SAN MATEO

Mateobi kallari parluguna

Pi escribiga: Jesusbuj yachagujkunapuramunda Alfeoj churi Mateomi. Pailladimi Leví shutish gaga. Palestinabi gaj Siriabi gashami escribishka yuyachin.

Pimu escribishka: Jesuslladi Ñauba Testamentobi parlashka Mesías gashkada israelgunamu rikuchingumi escribishka.

Jesucristo wacharishka mashna wataguna k’ipabi escribishka yuyachin: sujta chunga na gashaga kanchis chunga (60-70) watagunabimi.

Imadadi parlagun: Mateoga Jesús wacharishkamunda, Pai kausashkamunda, yachachishkamunda, wañushkamunda, kausarishkamundashmi parlan. Chi tukushkagunaga Israel llaktabi gashka. Tuki tukushkagunamunda ashaguna kaibi tiyan: yachuj tukushkaguna Jesusta rikushka (2.1-23), Jesús “Kushiyachishka ganguichi,” nishka (5.1-12), Diosta mañanada Jesús yachachishka (6.5-15), pichka warangagunamu karushka (14.13-21), yaku jawada Jesús purishka (14.22-33), shuj oveja chingushkan yuyachishka (18.10-14), Jerusalenmu Jesús waigushka (21.1-11), Jesusta cruzbi chakatashka (27.32-56), Jesús kausarishka (28.1-10), “Yachagujkunada rurichi,” nisha mingushka (28.16-20).

1

Jesucristoj ñauba taitagunamunda

Lc 3.23-38

1Jesucristoga Taita Abrahambuj Rey Davidbuj churigunaj churimiga. Jesusbuj ñaubadij kausuj taitagunaj shutigunadami kaibiga rurushka tiyan:

2Abrahamga Isaacbuj taitamiga. Isaacga Jacob-buj, Jacobga Judaj, paibuj waukigunakish. 3Judaga Faresbuj shinaidi Zerakish taitamiga, mamaga Tamarmiga. Faresga Esrombuj taita, Esromga Arambuj taita. 4Aramga Aminadab-buj taita. Aminadabga Naasonbuj, Naasonga Salmonbuj. 5Salmonga Boozbuj taita, mamaga Rahabmiga. Boozga Obedbuj taita; mamaga Rutmiga. Obedga Isaíbuj taita. 6Isaíga Rey Davidbuj taita.

Rey Davidga Salomonbuj, mamaga Uriasbuj warmimishka. 7Salomonga Roboambuj taitamiga. Roboamga Abiasbuj, Abiasga Asabuj. 8Asaga Josafatbuj taita. Josafatka Jorambuj, Joramga Uziasbuj. 9Uziasga Jotambuj taita. Jotamga Acazbuj, Acazga Ezequiasbuj. 10Ezequiasga Manasesbuj taita. Manasesga Amonbuj, Amonga Josiasbuj. 11Josiasga Jeconiasbuj paibuj waukigunakish taitamiga. Paiguna kausi p’unllagunabimi israelgunada Babilonia llaktamu prezusha apusha rigaguna.

12Prezusha rishka k’ipa Jeconiasga Salatielbuj taita tukuga; Salatielga Zorobabelbuj, 13Zorobabelga Abiudbuj, Abiudga Eliaquimbuj, Eliaquimga Azorbuj. 14Azorga Sadocbuj taita. Sadocga Aquimbuj, Aquimga Eliudbuj. 15Eliudga Eleazarbuj. Eleazarga Matanbuj, Matanga Jacob-buj. 16Jacobga Mariaj kusa Jozij taitamiga. Mariamunda Jesús wachariga; Cristo1.16 Cristo nishash Mesías nishash chilladadimi nin. shutimiga.

17Shinakiga Abraham-munda Davidgama chunga chusku (14) ñauba taitagunami; Davidmunda Babilonia llaktamu apashka p’unllagama chunga chusku (14); Babiloniamu apashka p’unllamunda Cristogama chunga chusku (14) ñauba taitagunami gashka.

Jesucristo wacharishkamunda

Lc 2.1-7

18Jesucristo wacharinaga kashnami gashka: Paibuj mama Mariaga Jozin kazarangu ari ninukushkami gaga. Narikish paiyun purishaidimi Diosbuj Espiritumunda Mariaga iksa charij tukushka. 19Paibuj kusa Joziga1.19 Israelguna chi tiempogunabiga kazarangu ari ninukushkadaga kazarashkabimi rikujkunaga. Shinushami <kusa> nin. allilladi k’ari gashkamunda, Mariada na gentegunaj ñaubuki pinganaidi sakichingumi, pish na yachujllabidi partirisha ringu munuga. 20Shina yuyariguki, ñash Manduj Diosbuj shuj ángel suñibi rikurigallami kashna nisha:

“Jozi, ñauba Rey Davidbuj churigunaj churi, Marian kazaranadaga ama mancharichu; paiga Diosbuj Espiritumundami iksa charij gan. 21Paimi shuj churida mirunga. Chi maraga tuki juchagunamunda Paida crijkunada kishpichinashkamunda, Jesús shutida shutichingui,” niga.1.21 Jesús shutiga Kishpichij gashkada rikuchin.

22Tuki kaigunaga Manduj Dios nishkada parluj Isaiasmu Dios parlachishka p’aktachunmi shina tukuga:

23“¡Uyichi! Shuj warmi pi k’arinbish na purijmi iksa charij tukusha shuj churida mirunga.

Paidaga Emanueldami shutichingaguna.”1.23 Is 7.14

(Kai shutiga, “Diosga ñukuchinmi,” nisha shina nin.)

24Jozi rijcharishaga imada Manduj Diosbuj ángel mandushkadami rurusha, Mariada kazaraga. 25Shinash María churida mirungagama na kusandij warmindij laya puñugagunachu. Chi maradaga Joziga Jesustami shutichiga.

2

Yachuj tukushkaguna Jesusta rikushka

1Jatun mandaj Herodes mandashka p’unllagunaga Jesús Judea llakta Belén pueblobi wacharishka k’ipaga indi llujshina ladumunda yachuj tukushkaguna Jerusalén pueblomu chayushaga,

2“¿Maibidi israelgunada jatun mandajka wacharishka?” nisha tapugaguna, “Indi llujshina ladubimi pai wacharishkada rikuchij luzeroda rikushkanchi. Shinushami paida <Allimi gangui> ningu shamuganchi.”

3Jatun manduj Herodesga kai nishkada uyusha tuki layaidi yuyarisha muspariga; tuki Jerusalenbi kausujkunash shinaidi tukuga. 4Shinushaga tuki curada mandujkunada, Moisés mandushkada yachachijkunadash tandachisha tapuga, “¿Cristoga maibidi wacharina gan?”

5Shina niki kashna nigaguna:

“Judea llakta Belén pueblobi, Dios nishkada parluj kaida escribishka tiyashkamunda:

6‘Kan Belén pueblo Judaj achpamunda Judaj achpabi tiyuj mandujkunamunda na uchillachu gangui.

Ashtangarin kanmundami shuj jatun manduj llujshinga.

Paimi ñukaj agllashka israelgunadaga michij shina pushunga.’ ”

7Chimundami Herodesga yachuj tukushkagunada pakallada kayachun kachusha ima uramunda luzero rikurishkada tapushaga yachuj chayuga. 8Chi k’ipa Belenmu kachusha kashna niga:

“Chimu richi; chi maramunda tuki ima yachi pudishkada yachamunguichi. Japishaga ñukash paida <Allimi gangui> ningu ringaj ñukamu parlanguichi.”

9Herodes ima nishkada uyushka k’ipa paigunaga rigaguna. Indi llujshina ladubi rikushka luzeroga ñash paigunada ñaubushka rigushami chi mara sirishka pushtubi sakiriga. 10Shina luzeroda rikushami manchanaidi kushilladi tukugaguna. 11Chi wasimu waigushaga marada paibuj mama Mariandijta rikugaguna. Chimundami kungurisha kumurisha <Allimi gangui> nisha kumbidanagunadash llujshichisha kurida inciensoda mirradash maramu kugaguna.2.11 Kuriga Jesús jatun manduj gashkada rikuchin; inciensoga Dios gashkada rikuchin; mirraga Jesús ñukuchij juchagunamunda wañunashkadami rikuchin.12Dios sueñobi yachuj tukushkagunamu <Ama Herodesbujmu vueltanguichichu> nisha rikuchiki, shuj ñanda paigunaj llaktamu rigaguna.

Egiptomu mitikusha rishkamunda

13Paiguna rishka k’ipa Jozimu sueñobi Mandaj Diosbuj ángel rikurisha kashna niga:

“¡Jatari! Marada japisha marabuj mamadash pushusha Egipto llaktamu mitikusha ri. Herodesga marada wañuchingu mashkangami. Shinusha, ñuka parlungagama chibi sakiringui.”

14Shina nin, rijcharisha Joziga marada maraj mamadash pushusha chi tutaidi Egiptomu llujshish riga. 15Chibimi Herodes wañungagama sakirigaguna. “Egiptomundami Ñukaj Churidaga kayugani,” nisha Dios nishkada parlujmu Mandaj Dios parlachishka p’aktachunmi kaigunaga tukuga.2.15 Os 11.1

Herodes Jesusta wañuchish nishka

16Yachuj tukushkaguna na vueltamukiga <Ñukada uma takushkagunami> nisha Herodes manchanaidi p’iñariga. Ima uramunda luzero rikurishkada yachuj tukushkagunada tapushkada yuyarisha, mashnalla Belenbi shinaidi Belén muyundiki kausuj tuki k’ari mara ishki watamunda urimu charijkunadaga illujta wañuchichunmi mandush kachuga.

17Shinami Dios nishkada parluj Jeremías kashna parlashka p’aktuga:

18“Ramá pueblobimi shuj jinchida kaparisha mejor llakirisha wakushkami uyarishka.

Raquelmiga.

‘Ama wakichu’ nikish nima na uyanachisha wakaguga.

Paibuj churiguna ña wañushkamundami shina wakaga.”2.18 Jer 31.152.18 Raquelga Israel shuti ñauba taitabuj warmi gashkamunda, tuki israelgunaj mama shina gashkada yuyujkunaga. Shinushami Raquel nishaga tuki Belenbi kausuj mamagunaga paigunaj churiguna wañushkamunda wakashkadami rikuchin.

Egiptomunda Israelmu vueltashkamunda

19Herodes wañushka k’ipa Jozi Egipto llaktabi gaki Mandaj Diosbuj ángel sueñobi rikurisha kashna niga: 20“Marada wañuchingu munujkunaga ñami wañushkaguna. ¡Shinusha jatari! Marada japisha paibuj mamadash pushusha Israel llaktamu ri.”

21Chimundami jatarisha Joziga marada mamundash pushusha Israel llaktamu vueltuga. 22Shinash Arquelao paibuj taita Herodesbuj randi Judeabi mandujta Jozi yachi chayushaga chimu rinada manchuga. Shinalladi Dios sueñobi parlushkamunda Israel llaktallabidi tiyuj Galilea achpamu karuyasha riga. 23Chimu chayushaga Nazaret shuti pueblobimi kausugaguna. Dios nishkada parlujkuna Jesusmunda kashna parlushka p’aktachunmi shina tukuga: “Paidaga ‘Nazaretmunda’ nishami ningaguna.”2.23 Israelguna <Nazaretmunda> nisha na valichishkaguna. Kaidaga Juan 1.46bi yachi pudinchi. Ashtanbish <Nazaretmunda> nisha parlushkaga Ñauba Testamentobiga illanmi.

3

Bautizaj Juanchu shitashka pushtubi parlashkamunda

Mc 1.1-8; Lc 3.1-9,15-17; Jn 1.19-28

1Chi wataguna k’ipami Bautizaj Juanchuga Diosbuj Shimida Judea llakta shitushka pushtubi parlusha chayushaga 2kashna niga: “Jawa Pacha Dios Kangunada Mandanaga3.2 Israelgunamu Diosbuj shutida ninaga manchanaidi santo gashkamunda “Jawa Pacha Mandana” (Reino de los Cielos) nijkunashka. Mateo 3.2bi rurushka layaga na rurushkachunga. Shinushaga kaimunda ichimuga “Diosbuj mandana” nishami rurush katishun. ñami kuchuyamugun.3.2 “Jawa Pacha Dios Kangunada Mandanaga ñami kuchuyamugun” nishaga Jesús ñalla shamusha tukigunaj shungubi mandungu kallarinashkadami rikuchin. Shinusha juchagunada sakisha Diosmu kuchuyichi,” nishami parlaguga.

3Dios nishkada parluj Isaiasga Juanchumundami kashna nishaga escribishka:

“Shitashka pushtubi kaparijka uyarigun,

‘Mandujbuj ñanda derecho rurusha alli parijichi,’ ”3.3 Is 40.3 nisha nin.3.3 Mandaj Dios shungugunabi mandachun na alli ruranagunada sakisha ñanda alli parijaj laya chapachun nishami shina nin.

4Bautizaj Juanchuj churanaga camello millmallanmi rurushkaga. Shinaidi kara chumbilladami chumbillishkaga. Chuzbitigunadash3.4 Chuzbiti nishaga saltamonteskunadami nin. sacha bunga mishkidash mikujmiga. 5Tuki Judea llaktabi kausujkunash, chi llaktallabidi tiyuj Jerusalén pueblobi kausujkunash shinaidi Jordán yaku kuchu muyundiki kausujkunashmi paimu kuchuyagujllagunaga. 6Paigunaj juchagunada Diosmu parlukiga Juanchuga Jordán yakubimi bautizajkuga.

7Tauga fariseoguna saduceoguna bautizaringu shamujta rikusha Juanchuga niga, “Culebra shina millida rurajkunaminguichi. Dios p’iñarisha llakichina p’unlla shamunamunda <Kangunaga kishpiringuichimi> nisha ¿pidi parlugari? 8Juchagunada sakishkashaga alli grano shina allida rurusha rikuchichiri. 9Ama kangunaj yuyillabi, ‘Abrahamga ñukuchij ñauba taitamigun,’ yuyusha nisha ama nichichu. Ñukaga ninimi, Diosga kai rumigunada Abrahambuj wawagunada rurunmullami. 10Yurada angundi p’itingu jacha ña tiyanmi. Tuki na alli aparij yuragunadaga p’itishami ninabi shitun.3.10 Shinalladimi na allida rurujkunadash shitunga.11Kanguna juchagunada sakisha Diosmu kuchuyaki, ñukaga yakunllami bautizani.3.11 Griego shimida rikushaga <Yakun bautizani> na gashaga <Yakubi bautizani> intindiri pudin. Ñukaj k’ipa shamujmi Diosbuj Espiritun ninanbish bautizanga. Paimi ñukada yalli imadash ruri pudijllagun. Ñukaga Paibuj pargatida apungujllash na kabinichu. 12Paiga trigoda wairachingu palada Paibuj makibi charisha t’amumunda ch’ikunyachij shinami ruranga. Trigolladami wakichinga. T’amudaga na wañuj ninabi shitashami rupachinga,” niga.

Jesusta bautizashkamunda

Mc 1.9-11; Lc 3.21-22

13Chi p’unllagunaidi Jesús Galilea llaktamunda risha Jordán yaku kuchumu Juanchu bautizachun nisha chayuga. 14Ashtanbish Juanchuga na bautizash nisha kashna niga:

“Ñukami Kan bautizachunga ministini. ¿Ashtan Kan ñukamu shamushkanguindi?”

15Shina niki Jesusga,

“Kununllaga shinash saki; Dios tuki mandushkadami p’aktachina ganchi,” niga.

Chimundami <Ari> nisha Juanchuga bautizaga.

16Bautizarishka k’ipa, Jesús yakumunda llujshinmi, jawa pacha paskariki Diosbuj Espíritu Paibuj jawamu paloma shina uriyajta Jesús rikuga. 17Chi k’ipa jawa pachamunda, “Kaimigun Ñuka k’uyashka Churi; Paibimi manchanaidi kushiyani,” nisha shuj parlarishka uyariga.

4

Jesusta diablo pandachingu munushkamunda

Mc 1.12-13; Lc 4.1-13

1Chi k’ipami diablo pandachingu nisha imalladash nichun Diosbuj Espirituga Jesusta shitushka pushtumu pushaga. 2Chusku chunga (40) p’unllada tutadash ayunashka k’ipaga Jesusga yarijachigami. 3Chibi diabloga pandachisha nisha Jesusbujmu kuchuyashaga,

“Kan Diosbuj churidij gashaga kai rumigunadaga tanda tukuchun niri,” niga.

4Shina niki Jesusga niga, “Diosbuj Shimibiga ninmi,

‘Gentegunaga tandallada mikushaga na kausungachu.

Ashtangarin tuki Diosbuj Shimibi ima nishkamundash kausungallami.’ ”4.4 Dt 8.3

5Chi k’ipa diabloga Jesusta Diosbujlla gaj Jerusalén pueblomu pushusha israelgunaj Diosbuj wasi jawamundi shayachisha kashna niga:

6“Kan Diosbuj churidij gashaga kaimunda pambamu urmi. Diosbuj Shimibi kashna nishkamunda:

‘Dios Paibuj angelgunada Kanda chapachun kachungami;

Kambuj chaki rumibi ama takarichun, paigunaj makin chariringami.’ ”4.6 Sal 91.11-12

7Shina niki Jesusga niga, “Shinalladi Diosbuj Shimibiga,

‘Kambuj Manduj Diostaga ama urmachingu munichu,’ ninmi.”4.7 Jesús shina nishaga ninmi, Diosga tukida ruri pudij gashkamundami, pish na urmachi pudin. Dios gashkamunda Paiga na genteguna laya pandarijchu.

8Kutinlladi diabloga Jesusta pandachingu munusha shuj jatun urku jawamundi pushusha riga. Chimundami kai pachabi tiyaj tuki llaktagunada, shinaidi paiguna tuki k’uilla charishkagunandij rikuchisha, 9kashna niga:

“Ñukaj ñaubuki kungurisha kumurisha <Allimi gangui> nikiga kai tukidami kanmu kusha.”

10Shina nikiga Jesusga niga, “Kaimunda ri, Satanás. Diosbuj Shimibiga,

‘Kambuj Manduj Diosllada <Allimi gangui> nisha Pai nishkallada rurangui,’ nishka tiyashkamunda.”

11Chimundami diabloga Jesusbuj kuchumundaga rigallami. Chibi tauga angelguna ñash rikurisha Pai ima ministishkada rurungu kuchuyagaguna.

Galileabi Jesús parlungu kallarishkamunda

Mc 1.14-15; Lc 4.14-15

12Bautizaj Juanchuda carcelbi churushkada Jesús uyushaga Galilea llaktamu vueltamuga. 13Nazaretmunda llujshisha Galilea yaku kucha manyabi tiyuj Capernaúm pueblomu Zabulón Neftalibuj kausushka achpabi kausungu riga. 14Kaigunaga Dios nishkada parluj Isaías kashna escribishka p’aktachunmi shina tukuga:

15“Zabulonbuj shinaidi Neftalibuj achpabi, yaku kucha manyabi, Jordán yaku ch’imbabi, na israelguna kausana Galilea achpabi,

16tuki chi llaktabi tutabi laya kausujkuna p’unllayachijtami rikugaguna.

P’unllayachij luzmi wañuna manchin tutabi laya kausujkunamu p’alanishka.”

17Chimundami Jesusga Diosbuj Shimida parlungu kallariga kashna nisha: “Diosbuj mandanaga ñami kuchuyamugun. Shinushaga juchagunada sakisha Diosmu kuchuyichi.”

Chaulada japijkunada Jesús kayashkamunda

Mc 1.16-20; Lc 5.1-11

18Galilea yaku kucha manyada rigushami Jesusga Simonda paibuj wauki Andikundijta rikuga. Simonga Pedro nishkamiga. Paigunaga chaula japijkunashami chaulada japinada yakumu shitagugaguna. 19Chimunda Jesusga,

“Katimichi; Ñukami kangunadaga chaulada japij shina, gentegunada japijta rurusha,” niga.

20Shina ninmi, chaulada japinada chi pushtubi shitusha, Paigun rigaguna.

21Chimunda ashallada rishami Zebedeoj churi Jacoboda paibuj wauki Juanchudash barcabi paigunaj taita Zebedeon chaulada japinada p’utyusha tiyajta rikuga. Shina tiyajta Jesús rikusha kayunmi, 22barcada shinaidi paigunaj taita Zebedeodash sakisha Jesuskun rigaguna.

Imalla unguiyujkunada Jesús alliyachiga

Lc 6.17-19

23Jesusga illujta Galileada purishami Diosmunda yachana wasigunabi yachachiga. Diosbuj mandanamunda Alli Shimida parlaga. Shinalladi tuki unguiyuj, naniyujkunada alliyachiga. 24Tuki Siria llaktabimi Jesusmunda parlushkaga. Shinushami imalla ungui nanigunama charijkunadash, yana katishkagunadash, urmuj ungui charijkunadash, suchugunadash pushamukiga Jesusga alliyachiga. 25Galileamunda taugalladijkuna, Decapolismunda, Jerusalén pueblomunda, Judeamundash, shinaidi Jordán yaku ch’imba ladu llaktabi kausujkunashmi Jesusta katisha purigaguna.

5

Jesús “Kushiyachishka ganguichi” nishkamunda

Lc 6.20-23

1Shina taugalladijkunada Jesús rikushaga urkumu risha tiyariga. Paibuj yachagujkuna kuchuyakiga, 2Paiga yachachingu kallariga kashna nisha:

3“Kushiyachishka ganguichi, mashnalla Diosta ministishkada yuyarijkuna;

Diosbuj mandanaga kangunajmigun.

4Kushiyachishka ganguichi, llakigunan purijkuna;

Diosga k’uyusha kushichingami.

5Kushiyachishka ganguichi, na jatun tukujkuna;

kangunamu Dios <kusha> nishka achpada japinguichimi.

6Kushiyachishka ganguichi, mashnalla yarijachij yakunachij shina kabishkada yallidij rurungu munujkunaga;

kanguna munashkada sajsachishkama shinami ganga.

7Kushiyachishka ganguichi, mashnalla shujkunamunda llakirijkuna;

shinaidi Diosga kangunadash llakiringami.5.7 <Diosga kangunadash llakiringami> nisha Paibuj misericordiadami nigun. Ro 9.15

8Kushiyachishka ganguichi, mashnalla linshu shunguguna;

kangunami Diostaga rikunguichi.

9Kushiyachishka ganguichi, mashnalla p’iñanukushkagunada allichijkuna;

kangunami Diosbuj churi ushiguna nishka ganguichi.

10Kushiyachishka ganguichi, Dios mandushkada p’aktachishkamunda llakichisha katik’ichushkaguna;

Diosbuj mandanaga kangunajmigun.

11“Ñukada katishkamunda rimukish imadadikish nisha llagmusha kangunada katik’ichukish, kushiyachishka ganguichi. 12Mejor kushilla ganguichi. Jawa pachabiga kangunamu alli kumbidanami tiyan. Shinaidimi ñauba Dios nishkada parlajkunadash katik’ichugaguna.”

“Kachi, luz shinami ganguichi”

Mc 9.50; Lc 14.34-35

13“Kangunaga kai pachabi kausujkunamuga kachi shinami ganguichi. Kachi chamujyashaga ¿ima layadi kutin kachij tukunga? Imakish ña na valinchu. Ashtangarin ñanbi shituki genteguna sarunga.

14“Kangunaga kai pachabi kausujkunamunga p’unllayachij shinami ganguichi. Shuj jatun pueblo urkubi rurushkaga na pakalla gai pudinchu. 15Shinaidi pish luzta katichishaga mangan urisingusha churungujka na katichinchu. Ashtangarin mashnalla wasi ukubi tiyujkuna p’unllallabi tiyachunmi, katichisha jawamu churun. 16Shinalladij tukigunaj ñaubuki kangunash alli kausasha luz shina rikuchichi, kanguna alli rurushkagunada genteguna rikusha jawa pachabi tiyuj Taita Diosta jatunyachichunguna.”

Mandashkagunamunda yachachishkaguna

17“Moisés mandushkada Dios nishkada parlujkuna yachachishkadash <Chingachingujmami kai pachamu shamushkanga> nishaga ama yuyunguichichu. Ñukaga na chingachingabuj shamushkanichu, ashtangarin alli yachachisha p’aktachingabujmi shamugani. 18Kabishkadadimi nini; kai pachash, jawa pachash narij tukurikiga Dios mandashkagunamundaga shuj letra, shuj shimi, imawalladash ima ura tuki ima nishkaguna p’aktungagama na anchuchishkachunga. 19Chimundami maijin kai mandashkagunamunda shujllada, p’ichillawa gakish, na kazusha, shujkunamush shinaidi rurachun yachachijka, Diosbuj mandanabiga uchilla nishkami ganga. Ashtan maijinbish Dios mandashkagunada kazusha shujkunamush shinaidi rurachun yachachijka Diosbuj mandanabiga jatun nishkami ganga. 20Shinalladi kangunamu ninimi, Diosbuj ñaubuki allida rurusha kangunaga Moisés mandushkada yachachijkunadash fariseogunadash yalli na rurushaga Diosbuj mandanamunga ima layash na waigunguichichu.”

Pidash ama p’iñachun nishkamunda

Lc 12.57-59

21Jesús parlusha katishaga, “Kangunaj ñauba taitagunamu Moisés kashna mandushkadaga uyushkanguichimi: ‘Ama wañuchinguichu; maijin wañuchijtaga juezbujmu pushusha juchachishka ganga.’ 22Ashtangarin Ñukaga ninimi, maijinbish shujkunan5.22-24 shujkunan – Shimi shimi parlushaga waukida p’iñarijtami nin. p’iñarijtaga juezbujmu pushusha juchachishkami ganga. Maijinbish shujkunan p’iñarisha maidadikish rimujtaga israelgunada mandujkunapura tandanukushkabi juchachishkami ganga. Shinaidi maijinbish shujkunan p’iñarisha ‘Imadikish tukuchun’ nijka, uku pacha ninamu kachanallami ganga. 23Shinakiga Diosmu imadash kumbidangu rigusha altar ñaubuki maijin kangun p’iñarishkada yuyarishaga 24kumbidanada narij kumbidashaidi chi altar ñaubuki sakisha paigundij alli tukungu ri. Chimundaga imada Diosmu kungu rigushkadash kutin vueltamushaga kunguilla.

25“Maijinbish kanda juchachisha juezbujmu pushakiga ñanda rigushaidi narij juezbujmu chayushaidi ut’kada parlanukusha paigun alli tukungui, juezbujmu ama pushachun, juez guardamu ama kuchun, guarda carcelbi ama churachun. 26Kabishkadadimi nini; ima ura illujta kuchkida pagusha tukuchingagama chimundaga na llujshinguichu.”

Ama wainayachun nishkamunda

27“Kangunaga, ‘Ama wainayanguichu,’ nisha mandushkadash uyashkanguichimi. 28Ashtangarin Ñukaga ninimi, maijinbish shuj warmida purina yuyin rikushaga chi warmin paibuj yuyibi ñami wainayashka. 29Shinushaga kambuj alli ladu ñawi na alligunada rikusha juchabi urmachikiga llujshichisha kanmunda shiti. Allimi ganmu kambuj ñawilla chingarina, ashtan na illujta cuerpo uku pachamu shitushka ganaga. 30Shinalladi kambuj alli ladu maki juchabi urmachikiga p’itishtasha kanmunda shiti. Allimi ganmu kambuj cuerpomunda shujlla chingarina ashtan na tuki cuerpo illujta uku pachamu rinaga.”

Kazarashkaguna na partirinashkamunda

Mt 19.9; Mc 10.11-12; Lc 16.18

31“Shinaidi nigami, ‘Maijin k’aribish paibuj warmimunda partirijka, partirishkada rikuchingaj firmashka p’angadami kunagun.’ 32Ashtangarin Ñukaga ninimi, maijin kusash nash warmi wainayaki partirijka, chi warmidaga wainayachunmi kachushka tukun. Shinalladi maijin k’arish partirishka warmin kazarajka wainayajmi tukun.”

“P’aktachishami” nisha na juranashkamunda

33“Chimundash kangunaj ñauba taitagunamu kashna mandushkadaga uyushkanguichimi, ‘Manduj Diosbuj shutida nisha <P’aktachishami> nisha na p’aktachishallaga ama sakinguichu. Ashtangarin Diosmu <P’aktachishami> nishkadaga p’aktachingui.’ 34-36Ashtangarin Ñukaga ninimi, <Jawa pacha> nishash ama parlunguichichu, Dios mandashka pushtu gashkamunda. <Kai pachamundash> ama ninguichichu, Dios chakida churusha samana pushtu gashkamunda.5.34-36 “Kai pachabi Dios chakida churusha samana pushtu,” nishkaga “kai pachabish mandagun” nishami shina nin. Is 66.1 <Jerusalén pueblomundash> ama ninguichichu, Jatun Manduj Diosbuj puebloshkamunda. Shinaidi <Ñukachari imash tukusha> nishash ama ninguichichu. Kangunaj umamunda shuj juakchalladash yurujta yanadash na ruri pudinguichichu. Shinushami imamundash <P’aktachishami> nisha ama ninguichichu. 37Kanguna <ari> nishkaga shina gachun. Kanguna <mana> nishkash shina gachun. Kaimunda ashtan shuj shimigunada nishkaga diablomundami shamun.”

Na allida rurukish na shinaidi ruranamunda

Lc 6.29-30

38“ ‘Maijinbish p’iñasha ñawida llujshichiki paidash ñawida llujshichingami; shinaidi kiruda p’akikish paidash kiruda p’akingami,’ nisha mandushkada uyushkanguichimi. 39Ashtangarin Ñukaga kangunada ninimi, kanda ima na allida rurakish kanga imadash ama rurunguichu. Ashtanbish maijin alli ladu ñawi ichibi lutskikiga chaishuj ladudash lutskichun rikuchilla. 40Maijinbish comisariojmu kayachisha kambuj camisada kichusha nikiga ashtanbish pillurishkadash apush richun saki. 41Maijinbish kanmu imadash apachisha, ‘Shuj kilometroda jaku,’ nisha mandukiga ashtanbish ishki kilometroda ringui. 42Maijinbish imadash <Kubai> nikiga kunguilla. Shinaidi <Mañachibai> nikish ama mitsushalla mañachinguilla.”

P’iñajkunada k’uyanamunda

Lc 6.27-28,32-36

43“ ‘Kangunan alli apanukujkunadaga k’uyungui; shinaidi kanda na rikunachijkunadaga p’iñungui,’ nisha mandushkadash uyashkanguichimi. 44Ashtangarin Ñukaga ninimi, kangunada na rikunachijkunada k’uyichi, shinalladi kangunada p’iñusha katik’ichujkunamundash Diosta mañichi.5.44 Maijin escribishkagunabiga kaidashmi nin: “Kangunada ‘llaki tukunmu’ nijkunadaga ‘Alligunada kuchun’ nichi. Kangunada p’iñajkunamush ashtan allida rurichi.”45Shina rurushami jawa pachabi tiyuj kangunaj Taita Diosbuj churigunashkada rikuchinguichi. Paimi alligunamu na alligunamush Paibuj indida llujshichisha rupida shitachin. Shinalladi Dios mandushkada rurujkunamu, na rurujkunamush tamiada kachun. 46Kangunada k’uyujkunallada k’uyushaga ima kumbidanadash Diosmundaga na japinguichichu. Kanguna layaidimi impuestoda cobrujkunash rurunguna. 47Kangunapuralla <¿Allillachu gangui?> nishaga ¿paigunada yallichu ruranguichi? ¿Diosta na rijsijkunash nachu shinaidi rurunguna? 48Shinushaga ima layami kangunaj jawa pachabi tiyuj Taita Dios alligunallada ruruj gan, shinaidi kangunash alligunaida rurunguichi.”

6

Ministijkunamu kushkamunda

1Jesús yachachish katisha kashna niga: “Ima alligunada rurushash p’akta gentegunaj ñaubuki paiguna rikuchun nishalla rurunguichimu. Shina rurukiga jawa pachabi tiyuj kangunaj Taitaga ima alli kumbidanadash na kungachu.

2“Shinushaga ima ura maijin imada ministijkunamu kushaga ishki siki imadash nij tukushalla purijkuna laya ama buzinada tukujma laya tukigunamu yachi chayachinguichichu. Paigunami genteguna alli parlushka gangu munushalla, Diosmunda yachana wasigunabish shinaidi ñangunabish shujkunamu parlunguna. Kabishkadadimi nini, paigunaga <Alligunamigun> nisha genteguna parlushkalladami japingaguna. 3Shinushaga kangunaga ima ura imadash ministijkunamu kumbidashaga kangunan yalli apanukujkunamush ama parlunguichichu.6.3 Shimi shimida parlagushaga “Alli ladu (maki) ruragushkada lluki (maki) ama yachi tukuchun” nishami nin.4Imada kumbidashash pakalla pish na rikujllabi kuki kangunaj Taita Dios pakalla rurushkada rikujka, kangunamush alli kumbidanada kungami.”

Diosta mañanada Jesús yachachishkamunda

Lc 11.2-4

5“Kanguna Diosta mañushaga nij tukushalla ishki sikiguna laya ama gaichichu. Paigunami genteguna rikuchun nishalla Diosmunda yachana wasigunabi shinaidi genteguna purina ñan manyagunabish shayarisha mañunguna. Shinushaga kabishkadadimi nini, paigunaga <Alligunamigun> nisha genteguna parlushkaidami japingaguna. 6Ashtan kanga Diosta mañushaga kambuj ukumu waigusha punguda ichkusha pakalla kambuj Taitada mañungui. Taita Dios pakalla rurushkada rikujka alli kumbidanadami kanmu kunga.

7“Diosta mañushaga Paida na rijsijkuna mañushka layaidi ama chi shimigunalladadij ñalla ñalla mañunguichichu. Paigunaga taugalladi shimigunada parlarishkamundaga <Uyushkami gashun> nisha yuyunguna. 8Shinushaga ama paiguna laya gaichichu. Imada ministishkadash kanguna narikish mañujllabidimi kambuj Taitaga ña yachun. 9Kangunaga kashna laya mañunguichi:

‘Jawa pachabi tiyuj ñukuchij Taita Dioslla,

Kan jucha illuj gashkamunda <Alli> nishka gachun.

10Kambuj mandana shamuchun.

Ima layami Kan munashkada jawa pachabi rurushka gan,

shinaidi kai pachabish rurushka gachun.

11Ñukuchimu p’unllandi ministishka tandada kunun kubai.

12Ñukuchida na alli rurujkunada perdonaganchimi,

shinaidi ñukuchij juchagunada perdonabai.

13Jucha ruranagunabi urmachunga amalladi sakibaichu,

ashtangarin na alligunamunda wakichibai.’ ”6.13 “Kanga jatun mandujma, tukida ruri pudijma, tukiguna kanda jatunyachishkabish uni unidami gangui. Shina gachun,” nisha mirachishka, k’ipa copiashkagunabi tiyan.

14Jesús yachachish katishaga, “Shujkuna kangunada na alligunada rurusha p’iñachijkunada perdonakiga kangunaj jawa pachabi tiyuj Taita kangunadash perdonangami. 15Ashtangarin shujkunada na perdonakiga kangunaj juchagunadash kangunaj Taita na perdonangachu,” niga.

Na mikushalla Diosta mañanamunda

16“Kangunaga na mikusha Diosta mañusha kainashaga ishki siki nij tukushalla purijkuna rurushka laya ama llakilladi tukusha rikuchichichu. Paigunami na mikusha kainagushkada gentegunamu rikuchingaj nishalla urmarishka ñawi tukunguna. Kabishkadadimi nini, kaibi genteguna <Alligunamigun> nishkalladami japingaguna. 17Ashtangarin kanga na mikusha Diosta mañusha kainashaga kambuj uma juakchada nakchari; ñawidash mailli, 18na mikusha kainashkada gentegunamu ama rikuchingu, ashtanbish kambuj Taita Dioslla rikuchun. Kangunaj Taita Diosga pakalla rurushkada rikuj gashami kangunamush alli kumbidanada kunga.”

Jawa pachabi charij tukunamunda

Lc 12.33-34

19“Yalli valijkunadaga ama kai pachabi tandachisha charichichu, maibimi polillagunash mikunlla; ima charishkagunash wakushka jirru laya tukuringallami; shinaidi shuwagunash waigusha shuwanllami. 20Ashtangarin yalli valijkunada jawa pachabi tandachichi,6.20 Yalli valijkunada jawa pachabi tandachijka Diosta crisha shinaidi Pai nishkada rurusha tandachin. maibimi polillash na mikunga; ima charishkash na tukuringa; chibimi shuwagunash na waigunga. 21Yalli valijkunadaga maibimi wakichinguichi, kangunaj shunguga chibimi yuyagun.”

“Ñawiga cuerpoj luzmi”

Lc 11.33-36

22“Kambuj ñawigunami cuerpobuj luz shinagun. Shinushaga kambuj ñawi alli rikukiga tuki kambuj cuerpomi p’unllagun.6.22 Na alli rikuj ñawidaga envidiasha na alli gaj gentedami israelgunaga yuyujkunaga. Alli ñawidaga na mitsaj alli gaj gentedami yuyujkunaga.23Kambuj ñawi na alli rikukiga kambuj cuerpoga tutabi layaminga. Shinushaga kambuki tiyuj luz tuta laya gakiga ¡yanamangagarin ima layashi ganga!”

Diosmunda shinaidi kikin ima charishkamunda

Lc 16.13

24“Ishki trabajachij nishkadaga pish na ruri pudinchu. Shujta p’iñungami, chaishujta llakingami. Na gashaga shujtaga paillada k’uyunga, kaishujtaga na rikunachinga. Shinushaga charij ganaida yuyagusha Diosbujllada rurush nishash ishkimunga na ruri pudinchu.”

Ima ministishkadash Dios yachashkamunda

Lc 12.22-31

25“Chimundami ñukaga kangunada kashna nini: Kangunaj kausibiga <¿Imadadi mikushun? ¿Imadadi ubiashun? ¿Imadadi churarishun?> nisha, ama mancharij shina chi yuyilla gaichichu. ¿Kausiga nachu mikunada yalli valin? ¿Kikinbuj cuerpoga nachu churanadash yalli valin? 26Jawada vuluj pishkugunada rikusha yuyarichi. Paigunaga na tarbunchu. Granudash na tandachisha wakichinchu. Shina gakish jawa pachabi tiyuj Taitaga karanllami. Kangunagarin pishkugunadash yallimi valinguichi. 27Shinaidi maijinsh chaida kaida yuyarishash kikinbuj kausidaga shuj urawaidash na mirachi pudinchu.

28“¿Imamundadi kangunaga churanamunda mancharij shina kaida chaida yuyaringuichi? Rikunguichimungandi tarbushkabi iñuj lirio sisagunada. Chigunaga imadash na rurungunachu, puchkidash na puchkungunachu. 29Shinash kangunada ninimi, Rey Salomonbish pai tukida charij gashash kai sisaguna laya k’uilladaga na churarigachu. 30Kununga k’iwaguna tarbunabi iñagun. Kayaga jurnubi shitana gakish Diosga k’uilladami sisachin. Kangunamungarin churanada kungami. ¡Na tuki shungun crij genteguna! 31Chimundaga ‘¿Imadadi mikushun? ¿Imadadi ubiashun? ¿Imadadi churarishun?’ tapusha ama kaida chaida yuyunguichichu. 32Kai tukigunadaga Diosta na rijsijkunami shina mancharij laya kaida chaida yuyarisha puringuna. Ashtangarin kangunaj jawa pachabi tiyuj Taitaga imada ministigushkagunadash ñami yachun. 33Shinusha kallarimunga Diosbuj mandanada shinaidi Pai mandushkada p’aktachinadash mashkichi. Shina kausakiga Diosga kangunamu ima ministishkagunadami kunga. 34Shinushaga <Kayaga ¿ima tukungashi?> nishaga mancharij laya ama chi yuyilla gaichichu. Ima llakigunash tuki p’unllagunami shamun. Shinushaga kaya ima tukunadash kayalladimi yuyarina gan.”

7

Shujkunada na juchachinamunda

Lc 6.37-38,41-42

1“Shujkunada ama juchachinguichichu, kangunadash Dios ama juchachichun. 2Ima shinami shujkunada juchachinguichi, shinalladimi Diosga kangunadash juchachinga. Ima layami shujkunada rurunguichi, shinalladijmi rurushka ganguichi. 3Kambuj waukij ñawibi uchinlladi astis tiyajtaga ¿imamundadi rikungui, kambuj ñawibi jatun kaspi tiyashkadash narij rikushaidijka? 4Kambuj ñawibi jatun kaspi tiyakiga kambuj waukidaga, ‘Kambuj ñawibi tiyaj uchilla astista ñuka llujshichingu saki,’ nisha ¿ima layadi ni pudinguiri? 5¡Ishki siki! Kambuj ñawimundadi jatun kaspida surkiri. Shina rurushami alli rikusha kambuj waukij ñawibi uchilla astis tiyajtash surki pudingui.

6“Diosllamu ch’ikunyachishkadaga ama achkugunamu shitichichu. Kangunalladadimi vueltarisha kanisha chugrichishtangaguna. Shinaidi kangunaj k’uilla perlagunadash k’uchigunamush ama shitichichu chakigunan saru saru rurachunllaga.”7.6 Israelgunami achkugunada k’uchigunada naidi rikunachijkunashka. Achkugunamunda parlushaga rikuchinmi Diosbuj Shimida parlushkada na uyanachij gentegunada; k’uchigunamunda parlushash rikuchinmi Diosbuj alli shimigunada yachushash saruj laya na kazuj gentegunada.

<Kangunaj Taitaga alligunadami kunga> nishkamunda

Lc 11.9-13; 6.31

7“Mañichi, Diosga kungallami. Mashkichi, japinguichillami. Kayichi, punguda kangunamu paskangallami. 8Maijin mañujka japingami; maijin mashkujkish japingami; shinaidi kayujmush paskangallami.

9“Kangunaj churi tandada mañukiga maijinbish na rumida kunguichimuchu. 10Shinalladi chaulada mañukish na culebrada kunguichimuchu. 11Kanguna na alliguna gashash kangunaj churigunamunga alligunada kungu yachunguichindi. Shina gakiga ¡kangunaj jawa pachabi tiyuj Taitagarin maijin mañujkunamunga alligunadami kunga!

12“Shinakiga ima layami shujkuna kangunamu rurachun mununguichi, shinaidimi kangunash paigunamu rurananguichi.7.12 Lc 6.31 Kaimigun Moisés mandushka, shinaidi Dios nishkada parlujkuna yachachishkash.”

Ishki ñanda parlashkamunda

Lc 13.24

13“Kichki punguda waiguichi. Uku pachamu waiguna punguga jatunmi; ñanbish anchumi. Chidaga taugagunami rin. 14Ashtangarin na tukurij kausanamu pushuj ñanga jinchilladimigun, pungubish kichkimi. Ashallagunami chi ñandaga japinguna.”

Yuramunda grano p’ukuki rijsinamunda

Lc 6.43-45

15“Diosmunda llagmusha yachachijkunamunda yuyin ganguichi. Paigunami ovejaguna laya kangunamu shamunguna. Ashtangarin paigunaj uku shungubiga p’iña loboguna layamigun. 16Kangunaga paiguna rurushkagunabimi rijsinguichi. Uvadaga na pallunchichu kasha yuramundaga; shinaidi jigustash na chini yuramundaga pallunchichu. 17Shinalladi alli yuraga alli granudami aparin. Na alli yuraga na alli granudami aparin. 18Alli yuraga na alli granudaga mana aparinchu. Na alli yurash alli granudaga na aparinchu. 19Maijin alli granuda na aparij yuradaga p’itisha ninabimi shitanagun. 20Shinushaga kangunaga chi llullajkunada imada rurushkabimi rijsinguichi.”

Diosbuj mandanabiga na tukiguna waigungachu

Lc 13.25-27

21“ ‘Mandujlla, Mandujlla,’ nisha Ñukada nijkunamunda na tukigunaga Diosbuj mandanamu waigungachu, ashtangarin jawa pachabi tiyuj Ñukaj Taita munushkada rurujkunalla. 22Chi p’unllaga taugagunami Ñukada ninga, ‘Mandujlla, Mandujlla, ñukuchiga ¿nachu Kambuj shutibi Diosmunda parluganchi? ¿Nachu Kambuj shutibi yanagunadash llujshichisha kachuganchi? Shinaidi Kambuj shutibi pish na ruri pudishkagunada ¿nachu taugada ruruganchi?’ 23Shina nikiga Ñukaga kashnami nisha, ‘Kangunaga Ñukamunga na rijsishkagunachunguichi; Ñukamunda anchichi milligunada rurujkuna.’ ”

Rumi jawabi, yugzi achpabi wasichishkamunda

Lc 6.47-49; Mc 1.22

24“Shinushaga maijin Ñuka nishka shimigunada uyusha kazujka alli yuyiyuj k’ari wasida rumi jawabi ruruj layami. 25Chi wasi rumi jawabi rurushka gashkamunda mashna tamia shamusha yakuguna mirarisha waira manchanaidi lutskigukish na urmagachu. 26Shinakiga maijinbish Ñuka nishka shimigunada uyushash na kazujka yuyi illuj k’ari wasida yugzi achpa jawabi ruruj layami. 27Tamia shamusha yakuguna mirarisha waira p’ukusha lutskiguki chi wasiga pambamu urmugallami. Shinushaga manchanaidimi llaki tukuga.”

28-29Shina Jesús parlusha tukuchikiga mashnalla chibi tiyujkunaga Jesús ima laya Paibuj yuyillan yachachisha na Moisés mandushkada yachachijkuna laya yachachishkada uyusha mancharishkaidi kushiyagaguna.

8

Lepra unguiyujta Jesús alliyachishkamunda

Mc 1.40-45; Lc 5.12-16

1Jesús urkumunda uriyagukiga taugalladigunami Paida katisha rigaguna. 2Shina rigukimi lepran ungushka k’ariga Jesusbuj ñaubujmu kuchuyasha kungurishaga kashna niga:

“Manduj Jesús, Kan munushaga lepradaga ñukamunda p’ichushti pudinguimi.”

3Chimunda Jesusga, “Ari, munanimi,” nisha Paibuj makin tupasha, “¡Linshuyi!” nin ñash leprayujka alliyagallami. 4Chi k’ipa Jesusga kashna nisha manduga:

“P’akta pimush parlanguimu. Kambuj lepra ungui anchushkada tukiguna yachachunguna ri, curamu rikuringui, shinaidi Moisés mandushka shina Diosmu kunada apusha ringui.”

Romano soldadogunada manduj crishkamunda

Lc 7.1-10

5Capernaúm pueblomu Jesús waigukimi, Roma llaktamunda soldadogunada mandujka, Jesusbuj kuchumu mañungu kuchuyaga kashna nisha:

6“Manduj Jesús, ñukada sirvijmi wasibi ungushka na kuyuri pudisha sirin. Shinaidi nanigunash paida manchanaidi llakichigun.”

7Shina niki Jesusga, “Ñuka alliyachingu risha,” niga.

8Soldadogunada manduj kashna niga: “Manduj Jesuslla, Kan ñukaj wasimu waiguchunga ñukaga imash na ganichu. Alliyachun nillada nibai. Shina nikiga ñukada sirvijka alliyangallami. 9Ñukalladi jatun mandujkuna mandashkallami kausani; shinaidi ñukash soldadogunadami mandani. Ñuka shuj soldadoda ‘Ri’ niki rinllami. Shujta ‘Shami’ nikish shamunllami. Shinaidi ñukada sirvijta imadash rurachun mandukiga rurunllami.”

10Jesús shina nijta uyushaga kushilla sakirisha Paida katijkunamu shina niga:

“Kabishkadadimi nini, Israelbi pilladash kai k’ari laya tuki shungun crijtaga na rijsishkanichu. 11Shinaidi ninimi, taugalladigunami tuki ladumunda kai k’ari laya shamungaguna. Diosbuj mandanabi ñauba taita Abraham, Isaac, Jacobgunbish mizabi mikungu tiyaringaguna. 12Ashtanbish Diosbuj mandanabi tiyanagunaga uku pacha yanamangabimi shitushkaguna ganga.8.12 Diosbuj mandanabi tiyanagunada nishaga israelgunada nisha nin. Paigunami chibi wacharishkamunda, Moisés mandushkada kazushkamundash <Ña kishpirishkaminchi> nijkunaga. Ashtangarin Jesusga shujtami yachachiga. Chibimi kirugunash kanirisha karrusk’ichisha wakungaguna.”

13Chi k’ipa soldadogunada mandujta Jesusga,

“Wasimu rilla. Kan crishka shina tukuchun,” niga.

Shina ninmi paida sirvijka alliyaga.

Tauga ungushkagunada Jesús alliyachishkamunda

Mc 1.29-34; Lc 4.38-41

14Pedroj wasimu Jesús rishaga Pedroj suegrada rupuj unguin sirijta rikuga. 15Shina sirijta Jesús makibi tupunmi rupuj unguiga anchuga. Chimunda chi warmiga jatarisha paigunamu karungu kallariga.

16Ña tutayagukimi, Jesusbuj kuchumu tauga yana katishkagunada pushamugaguna. Shuj shimi nishkallanmi chi yanagunada llujshichish kachuga, shinaidi tuki ungushkagunadash alliyachigallami. 17Dios nishkada parluj Isaiasga,

“Paimi ñukuchij unguigunada shinaidi ñukuchij nanigunadash apaga,”8.17 Is 53.4

nisha parlashka p’aktachunmi kaigunaga shina tukuga.

Jesusta katingu munujkunamunda

Lc 9.57-62

18Jesús Paibuj muyundijbi taugalladigunada rikushami yachagujkunamu <Yaku kuchada ch’imbashunchi> niga. 19Narij rijllabidi Moisés mandashkagunada shuj yachachij kuchuyashaga kashna niga:

“Yachachij, maimu rikish kandami katish ringu munani.”

20Shina niki Jesusga kashna niga:

“Zorroguna maibi kausana ut’kuda charinmi. Pishkugunash tazinlladash charingunami. Ashtangarin Aichayuj tukushka Churiga8.20 Aichayuj tukushka Churiga – Tauga kutin Jesús Paillamundadi parlushami shina nigun. Paiga Dios kachushka Cristo gashkada rikuchingumi shina niga. Dn 7.13-14 maibi samanaidash na charinchu.”

21Paibuj yachagujkunamunda shujka,

“Manduj Jesús, ñukaj taitadadi pambangu ringu shuyabai,” niga.

22Shina niki Jesusga,

“Ñukada katimi. Wañushkagunaidi paigunaj wañushkagunada pambachun saki,” niga.

Yakudash wairadash Jesús chulunyachishkamunda

Mc 4.35-41; Lc 8.22-25

23Chimundaga Jesús barcabi sikuki Paibuj yachagujkunash rigaguna. 24Shina rigukimi ñash manchanaidi waira tamia shamusha yaku kuchada jatarichiki barcabi yaku jundungu kallariga. Shinash Jesusga puñurishkamiga. 25Shinushami Paibuj yachagujkuna Jesusta rijchachingu kuchuyashaga,

“¡Manduj Jesús, kishpichibairi! Ña wañugunchijka,” nigaguna.

26Shina niki Jesusga,

“¿Imasha manchanaidi mancharinguichi? ¡Ashaida crijkuna!” niga.

Shina nishka k’ipaga jatarisha wairadash yakudash, chulunlla tukuchun mandukiga chi pushtubimi tuki chulunlla sakiriga. 27Chi k’ariguna chida rikushaga,

“¿Pishigun kai k’ariga? Wairama yakumash Paida kazunllandi,” nisha mancharishkaidi tapunukugaguna.

Ishki k’arimunda yanagunada llujshichishkamunda

Mc 5.1-20; Lc 8.26-39

28Jesús yaku kuchada ch’imbusha Gadara llaktamu chayukiga ishki yana katishka k’arigunami pantiunmunda llujshisha Jesusbujmu kuchuyagaguna. Chigunaga millilladigunashkamunda chi pushtu ñandaga pish na pasi pudijchuga. 29Ñash kaparigaguna kashna nisha:

“Diosbuj Churi Jesús, ¿ñukuchinga imada rikuna charingui? ¿Narikish p’unlla p’aktujllabidichu ñukuchida llakichingu shamugangui?”

30Chimunda chainijllamumi taugalladi k’uchiguna mikugaguna. 31Chi k’arigunabi tiyuj yanaguna Jesusta,

“Ñukuchida kaimunda llujshichishtushaga chi k’uchigunabi waiguchun sakibai,” nisha mañugaguna.

32Jesús, “Richilla,” niki chi yanaguna k’arigunamunda llujshishaga k’uchigunabi waigunmi, tuki k’uchiguna ut’kada risha k’akada uriyasha yaku kuchamu urmusha wañugaguna.

33Chi k’uchigunada michijkunaga mancharishkaidi rigaguna. Ña pueblomu chayushaga tuki ima tukushkadami, shinaidi ima laya yana katishka k’ariguna tukushkadash parlugaguna. 34Shinushami tuki chi pueblomunda gentegunaga maibi Jesús purishkamu rigaguna. Jesusta rikushaga chi pueblomunda richun nisha mañugaguna.

9

Na kuyurijta Jesús alliyachishkamunda

Mc 2.1-12; Lc 5.17-26

1Kai k’ipami, Jesusga barcabi sikusha yaku kuchada ch’imbusha Paibuj pueblomu chayuga. 2Chimu chayuki na kuyurij k’arida wandunabi apushka Jesusbuj kuchumu chayugaguna. Paiguna Diosta crishkada Jesús rikushaga chi ungushkada kashna niga:

“Kushilla gai, Ñukaj k’uyashka. Kambuj juchagunaga p’ichushkami gan.”

3Moisés mandushkada yachachijkunamunda shujkunaga, “Pai nishkaga Diosta imakish na valichishkamigun,” ninukugaguna.

4Paiguna ima yuyashkada Jesús yachushaga tapuga,

“¿Imasha kangunaga shina na alli yuyigunada charinguichi? 5¿Maijindikun ashtan jawalla ruranaga? ‘Kambuj juchagunaga p’ichushkami gan’ ¿ninachu? Na gashaga ‘Jatarisha rilla’ ¿ninachu? 6Aichayuj tukushka Churiga kai pachabi juchagunada p’ichi pudishkada rikuchingami,”

nishka k’ipaga chi na kuyuri pudijta kashna niga:

“Jatari. Kanda wandumushkada japisha wasimu ri.”

7Shina nikimi, chi na kuyurijka jatarisha wasimu riga. 8Chida rikusha taugaguna mancharishaga shina alliyachingu pudinada kai k’arimu kushkamunda Diosta <K’uillami gangui> nigaguna.

Mateoda Jesús kayashkamunda

Mc 2.13-17; Lc 5.27-32

9Jesús chimunda rigushami impuestoda cobrana pushtubi tiyaj Mateo shuti k’arida rikushaga, “Jaku, katimi,” niga. Chimundami Mateoga jatarisha Jesusta katisha riga.

10Chi k’ipa Jesús wasibi mikuki tauga impuestoda cobrujkuna, shinalladi juchabi kausujkunash chayushaga Jesuskun shinaidi Paibuj yachagujkunandij mizabi mikungu tiyarigaguna. 11Kaida rikushami Jesusbuj yachagujkunada fariseoguna tapuga,

“Kangunada yachachijka ¿imamundadi impuestoda cobrujkunan shinaidi juchabi kausujkunan mikun?”

12Shina tapujta Jesús uyasha kashna niga:

“Na ungushkagunaga jambijta na ministinchu. Ungushkagunallami jambijta ministin. 13Richi kai escribishkabi ima nishkada yachunguichi: ‘Animalgunada wañuchisha kumbidajkunalla gachunga na munanichu, ashtanbish shujkunamunda llakirijkuna gachunmi yalliga munani.’9.13 Os 6.6 Shinushaga Ñukaga na shamuganichu kabishkada rurujkunamunga, ashtangarin juchayujkuna Diosmu kuchuyachunmi shamugani.”

Ayunanamunda Jesusta tapushkamunda

Mc 2.18-22; Lc 5.33-39

14Chimundaga Bautizaj Juanchuda katijkunaga Jesusmu kuchuyasha tapugaguna, “Fariseogunash, ñukuchikish na mikusha Diosta mañusha tauga kutin kainunchindi. ¿Imasha Kambuj yachagujkunaga na shina rurunguna?”

15Shina niki Jesusga niga, “Shuj bodamu kayushkagunaga novio paigunan purigukiga ¿llakilladi gai pudinchu? Ashtangarin novioda pushusha rina p’unlla chayamungami. Chibimi na mikusha Diosta mañungaguna.9.15 Jesusga noviomunda parlasha Paimundadi nijkuga.

16“Mauga churanabiga mushuj linsudaga pish na p’utyunchu. Shina rurukiga mushuj linsuga tandarisha mauga churanada llikichiki ashtan llikimi sakiringa. 17Shinaidi mauga p’urugunash tugyanashkamunda rurushkalla vinoda karan rurushka mauga p’urugunabiga na churanachu. Shina tugyukiga vino jicharinga; shinaidi p’urubish chingaringami. Shinushami rurushkalla vinodaga mushuj kara p’urugunabi churanagun. Chibimi vinosh p’urush imash na tukunga.”9.17 Mushuj rurushkalla vinoda, mushuj linsudash nishaga Jesús mushuj yachachinagunada rikuchinmi.

Manduj Jairoj ushida Jesús kausachishkamunda

Mc 5.21-43; Lc 8.40-56

18Jesús kaigunada parlaguki Israelbi ashallada manduj ñash kuchuyashaga Jesusbuj ñaubuki kumurisha kungurisha kashna niga: “Ñukaj ushiga ñami wañun. Ashtan Kan shamusha makida paibuj jawabi churabai; shina rurukiga kausaringallami.”

19Shina niki Jesús jatarishaga Paibuj yachagujkunandij paida katisha riga. 20Shina rigukimi shuj warmi chunga ishki watada yaur shitusha purij, washa ladumunda kuchuyasha Jesusbuj churana manyada ñash tupuga. 21Chi warmiga <Jesusbuj churanada tupushkanllash alliyashami> nisha yuyuga.

22Chimunda Jesús vueltarisha chi warmida rikusha kashna niga:

“Kushilla gai, Ñuka k’uyashka. Ñukada crishkallamundami alliyashkangui.”

Shina nin, chi warmiga alliyagallami.

23Ashallada mandujbuj wasimu Jesús chayushaga flauta tukujkunada shinaidi genteguna wakush kaparigujta rikusha, 24kashna niga:

“Kaimunda richi. Kai maraga na wañushkachugun; ashtanbish puñugunmi.”

Shina niki genteguna Jesusta asigaguna. 25Tuki chibi gajkunada llujshichishaga waigusha, chi maraj makida chaririki maraga jatarigallami. 26Shina rurushkadaga tuki chi llaktabimi yachi chayugaguna.

Ishki cigugunada Jesús alliyachishkamunda

27Chimunda Jesús llujshisha rigukimi ishki ciguguna katishaga,

“¡Ñukuchida llakiribai Rey Davidbuj Churi!” nisha kaparigaguna.9.27 “Rey Davidbuj Churi,” nishaga Mesías gashkada rikuchishami shina nijkunaga.

28Jesús wasimu waigushami, ciguguna kuchuyamuki tapuga,

“¿Kangunada sanuyachi pudinashkada cringuichichu?”

Shina niki, “Ari, Manduj Jesús,” nigagunami.

29Chimundami Jesús ñawigunada tupusha kashna niga:

“Kanguna crishka laya tukuchun.”

30Shinami cigugunaga rikuj tukugaguna. Chi k’ipa Jesusga,

“P’aktalladi pish yachuj chayanmu,” niga.

31Ashtangarin chimunda llujshinmi, Jesús imada rurushkada tuki chi llaktabi parlugaguna.

Upada Jesús alliyachishkamunda

32Paiguna llujshigukimi shuj k’arida Jesusbujmu pushushka chayugaguna. Paiga yana katishkamundami upa tukushkaga. 33Chi yanada upamunda Jesús llujshichikiga chi upaga ñash parlugallami. Chida rikusha taugagunami kushilladi tukusha,

“Kai layadaga Israel llaktabiga ima urash na rikushkanchichu,” ninukugaguna.

34Ashtanbish fariseogunaga,

“Kai k’arimunga yanagunada manduj llujshichichikimi yanagunada llujshichishtan,” nisha ninukugaguna.

“Tandachijkunada kachachun Granuyujta mañichi”

35Jesusga tuki jatun pueblogunabi uchilla pueblogunabish, Diosmunda yachana wasigunabi yachachisha puriga. Diosbuj mandanamunda Alli Shimida parlaga. Shinalladi tuki unguiyuj naniyujkunada alliyachiga. 36Jesús taugalladigunada rikushaga paiguna llakilladi, shitushka laya, ovejada michij illuj layama purishkamunda, paigunada shungundijta llakiriga. 37Shinusha chi gentegunamundaga Paibuj yachagujkunada, “Tandanalla granugunaga milgadimigun; tandachijkunaga ashallami. 38Shinusha tandachijkunada ashtan kachachun nisha Granuyuj Manduj Diosta mañichi,” niga.

10

Chunga ishkigunada Jesús agllashkamunda

Mc 3.13-19; Lc 6.12-16

1Chunga ishki Paibuj yachagujkunada Jesús kayusha paigunamu poderda kuga, na alli espiritugunada llujshichishtachun shinaidi tuki unguiyuj naniyujkunadash alliyachichun. 2Kaigunamigun chunga ishki agllushka apostolgunaj shutiguna: kallarimu Simón nishka (pailladi Pedro shuti), paibuj wauki Andikush; Zebedeoj churiguna Jacobo, paibuj wauki Juanchush; 3Felipesh, Bartolomesh, Tiumash, shinaidi sarun impuestoda cobruj Mateosh; Alfeoj churi Jacobosh, Tadeosh, 4Simón Celote nishka, shinalladi Judas Iscariote; kaimi k’ipaga Jesusta wañuchisha nijkunamu japichiga.

Chunga ishki yachagujkunada parlachun kachushkamunda

Mc 6.7-13; Lc 9.1-6

5Kai chunga ishkigunadami Jesús kashna nisha mandusha kachuga: “Ama ringuichichu na israelguna kausushka pushtumuga. Samaria pueblogunamush ama waigunguichichu. 6Ashtanbish Israel llaktabi chingushka oveja layagunajmu ringuichi. 7Kashna parlungu risha, ‘Diosbuj mandanaga kuchuyamunmi,’ ninguichi.10.7 “Diosbuj mandanaga kuchuyamunmi,” nishaga Diosga ñalla tuki gentegunaj shungubi mandungu shamunashkadami rikuchin.8Ungushkagunada alliyachichi. Wañushkagunadash kausachichi. Lepra unguiyujkunadash linshuyachichi. Shinalladi yanagunadash llujshichichi. Kaigunada rurushaga kai poderda yanga japishkamundaga ama cobrunguichichu.

9“Ima kuchkidash10.9 Shimi shimi nishkaga: “Oroma platama cobremadash ama apusha ringuichichu,” nishami nin. chumbillishkabi ama apusha ringuichichu. 10Shinaidi kipidash, shuj churanadash, pargatidash, shinaidi taunalladash ama apusha ringuichichu. Maijinbish trabajashkamundaga mikunash kabinmi.

11“Maijin pueblomush chayushaga alli shunguyujta mashkichi; shinushaga chi wasibi sakiringuichi chi pueblomunda ringagama. 12Chi wasimu waigushaga ‘K’uilla kausida Dios kuchun’ nisha mashnalla chibi kausujkunan saludanguichi. 13Chi wasibi kausujkuna kangunada alli shungun japikiga ‘K’uilla kausida Dios kuchun’ nishkaga p’aktungami. Na alli shungun japikiga chi nishkaga na p’aktungachu. 14Kangunada na japish niki, Diosmunda parlukish na uyanachikiga chi wasimunda pueblomundash llujshisha risha chakimunda achpada chaspisha ringuichi.10.14 Chakimunda achpada chaspisha rishaga chibi kausajkuna millida rurushkadami rikuchijkunaga.15Kabishkadadimi nini, alli rurushkada na alli rurushkada Dios rikusha juchachina p’unllabiga Sodoma Gomorra pueblobi kausujkunadash yallimi chi pueblodaga llakichishka ganga.”

Jesusmunda parluki katik’ichunamunda

16“¡Rikichi! Ñukami kangunada ovejagunada laya lobogunaj chaubimu kachani. Shinushaga culebra laya imamundash yuyin ganguichi; shinaidi palomaguna laya alli shungu gaichi. 17Gentegunamunda yuyin ganguichi. Paigunaga mandujkunapura tandanukushkabi kangunada kungagunami; shinaidi Diosmunda yachana wasigunabish azilgun dalingagunami. 18Shinaidi mandujkunamush jatun mandujkunamush Ñukaj yachajkuna gashkamunda paigunaj ñaubujmu pushushkami ganguichi. Shina rurukiga paigunamush na israelgunamush Ñukamunda parli pudinguichi. 19Ima ura mandujkunaj ñaubujmu pushuki kaida chaida yuyarisha <¿Imada nishun? ¿Ima laya nishun?> nisha ama mancharinguichichu. Parlarina ratu chayukiga Dioslladimi ima nina shimigunadash kunga. 20Shinushaga na kangunaga parlunguichichu; ashtangarin kangunaj Taita Diosbuj Espiritulladimi kangunamu parlachinga.

21“Waukibish kikinbuj waukidami wañuchichun kunga; taitash paibuj churida. Shinaidi churigunash taita mamada p’iñusha wañuchichun kunga. 22Shinushaga Ñukada katishkamunda tukigunami na rikunachinga. Shinaidi maijinbish tukurina p’unllagama Ñukada tuki shungun crisha katijka kishpichishkaminga. 23Shuj pueblobi Ñukamunda katik’ichukiga shuj ladumu mitikusha ringuichi. Kabishkadadimi nini, narikish tuki Israel llaktabi illujta tukuchijllabidimi Aichayuj tukushka Churiga vueltamunga.

24“Maijin yachagujka yachachijtaga na yallichu. Shinaidi mandushkada rurujbish na paibuj mandujtaga yallichu. 25Yachagujka paibuj yachachijkun igulda yachuj gangujllami munana gan; mandushkada rurukish paibuj manduj laya. Shinaidi wasibi mandujta, ‘Yanagunada manduj Beelzebú’ nisha nikiga paibuj familiadagarin ¿nachu shinaidi ningaguna?”10.25 Jesús, “wasibi manduj,” nisha paillamundadi parlan. Mateo 12.24bi fariseogunaga Jesusta <Beelzebú> ningu kallarigaguna. Paiguna Jesusta na rikunachishkamundami shina nijkunaga.

Pida manchanada Jesús yachachishkamunda

Lc 12.2-7

26“Shinushaga gentegunamunda ama mancharinguichichu. Ima pakushkash rikuchishkadiminga. Imada washalla rurushkash k’ipaga yacharingaidimi. 27Tutabi Ñuka nishkadash kangunaga p’unllabi parlunguichi; shinaidi rinrin sikibi parlanukushkadash wasi jawamunda jinchida kaparinguichi. 28Ama manchichichu, kangunaj aichada wañuchijtaga; kambuj almadaga na wañuchi pudingachu. Ashtangarin, uku pacha ninamu shitusha almadash aichadash chingachi pudij Diosta manchichi.

29“¿Nachu ishki pishkulladash shuj monedallabi k’atunguna? Shina gakish shuj pishkullash na urmasha wañunchu, narikish Taita Diosbuj muni gakiga. 30Kangunadagarin Taita Diosga kangunaj uma juakchada mashna charishkadash illujtami yachun. 31Shinushaga ama manchunguichichu. Kangunaga tauga pishkugunadash yallimi valinguichi.”

Jesusmunda na pinganachina gashkamunda

Lc 12.8-9

32“Maijinbish Ñukada gentegunaj ñaubuki <Rijsinimi> nijtaga jawa pachabi tiyuj Ñukaj Taitaj ñaubuki Ñukash paidaga <Rijsinimi> nishami. 33Shinaidi maijinbish gentegunaj ñaubuki Ñukada rijsishash <Na rijsinichu> nijtaga jawa pachabi tiyuj Ñukaj Taitaj ñaubuki Ñukash <Na rijsinichu> nishami.”

Jesusta criki p’iñanukiguna tiyanga

Lc 12.51-53; 14.26-27

34Jesús parlarish katishaga kashna niga:

“ ‘Kaibi kausujkunamu k’uilla kausida kungumi kai pachamu shamushkanga,’ nishaga ama yuyunguichichu. Ñukaga k’uilla kausida churungujka na shamuganichu; ashtanbish p’iñanukunada churungumi shamugani.10.34 Isaías 9.6bi Jesustaga “Príncipe de Paz” nin. Genteguna Dioskun alli apanuki tiyachun Jesús shamushkamunda shina parlan. Shina gakish Jesusta crijkuna na crijkunandij p’iñanukuna tiyanashkada kai Mateo 10.34bi yachachin.35Churiga paibuj taitagun, ushiga paibuj mamungun, shinaidi k’achunbish paibuj suegrandij, shina p’iñanukida churungumi shamugani. 36Shinakiga kikingunaj familiapurallamundadimi kashna na rikunachijkunaga tiyunga.

37“Ñukadash yalli kikinbuj taita mamada k’uyajka Ñukada katij tukunaga na kabinchu; shinaidi kikinbuj churidash ushidash yalli k’uyajka, Ñukada katij tukunaga na kabinchu. 38Maijinbish cruzta aparishka shina Ñukada na katijka Ñukaj tukunaga na kabinchu.10.38 “Cruzta aparishka shina” nishaga Jesusta crishkamunda ima llakida na manchashalla wañungagama Jesusbuj kausanadami nin.39Maijinsh kikinbuj kausida yalli llakirijka, na tukurij kausidaga na japingachu. Ashtanbish maijin Ñukada katishkamunda kikinbuj kausida na llakirijka, na tukurij kausidaga japingami.”

Kumbidanagunamunda

Mc 9.41

40“Maijinbish kangunada alli japijka, Ñukada japishka layaidimi japin. Shinaidi maijin Ñukada japijka Ñukada kachuj Taita Diosta japishka layaidimigun. 41Maijinbish Diosbuj randi shamushkamunda Dios nishkada parlujta wasibi alli japijka, ima kumbidanadash Dios nishkada parlujmu kumbidana layaidadimi japinga. Shinaidi Dios mandushkabi kausuj shuj alli k’arida pai allilladishkamunda japijka chi alli k’arimu kumbidana layaidadimi japinga. 42Shinaidi Ñukaj yachagujkunashkamunda maijinbish imash na gaj shinagunamu shuj pilchi chiri yakuidash kujka, kabishkadadimi nini, ima kumbidanagunadash japingami.”

11

Bautizaj Juanchumunda

Lc 7.18-35

1Jesús Paibuj chunga ishki yachagujkunamu imada ruranada yachachishka k’ipaga israelgunaj pueblogunabi Diosbuj Shimida parlungu shinaidi yachachingu chi pushtumunda riga.

2Bautizaj Juanchu carcelbi tiyasha Jesucristo imada rurashkada yachij chayushaga paibuj yachagujkunada Jesusta tapuchun kachuga 3kashna nisha:

“¿Kanchu gangui <Shamungami> nishka Dios kachushka Cristo? Na gashaga ¿shujtachu shuyana ganchi?”

4Shina niki Jesusga niga,

“Imada rikushkada shinaidi imada uyashkadash Juanchujmu risha parlanguichi. 5Na rikujkunash rikun, suchugunash purin, lepra unguiyujkunadash alliyachishkamigun, na uyajkunash uyun, wañushkagunadash kausachishkamigun, shinaidi na charijkunamush Alli Shimida parlashkamigun. 6Maijin Ñukabi trankarinada na japisha crishkada na chingachijka kushiyachishkami gan.”

7Juanchu kachashkaguna riki Jesusga Juanchumunda gentegunamu parlungu kallarisha kashna nisha tapuga:

“Shitashka pushtubiga ¿imadadi rikungu llujshiganguichi? ¿Shuj iru yurada waira chaspishkadachu? 8Na gashaga ¿imadadi rikungu llujshiganguichi? ¿K’uidi churana churashka k’arida rikungu riganguichi? K’uidi churashkagunaga jatun mandujkunaj wasigunabimi tiyanguna. 9Shinakiga ¿imadadi rikungu llujshiganguichi? ¿Dios nishkada parlujtachu? Ari, Dios nishkada parlujtash ashtan yallidami rikuganguichi. 10Dios escribichishkabiga Juanchumunda parlasha kashna nin,

‘Riki. Kanda ñaubusha risha, Kishpichij purina ñanda parijachunmi ñukamunda parlujta kachani.’11.10 Mal 3.1

11“Kabishkadadimi nini, tuki wacharishkagunamunda maijinsh na Bautizaj Juanchuda yallichu. Shina gakish Diosbuj mandanabi imash na gajka, Juanchuda yallimi.11.11 Jesús wañusha kausarikiga Diosbuj mandana p’unllaguna kallariga. Gentegunaga Jesús shungubi mandachun sakishami Diosbuj mandanamu waigun. Jesús narij kausarijllabidi Juanchu wañushkamunda Diosbuj mushuj mandana shamujta na rikuga. Shinushami tuki Diosbuj mandanabi purijkunada Juanchuda yallimi nisha nin.

12“Juanchu parlungu kallarishka p’unllamunda kunungama, Diosbuj mandanaga jursarishaidi shamugushkalla. T’angushtaj shina ima layash waigush nijkunami Diosbuj mandanamunga waigungaguna. 13Shinushaga tuki Dios nishkada parlujkuna parlushkash Moisés mandushkash Diosbuj mandanallamundadimi Juanchu parlushkagama parlagaguna. 14‘Dios nishkada parluj Eliasmi shamunga,’ nishkaga Juanchumiga; shinushaga kai nishkada japisha nishaga japichilla.11.14 Lc 1.1715¡Maijinsh rinrinda uyungu charijka uyichi!

16“Kunun p’unllabi kausujkunadaga ¿imamu rijchujkunadikun nisha? Kangunaga lasabi tiyarij maraguna layami ganguichi. Kaparisha kashna ninguna:

17‘Lautabi tukukish na dansuganguichichu.

Llakilladi cantogunada cantakish na wakuganguichichu.’

18“Shinalladi Juanchush shamushaga na mikukish na ubiakish, ‘Diablo katishkamigun,’ ninguichi. 19Chi k’ipa Aichayuj tukushka Churi shamusha mikuki ubiakish,11.19 Jesusga uvan rurushka vinoda ubiujkuga. ‘¡Yallida mikuj! ¡Ubish purijlla! Impuestoda cobrujkunanbish, juchayujkunanbish apanukujllamigun,’ ninguichi. Ashtangarin Dios tukida yachaj gashkadaga Paida kazusha allida rurushkagunabimi rikuchishka gan.”

Jesusta na kazuj pueblogunamunda

Lc 10.13-15

20Chimundami pish na ruri pudishkagunada maibi yalli rurushka pueblogunada Jesús juchachisha rimungu kallariga. Chi pueblogunabi kausujkuna juchagunada na sakisha Diosmu na kuchuyashkamunda kashna nisha rimuga:

21“¡Ai Corazín pueblobi kausajkunalla! ¡Ai Betsaida pueblobi kausajkunalla! ¿Ima tukunguichichari? Ñuka pi na ruri pudishkagunada kangunamu rurushka shina, Tiro, Sidón pueblogunabi rurushkakiga sarunmundadi paza churanagunada churusha, uchpabi tiyarisha juchagunada sakishkada rikuchisha Diosmu kuchuyangunamuga. 22Ashtanbish kangunada ninimi, Dios juchachina p’unllabiga kangunaga Tiro Sidón pueblogunabi kausajkunadash yallimi llakichishka ganguichi. 23Capernaumbi kausujkunalla, kangunaga, <Jawa pachamu pushungami> yuyanguichichari. ¡Ashtangarin uku pachamundimi shitashka ganguichi! Pish na ruri pudishkagunada kangunamu rurushka shina, Sodoma pueblobi rurushkakiga chi puebloga kunun p’unllagama tiyanmumiga. 24Ashtanbish kangunada ninimi, Dios juchachina p’unllabiga kangunaga Sodoma llaktabi kausajkunadash yallimi llakichishka ganguichi.”

“Ñukami samachij gani”

Lc 10.21-22

25Chi p’unllagunami Jesús kashna niga:

“Jawa pachada kai pachadash Mandaj Ñuka Taitalla, alli yuyida charijkunamu, yachajkunamush Kan pakushkagunada, ashtanbish ashalla yachajkunamu rikuchishkamundami Kandaga <Alli> nini. 26Shinushaga Taitalla, shina tukuchunga kan munashkami gashka.

27“Ñukaj Taitami tukida Ñukamu minguga. Maijinbish Churidaga na rijsinchu, Taitallami rijsin. Maijinbish Taitadaga na rijsinchu, ashtanbish Churillami rijsin. Shinaidi Ñukaj Taitadaga Ñuka rijsichisha nishkallagunamumi rijsichisha. 28Shinushaga tuki mashnalla trabajasha llashijkunada aparisha shaikushkaidi layaguna Ñukajmu shamichilla; Ñukami kangunadaga samachisha. 29Ñuka na ratu p’iñarij alli shungumi gani. Shinushaga Ñukaj yugoda aparij laya Ñuka yachachishkada katichi. Shinada rurushaga samarinada japinguichimi. 30Ñuka kangunamu churashka yugo, shinaidi Ñuka kushka aparinaga p’angallami gan.”11.30 Fariseoguna leygunada p’aktachichun nikish, genteguna yalli llashij yugoda aparij shina na pudigaguna. Ashtan Jesusbuj p’angalla yugoda aparijka Pai yachachishkada kazusha na shaikushalla ashtan k’uilla kushi kausida charin.

12

Samana p’unllamunda Jesús yachachishkamunda

Mc 2.23-28; Lc 6.1-5

1Chi p’unllagunami Jesusga samana p’unllada tarbushkagunabi riguki Paibuj yachagujkuna yarijachishaga trigo k’atsugunada pilusha granuda mikungu kallarigaguna. 2Chida fariseoguna rikushaga Jesusta nigaguna,

“Riki, Kambuj yachagujkunaga samana p’unllagunabiga nash kabida rurungunandi.”12.2 Sabadogunabi samasha Diosllada yuyarina p’unlla nisha Moisés mandushkabi yachachishkaga.

3Shina niki Jesusga niga,

“Shuj ratu ñauba Rey David paigun igulda purijkunandij yarijachisha imada rurushkada ¿nachu liyushkanguichiri? 4Diosmu kusha ñaubuki churushka tandagunadaga Davidga Diosbuj wasimu waigushaga paibish paigun igulda purijkunash na mikuna gakish ashtangarin curagunalla mikuna tandagunadami paigunaga mikugaguna.12.4 Diosmu kushka tandada mikusha David na shuwagachu. Ashtanbish curalladimi mikuchunguna kuga. 1Sa 21.1-65Shinaidi curagunaga samana p’unllabish na samashalla Diosbuj wasibi trabajashash na juchayuj tukunachu nisha Moisés mandushkabi ¿nachu liyuganguichi? 6Ashtanbish Ñukaga ninimi, Diosbuj wasidash yalli valijka kaibimigun. 7Kangunaga kai shimiguna ima nisha nishkadash na intindishkanguichindi: ‘Animalgunada wañuchisha shinaidi kumbidanagunadash kujkunalla gachunga na munanichu; ashtanbish shujkunamunda llakirijkuna gachunmi yalliga munani.’12.7 Os 6.6 Shina munashkada intindishkashaga imash na rurujkunada na juchachinguichimuchuga. 8Ashtanbish Aichayuj tukushka Churiga samana p’unlladash Mandujmi gan.”12.8 Aichayuj tukushka Churimunda Mateo 8.20 ura chakibi yachachishkada rikungui.

Chakishka makida alliyachishkamunda

Mc 3.1-6; Lc 6.6-11

9Chimunda Jesús rishami Diosmunda yachana wasimu waiguga. 10Chibimi shuj maki chakirishka k’ari tiyaga. Fariseoguna imallamundash Jesusta juchachingu munashkamundaga tapugaguna:

“¿Samana p’unllabish shuj ungushkada alliyachinallachari?”12.10 Fariseoguna samana p’unllabiga ungushkagunadash na alliyachichun nisha yachachijkunaga.

11Shina tapuki Jesús niga,

“¿Kangunamunda maijinsh shujlladi ovejada charisha, samana p’unllabi ut’kubi urmukiga nachu llujshichinguichimu? 12¡Ashtanbish shuj gentegarin shuj ovejadash yallimi valin! Shinushaga allida ruranadaga samana p’unllabish rurana allimigun.”

13Shinushami chi k’aridaga,

“Makida chutallada churi,” niga. Makida chutallada churunmi alliyasha chaishuj maki laya sanu sakiriga. 14Shina alliyachijta rikushami fariseoguna llujshish rishaga ima layash Jesusta wañuchingu nisha tandanukusha parlanukungu kallarigaguna.

Ima laya gana gashkada Jesús parlushkamunda

15Jesús chida yachushaga chi pushtumunda riga. Taugalladijkunash katisha riki tuki ungushkagunadash alliyachiga. 16Shinaidi <Ñukamundaga pimush ama parlunguichichu> nisha mandaga.

17Kaiga Dios nishkada parluj Isaiasmu kashna nisha parlachishka p’aktachunmi shina tukuga:

18“Kaibimi Ñukajta ruruj, maijinda Ñuka agllashka, Ñuka k’uyushka, maijinbi Ñuka manchanaidi kushiyani.

Ñukaj Espirituda Paibimi churusha,

shinalladi tuki llaktagunabi tiyujkunamu Paimi kabishkada ruranada parlunga.

19Pigunbish na p’iñanukungachu, na kaparingachu;

Pai parlarishkadash ñangunabish pish na uyungachu.

20P’akiriguj sukus laya p’akirichunga

shinaidi wañuj nina laya wañuchunga

Pai kabishka rurushkash vincichichingama

gentegunadaga na sakingachu.

21Shinushaga tuki llaktagunami <Paimi kishpichinga> nisha chapangaguna.”12.21 Verso 18munda 21gama Diosga Isaiasmu parlachishaga Jesusmundami shina parlachishka. Is 42.1-4

<Beelzebujmi> nisha Jesusta juchachishkamunda

Mc 3.20-30; Lc 11.14-23; 12.10

22Chimundaga yana katishkamunda na rikuj upa k’arida Jesusbujmu pushamuga. Chibimi Jesusga paida alliyachiki rikuj parluj tukuga. 23Tukiguna mancharishkaidi tapunukugaguna, “¿Kaichu ganga shamuna gaj Rey Davidbuj Churi?” nisha.12.23 “Rey Davidbuj Churi,” nishkaga Mesías nishami nin. Mt 9.27

24Shina nishkada fariseoguna uyushaga, “Yanagunada manduj Beelzebú poderda kai k’arimu kushkanmi yanagunada llujshichishtan,” nigaguna.12.24 Mt 10.25

25Paiguna yuyagushkada Jesús yachusha kashna niga:

“Maijin llakta kausujkunapuraidi p’iñanukusha partirinukukiga chi llakta chingaringami. Pueblobish wasibish tiyujkunapura p’iñanukusha partirisha tukuringagunami. 26Shinaidi Satanás Satanaslladadi llujshichishaga pailladimi partirigun. ¿Shinushaga ima layadi mandi pudinga? 27Kanguna ninguichimi Ñukadaga, ‘Beelzebú poderda kushkanmi yanagunada llujshichishtan.’ Shina gakiga ¿pidi kangunada katijkunamunga yanagunada llujshichina poderda kun? Shinushaga paigunalladimi kanguna pandarishkadaga rikuchinguna. 28Chimundami Ñukaga Diosbuj Espíritu poderda kushkan yanagunada llujshichisha Diosbuj mandana ña kangunamu chayushkada rikuchini.

29“Maijinbish shuj jinchi k’ari ima charishkada shuwangu wasimu waigush nishaga tsagnidadimi chi k’aridaga tsagnanagun. Shina rurushallami shuwi pudinga.

30“Maijinbish Ñukan na gajkunaga Ñukada p’iñujkunami. Shinaidi maijinbish na Ñukan igulda gentegunada tandachijka chingachishami kachun.

31“Shinushami nini, tuki juchagunadash shinaidi Diosta imakish na valichisha rimashkagunadash Diosga perdonangami. Ashtangarin Diosbuj Espirituda imakish na valichisha rimushkadaga nalladi perdonangachu. 32Shinushaga Aichayuj tukushka Churida p’iñusha rimujtash Diosga perdonangami. Ashtangarin Diosbuj Espirituda p’iñusha rimujtaga kai kausibish k’ipa kausibish na perdonashkachunga.”

Alli yuradaga granuki rijsinamunda

Lc 6.43-45

33Jesusga kashna niga: “Alli yuraga alli granudami aparin; na alli yuraga na alli granudami aparin. Shinushaga alli yura na alli yura gashkadaga granukimi rijsinagun. 34¡Culebra shina millida rurajkunaminguichi! Kanguna na alliguna gashkamunda ¿ima layadi alligunada ni pudinguichiri? Shungu ukubi imalla tiyashkadami shimimundaga parlun. 35Shinushaga alli gajka shungubi alli yuyiguna junda gashami alligunadaga nin. Na alli gajka shungubi na alli yuyiguna junda gashami na alligunadaga nin. 36Ashtanbish Ñukaga kangunamu ninimi, Dios juchachina p’unllabiga tukigunami imakish na valij shimigunamundaga imamunda nishkadash parlana tukunguichi. 37Shinaki kambuj nishka shimigunamundami <Kauzayujmingui,> <Na kauzayujchungui,> nisha juchachishkash gangui.”

Dios kachushka gashkada rikuchichun mañashkamunda

Mc 8.12; Lc 11.29-32

38Chi k’ipaga fariseoguna shinaidi Moisés mandushkada yachachijkuna Jesusta,

“Yachachij, pish na ruri pudishkada rurusha Dios kachushka gashkada rikuchichun ninchimi,” nigaguna.

39Shina nikimi Jesusga niga,

“Kunun p’unlla milli gentegunaga wainayaj laya, Diosta na kazujkunaga pish na ruri pudishkada rurusha rikuchichunmi mañunguna. Ashtangarin Dios nishkada parluj Jonás ima tukushka layallami rikuchishka ganga. 40Ima layami Jonás kinsa p’unlla kinsa tutada jatundij chaulaj iksa ukubi tiyuga, Aichayuj tukushka Churish shinalladi kinsa p’unlla kinsa tutadami achpa ukubi ganga.12.40 Jon 1.1741Dios juchachina p’unllaga ñaubadi kausuj Ninivemundagunami kunun p’unllabi kausujkunadaga juchachingu jatarisha shayaringaguna. Ninivebi kausajkuna Jonás parluki juchagunada sakisha Diosmu kuchuyagaguna. Jonastash yalliga kaibimi gan. 42Shinalladi Dios juchachina p’unllaga ura llakta jatun manduj warmishmi kunun p’unllabi kausujkunadaga juchachingu shayaringa. Pai Salomón alli yachushkada uyungu karulladi llaktamunda shamuga. Salomondash yalli valijka kaibi tiyan.”

Yana llujshishash kutin vueltamushkamunda

Lc 11.24-26

43“Milli espíritu shuj gentemunda llujshichiki llujshishaga chakishka pushtugunabimi samanada mashkusha purin. Na japishami, 44‘Ashtan ñukaj wasimunda llujshishkallamundi vueltusha,’ nisha yuyarin. Shina kutin chimu vueltushaga chushuj, p’ichushka, k’uilladi parijashka wasi layada chi genteda japishaga 45paida yalli na alli kanchis espiritugunada tandachishaga pushusha chi tukigunanmi chibi kausungu waigunguna. Shinushami chi gentega ñauba kausidash ashtan yalli na alli tukun. Paiguna na alli gashkamundaga kunun kausajkunash shinaidimi tukungaguna.”

Jesusbuj mamamunda waukigunamundash

Mc 3.31-35; Lc 8.19-21

46Chairijtij Jesús taugalladigunamu parlusha katijllabidi, Paibuj mamash waukigunash Paiyun parlaringu munushami washabi chapagaguna. 47Chibimi maijinchari Jesusmu parluga,

“Kambuj mamash waukigunash Kangun parlarish nisha washabi shayangunandi.”

48Ashtangarin shina parlujta Jesús kashna nisha yuyachiga:

“¿Maijindi Ñukaj mama? ¿Shinaidi maijingunadi Ñukaj waukigunagun?”

49Chimundami Paibuj yachagujkunamu makin rikuchisha,

“Ñukaj mamash, Ñukaj waukigunash kaigunamigun,” nisha niga. 50“Shinushaga maijinbish jawa pachabi tiyuj Ñukaj Taita munushkada rurujkunallami, Ñukaj mama, shinaidi Ñukaj wauki paniguna gan,” niga.

13

Tarbujmunda Jesús yuyachishkamunda

Mc 4.1-9; Lc 8.4-8

1Chi p’unllalladimi Jesús wasimunda llujshisha risha, yaku kucha manyabi tiyariga. 2Taugalladiguna tandanukushkamunda Jesús shuj barcabi sikusha tiyariga. Gentegunaga yaku manyabi shayariga. 3Yuyachina parlugunan milgalladadi yachachishaga kashna niga: “¡Uyichi! Shuj tarbujmi tarbungu llujshiga. 4Jichusha tarbukimi asha muyugunaga ñan manyabi urmuga. Chimundami pishkuguna shamusha mikugaguna. 5Asha muyugunaga rumilla ashalla achpa pushtubimi urmuga. Shinushami chi muyuga p’itinlla achpa tiyashkamunda ratu iñuga. 6Indi llujshisha rupachiki anguda na charishkamunda chakiriga. 7Asha muyuga kasha ukubimi urmuga. Chi kasha yuraguna iñushaga chi muyuguna iñajta jarkusha wañuchiga. 8Ashtangarin alli achpabi urmushka muyugunaga pachundimi granuga. Shuj k’atsullamunda kinsa chunga (30), sujta chunga (60), patsujmadami (100) granuga. 9¡Maijinsh rinrinda uyungu charijka uyichi!”

Imamunda yuyachinagunan yachachishkamunda

Mc 4.10-12; Lc 8.9-10

10Chimunda Jesusbujmu Paibuj yachagujkuna kuchuyasha tapuga kashna nisha:

“¿Imamundadi gentegunamuga yuyachina parlugunan yachachingui?”

11Shina tapuki Jesús niga,

“Diosmi Paibuj mandanamunda pakalla tiyashkagunada kangunamunga yachachun kushka. Ashtanbish paigunamunga na shina yachachun kushkachu. 12Maijinsh charijmunga ashtanmi kushka ganga, shinusha yallidashmi charinga; ashtanbish na charijmundaga ashalla charishkaidash kichushkami ganga.13.12 Mateo 25.29 ura chakibi yachachishkada rikungui.13Shinushami yuyachina parlugunan parlani. Paigunaga rikushash na rikuj layami; uyushash na uyuj layami; shinaidi na intindingunachu. 14Shinushami Dios nishkada parluj Isaías ima parlushka paigunabi p’aktun,

‘Uyagushash na intindinguichichu.

Rikuriashash na rikuj shinami ganguichi.

15Kai gentegunaga muspa laya yuyi illujkunami;

rinringunada tapachishka layagunami;

ñawigunadash ichkushka layagunamigun.

Ama uyangu, rikungu, intindingu, ama Ñukajmu shamungu shina rurunguna.

Na shina rurushkakiga alliyachinimumiga.’

16“Ashtangarin kushiyachishka ganguichi, kanguna ñawigunadash rikujta rinringunadash uyujta charishkamunda. 17Kabishkadadimi nini, Dios nishkada tauga parlujkunash, Dios mandushkada rurujkunash kanguna rikushkada rikungu munashash na rikugagunachu. Kanguna uyushkada uyungu munushash na uyugagunachu.”

Tarbujmunda yuyachishkada intindichishkamunda

Mc 4.13-20; Lc 8.11-15

18“Uyichi, tarbujmunda yuyachinaga ima nishadi nigun. 19Ñan manyabi tarbushka muyu shinaga Diosbuj mandanamunda yachachishkada uyushash na intindikiga paigunamu alli parlashkada shungubi tarbushkada diablo shamushaga kichunllami. 20Rumi ukubi urmuj muyuga Diosbuj Shimida parlushkada uyusha chi ratulla kushilla japijkunadami rikuchin. 21Shina gashash Diosbuj Shimida crishkamunda ima llakiguna rikuriki, paida katik’ichukish pai crishkash chingarinllami. Ashalla anguda charij yura layashkamundami na jinchida shayarin. 22Kasha ukubi tarbushka muyuga Diosbuj Shimi parlushkada uyushash ashtangarin kai pachabi ima ruranagunadash yallidij yuyusha imadash ashtan charina yuyin purisha pandarijkunadami rikuchin. Kai yuyigunami Diosbuj Shimida llapij shina ima granudash kuchun na sakin. 23Ashtangarin alli achpabi tarbushka muyuga Diosbuj Shimida parlushkada uyusha intindisha shungubi wakichisha alli granuda kuj layadami rikuchin. Kaigunami shuj muyullamunda patsuj (100) granuma, sujta chungama (60) shinaidi kinsa chungamada (30) kujkuna laya gan.”

Mapa k’iwa iñushkada yuyachinan parlushkamunda

24Shinaidi kai yuyachinan kutin Jesús parlusha kashna niga: “Diosbuj mandanaga shuj k’ari alli muyuda paibuj achpabi tarbuj shinami gan. 25Shina gakish tukiguna puñugukimi paida p’iñusha na rikunachij chayushaga mapa k’iwa muyuda trigo ukubi jichusha riga. 26Trigo yura iñusha granukimi mapa k’iwa yurash rikuriga. 27Shinushami trabajajkuna achpayujmu parlungu rigaguna kashna nisha: ‘Manduj, kambuj achpabi kan tarbushaga ¿nachu alli muyuda tarbugangui? Shinushaga ¿imamundadi mapa k’iwa yuraga iñushkanga?’ 28Shina niki achpayujka niga, ‘Maijin p’iñusha na rikunachijmi shinadaga rurushkanga.’ Shinusha trabajajkunaga, ‘¿Chi mapa k’iwada tirungu richun mununguichu?’ nisha tapugaguna. 29Achpayujka niga, ‘¡Na! Mapa k’iwada tirukiga trigogunash tiraringami. 30Ashtangarin trigo granuda japina p’unllagama igulda iñachun sakichilla. Chibimi trigoda tandujkunada kachusha mapa k’iwadadi ch’ikunyachisha watigunada rurusha ninabi rupachishtachun, ashtanbish trigodaga ñukaj wakichinabi tandachichun nishami.’ ”

Mostaza muyumunda levaduramundash

Mc 4.30-34; Lc 13.18-21

31Shinaidi kai yuyachinan kutin Jesús parlusha kashna niga: “Diosbuj mandanaga shuj k’ari paibuj achpabi mostaza muyuda tarbushka shinamigun. 32Tuki muyumunda uchilladi muyu gashash tarbushka yuragunamunda jatundimi iñun. Jatundi ramasapa yura gashkamundami pishkuguna ramagunabi tazunda rurusha kausungu ringuna.”13.32 Mostaza muyuga Diosbuj mandana gushtulla kallarishash k’ipallaga ashtandi mirarinashkadami rikuchin.

33Shinaidi kai yuyachinan kutin parlusha kashna niga: “Diosbuj mandanaga levadura shinami gan. Shuj warmi tandada rurungu kinsa batia vali kutabi ashalla levadurada churusha chapukish illijtami masushkada p’unguichin.”

34Kai tukigunadami Jesusga taugalladigunamu kashna yuyachinagunanlla parlujkuga. 35Dios nishkada parluj kashna nishka p’aktachunmi kaigunaga tukuga:

“Yuyachinagunanmi parlusha.

Kai pachada Dios rurushkamunda pachadi

pakushka tiyashkagunadash yachi chayachishami.”

Mapa k’iwa iñushkada intindichishkamunda

36Chi k’ipaga tukigunada <Shuj ratugamachi> nisha Jesús wasimu waigukimi, Paibuj yachagujkuna kuchuyashaga,

“Tarbushka pambabi mapa k’iwa iñushka yuyachinaga imada rikuchin parlabai,” nisha mañagaguna.

37Shina mañaki Jesusga niga,

“Alli muyuda tarbujka, Aichayuj tukushka Churimi gan. 38Tarbushka pambaga kai pachamigun. Alli muyuga Diosbuj mandanabi gajkunadami rikuchin. Mapa k’iwaga diabloj gajkunadami rikuchin. 39Shinaidi mapa k’iwada jichujka diablodami rikuchin. Granoda tandanaga rikuchinmi kai pacha tukurina p’unllada. Chi p’ukushka granoda tandachijkunaga Diosbuj angelgunamigun. 40Ima layami mapa k’iwada tandachisha rupachingu ninabi shitun, shinaidimi kai pacha tukurina p’unllash tukunga. 41Shinushaga Aichayuj tukushka Churimi Paibuj mandanamunda tuki juchabi urmachijkunada millida rurusha kausajkunadash tandachun Paibuj angelgunada kachunga. 42Shina rurushami nina katiriaj jurnubi shitunga. Chibimi kirugunash kanirisha karrusk’ichisha wakungaguna. 43Ashtangarin mashnalla kabishkada rurujkunaga paigunaj Taita Diosbuj mandanabi indi layami p’alaninga. ¡Maijinsh rinrinda uyungu charijka uyichi!”

Pakushka valijkunada yuyachishkamunda

44“Diosbuj mandanaga manchanaidi valijta achpabi pakusha pambushka shinami gan. Chi manchanaidi valijta pambusha churushkada shuj k’ari japishaga chillabidi kutin pambush churun. Manchanaidi kushiyasha pai charishkagunada illijta k’atusha chi achpadami randiga.

45“Kutinga shuj k’atuj tukimunda yalli allidij perlagunada randingu mashkusha purij shinami Diosbuj mandanaga gan. 46Shuj perlada mejorlladi valijta japishaga pai ima charishkada illujta k’atusha chi perlada randiga.”13.46 Dios kishpichinada ñukuchij kausidash Pailla mandachun alli perlada shina mashkana ganchi.

Chaulada japinada yuyachishkamunda

47“Shinaidi Diosbuj mandanaga chaulada japinada yaku kuchabi shituki tuki laya chaulagunada japij shinami. 48Ima ura chaulada japina jundukiga chaulada japijkunaga yaku manyamu llujshichin. Chibimi tiyarisha alli chaulagunada tandusha canastagunabi wakichin; shinaidi na alligunadaga shitun. 49Shina layaidimi kai pacha tukurina p’unllash tukunga. Kabishkada rurujkunapuramunda Diosta na kazujkunada angelgunami shamusha ch’ikunyachinga. 50Shina rurushami nina katiriaj jurnubi Diosta na kazujkunada shitunga. Chibimi kirugunash kanirisha karrusk’ichisha wakungaguna.”

51Jesusga, “¿Kangunaga kai tuki parlushkagunada intindishkanguichichu?” nisha tapuki,

“Ari,” nigagunami.

52Chimundami Jesusga niga,

“Moisés mandushkada maijin yachachijkish Diosbuj mandanamunda yachushaga shuj wasiyuj shinami. Alligunada wakichishkamunda mushujkunadash maugagunadash llujshichinllami.”13.52 Kai yuyachinabi ima nishkaga taugalladi yuyiguna tiyan. Shujbiga wasiyujka Jesusta katijkunadami rikuchin. Mushujkunaga Jesusbuj yachachishkagunadami rikuchin. Mauguagunaga Moisés ñauba mandushkagunadami rikuchin.

Nazaretmundaguna Jesusta na valichishkamunda

Mc 6.1-6; Lc 4.16-30

53Jesús yuyachinagunan parlusha tukuchishka k’ipaga chimunda risha, 54Pai kausushka achpallamundimi chayuga. Chibimi Diosmunda yachana wasibi yachachingu kallariga. Genteguna mancharishkaidi parlanukugaguna kashna nisha:

“¿Maibidi kai tuki yachashkagunada yachugashi? ¿Ima layashi kai pish na ruri pudishkagunadaga rurun? 55¿Nachu kaikuga carpinteroj churi; paibuj mamunga Mariagun? ¿Nachu Jacoboj, Jozij, Simonbuj, Judasbukish waukigun? 56Shinaidi paibuj panigunash ¿nachu ñukuchipurallabidi kausagun? Shinushaga kaikuga ¿maimundadi kai tukidaga yachamugashi?”

57Shina Jesús parlashkada na japish nikiga Paiga niga,

“Shuj ladugunabiga Dios nishkada parlujkunaga valichishkamigun. Ashtan kikinbuj kausushka achpabiga shinaidi kikinpurallabidikish na valichinchu.”

58Chi genteguna Paida na crishkamundami, chi pueblobiga pish na ruri pudishkagunada ashallada ruruga.

14

Bautizaj Juanchuda wañuchishkamunda

Mc 6.14-29; Lc 9.7-9

1Chi p’unllagunalladimi Galileada manduj Herodesga Jesusmunda ima nisha parlajta uyusha, 2paibuj sirvijkunamu niga,

“Paiga Bautizaj Juanchumi; wañushkamunda kausarishkanchin. Shinushami pish na ruri pudishkagunada ruragun.”

3-4Juanchu Herodesta,

“Kambuj wauki Felipej warmi Herodiastaga kambuj warmida laya charinaga na kabichugun,”14.3-4 Moisés mandushkabimi waukij warmida charinaga na kabin nishka tiyan. Lv 18.16; 20.21 nishkamundami Herodesga Juanchuda japichiga. Chimundami watusha pushush risha carcelbi churugaguna. 5Chi llaktabi kausujkunaga, “Juanchuga Dios nishkada parlujmigun,” nisha crishkamunda Herodes paida wañuchingu munushash manchuga.

6Herodes watagunada p’aktachisha pishtada rurakimi tuki chi pishtabi tiyujkunaj ñaubuki Herodiasbuj ushi llujshisha dansakimi Herodes manchanaidi munushaga, 7“Kan ima mañushkadash kushaidimi,” nisha juraga.

8Shinushami chi solterada mamun yachachiki, “Bautizaj Juanchuj umada shuj ichibi kui,” nisha Herodesta mañuga.

9Shina mañuki Manduj Herodesga llakiriga. Shina gashash tuki chi pishtabi gajkunaj ñaubuki <Chi soltera ima mañushkada kushaidimi> nisha jurashkamundaga kuchun mandusha, 10paibuj soldadogunada Bautizaj Juanchuj kungada p’itingu richun carcelmu kachuga. 11Chi k’ipami Juanchuj umada shuj ichibi apamusha chi solteramu kuga. Solteraga paibuj mamunmu kuga. 12Juanchubuj yachagujkuna chayushaga Juanchu wañushkada apush risha pambuga. Chi k’ipami Jesusmu parlungu rigaguna.

Pichka warangagunamu karushkamunda

Mc 6.30-44; Lc 9.10-17; Jn 6.1-14

13Shina tukushkada yachusha Jesús barcabi sikusha shitushka pushtumu Pailla chibi gangu chimunda riga. Taugalladiguna shina rigushkada yachusha chi pueblogunamunda llujshishami chakinlla Jesusta katisha rigaguna. 14Jesusga barcomunda uriyasha taugalladigunada rikusha paigunamunda shungundijta llakirisha tuki ungushkagunadami alliyachiga. 15Ña tutayagukimi Paibuj yachagujkuna kuchuyashaga,

“Ña tutayagunmi. Kai pushtuga shitushkaidimigun. Shinusha gentegunada kachabai, paiguna risha pueblogunabi mikunada randisha mikuchunguna,” nigaguna.

16Shina niki Jesusga,

“Na ministingunachu ringujka; kangunaidi karichiri,” niga.

17Paida katijkunaga,

“Pichka tanda ishki chaulaidami charinchi; ashtanga illujminchi,” niga.

18Shina niki Jesusga,

“Apamichi kaimu,” niga.

19Chimunda tukigunada kanis jawabi tiyarichun manduga. Chi k’ipa Jesusga pichka tandada ishki chaulada japisha jawa pachada rikusha Diosta <Diosolopai> nisha tandada chaubisha Paibuj yachagujkunamu kuki chi tukigunamu karuga. 20Tukiguna sajsungamami mikugaguna. Shinash chi p’akishka tandaguna puchushkada tandachikiga chunga ishki canasta jundami gaga. 21Chi mikujkunamunda k’arigunalla pichka warangagunamamishkanga (5.000), warmigunadash maragunadash na cuentujllabidi.

Yaku jawada Jesús purishkamunda

Mc 6.45-52; Jn 6.16-21

22Chi ratuidimi Jesusga Paibuj yachagujkunada <Barcabi sikusha yaku kucha ch’imbamu Ñukada ñaubusha richi> nisha kachuga. <Ñukaga kaibi gentegunada <Shuj p’unllagamachi> ningumi sakirini.>

23Shina kachushka k’ipaga Jesusga Pailla Diosta mañungu shuj urkumu ichiyaga. Ña tutayaki Paillami chibi gaga. 24Achpamunda yakubi barca ña milgada karuyasha riguki, ñaubujmunda manchanai waira t’anguki yaku kaimu chaimu apik’ichuga. 25Narikish p’unllayajllabidimi Jesusga Paibuj yachagujkunaj kuchumu yaku jawada purisha riguga. 26Shina yaku jawada purijta rikusha Jesusbuj yachagujkunaga pachunlladi mancharisha, “¡Kukuminchin!” nisha mancharisha kaparigaguna.

27Shina kaparinmi Jesús parlarishaga,

“¡Jinchi gaichiri! ¡Ñukaidimi gani; ama manchichichu!” niga.

28Shina nikimi Pedroga,

“Manduj, Kandij gashaga yaku jawada Kambuj kuchumu ñukash ringu mandabai,” niga.

29Jesús, “Shamilla,” niki Pedroga barcamunda uriyasha yaku jawada purisha Jesusbujmu riguga. 30Ashtanbish pachunlladi wairada rikusha manchuga. Yakubi millpuringu kallarishaga,

“Manduj, kishpichibai,” nisha kapariga.

31Shina kaparinmi Jesusga Pedroda makimunda charirishaga,

“Ashallada crij k’ari, ¿imashti na crigangui?” niga.

32Paiguna barcabi sikukiga wairash chi pushtubimi chulunlla sakiriga. 33Chida rikusha mashnalla barcabi gajkuna Jesusbuj ñaubuki kungurisha,

“Kanga Diosbuj Churidimishkangui,” nigaguna.

Genesaretbi Jesús alliyachishkamunda

Mc 6.53-56

34Yaku kuchada ch’imbushami Genesaret llaktamu chayugaguna. 35Chibi kausujkuna Jesusta rijsishaga tuki chi muyundij llaktabimi shimi shimi parlusha yachi chayachigaguna. Shinushami tuki ungushkagunada pushusha rishaga,

36“Kan churarishka churana manyawaidash tupachun sakibai,” nisha Jesusta mañagaguna. Mashnalla tupujkunaga tukigunami alliyachishkagunaga.

15

Na alli yuyigunami juchayujta rurun

Mc 7.1-23

1Chimundaga Jerusalén pueblomunda wakin fariseoguna shinaidi Moisés mandushkada yachachijkunash Jesusbuj kuchumu kuchuyasha tapugaguna:

2“¿Imashadi kambuj yachagujkunaga ñauba taitaguna yachachishkada p’akinguna? Narikish mikushaidi makida maillana nishkadaga na p’aktachingunandi.”

3Shina niki Jesús kashna niga, “¿Imashadi kangunash Dios mandushkagunada sakisha kangunaj ñauba genteguna yachachishkagunaida rurush katinguichi? 4Shinushami Dios mandushaga kashna niga, ‘Kambuj taitada mamadash allibi churungui,’15.4 Ex 20.12; Dt 5.16 shinaidi, ‘Maijinbish paibuj taitada mamadash ima llakish tukuchun munujka wañuchun nishkami ganga.’ 5-6Ashtanbish kangunaga kashna nisha nichunmi yachachinguichi: Maijinbish taitada mamada, ‘Ayudangu na pudinichu; tuki kangunamu imalla kunashkadaga Diosmumi kushkagun,’ nijka taitada mamada ayudangujka na ministinchu. Shinami kangunaga ñauba genteguna yachachishkagunada katish nisha Dios mandushkagunadaga chingachishkanguichi. 7¡Ishki siki imadash nij tukushalla purijkuna! Dios nishkada parluj Isaiasga kangunamundaga allidami parlushka kashna nishaga:

8‘Kai gentegunaga jawa shimillanmi <Allimi gangui> ninguna,

ashtanbish paigunaj shungugunaga Ñukamundaga karubimigun.

9Ñukamunga <Allimi gangui> nishkash imakish na valinchu.

Paiguna yachachishkash genteguna mandashkallami gan.’ ”15.9 Is 29.13

10Chi k’ipa Jesús Paibuj kuchumu taugalladigunada kayushaga, “Uyichi shinaidi intindichi. 11Shimimu waiguj mikunaga mapalladaga na rurunchu. Ashtanbish paibuj shimimunda llujshijmi mapalladaga rurun,” niga.

12Chimunda Paibuj yachagujkuna kuchuyasha, “¿Fariseoguna Kan parlashka shimigunada uyusha litushka tukushkada yachuganguichu?” nigaguna.

13Shina tapuki Jesús niga, “Jawa pachamunda Ñuka Taita na tarbushka tuki yuragunadaga angundijtami tirushtashka ganga. 14Paigunada sakichi. Na rikujkuna laya kaishuj na rikujta aisusha purij layagunamigun. Shinaidi shuj na rikujlladi chaishuj na rikujta aisusha purishagarin ishkindijlladimi shuj ut’kubi urmungaguna.”

15Chimunda Pedroga Jesusta, “Kai yuyachinan parlushkaga ¿imadadi nisha nin? Ñukuchimu yachachibai,” nisha mañuga.

16Shina niki Jesusga niga, “¿Ashtanbish kangunashchu chairijtij ima yuyish illuj ganguichi? 17Tuki shimimu waiguj mikunaga iksamu risha chimunda llujshishkadaga ¿nachu yachunguichi? 18Ashtanbish shimimunda llujshijka shungu ukumundami llujshin. Chimi gentedaga juchayujta rurun. 19Ashtanbish shuj gentej shungumundaga llujshinmi millanai yuyiguna, wañuchina, wainayana, piyunbish siririna, shuwana, llagmusha maidash juchachina, pidash na alli shimigunan mirachisha parlanukuna. 20Kaigunami gentegunada juchayujta rurun. Ashtanbish makida na maillushalla mikunaga juchayujtaga na rurunchu.”

Na Israelmunda warmi Jesusta crishkamunda

Mc 7.24-30

21Chi k’ipa Jesús chimunda llujshishaga Tirobuj shinaidi Sidonbuj kuchulla pueblogunamu riga. 22Chi llaktabi tiyuj shuj Cananea warmi kaparishaga,

“Manduj, Davidbuj Churi, ñukamunda llakiribai. Yana katishka ñukaj ushida manchanaidi llakichin,” nisha kuchuyaga.

23Shina mañakish Jesusga imash na nigachu. Chimunda Jesusbuj yachagujkuna Paibuj kuchumu risha, “Chi warmi kaparishaidi washada shamushkamunda richun nibai,” nisha mañagaguna.

24Chibi Jesusga, “Ñukaga chingushka oveja laya israelgunallamumi Dios kachushka gani,” niga.

25Pai warmiga kuchuyasha Jesusbuj ñaubuki kungurisha kumurisha, “Manduj Jesús, ayudabailladi,” niga.

26Jesús, “Churiguna mikuna tandada kichusha achkugunamu shitanaga na allichugun,” niga.15.26 Achkugunamunda parlashaga na israelmundagunadami rikuchishka. Jesusga na israel warmi gashkamundaga na p’iñagachu. Ashtanbish maijin llaktamunda shamujkunash Jesusta crishaga paibuj wawa tukunashkada Israel genteguna yachachunmi chi warmibuj ushida alliyachiga. Mt 15.28

27Pai warmiga, “Shinamigun, Manduj Jesús. Ashtanbish achkuyujkuna mizamunda urmachishka p’iligunada achkugunash mikunllagunandi,” niga.

28Chimunda Jesusga, “Warmi, kan Diosta crishkaga jatundimishka. Shinushaga kan munushka p’aktachun,” niga.

Shina ninmi paibuj ushiga sanu tukuga.

Ungushkagunada Jesús alliyachishkamunda

29Chi pushtumunda Jesús llujshisha risha Galilea yaku kucha manyamu chayuga. Chibimi jawa urkumu ichiyasha tiyariga. 30Taugalladiguna Pai tiyashkamu kuchuyasha suchugunada, na rikujkunada, ishtu makigunada, upagunada shinaidi tuki laya unguida charijkunadash Jesusbuj kuchumu pushuki alliyachigallami. 31Shina upaguna parlaki ishtu makigunash alliyaki suchugunash puriki shinaidi na rikujkunash rikuki mancharishkaidi tukusha kushiyarisha Israelbuj Diosta <K’uillami gangui> nigaguna.

Chusku warungagunamu Jesús karushkamunda

Mc 8.1-10

32Jesús Paibuj yachagujkunada kayusha, “Kai genteguna kinsa p’unllada Ñukan igulda purisha ima mikunadash na charishkamunda Ñukaga shungundijtami llakirini. Shinusha yarijinga wasimu na kachush ninichu, ñanda rigusha ama ñawi ansayasha tigrachunguna,” niga.

33Chimunda Paibuj yachagujkunaga, “¿Kai shitushka pushtubidijka maimundadi milga tandadaga japishun kai tukigunamu sajsujta karungujka?” nigaguna.

34Shinusha Jesusga, “¿Kangunaga mashna tandada charinguichi?” nisha tapuki,

paigunaga, “Kanchis tandada shinaidi ashalla chaulaidami charinchi,” nisha nigaguna.

35Chimunda gentegunada pambabi tiyarichun mandushaga 36kanchis tandada shinaidi chauladash japisha Diosta <Diosolopai> nisha chaubisha Paibuj yachagujkunamu kuki chi gentegunamu kuga. 37Shinami tukiguna sajsujta mikugaguna. Chimundash chi p’akishka tandaguna puchushkada tandachikiga kanchis canasta jundami gaga. 38Mikujpuragunamunda k’arigunalla chusku warangagunamishka (4.000), warmigunadash maragunadash na cuentujllabi. 39Chimunda Jesús gentegunada wasimu kachushka k’ipa barcabi sikusha Magdala llaktamu riga.

16

Pi na ruri pudishkada rurachun mañashkamunda

Mc 8.11-13; Lc 12.54-56

1Fariseoguna shinaidi saduceoguna Jesusbuj kuchumu kuchuyasha imallabish pandariki rimungu jawa pachamunda pi na ruri pudishkada rurusha rikuchichun mañagaguna.

2Ashtanbish Jesusga niga, “Tutayamukiga jawa cielo pukalla gajta rikushaga kangunaga ‘K’uilla p’unllami ganga,’ nijkuna ganguichi. 3Shinaidi puzu puzu p’unllayaguki jawa cielo pukalla tukuki p’uyugunash junduki ‘Kununga tamialla wairalla gana p’unllaminga,’ ninguichi. Shinusha kanguna jawa cieloda rikusha ima laya p’unlla ganada parlungu yachajkunashdijka ¿imashti imada kunun p’unllaguna rikuchigushkada na alli yachi pudinguichi? 4Kunun p’unlla wainayaj laya milli gentegunaga pish na ruri pudishkada rurusha rikuchichunmi mañunguna. Ashtangarin Dios nishkada parluj Jonás ima tukushka layallami rikuchishka ganga.”

Shina nishaga sakish rigallami.

Fariseogunaj saduceogunaj levaduramunda

Mc 8.14-21

5Jesusbuj yachagujkuna Galilea yaku kuchada ch’imbusha tandada na apushalla kungarisha rigaguna. 6Jesús niga, “Uyichi. Fariseogunaj saduceogunaj levaduramunda yuyin puringuichi.”

7Shina niki Paibuj yachagujkunaga, “Tandada na apamushkamundami chida nin,” nisha kaishuj chaishuj ninukugaguna.

8Shina yuyagushkada yachusha Jesús niga, “¿Imashti tandadaga na charinchijka ninukunguichi? ¡Ashaida crijkuna! 9¿Narijchu chairijtij alli yachunguichi? Pichka tandallan pichka warangagunamu (5.000) karushkada shinaidi mashna canasta tandada kanguna tandachishkadash ¿nachu yuyaringuichiri? 10Shinaidi kanchis tandallan chusku waranga (4.000) gentegunamu karushkada shinaidi mashna canasta tandada kanguna tandachishkadash ¿nachu yuyaringuichi? 11‘Yuyin puringuichi fariseogunaj saduceogunaj levaduramunda,’ nishaga tandada kungamushkamundaga na parlaganichu. ¿Imashti kangunaga chidaga na intindinguichi?” niga.

12Jesús shina nikimi na tandabi churana levaduramunda yuyin purichun nishkadaga, ashtanbish <fariseoguna saduceogunash yachachishkamunda yuyin puringuichi> nishkada chibimi alli yachugaguna.

Jesusta Pedroga “Cristomingui,” nishka

Mc 8.27-30; Lc 9.18-21

13Cesarea Filipo pueblo kuchullamu chayushaga Jesús Paibuj yachagujkunada, “Aichayuj tukushka Churiga ¿pi gashkada gentegunaga nigunguna?” nisha tapuga.

14Shina tapuki, “Shujkunaga <Bautizaj Juanchumi>; chaishujkunaga <Eliasmi>;16.14 1Re 17—2Re 2 maijingunaga <Jeremiasmi> na gashaga <Dios nishkada parlujkunamundaminga> ningunami,” nigaguna.

15“Kangunaga ¿Pi gashkadadi Ñukadaga yuyinguichi?” nisha tapuki,

16Simón Pedroga, “Kanmi Cristo, kausujti Diosbuj Churi gangui,” nisha niga.

17Chimunda Jesusga, “Kan Jonasbuj churi Simón, kushilla gangui. Pi gentesh kanmunga kaidaga na rikuchishkachu; ashtanbish jawa pachabi tiyuj Ñuka Taitallami kaidaga rikuchishka,” niga. 18“Shinaidi Ñuka kandaga Pedromi gangui, nini.16.18 Pedro shutidaga griego shimibiga <rumi> nishami nin. Shinushaga kai rumi jawabi wasichij shinami Ñukada crijkunadaga mirachisha. Wañuna chayamushash paigunada na vinci pudingachu. 19Shinushaga Diosbuj mandana llavedash kanmumi kusha. Kan kai pachabi ima watushkaga jawa pachabish watushkami ganga. Shinaidi kan kai pachabi ima kacharishkaga jawa pachabish kacharishkami ganga.”16.19 Shuj yachuj tukushkaguna kai versobi kashna yachachishkada yuyanguna: Pedro perdonakiga Diosbish perdonangami; na perdonakiga Dios na perdonangachu. Jesusbuj yachagujkunamu shinaidi nishkada Mateo 18.18bish Juan 20.23bish riki pudingui.

20Chi k’ipa Jesús Paibuj yachagujkunada Pai Cristo gashkadaga pimush ama parlachunmi manduga.

“Ñukada wañuchingami,” nisha Jesús parlushkamunda

Mc 8.31—9.1; Lc 9.22-27

21Chimunda pacha Jesús Paibuj yachagujkunamu yachi chayachingu kallarishaga, “Ñukaga Jerusalén pueblomu rinami gani. Chibimi pushaj yuyijkunamunda, manduj curagunamundash, Moisés mandashkada yachachijkunaj makimundash manchanaidi llakida japisha. Shinaidi wañuchichunbish kachushkami gasha. Shinash kinsa p’unllabiga kausarishami,” niga.

22Chimunda Pedroga Jesusta ch’ikunyachisha pushush risha, “Manduj, kan shina tukuchunga Dios amalladi sakichun,” nisha jarkusha rimungu kallariga. 23Ashtanbish Jesús vueltarisha rikusha Pedrodaga, “Ñukaj ñaubujmunda anchi, Satanás. Kanga trankarij laya urmachunmi shina ningui. Imadash Dios rikushka layada na rikunguichu. Ashtangarin genteguna rikushka layallami rikungui,” niga.

24Chi k’ipa Jesusga Paibuj yachagujkunada kashna niga: “Maijin Ñukada katingu munujka kikinbuj munida sakisha, cruzta japisha katimilla. 25Shinushaga maijinsh kikinbuj kausida yalli llakirijka, na tukurij kausidaga mana japingachu. Ashtanbish maijin Ñukada katishkamunda kikinbuj kausida na llakirijka, na tukurij kausida japingami. 26Shuj gentemu kai pachabi tuki ima tiyujta charij tukushash ¿imaj alli gangari wañusha kikinbuj almada chingachishaga? Kikinbuj kausi kishpirichunga ¿imada kui pudingari? 27Shinusha Aichayuj tukushka Churiga Paibuj Taitaj k’uilla gashkan angelgunandij shamunga. Chibimi tukigunamu ima imada rurashkamunda kunashkada kunga. 28Kabishkadadimi nini: kaibi tiyajkunamunda wakingunaga Aichayuj tukushka Churi mandungu shamujta narikish rikushaidijka na wañungachu.”

17

Jesús shuj laya tukusha rikurishkamunda

Mc 9.2-13; Lc 9.28-36

1Sujta p’unlla k’ipa Jesús Pedroda Jacoboda paibuj wauki Juanchudash agllusha paigunallada shuj jatun urkumu pushush riga. 2Chibi paigunaj ñaubuki Jesús shuj laya tukuga. Paibuj ñawi indi laya p’alaniga; shinaidi churanash yurujlladi luz shinami tukuga. 3Ñash Dios nishkada parluj Moisesta Eliasta Jesuskun parlanukujta rikugaguna. 4Chimunda Pedroga Jesusta niga, “Manduj Jesús, allimi gashka kaibi ganaga. Kan munukiga kinsa carpada rurushallami, shujtaga kanmu, chaishujtaga Moisesmu, kaishujtaga Eliasmu.”

5Pedro shina nigujllabidi paigunaj muyundiki p’alaniguj p’uyu tiyariki ñash p’uyumunda,

“Kaimigun Ñuka k’uyashka Churi. Paibimi manchanaidi kushiyani. Paida uyunguichi,” nisha shuj parlarishka uyariga.

6Kaida uyashaga Jesusbuj yachagujkuna mancharishkaidiguna kungurisha kumuriki, 7Jesús paigunajmu kuchuyasha tupushaga, “Jatarichi. Ama mancharichichu,” niga.

8Chimunda umada alsusha rikushaga pidash ña na rikusha Jesuslladami rikugaguna.

9Ña jawa urkumunda uriyagushaga, “Kai rikushkadaga Aichayuj tukushka Churi wañushkagunapuramunda kausaringagama ama pimush parlunguichichu,” nisha Jesús manduga.

10Chimunda yachagujkuna Jesusta tapugaguna, “¿Imasha Moisés mandushkada yachachijkunaga, ‘Eliasmi ñaubusha shamunagun,’ ninguna?”17.10 Mesías narij shamujllabidi Dios nishkada parluj Elías ñaubusha shamushkadami Diosbuj Shimi Malaquías 4.5-6bi parlan. Elías shamuna nishkaga Bautizaj Juanchubimi p’aktuga. Mt 11.14

11Shina niki Jesusga niga, “Kabishkadimigun; Eliasmi ñaubusha shamunaga, tukida k’uillada parijangaj. 12Ashtanbish Ñukaga ninimi, Eliasga ña shamugami. Paida na rijsisha paiguna ima munushkadash rurugaguna. Shinaidimi Aichayuj tukushka Churish paigunaj makibi llakichishka ganga.”

13Chibimi Paibuj yachagujkunaga Bautizaj Juanchumunda Jesús parlashkada yachi tukugaguna.

Maramunda yanada Jesús llujshichishtushkamunda

Mc 9.14-29; Lc 9.37-43

14Paiguna taugaguna purishka pushtumu chayuki, shuj k’ariga Jesusbujmu kuchuyasha Paibuj ñaubuki kungurishaga, 15“Manduj Jesús, ñukaj churimunda llakiribai. Urmuj unguida charisha mejorlladimi llakirin. Tauga kutinmi ninabish shinaidi yakubish urmun. 16Kambuj yachagujkunamu pushamukish na alliyachi pudishkagunachu,” niga.

17Shina niki Jesusga, “¡Ashallada crijkuna; na alli genteguna! ¿Ima uragamashi kangunan purisha? ¿Maigamachari shinagunada rikusha kausagushalla? Marada kaimu pushamichi,” niga.

18Chimunda Jesús chi yanada p’iña rimuki maramunda llujshiga. Chimunda pacha maraga alliyagallami.

19Jesusbuj yachagujkuna Paillada ch’ikunyachisha shamusha tapugaguna, “Ñukuchiga ¿imasha na yanadaga llujshichi pudiganchi?” nisha.

20Shina niki Jesús niga, “Kangunaga ashallada crishkamunda. Kabishkadadimi nini: Kanguna shuj mostaza muyu shinawaidash crishaga chi urkuda, ‘Kaimunda anchi; shuj pushtumu ri,’ nin, anchunmunllami. Kangunamunga imash na pudibujka na ganmunchu.”17.20 Ñauba escribishkagunabiga verso 21 illan. Shinash, k’ipa rurujkunaga Marcos 9.29munda japisha churushkamaminga kashna nisha: “Na mikushalla Diosta mañujllabimi kai laya yanagunaga llujshinmu.”

Jesús Pai wañunada kutin parlushkamunda

Mc 9.30-32; Lc 9.43-45

22Jesusbuj yachagujkuna Galilea llaktabi tandanukuki Jesús niga, “Aichayuj tukushka Churiga gentegunaj makibimi kushka ganga. 23Shinaidi wañuchingagunami. Ashtanbish kinsa p’unllabiga kausaringami.”

Shina nijta uyusha mejorlladi llakirigaguna.

Diosbuj wasimu impuestoda pagashkamunda

24Jesús Paibuj yachagujkunan Capernaum-mu chayuki Diosbuj wasimu impuestoda cobrujkuna Pedroj kuchumu kuchuyasha tapugaguna, “Kangunada yachachijka ¿nachu Diosbuj wasimu impuestoda kujkun?”

25Shina tapuki, “Ari, kujmigun,” niga.

Chi k’ipa Pedro wasimu waiguki Jesús ñaubushadi parlarisha kashna niga: “Simón, ¿kanga imada yuyangui? Kai pachabi jatun mandujkunaga ¿pigunada impuestoda cobrunguna? ¿Kikinbuj llaktamundagunada? ¿Na gashaga shuj llaktamundagunada?”

26Shina niki Pedroga, “Shuj llaktamundagunada,” niga.

Chimunda Jesús niga, “Shinushaga chi llaktallamundadi gajkunaga pagungujka na kabinchu. 27Shina gakish pidash ama p’iñachingu jatun yaku kuchamu risha anzueloda shiti. Ñaubusha japi tukuj chaulada llujshichisha shimida paskusha shuj kuchkidami japingui. Chi kuchkillandi Ñukaj impuestodash kambujtash paigunamu pagungu ringui.”

18

“¿Maijindij yalli valij gan?” nishkamunda

Mc 9.33-37; Lc 9.46-48

1Chi ratugunaidimi Jesusbuj yachagujkuna Paibujmu kuchuyasha tapugaguna, “Diosbuj mandanabiga ¿maijindi yalli valij gan?”

2Shina niki Jesús shuj marada kayusha paigunaj chaubibi shayachishaga 3kashna niga: “Kabishkadadimi nini, kanguna shina gashkada na sakisha na kutin mara laya tukushaga Diosbuj mandanamunga na waigunguichichu. 4Shinushaga maijin <Imash na ganichu> nisha kai mara laya gajka, Diosbuj mandanabiga yalli valijmi ganga. 5Shinaidi maijin Ñukaj shutibi kai marada laya shuj marada japijka Ñukadami japin.”

Juchabi urmanamunda

Mc 9.42-48; Lc 17.1-2

6“Shuj uchilla mara laya Ñukada crijta juchabi maijinbish urmachijka, jatun kutana rumida kungabi watushka jatun yaku kucha jundu pushtubi millpuchishka ganami ashtan allimunga. 7Tauga juchagunabi urmanaguna tiyashkamundaga kai pachabi tiyujkunaga ¿imachari tukunga? Shinash chigunaga tiyanalladijmi gan. Ashtanbish maijinsh shujkunada juchabi urmachijka ¿imachari tukunga? 8Shinushaga kambuj makima chakima juchabi urmachikiga p’itishtasha kanmunda shiti. Ishki maki ishki chaki na tukurij nina rupajmu shitushka gana randiga ashtanbish maki illuj chaki illuj kan na tukurij kausimu waigunami alli ganmu. 9Shinaidi kambuj ñawi juchabi urmachikiga llujshichisha shiti. Uku pacha ninamu ishki ñawin shitashka gana randiga ashtan shuj ñawillan na tukurij kausanamu rinami alli ganmu.”

Shuj oveja chingushkan yuyachishkamunda

Lc 15.3-7

10“Kai uchillagunamunda maijindash na valichisha ama ch’ikunyachinguichichu. Ashtanbish ninimi, jawa pachabi paigunaj angelgunaga jawa pachabi tiyuj Ñukaj Taitaj ñawida rikurianllagunami.18.10 Ñauba escribishkagunabiga kai verso 11 parlushkaga illan. Shinash k’ipa rurujkunaga Lucas 19.10munda japisha churushkamaminga kashna nisha: “Aichayuj tukushka Churiga chingarishkagunada mashkusha kishpichingumi shamuga.”

12“¿Ima laya rikurin? Maijinsh patsuj (100) ovejada charisha paigunapuramunda shuj chingarikiga ¿nachu iskun chunga iskun (99) ovejada urkubi sakisha chingushka ovejada mashkungu rinmu? 13Chingarishka ovejada japishaidijka chi iskun chunga iskun maimush na risha na chinguj ovejagunadash yallimi kushiyaringa ninimi. 14Shinaidimi kangunaj jawa pachabi tiyuj Taita Diosbish kai uchillagunamunda shujllash chingarichunga na munanchu.”

Crijkunapuraga ima laya alli tukunamunda

Lc 17.3

15“Crijkunamunda shuj wauki18.15 Mt 12.46-50 juchada rurukiga paigunlla parlarisha pai na allida rurushkada rikuchingui. Kan nishkada uyakiga kutin kambuj waukidi gachun japinguimumi. 16Ashtanbish na uyash nikiga shujma ishkimadash kangun richun kayungui. ‘Ima tukushkaga ishki na gashaga kinsa rikujkuna kabishkada parlashkan tuki allichishka gachun shina ruranami.’18.16 Dt 19.1517Shinaidi paigunadash na uyush nikiga tuki tandanukushka crijkunamu parlungui. Chi tukigunadash na uyush nikiga paidaga Diosta na rijsij na alligunaida rurungu munuj gashkabi sakingui.

18“Kabishkadadimi nini, kanguna kai pachabi ima watushkaga jawa pachabish watushkami ganga. Shinaidi kanguna kai pachabi ima kacharishkaga jawa pachabish kacharishkami ganga.18.18 Jesusbuj yachagujkunamu kaibi parlashkaga Mateo 16.19bi Pedromu parlashka. Chibi ura chakibi yachachishkada rikungui.

19“Kaidash ninimi, kai pachabi kangunamunda ishkindijlladi <Allimigun> ninukusha imadash Diosta mañukiga jawa pachabi tiyuj Ñukaj Taitaga kungallami. 20Maibi ishkima kinsama Ñukaj shutibi tandanukukish Ñukaga paigunaj chaubibimi gani.”

Na perdonasha nij k’arimunda

21Chimunda Pedro Jesusbujmu kuchuyasha tapuga, “Manduj Jesús, ¿mashna kutinda ñuka wauki ñukada na allida rurukiga perdonana gani? ¿Kanchis kutingamachu perdonasha?”

22Shina tapuki Jesús niga, “Na ninichu kanchis kutida, ashtanbish kanchis chunga (70) kutin kanchisgama perdonangui ninimi.18.22 Kanchis chunga kutin kanchisgama nishaga na chilladaga perdonanachugun, ashtanbish perdonagunallamigun. Lc 17.3-4

23“Shinushaga ima layami shuj llaktada mandujka pai nishkada rurujkunamunda mashna kuchki fiachishkada japish nin Diosbuj mandanash shinalladimi gan. 24Ña shina rurusha kallariguki sujta chunga waranga waranga denarioda18.24 “Chunga waranga talentos” nishami nin. Shuj talento nishkaga sujta chunga waranga waranga (60.000) denariomi valin. Shuj denario nishkaga shuj p’unlla trabajashkami valin. Mt 20.1-16 fiujtaga llaktada mandujbuj ñaubujmu pushagaguna. 25Chi fiujka iman na pagui pudishkamundaga llaktada mandujka pai fiachishkada pagushka gachun nishami, ‘Fiujta warmindij maragunandij tuki paiguna ima charishkadash k’atunguichi,’ nisha manduga.

26“Shinushami chi sirvijka llaktada mandujbuj ñaubuki pambamu kumurisha kungurishaga, ‘Ashawan ñukada shuyabairi. Tukida illujta kushallami,’ nisha mañaga. 27Shina mañaki llaktada mandujka paimunda llakirisha chi fiachishkadaga illujta kungarisha sirvijta kacharisha sakiga.

28“Ashtangarin chimunda llujshishaga chi sirvijka paigun igulda purij paida patsuj denarioda fiujkun tupanukushaga, ‘Ñuka fiachishkada kui,’ nisha kungabi charirisha makin sipingu kallariga.

29“Shina rurukimi paigun igulda purijka pambamu kumurisha kungurishaga, ‘Ashawan shuyabairi. Tuki ñuka fiushkada kushallami,’ nisha mañaga.

30“Chi fiachijka na uyush nisha ashtanbish pushush risha carcelbimi churachiga ima fiushkada vueltachingagama. 31Chida rikusha chaishuj sirvijkunaga mejorlladi llakirisha llaktada mandujmu tuki ima tukushkada parlungu rigaguna.

32“Chimundami mandujka kayachun kachuga. Ña pushamukiga, ‘¡Milli sirvij! Ñukaga kan <Shuyabairi> nikiga kan fiushkada illujta kungarisha sakiganindi. 33Ñuka ima layami kanmunda llakirigani, shinaidi ¿nachu kambish kangun igulda purijmunda llakirisha kungarina gagangui?’ 34nisha paida mandujka manchanaidi p’iñarishaga carcelbi llakichichun kuga tuki fiushkada vueltachingagama.”

35Jesusga, “Kangunapura maijin p’iñachij waukida tukiguna na tuki shungun perdonakiga jawa pacha Ñuka Taitash shinaidimi kangunadash rurunga,” niga.

19

Jesús <Na partirinachu> nishkamunda

Mc 10.1-12; Lc 16.18

1Shina Jesús parlush tukuchishka k’ipaga Galileamunda llujshisha Jordán yaku ch’imbapurabi tiyuj Judea llaktagunamu chayuki, 2taugalladiguna katigaguna. Chibimi ungushkagunada alliyachiga.

3Shuj fariseoguna Jesusmu kuchuyasha imallabi pandarikish juchachingaj, “¿Imallamundash kusaga warmimunda ch’ikunyanallachu gan?” nisha tapugaguna.

4Jesús parlarishaga, “¿Nachu Diosbuj Shimibi kaida liyushkanguichi? Kallarimunda tukigunada ruruj Diosga, ‘K’aridash warmidashmi ruruga.’19.4 Gn 1.275Shinaidi kaidash niga, ‘Chimundami k’ariga taitada mamada sakinga paibuj warmin kazarasha tandanukungaj. Shinami ishkindijmunda shuj shinalla tukunga.’19.5 Gn 2.246Shinushaga ña mana ishkindijchu gan. Ashtangarin shuj aichallami gan. Shinashkamundaga Dios tandachishkadaga pish ama ch’ikunyachichun,” niga.

7Shina niki fariseoguna tapugaguna, “¿Imasha shinadijka maijin kusa warmida kachangajka partirishkada rikuchingaj firmashka p’angada paimu kuchun Moisesga manduga?”

8Shina niki Jesús niga, “Kanguna uyiti na uyujkunashkallamundadimi Moisesga warmimunda ch’ikunyachun sakiga. Ashtanbish kallarimunga Diosga na shinada munugachu. 9Shinushami Ñukaga nini, maijin kusaga warmi nash wainayaki partirisha, shuj warmin kazarajka wainayanmi.”

10Chimunda Jesusbuj yachagujkunaga, “Kusan warmin shina kausanakiga na kazarashkami alli ganmu,” nigaguna.

11Jesús niga, “Na tukiguna kai parlushkadaga <Allimigun> ni pudingunachu. Ashtanbish maijingunamu Dios chi yuyida kushkagunallami pudinguna. 12Shujkunaga lulun illuj wacharishkamundami na kazaran, kaishujkunadaga genteguna kapashkamunda. Maijingunaga Diosbujllada rurush nisha paigunaidimi <Na kazarasha> ninguna. Maijin kaida <Allimigun> nisha japi pudijka japichunlla.”

Maragunada Jesusmu pushamushkamunda

Mc 10.13-16; Lc 18.15-17

13Maragunaj jawabi makida churusha Diosta mañachun Jesusbujmu pushamuki, Paibuj yachagujkunaga pushush rijkunada takush nigaguna. 14Chimunda Jesusga niga, “Maraguna Ñukajmu shamuchun sakichi, ama jarkichichu. Ashtanbish Diosbuj mandanaga kai maraguna laya gajkunajmigun.”

15Maragunaj jawabi makida churusha mañushaga chi pushtumunda rigallami.

Charij musu Jesuskun parlanukushkamunda

Mc 10.17-31; Lc 18.18-30

16Chi k’ipa Jesusbujmu shuj musu kuchuyashaga, “Yachachij, na tukurij kausida japingajka ¿ima allidadi rurana gani?” nisha tapuki,

17Jesusga, “¿Imashadi alli ruranagunamunda Ñukada tapungui? Alliga Diosllami tiyun. Ashtanbish kan na tukurij kausida japish nishaga Diosbuj mandushkagunada kazi,” niga.

18Chi musuga, “¿Maijingunada?” niki,

Jesús niga, “Ama wañuchingui. Ama wainayangui. Ama shuwangui. Shujta na allida rurungajka ama juchachisha llagmunguichu. 19Kambuj taita mamadash k’uyusha allida rurungui;19.19 Ex 20.12-16; Dt 5.16-20 shinaidi shujkunadash kikinda layaidi k’uyungui.”19.19 Lv 19.18; Mt 22.39; Stg 2.8

20Chi musu niga, “Tuki chi nishkadaga p’aktachishkanimi. ¿Imadadi ashtan p’aktachina gani?”

21Shina niki Jesús niga, “Kan allidadi ruruj gangu munushaga ri, kan charishkada k’atusha imash na charijkunamu kungui. Shinami jawa pachabi tukimunda yalli alli charinagunada charingui. Chida ruramushaga Ñukada katimi.”

22Chi musuga Jesús shina nijta uyushaga milgalladi charij gashkamundaga llakirisha rigallami.

23Chimunda Jesús Paibuj yachagujkunamu niga, “Kabishkadadimi nini: shuj charij Diosbuj mandanamu waigunaga jinchimi gan.19.23 Diosta na yuyarisha ashtan kai pachallabi charinagunada munushkamunda Dioslladi mandachun na sakishaga kishpichishka ganaga jinchimi ganga.24Kutinbish ninimi, jatun camello akuja ut’kuda waigunash, charijkuna Diosbuj mandanamu waigunadash yalli jawallami gan.”

25Yachagujkuna kaida uyushagarin ashtanlladi mancharisha, “Shina gakiga ¿pishi kishpiri pudinga?” niguki,

26Jesús paigunada rikuriasha, “Kaiga gentegunamunga na ruri pudibujmi, ashtanbish Taita Diosmunga ima na ruri pudinaga illunmi,” niga.

27Shina niki Pedroga, “¡Riki, ñukuchiga tuki ima charishkagunada sakishkanchindi Kanda katingaj! ¿Shinushaga imadadi japishun?” niga.

28Shina niki Jesusga, “Kabishkadadimi nini, ima ura tukida mushujyachina p’unlla chayukimi,19.28 Ap 21.1-5 Aichayuj tukushka Churi k’uilladi p’alanigujti mandanabi tiyariki kangunashmi Ñukada katishkamundaga chunga ishki mandana tiyarinagunabi Israelbuj chunga ishki tribugunada mandungu tiyaringuichi,” niga. 29“Shinushaga mashnalla Ñukamunda wasida, wauki panigunada, turi ñañagunada, taitada, mamada, maragunada, achpagunamada sakijkunaga patsuj (100) kutin ashtan yallidami japingaguna. Shinaidi na tukurij kausidash japingagunami. 30Ashtanbish taugaguna kunun ñaubusha gajkunaga k’ipabimi ganga. Shinaidi taugaguna k’ipa gajkunaga ñaubungagunami.”19.30 Genteguna jatun nishkagunada valichin; yanga nishkagunada na valichin. Ashtanbish Taita Diosga Paida crishkamundami valichin.

20

Uva tarbushkabi trabajajkunamunda

1“Shinushaga jawa pacha Diosbuj mandanaga milga achpada charij k’ari shinamigun. Puzu puzudi paibuj uva tarbushkabi trabajachun trabajajkunada mashkungu riga. 2Ña trabajajkunan parlanukusha shuj p’unllamunda denario kuchkida kungu ari ninukusha uva tarbushkabi trabajachun kachuga.

3“Kutin asha p’unllallabi risha shujkunash imadash na rurasha lasabi gajkunada rikusha, 4niga, ‘Kangunash ñukaj uva tarbushkabi trabajangu richi. Mashna kuchkida kunashkadaga kushallami.’ Shina niki paigunash riga.

5“Chi achpayuj kutin chaubi p’unlla shinabi, shinaidi duzi k’ipa llujshisha rishash trabajajkunada japishaga shinaidimi ruruga. 6Ña indi waigusha niguki kutinlladi llujshish risha shujkunadash imadash na rurujkunada japisha, ‘¿Imashadi kangunaga na trabajashalla tuki p’unlla kaibi kainanguichi?’ nisha rimaga.

7“Shina niki, ‘Pish na trabajachun japishkamunda,’ nigaguna.

“ ‘Shinadijka kangunash ñukaj uva tarbushkabi trabajangu richi,’ niga.

8“Ña tutayaki uva tarbushka achpayujka trabajajkunada mandujtaga, ‘Trabajajkunada kayushaga k’ipa trabajangu waigujkunamunda pagungu kallarishaga ñaubushadi shamujkunamu pagusha tukuchingui,’ niga.

9“Indi waigush niguki trabajangu waigujkuna kuchuyashaga tukigunami denario kuchkida japigaguna. 10Ñaubusha trabajangu waigujkuna kuchuyana tukukiga <Paigunada yallimi japishun> nisha yuyagaguna. Shina gakish paigunash shuj denariolladadimi japigaguna. 11Ña japishaga achpayujmunda rimungu kallarigaguna, 12kashna nisha: ‘Kaigunamuga k’ipa chayamusha shuj urawaida trabajakish ashtanbish ñukuchiga rupibi tuki p’unlla trabajasha kainukish paigunamu kushkaidadi ñukuchimu kushkanguindi.’

13“Shina nikish achpayujka paigunamunda shujtaga, ‘Hijo taita, kandaga ima na allidaga mana ruragushkanichu. ¿Parlanukushaga nachu shuj denarioda japingu <Ari> nigangui? 14Shinakiga kanmu kushkada japisha ri. K’ipadi trabajangu waigujmush kanmu kushka layaidimi kush nini. 15¿Shinaga nachari ñuka kuchkinga ñuka munushkada ruri pudini? Na gashaga ¿ñuka kujlla gashkamunda wañurigungui?’

16“Shina layaidi k’ipa gajkunaga ñaubungagunami. Shinaidi ñaubusha gajkunaga k’ipabimi ganga.”20.16 Mateo 19.30 ura chakibish rikungui.

Jesús Pai wañunada kutin parlashkamunda

Mc 10.32-34; Lc 18.31-34

17Jesús ña Jerusalén pueblomu ñanda ichimu rigushaga Paibuj chunga ishki yachagujkunada ch’ikunyachisha kayushaga kashna niga: 18“Kununga Jerusalenmu rigunchi maibimi Aichayuj tukushka Churiga manduj curagunamu shinaidi Moisés mandushkada yachachijkunamu japichishka ganga. Paigunami wañuchichun nisha juchachinga. 19Shinaidimi na israelgunamuga maidadikish nisha asisha, azilgun dalisha shinaidi cruzbi chakatasha wañuchichun kungaguna. Ashtangarin kinsa p’unllabiga kausaringallami.”

Jesusbuj ladubi tiyachichun mañashkamunda

Mc 10.35-45

20Zebedeoj churigunaj mamun paibuj churigunandij Jesusbujmu kuchuyashaga Paibuj ñaubuki kungurisha <Shuj ruranada rurabai> nisha mañuga.

21Chimunda Jesusga, “¿Imadadi ningui?” nisha tapuki chi warmiga,

“Kai ishki ñukaj churiguna Kambuj mandanabi paigunash mandachun shujka alli ladumu kaishujka lluki ladumu tiyarichun nibai,” niga.

22Shina niki Jesús niga, “Kanguna imada mañashkadash na yachunguichichu. Ashtangarin ¿jatun llakida shina, Ñuka jayuj ubianada ubyi pudinguichichu?”

Shina niki paigunaga, “Pudinchimi,” nigaguna.

23Chimunda Jesús niga, “Kangunaga kai jayuj yakuda ubianguichillami, ashtanbish Ñukaj alli ladumu lluki ladumu tiyarichun kunaga na Ñukajka kabinchu. Ashtanbish maijin Ñukaj Taita chibi tiyarichun nishkallagunamumi kushka ganga.”

24Shina nishkamunda chaishuj chunga yachagujkuna chi ishki waukindijkunanga p’iñarigallagunami. 25Ashtan Jesús tukigunada kayusha niga, “Ima layami kanguna yachunguichi, llaktagunada mandujkunaga pueblobi kausujkunadaga paiguna munushkaida rurusha mandun, shinaidi jatun tukushkagunash shujkunadash llakichisha kazuchinguna. 26Kangunapurabiga na shinaga ganachugun. Ashtangarin maijin kangunamunda jatun tukush nijka chaishujkunada sirvichun. 27Shinaidi kangunapuramunda maijin ñaubusha gash nijka kangunamu watushka shina ruruj gachun. 28Shina layaidi Aichayuj tukushka Churiga na Pai nishkada rurachingujka shamugachu, ashtan shujkunaj ruranada rurungumi, shinaidi kausida kusha taugagunada kacharisha kishpichingujmi shamuga.”

Ishki na rikujkunada Jesús alliyachishkamunda

Mc 10.46-52; Lc 18.35-43

29Paiguna Jericó puebloda pasusha llujshisha riguki taugalladijkunami Jesusta katish rigugaguna. 30Ñan kuchubi tiyaj ishki na rikujkunaga Jesús rigushkada uyusha, “Manduj Jesús, Rey Davidbuj Churi,20.30 Mateo 9.27 ura chakibish rikungui. ñukuchida llakiribairi,” nisha kaparigaguna.

31Upallachun nisha genteguna rimakish, “Manduj Jesús, Rey Davidbuj Churi, ñukuchida llakiribairi,” nisha ashtanmi kaparigaguna.

32Chida uyusha Jesús shayarisha paigunada kayushaga, “¿Imadadi kangunamu rurachun ninguichi?” niga.

33Shina niki, “Manduj Jesuslla, rikujmi gangu munanchi,” nigaguna.

34Chimunda Jesús paigunamunda llakirisha ñawigunabi tupunmi, na rikujkunaga rikuj tukusha Jesusta katigaguna.

21

Jerusalenmu Jesús waigushkamunda

Mc 11.1-11; Lc 19.28-40; Jn 12.12-19

1Jesús Paibuj yachagujkunan Jerusalenmu ña kuchuyagusha Betfagé pueblomu Olivos urkubi chayusha Jesús ishki yachagujkunada kachuga, 2kashna nisha: “Ch’imbapura uchilla pueblomu richi. Chillabidimi warmi burru watushka wawa burrundij shayajta japinguichi. Chimundaga kacharisha burrugunada pushamunguichilla. 3Maijinbish imash nikiga, ‘Manduj Jesusmi ministigun,’ ninguichi. Shina nikiga kachungallami.”

4Kaiga Dios nishkada parluj kashna nishka p’aktachunmi shina tukuga:

5“Sión21.5 Sión – Juan 12.15 ura chakibi yachachishkada rikungui. pueblobi kausujkunamu parlichi:

‘Riki, kambuj Jatun Mandujka k’uyaj shungumi,

burrubi sikushka kangunajmumi shamun,

shuj wawa burrubi, cargada aparij burruj wawabi.’ ”21.5 Zac 9.9

6Chi ishki yachagujkuna risha ima laya Jesús mandushkada rurasha, 7mamun burruda wawandij pushusha rishaga paigunaga jawalla churarishkada chi burrugunabi paltuki chi jawabi Jesusga sikuga. 8Taugalladigunami paigunaj jawalla churanada ñanbi chutachigaguna. Chaishujkunaga ramagunada yuramunda p’itisha ñanbi mandugaguna. 9Shinaidi ñaubusha rijkunash washada katijkunash kashna nisha kaparigaguna:

“¡Hosana21.9 Hebreo shimibi “Hosana” nigushaga shimi shimida nisha “Kishpichibai” nisha nigun. K’ipa watagunabi jatun mandujta “Allimi gangui” ningu “Hosana” nijkunaga. Rey Davidbuj Churi! Manduj Diosbuj shutibi shamujtaga <Alli nishka gai> ninchimi. ¡Jawa pachabish Hosana nishka gachun!”

10Jerusalenmu Jesús waiguki tuki chibi kausajkunami bullaidi jatarisha kaida chaida yuyusha “¿Kaiga pidikun?” nigaguna.

11Shina niki gentegunaga, “Dios nishkada parluj Jesusmigun, Galilea llaktabi tiyuj Nazaret pueblomunda,” nigaguna.

Diosbuj wasida Jesús linshushkamunda

Mc 11.15-19; Lc 19.45-48; Jn 2.13-22

12Jesús Diosbuj wasimu waigusha tuki chibi k’atujkunada shinaidi randigujkunada washamu llujshichisha kachuga. Gentegunaj kuchkida cambiusha tiyajkunaj mizagunadash shinaidi palomada k’atuna tiyarinagunadash tangushtaga. 13Chimunda Jesús niga, “Dios escribichishkabi ninmi: ‘Ñukaj wasiga Diosta mañana wasi nishkami ganga.’21.13 Is 56.7 Ashtanbish kangunaga kai wasida ‘shuwaguna tiyana ut’ku shinadami’ rurashkanguichi.”

14Diosbuj wasibi na rikujkunama suchugunama Jesusbujmu kuchuyaki Paiga alliyachigallami. 15Ashtanbish manduj curaguna shinaidi Moisés mandushkada yachachijkunash pish na ruri pudishkagunada rurujta rikushaga shinaidi Diosbuj wasibi maraguna, “¡Hosana Rey Davidbuj Churi!” nisha kaparijta uyushaga p’iñarigaguna. 16Shinamunda Jesusta, “¿Paiguna ima laya nisha nigujta uyunguichu?” nigaguna.

Chimunda Jesús niga, “Ari, uyanimi. Ashtanbish kangunaga ¿nachu kaida liyushkanguichi? Dios escribichishkabiga,

‘Uchilla maragunakish chuchuj maragunakish,

Kan Diosmi Kanlladadi <Allimi gangui> nina shimigunada churushkangui,’ ninmi.”21.16 Sal 8.2

17Shinushami paigunada sakisha chi pueblomunda llujshisha Betania pueblomu rishaga chibimi pakariga.

Jigus yurada Jesús chakichishkamunda

Mc 11.12-14,20-26

18Kayundij tutamunda Jerusalén pueblomu ichiyagusha Jesús yarijachiga. 19Chi ñan kuchubi shuj jigus yurada rikusha kuchuyaga. Ashtanbish ima mikunadash na japisha p’angagunaida rikushaga Jesusga chi yuradaga, “¡Kununmunda ichimunga ima granudash amalladi aparichun!” nisha niga. Chi k’ipaga yuraga ñash chakirigallami.

20Shina tukushkada rikushaga Paibuj yachagujkuna mancharishkaidijkuna Jesusta kashna nisha tapuga: “¿Ima layamunda jigus yuraga ñash chakirinllandi?”

21Chimunda Jesús niga, “Kabishkadadimi nini: kanguna tuki shungun crisha kaida chaida na yuyushalla na kai jigus yurada rurushka layaidaga rurunguichimuchu. Ashtanbish kanguna kai urkudaga, ‘Kaimunda anchi; jatun yaku kuchamu ri tigrungui,’ nikiga shina rurunmullami. 22Kanguna Diosta crisha mañushaga ima mañushkagunadash japinguichillami.”

“¿Pidi kandaga kashna rurachigun?”

Mc 11.27-33; Lc 20.1-8

23Diosbuj wasimu Jesús waigusha chibi yachachiguki curagunada mandujkuna israelgunaj pushaj yuyijkunash kuchuyasha tapushaga, “¿Pi mandukidi kaigunadaga kashna rurangui? ¿Pidi kandaga kashna rurachigun?” nigaguna.

24Shina niki Jesusga niga, “Ñukash kangunada shuj tapunaida tapusha; tapushkada parlakiga Ñukash pi mandushkamunda kaigunada rurushkada parlushallami. 25Juanchu bautizashaga ¿pi kachukidi bautizajkuga? ¿Dioschu, na gashaga gentegunachu?”

Shina niki kaishuj chaishuj parlanukungu kallarigaguna kashna nisha: “ ‘Diosmi kachuga,’ nikiga ‘Shinadijka ¿imashadi Juanchu nishkada na criganguichi?’ ningami. 26Shinaidi gentegunada mancharishkamundami, ‘Gentegunami kachashkanga,’ ningukish na pudinchi, Juanchu Dios nishkada parluj gashkada tukiguna crishkamunda.”

27Shinushaga Jesusmunga, “Na yachanchichu,” nigaguna.

Shina niki Jesusga, “Shinadijka Ñukash pi manduki kaigunada kashna rurashkadash na parlushachu,” niga.

Ishki churida yuyachisha parlashkamunda

28Jesús parlusha katishaga, “¿Kai parlanamunda imada yuyanguichi? Shuj k’arimi ishki churida chariga. Ñauba churij kuchumu rishaga, ‘Churi, kunun p’unllaga ñukaj uva tarbushkabi trabajangu ri,’ niga.

29“Shina niki chi churiga, ‘Na rish ninichu,’ niga. Shinash k’ipa yuyarishaga rigallami.

30“Shinaidi taitaga chaishuj churijmu kuchuyasha shina layaidi niga. Shina niki, ‘Ari, taita, rishallami,’ niga. Shina nishash na rigachu.

31“¿Maijindi ishkimundaga taita munushkada ruruga?” nisha Jesús tapuga.

Paigunaga, “Ñauba churi,” nigaguna.

Jesusga niga, “Kabishkadadimi nini, impuestoda cobrujkuna shinaidi k’arigunamu k’aturisha purij warmigunadijmi kanguna narikish waigujllabidi Diosbuj mandanamuga ñaubungaguna. 32Bautizaj Juanchu kabishkada rurusha kausana ñanda rikuchingu shamukish kangunaga na crishkamundami kashna nini. Ashtangarin impuestoda cobrujkuna shinaidi k’arigunamu k’aturisha purij warmigunash pai parlushkada crigagunami. Kangunagarin shinagunada rikushash pai nishkada cringujka nalladi yuyariganguichichu.”

Wañuchij k’arigunamunda yuyachishka

Mc 12.1-12; Lc 20.3-19

33“Ashtan shuj yuyachinadash uyichi: Shuj achpayujka paibuj milga achpabi uvada lantusha muyundijtash pirkasha churuga. Shuj ut’kuda ut’kuga vinoda chibi rurungaj, shinaidi jawamunda tukida rikusha chapana wasidash ruruga. Chi k’ipaga achpabi rurujkunamu partido rurachun kushaga karu llaktamu riga. 34Ña uvada pallana p’unlla p’aktukiga chi partido rurujkunajmunda pai japina gashkada tandachichun paibuj sirvijkunada kachuga. 35Ashtanbish chi partido rurujkunaga chi sirvijkunada japishaga shujtaga takugaguna, kaishujtaga wañuchiga shinaidi chaishujtaga rumigunan pigugaguna. 36Chi achpayujka ñaubusha kachushka sirvijkunadash ashtandi yalli kutin kachukish chi sirvijkunanbish shinaidimi rurugaguna.

37“Tukigunada kachushka k’ipa, ‘Ñukaj churidaga kazungagunami,’ nisha yuyasha paibuj churidaga kachuga. 38Ashtanbish chi partido rurujkunaga paibuj churida rikusha paigunapura, ‘Kaikumi paibuj taitamunda kai achpadaga japinga. Pai japinada ñukuchilla japingu wañuchishtashunchi,’ nisha ninukugaguna. 39Shinusha paida charirisha uva chagramunda washamu llujshichish shitusha wañuchigaguna.21.39 Chi churida uva tarbushkamunda llujshichisha wañuchishka nishaga Jerusalén pueblo washamu llujshichisha cruzbi Jesusta wañuchishkadami rikuchin.

40“Shinadijka kununga ima ura chi uva chagrayuj shamushaga ¿chi partido rurujkunadaga imada rurunga yuyanguichi?”

41Shina niki nigaguna, “Chi na alligunadaga na llakirisha illujtami tukuchishtanga. Uva chagradaga shuj partido rurujkunamu kunga, pallana p’unlla chayuki pai japina gashkada kuchunllaguna.”

42Jesús nigusha niga, “Ima urash kaidaga ¿nachu kangunaga Dios escribichishkabi liyushkanguichi?

‘Wasichijkuna na munusha shitushka rumiga

ashtan kallarimu churana rumimi tukushka.

Kaidaga Manduj Diosmi rurushka.

Shinushaga ñukuchij ñawibiga k’uilladijmi gan.’21.42 Sal 118.22-23

43“Shinushaga ninimi, Diosbuj mandanaga kangunamunda kichushkami ganga. Shinaidi Paibujta rurusha alli frutoda kujkunamumi kushka ganga. 44Maijin kai rumi jawabi urmujka p’akiringami. Maijinbuj jawabi kai rumi urmushash ñutushtangami.”

45Curagunada mandujkuna fariseogunash chi yuyachinagunan Jesús parlajta uyushaga paigunamunda rimashkadami yachugaguna. 46Chimundami ima layash prezungu munushash Dios nishkada parluj gashkada tukiguna crishkamunda, Jesustaga japinada manchagaguna.

22

Kazarana bodada yuyachinan parlushka

1Kutinlladi Jesús yuyachinagunan parlungu kallarishaga paigunada kashna niga:

2“Diosbuj mandanaga shuj jatun manduj paibuj churimu bodada ruruj shinami. 3Chi mandujka paibuj sirvijkunadaga bodamu kayushkagunada pushamuchun kachuga; ashtanbish chigunaga na shamush nigagunachu. 4Kutin shuj sirvijkunada kachuga, kashna nisha: ‘Bodamu kayushkagunada kashna ninguichi: Rikichi, mikunaga ña yanushkamigun; ñukaj k’ari wagragunadash shinaidi lluchkalla animalgunadash ñami wañuchishkagun. Tukimi ña karanallagun. Bodamu shamichilla.’

5“Shina niki chi kayushkagunaga ima na uyash nisha, shujka paibuj achpamu, kaishujka paibuj randishkagunada k’atunamu rigaguna. 6Chaishujkunaga jatun mandujbuj sirvijkunada japisha wañuchingagamami takugaguna. 7Jatun mandujka kaigunada uyushaga manchanaidi p’iñarisha chi wañuchijkunada tukuchishtachun shinaidi paigunaj kausashkagunadash illujta rupachichun paibuj soldadogunada kachuga. 8Chi k’ipa paibuj sirvijkunada niga, ‘Kai bodajka ña tuki mikuna rurushkallami gan, ashtangarin chi bodamu kayashkaguna shamunaga na kabishkagunachushka. 9Shinushaga jatun ñangunamu richi. Mashnalla tupujkunada bodamu kayunguichi.’

10“Chimunda chi sirvijkunaga ñangunamu llujshishaga tuki tupanukujkunada pushusha tandachigaguna, alligunada na alligunadash; shinami chi gentegunan boda wasi junduga.

11“Jatun manduj pai kayashkagunada rikungu waigushaga shuj k’ari bodamu rina churanada na churarishkada rikuga. 12Paidaga, ‘Uyi, bodamu shamuna churanada nash churashkadijka ¿ima layadi kaimu waiguganguiri?’ niga. Shina niki upalla sakiriga.

13“Chimunda jatun mandujka sirvijkunada niga, ‘Chakidash makidash watusha washa yanamangabi shitichi. Chibimi kirugunash kanirisha karrusk’ichisha wakungaguna.’

14“Diosbuj mandanabi shinalladijmi. Taugagunami kayushka gashka; ashtangarin ashallagunami agllushka gan.”22.14 Yuyachinabi shina tukigunami Diosbuj mandanamunga kayashka ganchi. Shina gakish shujkunaga bodamu churarinada na japish nij k’ari laya, Dios k’uyashkada na japish nishkamunda waiguchun na sakishkagunachunga.

Pimu impuestoda kunada Jesús yachachishkamunda

Mc 12.13-17; Lc 20.20-26

15Chimunda fariseoguna risha Jesusta Pai parlashkallabidi urmachisha juchachingu nisha parlanukugaguna. 16Shinushami paigunada katijkunada shinaidi Herodesbuj katijkunadash igulda mandusha kachugaguna kashna nichun:

“Yachachij, kan kabishkada parluj gashkada, Dios nishka laya kausachun yachachij gashkadash, genteguna ima nishkadash na kazusha, paiguna <Alli> nichunbish na parluj gashkadash yachanchimi. 17Shinushaga ¿kanmunga ima alli rikurin? ¿Roma llaktada jatun mandujmu impuestoda kunaga kabinchu?”

18Ashtanbish Jesús paigunaj na alli yuyigunada yachushkamundaga niga, “Ishki siki nij tukushalla purijkuna, ¿imashadi Ñukada juchachingaj pandachingu munanguichi? 19Impuestomu kuna kuchkida ñukamu rikuchichiri.”

Shina niki shuj denarioda apamusha kugaguna. 20Chimunda Jesusga, “Kuchkibi tiyuj musrhash shutish ¿pibujtikun?” nisha tapuga.

21Shina niki, “Romada mandujbujmi,” nigaguna.

Chimunda Jesusga niga, “Shinushaga Romada mandujbujtaga paillamundi kuichiri. Diosbujtaga Diosllamundi kuichiri.”

22Kai nishkagunada uyusha mancharishkaidiguna gasha Jesusta sakisha rigallagunami.

Kanchis kusayuj warmimunda

Mc 12.18-27; Lc 20.27-40

23Chi p’unllalladi saduceoguna Jesusbujmu shamushaga wañushkaguna kausarinada na crijkunashkamunda tapugaguna. 24“Yachachij, Moisés yachachishkabiga kashnami nin: <Maijin k’arish marada na charishalla wañukiga wañujbuj warminmi paibuj waukiga kazarana gan, wañushka wauki maragunada charij laya gachun.>22.24 Dt 25.5-10

25“Shinadijka ñukuchipuramundami kanchis waukiguna tiyashka. Ñauba wauki kazarashaga wañuga. Na maragunada charishkamundaga paibuj warmidaga k’ipa wauki kazarachun sakiga. 26Katij waukinbish, k’ipadij waukinbish, kanchis waukigunagama shinaidimi tukuga. 27Tukiguna wañushka k’ipaga warmish wañugami. 28Shinadijka, tukigunan kazarashka gashkamundaga ¿wañushkaguna kausari p’unllabiga chi kanchis waukigunamundaga maijinbujti warmidijka ganga?”

29Chimunda Jesusga niga, “Kangunaga Diosbuj Shimibi ima nishkadash shinaidi Dios imada ruri pudishkadash na rijsishkamundaga manchanaidimi pandaringuichi. 30Shinushaga wañushkaguna kausarina p’unllabiga k’arigunash warmigunash na kazarangagunachu; ashtanbish jawa pachamunda angelguna shinami ganga. 31Ashtanbish wañushkaguna kausarinamundaga Dios kangunamu kashna nishkadaga ¿nachu liyushkanguichi? Dios kaidami niga: 32‘Ñukaga Abrahambuj Isaacbuj Jacob-buj Diosmi gani.’ Shinushaga Paiga na wañushkagunaj Dioschu; ashtanbish kausujkunaj Diosmigun.”

33Kai nishkada uyusha gentegunaga Jesús yachachishkagunamunda mancharishkaidi tukugaguna.

Mandushkagunamunda maijin yalli gashkamunda

Mc 12.28-34

34Chi saduceogunada Jesús upayachishkada uyusha fariseogunaga tandanukugaguna. 35Paigunamunda shujka mandushkagunada pachun yachujka imallabish pandariki rimungu nishallami kashna nisha tapuga: 36“Yachachij, mandushkagunamundaga ¿maijindij yallidi jatun mandushka gan?”

37Shina niki Jesusga, “ ‘Kambuj Manduj Diostaga tuki shungun tuki alman tuki yuyinbish k’uyangui.’22.37 Dt 6.538Kai mandushkami tukigunamunda jatun yalli alli gan. 39Kai mandushka k’ipabish shinaidimi nin: ‘Shujkunadash kikinda layaidi k’uyungui.’ 40Kai ishki mandashkagunabimi Moisés mandushkash, Dios nishkada parlujkuna yachachishkash, chillabidi apachishka gan.”

“Cristoga ¿pimundadi shamun?”

Mc 12.28-34

41Fariseoguna chairijti tandanukushka gaki Jesús paigunada kashna nisha tapuga: 42“Cristomundaga ¿imadadi yuyunguichi? ¿Pimundadi shamun?”

Shina niki, “Ñauba Rey Davidmundami shamun,” nigaguna.

43Chimunda Jesusga niga, “Shinadijka, Davidga Diosbuj Espíritu yuyida kuki ¿ima nishadi paidaga <Ñukada Manduj> nigari? Davidlladimi niga:

44‘Manduj Diosga ñukada Mandujtaga, “Kanda p’iñujkunada ñuka kambuj chaki sarunabi churungagama ñukaj alli ladubi tiyari,” nisha nishkami.’22.44 Sal 110.1

45“Shinushaga Cristoga ¿ima layadij Davidmunda shamushka gangari? Davidlladi, <ñukada Manduj> nisha paida nikiga.”

46Jesús shina nikiga shuj shimiwaidash pish na ni pudigachu. Chi p’unllamunda pachami tukiguna kutin tapunadaga manchugaguna.

23

Fariseogunada, yachachijkunada Jesús rimushka

Mc 12.38-40; Lc 11.37-54; 20.45-47

1Chiguna k’ipaga gentegunada shinaidi Paibuj yachagujkunada Jesusga niga, 2“Moisés mandushkada yachachijkunash fariseogunash Moisés manduj gashka shinaidimi mandunguna.23.2 Shinalla traducisha nikiga <Ñauba Moisés tiyarinabimi chi yachachijkunaga tiyarijkunashka.> Moisés tiyarinabi tiyarin nishaga pai mandushkaidadi japigaguna nishami shina nin.3Shinushaga yachachishkagunada kazunaminguichi, shinaidi paiguna nishkadash ruranaminguichi. Ashtangarin paiguna purishka layadaga ama katinguichichu; paigunaga <Kaidami ruranagun> nishash na p’aktachijkunachu. 4Pish na apari pudibuj llashij cargadami shujkunaj rigra jawabi shitusha apachijkuna layami mandan. Ashtanbish paigunaga dedollanbish na tuparisha nij shinami p’aktachingujka na jursaringuna. 5Imada rurushash genteguna paigunada rikuchunllami rurunguna. Paigunaga jatun p’atuj karabi Diosbuj Shimi escribishkada frentebi rigrabish watarishka purijkunami gan; shinaidi paiguna alli gashka rikuringajlla churanadash jatun tsuntsulladadimi churarijkuna gan.23.5 Kai mandushkagunaga kaibimi tiyan: Dt 6.8; 11.18; Nm 15.37-406Jatun mikunagunabish ñaubukimi tiyarisha mikungu manchanaidi munujkuna gan; Diosmunda yachana wasigunabish alli pushtuda mashkusha ñaubuki tiyarijkuna gan; 7shinaidi genteguna lasagunabi tupushash allidijkunada shina saludachun, shinaidi ‘Rabí’23.7 Rabí nishaga <Alli yachachij> nishami shina nin. nichunmi munujkuna gan.

8“Ashtanbish kangunaga ‘Rabí’ nichunga ama mununguichichu. Ashtangarin tukigunami waukindijkuna ganguichi; shinushaga shuj yachachijlladami charinguichi. 9Shinaidi kai pachabi gajkunadaga ama pidash ‘Taita’ ninguichichu. Kangunaga jawa pachabi tiyuj shuj Taitaidami charinguichi. 10‘Yachachij’ nichunllash ama mununguichichu, shuj Yachachijlla Cristoda charishkamunda. 11Kangunamunda maijin jatun tukushkaga kangunada sirvij gachun. 12Maijinsh <Ñukalla yallimini> nijka na valichishkami ganga. <Na valichuni> nijka jatunyachishkami ganga.

13“¡Ay, ishki siki imadash nij tukushalla purij fariseoguna, mandushkagunada yachachijkuna! ¡Imachari tukunguichi! Jawa pacha Diosbuj mandanamu genteguna waiguna punguda ichkuj shina jarkunguichi. Waigungu munujkunadash waiguchunga na sakinguichichu. Shinaidi kangunalladikish na waigunguichichu.23.13 Ñauba escribishkagunabiga kai verso 14 parlushkaga illan. Shinash, k’ipa rurujkunaga Marcos 12.40munda japisha churushkamaminga, kashna nisha: “¡Ay, ishki siki imadash nij tukushalla purij fariseoguna, mandushkagunada yachachijkuna! ¡Imachari tukunguichi! Viuda warmigunaj charishkagunadash kichujkunami ganguichi. Shinaidi alli rikuringaj nisha unida Diosta mañuj tukujllagunami ganguichi. Kangunaga ashtan yalli llakidami apanguichi.”

15“¡Ay, ishki siki imadash nij tukushalla purij fariseoguna, mandushkagunada yachachijkuna! ¡Imachari tukunguichi! Shujllash kangunada katichun nishalla, kangunaga tuki ladu achpadash, jatun yaku kuchadashmi puringuichi. Ña shina rurushaga kangunaidi japina uku pacha ninadami paidaga ishki kutin yalli japinallada ruranguichi.

16“¡Ay, ñawi na rikuj pushujkunalla! ¡Imachari tukunguichi! Kangunami, ‘Maijin, <Diosbuj wasimunda p’aktachishami> nishash imash na imachugun,’ ninguichi. ‘Ashtanbish, <Diosbuj wasibi tiyaj kurimunda> nishaga imadash p’aktachinami gan,’ nishami yachachinguichi. 17¡Yuyi illuj, na rikujkuna! ¿Imadi yalli vali gan? ¿Kurichu na gashaga Diosbuj wasichu? Diosbuj wasimi kuridaga Diosbujlladi gashkada rurun. 18Shinaidi ninguichi: ‘Maijinbish, <Altarmunda p’aktachishami> nishash imash na imachugun. Ashtangarin maijin <Altar jawabi tiyaj kumbidashkamunda> nijka ima nishkadaga p’aktachinami gan,’ nisha ninguichi. 19¡Na rikujkuna! ¿Imadi yalli vali gan? ¿Diosmu kumbidashkachu na gashaga altarchu? Altarmi Diosmu kumbidashkadash Diosbujlladi gashkada rurun. 20Shinushaga maijin ‘Kai altarmunda p’aktachishami,’ nijka na chi altarllamundachu nin; ashtanbish chi altarmundash, chi jawabi tuki tiyajkunamundashmi nin. 21Shinaidi maijin <Diosbuj wasimundadimi nini> nijka na chillamundachu nin; ashtanbish chi wasibi kausuj Diosmundashmi nin. 22Maijin <Jawa pachamundadimi p’aktachisha> nijka Dios mandashka pushtumundami nin, shinalladi chibi tiyarij Diosmundashmi nin.

23“¡Ay, ishki siki imadash nij tukushalla purij fariseoguna, mandushkagunada yachachijkuna! ¡Imachari tukunguichi! Kangunami mintada, anista, cominoda, patsujmunda (100) chungada Diosmu kujkuna ganguichi. Shina gashash tuki Moisés mandushkamunda yalli jatun yachachishkagunadaga na kazushkanguichichu. Chibimi kabishkada ruraj, shujkunamunda llakirij, shinaidi Diosta chi yuyillan crijkuna gachun yachachin. Kaidami ruranadij gashkanguichi, chaishuj ruranagunadash na sakishalla. 24¡Na rikuj pushujkunalla! ¡Kangunami uchilla chuspida mikunamunda shushushash jatun camellodaga millpuj shina pandaringuichi!23.24 Jesús shina nishaga <Kanguna uchilla mandashkagunalladami p’aktachijkuna ganguichi; ashtan yalli vali mandashkagunadaga na p’aktachijkunami gashkanguichi> nishami shina nin.

25“¡Ay, ishki siki imadash nij tukushalla purij fariseoguna, mandushkagunada yachachijkuna! ¡Imachari tukunguichi! Vazudash latudash washalladami maillujkuna layanguichi. Ashtangarin kangunaj shungu ukubiga shujkunajta shuwana yuyigunan, juchagunada rurusha na jarkarina yuyigunanmi junda ganguichi. 26¡Na rikuj fariseoguna! Ñaubushadi, vazu ukudash latu ukudash mailluj shina linshichiri; shina rurushami washamush linshushka sakiringuichi.

27“¡Ay, ishki siki imadash nij tukushalla purij fariseoguna, mandushkagunada yachachijkuna! ¡Imachari tukunguichi! Kangunami wañushkada churana wasida yurujlladi rurushka shina ganguichi. Washallaga k’uilladij ashtanbish ukumunga wañushka tullugunan shinaidi tuki laya mapagunan jundagunanguichi. 28Kangunaga shinami ganguichi. Washalla genteguna rikibiga allilladigunami rikuringuichi. Ashtanbish uku shungubiga milli yuyigunan jundashka nij tukushalla purij ishki sikigunaminguichi.

29“¡Ay, ishki siki imadash nij tukushalla purij fariseoguna, mandushkagunada yachachijkuna! ¡Imachari tukunguichi! Dios nishkada parlujkuna wañuki bovedagunada rurujkuna, shinaidi alligunada rurujkunaj musrhagunada k’uillada parijajkuna. 30Chimundaga ninguichi, ‘Ñukuchi ñauba taitagunaj p’unllabi kausashkashaga Dios nishkada parlajkunadaga paigunan na wañuchinchimuchuga.’ 31Kashna nishaga Dios nishkada parlujkunada wañuchijkunamunda wacharimushkada kangunaidimi parlusha rijsiringuichi. 32Shinusha kangunaj ñauba taitaguna rurungu kallarishkadaga tukuchichiri.

33“¡Culebra shina millida rurujkunaminguichi! Chi llakichina uku pacha ninamu rinamundaga ima layash na mitikunguichichu. 34Shinushami Ñukaga Dios nishkada parlajkunada, yachuj tukushkagunada, yachachijkunadash kachusha. Chimundaga kangunaga shujkunadaga wañuchishami cruzbi chakatanguichi; kaishujkunadaga Diosmunda yachana wasibimi azilgun dalinguichi; shinaidi pueblogunamu rikish katik’ichunguichimi. 35Shina gashkamundaga kai tuki alli gentegunamunda shinaidi allida ruruj Abelmunda pacha Berequiasbuj churi Zacariasgama yaur kai pachabi jicharishkamundaga kangunaj jawabimi llakichinaga urmunga. Zacariastami Diosbuj wasibi tiyaj altar kuchubi wañuchiganguichi. 36Kabishkadadimi nini, kai tukigunamunda llakichinaga kai p’unllabi kausajkunaj jawabimi urmunga.”

Jerusalenmundagunada Jesús llakirishkamunda

Lc 13.34-35

37“¡Jerusalén, Jerusalén, Dios nishkada parlujkunadami wañuchishkanguichi; shinaidi Dios kachushkagunadash rumigunanmi pigushkanguichi! Ima layami warmi atil, wawagunada rigra ukubi ugllun, shinaidimi kambuj wawagunadash tauga kutin tandachingu munashkani; shinash na munashkanguichichu. 38Shinushaga rikunguichi, kangunaj wasiga shitushkami sakiringa.23.38 Kangunaj wasi nishaga Diosbuj wasidami na gashaga Jerusalén pueblolladadi parlan.39Kaidami kangunamu nini, kununmunda pacha kutinlladijka Ñukadaga na rikunguichichu, kanguna ‘¡Manduj Diosbuj shutibi shamuj allimi gangui!’ ningama.”

24

Diosbuj wasiga urmachishka ganamunda

Mc 13.1-2; Lc 21.5-6

1Diosbuj wasimunda Jesús llujshisha ña riguki, chi wasi pirkagunada rikuchingu Paibuj yachagujkuna kuchuyamugaguna. 2Shina rikuchiki Jesusga niga, “¿Kai tukigunada rikunguichichu? Kabishkadadimi nini, kaibiga shuj rumillash pirkushkaga na sakiringachu. Illujtami urmachisha tukuchishka ganga.”24.2 Kanchis chunga (70) watabi Jesús wacharishka k’ipa, Romamunda soldadogunami Jerusalén puebloda illujta tukuchishtashkaguna.

Kai pacha tukurinabi ima tukuna gashkamunda

Mc 13.3-23; Lc 17.22-24; 21.7-24

3Chi k’ipaga Olivos urkumu risha Jesús tiyariga. Chibimi Paibuj yachagujkuna kuchuyasha ch’ikunyachisha tapugaguna, “Kaigunaga ima uradi kashna tukunga parlachunmi munanchi. ¿Kan shamunash, kai pacha tukurinash ima rikuchinandij rikuchishka ganga?”

4Shina tapuki Jesusga niga, “Ama pish kangunada pandachichunga yuyin ganguichi. 5Taugagunami Ñukaj shutibi shamunga; ‘Ñukami Cristo gani,’ nishami taugagunada llagmusha pandachinga. 6Llaktapuragunabi pachun p’iñanuki wañunuki kaibish chaibish tiyajta uyushash ama mancharinguichichu. Shinaidimi tukuna gan. Shina gakish kai pachajka narij tukurichu ganga. 7Shuj llaktabi kausujkunan chaishuj llaktabi kausujkunanmi takanukungu jataringaguna; shinaidi achpa kuyish, mikuna illushkamunda yarijish tauga pushtubimi tiyunga. 8Chairijti kaigunaga kallari wachi nani shinallami ganga.24.8 Wachi nani nishaga llakiguna kallarigushkada nishami shina nin.9Chimundaga kangunada llakichichun japichingagunami; shinaidi wañuchingagunami; shinaidi Ñukada katishkamundami kangunadaga tuki llaktamunda genteguna na rikunachinga. 10Chi p’unllagunadaga taugagunami Ñukada crishkadash chingachingaguna. Shinaidi na rikunachinukusha llakichichunbish kaishuj chaishujmumi japichinukungaguna. 11Shinaidi taugagunami Diosmunda llagmusha yachachijkuna shamunga. Taugagunada pandachingaguna. 12Shina na allida ruranaguna mirariki taugaguna k’uyanukushkami chingaringa. 13Ashtangarin maijinsh tukurina p’unllagama Ñukada tuki shungun crisha alli katijka kishpichishkami ganga. 14Dios mandanamunda Alli Shimiga tuki kai pachabi kausajkunamumi parlushka ganga, tuki llaktagunabi yachi chayachun. Chimundaga tukurina p’unlla shamungami.

15“Dios nishkada parluj Daniel parlusha escribishka shinami millanaidi na rikunachibujlladadi rurashkada Diosbuj wasibi rikunguichi. (Maijinbish chi parlushkada liyujka alli intindinguichi.) 16Chida rikushaga Judea llaktabi gajkunaga urkugunabi mitikungu richun. 17Shinaidi kikinbuj wasi jawabi gajkunaga ima charishkada llujshichingujllash uku pambamu ama uriyachun. 18Chagrabi purijkunash wasimunda churanada apungujllash ama vueltachun. 19Chi p’unllaguna iksa charij warmigunash, chuchuchigujkunash ¡imachari tukunga! 20Kanguna mitikusha rinaga ama tamia chiri p’unllaguna shinaidi ama samana p’unllash24.20 Samana p’unllabiga israelguna karu pushtumu richun na sakijkunashka. gachun Diosta mañichi. 21Chibiga jatun llakimi tiyanga. Kai pacha kallarishkamundadi kunungama kashna jatun llakiga narij tiyashkachu. K’ipa p’unllagunash na tiyangachu. 22Chi llaki p’unllaguna ashtan katichun Dios na jarkushkakiga pish na kishpirinmunchu. Pai k’uyasha agllushkagunamundami chi llaki p’unllagunadaga ashallada rurunga.

23“Kangunada maijinsh, ‘Rikichi, Cristoga kaibimi gan,’ na gashaga ‘Chaibimi gan,’ nikish ama cringuichichu. 24Llagmushami, ‘Cristomi gani,’ nisha, na gashaga ‘Dios nishkada parlujmi gani,’ nisha shamungaguna. Pish na ruri pudishkagunada, pish na rikuchishkagunadash rurusha Dios agllushkagunadash pudishallaga pandachingumi munungaguna. 25Imash narij tukujllabidi ñami kangunamu nini.

26“Shinushaga maijinsh, ‘Rikichi, Pai Cristo chi shitushka pushtubimigun,’ nikish ama ringuichichu. Na gashaga, ‘Rikichi, kai ukubimi mitikushka,’ nikish ama cringuichichu. 27Ima layami indi llujshina ladumunda indi waiguna ladugama relámpago p’alanij rikurin shinami Aichayuj tukushka Churi shamuna p’unllash ganga. 28Maibimi wañushkaguna sirin, chibimi angagunaga tandanukunga.24.28 Angaguna tandanukushka rikurishka shinami Jesús shamuna p’unllada rikuchishkagunada tukiguna riki pudinga.

Aichayuj tukushka Churi shamunamunda

Mc 13.24-27; Lc 17.26-30,34-36; 21.25-33

29“Chi manchanai llakichina p’unllaguna ña tukurishka k’ipaga, ‘indish ansayangami, lunash na p’unllayachingachu. Luzerogunash jawa cielomunda urmungami. Jawabi tuki imalla tiyajkunash ch’ujchuchishkaminga.’24.29 Is 13.10; Is 34.430Chimundaga Aichayuj tukushka Churida rikuchinaga jawa cielobimi rikuringa. Tuki kai pachabi tiyaj tuki laya gentegunami manchillandi wakungaguna. Shinami Aichayuj tukushka Churi tukida ruri pudijlla jatun k’uilla p’alaniguj gashkan jawa pachamunda p’uyugunabi shamujta rikungaguna. 31Paiga Paibuj angelgunadami chusku ladumunda kai pachabi tiyuj shuj ladu manyamundash chaishuj ladu manyagama jinchida buzinabi tukasha Paibuj agllushkagunada tandachichun kachunga.

32“Jigus yura ima laya tukujta rikusha yuyida japinguichi. Chi yuramunda llullu ramaguna iñuki p’angagunash kutin iñusha jundukiga k’uilla rupi p’unllaguna chayamugushkada kangunalladi yachunguichimi. 33Shinalladi kai tukigunada rikushaga chi p’unllagunaga ña pungubi gashkada yachichi. 34Kabishkadadimi nini, kausajkuna narij wañujllabidimi kai tukigunaga shina tukunga.24.34 Lucas 21.32dash ura chakibi yachachishkadash rikungui.35Jawa pachash kai pachash tukuringami, ashtanbish Ñuka nishka shimigunaga na tukuringachu.

36“Ima p’unlla ima uras shina tukunadaga pish na yachunchu. Jawa pachamunda angelgunash Diosbuj Churilladikish na yachunchu. Taitallami yachun.

37“Ima layami Noé kausi p’unllaguna tukuga, shinaidimi Aichayuj tukushka Churi shamuna p’unllabish tukunga. 38Chi p’unllaguna narikish pachun tamiujllabidi Noé arcabi sikungamaga genteguna ubiasha, mikusha, kazarasha, kazarachisha kausagaguna. 39Ashtanbish kungushkadami ñash manchanaidi tamia shamusha yaku jatarisha tukigunada apush riga. Shinaidimi Aichayuj tukushka Churi shamunajka tukunga. 40Chi ratugunaga ishki k’arigunami achpabi rurusha puringaguna; shujka pushushkami ganga, chaishujka sakishkami ganga. 41Shinaidi ishki warmimi rumibi kutangaguna; shujka pushushkami ganga, chaishujka sakishkami ganga.

42“Shinushaga Ñuka kangunada Manduj ima ura shamunada kanguna na yachushkamundaga yuyin chapanguichi. 43Kaidash yachichi. Shuj wasiyujka tutabi ima urasta shuwa shamunada yachushaga shuwa wasimu waiguchunbish na sakisha yuyinmi chapanmu. 44Shinushaga kangunash rinalla chapanguichi. Aichayuj tukushka Churiga nash yuyashka urastami shamunga.

Kazuj shinaidi na kazujmunda

Lc 12.41-48

45“¿Maijindi alli kazuj, alli yuyiyuj sirvij gan? Paimumi mandujka paibuj wasibi tiyujkunamush mikuna uras p’aktuki karachunbish mingun. 46Manduj chayushaga pai mingashkagunada p’aktachigujta japikiga chi sirvijka kushilla gachun. 47Kabishkadadimi nini. Chi mandujka tuki imalla charishkada paimumi minganmu. 48Ashtanbish chi sirvijka na alli milli gasha, <Manduj narij shamungachu> yuyusha, 49paigun igulda purij sirvijkunada takungu kallarisha, shinaidi shingagunan tandanukusha mikusha ubiaki, 50na chapashka p’unlla shinaidi na yachushka uras paibuj manduj shamushaga 51jinchida llakichinga, ishki siki imadash nij tukushalla purijkunada llakichishka laya. Chibimi kirugunash kanirisha karrusk’ichisha wakungaguna.”

25

Chunga solteragunada yuyachisha parlashkamunda

1“Jawa pacha Diosbuj mandanaga chunga maralla solteraguna michada japisha kazaraguj novion igulda ringaj tupungu llujshij shinami ganga. 2Pichkaguna alli yuyi charijkunamiga; chaishuj pichkagunaga na alli yuyi charijkunachuga. 3Na alli yuyi charij solteragunaga michada apush rishash aceiteda churungajka na apush rigagunachu. 4Ashtanbish chaishuj alli yuyi charijkunaga michadash shinaidi aceite p’urudash apugagunami. 5Kazaraj novio na ut’kada shamuki, chi solteraguna puñunachishaga tukigunami puñurigaguna. 6Ña chaubi tuta shinada, ‘Ñami novio shamun. Llujshichi tupungaj,’ nisha kaparishka uyariga.

7“Chida uyusha, tuki solteraguna rijcharishaga paigunaj michagunada parijangu kallarigaguna. 8Chimunda na alli yuyi charij solteragunaga chaishuj alli yuyi charijkunada, ‘Ñukuchij michagunaga ñami wañugun; kangunaj p’itilla aceitewada kumbidichi,’ nigaguna. 9Shina niki alli yuyi charij solteragunaga, ‘Shina rurukiga ñukuchimush kangunamush na p’aktungachu. Ashtanbish aceiteda k’atujkunajmunda kangunallamundi randingu rinami allinmu,’ nigaguna.

10“Ashtanbish paiguna randingu riguki ñash novio chayamuga. Chi waigunalla solteragunaga novion boda wasimu waigukiga punguda ichkugallagunami. 11Chi k’ipa chaishuj solteraguna chayamushaga, ‘Manduj, manduj, ñukuchimush punguda paskabai,’ nigaguna.

12“Shina nikiga, ‘Kabishkadadimi nini; kangunadaga na rijsinichu,’ niga.”

13Jesusga kaidashmi niga, “Shinushaga ima p’unlla ima uras shamunada na yachushkamundaga yuyin chapanguichi.”

Kuchkida mingushkada Jesús yuyachishkamunda

Lc 19.11-27

14“Diosbuj mandanaga shuj k’ari karu llaktamu rinalla gasha pai nishkada rurujkunada kayusha paigunamu kuchkida minguj shinami gan. 15Shujmunga pichka waranga (5.000), kaishujmunga ishki waranga (2.000), shinaidi chaishujmunga waranga (1.000) kuchkigunadami kuga. Ch’ikun ch’ikun paiguna ruri pudishkada mingusha karu llaktamu rigallami. 16Pichka waranga kuchkida japijka chi kuchkin rishaga k’atunagunada churusha pichka warangadashmi mirachiga. 17Shina layaidi kaishuj ishki warangada japijkish kutin ishki warangadashmi mirachiga. 18Ashtanbish chaishuj warangallada japijka mandujbuj kuchkin rishaga achpada ut’kusha pakushami churuga.

19“Uni uni p’unllaguna k’ipa pai nishkada rurujkunada manduj shamushaga mingushka kuchkida mashna mirachishkada paigunan rikungaj kallariga. 20Pichka waranga kuchkida japij ñaubusha shamushaga kutin pichka warangadashmi paida mandujmu kuga, kashna nisha: ‘Manduj, kanga pichka warangadami kugangui. Shinushaga riki, kai pichka waranganbishmi mirachishkani.’

21“Shina niki paida mandujka, ‘Allimishka; mandushkada allidami ruruj gashkangui. Kai ashallanbish allida rikuchishkamundaga milgadami kanmunga mingusha. Ñukan kushilla gangu shami,’ niga.

22“Shinaidi ishki waranga kuchkida japij k’ipalla shamushaga kashna niga: ‘Manduj, kanga ishki warangadami kugangui. Shinushaga riki, kutin kai ishki waranganbishmi mirachishkani.’

23“Shina niki paida mandujka, ‘Allimishka; mandushkada allidami ruruj gashkangui. Kai ashallanbish allida rikuchishkamundaga milgadami kanmunga mingusha. Ñukan kushilla gangu shami,’ niga.

24“Shinaidi chaishuj warangaida japij sirvij chayamushaga mandujmunga niga, ‘Manduj, kan p’aktachichij jinchi k’ari gashkada, na tarbushash japijllada, shinaidi na jichushash tandachijllada ñukaga yachuganimi. 25Shinushami manchusha kambuj kuchkida apusha rishaga achpabi pambusha pakugani. Ashtanbish kambujtaga japi.’

26“Shina niki mandujka, ‘Kan sirvijka na alli killasikimishkangui; ñuka na tarbushash japijllada shinaidi na jichushash tandachijllada kan yachushkashaga 27ñukaj kuchkida apusha bancobi shitungu ringuimugandi. Ñuka shamushaga mama kuchkidash wawa kuchkidash japinimumiga.’ 28Chimunda chibi gajkunada, ‘Waranga (1.000) kuchkida kichusha chaishuj chunga warangada (10.000) charijmu kuichi,’ niga. 29‘Maijinsh charijmunga ashtanmi kushka ganga, shinusha yallidashmi charinga; ashtanbish na charijmundaga ashalla charishkaidash kichushkami ganga.25.29 P’ichilla kuchki charijmunda kichusha milga charijmu kushkada parlushaga Diosga ima kuchki, ima yuyi, ima alligunamadash kushkamunda paibujta rurusha kausanashkadami yachachin. Na shina rurujta Dios rikushaga ima kushkadash kichungallami.30Kai na alli sirvij imadash na pudijtaga washa yanamangamu shitichi. Chibimi kirugunash kanirisha karrusk’ichisha wakunga.’

Allida na allida rurujkunada Dios ch’ikunyachinamunda

31“Ima ura Aichayuj tukushka Churij muyundijta k’uilla p’alaniguj shinaidi tuki Paibuj angelgunandi shamushaga Paibuj k’uilladi p’alaniguj mandana tiyarinabimi tiyaringa. 32Shinami tuki llaktagunamundaguna Paibuj ñaubuki tandanukungaguna; chimundaga ima layami shuj michij ovejagunada chivogunamunda ch’ikunyachin shinami paigunapuramunda ch’ikunyachinga. 33Ovejagunadaga Paibuj alli ladumu, chivogunadaga Paibuj lluki ladumumi churunga. 34Chimunda Jatun Mandujka Paibuj alli ladumu tiyajkunadaga ningami, ‘Kanguna, Ñukaj Taita alligunada kushkaguna, shamichi. Shinaidi kai pachada rurushka pachamundadi kangunamu parijashka Diosbuj mandanada japichi. 35Yarijin puriki kangunaga Ñukamu mikunada karuganguichimi; yakunachikish ubiachun kuganguichimi; shuj ladumunda shamusha na rijsisha purikish puñuna ukuda mañachiganguichimi. 36Ñuka churana illuj tukukish kuganguichimi; ungushka gakish jambichiganguichimi; carcelbi tiyakish rikungu shamuganguichimi.’

37“Shinushaga allida rurujkunaga tapungagunami, ‘Manduj, ¿ima ura yarijin kanda rikusha mikunada karuganchiri, na gashaga yakunachijta rikusha ubiachiganchiri? 38¿Ima ura kan na rijsisha purijta rikusha puñuna ukuda kuganchiri, na gashaga churana illuj gaki kanmu kuganchiri? 39¿Ima ura kan ungushkada na gashaga carcelbi tiyajtash rikungu riganchiri?’

40“Shina niki Jatun Mandujka, ‘Kabishkadadimi nini, kai uchilla maragunamu laya, Ñukaj waukigunamunda shujllamush tuki imada rurushkash Ñukallamundimi rurushkanguichi,’ ningami.

41“Chi k’ipa Jatun Mandujka Paibuj lluki ladumu tiyajkunadaga, ‘Ñukamunda anchichi milliguna; diablomush paibuj angelgunamush parijashka na tukurij ninamu richi,’ ningami. 42‘Ñuka yarijin purikish kangunaga mikunada na karuganguichichu; yakunachikish ubiachun na kuganguichichu. 43Na rijsishka pushtubi purikish puñuna ukuda na mañachiganguichichu; churana illuj tukukish na kuganguichichu; ungushka gakish carcelbi tiyakish rikungujmash na shamuganguichichu.’

44“Shina niki paigunash, ‘Manduj, ¿ima uradi yarijin gajta, yakunachijta, shuj ladumunda shamusha purijta, churana illujta, ungushka gajta, carcelbi tiyajtash kanda rikushash imada na ruruganchi?’ nisha tapungagunami.

45“Chimunda Jatun Mandujka, ‘Kabishkadadimi nini, kai uchilla mara laya gentegunamu shujllamush, kai tukigunada na rurushkamundaga ñukamush na rurushkanguichichu,’ ningami. 46Chigunaga na tukurij llakichinamu ringaguna; allida rurujkunaga na tukurij kausimu.”

26

Jesusta wañuchingu yuyarinukushkamunda

Mc 14.1-2; Lc 22.1-2; Jn 11.45-53

1Kai tuki parlanagunada nishka k’ipaga Jesús Paibuj yachagujkunada kashna niga: 2“Kangunaga ishki p’unllabi Pascua pishta gashkada yachunguichimi. Chibimi Aichayuj tukushka Churiga cruzbi chakatasha wañuchichun kushka ganga.”26.2 Israelguna ima laya Pascua pishtada yuyarij gashkada Glosariobi parlan.

3Chi p’unllagunami manduj curagunash shinaidi israelgunada pushaj yuyijkunash curagunada jatun manduj Caifasbuj wasibi tandanukushaga 4ima layash pandachisha Jesusta japingaj shinaidi wañuchingaj yuyarinukugaguna. 5Ashtanbish, “Genteguna ama bulla rurachunga chi pishta p’unllagunabiga ama japichishunchi,” ninukugaguna.

Jesusbuj umabi k’uilla ashnarijta tallishkamunda

Mc 14.3-9; Jn 12.1-8

6Jesús Betania pueblobi gasha lepra unguiyuj nishka Simonbuj wasibimiga. 7Jesús mizabi tiyakimi shuj warmi milga kuchki valij k’uilla ashnariguj yakuda alabastro rumida rurushka uchilla puñubi apushka kuchuyasha Jesusbuj uma jawabi talliga. 8Jesusbuj yachagujkuna chida rikusha p’iñarisha, “¿Imashadi kai k’uilla ashnariguj yakuda yangadi jichushtan? 9Ashtanbish kai yakuda milga kuchkibi k’atushaga imadash na charijkunamu kunami allinmuga,” ninukugaguna.

10Jesús uyushaga, “¿Imashadi kai warmidaga p’iñachinguichi? Pai Ñukada kashna rurushaga allidami rurushka. 11Shinalladi imadash na charijkunadaga kangunapurabiga charinguichilladijmi. Ashtanbish Ñukadaga na tuki ratu charigunguichillachu. 12Kai warmi kai k’uilla ashnariguj yakuda Ñukaj cuerpobi tallishaga Ñukada pambanabujmi shina parijaga. 13Kabishkadadimi nini. Kai pachabi mai pushtubish Dios kishpichina Alli Shimida yachachishaga kai warmi imada rurushkadashmi parlushka ganga. Shinami kai warmimunda yuyarishka ganga.”

Judas Jesusta japichingu munushkamunda

Mc 14.10-11; Lc 22.3-6

14Chunga ishki yachagujkunamunda shujka, Judas Iscariote shuti manduj curagunada rikungu risha, 15kashna niga: “Ñuka kangunamu Jesusta kuchunga ¿mashnada kush ninguichi?”

Shina niki paigunaga kinsa chunga (30) kuchkidami kugaguna.26.15 Chi kinsa chunga (30) kuchkiga platan rurushkami. Chusku killa trabajashka vali kuchkimishka.16Chimunda pacha Judasga chi yuyilla gasha ima layash Jesusta japichinada mashkaga.

Jesús yachagujkunan mikushkamunda

Mc 14.12-25; Lc 22.7-23; Jn 13.21-30; 1Co 11.23-26

17Levadura illuj tandada mikuna pishta kallari p’unlla chayamukimi yachagujkuna Jesusbujmu kuchuyashaga, “¿Maibidi Pascua mikunada Kanmu parijachunga munungui?” nisha tapugaguna.

18Shina niki Jesusga, “Pueblomu richi; chibi shuj k’arij wasimu chayushaga kashna ninguichi: ‘Yachachijka, “Ñukaj p’unllaga ñami p’aktamugun. Kambuj wasimumi Ñukaj yachagujkunan Pascuada yuyarisha mikungu risha,” ninmi,’ ninguichi,” niga.

19Jesús ima laya mandushkadami Paibuj yachagujkunaga rurugaguna; shinami Pascua mikunada tukida parijagaguna.

20Ña tutayaki Jesusga Paibuj chunga ishki yachagujkunandij mizabi tiyasha, 21mikugushka ratu Jesusga, “Kabishkadadimi nini, Ñukada p’iñajkunamu kangunapuramunda shujka Ñukada japichingami,” niga.

22Shina niki llakilladi tukusha kaishuj chaishuj, “Manduj, ¿ñukachu gasha kanda japichijka?” nisha tapungu kallarigaguna.

23Jesusga niga, “Ñukan kai latullabidi tandada nuyuchijmi Ñukadaga japichinga. 24Kabishkadimigun; Dios escribichishka shina Aichayuj tukushka Churidaga wañuchinga. ¡Ashtangarin maijin japichijka imachari tukunga! Na wacharishkashami alli ganmuga,” niga.

25Chimunda Jesusta japichingu purij Judasga, “Yachachij, ¿ñukachu gasha kanda japichijka?” nisha tapuki Jesusga,

“Kanlladimi ningui,” niga.

26Shinaidi mikugushami Jesusga tandada japisha Diosta, “Diosolopai,” nishka k’ipa yachagujkunamu, “K’aigachi. Mikichi. Kaimigun Ñukaj cuerpo,” nisha chaubisha kuga.

27Chi k’ipa shuj copada japisha Diosta <Diosolopai> nisha Paibuj yachagujkunamu kuga. “Kai copamunda tukiguna ubiyichi. 28Kaimi Ñukaj yaur. Kai yaurgunmi Ñuka ari nishkada p’aktachingu rikuchisha. Taugagunamundami kai yaurga jichushka ganga, paigunaj juchagunada perdonangaj. 29Shinaidi Ñukaga ninimi, Ñukaj Taitabuj mandanabi mushuj vinoda kangunan ubiana p’unllagama uvan rurushka vinodaga kutinga na ubiashachu,” nisha niga.

Pedro “Jesusta na rijsinichu” ninamunda

Mc 14.26-31; Lc 22.31-34; Jn 13.36-38

30Salmoskunada cantushka k’ipami Olivos urkumu rigaguna. 31Chibimi Jesusga, “Kunun tutami kangunaga tukiguna Ñukada crinada chingachinguichi. Dios escribichishkabi kashna nishka shina: ‘Michijta wañuchikiga oveja kanllaga kaida chaida rishami chingashka ganga.’26.31 Zac 13.732Shinash Ñuka kausarishaga kanguna Galilea llaktamu narij rijllabidimi Ñukaga ñaubusha risha,” niga.

33Shina nikimi Pedroga, “Tukiguna Kanda crinada chingachikish ñukaga ima urasgamash na chingachishachu,” niga.

34Chimunda Jesusga, “Kabishkadadimi nini, kunun tutaidimi gallo narikish cantujllabidi kinsa kutin Ñukadaga <Na rijsinichu> ninguimi,” niga.

35Shinash Pedroga, “Kangun wañuna gakish Kandaga <Na rijsinichu> nishaga na nishachu,” niga. Tuki yachagujkunash shinaidimi nigaguna.

Getsemanibi Jesús Diosta mañushkamunda

Mc 14.32-42; Lc 22.39-46

36Chi k’ipa Jesús Paibuj yachagujkunan Getsemaní nishka pushtumu chayushaga, “Ñuka chaida risha Diosta mañungama kaibi tiyarichi,” niga.

37Chimunda Jesusga Pedrodash shinaidi Zebedeoj ishki churidash pushusha riga. Shina rishami Paibuj shungubi llakin gasha manchanaidi llakiringu kallarisha, 38paigunadaga, “Ñuka shungubiga wañi llakidami yuyani. Kangunaga kaillabi sakirichi. Na puñushalla Ñukan rijchuj ganguichi,” niga.

39Jesusga ashan ñaubujmu risha kungurishaga pambabi tuparingama kumurishami, “Ñuka Taitalla, pudinalla gakiga kai jayuj yakuda ubiana shina llakimunda Ñukada anchuchibai; ashtangarin ama Ñuka munushka gachun, ashtanbish Kan munushka shina gachun,” nisha Diosta mañuga.

40Chi k’ipa Paibuj yachagujkuna tiyashkamu shamushaga puñujkunada japishami Pedroda niga, “¿Shuj urawaidash nachu rijchuj Ñukan gai pudiganguichi? 41Ama ima jucha ruranabi urmachishka gangujka na puñushalla Diosta mañichi. Kangunaj espirituga allida rurungu munakish aichami shaikushka shinagun,” niga.

42Kutinlladi risha kashna nisha mañuga: “Ñuka Taitalla, kai jayuj yakuda ubiuj shinada na jarkana gakiga Kan munushka shina rurushka gachun.”

43Yachagujkuna puñunaimunda ñawi ichkariki Jesús shamushaga kutin puñujkunada japiga. 44Chimunda paigunada sakisha kinsa kutibi Diosta mañungu rishaga chi shimigunallandi kutin mañuga. 45Chimunda Paibuj yachagujkuna tiyashkamu shamushaga Jesusga, “¿Kangunaga puñush katisha samanguichillachu? Rikichi, Aichayuj tukushka Churida juchayujkunaj makibi japichina uras ñami chayamushka. 46Jatarichi. Jakuchi. Ñukada japichijka ñami kuchuyamugun,” niga.

Judas Jesusta japichishkamunda

Mc 14.43-50; Lc 22.47-53; Jn 18.2-11

47Jesús chairijtij nigujllabidimi chunga ishki yachagujkunamunda Judasga kaspigunama espadagunamada apushka taugalladijkunan shamuga. Chigunaga manduj curaguna, israelgunada pushaj yuyijkuna kachushkami shamugaguna. 48Japichij Judasga, “Ñawi ichibi ñuka muchushkami, Jesusga ganga; Paida japinguichi,” nishami paigunada ña yachachishkaga. 49Paiga ña Jesusbujmu kuchuyasha, “Yachachij, ¿allillachu gangui?” nisha Paida muchuga. 50Chimunda Jesusga niga,

“Amigo, imada rurungu shamushkadaga rurilla.”

Chimunda chaishujkuna kuchuyasha Jesusta japisha charirigaguna.

51Chibimi Jesusta katijkunapuramunda shujka paibuj espadada surkushaga jatun manduj curaj sirvijta juaktusha rinrinda p’itiga. 52Chimunda Jesusga niga, “Kambuj espadada wakichi, wakichina pushtullabidi. Tuki espadan takanukujkunaga ashtanbish espadallandimi wañungaguna. 53¿Nachu yachungui? Ñukaga Ñukaj Taitada mañukiga kununlladi chunga ishki kanllalladi angelgunada yalli kachunmunllami.26.53 Kanllalladi nishaga sujta waranga (6.000) soldadogunadami parlan.54Shina gakiga ¿ima layadi Diosbuj Shimibi ‘Kashnami tukunagun’ nishkaga p’aktungari?”

55Chibimi Jesusga gentegunada tapuga, “¿Imashadi kangunaga kaspigunan espadagunan Ñukada shuj shuwamada laya japingu shamuganguichi? Tuki p’unllagunami israelgunaj Diosbuj wasibi yachachigukish ima urash Ñukada na prezu japiganguichichu. 56Ashtangarin tuki kaigunaga tukunmi Dios nishkada parlujkuna escribishka shina p’aktachun.”

Chimundaga tuki yachagujkunami Jesusllada sakisha mitikusha rigaguna.

Jesusta juchachishkamunda

Mc 14.53-65; Lc 22.54-55,63-71; Jn 18.12-14,19-24

57Jesusta japijkunaga curagunada mandaj Caifasbuj wasimu pushusha rigaguna, maibimi Moisés mandushkada yachachijkunash pushaj yuyijkunash tandanukushka tiyagaguna. 58Jesusta pushakimi Pedroga washa washa katisha jatun manduj curaj wasi kanlla pambagama chayuga. Chimu waigusha chapujkunan igulda tiyarisha imabi tukurinashkada rikungu sakiriga.

59Chibimi manduj curaguna, israelgunada mandajkunapura tandanukushkabish Jesusta wañuchingaj nisha imalladash llagmusha juchachijkunada mashkagaguna. 60Taugaguna kuchuyasha llagmusha juchachigukish ima jucha rurashkadash na japigagunachu. Chibimi ishkigunabish kuchuyasha, 61“Kai k’ariga, ‘Ñukaga kai Diosbuj wasidaga urmachi pudinimi; kinsa p’unlla k’ipaga kutin shayachimunllami,’ nigami,” nisha juchachigaguna.

62Chimunda jatun manduj cura shayarisha Jesusta, “¿Shina nikish nachu ima ninadash charingui? ¿Imadi gan kai tuki kanda juchachishkagunaga?” nisha tapugukish, 63Jesús upalla sakiriga. Shinusha curagunada manduj curaga niga, “Kausuj Diosbuj shutibi, ñukuchimu kabishkada nichun mandanimi. ¿Kanchungui Cristo, Diosbuj Churi?”

64Shina niki Jesusga, “Kanlladimi nishkangui. Kangunadash Ñukash ninimi, Aichayuj tukushka Churidaga Tukida Ruri Pudijbuj alli ladubi tiyajtami kunun p’unllagunamundaga rikunguichi, shinaidi jawa pachamunda p’uyubi shamujtashmi rikunguichi,” niga.26.64 Daniel 7.13-14 nishka shinami Jesusbi p’aktuga. Chibibish rikungui.

65Shina niki curagunada manduj curaga paibuj churanada llikishtashaga26.65 Churanada llikishtashaga p’iñarishkada rikuchingumi shina rurun. kashna niga: “Kai k’ari parlushka shimigunaga ¡Diosta imakish na valichishkagunamigun! ¿Imajtikish juchachijkunadaga ashtanga ministishun? Kangunaidimi pai imakish Diosta na valichishkada uyushkanguichi.” 66Shina nishaga, “¿Ima layadi rikurin?” niki chaishujkunaga,

“Paiga wañunami kabin,” nigaguna.

67Chimundaga ñawibi t’iukushtashaga juaktugaguna. Chaishujkunaga lutskishaga, 68“Kan Cristo gashaga ¿maijindi kanda juaktanchi? Parli,” nigaguna.

“Jesusta na rijsinichu” Pedro nishkamunda

Mc 14.66-72; Lc 22.56-62; Jn 18.15-18,25-27

69Chigunabiga washa pungu pambabi Pedro tiyaki chibi gaj sirvij warmi kuchuyashaga, “Kambish Galileamunda Jesuskundijmi purij gangui,” niga.

70Shina niki Pedroga tukigunaj ñaubuki “Na shinachugun. ¿Imadachari nigungui? Na yachanichu,” niga.

71Chimunda pungu llujshinamu riki kutin shuj warmish rikusha chibi gajkunamu, “Paiga Nazaretmunda Jesuskundij purijmi,” niga.

72Kutinmi Pedroga, “¡Na shinachugun! ¡Chi k’aridaga nalladi rijsinichu!” nisha juraga.

73Chi k’ipalladimi chibi gajkunaga Pedrojmu kuchuyashaga, “Kabishkadimigun, kambish paigunapurallamundadimingui; kan parlarishkabish rijsinallamigun,” nigaguna.

74Shina niki kutin kutin <Kabishkadadimi nini, Ñuka llagmakiga Dios llakichichun> nisha Pedroga, “¡Chi k’aridaga nalladi rijsinichu!” nigujllabidimi gallo cantuga. 75Chibimi Pedroga, “Gallo narikish cantujllabidimi kinsa kutin Ñukadaga ‘Na rijsinichu,’ ningui,” nisha Jesús nishkada yuyariga. Chimunda llujshish risha llakirishaidi pachun wakuga.

27

Pilatoj ñaubujmu Jesusta pushushkamunda

Mc 15.1; Lc 23.1-2; Jn 18.28-32

1Ña p’unllayaguki tuki manduj curagunan israelgunada pushaj yuyijkunan ima laya Jesusta wañuchina yuyin parlanukugaguna. 2Jesusta watusha pushushaga Judea llaktada manduj Pilatomu kugaguna.

Judas wañushkamunda

3Jesusta juchachisha wañuchinada ña rikushaga Paida japichij Judasga na alli rurashkada manchanaidi yuyarisha, manduj curagunamu yuyijkunamush kinsa chunga (30) kuchkigunada vueltachiga, 4kashna nisha: “Ima jucha illuj k’arida wañuchichun japichisha juchadami rurashkani.”

Ashtanbish paigunaga, “Chiga ñukuchimunga ¿imadi valin? ¡Kambujmi ganga!” nigaguna.

5Chimunda Judasga Diosbuj wasi ukubi kuchkida pigush rishaga sipirishami wañuga.

6Manduj curaguna chi kuchkida tandachishaga, “Kai kuchkiga shuj genteda wañuchingu randishka kuchkimigun; shinushaga Diosmu kushkada tandanabiga na churanachu ganchi,” nigaguna.

7Shinushami chi kuchkinga shuj ladumunda shamushkaguna wañuki pambungaj yuyarinukusha Mangada Rurujbuj Achpada randigaguna. 8Shinushami chi achpaga kunun p’unllagama, “Yaur Pamba” nishkagun. 9-10Shinami Dios nishkada parluj Jeremías kashna parlashkaga p’aktuga:

“Israelguna Paida randingaj ‘Kushun’ nishka kinsa chunga kuchkidami japigaguna;

chigunmi Mangada Rurujbuj Achpada randigaguna, ima laya Manduj Dios ñukada mandushka shinalladi.”

Jesús Pilatoj ñaubuki gashkamunda

Mc 15.2-5; Lc 23.3-5; Jn 18.33-38

11Chi llaktada mandachun churashka Pilatoj ñaubuki Jesús ña shayaki, “¿Kanchu israelgunaj jatun manduj gangui?” nisha Pilato tapuki,

Jesusga, “Kanlladimi ningui,” niga.

12Manduj curaguna pushaj yuyijkunash Paida juchachigukish Jesusga imadash na nigachu. 13Shinushami Pilatoga, “Tukilladadi kanda juchachisha nigushkagunadash ¿nachu uyungui?” nisha tapuga.

14Ashtanbish Jesusga shuj shimiwaidash na nigachu; shinushami manduj Pilatoga mancharishkaidi sakiriga.

“Jesusga wañunami gan”

Mc 15.6-20; Lc 23.13-25; Jn 18.38—19.16

15Chi Pascua pishtagunabimi llaktada mandujka genteguna munashka prezuda paigunamu kacharijkuga. 16Chigunabimi uyarishkaidi Barrabás shuti prezu tiyaga. 17-18Jesusta envidiashkamunda paibujmu pushushkada Pilatoga yachugami. Shinushami paiguna tandanukushkabi Pilatoga, “¿Kangunaga maijindadi kacharichun ninguichi: Barrabastachu na gashaga Cristo nishka Jesustachu?” nisha tapuga.

19Ña Pilato juchachisha mandanabi tiyaki paibuj warmiga, “Chi allida ruruj k’aridaga ama imadash rurunguichu. Kunun tutami paimundaga pachun llakirinada suñugani,” nisha parlachun kachuga.

20Ashtanbish manduj curagunash pushaj yuyijkunashmi Barrabasta kacharinada shinaidi Jesustaga wañuchinada mañachun taugalladijkunada <Ari> nichigaguna.

21Manduj Pilatoga, “Kai ishkimundaga ¿maijindadi kacharichun ninguichi?” nisha kutin tapuki gentegunaga,

“¡Barrabasta!” nigaguna.

22Pilatoga, “Cristo nishka Jesustaga ¿imadadi rurusha?” nisha tapuki tukiguna,

“¡Cruzbi chakatachun!” nigaguna.

23Pilatoga, “¿Imadadi na allida rurushka?” nisha tapukish paigunaga ashtan jinchida,

“¡Chakatachun!” nisha kaparigaguna.

24Pilatoga ña imadash na ruri pudigushkada yachushaga tukiguna ashtan ashtan kaparigujllabi yakuda apamuchun kachusha tukigunaj ñaubuki makida maillagusha kashna niga: “Kai k’arij yaurga na ñukaj jawachunga; ashtanbish kangunaj jawaminga.”

25Shina niki tukiguna, “¡Paibuj yaurga ñukuchij shinaidi ñukuchij wawagunaj jawabi gachun!” nigaguna.

26Shinushami Pilatoga Barrabasta kachariga; ashtanbish Jesustaga azilgun dalichun27.26 Jesusta dalishka azilga taugaidi puntagunada charijmi. Chi puntagunaga jirrudash na gashaga tulludashmi rurushkaguna gaga. kachushka k’ipaga cruzbi chakatachun kuga.

27Manduj Pilatoj soldadogunaga mandana jatun wasimu Jesusta pushusha rishaga chi kanllalladi tuki soldadogunadashmi Paibuj muyundiki tandachigaguna. 28Chibimi Paibuj churanada kichusha k’uilla puka churanada jawalla p’achallichiga. 29Kashan rurushka coronada umabish churachisha alli ladu makibi shuj kaspidash tsutsukichiga. Chi k’ipaga nij tukushalla Jesusbuj ñaubuki kungurisha, “¡Israelgunada manduj alli gachun!” nisha asigaguna. 30Shinaidi Paida t’iukushtasha chi kaspillandimi umabi takagugaguna. 31Paimunda kaida chaida nisha asishka k’ipaga jawalla p’achallishkadash kichusha Paibuj churanaidadimi churachisha cruzbi chakatangu pushusha rigaguna.

Jesusta cruzbi chakatashkamunda

Mc 15.21-41; Lc 23.26-49; Jn 19.17-30

32Ña llujshisha rigushaga Cirene pueblomunda Simón shuti k’arin tupusha paimu Jesús aparishka cruzta uyi na uyidi apachigaguna.

33Ña Gólgota urkumu chayugaguna (Gólgota nishaga <Uma Tullu> nishami nin). 34Uvan rurushka vinoda hiel nishka jayuj yakun chapusha ubiachun kugaguna. Ashtanbish Jesús mallishaga na ubiusha nigachu.

35Ña Jesusta cruzbi chakatashka k’ipa soldadogunaga paigunapura Jesusbuj churanada sorteoda rurusha japinukugaguna. 36Chibi tiyarisha Paida chapungu kallarigaguna. 37Paibuj uma jawamunga imamunda wañuchishkada escribisha, “ISRAELGUNADA JATUN MANDUJ JESÚS KAIMIGUN,” nishami churugaguna.

38Shinaidi ishki shuwagunadashmi cruzbi chakataga shujtaga alli ladumu, chaishujtaga lluki ladumu. 39-40Chida rijkunaga umada kuyuchisha, “Kan, ‘Diosbuj wasida p’akishtasha kinsa p’unllabi kutin shayachishallami,’ nisha nijtijka, kanlladi kishpiriri; kan Diosbuj Churi gashaga cruzmunda uriyiri,” nisha litugaguna.

41Shinalladi manduj curaguna Moisés mandashkada yachachijkunash pushaj yuyijkunan tandanukusha Jesusta asisha kashna nigaguna: 42“Shujkunadaga kishpichigami. Ashtan pailladijka na kishpiri pudinchu. Israelda jatun manduj gashaga cruzmunda uriyachun, ñukuchi rikusha cringaj. 43Pai Dios yuyilla purigandi. Shina gakiga kabishkadi k’uyushkashaga Dioslladi kununga kishpichichun. ¿Nachu, ‘Diosbuj Churimini,’ niga?”

44Paigun cruzbi chakatashka ishki shuwagunashmi Jesusta shinaidi litugaguna.

Jesús wañushkamunda

Mc 15.33-41; Lc 23.44-49; Jn 19.28-30

45Chaubi p’unllamunda kinsa uras tardigamami tuki kai pachaga tutayaga. 46Chi uras kinribimi Jesusga, “Elí, Elí, ¿lama sabactani?” nisha jinchida kapariga. (Kai nishkaga: “Ñukaj Dios, Ñukaj Dios, ¿imashadi Ñukallada sakiganguiri?” nishami nin.)

47Maijin chibi gajkuna uyushaga, “Dios nishkada parluj Eliastami paiga kayagun,” nigaguna.

48Shina kaparinmi shujka apuruidi risha esponjada japiga. Chidaga uvan rurushka jayujyashka vinobi lapujyachisha kaspibi watusha ubiachun nisha kuchuyachiga. 49Chaishujkunaga, “Elías cruzmunda kishpichingu shamunchu rikungu saki,” nigaguna.

50Chimunda kutinlladi Jesús jinchida kaparishaga Paibuj espirituda Diosmu mingusha wañugallami. 51Chi ratuidi Diosbuj wasibi ch’ikunyachishka tiyuj linsoga jawamunda urimu manyujta chaubibi llikiriga,27.51 Kai linsoga Diosbujti Ukumu (Lugar Santísimo) waigunabi warkushka gaga. Shina llikirishkaga Jesucristo wañushkamunda maijinbish Diosbuj kuchumu waigunalla gashkadami yachachin. achpash kuyuga, rumigunash chaubirigaguna. 52Shinaidi pambushka ut’kugunash paskarikiga Diosbujlla kaususha wañuj tauga gentegunash kausachishka gagaguna. 53Jesús kausarishka k’ipami pambushka ut’kugunamunda llujshisha Diosbuj pueblo Jerusalenmu waigugaguna. Chibimi paigunada taugaguna rikuga.

54Soldadogunada mandujkish paigun igulda Jesusta chapusha gajkunash achpa kuyujta tuki ima tukushkagunadash rikusha manchanaidi mancharisha, “¡Kai k’ariga kabishkadimi Diosbuj Churi gashka!” nigaguna.

55Chibimi Galileamunda pacha Jesusta katisha shinaidi Pai ima ministishkada rurusha shamuj tauga warmiguna karullamunda rikugaguna. 56Paigunapuradi Magdala pueblomunda Mariash, Jacoboj Jozij mama Mariash, Zebedeoj churigunaj mamash chibimi gagaguna.

Jesusbuj cuerpoda ut’kubi tapachishkamunda

Mc 15.42-47; Lc 23.50-56; Jn 19.38-42

57Ña tutayaguki Arimatea pueblobi kausuj charijlladi Jozi shuti shamuga. Paibish Jesusta katijmiga. 58Jozi Pilatoda rikungu risha Jesusbuj cuerpoda mañuga. Shina mañuki Pilatoga kuchun mandush kachuga. 59Cuerpoda Jozi japishaga linshu alli linsun pilluchishaga 60rurushkalla mushuj pambana ut’kubimi churuga. Chi ut’kuga Jozijmiga. Pailladimi chi k’aka rumidaga ut’kuchishkaga. Chimundaga waiguna ut’kudaga jatun rumin tapachishaga rigallami. 61Magdala pueblomunda Mariash chaishuj Mariash chi pambana ut’ku ñaubukimi tiyarisha sakirigaguna.

Ut’ku ñaubuki Jesusta soldadoguna chapushka

62Kayundij samana p’unllabi tukida alli parijana p’unlla k’ipabi, manduj curaguna fariseogunan igulda Pilatoda rikungu rigaguna. 63Paidaga, “Manduj, chi llulla Jesús chairijti kausagushaga, ‘Kinsa p’unlla k’ipaga kausarishami,’ nishkadami yuyariganchi. 64Shinushami paida pambushka ut’kuda kinsa p’unllagama chapachun kachachun ninchi. Paibuj yachagujkuna tuta shamusha, cuerpoda shuwasha, ‘Jesusga ñami kausarishka,’ nisha ama gentegunamu crichichunguna. Shina rurushagarin ñaubusha llagmushkadash yallimi ashtan llagmungaguna,” nigaguna.

65Shina niki Pilatoga, “Kaibimi soldadogunada kachani. Kanguna yachushka shina ima layash alli chapachingu richi,” niga.

66Chimunda rishaga ama imash tukuchun pambana ut’kuda alli tapachishka rumibi selloda llutachisha churugaguna. Shinami chapuj soldadogunada chibi sakigaguna.

28

Jesús kausarishkamunda

Mc 16.1-8; Lc 24.1-12; Jn 20.1-10

1Samana p’unllamunda kayundij domingo tutamunda ña p’unllayaguki, Magdalamunda María shinaidi chaishuj Mariandij pambushka ut’kuda rikungu rigaguna. 2Manduj Diosbuj ángel jawa pachamunda uriyakimi ñash jinchida achpa ch’ujchuga. Chibimi tapachishka ut’kumu chayusha tapushka rumida anchuchisha chi rumi jawabi tiyariga. 3Chi angelga relampa laya p’alaniguj; paibuj churanash rasu laya yurujlladimiga. 4Chapuj soldadoguna paida rikushaga manchin ch’ujchurisha wañushkaguna layami tukugaguna.

5Ashtanbish angelga chi warmigunada, “Ama mancharichichu. Cruzbi chakatashka Jesusta mashkagushkada ñukaga yachanimi,” niga. 6“Na kaibichugun. Pai nishka shinaidi kausarishkami. Mai churushka pushtubi rikungu shamichi. 7Chimundaga Paibuj yachagujkunamu, ‘Wañushkapuramunda ñami kausarishka. Galilea llaktamu kangunada ñaubusha rigun; chibimi Paida rikunguichi,’ nisha ut’kada parlungu richi. Kaidami ñukaga kangunamu parlagani,” niga.

8Chimunda warmigunaga mancharishkaidi kushilladi chi pambushka ut’kumunda ut’kada risha yachagujkunamu parlungu shujlla rigaguna. 9Shina rigukimi paigunaj ñaubuki Jesús ñash rikurisha, “¿Allillachu ganguichi?” niga; shina niki chi warmiguna Jesusbujmu kuchuyashaga chakida ugllarisha <Allimi gangui> nigaguna. 10Chimunda Jesusga, “Ama mancharichichu. Richi, Ñukaj waukigunamu Galilea llaktamu richun parlunguichi. Chibimi Ñukada rikungaguna,” niga.

Chapuj soldadoguna parlushkamunda

11Chi warmiguna riguki chapuj soldadogunapuramunda shujkunaga Jerusalén pueblomu waigusha manduj curagunamu tuki ima tukushkada parlugaguna. 12Chi curagunada mandujkunaga pushaj yuyijkunan tandanukusha imadash rurungu parlanukushaga milga kuchkida soldadogunamu kugaguna, 13kashna nisha: “Kangunaga, ‘Tuta ñukuchi puñugukimi Jesusbuj yachagujkuna shamusha wañushkadaga shuwashkaguna,’ ninguichi. 14Manduj Pilato kaigunada yachi chayukiga ñukuchimi ima layash paigun parlanukusha crichishun; kangunada llakichichunga na sakishunchu,” nigaguna.

15Soldadogunaga shina kuchkida japishami ima nisha yachachishkada rurugaguna. Shina nishkaga kunun p’unllagamami israelgunapurabiga parlushka gan.

“Yachagujkunada rurichi,” nisha mingushkamunda

Mc 16.14-18; Lc 24.36-49; Jn 20.19-23

16Shinami chunga shuj yachagujkunaga Galilea llaktamu risha Jesús mandushka shina urkumu rigaguna. 17Chibimi Jesusta rikushaga <Allimi gangui> nigaguna. Shinash shujkunaga <¿Paichushigun?> nisha yuyagaguna. 18Jesús paigunajmu kuchuyashaga, “Diosmi Ñukamunga kai pachadash jawa pachadash tuki imadash mandachun kushka,” niga. 19“Shinushami tuki llaktagunabi kausujkunajmu risha Ñukaj yachagujkunada rurichi, shinaidi Taitabuj, Churibuj, shinaidi Diosbuj Espirituj shutibi paigunada bautizichi. 20Shinaidi tuki Ñuka imada kangunamu mandushkadash kazuchun paigunada yachachichi. Ñukaga kai pacha tukurina p’unllagamami tuki p’unllaguna kangunan gasha,” niga.