagujkunaga muyundijta rikushash pidash ña na rikugagunachu. Jesuslladami rikugaguna.

9Urkumunda uriyagushami Jesusga <Aichayuj tukushka Churi wañushkagunapuramunda kausaringama ima rikushkadash pimush ama yachi chayachinguichichu> niga. 10Chimundami paiguna rikushkadaga pimush na yachi chayachigaguna, ashtanbish imamunda <Wañushkagunapuramunda kausaringama> nishkadaga paigunapura tapunukushash na yachugagunachu. 11Yachagujkunaga Jesusta kashna nisha tapugaguna, “¿Imasha Moisés mandashkada yachachijkunaga ‘Eliasmi ñaubusha shamuna gan’ ninguna?”

12Jesusga kashna niga, “Kabishkami gan, Eliasmi ñaubusha shamusha tukida parijanga. ¿Imashadi Dios escribichishkabiga <Aichayuj tukushka Churida na rikunachisha manchanaidimi llakichinga> nin? 13Kangunamu nini, Eliasga ña shamugami; Dios escribichishkabi nishka layami paidaga paiguna munushkada rurusha llakichiga.”

Yana katishka marada Jesús alliyachishkamunda

Mt 17.14-20; Lc 9.37-43

14Ña chaishuj yachagujkunajmu chayamushaga paigunaj muyundijta taugaguna shayajta japiga. Moisés mandashkada yachachijkunash paigunan rimanukuga. 15Chibi gajkuna Jesús shamujta rikusha tukiguna mancharij shina kushiyasha ut’kalladi risha saludagaguna. 16Jesusga, “¿Imadadi paigunan rimanukunguichi?” nisha tapuga.

17Chibi gaj taugalladimunda shuj niga, “Yachachij, ñuka churidami kambujmu pushamugani. Paidaga aya japisha upadami rurusha charigun. 18Maibi gakish aya japishaga pambamu urmachiki shimimunda pusku shitusha kiru kanirisha kaspi layami tukun. Ayada llujshichichun kambuj yachagujkunada mañukish na pudigachu.”

19Shina niki Jesusga, “¡Kangunaga mana crijkunami ganguichi! ¿Ima p’unllagamashi kangunan gasha? ¿Ima p’unllagamashi kashnada rikusha? Marada kaimu pushamichi,” niga.

20Shina nikimi marada Jesusbujmu pushagaguna. Jesusta rikunmi ayaga marada manchanai ch’ujchuchisha shimimunda puskuda shitachisha pambamu urmachisha pelotachiga. 21Chimunda Jesusga, “¿Ima p’unllamunda shina tukush purin?” nisha taitada tapuga.

Paiga, “Uchillamunda pachami shina gan. 22Tauga kutinmi ayaga wañuchish nisha ninabish yakubish urmachishka. Shinakiga imadash ruri pudishaga ñukuchida llakisha ayudabai,” niga.

23Shina niki Jesusga, “¿Imashadi ‘Pudishaga,’ ningui? ¡Tuki shungun crikiga Diosga imadash rurunllami!” ninmi,

24maraj taitaga kaparisha, “Ñukaga crinimi. ¡Ashtan crina yuyida churabai!” niga.

25Taugaguna tandanukumugujta Jesús rikusha ayada rimungu kallarishaga, “Na rimuj, na uyuj aya, ¡kai maramunda llujshichunmi mandani! ¡Kutinga ama paibi waiguchunbishmi mandani!” niga.

26Chimunda ayaga kaparisha pachun ch’ujchuchisha maramunda llujshiga. Wañushka layada sakikimi taugaguna, “Mara ña wañushkami,” nigaguna. 27Chimunda Jesús makimunda japisha jatarichiki maraga shayarigallami.

28Jesús wasimu waigushka k’ipa chibi yachagujkunapuralla Paida, “¿Imasha ñukuchiga ayada na llujshichi pudiganchi?” nisha tapuga.

29Shina niki Jesusga, “Kai laya ayagunadaga Diosta mañushallami9.29 Griegobi escribishkagunabi shujkunallabi “na mikusha mañanaga” tiyan. llujshichingu pudina,” niga.

Jesús Pai wañunada kutin parlushkamunda

Mt 17.22-23; Lc 9.43-45

30-31Chimunda rishaga Galilea llaktadami pasugaguna. Jesusga Paibuj yachagujkunamu yachachigushkamundaga Pai maibi gashkada pish ama yachachunmi munaga. Shina yachachigushaga, “Aichayuj tukushka Churiga gentegunaj makibimi kushka ganga. Paiguna wañuchikish kinsa p’unllabiga kausaringami,” niga.

32Paigunaga ima nishkadash na intindigagunachu; tapunadash manchagagunami.

“¿Maijinshi yalli alli ganchi?”

Mt 18.1-5; Lc 9.46-48

33Capernaúm pueblomu chayushaga ña wasibi gashami Jesusga, “¿Imadadi kangunapuralla ñanbi rimanukusha shamuganguichi?” nisha tapuga.

34<¿Maijinshi yalli valij ganchishi?> nisha rimanukusha shamushkamundami paigunaga upalla sakirigaguna. 35Chimundami Jesusga tiyarisha chunga ishki yachagujkunada kayushaga, “Maijinsh yalli alli gasha nijka tukigunada yalli yangami tukuna gan; tukigunadash sirvijmi gana gan,” niga.

36Chi k’ipaga paigunaj chaubibi shuj marada churusha markushaga, 37“Maijinsh Ñukaj shutibi kai laya marada japijka Ñukadami japin. Ñukada japijka na Ñukalladash japingachu, ashtangarin Ñukada Kachujtashmi japin,” niga.

“Ñukuchida na p’iñujka ñukuchipuralladimi gan”

Mt 10.42; Lc 9.49-50

38Chimunda Juanchuga, “Yachachij, shujmi kambuj shutibi ayagunada llujshichijta rikushkanchi. Paiga na ñukuchipura gashkamundaga <Ama shina rurunguichu> nishami jarkuganchi,” niga.

39Jesusga, “Ama jarkunguichichu. Ñukaj shutibi maijinsh pi na ruri pudishkada ruragushaga Ñukamunda ima na allidaga na ni pudingachu. 40Maijinsh ñukuchida na p’iñujka ñukuchipuralladiminga. 41Kabishkadadimi nini, maijinsh kanguna Cristoj gashkamunda Ñukaj shutibi shuj ubiana yakulladash kujmunga alli japinagunada na chingachingachu.”

Jucha yuyida japishash na ruranashkamunda

Mt 18.6-9; Lc 17.1-2

42“Ñukada crij kai uchillagunada ama katichun pandachijtaga kutana jatun rumida kungabi watusha jatun yaku kuchabi shitanami paidaga alli ganmu. 43Kambuj maki juchada rurachikiga p’iti. Ishki makin uku pacha na wañuj ninamu rina randiga ashtan shuj maki illuj kausimu waigunami alli ganmu. 44Uku pachabiga k’urugunash9.44 Maijin griegogunabiga <k’urugunash> tiyan. Tauga griegogunabiga <k’urugunash> illun. ninash na wañunchu. 45Kambuj chaki juchada rurachikiga p’iti. Ishki chakin uku pachamu shitashka gana randiga ashtan shuj chaki illuj kausimu waigunami alli ganmu. 46Uku pachabiga k’urugunash ninash na wañunchu. 47Kambuj ñawi juchada rurachikiga llujshichi. Ishki ñawin uku pachamu shitashka gana randiga ashtan shuj ñawi illuj Diosbuj mandanamu waigunami alli ganmu. 48Uku pachabiga ‘k’urugunash ninash na wañunchu.’9.48 Is 66.2449Ima laya mikunabi kachiga churashka gan, shinaidi tukigunamu ninaga churashka ganga. 50Kachiga allimi gan. Kachi chamujyakiga ¿imandi kachiyujta rurunguichi? Kangunalladi kachida charichi shinaidi kaishujkun chaishujkun k’uilla kausichi,” niga.

10

Kazarashka k’ipa warmida na shitanamunda

Mt 19.1-12; Lc 16.18

1Capernaúm pueblomunda Jesús llujshishaga Judea llaktamush indi llujshina Jordán jatiyaku ladumushmi riga. Chibi taugalladijkuna kutin tandanukukimi Jesusga yachachij gashka shina yachachingu kallariga. 2Shuj fariseoguna Jesusmu kuchuyasha imada pandarikiga juchachingaj, “¿Kusa paibuj warmida shitanaga ñukuchij mandashkagunabi nishka shina allichu gan?” nisha tapugaguna.

3Shina tapukimi Jesusga, “Kangunamunga Moisesga ¿ima nisha manduga?” niga.

4Shina nikimi paigunaga, “Moisesga partirishkada rikuchingaj shuj p’angabi firmushaga warmimunda partirichunlla nisha sakishkami,” nigaguna.

5Chimunda Jesusga, “Kanguna jinchi shunguda charishkamundami Moisesga shinaga escribiga. 6Shina gakish Diosga kallaribiga tukida ruragushaga ‘K’aridash warmidashmi ruraga.’10.6 Gn 1.277‘Chimundami k’ariga taitada mamada sakisha paibuj warmin kazarasha tandanukunga. 8Shinusha ishkindijka shuj aichallami tukunga.’10.8 Gn 2.24 Shinakiga ña na ishkindijchu, ashtangarin shujllami gan. 9Kashna gashkamunda Dios tandachishkadaga pish na ch’ikanyachinachu gan,” niga.

10Ña wasimu waigushami yachagujkunaga chillamundadij kutin tapungu kallarigaguna. 11Shina tapukimi Jesusga, “Maijinsh paibuj warmida shitusha shujkun kazarashaga ñauba warmimunga wainayajmi gan. 12Shinaidi warmish paibuj kusada shitusha shujkun kazarashaga wainayajlladimi gan,” niga.

Maragunada Jesusmu pushamushkamunda

Mt 19.13-15; Lc 18.15-17

13Maragunada Jesús bendiciasha tupachun nisha pushamukimi yachagujkunaga marada pushusha rigujkunada rimungu kallarigaguna. 14Shinada rikusha Jesusga p’iñarisha, “Ama jarkichichu. Maraguna Ñukajmu shamuchun sakichi. Diosbuj mandanaga kai maraguna laya gajkunajmi gan. 15Kabishkadadimi nini, maijinsh kai maraguna japishka laya Diosbuj mandanada na japijka chimunga na waigungachu,” niga.

16Shina nishka k’ipami Jesusga maragunada ugllarisha paigunaj jawabi makida churusha bendiciaga.

Pachun charij musu Jesusta tapushkamunda

Mt 19.16-30; Lc 18.18-30

17Jesús ña chimunda rinalla gakimi shujka ut’kalladi Jesusbujmu kuchuyasha Paibuj ñaubuki kungurishaga, “Alli Yachachij, na tukurij kausida japingujka ¿imadadi rurana gani?” nisha tapuga.

18Shina tapuki Jesusga, “¿Imasha Ñukadaga <Alli> ningui? Pish alliga na tiyanchu. Diosllami alli gan. 19Mandushkagunada ña yachunguimi: Ama wañuchingui. Ama wainayangui. Ama shuwangui. Ama shujkunada llullusha rimungui. Ama llagmusha crichingui. Kambuj taita mamada alli nisha k’uyungui,”10.19 Ex 20.12; Dt 5.16 nisha niga.

20Shina nijta uyushami, “Yachachij, tuki chigunadaga maramunda pachami p’aktachishkani,” niga.

21Chimunda Jesusga paida k’uyusha rikushaga, “Shuj ruranash jualtunmi: ri, tuki kan charishkada k’atusha na charijkunamu kungaj. Shinami jawa pachabiga yalli alligunada charingui. Chi k’ipaga10.21 <Ima llaki apanadash na manchushalla> nishkash shuj griego escribishkagunabi tiyan. Ñukada katimilla,” niga.

22Kaida uyushaga pachun charij gashkamundaga shungu urmarisha llakirisha riga.

23Jesús muyundijta rikushaga Paibuj yachagujkunamuga, “Charijkuna Diosbuj mandanamu waigunaga manchanai jinchimi,” niga.

24Shina nikimi yachagujkunaga mancharishka sakirigaguna. Chimunda Jesusga kutinlladi, “Churigunalla, Diosbuj mandanabi waigunaga jinchimi gan. 25Jatun camello akuja ut’kuda waigunash charijkuna Diosbuj mandanamu waigunadash yalli jawallami ganga,” niga.

26Kaida uyushaga ashtan mancharisha kaishuj chaishuj, “Shinadijka ¿pidi kishpiri pudinga?” nisha tapunukugaguna.

27Jesús paigunada rikushaga, “Chida rurungujka gentegunaga na pudinchu. Diosllami tukida ruri pudin. Diosmunga ima na ruri pudinaga illunmi,” niga.

28Chi k’ipa Pedroga, “Ñukuchiga tuki charishkada sakishami kandaga katishkanchi,” niga.

29Shina nikimi Jesusga, “Kabishkadadimi nini, maijinsh Ñukaj kauzamunda Alli Shimimundash wasida, wauki panida, turi ñañada, mamada, taitada, maragunada, achpagunadash sakijka 30kai pachabiga (wasida, wauki panigunada, turi ñañagunada, taitada, mamada, maragunada, shinaidi achpagunada katik’ichushka gashash) chigunada patsuj (100) kutin yallidami japingaguna; shamuj p’unllagunabiga na tukurij kausidami japingaguna. 31Shinash taugagunami kunun ñaubusha purijkunaga k’ipallaga washada katijkunami ganga. Kunun washada katijkunaga k’ipallaga ñaubusha purijkunami ganga,” niga.

Jesús Pai wañunada kutin parlashkamunda

Mt 20.17-19; Lc 18.31-34

32Jesús paigunada ñaubushka, Jerusalén pueblomu ichimu ñanda rigugaguna. Paibuj yachagujkunaga mancharishka shinamiga; washada katijkunagarin ashtan manchinmiga. Kutin Pai ima tukunashkada yachachun Jesusga chunga ishkigunallada kayusha parlungu kallarishaga, 33“Jerusalenmumi kununga rigunchi. Chibimi Aichayuj tukushka Churidaga manduj curagunamu Moisés mandashkada yachachijkunamush japichichingaguna. Paigunaga juchachisha ‘Wañuchinami gan’ nisha na israelgunamumi kunga. 34Shina japisha paigunaga Paida asingami, t’iukushtangami, azilgun dalingami, wañuchingami. Shina rurukish kinsa p’unllabiga kausaringami,” niga.

Jacobosh Juanchush mañushkamunda

Mt 20.20-28

35Zebedeoj churiguna Jacobo Juanchu Jesusmu kuchuyasha, “Yachachij ¿ñukuchij mañashkada nachu rurunguimu?” nisha tapugaguna.

36Jesusga, “¿Imada rurachun ninguichi?” nisha tapuga.

37Shina niki paigunaga, “Kambuj k’uilla mandanabi ñukuchimunda shujtaga alli ladubi kaishujtaga lluki ladubi tiyarichun sakibai,” nigaguna.

38Jesusga, “Kanguna imada mañagushkada na yachunguichichu. Ñuka jayuj ubianada ubiuj shina, bautizarinada bautizarij shina llakida apungu ¿Ñuka laya pudinguichichu?” niga.

39Shina nikimi paigunaga, “Ari, pudinchimi,” nigaguna.

Chimundami Jesusga, “Kangunaga kai jayuj ubianada ubiuj shina, bautizarij shina Ñuka laya japinguichimi. 40Ñukaj alli ladubish lluki ladubish tiyachingujka na pudinichu. Parijasha agllashkagunamumi kushka ganga,” niga.

41Shina nijta uyushaga kaishuj chunga yachagujkunaga Jacobon Juanchudash p’iñarigaguna. 42Chimunda paigunada kayusha Jesusga, “Diosta na rijsijkunapura jatun mandujkuna paigunaj munashkaida rurachigujkunadi gashkada shinaidi jatun pushujkuna rurachisha manchanaidi llakichijkuna gashkadash kangunalladi yachunguichimi. 43Kangunaga shinada na ruranachunguichi, ashtangarin kangunapurabi jatun tukush nijka chaishujkunada sirvijmi gana gan. 44Shinaidi kangunapurabi maijinsh tukida yalli gasha nijka tukigunaj esclavo gachun. 45Aichayuj tukushka Churish sirvichunga na shamugachu, ashtangarin shujkunada sirvingakish wañushash taugagunada kishpichingakishmi shamuga,” niga.

Na rikuj Bartimeoda Jesús alliyachishkamunda

Mt 20.29-34; Lc 18.35-43

46Chi k’ipaga Jericó pueblomumi chayugaguna. Ashalla k’ipami Jesús Paibuj yachagujkunan taugagunanbish chimunda ña llujshigukiga Timeoj churi Bartimeo na rikujka ñan kuchubi kuchkida mañusha tiyaga. 47<Nazaretmunda Jesusmi shamugun> nijta uyushaga, “Ñauba taita Davidbuj familiamunda Jesús, ¡Ñukada llakibai!” nisha kaparingu kallariga.

48Shinushami taugaguna upayachun jarkugaguna. Shinash paiga, “Davidbuj churi, ¡ñukada llakibai!” nisha ashtan kapariga.

49Chimunda Jesús shayarishaga, “Kayamichi,” niga.

Shina nikimi gentegunaga na rikujta, “Kushilla jatari. Jesusga kanda kayagunmi,” nigaguna.

50Shina ninmi na rikujka pai pillurishkada shitusha ñash jatarisha Jesusmu kuchuyaga.

51Jesusga, “¿Imada kanmunda rurachun ningui?” nisha tapuga.

Na rikujka, “Yachachij, ñukaga rikuj gasha niniga,” niga.

52Jesusga, “Rilla. Kan Ñukada crishkamundami ña alliyachishka gangui,” niga.

Shina ninmi Bartimeoga rikuj tukusha ñanllati Jesusta katisha riga.

11

Jesús Jerusalenmu chayushkamunda

Mt 21.1-11; Lc 19.28-40; Jn 12.12-19

1Jerusalén pueblomu rigusha Olivos urku kuchubi gaj Betfagé Betania pueblogunabi chayushaga Jesusga Paibuj yachagujkunamunda ishkida kachashaga, 2“Ch’imba uchilla pueblomu ribaichi. Chimu chayushaga pish na sikushka malta burru watushka shayajta japishaga kacharisha pushamichi,” niga. 3“Maijinsh ‘¿Imaj kacharigunguichi?’ nisha tapukiga <Manduj Jesusmi ministigun. Na uniyashalla sakichun kachungallami> ninguichi,” niga.

4Yachagujkuna rishaga burruga pungu ñaubuj ñanbi watushka shayajta rikushami kacharingu rigaguna. 5Shina kacharigukimi maijin chibi gajkunaga, “Kangunaga ¿imadadi ruranguichi? ¿Imajti chi burrudaga kacharinguichi?” nisha tapugaguna.

6Shina nikimi ishkindijkunaga Jesús nichun nishka layaidi nikiga sakigallagunami. 7Jesusmu malta burruda pushamusha paigunaj jawa churanagunada burrubi mandukiga Paiga sikuga. 8Taugaguna paigunaj churanagunada ñanbi mandusha churugaguna. Shujkunash pambamunda ramagunada p’itimushami paigunash ñanbi mandusha churugaguna. 9Jesusta ñaubujkunash katijkunash,

“¡Hosana!”11.9 Hosana nishaga ninmi “Allimi gangui.” Sarunga <Kishpichibai> nisha niga. “¡Manduj Diosbuj shutibi Shamuj, alli nishka gachun! 10¡Ñukuchij ñauba jatun manduj David mandushka layaidi mandungu shamugujtash alli k’uilla nishka gachun! ¡Jawa pachabish alli nishka gachun!” nisha kaparigaguna.

11Jesús Jerusalenmu chayushaga israelgunaj Diosbuj wasimu waiguga. Chibi tukida muyundijta rikushka k’ipaga ña tardiyagushkamunda paibuj chunga ishki yachagujkunandij Betania pueblomumi riga.

Na aparij jigus yurada Jesús rimushkamunda

Mt 21.18-19

12Kayundij p’unlla Betania pueblomunda llujshigushami Jesusga yarijachiga. 13Shinusha Paiga p’anga jundushka jigus yurada karumunda rikuga. Jigus tiyashka na tiyashka rikungu rishaga narij granuna p’unlla gashkamundaga p’angagunalladami rikuga. 14Chimundami Jesusga chi jigus yurada, “¡Kununmunda ichimunga pish ama kambuj granuda mikuchun!” niga. Shina nigujtaga Paibuj yachagujkunash uyugami.

Diosbuj wasibi k’atujkunada llujshichishkamunda

Mt 21.12-17; Lc 19.45-48; Jn 2.13-22

15Jesusga Jerusalén pueblomu chayushka k’ipaga Diosbuj wasimu waigusha tuki k’atugujkunadash randigujkunadash llujshichisha kachungu kallariga. Shinaidi kuchkida cambiagujkunaj mezadash palomagunada k’atuna tiyarinagunadash ladumu piguga. 16Shinaidi Diosbuj wasi ukuda imadash apushka pasachunga na sakigachu. 17Chimunda Jesusga chibi gajkunamush yachachingu kallarisha, “Dios escribichishkabiga ‘Ñukaj wasiga tuki llaktagunabi kausujkuna tandanukusha Ñukada mañana wasi nishkami ganga’11.17 Is 56.7 ninmi. Shinash kangunaga ‘shuwaguna tiyana ut’ku shinadami’11.17 Jer 7.11 rurushkanguichi,” niga.

18Kaida uyushaga manduj curagunaga Moisés mandashkada yachachijkunash Jesusta manchusha Pai yachachishkada tukiguna ashtan kushilla uyashkamunda ima layash wañuchinada yuyaringu kallarigaguna.

19Ña tutayagukimi Jesusga Paibuj yachagujkunandij chi pueblomunda llujshisha riga.

Jigus yura chakirishkamunda

Mt 21.19-22

20Kayundij tutamunda jigus yura kuchuda pasagusha angumunda pacha chakirishka gashkadami rikugaguna. 21Pedroga Jesús rimushkada yuyarisha, “Yachachij, riki. Kan rimushka jigus yura chakirishkami,” niga.

22Shina nijta uyushami Jesusga, “Diosta crichi. 23Kabishkadadimi nini, maijinsh kai urkuda, ‘Anchi. Kaimunda jatun yaku kuchabi urmi,’ nisha shungubi kaida chaida na yuyashalla ashtan paibuj nishkada p’aktunada crikiga paimunga shina rurashka gangami. 24Chimundami nini, kanguna Diosta imadash mañashaga ña japigushkada crisha mañashkada japinguichimi. 25Shinaidi kanguna Diosta mañagushaga pi ima rurashkadash perdonichi. Shinami jawa pachabi tiyaj Taitabish kangunaj juchagunada perdonanga. 26Kanguna na perdonakiga jawa pachabi tiyaj Taitabish kangunaj juchada na perdonangachu,” niga.

“¿Pidij kandaga kashna rurachin?”

Mt 21.23-27; Lc 20.1-8

27Kutinga Jerusalenmumi chayagaguna. Diosbuj wasibi Jesús purigukimi manduj curaguna, Moisés mandashkada yachachijkuna, yuyijkunash Paimu kuchuyashaga, 28“¿Pi mandakidi kashna rurangui? ¿Pidij kandaga kashna rurachun mandagun?” nisha tapugaguna.

29-30Shina tapukimi Jesusga, “Ñukash kangunada shuj kutinlla tapusha ninimi. ¿Pidij Juanchudaga bautizachun kachuga? ¿Dioschu? na gashaga ¿gentegunachuga? Kanguna nikiga Ñukash pi mandaki shina rurashkada kangunamu nishami,” niga.

31Chimunda paiguna kaishuj chaishuj ninukuga, “ ‘Diosmi kachuga,’ nikiga ‘¿Imashti Juanchuda na criganguichi?’ ningami. 32¿Ima layadi, ‘Gentegunallami kachuga,’ nishun?” ninukugaguna. (Juanchuga Dios nishkada parlujlladi gashkadami tukiguna yachushkamunda manchugaguna.) 33Chimundami Jesusmuga, “Na yachunchichu,” nigaguna.

Shina niki Jesusbish, “Ñukash kangunamu pi mandaki shina ruragushkadaga na nishachu,” niga.

12

Milli trabajajkunada yuyachishkamunda

Mt 21.33-46; Lc 20.9-19

1Yuyachinagunan yachachingu kallarishami Jesusga, “Shuj achpayujmi uva yuragunada tarbuga. Chimunda muyundijta rumigunan pirkusha churuga. Uvada ñutusha vinoda ruranadash12.1 Castellanobi “lagar” nishkadaga Jesusbuj p’unllagunabiga gentegunaga chakin sarusha vinoda rurangu jatunlla ut’kugunada pambabi rurujkunaga. jawamunda tuki laduda rikusha chapana wasidash ruraga. Chi k’ipa uva chagrayujka achpada shujkunamu partido kusha karumu riga. 2Uvada pallana p’unlla ña chayamukimi achpayujka shuj sirvijta paibuj partida japichun nisha partido charijkunajmu kachuga. 3Partido charijkunaga chi sirvijta japisha takusha imash illijtami kachuga. 4Chimundami achpayujka kutin shuj sirvijta kachuga. Paidash umada chugrichisha rimushash kachugaguna. 5Shinaidi kutin shuj sirvijtash kachukiga kaidash wañuchigagunami. Taugagunada kachukish shujkunadaga takugaguna, kutin shujkunadaga wañuchigagunami.

6“Ña tukida kachushka k’ipaga paibuj k’uyashka churillami sakiriga. Shinusha ‘Ñukaj churidaga kazungagunami,’ yuyusha kachuga. 7Achpada partido charijkunaga kaishuj chaishuj ninukushaga, ‘Paimi tuki achpada taitamunda japinga. Kaida ñukuchi japingujka paida wañuchishunchi,’ nigaguna. 8Shinusha paida japisha wañuchishaga uvas chagramunda llujshichisha shitugaguna.

9“Shina rurukiga achpayujka ¿imadadij rurunga?” nishami Jesusga tapuga. “Pai rishaga partido charijkunada tukuchisha chi achpadaga shujkunamumi kunga. 10¿Nachu kangunaga Diosbuj Shimibi escribishkada liyushkanguichi? Chibiga:

‘Wasichijkuna na munusha shitushka rumiga

ashtan kallarimu churana rumimi tukushka.

11Kaidaga Manduj Diosmi shina rurushka.

Mancharishash kushiyanchi,’ ninmi”12.11 Sal 118.22-23 niga.

12Kai yuyachinan Jesús yachachikiga paigunada rimashkada yachushami Jesusta prezu japingu munushash tukigunada manchushkamundaga imash na rurashalla rigallagunami.

“¿Impuestoda paganachu gan?”

Mt 22.15-22; Lc 20.20-26

13Jesusta pandachingu nisha tapuchun maijin fariseogunada maijin Herodeskun purijkunadash Jesusbujmu kachugaguna. 14Ña rishaga, “Yachachij, ñukuchiga kan na llagmusha parluj gashkada yachunchimi. Na ñawillan rikuj gashkamunda na genteguna nishkada rurasha imadash juchachinguichu. Dios munushka shina Paibuj ñandami tukigunamu yachachij gangui. ¿Roma llaktada jatun mandujmu impuestoda paganaga allichu? ¿Paganachunchi? ¿Nachu pagananchi?” nisha tapugaguna.

15Jawa shimillan nij tukujllagunashkada Jesús yachushkamundaga, “¿Imashti shina tapusha Ñukada pandachingu mununguichi? Shuj Romamunda kuchkida rikungaj apamichi,” niga.

16Kuchkida kukiga Jesusga, “Kai ñawish kai shutish ¿pibujti gan?” nisha tapuga.

Shina tapukiga, “Kai llaktada jatun mandujbujmi gan,” nigaguna.

17Shina nikimi Jesusga, “Mandujbujtaga mandujmu, Diosbujtaga Diosmu kuichi,” niga.

Paida uyushaga imadash na ni pudisha mancharisha sakirigaguna.

“¿Maijinbuj warmishi ganga?” tapushkamunda

Mt 22.23-33; Lc 20.27-40

18Shinaki wañushkaguna kausarinadaga na crij saduceogunamunda shujkuna Jesusbujmu rishaga, 19“Yachachij, Moisés escribishkabiga kashnami nin: Shuj k’ari warmin na mara charishalla wañukiga wañushkamu maragunada kungaj waukiga viudanmi kazarana gan. 20Shuj kutinmi kanchis waukiguna kausuga. Ñauba wauki kazarashaga narij maragunada charishaidimi wañuga. 21Shina wañukiga k’ipa waukimi chi viudan kazaraga. Paish narij maragunada charishaidimi wañuga. K’ipa waukish shinaidimi tukuga. 22Tuki kanchis waukigunami chi warmin kazarasha narij maragunada charishaidi wañugaguna. Chi k’ipaga warmish wañugami. 23Wañushkaguna kausarinabiga kanchis waukigunan kazarashkamundaga ¿maijinbuj warmishi ganga?” nisha tapugaguna.

24Shina niki Jesusga, “Kangunaga Diosbuj Shimibi escribishkada, Paibuj poderdash na rijsishkamundami pandarisha puringuichi. 25Wañushkagunada kausachikiga na kazarangachu, na kazarachingachu, ashtan jawa pachabi tiyaj angelguna layami ganga. 26Wañushkagunada kausachinamundaga Moisés escribishkabi, zarza yura rupashka pushtuda ¿nachu liyushkanguichi? Chibimi Diosga Moisesmunga, ‘Abrahambuj, Isaacbuj, shinaidi Jacob-buj Diosmi12.26 Chi saduceoguna na kausarinada crishkamunda Jesusga Dios kausachij gashkada yachachiga. Moisés narij wacharijllabiga Abrahamga Isaacga, shinaidi Jacobga wañuga. Shinash <Paigunaj Diosmi gani> niki ñauba taitaguna kausasha Diosbuj gashkada nin. gani,’12.26 Ex 3.6 niga. 27Shinakiga ¡Diosga na wañushkagunaj Dioschu! ¡Kausujkunajmi gan! Chimundami kangunaga pachun pandarishka puringuichi,”12.27 Jesusga ñauba taitaguna wañushash kausachishkada saduceogunamu rikuchin. Dios kausachij tukida ruri pudijkish gashkada na alli yuyikimi paigunadaga rimuga. niga.

Mandushkagunaga maijin yalli allishkamunda

Mt 22.34-40

28Imada tapukish Jesús kabishkada nisha rimanukujta uyushami Moisés mandashkada yachachijkunamunda shujka Jesusbujmu kuchuyashaga, “Mandushkagunamundaga ¿maijindi yalli alli gan?” nisha tapuga.

29Shina niki Jesusga, “Tuki mandushkagunamundaga ashtan yalli alliga kaimi gan: ‘Uyichi, israelguna. Ñukuchida Manduj Diosga shujllami tiyan. 30Kambuj Manduj Diostaga tuki shungun tuki alman tuki yuyin tuki jursanbish k’uyungui.’12.30 Dt 6.4-531Kai mandushka k’ipa mandushkaga kaimi gan: ‘Shujkunadash kikinda layaidi k’uyungui.’12.31 Lv 19.18 Kai ishki mandushkagunami yalli alli gan,” niga.

32Chimunda Moisés mandashkada yachachijka niga, “Allimi, Yachachij. Kanga kabishkadami nishkangui. Shuj Diosllami tiyan. Kutin shujka na tiyanchu. 33Diosta tuki shungun, tuki yuyin, tuki jursan shujkunadash kikinda layaidi k’uyanaga allimi gan. Kai ishki mandushkagunaga Diosbuj altar kuchubi p’aktachinagunada animalgunadash Diosmu kusha wañuchinadash rupachinadash yalli allimi gan,” niga.

34Moisés mandashkada yachachij alli nijta uyasha Jesusga, “Kanga Diosbuj mandanamundaga na karubi ganguichu,” niga.

Jesús tukida alli nikiga ashtan tapungujka mancharigaguna.

Cristoga ¿pibuj churidi gan?

Mt 22.41-46; Lc 20.41-44

35Diosbuj wasibi Jesús yachachigushaga, “¿Imashadi, Moisés mandashkada yachachijkunaga <Cristoga jatun manduj Davidbuj wawagunaj wawami gan> ninguna? 36Diosbuj Espíritu yuyida kukimi jatun manduj Davidlladi,

‘Manduj Diosga ñukada Mandujtaga

“Kanda p’iñujkunada ñuka kambuj chaki sarunabi churungama kanga ñukaj alli ladubi tiyari.” ’12.36 Sal 110.1

37Davidlladi <Ñukada Manduj> nigukidijka ¿ima shinadi Dios agllusha kachushka Mesiasga jatun manduj Davidbuj churigunaj churinga?” niga.

Chibi gaj taugagunami Jesusta kushilla uyugaguna.

Moisés mandushkada yachachijkunamunda

Mt 23.1-36; Lc 11.37-54; 20.45-47

38Jesús yachachigushaga, “Moisés mandashkada yachachijkunamunda yuyin puringuichi. Paigunaga k’uilla sundij churanada churungu shinaidi lasagunabi <Alli> nisha saludachun munujkunami gan. 39Diosmunda yachana wasi ukubish ñaubukimi tiyarijkuna, mikungu rishash alli pushtudami mashkajkuna gan. 40Viuda warmigunaj charishkagunadash kichujkunami gan, shinaidi alli rikuringaj nisha unida Diosta mañuj tukujllagunami gan. Paigunaga ashtan yalli llakichishkadami apungaguna,” niga.

Na charij viuda ofrendada kushkamunda

Lc 21.1-4

41Jesusga Diosbuj wasibi gasha, kuchki churana cajón ch’imbapurabi tiyarisha piguna churujta rikuga. Tauga charijkunaga mirga kuchkidami churuga. 42Ashtan shuj na charij viuda shamusha ashalla vali ishki cobre kuchkida churuga. 43Chimunda Jesusga Paibuj yachagujkunada kayushaga, “Kabishkadadimi nini, kai viudaga kuchki churanabiga tuki chaishujkunada yallidami kushka. 44Tukigunami puchushka kuchkillada chibiga churushka. Paiga na charishkamunda pai kausungu charishka chilladi kuchkidami churushka,” niga.

13

Diosbuj wasida urmachinamunda

Mt 24.1-2; Lc 21.5-6

1Jesús Diosbuj wasimunda llujshigukimi Paibuj yachagujkunamunda shujka, “¡Yachachij, riki chi k’uilla rumigunada chi jatun wasigunadash!” niga.

2Shina nikimi Jesusga, “¿Kai jatun wasigunada rikunguichu? Kai wasigunamundaga shuj rumillash na shuj rumi jawabi sakiringachu. Tukimi urmachishka ganga,” niga.

Kai pacha tukurinajka ima ima tukunashkamunda

Mt 24.3-28; Lc 21.7-24; 17.22-24

3Jesusga Diosbuj wasi ch’imbapura Olivos urkubi tiyarikimi Pedro, Jacobo, Juanchu, Andikush pakalla tapugaguna, 4“¿Ima uradi kan nishkaga p’aktunga? Ña p’aktanalla gashkada rikuchingujka ¿imagunadi rikuringa? nibai,” nisha tapugaguna.

5Jesusga, “P’akta ama pish pandachichun yuyin ganguichi. 6Taugagunami Ñukaj shutida japisha, ‘Ñukami Kishpichij Cristo gani,’ nisha taugagunada llullasha pandachinga. 7Llaktapuragunami pachun p’iñanuki wañunuki kaibish chaibish tiyajta uyushash ama mancharinguichichu. Shinaidimi tukuna gan. Shinash kai pachaga narij tukuringachu. 8Shuj llaktabi kausujkunan kaishuj llaktabi kausujkunan shuj mandanan kaishuj mandanan wañunukungu takanukungu kallaringagunami. Tauga pushtugunabi achpa ch’ujchungami. Ima granush na p’ukuki yarijish tiyangami. Kaigunaga kallari llakigunallami ganga.

9“Kangunaidi yuyin puringuichi. Kangunada japishaga mandujkunamu kusha kachungagunami. Shinaidi Diosmunda yachana wasigunabi azilgun jinchida takungagunami. Ñukaj kauzamunda kai llaktada mandujkunajmu jatun mandujkunaj ñaubujmush kayungagunami. Shina pushaki chibi Ñukamunda rimari pudinguichi. 10Kai pacha narij tukurijllabidimi Alli Shimidaga tuki llaktagunabi ña parlashkami gana ganga. 11Llaktada mandujkunajmu kangunada japisha juchachisha pushaki <¿Imadadi nishari?> nisha ama chi yuyin ganguichichu. Dios chi ratu nichun nishkada nichi. Shina rurashaga kangunaj yuyillamundaga na rimaringuichichu, ashtangarin Diosbuj Espiritumi nichinga. 12Waukigunaidimi waukida taitagunaidimi wawagunada wañuchichun kunga. Wawagunash taita mamagunada p’iñushami wañuchichun kunga. 13Ñukaj shutimundami kai pachabi kausujkunaga kangunada p’iñunga. Shinash tukuringagama alli katijka kishpichishkami ganga.

14“Alligunada rurana pushtubi ashtangarin millanai tukuchishtachijta13.14 Dn 9.27; 11.31; 12.11 na chibi gana gakish kanguna rikushaga Judea llaktabi gajkunaga urkugunabi mitikungu ringuichi. (Maijin liyujkunaga intindichi.) 15Kikinbuj wasi jawabi gajkunaga uku pambamu ama uriyachun ima charishkada llujshichingujllash ama wasimu waiguchun. 16Chagrabi purijkunash wasimunda churanada apungujllash ama kutin ringuichichu. 17Chi p’unllaguna iksa charij warmigunash chuchuchigujkunash ¡¿imachari tukunga?! 18Kai llakiguna ama tamia p’unllagunabi tiyachun Diosta mañichi. 19Chi p’unllagunaga jatun llakimi ganga. Dios kai pachada rurushka p’unllamunda kunungama kashna jatun llakiga narij tiyashkachu. K’ipa p’unllagunash na tiyangachu. 20Chi llaki p’unllaguna ashtan katichun Manduj Dios na jarkushkakiga pish na kishpirinmunchu. Pai k’uyasha agllushkagunamundami chi llaki p’unllagunadaga ashallada rurashka.

21“Kangunada maijinsh ‘Rikichi, Mesiasga kaibimi gan’ na gashaga ‘Paiga chaibimi gan’ nikish ama cringuichichu. 22Chi p’unllagunaga llullushami <Cristomi gani> na gashaga <Dios nishkada parlujmi gani> nishami llagmusha maijinsh shamungallami. Pandachi pudishaga Dios agllushkagunadash ima layash pandachingu pi na rikuchishkagunadash pi na ruri pudishkadash rurangallagunami. 23Kaidaga narij imash tukujllabidimi kangunamu nisha sakini. ¡P’akta yuyin ganguichi!”

Jesucristo ima laya kutin shamunamunda

Mt 24.29-35,42-44; Lc 21.25-36

24“Chi manchanai llakichina p’unllaguna tukurishka k’ipaga ‘indish ansayangami; lunash na p’unllayachingachu. 25Luzerogunash jawa cielomunda urmungami. Jawa cielobi imalla tiyajkunash chaspiringami.’13.25 Is 13.10; Is 34.4

26“Kashna tukukiga Aichayuj tukushka Churi tukida ruri pudishkan k’uilla p’alaniguj gashkan p’uyugunabi shamujtami rikungaguna. 27Paiga Paibuj angelguna tuki chusku ladumu13.27 Kai chusku ladumu nishkaga shujka indi llujshina ladumi gan. Kutin shujka indi waiguna ladumi gan. Kutin chaishuj ishkigunaga ura ladu jawa ladumi gan. Castellanobiga “cuatro puntos cardinales”mi gan. Paibuj agllushkagunada karu karu kai pachamunda karu karu jawa pachagama tandachichun kachungami.

28“Jigus yura ima laya tukujta rikusha yuyida japingu yachichi. Chi yuramunda llullu ramaguna iñuki p’angagunash kutin iñusha jundukiga k’uilla rupi p’unllaguna chayamugushkada kangunalladi yachunguichimi. 29Shinalladi kashna tukujta rikushaga chi p’unllagunaga ña pungubi gashkada yachichi. 30Kabishkadadimi nini, kai llakigunaga kunun p’unllagunabi kausujkuna narij wañujllabidimi13.30 “Generación” nisha Jesús parlaki uyajkunadami ninga. Shuj yuyibiga “generación” nishaga israel gashta gentegunami ganga. shina tukunga. 31Jawa pachash kai pachash tukuringami. Shinash Ñuka nishka shimigunaga nalladi tukuringachu.

32“Ima p’unlla ima uras shina tukunadaga pish na yachunchu. Jawa pachamunda angelgunash na yachunchu. Ñuka Diosbuj Churish na yachanichu. Taitallami yachun. 33Ima ura shina tukunada na yachashkamundaga kangunaga rijchuj shina gasha chaparianami ganguichi. 34Ima layami shujka karu llaktamu rina tukusha paibuj wasida sirvijkunamu chapachun mingusha shuj shujmu ima ruranadash rurachun sakisha shinaidi punguda chapujmu alli chapachun sakisha rij layami gana gan. 35Kangunash wasiyuj shamuna urasta na yachushkamunda alli chapichi. Paiga tutayagujtachari, chaubi tutadachari, gallo cantana urastachari, p’unllayanadachari shamunga. 36Ñash shamusha p’akta kangunada puñujta japinmu. 37Kangunamu nishkadaga tukigunamumi nini. ¡Rijchuj ganguichi!” niga.

14

Jesusta japisha wañuchingu yuyarishkamunda

Mt 26.1-5; Lc 22.1-2; Jn 11.45-53

1Ishki p’unlla Pascua pishtash levadura illij tandada mikuna pishtash jualtaki manduj curagunash Moisés mandashkada yachachijkunash ima layash pandachisha Jesusta japisha wañuchingaj yuyarigugaguna. 2Paigunaga, “Genteguna ama bulla rurachunga pishta p’unllagunaga na japinachunchi,” nigaguna.

Jesusbi k’uilla ashnariguj yakuda jichashkamunda

Mt 26.6-13; Jn 12.1-8

3Jesús Betania pueblomu chayushaga Leprayuj nishka Simonbuj wasimu risha ña mikungu mezabi tiyakimi shuj warmi nardomunda rurushka manchanaidi valijta alabastro rumida rurashka uchilla botellabi apush chayuga. Chi botellada p’akishaga k’uilla ashnariguj yakuda Jesusbuj uma jawabi talliga.

4Chibi gajkunapuramunda shujkunaga <Na alli rurunchu> yuyisha p’iñarisha kaishuj chaishuj, “¿Imashadi kai k’uilla ashnariguj yakudaga yangadi jichushtan? 5Kai yakudaga kinsa patsaj (300) yalli denario nishka14.5 Shuj denario nishkaga shuj p’unlla trabajashkami valin. Chimunda kai yakuga shuj wata trabajomunda pagana valiga. kuchkimabimi k’ati pudinmuga. Na charijkunamamu kumbidanash allimi ganmuga,” ninukusha chi warmida rimugaguna.

6Chimunda Jesusga, “Sakichi. ¿Imashti p’iñachinguichi? Ñukaj jawabi kishna tallishkaga k’uilladami rurushka. 7Imash na charijkunadaga jursami kangunapurabi charinguichi. Paigunamu ima allida rurush nishash ima urasbish ruri pudinguichillami. Ñukaga kangunan na gagushallachu. 8Kai warmiga pudishkada rurushami Ñuka narij wañujllabidi Ñukaj cuerpoda ut’kumu waiguchingu parijagusha k’uilla ashnariguj yakuda talliga. 9Kabishkadadimi nini, Alli Shimida yachachigushaga maibi gashash kai warmi rurushkaga yachachishka ganga. Shinami paida yuyachishka ganga,” niga.

Jesusta Judas japichish nishkamunda

Mt 26.14-16; Lc 22.3-6

10Chunga ishki yachagujkunapuramunda Judas Iscariotemi Jesusta japichingu manduj curagunajmu riga. 11Kaida uyushami paigunaga kushiyasha Judasmu kuchkida kunadash ari ninukugaguna. Shinushami Judasga Jesusta ima laya japichinada mashkaguga.

Jesús wañunada yuyarisha mikushkamunda

Mt 26.17-29; Lc 22.7-23; Jn 13.21-30; 1Co 11.23-26

12Levadura illij tandada mikuna pishta p’unllagunamunda Pascuabi malta ovejada Diosmu kusha wañuchina kallari p’unllami Jesusbuj yachagujkunaga, “Kan Pascua nishkada mikuchunga ¿maibidi parijachun ningui?” nisha tapugaguna.

13Chimunda Jesusga Paibuj yachagujkunapuramunda ishkida, “Richi pueblomu. Chibimi yaku p’unduda aparisha riguj k’arida rikunguichi. Paida katish ringuichi. 14Maimu waigukish wasiyujta ‘¿Maijin ukubidi Ñukaj yachagujkunanga Pascua mikunadaga mikusha? nishami ñukuchida yachachij tapuchun kachun’ ninguichi. 15Chimi paiga jawa altubi shuj jatun k’uilla parijashka tuki churashka ukuda rikuchinga. Chibi ñukuchimu mikunada parijanguichi,” nisha kachuga.

16Yachagujkunaga llujshisha risha pueblomu waigushaga Jesús nishka layaidimi japigaguna. Shinami Pascuada parijagaguna.

17Tutayagukimi Paibuj chunga ishki yachagujkunandi Jesusga chayuga. 18Mezabi mikush tiyashami Jesusga, “Kabishkadadimi nini, Ñukan mikusha tiyujkunamundami shujka Ñukada wañuchish nisha purijkunamu japichinga,” niga.

19Shina niki paigunaga llakirisha shuj shujlla, “Na ñukachuni ¿nachu?” nisha tapungu kallarigaguna.

20Shina tapukimi Jesusga, “Chunga ishkipuramunda, latubidi tandada Ñukan nuyuchigujmi Ñukada japichinga. 21Dios escribichishka shinaidimi Aichayuj tukushka Churidaga wañuchinga. Maijin japichijka ¡¿imachari tukunga?! Ashtangarin na wacharishkashami alli ganmuga,” niga.

22Shina mikugukimi Jesusga tandada japisha Diosta <Diosolopai> nishka k’ipa paigunamu, “K’aigachi. Kaimi Ñuka cuerpo gan,” nisha partisha kuga.

23Chi k’ipaga shuj copada japisha Diosta <Diosolopai> nisha paigunamu kuga. Shinami tukiguna ubiuga. 24Shinami Jesusga, “Kaimi Ñukaj yaur. Dios ari ninukushkada p’aktachij kai yaurga taugagunabujmi jichushka gan.14.24 Jesusbuj yaurga juchagunada p’ichangaj jichushkami.25Kabishkadadimi nini, Diosbuj mandanabi mushuj vinoda ubiana p’unllagama kutinga uvan rurushka vinodaga na ubiashachu,” niga.

Pedro “Jesusta na rijsinichu,” ninamunda

Mt 26.30-35; Lc 22.31-34; Jn 13.36-38

26Salmoskunada cantushka k’ipami Olivos urkumu rigaguna. 27Chibimi Jesusga, “Kangunaga tukigunami Ñukallada sakisha ringuichi. Dios escribichishkabi kashna nishka shina,

‘Michijta wañuchikiga ovejagunaga

kaida chaida rishami chingashka ganga.’14.27 Zac 13.7

28Shinash Ñuka kausarishaga kangunada ñaubushami Galilea llaktamu risha,” niga.

29Pedroga, “Tukiguna kanllada sakisha rikish ñukaga na sakishachu,” niga.

30Shina niki Jesusga, “Kabishkadadimi nini, kunun tutaidimi gallo narikish ishki kutin cantujllabidi kinsa kutin Ñukadaga <Na rijsinichu> ninguimi,” niga.

31Shinash Pedroga, “Kangun wañuna gakish Kandaga <Na rijsinichu> nishaga na nishachu,” nisha katiga.

Kaishujkunash shinaidimi nigaguna.

Getsemanibi Jesús Diosta mañushkamunda

Mt 26.36-46; Lc 22.39-46

32Chi k’ipaga Getsemaní shuti huertomumi rigaguna. Chibiga Paibuj yachagujkunamu, “Ñuka Diosta mañungama kaibi tiyarichi,” niga. 33Chimunda Jesusga Pedroda Jacoboda Juanchudash pushusha riga. Shina rishami Paibuj shungubi llakin gasha manchanai llakiringu kallarisha 34paigunadaga, “Ña wañubuj shinami Ñuka shunguga manchanaidi llakirin. Kangunaga kaillabi sakirisha yuyin chaparianguichi,” niga.

35Jesusga ashan ñaubujmu risha kungurishaga achpabi tuparingama kumurishami <Kai llakida apana uras ama p’aktachun imadash ruranalla valikiga ima layash rurabai> nisha 36Diosta mañagushaga, “Abba,14.36 Romanos 8.15 ura chakibimi yachachigun. Ñuka Taitawalla, Kanga tukidami ruri pudingui. Kai jayuj ubiana shina jatun llakida anchuchibai. Shinash ama Ñuka munushkada rurichu, ashtan Kan munushkada rurabai,” nishami mañuga.

37Chi k’ipa paiguna tiyashkamu shamushaga puñujkunadami japiga. Chimunda Pedroda, “Simón ¿puñugunguichu? ¿Shuj uralladash nachu rijchuj chapi pudigangui? 38Ama juchabi urmungajka rijchuj chapusha Diosta mañichi. Kangunaj shunguga mañungu munakish cuerpomi shaikushka shinalla ruran,” niga.

39Chi k’ipa kutin rishaga ñaubamu mañashka layaidimi Diosta mañuga. 40Shina mañusha shamushami yachagujkunaj ñawi vinciti vincisha ichkarishkamunda kutin puñujta japiki imada na ni pudigaguna.

41Ña kinsa kutin risha shamushami Jesusga, “¿Kangunaga puñush katisha samanguichillachu? Chilla puñichi. Aichayuj tukushka Churida juchayujkunaj makibi kuna uras ñami chayamushka. 42Jatarisha jakuchi. Ñukada japichijka ñami kuchuyamun,” niga.

Jesusta japichishkamunda

Mt 26.47-56; Lc 22.47-53; Jn 18.2-11

43Jesús chairij nigujllabidimi chunga ishki yachagujkunamunda Judasga taugagunan shamuga. Chigunaga kaspi aisushka, espada tsutsukishka, manduj curaguna, Moisés mandashkada yachachijkuna, yuyijkuna kachushkami shamugaguna. 44Japichij Judasga, “Ñawi ichibi ñuka muchushkami Jesusga ganga. Paida japisha alli alli charirisha pushusha ringuichi,” nishami ña yachachishkaga.

45Shinushami Judasga Jesusmu kuchuyan, “¡Yachachij!” nisha muchuga. 46Chimunda Jesusta charirisha japigaguna.

47Chibi gajpuramunda shujka espadada llujshichisha jatun manduj curaj sirvijta juaktusha rinrindami p’itiga. 48Chimundami Jesusga tapuga, “¿Imashadi kangunaga kaspigunan espadagunan shuj shuwada laya Ñukada japingu shamuganguichi? 49Tuki p’unllagunami kangunan gasha Diosbuj wasibi yachachigushkani. Shinash na prezu japiganguichichu. Kununga Dios escribichishkaguna p’aktachunmi shina rurashkanguichi,” niga.

50Tuki yachagujkunami Jesusllada sakisha mitikusha shujlla rigaguna.

51Shina rigukiga shuj musumi linsullada pillurishka katisha riguga. Paidash charirikiga 52linsuda shitusha llatunlla vincisha mitikusha riga.

Mandujkunaj ñaubuki Jesús gashkamunda

Mt 26.57-68; Lc 22.54-55,63-71; Jn 18.12-14,19-24

53Jesusta japishaga jatun manduj curajmu pushush rigaguna. Chibimi manduj curaguna, yuyijkuna, Moisés mandashkada yachachijkunash tukiguna tandanukuga. 54Jesusta pushakimi Pedroga washa washa katisha jatun manduj curaj wasi kanllagama riga. Chibimi chapujkunan ninabi kunungu tiyariga.

55Chi wasibimi manduj curaguna, israelgunada mandajkunaj tandanukushkash Jesusta imanllash juchachisha wañuchingaj nisha mashkashash ima juchachinadash na japigagunachu. 56Taugaguna llagmusha Jesusta juchachishash paigunapuraidimi na shuj yuyilla tukusha kaida chaida ninukugaguna.

57Shinaidi shujkunaga llullasha Jesusta juchachingu munusha, shayarisha, 58“ ‘Ñukaga genteguna rurushka Diosbuj wasida urmachishami. Kinsa p’unlla k’ipami shujta shayachisha. Kaiga na genteguna rurushkachu ganga,’ nijtami ñukuchiga uyishkanchi,” nigaguna.

59Shinash paiguna nishkabi na shuj yuyillan juchachi pudigagunachu.

60Shina gakimi jatun manduj cura tukigunaj chaubibi shayarisha Jesusta, “¿Ima ninadash nachu charingui? Kai tuki kanda juchachishkagunaga ¿imadi gan?” nisha tapuga.

61Shinash Jesusga imadash na nishalla upalla shayakimi jatun manduj cura kutin, “¿Kanchu Dios agllusha kachushka Mesías, bendiciashka Diosbuj Churi gangui?” nisha tapuga.

62Shina tapuki Jesusga, “Ari, Ñukami gani. Kangunami Aichayuj tukushka Churi Tukida Ruri Pudijbuj alli ladubi tiyajta jawa pachamunda p’uyugunabi shamujtash rikunguichi,” niga.

63Shina nikimi jatun manduj curaga p’iñarishkada rikuchingu Paibuj churanada llikishaga, “Paida juchachichun ¿imajtikish shujkunadaga ministishun? 64Kangunaidimi Diosta p’iñasha rimajta uyushkanguichi. ¿Imadadi kangunaga yuyinguichi?” niga.

Shina tapukimi tukiguna <Kauzayujmigun. Paiga wañunami kabin> ninukugaguna.

65Shujkunaga t’iukushtangu kallarigaguna. Shinaidi ñawida watusha juaktushka k’ipaga, “¿Pidi takagunchi? ¡Parli!” nisha tapugaguna. Guardagunash lutskigaguna.

Pedro “Jesusta na rijsinichu” nishkamunda

Mt 26.69-75; Lc 22.56-62; Jn 18.15-18,25-29

66Pedro pungu pambabi gakimi jatun manduj curada sirvij warmigunamunda shujka chayamuga. 67Chi warmiga Pedroda ninabi kunujta rikuriashkanmi, “Kambish Nazaret pueblomunda Jesuskun purijmi gangui,” niga.

68Shina nikimi Pedroga, “Na rijsinichu. Kan imada nigushkadash na yachanichu,” nisha kanlla waiguna pungumu llujshikiga galloga cantuga.

69Chi sirvij warmi Pedroda kutin rikusha tukigunamu, “Paibish paigunapurami gan,” ningu kallariki,

70Pedroga kutin <Na rijsinichu> niga.

Ashalla k’ipaga chibi gajkuna kutin, “Kanga paigunapuramundadimi gangui. ¡Galilea llaktamundashmi gangui!” nigaguna.

71Shina nikimi Pedroga, “Ñuka llagmakiga Dios llakichichun, ¡kanguna nigushka k’aridaga nalladi rijsinichu! Diosbish yachunmi,” ningu kallarigujllabidimi,

72ishki kutin gallo cantuga. Chibimi Pedroga, “Narij ishki kutin gallo cantujllabidimi kinsa kutin <Na rijsinichu> ninguimi,” nisha Jesús nishkada yuyariga. Shinushami manchanaidi wakuga.

15

Pilatoj ñaubuki Jesús gashkamunda

Mt 27.1-2,11-14; Lc 23.1-5; Jn 18.28-38

1Ña p’unllayaguki manduj curagunaga yuyijkunan, Moisés mandashkada yachachijkunan, israelgunada mandujkunaj tandanukushkagunanbish yuyarinukungu tandanukushaga Jesusta watusha pushusha Pilatomu kugaguna. 2Pilatoga, “¿Kanchu israelgunaj jatun manduj gangui?” nisha tapuga.

Shina niki Jesusga, “Kanlladimi ningui,” niga.

3Manduj curaguna kaida chaida juchachiguki 4Pilatoga kutinlladi, “¿Nachu imash ningui? Manchanai juchachigujkunadaga rikiri,” niga.

5Shinash Jesusga imadash na nigachu. Pilatoga imada na ni pudisha mancharij shina sakiriga.

“Jesusga wañunami gan”

Mt 27.15-31; Lc 23.13-25; Jn 18.38—19.16

6Pascua pishta p’unllabimi shuj prezuda genteguna mañashkada Pilatoga kacharij gaga. 7Chi p’unllagunami Barrabasga takanukungu jatarisha paiyun wañuchijkunandij carcelbi tiyaga. 8Prezuda kacharij gakimi shujta kacharichun nisha taugalladijkuna Pilatojmu shamusha paida mañagaguna. 9Chimunda Pilatoga, “¿Israelgunaj jatun Mandujta kacharichun kangunaga mununguichichu?” niga. 10Pilatoga manduj curagunaga Jesús imalla rurashkamunda p’iñusha15.10 Curagunaga taugaguna Jesusta katingu rishkamunda Paida p’iñaga. paimu kushkadaga yachugami.

11Shinash manduj curagunaga <Barrabasta kacharichun mañunguichi> nisha taugalladijkunamu na alli yuyida kugaguna.

12Chimunda Pilatoga, “¿Kanguna israelgunaj jatun Manduj nishkadaga imadadi rurusha?” nisha tapuga.

13Paigunaga, “¡Cruzbi wañuchichun!” nisha kaparigaguna.

14Pilatoga, “¿Imadadi na alli rurushka?” niga.

Shinash, “¡Cruzbi wañuchichun!” nisha ashtan jinchida kaparigaguna.

15Chimunda Pilatoga alli rikurish nisha Barrabasta kachariga. Shinaidi Jesusta azilgun jinchida takachun15.15 Chi dalishka azilga taugaidi puntagunada charijmi. Chi puntagunaga jirrudash na gashaga tulludashmi rurushkaguna gaga. mandusha kachushka k’ipaga chakatasha wañuchichun kachuga.

16Soldadogunaga Pilatoj jatun wasi kanlla ukumu Jesusta pushush rishaga chaishuj soldadogunadashmi tandachigaguna. 17Chibimi jatun mandujkuna jawalla churana yana puka churanada Jesusmu p’achallichisha coronada kashan rurusha umabi churachigaguna. 18Chi k’ipaga, “¡Israelgunaj Jatun Manduj Jesús, Alli gachun!” nisha kaparingu kallarigaguna.

19Shinaidi kaspin umabi takugusha t’iukushtagaguna. Jatun manduj layamumi Paibuj ñaubuki kungurisha kumurigaguna. 20Jesusta shina asishka k’ipaga yana puka p’achallichishkada paskusha, Paibuj churanalladadi churachisha cruzbi chakatangu pushugaguna.

Jesusta chakatashkamunda

Mt 27.32-44; Lc 23.26-43; Jn 19.17-27

21Alejandroj Rufoj taita Simón, Cirene pueblomunda gashami chagramunda chida vueltaki, soldadogunaga Jesusbuj cruzta aparichun mandugaguna.

22Gólgota shuti urkumumi Jesustaga pushush rigaguna. (Gólgota nishaga Uma Tullu nishkami gan.) 23Chibimi Jesusmunga mirran chagrushka vinoda ubiachun nisha kuga, ashtangarin Jesusga mana ubiugachu. 24Chi k’ipa Jesustaga chakatagaguna. Jesusbuj churanada <¿Maijinshi japishun?> nisha soldadogunaga paigunapura sorteoda rurusha japinukugaguna.

25Jesusta chakatagukiga iskun uras tutamundamiga. 26Imamunda wañuchishkada escribishkabiga “ISRAELGUNAJ JATUN MANDUJMI” nishkami tiyaga. 27Chibiga ishki shuwagunadami Jesuskun chakatagaguna, shujtaga alli ladumu, chaishujtaga lluki ladumu. 28Shinami Diosbuj Shimibi, “Milli rurujkunanmi tandachishka gaga,”15.28 Is 53.12 nishkaga p’aktuga.

29-30Jesusbuj kuchuda rigujkunaga umada kuyuchisha, “Kanwadijka <Diosbuj wasida urmachishash ña kinsa p’unllallabi shayachisha> nij, ¡Kanlladi kishpirisha chi cruzmunda uriki!” nisha litugaguna.

31Shinaidi manduj curaguna, Moisés mandashkada yachachijkunash Jesusta asinukusha, “Shujkunadaga kishpichigami, ashtan pailladijka na kishpiri pudinchu. 32Cristo, Israelda jatun Manduj cruzmunda uriyachun, ñukuchi rikusha cringaj,” nigaguna.

Jesuskun chakatashka tiyajkunashmi Paidaga litugaguna.

Jesús wañushkamunda

Mt 27.45-56; Lc 23.44-49; Jn 19.28-30

33Ña chaubi p’unlla tukuki, kinsa uras tardigama tuki kai llaktaga yana tuta shina tukuga. 34Chunga pichka urastami15.34 Chunga pichka uras nishkaga kinsa uras tardimigun. Griegomunda “la hora novena”da ninmi. Jesusga tuki jursan jinchida kaparisha, “Eloi, Eloi ¿lama sabactani?”15.34 Jesusga kaida arameo shimibi parlan. niga. (Ñukuchij shimibiga “Ñuka Dios, Ñuka Dios, ¿imashadi Ñukallada sakigangui?”15.34 Sal 22.1 nishkami gan.)

35Chibi gajkunamunda shujkunaga shina nijta uyushaga, “Uyichi. Eliastami kayagun,” nigaguna.

36Chibi gajkunamunda shujka saltusha risha esponjada jayuj vinobi lapujyachisha shuj jatun kaspibi churusha Jesusmu ubiachingu kuchuyashaga, “Sakichi. Rikushun Elías paida cruzmunda uriyachingu shamujchumashkadi,” niga.

37Jesusga jinchida kaparisha wañugallami.

38Diosbuj wasibi tiyaj velo nishka linsosh jawamunda urimu mañujta chaubibi llikiriga. 39Soldadogunada mandujka Jesusbuj ñaubukimi shayasha, ña ima laya wañujtash rikushaga, “Paiga Diosbuj Churidimishka,” niga.

40Shuj warmigunaga Jesusta karumunda rikuguga. Chi warmigunapurabiga Magdala pueblomunda Mariash, k’ipa Jacoboj Jozij mama Mariash, Salomesh chibimiga. 41Kai warmigunami Jesusta katish purisha Galilea llaktabi gaki ayudaga. Shinaidi Jesuskun Jerusalén pueblomu rij tauga warmigunashmi chibi gaga.

Jesusta pambushkamunda

Mt 27.57-61; Lc 23.50-56; Jn 19.38-42

42Samana p’unlla ña chayamugukiga tukida alli parijana p’unllami gaga. Ña tutayaguki 43israelguna mandujkuna tandanukushkapuramunda gaj Diosbuj mandanadash shuyaguj Arimatea pueblomunda Jozimi na manchushalla Pilatojmu risha Jesusta ut’kubi churungu nisha mañuga. 44Jesús ña wañushkada uyusha Pilatoga mancharisha na crishami soldadogunada mandujta kayachun kachushaga <¿Ñachu wañuga?> niga. 45Soldadogunada manduj tukida parlashka k’ipami Pilatoga cuerpoda Jozimu kuga. 46Chimunda Joziga shuj lino linsoda randisha Jesusta cruzmunda uriyachisha linson pillushaga rumi k’akabi rurushka ut’kubi wañushkada churuga. Chi ut’kumu waigunadaga shuj ruminmi tapachisha churaga. 47Magdalamunda María, Jozij mama Mariash maibi churujta rikugugagunami.

16

Jesús kausarishkamunda

Mt 28.1-10; Lc 24.1-12; Jn 20.1-10

1Samana p’unlla pasushka k’ipaga Magdala pueblomunda Mariash, Jacoboj mama Mariash Salomesh Jesusbuj cuerpobi k’akungaj nisha k’uilla ashnariguj yuragunada kutashkada randigaguna. 2Semana kallari p’unlla tutamundadi indi narij alli llujshijllabidi pambushka ut’kumu rigushaga, 3“Pambushka ut’kuda tapushka rumidaga ¿pishi t’angusha anchuchinga?” ninukugaguna.

4Jawada rikushaga chi jatun rumi ña na chi pushtubi tiyajtami rikugaguna. 5Pambushka ut’kumu waigushaga shuj musu sundij yuruj churanada churushka alli ladubi tiyajta rikusha warmigunaga manchariga.

6Shina manchariki paiga, “Ama mancharichichu. Kangunaga chakatasha wañuchishka Nazaret pueblomunda Jesustami mashkanguichi. Paiga kausarishkami. Ña na kaibichu. Churushka pushtubi rikichilla. 7Yachagujkunamush Pedromush, ‘Paiga Galilea llaktamu kangunada ñaubusha ringa. Pai nishka layaidi chibimi rikunguichi,’ ningu richi,” niga.

8Shina nikimi warmigunaga manchin ch’ujchurisha ut’kumunda llujshigaguna. Manchimundaga pimush imadash na nigagunachu.

Magdalamunda Mariamu Jesús rikurishkamunda

Jn 20.11-18

9Semana kallari domingo p’unlla puzu puzudi Jesús kausarishka k’ipa kanchis ayada llujshichishka Magdala pueblomunda Mariamumi primeroga rikuriga. 10Paimi Jesuskun purijkunamu yachi chayachingu riga. Paigunaga Jesusmunda llakirisha wakagugaguna. 11Paigunaga chi warmi <Jesús kausagunmi. Rikuganimi> nishkadash na crigagunachu.

Jesús ishki yachajkunamu rikurishkamunda

Lc 24.13-35

12Kai k’ipaga ishki yachagujkuna pueblomunda llujshisha chagra pambamu rij ñanda riguki Jesusga shuj laya tukusha rikuriga. 13Paiguna chaishujkunamu <Rikuganchimi> nigukish, paigunadash na crigagunachu.

Diosbuj Shimida parlachun Jesús mingushkamunda

Mt 28.16-20; Lc 24.36-49; Jn 20.19-23

14Chi k’ipaga chunga shuj yachagujkuna mezabi tiyaki Jesusga rikuriga. Shina rikurishaga <Kausarishkami> nisha shujkuna nigukish paiguna jinchi shunguda charisha na crishkamunda rimaga. 15Jesusga, “Kai pachabi tiyaj llaktagunamu risha tukigunamu kishpichina Alli Shimida parlungu richi. 16Maijinsh crisha bautizarijka kishpichishkami ganga. Na crijka juchachisha llakichishkami ganga. 17Crijkunaga pish na ruri pudishkagunada rurangu pudinada japinga: Ñukaj shutibi ayagunada llujshichingami. Na yachashka shimigunadash rimaringami. 18Culebragunada makin japingami. Venenoda ubiushash imash na tukungagunachu. Shinaidi ungushkagunaj jawabi makida churuki paigunash alliyangami.”

Jesús jawa pachamu rishkamunda

Lc 24.50-53

19Shina nishka k’ipaga Mandaj Jesusga jawa pachamu pushushka gasha Diosbuj alli ladubimi tiyariga. 20Yachagujkuna tuki llaktagunabi Diosbuj Shimida parlungu rigaguna. Shinaidi Manduj Jesusga paigunada ayudasha paiguna pi na ruri pudishkagunada rurushkamunda Paibuj shimi shina gashkada rikuchiga.