SAN LUCAS
Lucasbi kallari parluguna
Pi escribiga: Lucasga medikomi shinaidi apóstol Pabloda ayudajmi gashka. Na israelgunapurachu, ashtan Grecia llaktamunda alli yachajmi gashka. Pai Cesarea pueblobi gashami escribishka yuyachin.
Pimu escribishka: Jesusta alli rijsichun alli nishka Teofilomu shinaidi na israelgunamunmi escribishka.
Jesucristo wacharishka mashna wataguna k’ipabi escribishka yuyachin: pichka chunga pichka na gashaga sujta chunga (55-60) watagunabimi.
Imadadi parlagun: Kai libroda escribingu Lucasga Jesusta rijsijkunada tuki imalla tukushkada alli tapugami. Tuki ima tukushkagunamunda ashaguna kaibi tiyan: Bautizaj Juanchu wacharishka (1.57-80), Jesús wacharishka k’ipa ángel michijkunamu parlashka (2.8-20), viudaj churida kausachishka (7.11-17), aichada ismuchij chunga unguiyujkunada alliyachishka (17.11-19), Zaqueoj wasimu rishka (19.1-10). Jesús parlashkagunamunda ashaguna kaibi tiyan: alli samaritano (10.25-37), charij tukusha Diosta kungarij (12.13-21), chingashka churi (15.11-32), Lazarosh charij k’arish (16.19-31), fariseosh impuestoda cobraj k’arimundash (18.9-14).
1Teofilomu kachashkamunda
1Kai ñukuchipurabi ima tukushkagunadaga taugagunami kallarisha escribingu munugaguna. 2Kallarimunda paigunaj ñawin rikusha Alli Shimida parlachun mingushkagunami ñukuchimush yachachishka, Jesús tuki alli rurashkagunadash parlushka. 3-4Chimunda k’uyashka Teófilo, ñukash kallarimunda tuki imalla tukushkada alli tapusha kanmu yachachishkaga na llullashka gashkada ñukamu alli rikuriki alli yachachunmi escribiguni.
Bautizaj Juanchu wacharinada ángel parlashkamunda
5Judea llaktada jatun manduj Herodes mandaguki, ñauba Abiasbuj curagunaj parti Zacarías shuti curami tiyaga. Paibuj warmi Elisabetbish ñauba Aarón curaj wawagunaj wawamiga. 6Paiguna ishkindij Diosbuj ñaubuki alli kausajkuna gashkamunda pish na juchachi pudishkachu. Manduj Dios mandushkadash yachachishkadash tukida kazusha alli rurujkunamiga. 7Elisabet na wachuj gashkamunda marada na charigagunachu. Paigunaga ña yuyijkunamiga.
8Shuj p’unlla Zacariasbuj parti curaguna Diosbujta rurana p’unllaguna chayamuga. 9Curaguna israelgunaj Diosbuj wasibi rurana p’aktukiga <¿Maijinbujshi urmunga?> nisha sorteoda rurugaguna. Shina ruraki Manduj Diosmu ch’ikanyachishka ukumu waigusha inciensoda rupachinaga Zacariasbujmi urmuga. 10Inciensoda rupachigukiga tuki kanllabi gajkunaga Diosta mañagaguna. 11Shina mañagukiga Zacarías inciensoda rupachigushka altar alli ladubi Manduj Dios kachushka ángel shayariga. 12Chi angelda rikusha Zacariasga sustoidi mejor manchariga. 13Shina manchariki angelga, “Zacarías, ama mancharichu. Kan mañashkada Diosga uyushkami. Kambuj warmi Elisabetga k’ari maradami mirunga. Paidaga Juanchuda shutichingui. 14Kan manchanaidimi kushiyangui. Pai wacharikiga taugagunash kushiyanga. 15Manduj Diosbuj ñaubuki kambuj churiga jatun nishkami ganga. Paiga vinoda tragodash na ubiungachu. Mamaj iksabi tiyajllabidimi Diosbuj Espíritu jundashka ganga. 16Paiga tauga israelgunadami Manduj Diosmu vueltachinga. 17Juanchuga Mandujta ñaubusha Dios nishkada parlaj Elías layaidi Diosbuj Espiritun podergunbishmi ringa. Chimundami taitagunash maragunan kutin alli apanukuchun alli shunguda rurunga. Na kazujkunadash alli rurana yuyillan imadash alli kazuna yuyidashmi kunga. Shina rurukimi Kishpichijta japichun parijaki alli tukungaguna,” niga.
18Ángel shina niki Zacariasga kashna tapuga, “Ñukash ñuka warmish yuyijmi ganchi. ¿Ima layadij kan parlushka p’aktanadaga yachashari?”
19Shina niki angelga, “Ñukaga Diosbuj ñaubuki Paibujta ruruj Gabrielmi gani. Paimi kanmu kai alli shimigunada parlachun kachuga. 20Pailladimi Pai munushka p’unllabi p’aktachinga. Ñuka parlushkada na crishkamunda, upami tukungui. Ñuka parlushka p’aktana p’unllagamami imadash na rimi pudinguichu,” niga.
21Shina ukubi parlanukugukiga kanllabi gajkunaga <Diosbuj ukumunda ¿imashadi Zacariasga na ut’ka shamun?> nisha tapurisha shuyagaguna. 22Zacarías llujshishaga upa sakirishkamunda ima tukushkadash makillan señasta rurusha rikuchiga. Shina na parli pudikiga <Diosbuj ukubimi sueñobi laya imadash rikushkanga> nigaguna.
23Diosbuj wasi ukubi pai rurana p’unllaguna tukuriki, Zacariasga wasimu riga. 24Chi k’ipa Elisabetga iksa charij tukuga. Chimunda pichka killada wasimunda na llujshigachu. 25“Na miruj gakish ñukada Mandaj Dios k’uyasha kashna rurushkada genteguna rikusha ña valichinga,” nisha parlaga.
Marian ángel parlunukushkamunda
26Elisabet iksa charij tukushka sujta killabiga Diosga Paibuj ángel Gabrielda Galileabi tiyaj Nazaret pueblobi 27pi k’arinbish na purij Mariamu kachuga. Paiga Rey Davidbuj familiamunda Jozinmi kazarangu ari ninukushka gaga. 28Angelga María tiyashkamu waigusha, “Kushi gai, tuki warmimunda Dios agllashka gasha. Mandaj Diosga kangunmi gan,” niga.
29Ángel rikurisha, shina niki, Mariaga mejor manchariga. <¿Ima nishadij shina nin?> yuyaga. 30Chimunda angelga, “María, ama mancharichu. Kandaga Diosmi mejor k’uyusha agllaga. 31Iksa charij tukusha shuj churidami charingui. Paidaga Jesusta shutichingui. 32Paiga jatun allish Jatun Mandaj Diosbuj Churish nishkami ganga. Mandaj Diosga Paidaga ñauba Rey David-da shina jatun mandajta ruranga. 33Paiga israelgunada1.33 Griegobiga Jacob-buj wasimi nin. na tukuribujta mandagungallami. Pai mandanaga na tukuringachu,” niga.
34María angelda tapuga, “¿Ima layamundadi shina tukusha? Pi k’arinbish na purij ganiga.”
35Shina niki ángel kashna niga, “Diosbuj Espirituga Jatun Mandaj Diosbuj podergun kambuj jawamu p’uyu layami shamunga. Shinusha, chi wacharina maraga jucha illuj, Diosbuj Churi nishkami ganga. 36Kambuj familia Elisabetbish yuyij gashash, na miruj nishka gashabish ñami sujta killada iksa charij gan. 37Diosmunga na ruri pudinaga na tiyanchu.”
38Chimunda María niga, “Kan nishka shina, Manduj Dios ñukada rurachunlla, ñukaga Paibujta rurajmi gani.” Shina nikiga angelga rigallami.
Elisabetda María rikungu rishkamunda
39Chi p’unllaguna Mariaga Judea llaktabi tiyaj urku kuchu pueblomu ut’kada riga. 40Zacariasbuj wasimu risha Elisabetda <¿Tiyanguichu?> nisha waiguga. 41Shina nishkada Elisabet uyunmi paibuj mara iksa ukubi kushilladi kuyuriga. Chimundami Elisabetga Diosbuj Espíritu junda tukuga. 42Chimunda, kushiyasha jinchida rimarishaga, “Kanga tuki warmigunada yalli, Dios alli nishkami gangui. Kan mirana churish Dios alli nishkami gan. 43Ñukaj Mandujbuj mama rikungu shamuchunga ñukaga imash na ganichu. 44Kan rimarishkada uyunmi ñuka maraga kushilladi iksa ukubi kuyuga. 45Mandaj Dios nishka p’aktanada crishkamunda kushiyachishkami gangui,” niga.
46Chimunda Mariaga,
“Ñukaga tuki shungunmi Mandaj Diosta <Allimi gangui> nini,” niga.
47“Ñukaj espiritush ñukada Kishpichij Diosmunda kushiyanmi.
48Ñuka tukimunda imabuj na sirvij gakish Dios agllashkamunda tukiguna kununmunda pacha k’ipa wacharijkunashmi <Kushichishkami gangui> ningaguna.
49Diosga tukida ruri Pudij gashami jatun alligunada ñukamu kashna rurashka.
¡Paibuj shutiga linshulladimi!
50Diosta manchusha alli kazugujkunadaga Paiga sarunbish kununbish k’ipa kausujkunadash llakigungallami.
51Paiga imadash tuki podergun ruraj gashami, jatun tukushkaguna ‘Rurushun’ nishkagunadash rurachun na sakiga.
52Jatun mandujkunada paigunaj tiyanamunda llujshichisha imash na gajkunadami valichiga.
53Imadash na charij yarijin gajkunamu kuga.
Charijkunadaga imash illujtami kachuga.
54-55Ñuka ñauba taita Abrahamdaga <Kandash kambuj wawagunaj wawagunadash na tukuribuj llakishami> nishkadaga na kungarishalla Diosga Paida sirvij israelgunadaga ayudaga.”
56Mariaga kinsa killa shinadami Elisabetgun kausaga. Chi k’ipa wasimu riga.
Bautizaj Juanchu wacharishkamunda
57Elisabet mirana p’unlla p’aktakiga k’ari maradami miruga. 58Chida yachasha <Manduj Diosmi kanda alli rurashka> nisha vezinogunash familiagunash paiyun kushiyagaguna.
59Pusuj p’unllayuj marada circuncisión nishkada rurachingumi rigaguna. Chi maradaga yayunbuj shuti Zacarías shutida churungu munagaguna. 60Mamunga, “¡Mana! Juanchumi ganga,” niga.
61Shina nikimi, “Kangunapurabiga pish na chi shutidaga charingandi,” nigaguna.
62Chimunda maraj yayunda ima shutida churasha nishkada makin señasta rurusha tapugaguna. 63Maraj yayunga shuj uchilla tablada mañusha, “Paibuj shutiga Juanchumi ganga,” nisha escribiga. Shinada rikushami tukiguna manchariga. 64Zacarías shimi watushka shina gashkada Dioslladi parlachiki ñash kutin parlungu kallarishaga Diosta <Kanga allimi gangui> niga. 65Tuki vezinoguna manchariga. Shina tukushkada parlanukukiga Judea llakta urkuguna kuchubi kausajkunash shimi shimi parlagugaguna. 66Tuki mashnalla uyujkunaga, “Kai mara jatunyashaga ¿imashi ganga?” nisha tapunukugaguna. Kai maradaga Mandaj Diosmi Paibuj makin chapaguga.
Zacarías kushiyashkamunda
67Juanchuj taita Zacariasga Diosbuj Espíritu jundashka gashami Diosmunda parlushaga,
68“Israelgunaj jatun Manduj Dios, Kambuj gentegunada randisha kishpichingu shamushkamunda Kanga <Alli> nishka gachun.
69Kambujta ruraj Davidbuj familiamunda jatun Kishpichijta ñukuchimu kachugangui.
70Ñaubamundadimi Kan nishkada parluj allida rurujkunamu parlushka shina,
71<Kangunada p’iñujkunamundash shungun manchanaidi na rikunachijkunamundash kishpichishami> nishkangui.
72Ñukuchij ñauba taitagunadash Kanmi llakishkangui.
Na kungarishalla, Kan Ari nishkagunada p’aktachigushkangui.
73Ñukuchij taita Abraham-mu, <P’aktachishami> nishkaga kaimi gan:
74Ñukuchidaga imadash na manchushalla Kambujta rurachunmi ñukuchida p’iñujkunamunda <Kacharichishami> nishkangui.
75Ñukuchij tuki kausibi Kambuj ñaubuki alli linshu gasha allida rurachunmi munashkangui.
76Ñuka k’uyashka churi, kanga Jatun Mandaj Dios nishkada parlaj nishkami gangui.
Kanmi Kishpichijta ñaubusha ñanda parijasha ringui.1.76 Sarun shuj jatun manduj karuda rish nikiga pai rina ñanga parijashka gaga. Shina layaidi Bautizaj Juanchuga Kishpichij purinada parijaguga. Juanchuga juchagunamunda llakirisha Diosmu vueltarichun, chimundash perdonda mañachun, Kishpichijta japichunbish ñanda parijaguga.
77Dios juchagunada perdonaj kishpichijkish gashkadaga israelgunamu yachachijmi gangui.
78Ñukuchij Diosmi mejorda llakishkamunda, p’unllayachij shinada, kishpichinada jawa pachamunda kachunga.
79Diosga yanamangabi ashtan manchanaidi yanamangabi kausujkunamu luzta kungaj shinaidi ñukuchida k’uilla kausij ñanbi pushangukishmi shamunga,” niga.
80Chi maraga Taita Diosmunda alli yachajmi iñasha israelgunamu parlana p’unlla chayungama shitushka pushtubimi kausuga.
2Jesús wacharishkamunda
1Chi p’unllagunami Roma llaktada jatun mandaj Augusto Cesarga tuki pai mandashka kausajkunada paigunaj shutida apuntachichun manduga. 2Kai kallari censobiga Cireniomi Siria llaktada mandaguki rurariga. 3Tukigunami ñauba taitaguna kausashka llaktabi paigunaj shutigunada apuntachingu riga.
4Jozish Galileabi tiyaj Nazaret pueblomunda, Davidbuj familia gasha, Rey David wacharishka Judea llaktabi tiyaj Belén pueblomu riga. 5Paibuj warmi gana Mariandijmi shutida apuntachingujka chi pueblomu riga. Mariaga iksa charijmiga. 6Paiguna Belenbi gaki, María mirana p’unlla p’aktuga. 7Pozada wasi na p’aktushkamundami paibuj ligítimu churidaga wagraguna shayana ukubi miruga. Maradaga maitusha wagra mikuna cajonbimi sirichiga.
Ángel michijkunamu parlashkamunda
8Belén kuchubimi michijkunaga ovejagunada chapusha pakariguga. 9Manduj Diosbuj ángel rikurisha Manduj Diosbuj jatun k’uilla gashkaga muyundijta p’unlla laya p’alaniki mejor mancharigaguna. 10Angelga kashna niga, “¡Ama mancharichichu! Ñukaga tukigunada manchanaidi kushiyachina alli shimigunadami kangunamu parlungu shamuni. 11Kununmi Rey Davidbuj pueblobi kangunada Kishpichij wacharishka. Paiga Dios agllasha kachashka Mandaj Cristomi gan. 12Paidaga wagra mikuna cajonbi maitushka sirijtami japinguichi. Chi marada rikushaga pai gashkada yachanguichi.”
13Shina niguki, ashtan tauga angelguna ñash rikurisha, chi angelgun Diosta alabasha kashna nigaguna,
14“Jawa pachabi gaj Diostaga <Kanga alli k’uilladimi gangui> nichun.
Kai pachabi kausajkunash Dios k’uyashkaguna gashkamunda k’uilla kausida charichun.”
15Angelguna jawa pachamu vueltashka k’ipaga michijkuna kaishuj chaishuj, “Ima tukushkada Mandaj Dios parlashkada rikungu Belenmu jakuchi,” ninukugaguna.
16Ut’ka rishaga Jozida Mariadash mara wagra mikuna cajonbi sirijta japigaguna. 17Marada rikushaga ángel maramunda imada nishkada parlagaguna. 18Michijkuna parlashkada uyashaga tukigunami mancharisha kushiyagaguna. 19Mariaga tuki uyashkada shungubi wakichisha na kungarishallami yuyin puriga. 20Michijkuna paigunamu parlashka shina tukida uyushkamundash rikushkamundash Diosta, “¡Jatun allimi gangui!” nisha vueltagaguna.
Diosbuj wasimu mara Jesusta apashkamunda
21Pusuj p’unlla tukukimi mara Jesusta israelguna mandashkada p’aktachingu nisha circuncisión nishkada rurachigaguna. Mariamu narij iksa charij tukujllabidi ángel nishka shinaidimi Jesús shutida shutichigaguna.
22-23Mara Jesusta apusha Manduj Diosmu mingangu Jerusalén pueblobi Diosbuj wasimu rigaguna. Mirushka k’ipa linshu rikurina p’unllaguna2.22-23 Warmiga k’ari marada mirushka k’ipaga chusku chunga (40) p’unllaguna p’aktukimi Dios mandashkabi nishka shina rurana gaga. Lv 12.2-4 p’aktakimi Manduj Dios mandusha apuntachishkabiga, “Tuki kallarimu charishka churigunaga Manduj Diosbujlla ch’ikanyachishkami ganga,” nisha Moisés mandushkada ruragaguna.2.22-23 Ex 13.2,1224Manduj Dios mandushkabi nishka shina, “Ishki urpida na gashaga ishki wawa palomada2.24 Lv 12.8 wañuchisha Diosmu kungui,” nishkada p’aktachingumi rigaguna.
25Chi p’unllagunabi Simeonga Jerusalenbi kausaga. Paiga alligunaida rurusha Diosta kazusha kausashkamundami israelgunada Kishpichij shamunada shuyaga. Diosbuj Espíritu Simeonbi gasha, 26kashna yachachiga, “Mandaj Dios agllasha kachashka Cristoda rikungama kanga na wañunguichu,” nisha. 27Dios mandashkada p’aktachingu nisha taita mamaga mara Jesusta Diosbuj wasimu apusha riki Diosbuj Espíritu Simeonda chimu pushaga. 28Simeonga marada markusha Diosta alabasha kashna niga,
29-30“Tukida ruri Pudij Mandaj Dios, kan <Kusha> nishkadaga ñami p’aktachishkangui.
Ñuka ñawin Kishpichijta rikushkamunda Kambujta rurajtaga kununga kushilla wañuchun sakibailla.
31Paidaga tuki llakta rikuki p’aktachingumi kallarishkangui.
32Paiga luz shinami ganga, na israelgunamush kishpichinada rikuchingu israelgunada <Allimi ganguichi> nichun.”
33Jozish Jesusbuj mamash maramunda Simeón ima nishkada uyusha mancharishash kushiyagaguna. 34Simeonga paigunamu alligunada kuchun nishka k’ipa, Jesusbuj mama Mariada kashna niga, “Riki, kai maraga tauga israelgunada jatarichingu na gashaga urmachingu kachushkami gan, shinaidi taugaguna na rikunachinabujmi ganga. 35Shina p’iñaki paigunaj shungubi ima yuyashkash yacharingami. Kambuj espirituda shuj espada laya pasunga.”
36Shinaidi Ana yuyij warmishmi tiyaga. Chi warmiga Dios nishkada parlujmi. Paiga Aserbuj familiamunda Fanuelbuj ushimiga. Paiga soltera tukunmi kazaraga. Kusanga kanchis watalladami kausaga. 37Chimundaga kusa wañugami. Anaga pusuj chunga chusku (84) watadami chariga. Chi warmiga Diosbuj wasimundaga na llujshishalla, tutash p’unllash Diosbujta rurusha, wakin p’unllaga na mikushalla Diosta mañusha kausajmiga. 38Anash ñash chayushaga Diosta <Diosolopai> ningu mashnalla Jerusalenda Kishpichijta shuyajkunamush chi mara Jesusmunda parlungu kallariga.
Nazaretmu vueltamushkamunda
39Mandaj Dios mandushkada tukida p’aktachishka k’ipami Joziga Mariandij Galilea llaktamu paiguna kausana Nazaret pueblomu vueltamuga. 40Dios alligunada kushkamundami mara Jesusga alli jinchi iñusha mejor yachaj gaga.
Jesús Jerusalenbi sakirishkamunda
41Jesusbuj taita mamaga watandijta Jerusalén Pascua pishtamu ichiyajkunaga. 42Chimunda Jesusga chunga ishki watada p’aktachisha tukigunandij pishtamu riga, paiguna rurujkuna gashka layadi. 43Pishta tukurishka k’ipa wasimu vueltamugusha, mamash taitash na yachujllabi, mara Jesusga Jerusalenbi sakiriga. 44<Kai shamujkunanmi shamunga> yuyusha shuj p’unllada rigaguna. Chi k’ipa familiagunada rijsishkagunadash tapusha mashkashash 45na japigagunachu. Kutinmi Jerusalenmu vueltasha mashkungaj rigaguna.
46Kinsa p’unllada mashkagushkan Jesustaga Diosbuj wasibi Moisés mandushkada yachachijkunaj chaubibi uyasha tapusha tiyajta japigaguna. 47Tuki uyujkuna imada tapushkadash Pai yalli yachushkada rikusha mancharigaguna. 48Paibuj taita mamaga chibi tiyajta rikusha kushiyasha manchariga. Mama niga, “Ñuka Churi ¿ima nishadij ñukuchidaga kashna rurangui? Kambuj taitash ñukash llakilladimi mashkashkanchi.”
49Shina niki Jesús kashna niga, “¿Imashadi Ñukadaga mashkaganguichi? ¿Nachu Ñuka Taitaj wasibi ganashkada yachanguichi?”
50Paigunaga Jesús imamunda shina nishkadash na intindigachu.
51Chi k’ipa paigunan Nazaretmu vueltamuga. Chibi tukida kazusha kausuga. Paibuj mamaga kai tukida shungubi wakichisha na kungarishalla yuyin puriga. 52Jesusga iñasha yachasha katiga. Diosbish gentegunash alli nishkami kausaguga.
3Bautizaj Juanchu shitashka pushtubi parlashkamunda
Mt 3.1-12; Mc 1.2-8; Jn 1.19-28
1Chunga pichka watada Roma llaktada jatun manduj Tiberio César tuki llaktada mandaguki Judea llaktaj Gobernadorga Poncio Pilatomiga. Herodesga Galilea llaktabi, paibuj wauki Felipega Itureadash Traconitedash mandaguga; Lisaniasbish Abiliniada mandaga. 2Anasbish Caifasbish3.2 Caifasga Anasbuj masha gaga. jatun manduj curagunamiga. Chi p’unllagunabi Zacariasbuj churi Juanchumu shitashka pushtubi Diosbuj Shimi chayaga. 3Juanchuga tuki Jordán jatiyaku kuchulla llaktabi parlashaga <Juchagunada sakisha Diosmu kuchuyasha bautizarichi. Diosga juchagunada perdonangami> kashna niga. 4Dios nishkada parluj ñauba Isaías escribishaga kashna nisha,
“Shitushka pushtubi kaparijka uyarigun, ‘Mandujbuj ñanda derecho rurusha alli parijichi,
5Tuki waikuguna, urkuguna, lomagunash pamballada rurashkami ganga.
Ishtu ñanguna dirichashka, pugru ñangunash layashkami ganga.
6Tuki kai pachabi kausajkunaga Dios kishpichij gashkadami rikunga,’ ” nishkami p’aktuga.
7Taugalladi bautizaringu shamujkunada Juanchu niga, “Culebra shina, millida rurajkunaminguichi. Dios p’iñarisha llakichina shamunamunda <Kangunaga kishpiringuichimi> nishaga ¿pidi parlagari? 8Kangunaga juchagunada sakisha Diosmu kuchuyashkada rikuchingujka alli p’ukuj granu shina allida rurusha rikuchichiri. ‘Ñauba Abrahambuj wawagunami ganchi’3.8 Paibuj yuyibiga <Abrahambujkunashkamundaga Manduj ñukuchida na llakichingachu> nisha yuyaga. nisha ama nichichu. Ñukaga ninimi, Diosga kai rumigunada Abrahambuj wawagunada rurunmullami. 9Yurada angundi p’itingu jacha ña tiyanmi. Tuki na alli aparij yuragunada shina, gentegunada p’itisha ninabi shitangami.”
10Chimunda gentegunaga tapugami, “¿Imadadij rurana ganchi?” nisha.
11Pai niga, “Maijin ishki churanada charijka shujtaga na charijmu kuchun; mikunadash charijka na charijmu karachun.”
12Impuestoda cobrajkunash Juanchu bautizachun nisha kuchuyasha kashna tapugaguna, “Yachachij ¿imadadij rurana ganchi?”
13Pai niga, “Cobranaida cobrusha, ama yalli cobranguichichu.”
14Guardaguna tapuga, “Ñukuchiga ¿imadadij rurana ganchi?”
Juanchu niga, “Ama takusha manchachisha allidi imadash kichichichu. Ama llullusha juchachichichu. Mashnalla ganashkan kushi gaichi.”
15Tukiguna shuyashkamunda Juanchudaga, “¿Dios agllusha kachashka Cristomachari?” nisha yuyagaguna. 16Chimunda Juanchuga tukigunada niga, “Ñukaga yakunllami bautizani. Shuj shamujmi Diosbuj Espiritun ninanbish bautizanga. Paiga ñukadash yalli imadash ruri pudijllami shamunga. Ñukaga Paibuj pargati watashkalladash paskungu na kabinichu. 17Paiga trigoda wairachingu palada Paibuj makibi charisha t’amumunda ch’ikanyachij shinami ruranga. Trigolladami wakichinga. T’amu shinadaga na wañuj ninabi shitashami rupachinga,” niga.
18Kashna tauga shujtij nishkagunanbish Juanchuga alli shimigunada gentegunamu parluga. 19Gobernador Herodestaga paibuj wauki Felipebuj warmi Herodiasta wainayasha tiyashkamundash milligunada rurashkamundashmi Juanchuga rimaga. 20Rimakish Herodesga na allida rurasha katiga, ashtanga Juanchuda carcelbi churaga.
Jesusta bautizashkamunda
21Juanchu tukigunada bautizagusha Jesustash bautizaga. Chi k’ipa Jesús Taita Diosta mañaguki jawa pacha paskarikimi 22Paibuj jawamu Diosbuj Espíritu paloma shina uriyamuga. Chimunda shuj rimarishka jawa pachamunda uyariga, “Kanmi Ñuka k’uyashka Churi gangui. Kanbimi kushiyani.”
Jesucristobuj ñauba yayagunamunda
23Jesús Diosbuj Shimida parlungu kallarishaga kinsa chunga (30) wata shinadami chariga. Jozibuj churi gashkadami gentegunaga yuyaga. Joziga Elij churimiga. 24Eliga Matatbuj, Matatga Levij, Leviga Melquij, Melquiga Janaj, Janaga Jozij, 25Joziga Matatiasbuj, Matatiasga Amosbuj, Amosga Nahumbuj, Nahumga Eslij, Esliga Nagaibuj, 26Nagaiga Maatbuj, Maatga Matatiasbuj, Matatiasga Semeibuj, Semeiga Jozecbuj, Jozecga Judaj, 27Judaga Joanaj, Joanaga Resaj, Resaga Zorobabelbuj, Zorobabelga Salatielbuj, Salatielga Nerij, 28Neriga Melquij, Melquiga Adij, Adiga Cosambuj, Cosamga Elmadambuj, Elmadamga Erbuj, 29Erga Josuej, Josuega Eliezerbuj, Eliezerga Jorimbuj, Jorimga Matatbuj, Matatga Levij, 30Leviga Simeonbuj, Simeonga Judaj, Judaga Jozij, Joziga Jonanbuj, Jonanga Eliaquimbuj, 31Eliaquimga Meleaj, Meleaga Menaj, Menaga Matataj, Matataga Natanbuj, Natanga Davidbuj, 32Davidga Isaíbuj, Isaíga Obedbuj, Obedga Boozbuj, Boozka Salmonbuj, Salmonga Naasonbuj, 33Naasonga Aminadab-buj, Aminadabga Adminbuj, Adminga Arambuj, Aramga Esrombuj, Esromga Faresbuj, Faresga Judaj, 34Judaga Jacob-buj, Jacobga Isaacbuj, Isaacga Abrahambuj, Abrahamga Tarej, Tarega Nacorbuj, 35Nacorga Serugbuj, Serug-ga Ragaubuj, Ragauga Pelegbuj, Peleg-ga Heberbuj, Heberga Salaj, 36Salaga Cainanbuj, Cainanga Arfaxadbuj, Arfaxadga Sembuj, Semga Noej, Noega Lamecbuj, 37Lamecga Matusalenbuj, Matusalenga Enocbuj, Enocga Jaredbuj, Jaredga Mahalaleelbuj, Mahalaleelga Cainanbuj, 38Cainanga Enosbuj, Enosga Setbuj, Setga Adanbuj, Adanga Diosbuj churimiga.
4Jesusta diablo juchada rurachingu munashkamunda
1Jesusga Diosbuj Espíritu jundashka gashami, Jordán jatiyakumunda vueltamuki Paidaga Espíritu shitashka pushtumu pushaga. 2Chibi chusku chunga (40) p’unllada puriki diablo pandachingu munaga. Chi p’unllaguna na mikushkamunda Jesusga yarijachigami. 3Shina puriguki diabloga Jesusta kashna niga, “Kan Diosbuj churidij gashaga kai rumida <Tanda tuki> niri.”
4Shina nikimi Jesusga, “Diosbuj Shimibiga ninmi, ‘Gentegunaga na tandallanga kausangachu, ashtanbish tuki Diosbuj Shiminbishmi kausan,’ ” niga.4.4 Dt 8.3
5Diabloga urku jawamu Jesusta pushasha riga. Chimunda kai pachabi tiyaj tuki llaktagunada ñash rikuchisha 6kashna niga, “Tuki llaktagunada mandachun imalla tiyashkadash kushami. Kaigunadaga ñukami japishkani; ñuka <kusha> nishkamunmi kusha. 7Kan ñukada kungurisha <Allimi gangui> nikiga tuki Kambujmi ganga.”
8Shina nikiga Jesusga niga, “Anchi kaimunda, Satanás. Diosbuj Shimibiga kashnami nin ‘Kambuj Manduj Diosllada <K’uilladimi gangui> nisha Pai nishkallada rurangui.’ ”
9Diabloga Jesusta Jerusalén pueblomu pushusha Diosbuj wasi jawamundi shayachisha kashna niga, “Kan Diosbuj Churidij gashaga kaimunda pambamu urmi. 10Diosbuj Shimibiga kashnami nin,
‘Dios Paibuj angelgunada kanda chapachun kachungami.
11Kambuj chaki rumibi ama takarichun paigunaj makin chariringami.’ ”
12Shina niki Jesusga, “ ‘Kambuj Manduj Diostaga p’aktachij na p’aktachijta rikungu ama munanguichu,’ ninmi,” niga.
13Ña diabloga ima shina na juchada rurachingu pudishaga shuj p’unllagunaj sakisha rigallami.
Galileabi Jesús parlungu kallarishkamunda
14Jesusga Diosbuj Espirituj podergun Galilea llaktamu shamuga. Chi llaktabish kuchubi gajkunash Paimunda parlanukuga. 15Diosmunda yachana wasibi Jesús yachachiguki tukiguna Paida <Allimi gangui> niga.
Jesús Nazaretbi gashkamunda
16Jesusga Pai iñashka Nazaret pueblomu riga. Samana p’unlla Diosmunda yachana wasimu rij gasha waiguga. Dios escribichishkagunada liyungu shayariga. 17Dios nishkada parluj Isaías escribishkadami liyachun kugaguna. Chida paskushaga kai escribishkadami japiga,
18“Manduj Dios agllashkamundami Paibuj Espíritu Ñukabi gan.
Parlachun kachashkami gani.
Imadash na charijkunada alli shimigunada parlachun, prezu tiyajkunada kacharichichun, na rikujkunada rikujta rurachun, llakichishka kausujkunada kacharichij shina rurachun kachuga.
19Mandaj Dios perdonana p’unlla chayamujta parlachun kachashkami gani.”
20Jesusga libroda pilluchishka k’ipaga Diosmunda yachana wasibi ayudajmu kusha tiyariki tukigunami Jesusta rikuriaga. 21Chimunda Paiga kashna parlungu kallariga, “Kai escribishkada liyashkaga kununlladimi kanguna uyaki p’aktushka.”
22Jesusga k’uidi uyanaidi shimigunada parlaki, “Allidami parlun,” nisha tukiguna mancharisha, “¡¿Paiga nachu Jozij churi gan?!” nisha tapunukugaguna.
23Chimunda Jesús kashna niga, “Kanguna nij gashka shina4.23 Castellanobi refrán na gashaga dicho nin. Ñukada kashnash ninguichimami ‘¡Jambij gashaga kanlladi jambiriri! ¡Capernaúm pueblobi rurushkada ñukuchi uyushka layada kai kambuj llaktabish ruriri!’ ”
24Shina nisha katigusha kaidash niga, “Kabishkadadimi nini, ni maijin Dios nishkada parlujkish kikinbuj llaktabiga na valichishkachu gan. 25Kashnamiga Dios nishkada parluj Elías parli p’unllagunabish, tauga viudagunash Israel llaktabi kausaga. Kinsa wata chaubida na tamiaki manchanai yarijibish tiyaga. 26Shinash Diosga Eliastaga israel viudagunajmunga na kachugachu, ashtan Sidón pueblo kuchubi tiyaj Sarepta pueblo viudajmumi kachuga. 27Dios nishkada parluj Eliseoj p’unllagunash Israel llaktabiga aichada ismuchij unguin ungushkagunaga taugagunami tiyaga. Pidash na alliyachigachu, ashtan Siria llaktamunda Naamán k’arilladami alliyachiga.”4.27 Kai 26bish 27bish na israelguna gashkamunda israelguna manchanaidi Jesusta p’iñan. Chimunda Paida wañuchish nigunguna.
28Shina nishkada uyushaga tukiguna Diosmunda yachana wasibi gajkunaga manchanaidi p’iñariga. 29Chimunda jatarishaga Jesusta Nazaret pueblomunda llujshichishtasha jawa urkumu pushasha waikumu t’angushtangu rigaguna. Chi puebloga urkubimi tiyaga. 30Shina rigukish Jesusga paigunaj chaubida pasusha rigallami.
Yana katishkada Jesús alliyachishkamunda
31Galileabi tiyaj Capernaúm pueblomu Jesús riga. Chibimi samana p’unllaga gentegunamu yachachiga. 32Paiga tukida yachasha mandaj laya allida yachachishkamunda mancharigaguna.
33Diosmunda yachana wasibi yana katishka tiyaga. Paiga jinchilladadi kapariga,
34“Nazaretmunda Jesús, ñukuchimuga ¿imadadi rurash ningui? ¿Imashadi ñukuchida tukuchishtangu shamungui? ¡Sakibai! Kan Diosmundash jucha illuj gashkadaga ñukaga yachanimi.”
35Chimunda Jesusga yanada rimuga, “Upalli. Paimunda llujshi,” nisha rimaki yanaga paida tukigunaj ñaubuki pambabi pigusha, na chugrichishalla llujshigallami. 36Tuki chibi rikujkuna mancharisha kushiyasha, kaishuj chaishuj, kashna ninukugaguna, “Paibuj rimashkabiga ¿imadi tiyun? Imadash ruri pudishkan na manchushalla, yanagunadash rimusha llujshichinllami.”
37Jesús shina rurushkada tuki chi llaktagunabi parlanukuga.
Simón Pedroj suegrada Jesús alliyachishkamunda
38Jesusga Diosmunda yachana wasimunda llujshishaga Simonbuj wasimumi waiguga. Simonbuj suegrami rupuj unguin wañujti siriki Jesusta, “Alliyachibai,” nigaguna. 39Jesús ungushkaj kuchubi kumurisha, “¡Rupuj ungui, anchi!” nikiga ñash alliyashaga jatarisha paigunamu karungu kallarigallami.
Tauga ungushkagunada Jesús alliyachishkamunda
40Indi waigujta tuki laya ungushkagunada Jesusbujmu pushamugaguna. Jesusga tukigunaj jawabi makida churusha alliyachigallami. 41Ungushkagunajmunda yanaguna llujshishaga, “Kanga Diosbuj Churimi gangui,” nisha kaparigaguna.
Shina kapariki Jesusga, “Upallichi,” niga. Dios agllusha kachushka Cristo gashkada yachashkamundami paigunadaga kaparichunga na sakiga.
“Alli Shimida parlungu shujkunamush rinami gani”
42P’unllayagukimi Jesusga chi pueblomunda llujshisha chulunlla pushtumu riga. Shina rikimi taugaguna Jesusta mashkusha Pai maibi gashkamu chayaga. “Jesús ama maimush richun,” nisha jarkungu munagaguna. 43Jesús kashna niga, “Ñukaga Diosbuj mandanamunda Alli Shimida parlungu shuj pueblogunamush rinami gani. Ñukaga shina parlachunmi kachashka gani.”
44Jesusga Judea llaktagunabi tiyaj Diosmunda yachana wasigunabi parlusha riguga.
5Jesús chaulagunada japichishkamunda
1Shuj p’unlla Diosbuj Shimida uyangu taugalladijkuna llapinukidimi Jesusmu kuchuyaki Pai Genesaret yaku kucha manyabi gasha 2chibi ishki chushuj barcagunadami rikuga. Chaulada japijkunaga japinada takshungu uriyashkaga. 3Jesusga Simonbuj barcabimi sikusha paida, “Yaku manyamunda ashada karuyichi,” niga. Chi k’ipaga barcabi tiyarisha taugalladijkunamu yachachiga. 4Yachachishka k’ipa Jesusga Simonda niga, “Barcada jundujmu pushi. Chibi chaulada japina red-da shitichi.”
5Simón niga, “Yachachij, tuki tuta ni shujlladash na japishkanchichu. Shinash kan nishkamunda kutin redgunada shitasha.”
6Shina shitakiga redgunabi junda llikirijtami taugalladi chaulada japigaguna. 7Chimunda chaishuj barcabi gajkunada ayudangu shamuchun nisha señasta ruragaguna. Paiguna shamushaga ishki barcallabidimi pambarisha nijta jundachiga. 8Kashna rikushami Simón Pedroga Jesusbuj ñaubuki kungurisha, “Juchasapami gani, Mandaj. Kaimunda ribailla,” niga.
9Simonbish chaishujkunash tauga chaulada japishkamundami kushiyasha mancharigaguna. 10Paigunapuramunda Zebedeoj churi Jacobobish Juanchush Simongun igulda trabajasha purijkunamiga.
Jesús Simonda niga, “Ama manchichu. Kununmundaga gentegunadami Ñukamu japingu kallaringui.”
11Shina nikiga barcagunada achpamu apasha chibi tukida sakisha Jesusta katisha rigaguna.
Aichada ismuchij unguiyujta alliyachishkamunda
12Jesús shuj pueblobi gakimi aichada ismuchisha katij lepran illujta ungushkaga kuchuyasha Paida rikushami kungurisha pambagama kumurisha Jesusta, “Mandaj, kan munashaga ñukaj unguida anchuchi pudinguimi,” niga.
13Chimunda Jesusga, “Ari, munanimi,” nisha Paibuj makin tupasha, “¡Linshuyi!” nikiga ñash leprayujka alliyaga. 14Chi k’ipa Jesusga kashna nisha manduga, “P’akta pimush parlanguimu. Ri, curamu rikuringui. Linsharishkamunda Moisés mandashka shina Diosmu kunada apusha ringui. Shinami kambuj lepra ungui anchushkada tukiguna yachunga.”
15Ashtangarin Jesús rurashkada p’unllandijta ashtan yachush katigaguna. Taugagunami Pai parlushkada uyungu ungushkagunash alliyangu nisha tandanukuga. 16Shina gakish Jesusga chulunlla pushtugunabi Dioskun parlanukungu rigujllamiga.
Na kuyurijta alliyachishkamunda
17Shuj p’unlla Jesús yachachiguki fariseoguna Moisés mandashkada yachachijkunash Galilea Judea llaktagunabi tiyaj tuki uchilla pueblogunamunda Jerusalenmundash shamusha chibi tiyariga. Jesús ungushkagunada alliyachichunmi Mandaj Diosbuj poder Paibi tiyaga. 18Shina yachachigukimi wandunabi shuj k’arigunaga na kuyurij k’arida wandumusha Jesús tiyagushka wasi ukumu waiguchishaga Paibuj ñaubuki churungu munagaguna. 19Taugaguna gashkamunda maida na waigui pudishaga jawamu sikusha wasi k’atada ut’kushami chi na kuyurijtaga wandushkanlladi gentegunaj chaubibi Jesusbuj ñaubujmu uriyachigaguna. 20Jesusga paigunaj crishkada yachashaga na kuyurijta kashna niga, “Uyi, kambuj juchagunaga perdonashkami gan.”
21Moisés mandashkada yachachijkunash fariseogunash kashna yuyungu kallarigaguna, “Dios tukusha rimaringujka ¿pidikun paiga? ¡Diosllami juchagunada perdoni pudin!”
22Paiguna yuyashkada Jesús yachasha kashna tapuga, “¿Imashadij kangunaga kashna yuyagunguichi? 23¿Imada ninadij ashtan jawalla ganga? ‘Kambuj juchagunaga perdonashkami gan,’ ¿ninachu? Na gashaga ‘Jatarisha rilla,’ ¿ninachu jawalla ganga?” 24Kaidash Jesusga niga, “Aichayuj tukushka Churiga5.24 Tauga kutin Jesús Paillamundadi parlushami shina nigun. Paiga Dios kachushka Cristo gashkada rikuchingumi shina niga. Dn 7.13-14 kai pachabi juchagunada perdonana poderda charishkadami rikuchinga.” Nishka k’ipaga chi na kuyurijta kashna niga, “Kandami nini, jatari. Kanda wandumushkada japisha wasimu ri.”5.24 Jesusga jinchi rikuchinada agllaga.
25Na kuyurijka tukigunaj ñaubujmunda ñash jatarisha pai sirishka wandumushkada shayachishaga <Dios, Kanga allimi gangui> nisha wasimu riga. 26Kaida rikusha tukiguna manchanaidi mancharisha, “Pish na ruri pudishkadaga kununmi rikushkanchi,” nisha Diosta <Allimi gangui> nigaguna.
Jesús Levida kayashkamunda
27Chi k’ipa Jesusga wasimunda llujshigusha Leví nishka Romamu impuestoda cobranabi tiyajta rikusha, “Katimi,” niga.
28Shina nikimi Leviga jatarisha tukida sakisha Jesusta katisha riga.
29Chimunda paibuj wasibi Jesusmu jatun pishtada ruraga. Chibimi impuestoda cobrajkuna shujkunash paigunan mikungu tiyariga. 30Fariseoguna Moisés mandashkada yachachijkunash paigunapura gasha Jesusbuj yachagujkunada kashna nisha rimungu kallariga, “¿Imashadi impuestoda na alli nishka cobrajkunan chaishuj juchayujkunanbish mikunguichi, ubianguichilla?”
31Shina niki Jesusga kashna niga, “Sanugunaga jambijta na ministinchu. Ungushkagunallami ministin. 32Ñukaga kabishkada rurujkunada kayungujka na shamuganichu, ashtangarin juchagunada sakisha Diosmu kuchuyachun nisha juchayujkunada kayungumi shamugani.”
Ayunanada tapushkamunda
33Jesusta kashna nigaguna, “Bautizaj Juanchuda katijkunash fariseogunada katijkunash tauga kutin na mikushalla Diosta mañunguna, ashtan kambuj yachagujkunaga ubian mikugujllagunami gan.”
34Shina niki Jesús kashna niga, “¿Kangunaga bodamu shamujkunada <Novio5.34 Jesusga, “Ñukaga novio layami gani,” kaibi yachachish niga. kaibi gakish ama mikunguichi> nisha ayunachun mandanguichimuchu? 35Paigunamunda novioda kichuna p’unlla chayamungami. Chi k’ipaga Ñukaj yachagujkunaga na mikungagunachu.”
36Jesusga kai yachachinadash parlaga, “Maijinbish mauga churana ut’kurishkabi mushuj churanada p’itisha na p’utyungachu. Shina rurakiga mushuj churanaga llikinmi. Mushujka mauganga na alli rikurinchu. 37Rurushkalla vinodash karan rurushka mauga p’urugunabi na churanchu. Chibi churakiga p’uruda ut’kuchingami. Shina rurakiga vinosh p’urubish chingaringami. 38Chimunda rurushkalla vinodaga karan rurushka mushuj p’urugunabi churana gan. 39Maijinsh unida wakichishka vinoda ubiajka ‘K’uilla,’ ninmi. Mushuj vinodaga na munanchu,” niga.
6Samana p’unllamunda Jesús yachachishkamunda
1Samana p’unllada Jesús trigu ukuda riguga. Paibuj yachagujkunaga trigo k’atsuda pilusha makin k’akusha granuda mikugaguna. 2Shuj fariseogunaga tapuga, “¿Imashadi kangunaga samana p’unllabi Dios ama rurachun nishkada ruranguichi?”
3Shina niki Jesusga niga, “Davidbish6.3 Narij jatun manduj tukushka David kaida ruraga. paiyun gajkunash yarijachisha ima rurashkada Diosbuj Shimibi ¿nachu liyashkanguichi? 4Israelgunaj Diosbuj tuldushka wasimu waigusha Diosmu kushka tandagunada curagunalla mikuna gakish Davidga japisha6.4 1 Samuel 21bi rikuki David na shuwashkachu. Chi curaga paimu kuga. mikusha paiyun gajkunamush karaga.”
5Jesusga kaidash niga, “Aichayuj tukushka Churiga samana p’unlladash Mandajmi gan.”
Samana p’unllabi Jesús alliyachishkamunda
6Shuj samana p’unllabi Jesusga Diosmunda yachana wasimu waigusha yachachingu kallariga. Chibimi alli maki chakirishkada charij k’ari tiyaga. 7Moisés mandashkada yachachijkuna fariseogunash samana p’unllabi Jesús alliyachikiga juchachingaj nisha pakalla rikuriagaguna. 8Jesusga shina yuyajta yachushami maki chakirishkada niga, “Jatarisha chaubibi shayari.”
Shina nikimi paiga chaubibi shayariga. 9Chimunda Jesús pakalla rikuriajkunada kashna niga, “Kangunadami tapuni. Samana p’unllaga ¿imadadi rurana gan: allida na gashaga na allida? Shuj kausida ¿kishpichinachu na gashaga tukuchinachu?”
10Paibuj muyundijta tukigunada rikushka k’ipaga maki chakirishkada, “Makida chutallada ruri,” niga. Shina rurashaga alliyagallami. 11Rukudi manchanaidi p’iñarishami6.11 Jesusga samana p’unllabi alliyachishkada p’iñagaguna. <¿Jesustaga imadadi rurashun?> nisha ninukungu kallarigaguna.
Chunga ishkida Jesús agllashkamunda
12Chi p’unllagunabi Jesusga urkumu risha tuki tuta Dioskun parlanukusha pakariga. 13P’unllayaki Paibuj yachagujkunada kayushaga chunga ishkidami aglluga. Paigunadaga “Ñukamunda parlachun nisha agllashkagunami ganguichi” niga. 14Paigunaga kaigunami gan: Simón, pailladadij Pedro nisha shutichishka; paibuj wauki Andikush; Jacobo, Juanchu, Felipe, Bartolomé, 15Mateo, Tiuma, Alfeobuj churi Jacobo, Simón Celote nishka, 16Jacoboj churi Judas, Judas Iscariotesh. Paimi k’ipallaga Jesusta wañuchisha nijkunamu japichiga.
Taugagunamu Jesús yachachishkamunda
17Jesusga urkumunda paigunan uriyashaga pamballabi shayaga. Paibuj tauga yachagujkunash shujkunash Judea llaktamunda, Jerusalén pueblomunda, Tiro pueblo, Sidón pueblo jatun yaku kucha manyagunamundashmi, 18Jesús parlashkada uyungaj unguigunadash alliyachichun nishami taugalladijkuna shamuga. Jesusga yanaguna katishkagunada llakinaida kausajkunadash alliyachigami. 19Paimunda llujshij podergun tuki ungushkagunada alliyachishkamundami tukiguna Jesusta tupungu munuga.
Kushida llakida parlashkamunda
20Jesusga Paibuj yachagujkunada rikusha kashna niga, “Kai pachabi imada na charijkuna, kushilla ganguichi. Diosbuj mandanaga kangunajmi gan.
21“Yarijin gajkunash, kushilla ganguichi. Kangunaga sajsachishkami ganguichi.
“Kunun wakusha kausajkunash, kushilla ganguichi. K’ipaga asinguichimi.
22“Aichayuj tukushka Churida katishkamunda, genteguna p’iñaki, llujshichisha kachuki, rimaki, kangunaj shutida na valichikish kushilla ganguichi.
23“Shinalladimi kunun kashna rimagujkunaj ñauba taitaguna Dios nishkada parlujkunadash llakichigaguna. Kashna llakichigukish mejor kushilla ganguichi; jawa pachabiga kangunamu alli kumbidanami tiyan.
24“Kai pachabi charijkuna charishkagunan kushiyagujkuna, k’ipaga ¿imachari tukunguichi?
25“Kunun alli mikusha kausajkunaga k’ipa p’unllaga yarijin ¿imachari tukunguichi? Kunun asigujkunaga k’ipaga llakinaidami wakanguichi.
26“Tukiguna kangunada <Alligunami ganguichi> niki ¿imachari tukunguichi? Shinalladimi ñauba taitagunash Diosmunda llullusha yachachijkunada <Alli> nigaguna.”
P’iñajkunada k’uyanamunda
27“Ñuka parlushkada uyajkunadaga kaidami nini, na rikunachijkunada k’uyichi. Kangunada p’iñajkunamush ashtan allida rurichi. 28Kangunada litujkunadaga ‘Alligunada kuchun’ nichi. Llaki tukuchun nijkunamundash Diosta mañichi. 29Pish ñawi ichibi takukiga chaishuj ladudash rikuchilla. Kambuj jawa churushkada maijin kichukiga uku churushkadash japichun sakilla. 30Pi imada mañukiga kuilla. Kambujta imada kichukiga ama vueltachichun mañanguichu. 31Ima layami kangunamu shujkuna rurachun ninguichi, kangunash paigunamu shinaidi rurichi.
32“Kangunada k’uyajkunallada k’uyashaga ¿ima allidadi ruranguichi? Juchagunada rurujkunash shinalladijka ruranmi. 33Kangunamu allida rurujkunallamu allida rurashaga ¿chiga imadi alli gangari? Juchagunada rurujkunapura shinalladijka ruranmi. 34Imada mañachisha, randi imadash japina yuyillan mañachishaga ¿ima allidadi ruranguichi? Juchagunada rurujkunapura shinaidijka ruranmi. 35Diosga milli rurujkunamu na <Diosolopai> nijkunamush allida ruranmi. Shinaidimi kangunada p’iñajkunadaga k’uyusha allida rurananguichi. Ama imadash randi japina yuyin mañachinguichichu. Shina rurashami Jatun Mandaj Diosbuj alli kumbidanada japisha Paibuj wawagunashmi ganguichi. 36Ima layami Taita Dios kangunada llakin, kangunash shujkunada llakichi.”
Ama shujkunada juchachinamunda
37“Ama shujkunada juchachinguichichu. Diosbish kangunada na juchachingachu. Pidash ama <Kauzayujminguichi> ninguichichu. Diosbish kangunada ‘Na kauzayuj’ ningami. Perdonichi, Diosbish perdonangami. 38Shujkunamu imadash kuichi, Diosbish kangunamunga kushtul jundalladi tushuchishka tallirij shinadami kunga. Kanguna ima shina ruranguichi, Diosbishmi kangunamu ruranga.”
39Jesús kai yuyachinan kashna niga, “Na rikuj ¿shuj na rikujta pushi pudinchu? ¿Nachu ishkindijlladi ut’kubi urmunga? 40Yachagujka yachachijtaga na yallichu. Yachanada tukuchishami yachachij laya tukunga.
41“¿Imashadi kambuj waukij ñawibi tiyaj uchilla kaspida rikungui? Ashtan kambuj ñawibi tiyaj jatun kaspidari rikiri. 42Kambuj ñawibi jatun kaspi tiyajta na cuenta kushaga ¿ima layadi waukida kashna ningui? ‘Kambuj ñawibi tiyaj uchilla kaspida ñuka llujshichisha.’ Ishki siki imadash nij tukusha crichijlla, kambuj ñawimundadi jatun kaspida llujshichiri. Shina rurashami kambuj waukij ñawibi tiyaj uchilla kaspidash llujshichi pudingui.”
Yuradaga apariki rijsinamunda
43“Alli yuraga na alli granudaga mana aparinchu. Na alli yurash alli granudaga na aparinchu. 44Granukimi ima laya yurashkada rijsina: Jigustaga na kashamunda japinchichu. Uvadash mana zarzamunda japinchichu. 45Shungubi ima tiyashkadami shimimundaga rimarin. Alli shunguyujka paibuj shungubi alli yuyiguna junda gashami alligunada parlan. Shinalladi na alli shunguyujka paibuj shungubi milli yuyiguna junda gashami na alligunada rimarin.”
Ishki wasichinamunda parlashka
46“Ñuka mandushkada na rurashaga ¿imashadi kangunaga ‘Mandaj Jesús, Mandaj Jesús’ ninguichiri? 47Maijinsh Ñukajmu shamusha, Ñuka yachachishkada rurajka imamu rijchij gashkada kunun parlasha. 48Shuj wasichij uku ukuda ut’kusha wasida shayachingu rumida churusha kallarij shinami gan. Alli wasichishkamundaga jatiyaku jatarisha shamusha takashash na walinkichi pudinchu. 49Maijin Ñuka yachachishkada uyashash, na kazujka achpa jawallabi wasichisha na ut’kushalla rumish illuj na jinchida ruruj shinami gan. Yaku jatarisha shamusha takunmi tukida urmachishtakiga jatun llaki tukun.”
7Soldadogunada mandujbuj sirvijta Jesús alliyachishkamunda
1Gentegunamu yachachishka k’ipami Jesusga Capernaúm pueblomun riga. 2Chibimi soldadogunada mandaj tiyaga. Paibuj k’uyashka sirvijmi ungusha wañunalla siriguga. 3Jesusmunda parlajta uyashami soldadogunada mandajka israelgunada pushuj yuyijkunada, “Ñukaj sirvijta alliyachichun Jesusta pushamungu ribaichi,” nisha kachuga. 4Paiguna Jesusbujmu kuchuyashaga, “Hijo taita, soldadogunada mandujta ayudanaga kabinmi. 5Paimi ñukuchij llaktada k’uyusha, Diosmunda yachana wasidash rurachiga. Chimunda ayudabai,” nigaguna.
6Shina nikimi Jesús paigunan riga. Wasimu chayagukimi chi mandujka paiyun purijkunada kashna nisha nichun kachuga, “Mandaj, ñuka wasimundijka ama shamichu. Kan kaimundi shamuchunga ñukaga imash na ganichu. 7Shinushami ñukaidijka kandaga mashkungu rilladash na riganichu. <Alliyi> nillada nibairi. Shina niki ñukada sirvijka alliyangallami. 8Ñukash jatun mandajkuna mandashkallami kausasha soldadogunadami mandani. Ñuka, ‘Ri,’ nikish rinllami. ‘Shami,’ niki shamunllami. Ñukada sirvijkish, ‘Kaida ruri,’ niki rurunllami.”
9Shina nijta Jesús uyasha kushiyaga. Paida katij taugagunada rikusha kashna niga, “Kangunada nini, israelgunapurabiga pai laya alli crijtaga na rikushkanichu.”
10Manduj kachashkaguna wasimu chayushaga ungushkada alliyashkadami japigaguna.
Viudaj churida Jesús kausachishkamunda
11Chi k’ipami Jesusga yachagujkunandij taugalladijkunanbish Naín pueblomu riga. 12Chayagushaga wañushkada taugagunalladi pambungu rigujtami rikuga. Wañushkaga viudaj shujlla churimiga. 13Mandaj Jesusga chi warmida rikusha llakishami, “Ama wakichu,” niga.
14Kuchuyashaga wandushkada tupuki aparijkuna shayariga. Chimunda Jesusga wañushkada, “Musu, kandami jatarichun mandani,” niga.
15Shina niki wañushkaga tiyarisha parlungu kallariga. Shina kausachisha Jesusga mamunmu kuga. 16Tuki chida rikujkuna mancharisha, “Dios nishkada parlujmi ñukuchipurabi rikurishka. Diosmi paibujkunada ayudangaj shamushka,” nisha Diosta <Allimi gangui> nigaguna.
17Tuki Judea llaktabi kausajkunash Judea muyundiki kausajkunashmi Jesús ima rurashkadaga yachi chayugaguna.
Juanchuda katijkuna Jesusta tapushkamunda
18Jesús imalla rurashkagunada Bautizaj Juanchuda katijkuna parluki paibuj ishki katijkunada kayusha, 19Manduj Jesusta, “¿Kanchu shamuna gagangui? Na gashaga ¿shujtachu shuyana ganchi?” nisha tapuchun kachuga. 20Juanchu kachashkaguna Jesusbuj kuchumu rishaga kashna niga, “Bautizaj Juanchumi kaidaga tapuchun kachuga, ‘¿Kanchu shamuna gagangui? Na gashaga ¿shujtachu shuyana ganchi?’ nisha.”
21Tapugujllabidimi Jesusga ungushkagunada, manchanai llakichishka gajkunada, yana katishkagunada na rikujkunadash rikujta rurasha alliyachiga. 22Chimundami Jesusga, “Kanguna rikushkada, uyashkada Juanchumu parlangu richi: ñawi na rikujkunash rikujta, suchugunash purijta, aichada ismuchij unguiyujkunadash alliyachishkada, na uyajkunash uyajta, wañushkagunadash kausachishkada, na charijkunamush Alli Shimida parlashkada. 23¡Ñukaj kauzamunda na trankarishalla crishkada katijka kushillami gan!” niga.
24Juanchu kachashkaguna riki Jesusga taugagunamu Juanchumunda parlungu kallariga, “Shitashka pushtubiga ¿imadadi rikungu llujshiganguichi? ¿Shuj iru yurada waira chaspishkada?7.24 Na chaspishka iru yurada rikushaga ashtan tukibi alli jinchi shayarij Juanchudami rikugaguna.25Na gashaga ¿k’uidi churana churashkadachu rikungu riganguichi? K’uidi churashkagunaga paiguna munashka shina kausajkunash jatun mandujkunaj wasibi tiyajmi. 26Shinashaga ¿imadadi rikungu llujshiganguichi? ¿Dios nishkada parlujta? Ari, Dios nishkada parlujtash ashtan yallidami rikuganguichi, ninimi. 27Juanchumunda Diosbuj Shimibiga
‘Kanda ñaubusha risha, Kishpichij purina ñanda parijachunmi,
Ñukamunda parlujta kachani’7.27 Mal 3.1 ninmi.
28Kaidash nini, tuki wacharishkagunamunda maijinsh na Bautizaj Juanchuda yallichu. Shina gakish Diosbuj mandanabi imash na gajka Juanchuda yallimi.”
29Tuki chibi gajkuna ashtangarin impuestoda Romamu cobrajkunash, Juanchu parlushkada uyushka k’ipaga Diosga kabishkadami ruraj gashkada cuenta kusha bautizashkaguna gaga. 30Ashtangarin fariseogunaga Moisés mandushkada yachachijkunash Dios paigunamu allida rurush nishkada na munushami Juanchumu na bautizarigaguna.
31Jesusga paigunada kashna niga, “Kunun p’unllagunabi kausajkunaga ¿imamundi rijchin? 32Kangunaga lasabi tiyarij maraguna shinami ganguichi. Kaishuj chaishuj kaparinukunguichi ‘Lautabi tukukish na dansanguichichu. Llakilladi cantogunada cantakish na wakanguichichu.’ 33Bautizaj Juanchu shamushaga tandada na mikujchuga vinoda na ubiujchuga. Shina gakimi paidaga, ‘Yana katishkami,’ ninguichi. 34Aichayuj tukushka Churi shamushaga mikun, ubian. Chida rikusha ‘Paiga manchanaidi mikuj ubiaj Romamu impuestoda cobrujkunan juchayujkunanbish tandanukuj’ ninguichi. 35Dios yachaj gashkadaga Paida kazujkunami allida rurusha rikuchigunguna,” nigami.
Simón fariseobuj wasibi Jesús gashkamunda
36Chimunda Simón fariseoga Jesusta, “Ñukaj wasibi mikungu jaku,” niga. Shina niki rishaga mizamu tiyariga. 37Fariseobuj wasibi Jesús mikungu rishkada yachashaga chi pueblobi kausuj juchayuj warmiga alabastro rumida rurashka uchilla puñubi k’uilla ashnariguj perfumeda apusha chayaga. 38Pai kuchuyasha juchayuj gashkada sintirishkamunda manchanaidi wakusha Jesusbuj chakibi ikida shutuchisha paibuj juakchan chakichisha chakida muchusha k’uilla ashnariguj perfumedash talliga. 39Jesusta kayuj fariseoga chida rikusha kashna yuyaga, “Dios nishkada parlujtij gashaga chi tupajka ima shina warmi gashkada yachanmumi. Paiga juchayujmi gan.” 40Shina yuyagujta Jesús yachasha kashna niga, “Simón, kanda shuj shimida nisha nini.”
Shina niki, “Yachachij, imadash nilla,” niga.
41Chimunda Jesús kashna niga, “Ishkigunami kuchkida alquilachijmu dibiga: shujka pichka patsuj (500) denarioda, chaishujka pichka chungada (50). 42Na pagui pudiki alquilachijka ishkindijlladadi sakiga. Kununga Simón, ishkindijmundaga ¿maijindi yalli k’uyanga?”
43Paiga niga, “Milgada dibijmi yalli k’uyashkada yuyani.”
Chimunda Jesusga, “Allidami ningui,” niga.
44Jesusga warmida rikusha Simonda niga, “Kambuj wasimu waiguki yakulladash Ñukaj chakida maillachunga na kuganguichu.7.44 Chakida maillachun yakuda kushka aceitedash juakchabi churashkaga wasiyujkunami shina ruruj gaga. ¿Kai warmida rikunguichu? Paiga Ñukaj chakida ikin lapujyachisha juakchan chakichishkami. 45Kanga Ñukada ñawi ichibi na muchashkanguichu, ashtan kai warmiga Ñuka shamushkamundadimi chakida muchagushkalla. 46Kanga Ñukaj umabi aceitelladash na churaganguichu. Paiga k’uilla ashnariguj perfumedami Ñukaj chakibi tallishka. 47Chimundami nini, paibuj tuki juchaguna perdonashkamundami paiga Ñukada ashtan k’uyashka. Ashaida perdonashkagunaga ashaidami k’uyanguna.”
48Chi k’ipa warmida niga, “Kambuj juchaguna perdonashkami gan.”
49Shina niki chibi gajkunaga kashna tapunukungu kallariga, “Kai juchagunadash perdonajka ¿pidijkun?”
50Chimunda Jesusga chi warmida kashna niga, “Kan Ñukada crishkallamundami kishpichishka gangui. Kushilla ri.”
8Jesusta ayudaj warmigunamunda
1-2Chi k’ipami Jesusga Diosbuj mandanamunda Alli Shimida parlasha jatun pueblogunabish uchilla pueblogunabish chunga ishki agllashkagunandij yana katishkamundash unguimundash alliyachishka warmigunanbish riguga. Chi warmigunapurabiga kanchis yanagunada llujshichishka Magdalamunda Mariash katisha puriga. 3Herodesbuj wasibi mandaj Chuzaj warmi Juanash, Susanash, ashtan shuj warmigunash imalla charishkagunan Jesusta ayudasha puriga.
Tarbujmunda yuyachisha parlashkamunda
4Pueblogunamunda llujshisha Jesusta rikungu taugalladi tandanukukimi Paiga yuyachisha parlungu kallariga,
5“Shuj tarbujmi tarbungu llujshiga. Ña tarbuguki parti muyuga ñanbi urmuki sarugaguna. Pishkugunash mikugaguna. 6Parti muyuga rumi ukubi urmuga. Iñushash húmedo ishkamunda chakigallami. 7Shuj muyugunaga kasha ukubi urmasha iñaga. Kashaguna makukiga chingagallami. 8Parti muyuga alli achpabi urmuga. Iñushaga alli granudami kuga. Shuj muyullamunda patsuj (100) granudami kuga.”
Chida parlashka k’ipaga Jesusga jinchida kashna niga, “¡Maijinsh rinrinda uyungu charijka uyichi!”
Imashadi yuyachinanlla parlashkamunda
9Jesusbuj yachagujkuna kashna tapuga, “¿Imada nishadi kai yuyachinaga nin?” 10Chimunda Jesús kashna niga, “Kangunamunga pi na rijsishka Diosbuj mandanadaga Pailladimi rijsichin. Shujkunamunga rikushash na rikushka shina, uyushash na intindishka shina tukuchunmi yuyachinagunallanga parlani.”
Tarbujmunda parlusha intindichishkamunda
11“Kai yuyachisha parlushka muyuga Diosbuj Shimidami rikuchin. 12Ñanbi urmuj muyu shinaga Diosbuj Shimida uyasha na crisha ama kishpirichun diablo shamushaga shungumunda uyashkada kungachinllami. 13Rumi ukubi urmuj muyuga Diosbuj Shimida parlaki uyasha kushilla japijkunadami rikuchin. Asha angugunada charishkamunda asha p’unlla k’ipa llakiguna rikurikiga sakirijllagunami. 14Kasha ukubi urmuj muyuga Diosbuj Shimida uyashka jawa, asha asha kungarijllagunadami rikuchin. Paigunaj llakigunan, ashtan charina yuyin, kikin munida rurashkamunda, llapishka shina tukusha granudash na kunchu. 15Alli achpabi urmuj muyuga Diosbuj Shimida uyusha ashtan tuki shungun alli kazusha na sakijkunadami rikuchin. Shina kausashami alli granugunada p’ukuj laya gashkada rikuchin.”8.15 Verso 11munda 15gama tarbujmunda yuyachishkabiga muyu urmushka chusku pushtuga chusku laya genteguna tiyashkadami rikuchin.
Pakalla rurushka yacharinamunda
16“Maijinsh luzta japichishaga manga ukubi na gashaga k’awitu ukubiga na churanchu, ashtangarin wasi uku p’unllalla gachunmi, luztaga jawamun churun. 17Ima pakushka tiyashkash k’ipaga tukimi rikuringa. Washalla rurashkadash k’ipaga tukidami yachungaguna.
18“Shinakiga alli alli uyichi. Maijinsh charijmunga ashtanmi kushka ganga; na charijmundaga mashna charishkada yuyashkaida kichushkami ganga.”
Jesusbuj waukiguna mamandij shamushkamunda
19Jesusbuj mamash waukigunash Pai maibi gashkamu chayuga. Taugaguna gakimi na kuchuyi pudigaguna. 20Shujka Jesusmu parlushaga, “Kambuj mama waukigunash kanda rikush nisha washabimi shayagun.”
21Shina niki Jesusga, “Diosbuj Shimida uyasha p’aktachijkunami Ñukaj mama Ñukaj waukiguna shina gan,” niga.
Yaku kuchada Jesús chulunyachishkamunda
22Shuj p’unlla Jesusga Paibuj yachagujkunan barcabi sikusha, “Yaku kucha ch’imbamu jakuchi,” niki rigaguna. 23Yaku kuchada pasaki Jesús puñuriga. Ñash mejor waira shamusha yakuda kaimu chaimu kuyuchikiga barcabi yaku jundungu kallariki chingarinallami tukuga. 24Shina tukuki mejorda mancharishami Jesusbujmu kuchuyasha, “Yachachij, yachachij, wañugunchijka,” nisha rijchachiga.
Jesús rijcharishaga wairada yakuda, “Ama shinichu,” nisha jinchida rimuga. Shina nikiga wairash yakush chulunllami sakiriga. 25Chi k’ipa Jesusga yachagujkunada, “Kanguna crishkaga ¿ima tukuga?” niga.
Shina niki mejorda mancharisha kaishuj chaishuj, “Paiga ¿pidij ganla? Yakush wairash Pai rimakiga chulunlla sakirinllami,” nigaguna.
Yana katishkamunda
26Chi k’ipami Jesusga yachagujkunandij Gadara llaktamu chayuga. Chi llaktaga kucha ladu Galilea llaktan ch’imbapuramiga. 27Ña chayusha barcamunda Jesús uriyagukiga shujka tauga watagunada yana katishka gasha churanadash na churashka wasibish na tiyaj, pantiunllabi kausaj chi pueblomunda kuchuyaga. 28-29Paidaga yanaga tauga kutinmi waigushami llakichij gashkaga mandaj gashkaga. Chimunda genteguna japisha chakidash makidash cadenan alli watasha churakish chi k’ariga p’itishtaga. Yana pushaki shitushka pushtumu rigujllamiga. Shinashkamundami paiga Jesusbujmu kuchuyasha kungurishaga kashna niga, “¡Jawa pachabi kausaj Jatun Mandaj Diosbuj Churi Jesús! ¿Ima ningu shamungui? Ñukada ama llakichichu.” Jesús yanada, “¡Paida saki!” nigushkamundami shina kaparisha rugaga. 30Chimunda Jesusga, “¿Ima shutingui?” niki,
“Ñukaga Warangaguna shutimi gani,” niga. Tauga yanaguna japishkamundami shina shutiga. 31Paigunami, “Ama ñukuchida yana ut’ku pachamu kachabaichu,” nisha mañagaguna.
32Chai lumabi tauga k’uchiguna mikuguki yanagunaga kashna nisha rugugaguna, “Chi k’uchigunabi waiguchun sakibai.” Shina mañuki Jesusga waiguchun sakiga. 33Yanaguna llujshishaga k’uchigunabi waigugaguna. Chimunda k’uchigunaga k’akamunda yaku kuchabi uriyasha yakubi wañugaguna.
34K’uchiguna shina tukujta rikusha michijkunaga llaktagunabi pueblogunabish parlungu rigaguna. 35Ima tukushkada rikungu nisha genteguna rigaguna. Jesús tiyashkamu chayushaga yanagunada anchuchishkaga Jesusbuj ñaubuki yuyi japishka, churanada churushka tiyajta rikusha, mancharigaguna. 36Kaida rikujkunaga yana katishka ima laya alliyashkada parlugaguna. 37Chimunda Gadara llaktabi kausujkunaga manchanai mancharishkamundaga Jesusta, “Kaimunda ribai,” nigaguna. Shina nikimi Paiga barcabi sikusha riga. 38Jesús rigujta rikusha yanagunada llujshichishkaga, “Ñukadash pushusha ribai,” niki Jesusga, “Kaillabidi sakirilla,” niga. 39“Kanda Dios imada rurashkada wasimu risha parli.”
Shina nikimi paiga Jesús ima rurashkada tuki pueblobi tiyajkunamu parluga.
Jairoj ushi, shuj ungushka warmish alliyashkamunda
40Yaku kucha ch’imba ladumunda Jesús vueltamuki taugagunaga chapagusha kushilladimi japigaguna. 41Shinaga Diosmunda yachana wasibi pushuj Jairo kuchuyashaga Jesusbuj ñaubuki kungurisha, “Jakubai ñukaj wasimu,” niga. 42Jairoga chunga ishki watayuj shina shujlla ushidami chariga. Chi ushiga ña wañunallami siriguga.
Jesús riguki taugalladijkuna Paida llapinukidimi katiga. 43Chunga ishki watada yaur shitasha ungushka warmish chi gente ukubi riguga. Jambirishash manchanaidi kuchkida tukuchiga. Shinash pish na alliyachi pudishkachuga. 44Chi warmiga washamunda shamusha Jesusbuj churana manyada tupun yaurga sakirigallami.
45Chimunda Jesusga, “¿Pi Ñukada tupuga?” nisha tapuki,
tukiguna nigariga. Shinasha Pedroga kashna niga, “Yachachij, taugalladijkunami tuki ladumunda llapidi shamugun.”
46Shinash Jesús kashna niga, “¿Maijinchari tupugami? Chimunda Ñukaj poder llujshishkada sintigani.”
47Alliyashka warmiga na mitikungu pudishami ch’ujchurisha Jesusbuj ñaubuki kunguriga. Tukigunaj ñaubuki imamunda tupushkada, ima layash ña alliyashkadash parluga. 48Jesusga, “Ñuka k’uyashka, kanga Ñukada crishkallamundami alliyashkangui. Kushilla rilla,” niga.
49Jesús parlagujllabidi Diosmunda yachana wasibi pushuj Jairomu shuj parlungu shamuga, “Yachachij Jesusta ama p’iñachichu. Kambuj ushiga ña wañushkami.”
50Jesús chida uyushaga, “Ama mancharichu. Kan Ñukada crillada cri, kambuj ushiga kausaringami,” niga.
51Wasimu chayushaga shujkunada na waiguchun sakigachu. Jesusga Pedroda Jacoboda Juanchuda maraj yayun mamundash pushusha waiguga. 52Tuki chibi gajkuna kaparisha wakagukimi, Jesusga kashna niga, “Ama wakichichu. Maraga na wañushkachu, puñilladami puñugun.”
53Shina niki wañushkadij gashkada yachashkamunda gentegunaga asigaguna. 54Chimunda Jesusga makimunda japisha jinchida niga, “Mara, ¡Jatari!”
55Shina nin maraga ñash kausarigallami. Jesusga maramu karachun manduga. 56Paibuj taita mamaga kausarijta rikusha mancharigaguna. Jesusga, “Kaidaga p’akta pimush parlunguichimu,” nisha mandaga.
9Jesús Paibuj agllashkagunada parlachun kachushkamunda
1Jesusga Paibuj chunga ishki agllashkagunada kayusha ungushkagunada alliyachichun tuki laya ayagunadash llujshichichun mandi pudij gachun nishami poderda kuga, 2shinaidi Diosbuj mandanamunda parlachun, ungushkagunadash alliyachichun kachuga. 3Jesús kashna niga, “Kanguna rishaga ni imadash ama apunguichichu. Taunada, kipida, tandada, kuchkida, churanadash p’akta apanguichimu. Churashkallan ringuichi. 4Shuj pueblomu ringagama pibuj wasimu chayashash chillabi sakiringuichilla. 5Shinaidi maijin pueblomu chayakish na japisha nikiga paiguna na alli rurushkada parlashka shina sakirichun chimunda llujshisha kangunaj chakimunda achpada chaspisha ringuichilla.”
6Shinaki paiguna rishaga Alli Shimidami parlaga. Ungushkagunadash alliyachishami tuki uchilla pueblogunabi puriga.
Jesús pi gashkada Herodes na rijsishkamunda
7-8Jesús imalla rurashkagunada Galilea llaktada mandaj Herodes uyuga. “Bautizaj Juanchumi kausarishka,” nigugaguna. Shujkunaga, “Paiga Dios nishkada parluj Eliasmi,” nigugaguna. Partigunaga, “Dios nishkada parlujmi kausarishkanga,” niguki Herodesga maida na yuyi pudiguga. 9Herodesga kashna niga, “Paiga na Juanchuchunga. Ñukaidimi kungada p’itichunga kachagani, ashtan kai k’arimunda imadadikish parlujkunada uyani. Shinaga ¿pidikun paiga?”
Chimunda Herodesga Jesusta paidij rikungu munaga.
Pichka warangamu Jesús karashkamunda
Mt 14.13-21; Mc 6.30-44; Jn 6.1-14
10Chunga ishki agllashkaguna vueltamushaga Jesusmu tuki imalla rurushkada parlagaguna. Chi k’ipaga Jesusga paigunallan Betsaida pueblomumi pushusha riga. 11Chimu rigujta taugaguna yachushami katisha rigaguna. Shina katimukimi Jesusga, “Shamichilla,” nisha Diosbuj mandanamunda parlaga. Ungushkagunadash alliyachiga.
12Tutayamuguki Jesusbuj chunga ishkigunaga Paibuj kuchumu rishaga, “Kai gentegunada kai kuchugunabi pueblogunabish samachun mikunadash mashkachun kachabai. Kaibiga imash ishkami,” nigaguna.
13Shina nikiga Jesusga kashna niga, “Mikunadaga kanguna karabaichi.”
Yachagujkuna kashna niga, “Pichka tandada ishki chaulalladami charinchi. Kai tukigunamundijka randingu rikimami p’aktanga.” 14Chibiga pichka waranga (5.000) shina k’arigunamiga.
Chimunda Jesusga Paibuj yachagujkunada kashna niga, “Paigunada pichka chunga (50) pichka chungada (50) tiyachichi.”
15Shina rurachun tukigunada tiyachigaguna. 16Jesusga pichka tandada ishki chaulada japisha jawa pachada rikusha, Taita Diosta <Diosolopai> nisha chibi gajkunamu karachun Paibuj yachagujkunamu partisha kuga. 17Tukiguna sajsujta mikushka k’ipash chunga ishki canasta jundami puchushkada Paibuj yachagujkuna japiga.
“Kanga Cristomingui,” Pedro nishkamunda
18Shuj p’unlla Jesuslla Diosta mañagusha Paibuj yachagujkunada kashna nisha tapuga, “Gentegunaga Ñukada ¿pi gashkada nigunguna?”
19Shina tapuki paiguna kashna niga, “Kandaga shujkunaga ‘Bautizaj Juanchumi gan’ nigun. Maijingunaga ‘Ñauba Eliasmi gan’ nigun. Kutin shujkunaga ‘Dios nishkada parluj kausarishkami gan’ nigungunami.”
20“Kangunaga Ñukadaga ¿pi gashkada yuyanguichi?” nisha Jesús tapuki,
Pedroga kashna niga, “Kanga Dios agllusha kachashka Cristomi gangui.”
21Jesusga paigunada kashna niga, “Ñuka pi gashkadaga ama pimush parlunguichichu.”
Jesús Pai wañunada parlashkamunda
22Jesús kaidash parlaga, “Aichayuj tukushka Churiga manchanai llakida apanaidimi gan. Yuyijkuna, manduj curaguna, Moisés mandashkada yachachijkunash na rikunachinga. Wañuchishka gashash kinsa p’unlla k’ipaga kausaringami.”
23Paiga tukigunada kashna niga, “Maijin Ñukada katingu munujka kikinbuj munida sakisha p’unllandij cruzta aparij laya ima llakida japisha katimilla. 24Maijinsh kikinbuj kausillada yuyarijka chingaringami, ashtangarin Ñukada katishkamunda kikinbuj kausida na llakijka kishpichishkami ganga. 25Maijinsh kai pachabi imada charij tukushash pailladi llakinaida chingarishaga ¿imadi alli gangari? 26Maijinbish Ñukada Ñukaj parlushkadash pinganachijtaga Taitaj k’uilla gashkan jucha illuj angelgunaj k’uilla gashkan Aichayuj tukushka Churi k’uilla gashkanbish shamushaga pinganachingami. 27Kabishkadadimi nini, Dios ima shina mandanada rikungagama kaibi gajkunamunda shujkunaga na wañungachu.”
Jesús yuraj p’alaniguj tukusha rikurishkamunda
28Kaigunada parlanukushka shuj semana k’ipa Jesusga Pedroda, Jacoboda, Juanchudash Taita Dioskun parlanukungaj urkumu pushusha riga.
29Jesús Dioskun parlanukukiga k’uilla ñawi rikuriga. Churanabish yurajlla p’alanigujmi tukuga. 30Chibiga ishkiguna rikurisha shujka Moisés kaishujka Elías Jesuskun parlanukuga. 31K’uilla p’unllalla p’alaniguj chaubibi shayarishami Jesusta ima shina Jerusalén pueblobi wañuchinada p’aktachinamunda parlanukugaguna.
32Pedrosh paigun rijkunash mejor puñunachigushash rijchuj tukushami Jesusbuj k’uilla p’unllalla p’alanigujta ishkiguna Paigun gajta rikugaguna. 33Ishkiguna Jesusbuj kuchumunda riguki Pedroga pailladi ima nigushkadash na yachashalla kashna nigalla, “Yachachij, allidikish kaibi ganchi. Kinsa carpadami rurashun: shujtaga kanmu Moisesmu Eliasmush.” 34Shina nigujllabidi p’uyu rikuriki paigunaj muyundijta tiyariki mancharigaguna. 35Chi k’ipa p’uyu ukumunda kashna parlashka uyariga, “Kaimi Ñukaj agllushka churi. Paida uyunguichi.”
36Shina rimashka uyarigujllabidi Jesusga Pailla rikuriga. Shina rikushkadaga paigunaga upalla sakirisha pimush na parlagagunachu.
Yana katishka marada Jesús alliyachishkamunda
37Kayundij p’unlla Jesús Paibuj kinsa katijkunandij urkumunda uriyamukiga taugagunami tupungu llujshiga. 38Taugagunapuramunda shuj k’ariga kapariga, “Yachachij, hijo taita, ñuka churida alliyachibai. Paillada chariniga. 39Kai maradaga shuj yana japisha mejor kaparichisha shimimunda puskuda shitachisha ñalla ñalla ataque alsan. Na kacharish nisha llakinaida piguik’ichun. 40Kambuj yachagujkunada <Yanada llujshichisha kubai> nikish na pudigachu.”
41Chimunda Jesusga kashna niga, “¡Ñukada na alli crishami na alliguna ganguichi! ¿Ima uragamachari kangunan gasha?” Chi k’ipa yayunda kashna niga, “Kambuj churida kaimu pushami.”
42Mara kuchuyamuki yana pambabi urmachiki kutin ataque alsuga. Chi yanada Jesús rimusha llujshichisha marada alliyachishaga taitamu kuga. 43Tukigunami jatun Dios poderyuj gashkada rikusha mejor kushiyasha mancharigaguna.
Jesús kaiyunga ishki kutin wañunada parlashkamunda
Pai rurashkada rikusha tukiguna kushilla gaki Jesusga Paibuj yachagujkunada kashna niga, 44“Kaida alli uyunguichi. P’akta kungaringuichimu. Aichayuj tukushka Churiga wañuchichun japichishkami ganga.”
45Shina parlakish yachagujkunaga pakalla gaki yachana yuyida Diosmunda na japisha ima ninada manchashkamunda Jesusta na tapugagunachu.
“¿Maijinshi yalli valij ganchishi?”
46Chi k’ipa yachagujkunaga rimanukungu kallarishaga, “¿Maijinshi yalli valij ganchishi?” nigaguna. 47Paiguna shina yuyashkada Jesús yachashaga shuj marada japisha Paibuj kuchubi shayachishaga 48kashna niga, “Ñukaj shutibi kai marada alli japijka Ñukadami japin. Ñukada alli japijka Ñukada Kachujtash japinmi. Kangunapuramunda manadi valijka ashtan yalli valijmi gan.”
“Ñukuchida na p’iñujka ñukuchibujlladimi”
49Juanchu kashna niga, “Yachachij, kambuj shutibi ayagunada shuj llujshichijta rikuganchi. Na ñukuchipura gashkamunda <Ama shina rurichu> niganchimi.”
50Shina niki Jesusga kashna niga, “Ama trankunguichichu. Maijinbish ñukuchida na p’iñujka ñukuchibujlladimi gan.”
Jacoboda Juanchudash Jesús rimushkamunda
51Jesusga jawa pachamu rina p’unlla p’aktamugukiga Jerusalén pueblomu ringu munashkamunda na manchushalla riga. 52Shinalladi Jesusga samana wasida mashkachun nishami parlajkunada Samaria llaktabi tiyaj uchilla pueblomu ñaubachisha kachuga. 53Ashtangarin Samaria llaktabi kausujkunaga Jesús Jerusalenmu rigujta yachashaga chibi samachunga na sakigagunachu. 54Kaida rikusha yachagujkunaga Jacobosh Juanchush kashna nigaguna, “Manduj Jesús ¿jawa pachamunda nina uriyasha paigunada tukuchichun Elías rurushka shina mandachun ninguichu?”
55Shina nikimi Jesusga vueltarisha kashna rimuga, “Kangunaga maijin yuyin gashkada na yachanguichichu. 56Aichayuj tukushka Churiga gentegunaj kausida chingachingajka na shamugachu, ashtangarin kishpichingajmi shamuga.”
Shina rimushka k’ipaga shuj uchilla pueblomu rigallagunami.
Jesusta katisha nijkunamunda
57Ñanda rigusha shujka kashna niga, “Manduj Jesús, maimu rikish Kandami katisha nini.”
58Shina niki Jesusga kashna niga, “Zorroguna maibi kausana ut’kuda charingunami. Pishkugunash tazinlladash charingunami, ashtangarin Aichayuj tukushka Churiga maibi samanaidash na charinchu.”
59Jesús shujtaga kashna niga, “Katimi.”
Shina niki, “Manduj, shuyi. Ñukaj taitadadi pambamungu rini,” niga.
60Shina niki Jesusga kashna niga, “Wañushka layagunalladi paigunaj wañushkagunada pambachun saki. Kanga Diosbuj mandanamunda parlungaj ri.”
61Shujbish kashna niga, “Manduj Jesús, Kandami katisha nini. Shinash ñukaj wasibi tiyajkunada <Rinimi> nisha vueltungama shuyabai.”
62Chimunda Jesusga kashna niga, “Maijinsh yapugusha timunda charirisha rigushka ratu washamu vueltusha rikuj shina gajka Diosbuj mandanabiga imakish na valinchu.”
10Kanchis chunga ishkigunada Jesús kachashkamunda
1Chi k’ipaga Mandaj Jesusga kanchis chunga ishkipuradash (72) agllushami Pai rina pueblogunamu llaktagunamush ishki ishkida ñaubachisha kachusha, 2kashna niga, “Granuda tandanaga mejormi tiyan; tandujkunaga ashallagunami gan. Ashtan kachachun nisha Manduj Dios Granuyujta mañanguichi. 3Shinaga ringuichilla. Kangunadaga malta ovejagunada lobogunaj chaubida kachuj layami kachani. 4Kipidash kuchkidash pargatidash ama apusha ringuichichu. Ñanbi tupushash saludangu ama shayaringuichichu. 5Shujbuj wasimu waigushash ‘K’uilla kausi kangunan gachun’ ninguichi. 6Chibi kushilla kausida japijkuna tiyakiga kanguna ‘K’uilla kausi kangunan gachun’ nishkaga p’aktungami. Na shina gakiga na p’aktungachu. 7Ama wasin wasin puringuichichu. Shuj wasillabi sakirisha paiguna ima karashkallada mikunguichi, ubianguichi. Trabajajkunaga pagoda japinami kabin. 8Shuj pueblomu chayushash kangunada alli japikiga paiguna karushkada mikunguichi. 9Chibi ungushkagunada alliyachinguichi. ‘Diosbuj mandana ña kuchuyamugunmi,’ ninguichi. 10Shuj pueblomu chayuki na japisha nikiga kashna nisha ñanmu llujshinguichi, 11‘Kangunaj pueblobi tiyaj achpa ñukuchij chakibi aparishkadash kanguna na uyash nishkada rikuchingumi chaspinchi. Shinash Diosbuj mandana ña kuchubi gashkada yachichi.’ 12Kaidash ninimi, chi llakichina p’unlla chi pueblodaga Sodoma pueblobi kausujkunadash yallimi llakichishka ganga.”
Na kazuj gentegunamunda
13“¡Ai Corazín pueblobi kausajkunalla! ¡Ai Betsaida pueblobi kausajkunalla! Ñuka pi na ruri pudishkagunada kangunamu rurushka shina Tiro, Sidón pueblogunabi rurushkakiga sarunmundadimi llakirisha paza churanagunada churusha uchpabi tiyarisha Diosmu vueltushkada rikuchinmuga. 14Llakichina p’unllaga kangunaga Tirobi Sidonbi kausajkunadash yallimi llakichishka ganguichi. 15Capernaúm pueblobi kausujkunalla, kangunaga <Jawa cielomu rishunmi> yuyanguichichari. ¡Uku pachamumi shitashka ganguichi!
16“Maijin kanguna parlashkada uyujka Ñukadami uyan. Kangunada na uyash nijka Ñukadami na uyash nin. Ñukada na uyash nijka Ñukada Kachajtash na uyash ninchu.”
Kanchis chunga ishkiguna vueltushkamunda
17Kanchis chunga ishkiguna kushilla vueltusha kashna nigaguna, “Manduj Jesús, Kambuj shutibi yanagunash ñukuchida kazusha llujshigagunallami.”
18Jesús niga, “Ñukaga jawa pachamunda relampa shina Satanás urmujta rikuganimi. 19Ñukaidimi kangunamu trijis k’urugunada culebragunadash saruchun imash na tukushalla diabloda vincichun poderda kugani. 20Yanagunada llujshichishkallamunda ama manchanaidi kushiyichichu, ashtangarin kangunaj shuti jawa pachabi apuntashka tiyashkamunda kushiyichi.”
Jesús kushiyashkamunda
21Shina nigujllabidimi Jesusga Diosbuj Espiritumunda mejordi kushiyasha kashna niga, “Jawa pachada kai pachadash Mandaj Ñuka Taitalla, Kandaga <Alli> ninimi. Alli yuyida charijkunamu yachajkunamush Kan pakushkagunada ashtan maraguna shinamumi yachachishkangui. Taitalla, kashna rurangumi munashkangui.
22“Ñukaj Taitami tukida Ñukamu kuga. Pi Churi gashkada ni pish na yachanchu. Taitallami yachun. Pi Taita gashkada ni pish na yachanchu. Churillami shinaidi Pai rijsichisha nishkagunashmi yachun.”
23Paibuj yachagujkunada rikusha paigunallamumi kashna niga, “Maijin kanguna rikushkada rikujka kushilla gachun. 24Shinushami Ñuka nini, tauga Dios nishkada parlujkuna mandajkunash kanguna rikushkada rikusha nishash na rikugagunachu. Uyushkadash uyusha nishash na uyagagunachu.”
Alli samaritanoda rikuchisha parlushkamunda
25Moisés mandashkada yachachij Jesuskun parlanukungu risha ima panda nikiga juchachingu nishami kashna tapuga, “Yachachij, na tukurij kausida japingujka ¿imadadi rurana gani?”
26Jesús niga, “Moisés mandushkabiga ¿imadi escribishka tiyan? ¿Ima layadi liyungui?”
27Paiga, “Kambuj Manduj Diostaga tuki shungun tuki alman tuki yuyin tuki jursanbish k’uyungui. Shujkunadash kikinda layaidi k’uyungui,” niga.
28Jesús niga, “Allimi ningui. Kan kaida rurushaga na tukurij kausidami charingui.”
29Shinaki alli rikuringu nisha Jesusta niga, “¿Maijindadi ñukada layaidijka k’uyana gani?”
30Shina niki Jesús niga, “Shuj k’ari Jerusalén pueblomunda Jericó pueblomu uriyagujta shuwaguna japisha churanadash kichushaga takusha wañunallada shitusha rigaguna. 31Chi ñanlladadi shuj israelmunda cura rigushash wañunalla sirijta rikushaga laduyasha rigallami. 32Israelmunda curada ayudaj levitash chi ñanlladadi rigusha wañunalla sirijta alli rikushash laduyasha rigallami. 33Chi k’ipa Samaria llaktamunda10.33 Samaria llaktamundashkagunada israelguna na valichishka. shuj k’ari ñanda shamusha, wañunalla sirijta rikusha llakisha 34kuchuyashami chugrigunada aceiten vinon jambisha linsun pilluchisha samana wasibi jambingu paibuj burrubi sikachisha pushush riga. 35Kayundij p’unlla samaritanoga samana wasiyujmu ishki kuchkida10.35 Chi ishki kuchkiga denario nishka kuchki gashkanga; ishki p’unlla ganashkaga. kushami ‘Kai ungushkada rikubangui. Yalli gastarikish vueltamusha kushallami,’ nisha kusha riga.
36“Chi kinsamundaga ¿maijindi shuwaguna takushka k’aridaga kikinda layaidijka llakiga?” nisha tapuga.
37Moisés mandashkada yachachijka kashna niga, “Paida llakijmi.”10.37 Na israel gashash ayudajmi. Shina niki Jesusga, “Kambish shinaidi rurungu ri,” niga.
Martaj Mariaj wasibi Jesús gashkamunda
38Jesusga katijkunandi rigusha shuj uchilla pueblomu chayuga. Martaga paibuj wasibi Jesusta japiga. 39Martaga María shuti ñañadami chariga. Mariaga Manduj Jesús yachachishkada ñaubuki tiyarisha alli uyaga. 40María tiyaguki Martaga wasibi chaida kaida rurusha na p’aktashami Jesusmu kuchuyasha kashna niga, “Mandaj ¿nachu rikungui ñuka ñañaga kai tuki rurana tiyakish ñukallamu sakinga? Ñukada ayudachun nibai.”
41Shina niki Manduj Jesús niga, “Marta, Marta, tauga ruranagunan ama llakirichu. 42Imadash shujlladami ruranangui. Mariaga ashtan alli ruranada agllashami kaibi tiyagun. Chidaga pish na kichi pudingachu.”
11Taita Diosta mañanada Jesús yachachishkamunda
1Shuj p’unlla Jesús, Taita Diosta mañashka k’ipa shuj yachagujka kashna niga, “Mandaj Jesús, Bautizaj Juanchu paibuj yachagujkunamu yachachishka shina ñukuchimush Taita Diosta mañanada yachachibai.”
2Shina niki Jesús kashna niga,
“Taita Diosta mañashaga kashna ninguichi:
Jawa pachabi tiyaj Taitalla,
Kambuj shuti <Alli> nishka gachun,
Kambuj mandana shamuchun.
3Ñukuchimu p’unllandi tandada karabai.
4Ñukuchida na allida tuki rurujkunada perdonanchimi,
shinaidi ñukuchij juchagunada perdonabai.
Ima na alli ruranabi ama sakibaichu,
ashtangarin chimunda anchuchibai.”
5Jesusga kaidashmi niga, “Kanguna shuj apanukushkajmu chaubi tuta risha kashnachu ninguichimu ‘Kinsa tandada fiachi. 6Ñukaj wasimu shuj rijsishka karumunda kununlla chayamun. Paimu karungaj imadash na chariniga.’ 7Shina niki kashna nin ‘Ama p’iñachichu. Pungubish ichkashkami. Maragunash ñukan puñunmi. Shinashami kan mañashkada kungajka na jatari pudini.’ 8Kangunada nini, apanukuj gashkamundaga na kungu jatarish nigushash ama ashtan p’iñachichun ima ministishkadash kungallami. 9Ñukaga kaidash nini: Mañichi, Diosga kungallami. Mashkichi, japinguichillami. Punguda takichi, kangunamu paskangallami. 10Maijinsh mañakiga kungallami. Mashkashaga japingallami. Punguda takaki paskangallami.
11“Kangunamunda pi taitadi mara11.11 Sarun maijin makin escribishkabiga “Tandada mañuki ¿rumidachu kunguichimu?” nishkami tiyan. chaulada mañuki ¿culebradachu kunguichimu? 12Na gashaga lulunda mañukiga ¿diablo trijistachu kunguichimu? 13Kanguna na alli gashash maraguna imada mañakish allidami kunguichi. ¡Jawa pachabi tiyaj Taitagarin kanguna mañakiga Espiritudami kunga!”
Jesusta <Diablo> nisha juchachishkamunda
14Yana waiguki upa tukushkamunda Jesús yanada llujshichiki k’ariga rimariga. Chida rikusha genteguna mejor mancharigaguna. 15Ashtan shujkuna kashna niga, “Jesusga, yanagunada manduj Beelzebúj podergunmi yanada llujshichin.”
16Shujkunaga imallabish pandachiki rimungu nisha, “Jawa pacha Dios kachashka gashaga pi na ruri pudishkada rurusha rikuchiri,” nigaguna. 17Ashtan paiguna ima yuyashkada Jesús yachushaga kashnami niga, “Llaktada mandujkunapura ishki yuyi tukusha kaishuj chaishuj takanukuki chi llakta tukuringami. Shinalladi wasibi takanukujkunash tukuringami. 18Satanasbish yanagunan paigunapuraidi gashash p’iñanukukiga pai mandushkaga tukurinmunllami. Ñukadaga ‘Beelzebúj poderda japishkamundami yanagunada llujshichin’ nisha parlanguichi.11.18 Shina gakiga diabloj mandanaga ñami tukurinmuga.19Beelzebúj poder japishkamunda yanagunada Ñuka llujshichikiga kangunaj katijkunamunga ¿pidi yanagunada llujshichina poderda kun? Shinushami paigunaidi kanguna pandarigushkada rikuchin. 20Dios Ñukamu poderda kushkamundami yanagunada llujshichini. Shina rurukimi Diosbuj mandana p’unllaga ña kangunajmu chayamushkada rikuchin.
21“Shuj jinchi k’ariga imanbish paibuj wasida chapagukiga ima wakichishkash tiyanllami. 22Shina gakish ashtan paidash yalli jinchi k’ari shamushaga takusha pai vincingu yuyasha takanagunada kichushaga wasibi tuki imalla tiyashkadash apungallami.11.22 Kai verso 21-22biga jinchi k’ariga diablodami rikuchin. Kutin yalli jinchi k’ariga Jesustami nin.
23“Maijin na Ñukaj parti gajka ñukada p’iñanmi. Maijin na Ñukan tandachijka chaibi kaibi shitusha chingachijmi gan.”
Llujshichishka yana vueltamushkamunda
24“Shujmunda yana llujshishaga chakishka pushtugunada risha samanada mashkan. Na japishaga, ‘Ñukaga maimunda llujshichishka wasimu kutin vueltamushami,’ ninga. 25Shina kutin shamushaga wasida p’ichusha parijashka shinadami japin. 26Shinada rikusha paidash yalli milli kanchis yanagunan tandanukusha chibi kausungu waigun. Shinushami sarun kausashkadash yalli na alli tukun.”
Kushilla ganashkamunda
27Jesús shina nikiga shuj warmi taugagunaj chaubimunda kashna kapariga, “Maijin warmi kanda mirusha iñachijka kushilla gachun.”
28Shina niki Jesús kashna niga, “Ashtanbish Dios nishkada uyusha maijinsh kazujmi yalli kushilla ganga.”
Pi na ruri pudishkada rurachun nishkamunda
29Taugaguna Jesusbuj kuchumu shamusha katiki Paiga kashna ningu kallariga, “Kunun p’unllaguna kausujkunaga milligunami gan. Pi na ruri pudishkada rurusha rikuchichunmi mañanguna, ashtanbish Jonás ima laya tukushkalladami rikuchishka ganga. 30Ima laya tukusha Jonás ninivitagunamu rikuchishka gaga, shinalladi Aichayuj tukushka Churish kunun p’unllagunabi kausujkunamu rikuchishka tukungami. 31Kai pacha tukuri llakichina p’unllaga kai p’unllaguna gentegunada Saba llaktamunda11.31 Saba llaktamunda jatun mandaj warmiga ura ladu llaktamundamiga. jatun mandaj warmi jatarisha <Kauzayujminguichi> ningami. Paiga Salomón yachashkada tapungaj karumundami shamuga. Ñukaga Salomondash yallimi gani. 32Ninivebi kausajkuna llakichina p’unllabi jatarishaga kai p’unllaguna gentegunada <Kauzayujminguichi> ningami. Paigunaga Jonás parlashkada uyusha Diosmu vueltarigami. Ñukaga Jonastash yallimi gani.”
“Luzta na pakanachu,” nishkamunda
33“Pish luzta katichishaga na pakusha manga ukubish na churanchu, ashtangarin waigujkuna luzta rikuchun jawamumi churan. 34Kambuj ñawigunaga cuerpobuj luz shinami gan. Kambuj ñawiguna alli gakiga tuki kambuj cuerpoga p’unllabi purisha kausaj shinami ganga, ashtanbish kambuj ñawi na alli gakiga yanamangabi kausuj shinami gangui. 35Kambuj cuerpobi tiyaj luz ama yanamanga shina gachun alli yuyarisha kausangui. 36Tuki kambuj cuerpo luzta charikiga yanamangaga na tiyangachu. Luzta katichishka shinabimi p’unllalla tukida rikungui.”
Fariseogunadash yachachijkunadash juchachishkamunda
Mt 23.1-36; Mc 12.38-40; Lc 20.45-47
37Jesús parlushka k’ipaga shuj fariseo, “Jaku ñukaj wasibi mikungu,” nikiga Jesús paibujmu chayusha mizamu tiyariga. 38Paiguna shina makida na maillushalla mikungu tiyarijta rikusha chi fariseoga manchariga. 39Chimunda Manduj Jesusga kashna niga, “Kanguna fariseoguna vazudash latudash washallada maillanguichi, ashtan ukubiga shujkunaj charishkada munigunan shinaidi milli ruranagunan jundami ganguichi. 40¡Yuyi illujkuna! Washadash ukudash Pailladi rurashkadaga ¿nachu yachunguichi? 41Kangunaga imalla charishkamunda na charijkunamu kujkuna gaichi. Shina gakiga tukimi maillushka shina linshu ganga.
42“Mintada rudada shujtij uchilla k’iwagunadash patsujmunda (100) chungada Diosmu kuj fariseoguna gashash kangunaga allida rurunada Diosta k’uyanada na yuyarishkamundaga ¿imachari tukunguichi? Diosmu kunadash na sakishallami kai alligunadash rurana ministirin.
43“Fariseoguna, kangunaga alli rikuringu nishalla Diosmunda yachana wasigunabi ñaubuki tiyaringu munashkamunda shinaidi kangunada ñangunabi tukiguna saludabachun munashkamundash ¿imachari tukunguichi?
44“Kangunaga wañushkagunada pambana pi na rikibuj ut’ku layaguna gashkamundaga ¿imachari tukunguichi? Chi jawada purijkunaga kangunaj ukubi ima ismushkada na yachanchu.”
45Shina niki Moisés mandashkada yachachijkunapuramunda shujka kashna niga, “Yachachij, kan shina nishaga ñukuchidashmi rimangui.”
46Shina niki Jesús niga, “Moisés mandashkada yachachijkunash ¿imachari tukunguichi? Shujkunadaga na aguantibuj ruranadash rurachun ninguichi. Kangunaga imalladash na ayudanguichi.
47“¿Imachari tukunguichi? Kangunaj ñauba taitaguna wañuchishka Dios nishkada parlujkunaj samarina ukugunada rurashkanguichi. 48Shina rurashkamundaga tukiguna kangunaj ñauba taitagunan shuj yuyilla tukushkada yachanmi. Paigunaga Dios nishkada parlujkunada wañuchishka. Kangunaga Dios nishkada parlujkunaj wañushka samarina ukugunada ruragunguichi.
49“Chimundami Diosga tukida yachuj gasha kashna niga ‘Ñukamunda parlujkunada, Ñukaj agllashkagunadash kachushami. Maijindaga wañuchingami, shujkunadaga katik’ichungagunami.’ 50-51Chimundami Diosga kunun p’unllagunabi kausujkunadaga kai pachada rurashkamundadi Dios nishkada parlujkunada, Abelmunda pacha Zacariasgama yaurda jicharishkamundaga kangunaj jawabimi llakichinaga urmunga. Zacariastami Diosbuj altargun Paibujlla ukun chaubibi wañuchishkaguna. Ari, kangunada nini, tuki kaigunamundami kai p’unllabi kausajkunaj jawabi llakiga urmunga.
52“Moisés mandashka ima shina gashkada yachachijkunalla ¿imachari tukunguichi? Kangunaga yachangu munajkunada llaveda kichushkanguichi. Kangunalladikish na waigushkanguichichu, shinaidi munajkuna waiguchunbish na sakinguichichu.”
53Jesús chimunda llujshikiga Moisés mandashkada yachachijkuna, fariseogunash mejor p’iñarisha tauga tapunagunan Paida p’iñachingu kallariga. 54Paigunaj yuyibiga na allida vueltachikiga juchachingu nishami shinaga tapugaguna.
12Nij tukushalla na purinamunda
1Waranga waranga vali genteguna tandanukusha kaishuj chaishuj llapirinukugukiga Jesusga Paibuj yachagujkunadadi kashna niga, “Levadura laya gaj fariseogunamunda yuyin puringuichi. Paigunaga imadash nij tukujllagunami gan. 2Ima pakushkash na pakalla tiyangachu. Imada washalla rurushkash k’ipaga yacharingami. 3Kanguna tuta pakalla parlanukushkash p’unllami yacharinga. Wasi ukubi kanguna pungu ichkarisha allilla imadash parlanukushkash wasi jawamunda kaparisha parlashka layami uyaringa.”
Pida manchana gashkamunda
4Jesusga kashnami niga, “K’uyashkaguna, kangunamumi parlani. Aichada wañuchijkunadaga ama manchanguichichu. Chi k’ipaga imadash na ruri pudingagunachu. 5Pida manchana gashkadami parlasha nini. Kausida kichushka k’ipa uku pachamu kachi pudij Diostami manchana ganguichi. Ari, Paida manchichi, kangunada nini.
6“¿Nachu pichka pishkuga ishki kuchkilla valin? Ashalla valijkuna gakish Diosga paigunadaga ni shujlladash na kungarinchu. 7Kangunaga tauga pishkugunadash yalli valijmi ganguichi. Uma juakchash tuki cuentashkami gan. Shinusha ama manchanguichichu.”
Jesusta na pinganachinamunda
8“Kaidash parlanimi, gentegunamu Ñukamunda parlujtaga Aichayuj tukushka Churish paigunada Diosbuj angelgunaj ñaubuki <Rijsinimi> ningami. 9Ashtanbish gentegunaj ñaubuki <Na rijsinichu> nijtaga Diosbuj angelgunaj ñaubukish <Na rijsinichu> nishami.
10“Aichayuj tukushka Churida rimujtaga Diosga perdonangami, ashtan Diosbuj Espirituda millusha p’iñasha rimujtaga Diosga nalladi perdonangachu.
11“Diosmunda yachana wasimu na gashaga jatun mandajkunajmu juezkunajmu kangunada juchachisha pushaki <¿Imadadi nishun?> nishaga ama manchanguichichu. 12Chibiga Diosbuj Espiritulladimi kangunamu ima parlana ministishkada yachachinga.”
Charij tukusha Diosta kungarinamunda
13Gentegunaj chaubimunda shujka Jesusta kashna niga, “Yachachij, ñuka waukida taita mamamunda japishkada ñukamu kuna gashkada chaubisha kuchun nisha mandabai.”
14Shina niki Jesús kashna niga, “¿Pidi Ñukada kangunaj juez na gashaga partij gachun nisha churaga?”
15Kaidash niga, “Charij tukunallada ama mununguichichu. Yalli charishkallamundaga kausiga na tiyanchu.”
16Chimundami kai yuyachinada Jesús parlaga, “Shuj charijmi tiyaga. Paibuj achpamundaga mejor granugunada japiga. 17Shina japisha paiga ‘¿Imadadi kai tuki granudaga rurasha? Maibi wakichinada na chariniga,’ nisha yuyariga. 18Chimunda kashna yuyariga ‘Kununga imada ruranadash ña yachanimi. Kai wasigunada urmachisha. Tuki granuda imalla charishkadash wakichingu shuj jatun wasigunada kutin rurasha. 19Chi k’ipa ñukaga kashnami yuyasha, tauga watagunajmi alligunada charini. Kunundijka samasha, mikusha, ubiasha, kushilla kausasha.’ 20Diosga paida kashna niga ‘Na intindij, kunun tutaidimi wañungui. Kan wakichishkaga ¿pibujshi ganga?’ 21Shinami maijinsh kai kausillabi pachun tandachisha wakichigujllaga Diosbuj ñaubukiga na charij gasha llaki tukun.”
“Diosmi Paibujkunadaga rikugun”
22Jesús Paibuj yachagujkunada kashna niga, “Chimunda kaidami kangunamu nini <¿Imadadi mikushun, churashun?> nisha, ama mancharij shina chi yuyilla gaichichu. 23Kausimi mikunada yalli valin. Kikinbuj aichami churanadash yalli valin. 24Angagunada rikusha yuyarichi. Paigunaga na tarbunchu, granuda na tandachinchu. Wakichina ukudash wasidash na charinchu. Shina gakish Diosga karanllami. Kangunagarin pishkugunadash yallimi valinguichi. 25Shina gakiga maijinsh mancharishka yuyin unida kausungu munashash ¿ima layadi shuj uraidash ashtan kausangari? 26Chi p’ichilladash na ruri pudishaga ¿ima nishadi chishuj ruranagunadash yuyanguichi?
27“Lirio sisada rikichiri. Paigunaga na imadash ruranchu, na puchkanchu. Shinash kangunada ninimi, Rey Salomonga pai tukida charij gashash na kai sisaguna layaga k’uillada churarigachu. 28¡Na tuki shungun crijkuna! Diosga kunun sisaguj k’iwadash kaya rupachina gakish k’uillada iñachij gashadijka kangunamungarin Paiga chidash yallidami churachinga. 29Chimunda mikunada, ubianada mashkusha ama llakilla puringuichichu. 30Diosta na rijsijkunallami kashna yuyusha kausun. Kangunaj Taitaga ima ministigushkadash yachanmi. 31Kangunaga Diosbuj mandanabi kausanada mashkichi. Shinaga ima ministigushkash kushkallami ganga.”
Jawa pachabi charij tukunamunda
32“Ñuka agllashkagunalla, ashalla gashash ama mancharichichu. Taitaga kangunamu kungu munashkamundami Pai mandanada kusha nin. 33Imalla charishkada k’atusha ministijkunamu kuichi. Jawa pachabi tukimunda yalli alli na tukurij charinagunada wakichisha na maugayaj shigragunada rurichi. Chibiga shuwagunash na waigungachu, polilla k’urugunash na tukuchingachu. 34Kaida yuyarichi, maibimi imalla charishkagunada wakichinguichi, chibimi kangunaj shunguga yuyagun.”
Parijarisha Jesusta chapanamunda
35“Kangunaga alli churarishka, luzta katichishka shina alli yuyin chapanguichi. 36Ima layami sirvijkuna amo bodamunda shamusha punguda takuki paskungu chapagun, shinaidimi kangunash shuyananguichi. 37Amo shamusha rijchujta japiki chapagujkunaga kushiyangami. Kabishkadadimi nini, amolladimi sirvijkuna churanada churarisha paigunadaga mizamu tiyachisha karungu kallaringa. 38Chaubi tuta na gashaga p’unllayanada shamushash rijchuj chapagujkunada japishkamunda kushiyanguna. 39Kaidash yachichi. Shuwa shamunada wasiyuj yachushaga shuwa waiguchunga na sakinmunchu. 40Kangunash rinalla shuyanguichi. Nash yuyashkadami Aichayuj tukushka Churiga shamunga.”
Kazuj na kazujmunda
41Pedro tapuga, “Mandaj Jesús ¿kai yuyachinadaga ñukuchillamuchu tukigunamuchu parlugangui?”
42Shina tapuki Jesusga kai parluda yachachingu kallariga, “¿Maijindi alli kazusha alli yuyarisha sirvij gan?” nisha tapushka k’ipaga, “Sirvijkunada sirvijmu paibuj amo <Wasida rikubangui. Sirvijkunamush mikuna uras tukuki karabangui> nisha mingusha rishaga 43amo shamusha kai mingashkada p’aktachigujta japiki sirvijmi kushilla ganga. 44Kabishkadadimi nini, alli rurashkamunda amoga tuki imalla charishkada paimu mingusha churanga. 45Ashtan chi sirvijka, ‘Amo na ut’ka shamungachu,’ yuyusha, chaishuj sirvijkunada k’arida warmida takusha paiga mikusha ubiasha shinga puriguga. 46Paibuj amo ima p’unlla ima uras shamunadash na yachusha shina puriguki amo shamushaga mandushkada na kazushkamundaga jinchida takasha na crijkunapura llakichishka gachun llujshichishami kachunga.
47“Amo imada rurachun nishkada yachushash na kazujka mejorda takasha llakichishkami ganga. 48Ashtan amo nishkada na yachushalla imadash na alli rurashaga na mejor takushka gangachu. Pimush yalli kukiga chish yallidami mañashka ganga. Maijinmush alli mingashaga ashtan allidami rurachun ninga.”
“Ñukamunda p’iñanukungami”
49“Ñukaga kai pachabi ninada japichingumi shamugani. ¡Ña rupagushaga allichari ganmu! 50Shuj llaki bautismo layadami apana gani. Chi p’aktangagamaga manchanaidi llakimi purini. 51Kangunaga <Kai pachabi alli apanukunagunada kungajmi shamushkanga> nisha ama yuyanguichichu, ashtan Ñuka shamushkamundami p’iñanukiguna tiyanga, kangunada ninimi. 52Kununmundaga shuj wasibi pichkapura kausujkunamundaga ishkiga kinsadami p’iñanga, kinsagunaga ishkidami p’iñanga. 53Taitaga churida, churiga taitada, mamaga ushida, ushiga mamada, suegraga k’achunda, k’achunga suegradami p’iñanga.”
Jesús shamunada yachanami
54Kaidash Jesús taugagunada niga, “P’uyu indi waiguna ladumunda shamujta rikushaga, ‘Tamiangami,’ nijminguichi. Shinami tukun. 55‘Chakishka pushtumunda12.55 Chakishka pushtuda nishaga <sur> ladudami nin. Israelguna yachushka shinaga waira chakishka pushtumunda shamushaga ña rupi p’unllaguna shamushkadami rikuchiga. waira shamukiga rupiga katinga,’ ninguichi. Shinami tukun. 56Ishki siki na alli shunguguna, kangunaga p’uyuda rikusha ima laya p’unlla ganada yachajkunashdijka ima p’unllabi kausashkada ¿imashti na yachanguichi?”
P’iñajkunan amistarinamunda
57“¿Imashti alli gashkada na alli gashkada tuki shungun kanlladi na yuyaringui? 58Pish kanda juchachisha juezbujmu pushakiga ñanda rigushaidi paigun alli tukunada mashkungui, ama juezbujmu pushachun, juez guardamu ama kuchun, guarda carcelbi ama churachun. 59Tukida pagungama kanga chimundaga na llujshinguichu, ninimi.”
13Diosmu vueltarinamunda
1Chi p’unllagunalladimi gentegunaga Jesusbujmu risha, “Galilea llaktabi kausajkuna animalgunada Diosmu kusha sacrificioda ruraguki Pilatoga chi israelgunada wañuchishkami,” nisha parluga.13.1 Pilatoga Galilea llaktabi kausujkunada wañuchiga. Chimunda gentegunaj yaurda kaibi parlan. Dios israelgunaj juchagunada perdonachun curagunaga animalgunada wañuchiga.
2Shina niki Jesusga kashna niga, “Kangunaga <Chi wañujkunaga chaishuj galileogunada ashtan yalli juchayujkunashkamundami shina tukushkanga> ¿yuyanguichichu? 3Na shinachugun, ninimi. Paiguna laya kangunalladikish Diosmu na vueltashaga wañunguichimi. 4Siloebish tiyaj jatun torre urmushaga chunga pusujkunadami (18) llapisha wañuchiga. <Paigunaga Jerusalén pueblobi kausagujkunada yalli juchayuj gashkamundami wañushkanga> ¿yuyanguichichu? 5Na shinachugun, ninimi. Kangunalladikish juchagunada na sakisha Diosmu na vueltashaga wañunguichimi.”
Na aparij jigus yuramunda
6Paiguna yuyarichun nisha Jesús kashna parluga, “Shujka paibuj achpabi jigus yurada lantusha chariga. <Ña aparishkaminga> yuyusha rikungu rishaga ni shuj jigustash na japigachu. 7Shina imadash na japishaga yurada chapajta, ‘Ñami kinsa watada kai yurabiga imadash na japini. ¿Imajti yangaga kai achpabi tiyanga? P’itisha shiti,’ nigami. 8Shina niki achpada chapajka kashna niga ‘Achpayuj, kai watan sakibai. Achpada ñutusha majadadash churungumi rini. 9Kashna rurukiga aparish aparingachari. Na aparikiga p’itishtashkami ganga.’ ”
Samana p’unllabi ungushka warmida Jesús alliyachishkamunda
10Samana p’unllabi Diosmunda yachana wasibi Jesús yachachiguga. 11Chibiga chunga pusuj (18) watada ungushka warmi tiyaga. Yana japishkamundami lumuda tukusha imakish na dirichu shayari pudij gaga. 12Jesús paida rikusha kayushaga, “Riki, kambuj unguiga ñami anchuchishka gan,” niga.
13Chimunda paibuj jawabi makida churunmi warmiga dirichu shayarisha Diosta <Allimi gangui> ningu kallariga.
14Samana p’unllabi Jesús alliyachijta rikushami Diosmunda yachana wasibi pushujka ashtan mejorda p’iñarisha chibi gajkunada, “Imada rurungukish sujta p’unlladami charinchi. Chi p’unllagunabimi jambiringajka shamuna ganguichi, samana p’unllabiga mana,” niga.
15Shina niki Mandaj Jesusga niga, “Ishki siki yachuj shinalla purijkuna kangunash wagrada burruda yaku ubiachunga samana p’unlla gakish ¿nachu kacharinguichimu? 16Kai warmiga ñauba taita Abrahambuj wawagunaj wawami gan. Paidami chunga pusuj (18) watada kai unguin watushka layada Satanás charishka. ¿Nachu samana p’unlla gakish paidaga alliyachina gan?” niga.
17Jesús shina nikiga tuki Paida p’iñujkunaga pinganaidi tukugaguna. Kaishujkunaga Jesús tauga k’uilladij alli rurujta rikusha kushiyaga.
Mostaza muyuda yuyachishkamunda
18Kutin Jesusga, “Diosbuj mandanaga ¿ima layadi rikurin? ¿Imandij ch’imbapurusha ‘Kai layami chai layami gan’ nisha? 19Diosbuj mandanaga uchilla mostaza muyu shinami gan. Shujka paibuj achpabi tarbuki iñusha jatun yura tukuki pishkugunash ramagunabi tazunda rurusha kausanllami,” niga.
Levadurada parlashkamunda
20Kaidash Jesusga, “Diosbuj mandanadaga ¿imandij ch’imbapurusha?” niga. 21“Diosbuj mandanaga levadura shinami gan. Shuj warmi tandada rurungu kinsa batia vali kutabi ashalla levadurada churusha chapukish illijtami masada p’unguichin,” niga.
Kichki punguda waigunamunda
22Jerusalenmu rigushami Jesusga, pueblogunabi, uchilla pueblogunabish yachachisha riga. 23Shina riguki shujka, “Mandaj Jesús ¿ashagunallachu kishpichishka ganga?” nisha tapuki,
24Jesús kashna niga, “Kangunada ninimi, taugaguna waigungu munashash na waigui pudingagunachu. Chimunda kichki punguda waigungujka ima pudishkada ruranguichi. 25Wasiyuj jatarisha punguda ichkushka k’ipa kanguna washabi sakirijkunaga waigusha nishami, ‘¡Wasiyuj! Ñukuchidash waiguchibai,’ ninguichi. Shina niki Ñukaga, ‘¿Maimundachari ganguichi? Na rijsinichu,’ nishami. 26Shina nikimi kangunaga, ‘Kangun igulda mikuganchindi, ubiaganchindi, shinaidi ñukuchi ñangunabish yachachiguganguindi,’ ninguichimi. 27Shina niki Ñukaga wasiyuj gashkamundaga, ‘Na rijsinichu, maimundacharinguichi. ¡Imadash na alli ruragujkuna Ñukamunda anchichi!’ nishami. 28Ñauba Abrahamda, Isaacta, Jacobda, shinaidi Dios nishkada parlujkunadash Diosbuj mandanabi tiyajta rikusha kangunaga kanllamu shitushka gashkamundaga kiru kanirisha karrusk’ichisha llakinaidami wakunguichi. 29Diosbuj mandanabi tiyarisha mikungujka tuki ladumundami shamunga. 30Chibiga taugaguna kunun k’ipa gajkunaga k’ipaga ñaubungagunami. Shinaidi taugaguna kunun ñaubusha gajkunaga k’ipabi gangami,” niga.
Jesús Jerusalenbi kausujkunamunda wakushkamunda
31Shinaidi fariseoguna shamusha Jesusta, “Kaimunda ut’ka ri. Kandaga Herodes wañuchisha nigunmi,” niga.
32Shina niki Jesusga, “Chi engañaj zorro shinamu, ‘Uyi. Kununbish kayash yanagunada llujshichisha, ungushkagunadash alliyachisha, chaishuj kayagamash tukuchishami,’ ninmi ningaj richi,” niga. 33“Shina gakish Ñukaj ñandaga kunun kaya chaishuj kayash rigushallami. Dios nishkada parlujka shuj llaktabiga mana wañunallachu, Jerusalenllabidimi wañuna gan.
34“Ai Jerusalén pueblobi kausujkuna, kangunaga Dios nishkada parlujkunada wañuchijkunami ganguichi. Kangunamu parlachun nisha Dios kachushkagunadash rumigunan pigujkunami ganguichi. Ñukaga tauga kutin mama atil wawagunada kayusha tandachisha uglluj shina kangunada tandachisha nigani. Shinash kangunaga na uyuganguichichu. 35Shinushaga kangunaj Diosbuj wasiga shitushkami sakiringa. Kangunada ninimi, Manduj Diosbuj shutibi Shamujtaga ‘Alli nishka gachun’13.35 Sal 118.26 ningagama Ñukadaga kutinga na rikunguichichu,” niga.
14Ungushkada Jesús alliyachishkamunda
1Samana p’unllabi fariseogunada mandujbuj wasibi Jesús mikungu riki chaishuj fariseogunaga yuyin rikuriaga. 2Chibimi paibuj aicha p’unguishka llakinaida kausujbish Jesusbuj ñaubuki tiyaga. 3Ungushkada rikusha Moisés mandashkada yachachijkunada fariseogunadash Jesusga, “Samana p’unllabiga ¿ungushkagunada alliyachinallachu gan?” nisha tapuga.
4Shina tapuki paigunaga upalla tiyaga. Jesusga chi ungushkada japisha alliyachishaga <Rilla> nisha kachuga. 5Chi k’ipa fariseogunada kashna niga, “Samana p’unllabi kangunaj churi na gashaga wagra yaku ut’kubi urmukiga ¿nachu llujshichinguichimu?”
6Shina niki imada na ni pudisha tiyagaguna.
Bodamu kayushkagunamunda
7Kayashkaguna alli pushtuda mashkusha tiyarijta rikusha Jesús kai yuyachinan yachachiga:
8“Bodamu shamuchun niki rishaga ama alli pushtubi tiyaringuichu. Ñadikish kanda yalli valij kayushka shamunmu. 9Chimunda bodamu kayuj shamusha ‘Kaimunda anchi pai tiyarichun’ niki p’akta pinganaida washabi tiyaringu ringuimu. 10Ashtan <Bodamu shamungui> nikiga washamu tiyaringui. Chibi tiyajta rikusha bodamu kayujka, ‘Kaiwamu tiyari,’ ningami. Shina niki kanga <Alli> nishkami tukigunaj ñaubuki rikuringui. 11<Tukimunda yallimi gani> yuyashkamundaga <Imash na ganchu> nishkami ganga. Shinaidi <Imash na ganichu> nijka jatunyachishkami ganga.”
12Jesús bodamu kayujtash kashna niga, “Bodamu kayushaga kambuj rijsishkagunada, wauki panigunada, familiagunada, charij vezinogunalladash ama kayunguichu. Paigunash kan kayushkaguna gashkamundaga kan layaidimi karunga. Shina rurushami randimunda kayanukusha mikunguichi. 13Ashtan bodada rurashaga imadash na charijkunada, imadash na ruri pudijkunada, suchugunada, na rikujkunadash kayangui. 14Shina rurashaga ashtan kushiyanguimi. Paigunaga iman na pagui pudingachu. Shinash kanga kabishkada rurujkuna kausari p’unllaga alli kumbidashkadami japingui.”
Mikuchun kayaki “Na ri pudinichu,” nishkamunda
15Kashna nijta uyusha Jesuskun tiyarishkagunamunda shujka Paida kashna niga, “¡Pish Diosbuj mandanabi k’uilla mikunada mikujka kushiyangami!”
16Shina niki Jesús niga, “Shujmi jatun boda shinada rurasha mikunada karungu taugagunamu parlachun kachuga. 17Ña mikunalla gaki sirvijtaga kayushkagunajmu ‘Tukida ña parijashkami gan; shamichilla,’ nichun kachuga. 18Shina kayukish tukigunami ‘Na ri pudinichu,’ nij tukungu kallarigaguna. Shujka kashna niga ‘Achpada randigani. Chida rikungumi rina gani. Perdonabai.’ 19Kaishujkish niga ‘Chunga wagragunada randigani. Ima laya yapujta rikungu riguni. Perdonabai.’ 20Chaishujka niga ‘Kazaranillami. Chimunda na ri pudinichu.’ 21Sirvij ña kutin shamushaga tukida amomu parluga. Chida uyusha amo p’iñarisha paida sirvijta kashna niga ‘Pueblobi, lasagunabi, ñangunabi purigujkunada, imadash na charijkunada, imadash na ruri pudijkunada, suchugunada, na rikujkunadash kununlladi pushamungu ri.’ 22Sirvij ña kutin shamusha kashna niga ‘Amo, kan mandushkada ña ruramunimi. Shinash chairijti genteguna jualtunmi.’ 23Shina niki amoga paibuj sirvijta niga ‘Ñukaj wasibi junda gachun chaishuj ñangunada lindi kuchugunabi purijkunadash <Shamuchunlladi> ningaj ri.’ 24Kangunada ninimi, ñaubashadi kayushkagunaga maijinsh ñuka mikunadaga na mikungachu,” nishami Jesusga parlaga.
Cristoda katingujka tukida sakinamunda
25Tauga taugalladijkuna Jesusta katiki Paiga vueltarisha kashna niga, 26“Maijinsh Ñukamu shamush nisha, taitada, mamada, warmida, kusada, maragunada, wauki panigunada, turi ñañagunada, kai pacha kausidash ashtan Ñukadash yalli llakisha na sakijka na Ñukaj yachaguj gai pudinchu. 27Maijinsh cruzbi llakichinada manchusha na Ñukada katijka na Ñukaj yachaguj gai pudinchu.14.27 Cruzbi llakichinada nishaga Jesusta crishkamunda ima llakida na manchashalla wañungagama Jesusbuj kausanadami nin.28Maijinsh kanguna torreda rurungu kallarish nigushaga <¿Tukuchingujka p’aktachinachushkani?> nisha ¿nachu mashna gastarinashkada cuenta rurunguichimu? 29Ashtan rumigunada pambushka k’ipa na tukuchi pudikiga tuki rikujkunami paida asingu kallaringa 30kashna nisha ‘Kai wasichijka kallarishash ¡na tukuchi pudishkachu!’ 31Shinalladi maijin mandujbish shuj mandujkun takanukungu rigushaga ¿nachu yuyaringudi kallarinmu? Ñukaj chunga warangagunan (10.000) chaishujbuj ishki chunga waranga (20.000) soldadogunan shamuki ¿shayaringu pudishacha? 32Na shayari pudina gashaga chaishuj manduj karuda shamugujllabidimi ‘Na takanukush ninichu. Ima layash alli tukushun’ nisha paibuj parlujkunada kachunmu. 33Shinaidi maijinsh kangunamunda tuki imalla charishkada na sakishaga na Ñukaj yachaguj gai pudinchu.”
Kachi chamuj tukushkamunda
34“Kachiga allimi. Chamuj tukushaga ¿imajti valingari? 35Achpajllash ni majadan chapunajllash na valinchu. Shinushaga shitanami gan. ¡Maijinsh uyungu rinrinda charijka uyichi!”
15Chingashka ovejada yuyachishkamunda
1Impuestoda Romamu cobrajkuna juchayujkunash Jesús parlashkada uyungu kuchuyagaguna. 2Fariseoguna Moisés mandushkada yachachijkunash kashna nisha rimagugaguna, “Paiga juchayujkunan alli apanukuj iguldash mikujllami gan.”
3Chimunda Jesusga kai yuyachinagunada parlaga, 4“Kangunapuramunda maijin patsuj (100) ovejada charisha shuj oveja chingarikiga ¿nachu iskun chunga iskun (99) ovejada michina pushtubi sakisha chingarishkada japingagama mashkungu rinmu? 5Japishaga kushilladimi rigra jawabi churunmu. 6Wasimu chayushaga paibuj apanukujkunada vezinogunadash kayusha kashnami ninmu ‘Ña chingushka ovejada japiganimi. Kushiyashunchi.’ 7Kangunada kashnami nini, shinaidimi jawa pachabish shuj juchayuj Diosmu vueltamukiga manchanaidimi kushi tiyan. Iskun chunga iskun (99) alliguna, Diosmu vueltanada na ministijkunadash yalli kushimi ganga.”
Chingashka kuchkida yuyachishkamunda
8“Maijin warmish chunga kuchkida charisha shujta chingachishaga ¿nachu luzta japichisha wasi ukuda p’ichusha kallarishaldi japingagama mashkunmu? 9Chingarishka kuchkida japishaga paibuj apanukujkunada vezinagunada kayusha, ‘Chingarishka kuchkida ña japiganimi. Kushiyashunchi,’ ningami. 10Shinaidi kangunada ninimi, shuj juchayuj Diosmu vueltamukiga Diosbuj angelgunabi jatun kushimi tiyan.”
Chingashka churida yuyachishkamunda
11Jesús kaidash parluga, “Shuj taitaga ishki churida chariga. 12K’ipa churimi taitada niga, ‘Taitalla, kan charishkamunda ñuka japina partida kunundi kubai.’ Shina niki partisha kuga. 13Asha p’unlla k’ipaga paibuj partida k’atusha kuchkin shuj llaktamu riga. Paibuj munida rurasha imadash randisha llakinaidi kaususha tuki kuchkida tukuchiga. 14Shina tukuchishka k’ipaga chi llaktabi mikuna illashkamunda imadash na miki pudisha yarijin puringu kallariga. 15Shina kausagushami chi llaktamunda k’aridaga <Trabajachibai> nikiga paibuj achpagunabi k’uchida michichunmi kachuga. 16Pai manchanai yarijachishaga k’uchigunamu karashka k’iwa layada15.16 “K’iwa laya” nishkaga griegobish castellanobish algorrobada nin. Algorrobaga jabus layami. sajsangama mikungu munaga. Shina yuyakish pish na karugachu.
17“Chimunda yuyaringu kallariga, ‘Ñukaj taitaj wasibi trabajajkunaga mikunada yallimanaidimi charinguna. Ñukaga kaibi yarijinmi wañuguni. 18Ñukaj taitaj wasimu vueltasha chayushaga kashna nisha “Diosbuj ñaubuki kambuj ñaubukish juchadami rurashkani. 19Ñukaga kambuj churi shinaga na gai pudinichu. Ñukadaga kambuj trabajagujta laya rurabai.” ’ 20Shina yuyarishami paibuj taitaj wasimu vueltamuga.
“Karuda shamujta paibuj taita rikushaga paida manchanaidi llakisha ut’kada kuchuyashaga ugllarisha muchuga. 21Churiga kashna niga, ‘Taita, Diosbuj ñaubuki kambuj ñaubukish juchadami rurashkani. Ñukaga kambuj churi shinaga na gai pudinichu.’ 22Shina gakish paibuj taitaga trabajajkunada kashna niga, ‘Tukida yalli k’uilla churanada apamusha, makibi sortijista chakibiga pargatida churachichi. 23¡Alli pishtada rurusha k’uilla mikungu gordo billida15.23 Israelgunaga k’uilla aichada munashaga ñutu billij aichada mikujkunami gan. aisamusha wañuchichi! 24Kai ñuka churiga wañushka laya gashash kausarij layami vueltamushka. Chingarishka laya gashash kutin shamushkami,’ nisha pishtada rurungu kallariga.
25“Chigamaga ñauba churiga chagrabi puriga. Pai vueltamushaga wasimu kuchuyamugusha dansujkunadash tonodash uyaga. 26Chimunda shuj sirvijta kayushaga <¿Imadadi ruragunri?> nisha tapuga. 27Shina tapuki kashna niga, ‘Kambuj waukimi imash na tukushalla shamushka. Chimundami ñukuchida kambuj taitaga gordo billida aisamusha wañuchichun kachuga.’ 28Shina nikiga ñauba waukiga manchanai p’iñarisha wasimu na waigush niga. Chimunda paibuj taita llujshisha waiguchun nisha mañuga. 29Churiga taitada kashna niga, ‘Kan yachunguimi. Kai tuki watagunada ima mandushkadash kazushami kausashkani, ashtan ñukan apanukujkunan mikuchun shuj chivowaidash na kuganguichu. 30Ashtan, kununga kai kambuj churi, na alli warmigunan kuchkida tukuchisha shamukish gordo billidami wañuchishkangui.’
31“Shina niki taitaga, ‘Ñuka churilla, kanga tukibimi ñukan gashkangui. Tuki ima charishkash kambujmi gan. 32Kambuj waukiga kaimunda rishaga wañushka laya gashash kununga kutin shamushaga kausarishka layami gan. Chingashka laya gakish ña japishkanchimi. Shinushkamundaga alli pishtada rurusha kushillami gananchi,’ niga.”
16Sirvijkunada na alli mandajta yuyachishkamunda
1Jesús Paibuj yachagujkunamu kai yuyachinanbish parluga, “Shuj charij amoga sirvijkunada mandujta chariga. Shujkunaga amomunga ‘Chi kanda sirvijka kambuj charishkada yangabimi tukuchigun’ nisha paibuj ñaubuki juchachiga. 2Amoga chi mandujta kayusha kashna niga, ‘Kanmunda shujkuna juchachigushkaga ¿imadikun? Ñuka charishkagunan imada rurashkada parli. Kununga ñukaj sirvijkunada mandusha katingujka na pudinguichu.’ 3Chida uyasha chi mandujka yuyaringu kallariga, ‘Kununga amo na trabajachikiga ¿imadadi rurasha? Achpabi jinchida rurangujka na pudinichu. Limusnangu rinadash pingananmi. 4Trabajo illuj sakiriki maijinsh ñukada paigunaj wasibi japichun ima ruranada ñami yachani.’ 5Chimunda paibuj amomu dibijkunada shuj shuj kayusha ñaubusha shamujtaga, ‘¿Mashnadadi ñukaj amomunga dibingui?’ tapuga. 6Shina tapuki, ‘Patsuj (100) barril aceitedami dibini,’ niga. Chi mandujka niga, ‘K’aiga. Kaimi gan kan pagana recibo. Tiyari. Kununga pichka chungaida paganada ruri.’ 7Chi k’ipa shujta tapuga, ‘Kanga ¿mashnadadi dibingui?’ Paiga, ‘Patsuj (100) sako trigoidami dibini,’ niga. Chimunda chi mandujka, ‘K’aiga. Kaimi gan kan pagana recibo. Kununga pusuj chungaida (80) paganada ruri,’ niga. 8Chi na alli manduj ima laya rurashkada yachashaga amoga paida <Allidimi yuyashkangui> niga. Shinaidimi Diosta na crijkunapuraga imada rurungabujka Diosta crijkunadaga yallimi yuyajkuna gan.
9“Kangunada nini, kai pachabi tukurijlla charishkagunada kusha ashtan apanukujkunada japichi. Charishkaguna tukurikish na tukurij kausanagunabimi japishka ganguichi.
10“Maijin ashallan allida rurujka milganbish allidami rurunga. Shinaidi ashallan na allida rurujka milganbish na allida rurunga. 11Shinaidi kai pachabi imalla charishkadash kanguna na alli rurukiga ¿pidij jawa pachabi imalla valij charishkadash mingungari? 12Shujkuna mingashkada na alli rurakiga ¿pidij kangunamu kunashkadaga kungari?
13“Maijin sirvijkish ishki amodaga na sirvi pudinchu. Shujtaga p’iñangami, chaishujtaga llakingami. Na gashaga shuj amo mandashkada rurungami, chaishujbujta na rurusha paida na rikunachinga. Diostash charishkagunadash na sirvi pudinguichu.”
14Fariseoguna kuchkida charinaida munujkunashkamunda kaida uyushaga Jesusta p’iñasha asigaguna. 15Jesús kashna niga, “Kangunaga shujkunaj ñaubuki alli rikurisha puringuichi, ashtangarin kangunaj shunguda Diosga rijsinmi. Kai pachabi gajkuna alli nishkadaga Diosga na rikunachinchu.”
Diosbuj mandanada Jesús yachachishkamunda
16“Moisés mandashkaguna, Dios nishkada parlujkuna escribishkash Bautizaj Juanchu parlangamamiga. Chimundaga Diosbuj mandana ima layashka Alli Shimida parlungumi kallariga. Tukigunami Diosbuj mandanamunga ima layash waigusha ninguna.
17“Jawa pachash kai pachash tukurinmullami, ashtanbish tuki Dios mandashka shimiguna p’aktagungallami.”
Warmida na shitanamunda
18“Shuj kusa paibuj warmin partirisha shuj warmida kazarajka wainayajmi. Partirishka warmida kazarakish wainayajlladimi gan.”
Lazaroda charijtash parlushkamunda
19“Shuj charijmi alli k’uilla churanada churaj, cada p’unlla k’uilla mikunada karaj gaga. 20Charijbuj wasi pungubimi imadash na charijka illujta ismushka aicha karayuj Lazaroga tiyaga. 21Paiga charijbuj mizamunda urmachishkalladash mikungu munaga. Shina tiyakimi achkuguna llagada lambingu kuchuyaga. 22Shuj p’unlla kai mañaguj wañukiga angelguna shamusha ñauba Abrahamgun jawa k’uilla llaktabi kausachun pushuga. Charijkish wañukiga pambugami.
23“Chi charijka uku pachabi llakinaida tiyagusha jawada rikusha karumunda Abrahamgun Lázaro igul tiyajta rikuga. 24Chimunda kapariga, ‘Taita Abraham, ñukada llakibairi. Lazaroda kachabai yakubi didu puntada satisha ñukaj k’alluda chiriyachingu shamuchun. Ñukaga kai ninabi llakinaida rupaguniga.’ 25Abrahamga kashna niga, ‘Ñuka k’uyashka, yuyari. Kanga alli kausaganguindi, paiga llakinaidami kausaga. Kununga Lazaroga allimi kausagun, kanga jatun llakibimi tiyangui. 26Ñukuchi tiyashkamunda kanguna tiyashkagamaga ima laya na ribujmi. Maijin kaimunda chaimu, chaimundash kaimu risha nishash na ri pudingachu.’
27“Shina niki charijka niga, ‘Taitalla, shinakiga Lazaroda ñukaj taitaj wasimu kachachun mañani. 28Chibimi ñukaj pichka waukiguna tiyan. Paigunash kai llaki ninamu ama shamuchun parlachun kachabai.’ 29Abrahamga niga, ‘Paigunaga Moisesmundash Dios nishkada parlujkunaj escribishkadash charinmi. ¡Chigunada kazuchun!’ 30Charijka niga, ‘Taita Abraham, ashtan shuj wañusha kausarishka paigunamu parlakiga juchagunada sakisha Diosmu vueltaringami.’ 31Abrahamga, ‘Moisesmundash Dios nishkada parlujkunaj escribishkadash na kazushtijka shuj wañushka kausarikish na cringagunachu,’ niga.”
17Perdonana yuyigunamunda
1Jesús Paibuj yachagujkunada niga, “Juchada rurana yuyiga jursa tiyagungallami. Shinash juchada rurachun inquitajka ¿imachari tukunga? 2Kai uchillaguna layada juchabi urmachijtaga kutana jatun rumida kungabi watusha jatun yaku kuchabi shitanami ashtan alli ganmu. 3¡Yuyin puringuichi!
“Kangunapuramunda kambuj wauki juchada rurakiga <¡Ama shina rurichu!> nisha yuyachingui. Shina nishkada uyusha juchagunada sakisha Diosmu vueltarikiga perdonanguilla. 4Shuj p’unllalla kanchis kutin juchada rurusha kanda p’iñachishka k’ipa kanchis kutinlladi, ‘Kutinga na shina rurushachu,’ ningu shamukiga perdonanguilla.”
Ashtan crina yuyida kunamunda
5Pai agllushka chunga ishkiguna Mandaj Jesusta, “Ashtan crina yuyida ñukuchimu kubai,” nisha mañugaguna.
6Manduj Jesusga kashna niga, “Ashaida crijkuna, kai uchilla mostaza muyu valilladash kanguna crij gashaga kai jatun sicómoro yurada, ‘Kaimunda anchi. Jatun yaku kuchabi tiyaringu ri,’ nikish kazunmumi.”
Sirvijka imada ruranashkamunda
7“Maijin shuj sirvijta charijka pai yapusha na gashaga michisha shamukiga amoga sirvijmu, ‘Tiyaribai mikungu,’ na ninchu. 8Ashtan amoga sirvijtaga ninmumi, ‘Ut’ka churarisha yanusha karasha ubiachishka k’ipami kanga miki ubi pudingui,’ nisha. 9Kashna rurakish ruranalladadi rurashkamundaga sirvijtaga amoga na <Diosolopai> ninchu. 10Shinaidi kangunash Dios mandushkada tukida p’aktachishka k’ipami, ‘Ñukuchij ruranagunalladadi rurashkanchi. <Diosolopai> ninamash na kabinchichu,’ ninanguichi.”
Chunga leprayujkunada Jesús alliyachishkamunda
11Jerusalén pueblomu Jesús rigushaga Galilea, Samaria llaktaguna chaubidami pasuga. 12Shina rigusha shuj uchilla pueblomu chayaguki aichada ismuchij unguida charij chungaguna Jesuskun tupanukungu shamuga.
Paigunaga na kuchuyashalla karubi shayarishaga, 13“¡Yachachij Jesús, ñukuchida llakibai!” nisha kapariga.
14Jesús rikusha kashna niga, “Kangunaj aichada rikuchingu curagunajmu richi.”
Shina rigujllabidimi paigunaj unguiga linshu alliyaga. 15Shujka alliyashkada yachushaga Diosta kaparisha <Allimingui> nisha vueltamuga. 16Jesusbuj ñaubuki <Diosolopai> nisha kungurisha achpabi tuparingama kumuriga. Paiga Samaria llaktamundamiga.17.16 Lucas 10.33 ura chakibi yachachishkada rikungui.17Jesús niga, “¿Nachu chungada alliyachigani? Iskunga ¿maibidikun? 18Kai na israel-llami Diosta ‘¡Kanga allimingui!’ ningu vueltamushka.”
19Chimundami Jesusga, “Kan crishkamundami alliyachishka gangui. Jatarisha rilla,” nisha kachuga.
Diosbuj mandanaga shamunashkamunda
20“Diosbuj mandanaga ¿ima p’unlladi chayamunga?” nisha fariseoguna Jesusta tapukiga Paiga kashna niga, “Diosbuj mandana shamujtaga na rikibujllachu. 21Diosbuj mandanaga kangunabi17.21 Na gashaga kangunapurabi. gashkamunda, ‘Kaibimi, chaibimi tiyagun,’ nishkaga na uyaringachu.”
22Paibuj yachagujkunadash Jesús niga, “Aichayuj tukushka Churi shamuna p’unllada rikungu munashash narij rikunguichichu. 23Shujkunaga, ‘Paiga kaibimi chaibimi,’ ningagunami. Shina nikish p’akta ringuichimu, p’akta katinguichimu. 24Ima layami relampa illujta p’alanisha p’unllayachin, Aichayuj tukushka Churi shamuna p’unllash shinalladimi ganga. 25Chi p’unlla narij chayaki Paiga kunun p’unlla kausajkuna p’iñushka manchanaidi llakichishkashmi gana gan. 26Ima layami ñauba Noé kausi p’unllaguna tukuga, shinaidimi Aichayuj tukushka Churi shamuna p’unllabish tukunga. 27Noé arcabi sikungagamami gentegunaga ubiasha mikusha kazarasha kazarachisha kausagujllabidimi manchanai tamia shamusha yaku jundashaga tukigunada wañuchiga. 28Shinaidimi ñauba Lot kausi p’unllagunabish ubiasha mikusha randisha k’atusha tarbusha wasichisha kausagaguna. 29Lot Sodoma pueblomunda llujshikiga jawa pachamunda nina azufren tamiasha tukigunada wañuchiga. 30Shinaidimi Aichayuj tukushka Churi shamunajka tukunga.
31“Chi p’unllagunaga maijinguna wasi jawabi gashaga ama uku pambamu imada apangu uriyanguichu. Shinaidi chagrabi gashash ama wasimu kutin ringuichu, ashtangarin ut’kada llujshisha ringui, ninimi. 32Lotbuj warmi17.32 Paiga washamu vueltush rikusha kachi tukuga. Jesusga ñukuchi ama washamu rikuchun munan. ima tukushkada yuyarichi. 33Maijinsh kikinbuj kausida llakisha kishpirijka chingaringami, ashtan kikinbuj kausida na llakishalla wañujka na tukurij kausidami japinga.
34“Kaidash nini, shuj tuta ishkigunami k’awitubi puñugunga. Shujka apashka, chaishujka sakishkami ganga. 35Ishki warmigunami kutagunga. Shujka apashka, chaishujka sakishkami ganga. 36Ishki k’ari chagrabi purigunga. Shujka apashka, chaishujka sakishkami ganga.”
37Shina niki Paibuj yachagujkuna tapuga, “¿Maibidi chiga tukunga, Mandaj Jesús?”
Pai niga, “Maibimi wañushka sirigun, chibimi aichada mikuj angagunaga tandanukunga.”
18Juezta viudadash yuyachishkamunda
1Na tukuribujlla Diosta mañasha ama shungu urmarichun nisha Jesusga kai yuyachinan parluga, 2“Sarunmi shuj pueblobi Diostash na manchuj, shujkunadash na llakij juez kausuga. 3Chi pueblollabidi shuj viudaga, ‘Ñukada p’iñajkun alli gangaj allichisha kui,’ nisha juezbujmu riga. 4Juezka viuda mañushkada na ut’ka rurugachu. Chi k’ipaga, ‘Diostash na manchuj, shujkunadash na llakirij gashash, 5kai warmi kutin kutin shamushkamunda ama ashtan ñukada p’iñachisha puriguchunlla paida p’iñajkun rimarisha allichisha kusha,’ nisha yuyariga.”
6Mandaj Jesusga kaidash niga, “Na alli juez gashash shina rurukidijka 7Diosgarin Pai agllashkaguna tutash p’unllash Paida mañagujllashkamundaga ¿nachu ayudanga? na gashaga ¿shuyachingachu? 8Kangunada ninimi, na shuyachishallami Diosga ayudanga. Shinash Aichayuj tukushka Churi shamushaga ¿kai pachabi Paida crijkunada japingachu? ¿Imashi?”
Fariseoda impuestoda cobrajtash yuyachishkamunda
9<Alligunami ganchi> nisha shujkunada na valichijkunamu Jesús kutin kai yuyachinan parluga, 10“Ishkigunami Diosta mañangu Diosbuj wasimu riga. Shujka fariseo, chaishujka impuestoda Romamu cobrajmiga. 11Chi fariseoga shayarisha kashna mañuga, ‘Dioslla, ñukaga na shujkuna laya: shuwama, millima, wainayajma, chi impuestoda cobraj layash na ganichu. Chimunda Kandaga <Diosolopai> ninimi. 12Ñukaga semanabi ishki kutin ayunajmi gani. Imada japishkadash patsujmunda (100) chungada kujmi gani,’ niga. 13Ashtangarin impuestoda cobrajka karubi shayarisha llakirisha shungubi juaktarisha jawa pachamush na rikushalla, ‘Dioslla, ñukada llakibairi. Ñukaga juchayujmi gani,’ niga. 14Kangunamu parlanimi, impuestoda cobrajtijmi wasimunga Dios perdonashka riga. Fariseoga mana. Maijinsh <Valijmi gani> nijka pinganaida na valichishkami ganga. Shinaidi <Na valichuni> nijka alli valichishkami ganga.”
Maragunada Jesusmu pushamushkamunda
15Maragunada tupachun nisha Jesusbujmu pushamukimi yachagujkunaga chida rikusha jarkugaguna. 16Chimundami Jesusga maragunada kayusha kashna niga, “¡Ama jarkichichu! Maraguna Ñukajmu shamuchun sakichi. Diosbuj mandanaga kashna maraguna laya gajkunajmi gan. 17Kabishkadadimi nini, maijinsh Diosbuj mandanada kai maraguna laya na japijka chimunga na waigungachu.”
Charij musu Jesuskun parlanukushkamunda
18Shuj mandujka Jesusta tapuga, “Alli Yachachij, na tukurij kausida japingujka ¿imadadi rurana gani?”
19Jesús niga, “¿Imashadi Ñukada <Alli> ningui? Pillash alliga na tiyanchu. Diosllami alliga tiyan. 20Mandushkagunada ña yachunguimi. Chibiga: Ama wainayanguichu. Ama wañuchinguichu. Ama shuwanguichu. Pidash juchachisha ama llullanguichu. Taita mamadash k’uyusha allida rurungui, ninmi.”
21Paiga, “Musumundadimi kai tukida p’aktachishkani,” niga.
22Chida uyusha Jesús niga, “Shuj ruranash jualtunmi. Tuki imalla charishkada k’atusha, na charijkunamu kuiri. Shina rurashami jawa pachabiga tukida yalli alli charinada japingui. Kushka k’ipaga Ñukada katimilla.”
23Shina nijta uyusha chi k’ariga pachun charij gashkamunda llakilladijmi tukuga. 24Llakirijta Jesús rikusha yachagujkunamu kashna niga, “¡Charijkuna Diosbuj mandanamu waigunaga manchanai jinchimi! 25Jatun camello akuja ut’kuda waigunash charijkuna Diosbuj mandanamu waigunadash yalli jawallami ganga.”
26Chida uyajkunaga tapuga, “Shinushaga ¿pidi kishpiri pudinga?”
27Jesús niga, “Genteguna na ruri pudishkadaga Diosllami rurun.”
28Paimu Pedroga niga, “Riki, ñukuchi tuki charishkada sakishami kandaga katishkanchi.”
29Jesusga kaidash niga, “Kabishkadadimi nini, maijinsh Diosbuj mandana kauzamunda wasida, warmida, kusada, wauki panigunada, turi ñañagunada, taita mamada, maragunadash sakijka 30kai pachabiga ashtan yalli alligunadami japinga. Jawa pachabigarin na tukurij kausidami japinga.”
Kaigunga kinsa kutin Jesús wañunada parlashkamunda
31Jesusga Paibuj chunga ishki yachagujkunallada kayusha kashna niga, “Kununga Jerusalén pueblomumi ichiyagunchi. Chibimi Aichayuj tukushka Churimunda Dios nishkada parlujkuna tuki imalla escribishkaga p’aktunga. 32Chibimi na israelgunamu kungaguna. Chimunda paigunaga Ñukada asisha, rimusha, t’iukushtasha, 33azilgun jinchida takushami wañuchingaguna. Shinash kinsa p’unlla k’ipaga kausarishami.”
34Shina nikiga ima nigushkadash na intindiribuj gashkamundaga ima parlashkadash na intindigagunachu.
Na rikujta Jesús alliyachishkamunda
35Jesusga Jericó pueblomu chayaguki ñanbi limosnada mañusha tiyaj na rikujka 36taugaguna pasajta uyasha <¿Imadi tukun?> nisha tapuga.
37Shina tapuki, “Nazaretmunda Jesusmi pasagun,” nigaguna.
38Chimundami na rikujka, “Rey Davidbuj familiamunda Jesús, ¡ñukada llakibairi!” nisha kapariga.
39Ñaubusha rijkuna <¡Upalli!> nisha rimakish paiga ashtan kapariga, “Rey Davidbuj familiamunda churi, ¡ñukada llakibai!” nisha.
40Shina kapariki Jesús shayarisha pushamuchun kachaga. Ña kuchuyachikimi kashna tapuga, 41“¿Imadadi kanmu rurachun ningui?”
Na rikujka niga, “Manduj Jesús, rikungu munaniga.”
42Jesús niga, “¡Rikuj gai! Kan crishkamundami alliyachishka gangui.”
43Chida ninmi na rikujka alliyaga. Chimunda Diosta <Allimi gangui> nisha Jesusta katiga. Tuki chida rikujkunash Diosta <Allimi gangui> nigaguna.
19Zaqueomunda
1Jesús Jericomu waigusha chi pueblo chaubida riguga. 2Zaqueoga Jericobi kausaga. Paiga Romamu impuestoda cobrajkunada manduj gashaga charijmiga. 3Jesusta rijsingu munushash taugaguna gaki uchilla gashkamundash na riki pudigachu. 4Chimunda Jesús chida rinaki rikungaj nisha ut’kada ñaubusha rishaga sicómoro yurabi sikuga. 5Jesús ña chayagusha paida rikushaga, “Zaqueo, ut’kada uriki. Kambuj wasibimi kununga sakirina gani,” niga.
6Shina niki Zaqueoga ut’kada uriyasha kushilladimi Jesusta wasibi japiga. 7Chida rikusha, “¡Juchayujbuj wasibimi Jesusga sakiringu riga!” nisha tukiguna rimanukungu kallarigaguna.
8Chimunda Zaqueo shayarisha Mandaj Jesusta, “Riki, Manduj. Chaubi charishkada imadash na charijkunamu kushami. Maijinda yalli cobrashkadash chusku kutin valida vueltachisha,” niga.
9Shina nikimi Jesusga kashna niga, “Kununmi kai wasibi kausujkunamu kishpichina p’unlla chayamushka. Kai k’arish ñauba taita Abrahambuj familiamigun. 10Aichayuj tukushka Churiga chingarishkagunada mashkusha kishpichingumi shamuga.”
Kuchkida yuyachisha parlashkamunda
11Chibi gajkuna Jesús nishkagunada uyaguki Jerusalén pueblomu kuchuyamugushkamunda Diosbuj mandana ñallami chayamunada yuyagushkamundash Paiga kai yuyachinada ningu kallariga.
12“Valichisha alli nishka k’arimi llaktada mandangu churaki mandanada japisha kutin shamungu karu llaktamu riga. 13Paiga narij rishaidi paibuj chunga rurujkunada kayushaga, ‘K’aigachi. Kai kuchkinga randisha, k’atusha ñuka shamungagama mirachinguichi,’ nisha shuj, shujmu milgada kusha riga. 14Shina kusha rikiga chi llaktabi paida na rikunachisha kausajkunaga, ‘Paiga ñukuchida mandachunga na mununchichu,’ nisha parlachun paibuj washada shujkunada kachugaguna.
15“Shina kachakish jatun manduj ganada japishaga paibuj llaktamu vueltamuga. Chayushaga <Ñuka kushka kuchkida ¿mashnadadi mirachishka?> nisha yachungu paibuj rurujkunada kayachun kachuga. 16Ñaubusha shamujka, ‘Manduj, kan kushka kuchkidaga chunga kutinmi mirachigani,’ niga. 17Shina niki jatun mandujka, ‘Allida ruruj gasha, kanga allidami rurashkangui. Shina ashallanbish alli rurashkamundaga chunga pueblodami mandungui,’ niga. 18Kutin shuj shamushaga kashna niga, ‘Manduj, kan kushka kuchkidaga pichka kutinmi mirachigani.’ 19Mandujka, ‘Kanga pichka pueblodami mandangui,’ niga.
20“Kutin shuj shamushaga kashna niga, ‘Manduj, k’aiga kambuj kuchki. Ñukaga pañubimi wakichigani. 21Rurachijti gakimi kandaga manchugani. Na kushash japijllamingui. Na tarbushash tandachijllamingui,’ niga. 22Shina niki chi mandujka paida kashna niga, ‘Milli sirvij, kan nishka layaidi kandash nini. Rurachijti gasha na kushash japij gashkada, na tarbushash tandachij gashkada yachushkanguimi. 23Chida yachushagarin ¿ima nishadij ñuka kushka kuchkidaga mirarichun nisha na bancobi churugangui? Ñuka shamushaga wawa kuchkin japinillamumiga,’ niga. 24Chi k’ipaga chibi tiyajkunada niga, ‘Kuchkida kichusha, chunga kuchkida charijmu kuichi.’ 25Shina niki paigunaga, ‘Manduj, ¡ñami chunga kuchkida paiga charin!’ niga. 26Jatun mandujka, ‘Kangunada nini, maijinsh charijmunga ashtanmi kushka ganga; ashtanbish na charijmundaga ashalla charishkaidash kichushkami ganga. 27Kununga ñukada na rikunachisha, ama manduj gachun munajkunadaga pushamusha ñukaj ñaubuki wañuchichi,’ niga.”
Jesús Jerusalenmu waigushkamunda
Mt 21.1-11; Mc 11.1-11; Jn 12.12-19
28Shina nishka k’ipa Jesusga ñaubusha Jerusalén pueblomu ichiyagushallami 29Betfagé, Betania pueblomush kuchuyasha Olivos urku chakibi gasha Jesusga Paibuj yachagujkunamunda ishkida kachuga 30kashna nisha, “Ch’imba uchilla pueblomu richi. Chimu chayushaga pish na sikushka malta burru watushka shayajta rikushaga kacharisha pushamunguichi. 31Maijinsh, ‘¿Imajti kacharigunguichi?’ nisha tapukiga, ‘Manduj Jesusmi kai malta burruda ministigun,’ ninguichi.”
32Kachashkaguna risha Jesús nishka layaidi burru shayajta japiga. 33Ña kachariguki burruyujkunaga, “¿Imajti kacharigunguichi?” nisha tapuga.
34Shina tapukiga, “Manduj Jesusmi ministigun,” nigaguna.
35Jesusmu pushusha rishaga paigunaj churanada malta burru lumubi churusha Paida sikachigaguna. 36Jesús malta burrubi sikusha riguki shujkunaga paigunaj churanada ñanbi mandagugaguna. 37Olivos urku urida Jesús riguki taugalladi Paibuj yachagujkuna Jesús pi na ruri pudishkagunada rurajta rikushkamunda Diosta <Allimi gangui> nisha kashna kushilla kaparigaguna, 38“Manduj Diosbuj shutibi kachuki shamuj Jatun Manduj Kandaga ‘¡Alli!’ nichun. Jatun k’uilla gachun jawa pachabi, shinaidi jawabi k’uilladi p’alanij shina gachun,” nisha nigaguna.
39Taugagunamunda shuj fariseoguna kashna niga, “Yachachij, kambuj yachagujkunada upayachun niri.”
40Chimunda Jesusga, “Paiguna upayakish rumiguna kaparingami, ninimi,” niga.
41Jesús Jerusalén kuchumu chayushaga chi puebloda rikusha 42kashna nisha wakuga, “¡Kai pueblobi kausajkunalla! K’uilla kausida kuna gashkada kunun p’unllallash yachashaga allichari ganguichimu. Shinash kununga pakashka gashkamundaga ñawi watashka shinami ganguichi. 43Llaki p’unllaguna chayuki kangunada na rikunachijkuna, shuj pirkada churuj shinami chaubinchisha kangunaj muyundijta shayarisha tuki pushtumunda llapingaguna. 44Chimundaga kangunadash kangunaj churi ushigunadashmi chingachinga. Pirka rurushka rumigunash shuj rumillash na chaishuj rumi jawabi sakiringachu. Dios kangunada kishpichingu shamukish na rijsishkamundami shina llakichishka tukunguichi.”
K’atugujkunada llujshichishkamunda
Mt 21.12-17; Mc 11.15-19; Jn 2.13-22
45Chi k’ipa Jesús Diosbuj wasimu chayushaga chibi k’atugujkunada kashna nisha llujshichisha kachungu kallarishaga, 46“Diosbuj Shimibiga kashnami nin, ‘Ñukaj wasiga Diosta mañana wasi gangami.’19.46 Is 56.7 Ashtan kangunaga ‘shuwaguna tiyana ut’ku shinadami’19.46 Jer 7.11 rurashkanguichi,” niga.
47Diosbuj wasibi Jesús tuki p’unllaguna yachachiguki manduj curaguna, Moisés mandashkada yachachijkuna, puebloda mandujkunash, ima laya wañuchinada yuyarisha purigaguna. 48Shina gakish tukiguna Pai yachachishkada alli k’uilladi uyagushkamunda ima laya ruranadash na yachugagunachu.
20“¿Pi mandakidi shina rurangui?”
1Shuj p’unlla Diosbuj wasibi Jesús Alli Shimida chibi gajkunamu parlusha yachachiguki manduj curaguna, Moisés mandashkada yachachijkuna, yuyijkunandi chayamusha 2kashna tapugaguna, “¿Pi mandakidi kashna ruragungui? ¿Pidi kanda kashna rurachigun?”
3Jesús niga, “Ñukash kangunada kaida tapusha. Parlichi. 4¿Pidi Juanchudaga bautizachun kachuga? ¿Jawa pachamunda Dioschu? na gashaga ¿kaimunda gentechu?”
5Shina niki kaishuj chaishuj parlanukungu kallariga, “ ‘Diosmi kachuga,’ nikiga ‘¿Imashadij na Juanchuda criganguichi?’ ningami. 6‘Gentemi,’ nikiga tukiguna rumida pigusha wañuchingamami. Paigunaga Juanchu Dios nishkada parluj gashkadaga crinmi.” 7Chimunda kashna nigaguna, “Pi kachushkadash na yachanchichu.”
8Shina niki Jesús kashna niga, “Pi kaida rurachun mandashkadaga Ñukash kangunamunga na parlushachu.”
Partido charijkunada Jesús yuyachishkamunda
9Jesús shuj yuyachinada chibi gajkunamu parlungu kallariga, “Shuj achpayujmi uva yuragunada tarbuga. Chi k’ipa achpabi rurajkunamu partido kusha unida sakiringu karuda riga. 10Ña p’ukuna p’unlla p’aktuki achpayujka shuj sirvijta paibuj partida apachun nisha kachuga. Partido charijkunaga takusha imash illujtami kachuga. 11Chi k’ipa kutin shuj sirvijta kachuga. Shinaidi rimusha takusha imash illujtami kachuga. 12Kutin shuj sirvijta kachuga. Chidash chugringama takusha achpamunda llujshichisha kachugaguna.
13“Shina ruragujllabi uva yurada tarbuj achpayujka niga, ‘¿Imadadij rurasha? Ñuka k’uyashka churida kachusha. Paidaga kazush kazunga.’ 14Partido charijkuna pai shamujta rikusha kashna parlanukuga, ‘Paimi kai achpada taitamunda japinga. Ñukuchi japingujka wañuchishunchi.’ 15Chimundami uva tarbushkamunda llujshichisha wañuchigaguna.”
Jesús tapuga, “Achpayujka ¿imadadij rurunga? 16Partido charijkunada wañuchichingami. Chi achpadaga shujkunamumi kunga.”
Kaida uyajkunaga mancharisha niga, “¡Ñukuchi chashna tukuchunga Dios ama munachun!”
17Jesús paigunada rikuriasha niga, “Shinaga ¿imada nishadi nigun Diosbuj Shimibi kashna nishkaga?
‘Wasichijkuna na munusha shitushka rumimi, ashtan kallarimu churana rumimi tukushka.’20.17 Sal 118.22
18Maijin chi rumi jawabi urmujka p’akiringami. Maijinbuj jawabi rumi urmushash ñutushtangami.”
19Manduj curaguna, Moisés mandashkada yachachijkunash kai yuyachinada parlushaga paigunada rimagushkada yachunmi Jesusta prezungu munashash shujkunada manchashkamunda na japigagunachu.
“¿Impuestoda paganachu?”
20Llaktada mandujmu japichingu nishami pakalla alli rikurisha purij na alligunada Jesusta pandachingu nisha kashna tapuchun kachugaguna, 21“Yachachij, kan nishkash yachachishkash kabishkami gan. Kanga ñawida rikushallaga na yachachinguichu, ashtangarin Diosbuj ñanda kanllami kabishkada yachachingui. 22Ñukuchida nibai, ¿Roma llaktada jatun mandujmu impuestodaga paganachu ganchi?” nisha tapugaguna.
23Jesusga paiguna na alli yuyin tapugushkada yachasha kashna niga, 24“Shuj Romamunda kuchkida rikuchichi. Kai ñawish shutish ¿pibujtikun?”
Paigunaga niga, “Kai llaktada mandujbujmi.”
25Jesús niga, “Chimunda jatun mandujbujtaga paillamundi kuichi. Diosbujtaga Diosllamundi kuichi.”
26Shujkunaj ñaubuki parlaki Jesusta na pandachishkamunda japingu yuyushash na pudigagunachu, ashtangarin tapushkada alli nishkamunda mancharisha upalla sakirigallagunami.
Kanchis kusayuj warmimunda
27Chi k’ipa wañushka kausarinada na crij saduceogunamunda shujkuna Jesusta tapungu kuchuyasha nishaga, 28“Yachachij, Moisés escribishkabiga kashnami nin: Shuj k’ari warmin na mara charishalla wañukiga wañushkamu maragunada kungaj waukiga viudanmi kazarana gan. 29Shuj kutinmi kanchis waukiguna kausuga. Ñauba wauki kazarashaga narij maragunada charishaidimi wañuga. 30Paibuj k’ipa wauki chi warmillandi kazaraga. Paish na mara charishaidij wañuga. 31Katij waukish kazaraga. Kanchis waukigunagama kazarashash na marada charishalla wañugaguna. 32Chi k’ipaga warmish wañuga. 33Kanchis waukindijkunan kazarashkamundaga wañushkaguna kausarina p’unllaga ¿maijinbuj warmishi ganga?” nisha tapugaguna.
34Jesús niga “Kai pachabi shujkunaga kazaran, shujkunaga kazarachin. 35Ashtanbish k’ipa kausida japingukish wañushkamunda kausachishka gangu <Alli> nishkagunaga na kazaranga, kazarachishkash na ganga. 36Angelguna laya gasha na wañunga shinaidi kausarishkamunda Diosbuj wawagunami gan. 37Uchilla zarza yura rupagushkamunda Moisés escribishkabi Mandujka ‘ñauba Abrahambuj, Isaacbuj, Jacob-buj Dios’20.37 Ex 3.6 gashkada nishkami. Kashna nishaga wañushkaguna kausarina gashkadami niga. 38Diosga na wañushkagunajchu, ashtan kausujkunaj Diosmi. Paibuj ñaubukiga tukigunami kausujkuna gan.”
39Moisés mandashkada yachachijkunamunda shujkuna niga, “Yachachij, allimi nishkangui.”
40Chimunda mancharisha imadash ashtanga pish na tapugagunachu.
“Cristoga ¿pibuj churidi gan?”
41Jesús tapuga, “¿Imashadi ‘Dios agllusha kachashka Cristoga jatun manduj Davidbuj wawagunaj wawami gan’ ninguichi? 42-43Davidlladimi Salmos librobi kashna nin:
‘Manduj Diosga ñukada Mandajta niga
“Kanda na rikunachijkunada ñuka kambuj chaki sarunabi churungama ñukaj alli ladubi tiyari.” ’20.42-43 Sal 110.1
44Jatun manduj Davidlladi Dios agllusha kachashka Cristoda ‘Ñukada mandaj’ nigukidijka ¿ima layadij Davidbuj churi ganga?”
Moisés mandashkada yachachijkunada Jesús rimashkamunda
Mt 23.1-36; Mc 12.38-40; Lc 11.37-54
45Tukiguna uyagukimi Jesús Paibuj yachagujkunada niga, 46“Moisés mandashkada yachachijkunamunda yuyin puringuichi. Paigunaga k’uilla sundij churanada churujkunami, lasagunabish saludachun paigunada kazuchun munujkunami gan. Diosmunda yachana wasi ukubi ñaubukimi tiyarijkuna, mikungu rishash alli pushtugunabimi tiyaringu munujkuna gan. 47Viudaj wasigunadash kichusha na alli rurushash Diosta unida mañaj tukujllagunami. Shina rurujkunaga shujkunada yalli llakichishkami ganga.”
21Viuda kuchkida Diosmu kushkamunda
1Diosbuj wasibi ofrenda churanabi charijkuna kuchkida churajtami Jesusga rikuguga. 2Imadash na charij viudash ishki ashalla valij kuchkida21.2 Kai kuchkigunaga cobren rurashkami. churajta rikusha 3kashna niga, “Kabishkadadimi nini, imadash na charij viudaga tuki chaishujkunadash yallimi kuga. 4Chaishuj charijkunaga puchushkagunadami churugaguna. Chi viudaga imada na charishash pai imajllash charishkada tukidami kuga.”
“Diosbuj wasida urmachingami”
5Diosbuj wasi k’uilla rikunaidi rumigunan Diosmu kumbidasha churashkagunanbish k’uilladi rurashkada rikusha wakingunaga parlanukuga. Shina parlanukukimi Jesusga kashna niga, 6“P’unllaguna p’aktukiga kanguna kunun rikugushkaga tukidami tukuchishka ganga. Shuj rumillash na chaishuj rumi jawabi sakiringachu.”
Kai pacha narij tukurijllabidi llakigunamunda
7Kashna nikimi yachagujkunaga, “Yachachij ¿ima p’unlladi kashnaga tukungari? Ña chashna tukungujka ¿imagunadi rikuringari?” nisha tapugaguna.
8Shina niki Jesusga niga, “Taugagunami Ñukaj shutibi shamusha, ‘Ñukami kishpichij Cristo gani.’ ‘Kununmi tukurina p’unlla chayamun,’ nikish ama katinguichichu. Yuyin ganguichi. P’akta paiguna llagmushkada cringuichimu. 9Llaktagunapura takanukiguna mandajkunada bulla rurashka wañunukigunash uyarikiga ama mancharinguichichu. Chi llakigunaga tiyungaidimi. Shinash tukurina p’unllaga narij chayamungachu.”
10Kaidash nigami, “Shuj llaktaga kaishuj llaktan takanukungami. Llaktada mandujkunapurash p’iñanukusha jataringami. 11Jatun achpa ch’ujchiguna tiyangami. Yarijish unguigunash kaibi chaibimi tiyanga. Jawa pachabish pish na rikuchishkagunash manchanai jatun mancharinagunash rikuringami.
12“Narij shina tukujllabidij prezungu munusha kangunada katik’ichungami. Diosmunda yachana wasigunamush carcelgunamush pushungagunami. Ñuka shutimundash jatun mandujkunajmu llaktada mandujkunajmush pushungami. 13Paigunaj ñaubujmu pushukish kangunaga ashtan Ñukamunda parli pudinguichimi. 14Kangunada pushukiga ñaubushadi <¿Imadadi ñukada ama llakichichunga nishari?> yuyashaga ama chi yuyin ganguichichu. 15Ñukaidimi kangunamunga alli rimarina yuyida kusha. Chimunda kangunada p’iñujkunaga na ch’imbapuri pudingukish <Kan parlashkaga na allichu> ningujllash na pudingagunachu. 16Kangunaj taita mamagunaidi, wauki panigunaidi, ñaña turigunaidi, familiagunaidi, alli rijsishkagunaidimi upalla llullasha japichinga. Kangunapuramundash shujkunada wañuchingami. 17Tukigunami Ñukamunda kangunadaga na rikunachinga. 18Shina rurukish kangunaj uma juakchallash na chingaringachu. 19Shina llakichigukish Ñukada na sakishalla jinchi shayarishaga kishpiringuichimi.
20“Tauga soldadoguna Jerusalén puebloda muyundijta shayajta rikushaga ñalla tukuchishtashka ganada yachichi. 21Shina tukukiga Judea llaktabi gajkunaga urkugunabi mitikungu ringuichi. Jerusalenbi gajkunash llujshisha ringuichi. Chagrabi gajkunash ama kutin pueblomu ringuichi. 22Chi p’unllagunabiga manchanaidimi llakichinga. Dios parlusha escribichishka Shimigunaga tukimi p’aktunga. 23Chi jatun llakigunabiga iksa charij warmigunash chuchuchigujkunash ¿imachari tukunga? Kai pachabiga llakinaidijminga. Kaibi kausujkunadaga Dios p’iñarisha manchanaidimi llakichinga. 24Shujkunadaga espadanmi wañuchinga. Chaishujkunadash prezu japisha tuki llaktagunamumi pushunga. Jerusalendaga saruj laya llakichichun Dios sakishka p’unllaguna p’aktungagama na israelgunami mandunga.”
Jesús ima laya shamunamunda
Mt 24.29-35,42-44; Mc 13.24-37
25“Chi k’ipaga indibi, lunabi, luzerogunabish, nash rikushkagunami rikuringa. Jatun yaku kuchaguna manchanaidi kaimu chaimu jatarisha juass mandaki kai pachabi kausujkuna musparishka shinami tukusha mancharingaguna. 26Kaibi kausujkunaga jawa cielobi imalla tiyashkash kuyuchishkamundami kai pacha ima tukunada ashtan mancharisha yuyida chingachisha musparingaguna. 27Kashna tukukiga Aichayuj tukushka Churi tukida ruri pudishkan k’uilla p’alaniguj gashkan21.27 Castellanobi nin poder y gran gloria. p’uyubi shamujtami rikungaguna. 28Kai tuki llakiguna kallarimukiga kangunada kishpichina p’unlla p’aktagushkada yachunguichimi. Chimunda kanguna ñaubujmu risha kushilla chapagunguichilla.”
29Yuyachingu nisha Jesusga kaidash niga, “Jigus yuragunada, shuj yuragunadash rikichi. 30Chi yuragunabi p’anga jundujta rikusha, tamia paskarina p’unlla chayamugujta kangunalladi yachunguichimi. 31Shinalladi kai llakigunadash rikusha Diosbuj mandana p’unlla chayamunada yachichi.
32“Kabishkadadimi nini, kausajkuna narij wañullabidimi tuki shina tukunadi p’aktashka ganga.21.32 Generación nisha Jesús parlaki uyajkunadami ninga. Shuj yuyibiga generación nishaga israel gashta gentegunami ganga.33Jawa pachash kai pachash tukuringami, ashtanbish Ñuka nishka shimigunaga nalladi tukuringachu.
34“Kangunalladi alli yuyarichi. P’akta machanallabi, mikunallabi, kai pachabi imadash charinallabi kangunaj shunguda churasha kausagunguichimu. Shina kausuguki p’akta kanguna na yuyashka uras chai p’unllaga chayamunmu. 35Shuj trampa shina kai pachabi kausujkunadaga tukigunadami kai llakigunaga japinga. 36Shinusha rinalla shuyanguichi. Kai shamuna llakigunamunda llujshi pudingajka Aichayuj tukushka Churij ñaubuki alli rikuri pudingajka Diosta mañunguichi,” nigami.
37P’unllaga Diosbuj wasibi Jesusga yachachiga. Tutaga Olivos shuti urkubimi pakarij gaga. 38Pai yachachishkada uyungajmi tukiguna tutamundadi Diosbuj wasimu rigaguna.
22Jesusta Judas k’atushkamunda
Mt 26.1-5,14-16; Mc 14.1-2,10-11; Jn 11.45-53
1Levadura illuj tandada mikuna Pascua pishta p’unlla chayamuguga. 2Manduj curaguna, Moisés mandushkada yachachijkunash, shujkunada manchushkamunda Jesusta ima laya wañuchinada pakalla parlanukuga.
3Kashna yuyagukiga Jesusbuj chunga ishki yachagujkunamunda Judasbi Satanás waiguga. Judasga Iscariote nishkashmi gaga. 4Paimi manduj curagunajmu Diosbuj wasida chapujkunajmush risha Jesusta ima laya japichinada paigunamu parlaga. 5Chida uyashaga paiguna kushiyasha, Judasmu kuchkida kunadash ari ninukugaguna. 6Kashna niki Judasbish ari nisha, Jesusta pish illashka alli ura japichinada yuyariguga.
Jesús wañunada yuyarisha mikushkamunda
Mt 26.17-29; Mc 14.12-25; Jn 13.21-30; 1Co 11.23-26
7Levadura illuj tandada mikuna p’unlla chayamukiga Pascua nishka malta ovejada Diosmu kusha wañuchijkunami gaga. 8Jesús Pedroda Juanchudash kashna nisha kachuga, “Ñukuchi Pascua mikunada mikuchun parijangu richi.”
9Paiguna tapuga, “¿Maibidi parijachun ningui?”
10Jesús niga, “Rikichi, kanguna chi pueblomu waiguki shuj k’ari yaku p’unduda aparishka rigujkun tupasha pai wasimu waigungama katisha ringuichi. 11Chimu waigushaga wasiyujta, ‘Ñukuchida yachachijka ¿maijin ukubidij ñukaj yachagujkunanga Pascua mikunada mikushun? ninmi,’ ninguichi. 12Kashna niki wasiyujka parijashka shuj jatun ukudami jawa altubi rikuchinga. Chibi mikunada parijichilla.”
13Paiguna risha Jesús nishka layaidadimi rikuga. Chibimi Pascua mikunada parijaga.
14Mikuna uras chayukiga Jesús Pai agllashkagunandi mizamu tiyarisha, 15Paiga niga, “¡Narij llakida apashaidimi kangunan Pascua p’unllabi mikungu mejor munugani! 16Kangunamu ninimi, Diosbuj mandana p’unlla p’aktangagama kaida kutinga na mikushachu.”
17Chi k’ipa vino vazuda japisha Diosta <Diosolopai> nisha Jesusga, “K’aigachi. Tukiguna ubiyichi. 18Kaidash kangunamu ninimi, Diosbuj mandana shamungama uvan rurushka vinoda kutinga na ubiashachu,” niga.
19Tandadash japisha Diosta <Diosolopai> nishka k’ipaga paigunamu chaubisha karaga, “Kaimigun Ñukaj cuerpo, kangunamunda kushka. Ñukada yuyarisha kaidaga rurichilla.”
20Mikushka k’ipa vinodash shinaidi japisha kashna niga, “Kai vinoga mushuj ari ninukushkada p’aktachingujmi gan. Kangunamundami Ñukaj yaur jichushka ganga. 21Kaidash ninimi, Ñukada japichish nijka kai mizabimi tiyan. 22Aichayuj tukushka Churidaga ima shina tukuchun Dios munashka shinalladimi rurangaguna, ashtangarin Paida japichijka ¿imachari tukunga?”
23Shina niki chaishuj kaishuj <¿Maijinshi shinadijka rurunga?> nisha tapunukugaguna.
<¿Maijinshi yalli alli ganchi?>
24Yachagujkunapuramunda <¿Maijinshi yalli alli ganchi?> nisha rimanukuki, 25Jesús niga, “Diosta na rijsijkunapuramunda jatun mandujkunaga paiguna munashkada shina rurachijkunami. Paigunaj mandujkunaga <Kangunaga allidami ruranguichi> nishka gangumi munujkuna gan. 26Shinakish kangunaga na shina gachun, ashtangarin kangunapurabi maijin <Yalli valij gasha> nijka na valij shinami gachun. Mandujka sirvij layashmi gachun. 27¿Maijindi yalli valij gan, mizabi tiyarish mikuj na gashaga sirvij? ¿Nachu mizabi tiyarij gan? Ashtangarin Ñukaga kangunada sirvij layami gani.
28“Llaki japikish kangunaga Ñukanmi gashkanguichi. 29Chimundami Ñukaj Taita mandanada Ñukamu kushka layaidi kangunamush kuni. 30Ñuka mandanabiga kangunaga Ñukan mizabi mikunguichimi, ubianguichimi. Israelbuj chunga ishki (12) tribugunada alli gashka na alli gashkada tapusha mandangaj manduj tiyanabi Ñukan tiyaringuichimi.”
Pedro, “Jesusta na rijsinichu,” ninamunda
Mt 26.31-35; Mc 14.27-31; Jn 13.36-38
31Mandaj Jesús kashna niga, “Simón, trigoda shushuj shinami alli gaj na alli gajta rikungu kangunadaga Satanasga mañashka. 32Kan crishkada amalladi kungarichun nisha Ñukaga Diosta mañushkanimi. Kan Ñukamu kutin shamushaga kaishuj crijkuna alli katichun ayudangui.”
33Simón niga, “Mandaj, Kanda carcelmu apakish rinalla, wañukish Kangun wañushallami.”
34Shina niki Jesús kashna niga, “Pedro, kanda nini, kunundimi narij gallo cantujllabidi Ñukadaga kinsa kutin <Na rijsinichu> ningui.”
Ministishkaida apanamunda
35Chi k’ipa Jesusga, “Ñuka kangunada kuchki aparina illuj, shigra illuj, pargatish illujta kachukiga ¿imallash jualtagachu?” nisha tapuga.
Paigunaga, “Imash na jualtagachu,” nisha niki 36Jesusga, “Ashtan kununga maijinsh kuchki aparinada shigradash charishaga apichilla. Maijinsh espadada na charijka jawa churushkada k’atusha randichilla. 37Kangunamumi parlani, Dios ñaubamu Ñuka ima tukunada escribichishaga, ‘Milliguna shinami llakichishka ganga,’22.37 Is 53.12 nishkaga p’aktanadimi gan. Shinalladi Ñukamunda Dios tuki escribichishkaga p’aktangami,” nisha niga.
38Paibuj yachagujkunaga, “Mandaj Jesús, ishki espadadami charinchi,” nisha niki,
Jesusga, “Chidaga upallichi,” nisha niga.
Jesús Getsemanibi Diosta mañushkamunda
39Chi k’ipa pueblomunda llujshishaga Jesús Olivos urkumu rigujllashkamunda chimu riki Paibuj yachagujkunash katiga. 40Ña chayushaga, “Ima milli yuyiguna ama urmachichunga Diosta mañichi,” niga.
41Paigunaj kuchumunda rumida jinchida piguki urmana vali karumu risha kungurisha Taita Diosta mañuga, 42“Taita, Kan munushaga kai jayuj ubiana shina jatun llakida anchuchibai. Shinash ama Ñuka nishkaida ashtangarin Kan munashkada rurabai.”
43Shinaki shuj ángel jawa pachamunda Jesusta jinchiyachingu shamuga. 44Llakin gashash Jesusga ashtan yalli Diosta tuki shungun mañuga. Jumbiga yaur laya pambamu shutuga.
45Diosta mañushka k’ipa jatarisha shamushaga Paibuj yachagujkuna manchanai llakin shaikushkamunda puñujta japiga. 46Shina japisha niga, “¿Imasha puñugunguichi? Ima milli yuyiguna ama pandachichunga jatarisha Diosta mañichi.”
Jesusta japichishkamunda
Mt 26.47-56; Mc 14.43-50; Jn 18.2-11
47Jesús shina parlajllabidi taugaguna chayamuga. Chunga ishki (12) yachagujkunamunda Judas ñaubusha shamushami Jesusta muchungu kuchuyaga. 48Shina ruruki Jesusga, “Judas ¿Aichayuj tukushka Churidaga muchushallachu japichingui?” nisha tapuga.
49Jesuskun gajkuna kaida rikushaga, “Mandaj Jesús ¿espadan takashunchu?” nisha tapuga.
50Shinaga Jesuskun gajkunamunda shujka jatun manduj curaj sirvij alli ladu rinrinda p’itiga. 51Jinchida Jesusga, “Sakichi,” nishka k’ipaga rinrinda tupusha alliyachiga.
52Chimunda Jesús Paida japingu shamuj manduj curagunamu, Diosbuj wasida chapajkunamu, yuyijkunamush kashna niga, “¿Imashadi kangunaga espadagunan kaspigunanbish shuwada laya Ñukada japingu shamunguichi? 53Cada p’unlla kangunan Diosbuj wasibi gakish na Ñukada japiganguichindi. Kununmi kanguna Ñukada japina uras chayamushka. Ansabi mandaj aya kangunamu yuyida kukimi shamushkanguichi.”
Pedro “Paida na rijsinichu” nishkamunda
Mt 26.57-58,69-75; Mc 14.53-54,66-72; Jn 18.12-18,25-27
54Jesusta japishaga jatun manduj curaj wasimu pushusha riga. Pedroga karullada washa washa katiga. 55Chaubi pambabi ninada katichisha muyundijta tiyarigaguna. Pedrosh paigunan tiyariga. 56Chibi shuj iñachishka warmi nina kuchubi tiyajta rikuriasha, “Paish paigunmiga,” niga.
57Shina niki chi warmida Pedroga, “Ñukaga nalladi rijsiniga,” nisha niga.
58Asha k’ipa shuj rikushash kutin kashna niga, “Kambish Jesusta katisha purijmingui.”
Shina niki k’arida Pedroga, “Na shinachuni,” niga.
59Shuj ura k’ipa shujbish nigami, “Kaish paigun purijlladimigun. Paish Galileallamundadimi.”
60Pedro niga, “Uyi. Na intindinichu. ¿Imada parlunguichari?”
Pedro parlagujllabidimi galloga cantuga. 61Chimunda Mandaj Jesús vueltarisha Pedroda rikuga. Pedroga Mandaj ima laya nishkada yuyariga, “Kunun gallo narij cantujllabidimi kinsa kutin <Na rijsinichu> ningui.” 62Pedro chimunda llujshisha manchanai llakirisha wakuga.
Jesusta takusha asishkamunda
63Jesusta chapajkunaga Paida takusha asigugaguna. 64Ñawidash watushaga, “Dios nishkada parlujti gashaga ¿pidi takun? parliri,” nisha tapugaguna. 65Shinaidi rimush katisha imadadikish nigaguna.
Mandujkunapuramu Jesusta pushushkamunda
Mt 26.59-66; Mc 14.55-64; Jn 18.19-24
66Ña p’unllayaki israelgunamunda yuyijkuna, manduj curaguna, Moisés mandashkada yachachijkunash tandanukuga. Chi tandanukushkamu Jesusta pushuki,
67chibi kashna tapugaguna, “Parli, ¿kanchu Dios agllasha kachashka Cristo gangui?”
Pai niga, “Ñuka <ari> nikiga na cringuichichu. 68Kangunada tapukiga na parlunguichichu. 69Shinushami kununmundadi Aichayuj tukushka Churiga Tukida Ruri Pudij Diosbuj alli ladubi tiyanga.”
70Chimunda tukiguna tapuga, “¿Shinaga Diosbuj churichungui?”
Jesús niga, “Kangunaidimi Ñuka pi gashkadash ninguichi.”
71Shina niki paiguna niga, “Pailladi na alli nishkada uyunchimi. Chimunda paida juchachichunga shujkunadaga ña na tapunachunchi.”
23Pilatojmu Jesusta pushushkamunda
Mt 27.1-2,11-14; Mc 15.1-5; Jn 18.28-38
1Tuki israelgunada mandajkunandi jatarisha Jesusta Pilatojmu pushugaguna. 2Kashna nisha juchachingu kallarigaguna, “Paidaga ñukuchij llaktabi kausujkuna p’iñanukuchun yachachisha purijtami japimunchi. Paiga <Dios agllusha kachushka Cristosh jatun mandujkish gani> nisha Roma llaktada jatun mandujmu impuestoda ama pagachun ninmi,” niga.
3Pilato tapuga, “¿Kanchu israelgunada jatun Manduj gangui?”
“Kanlladi ninguiga,” nisha Jesús niga.
4Chimunda Pilatoga manduj curagunadash taugagunadash niga, “Paibiga ima na alli rurushkadaga na japinichu.”
5Paiguna ashtan juchachisha katigugaguna, “Galilea llaktamunda kallarisha kai Judea llaktabi kausujkunagama yachachisha bullada rurashami purin,” nisha.
Herodesbujmu Jesusta pushushkamunda
6Pilato kaida uyusha tapuga, “Paiga ¿Galilea llaktamundachu?” 7<Ari> niki Galileada manduj Herodesbujmu kachuga. Chi p’unllagunaga Herodesga Jerusalén pueblollabidimiga. 8Herodes Jesusta rikusha pachun kushiyaga. Paiga sarunmundadijmi Jesusmunda tauga nishkaida uyuga. Chimunda pi na ruri pudishkada Jesús rurajta rikush niga. 9Herodes tauga tapunada tapukish Jesusga imadash na nigachu. 10Manduj curaguna, Moisés mandushkada yachachijkunash chibimiga. Paigunaga kaida chaida nisha ashtan juchachiga. 11Herodes paibuj soldadogunan Jesusta na valichisha asingaj nisha jatun mandujkunada laya k’uilla churanada churachiga. Shina rurushka k’ipa Pilatojmu kachuga. 12Ñaubamundadimi Herodesga Pilaton p’iñanukushka gaga. Chi p’unllalladimi alli tukugaguna.
Jesusta wañuchichun nishkamunda
Mt 27.15-26; Mc 15.6-15; Jn 18.38—19.16
13Pilatoga manduj curagunada, israelgunada mandujkunada, chi llaktabi kausujkunadash tandachisha, 14kashna niga, “Kangunaga ‘Paiga bullada rurusha purin’ nisha pushamushkanguichi, ashtanbish kangunaj ñaubujllabidi tapushash paidaga kanguna juchachishka laya ima na alli rurushkagunada na japinichu. 15Herodesbish ima juchachinadash na japishaga kaillamundimi kachushka. Kangunaidi rikushkanguichi. Paida wañuchingukish ima na alli rurushkadaga na japishkanichu. 16Chimunda paidaga llakichishka k’ipaga kacharisha kachushallami,” niga. 17Pilatoga Pascua pishta p’unlla chayamukiga prezu tiyajkunamunda maijindash shujta kacharina gaga.23.17 Kai verso 17ga ñauba escribishkagunabi wakingunabiga tiyan, shujkunabiga illan.
18Tukiguna shuj shinalla kaparingu kallariga, “¡Kai Jesusta wañuchi! ¡Barrabasta kachari!”
19Barrabasga chi pueblobi kausajkunada tandachisha bulla rurashkamundash shujta wañuchishkamundashmi carcelbi tiyaga.
20Jesusta kacharingu nisha Pilatoga kutin paigunada tapuga. 21Paiguna ashtan jinchida kapariga, “¡Cruzbi wañuchi! ¡Cruzbi wañuchi!” nisha.
22Kaiyunga kinsa kutin Pilato tapuga, “¿Imadadi na allida rurushka? Ñukaga wañuchingukish pai ima millida rurushkadaga na rikunichu. Takusha kachushallami.”
23Tukiguna <¡Cruzbi wañuchichun!> nisha kuchun mandasha kutin kutin kaparigushkanmi vincigaguna. 24Pilatoga shina kaparigujllabi <ari> nisha sakiriga. 25Chi pueblobi bulla rurashkamundash shujta wañuchishkamundash prezu tiyajta kacharisha kachuga. Jesustaga israelguna imadash rurachun nisha kuchun mandaga.
Jesusta chakatashkamunda
Mt 27.32-44; Mc 15.21-32; Jn 19.17-27
26Romamunda soldadoguna Jesusta cruzbi wañuchingu pushusha rigukiga chagramunda shamuj Cirene pueblomunda Simonmu cruzta apachisha Jesusbuj washada katichisha rigaguna.
27Taugalladijkunami katisha chi pueblomunda riguga. Shinaidi warmigunashmi Jesusta llakisha kaparisha wakusha katigaguna. 28Paigunamu vueltarisha Jesús niga, “Jerusalén pueblomunda warmiguna, ama Ñukamunda wakichichu, ashtan kangunaj maragunamunda kangunallamundadij wakichi. 29‘Na miruj, na iksa charij, na chuchuchij warmigunajka allimi ganga,’ nisha parlana p’unllagunaga chayamungami. 30Chi p’unllaga kashna ningumi kallaringaguna, ‘¡Urkuguna, ñukuchij jawabi urmabaichi! ¡Lomagunash, pakabaichi!’23.30 Os 10.831Ñuka iñajlla yura layan kashna rurashdijka kanguna chakishka yura layagunadadijka ¿imadachari rurungaguna?”
32Millida rurushkamunda juchachishka ishkigunadash chakatangu Jesuskun igulda pushush riga. 33Uma Tullu shuti pushtumu chayushaga Jesusta chakataga. Ishki milli rurujkunadash, shujtaga Jesusbuj lluki ladumu, kaishujtaga alli ladumu chakataga. 34Jesusga, “Ñuka Taitalla, perdonabai, paiguna ima rurashkadash na yachunchu,” niga.
Soldadogunaga Jesusbuj churanagunada japinukungajka sorteoda rurushami japigaguna. 35Chibi gajkunaga ima tukushkada rikuguga. Mandujkunash Paida asishaga, “Dios agllusha kachushka Cristo gashaga shujkunada kishpichishka layaidi Pailladikish kishpirichun,” nigaguna.
36Soldadogunash Jesusta asiga. Paibuj kuchumu risha jayuj vinoda ubiachun kushaga, 37“Kan israelgunada manduj gashaga ¡Kanlladi kishpiriri!” nigaguna.
38Jesusbuj jawabiga kashna nisha escribishka letrero23.38 Juan 19.20bi latín hebreo griego shimigunabi escribishka tiyaga nin. tiyaga, “KAIMI ISRAELGUNADA MANDUJ GAN.”
39Cruzbi lavushka shuj millida rurujka kashna rimuga, “Kanga Cristo gashaga ¡Kanlladi kishpiri! ¡Ñukuchidash kishpichi!”
40Chaishujka chi rimujta kashna rimuga, “¿Diosta nachu manchungui? Kambish pai layaidi kai llakida apagunguindi. 41Ñukuchiga na allilladijka kai llakida na apagunchichu. Millida rurushkamundami shina llakichigun. Paiga imadash milligunadaga na rurushkachu.”
42Kaidash nisha katiga, “Jesús, Kambuj mandanabi shamushaga ñukada yuyaribangui.”
43Jesús niga, “Kununlladimi Ñukan jawa k’uilla llaktabi gangui. Kabishkadadimi nini.”
Jesús wañushkamunda
Mt 27.45-56; Mc 15.33-41; Jn 19.28-30
44Chaubi p’unllamunda tardi kinsa urasgama, tuki kai pachaga tutayagami. 45Indish ansayaga. Diosbuj wasi ukubi tiyaj velo nishka linsosh chaubibi llikiriga. 46Chimunda Jesús jinchi kapariga, “¡Ñuka Taitalla, Kambuj makibimi Ñukaj espirituda mingani!” Shina nishka k’ipaga wañugallami.
47Soldadogunada mandujka tuki imalla tukushkada rikusha Diosta <Allimi gangui> nisha kashna niga, “¡Paiga kabishkadimi allida ruruj gashka!”
48Tuki chibi gajkuna chida rikusha mancharisha shungubi juaktasha llakirisha rigallami. 49Tuki Jesusta rijsijkunaga Galilea llaktamunda katisha rij warmigunash ima tukushkada karumunda rikusha shayaga.
Jesusta pambushkamunda
Mt 27.57-61; Mc 15.42-47; Jn 19.38-42
50Shuj alli gasha imadash alli p’aktachisha kausaj Jozi shuti tiyaga. Paish israelgunada mandujkuna tandanukushkapuramundamiga. 51Chimunda gashash paiguna na allida rurashkada na munugachu. Judea llaktabi tiyaj Arimatea pueblomunda Joziga Diosbuj mandana chayamunadami chapaga. 52Paimi manduj Pilatojmu risha Jesusbuj cuerpoda pambungaj mañuga. 53Cruzmunda uriyachishka k’ipaga lino linsubi pilluchisha pidash narij pambushka k’akabi rurashka ut’kubi pambusha churuga. 54Samana p’unlla ña chayamugukiga tukida alli parijana p’unllamiga.
55Galilea llaktamunda pacha Jesuskun shamuj warmiguna wañushkada apusha ut’kubi ima laya churajta katish risha rikugaguna. 56Wasimu vueltamushaga k’uilla ashnariguj yuragunada aceitedash rurugaguna. Samana p’unlla chayamukiga Moisés mandashkabi shinaidimi samugaguna.
24Jesús kausarishkamunda
Mt 28.1-10; Mc 16.1-8; Jn 20.1-10
1Kayundij domingo puzu puzudi chi warmiguna k’uilla ashnariguj yuragunada rurushkagunan pambushka ut’kumu apusha rigaguna. 2Chimu chayushaga ut’kuda tapashka rumi na chi pushtubi tiyajta rikugagunachu. 3Chi ut’kumu waigushash wañushka Mandaj Jesusta na japigagunachu. 4Mancharisha imadash na ruri pudisha shayaki ñash ishkiguna k’uilla p’alaniguj churanada churushka paigunaj kuchubi shayariga. 5Warmigunaga ashtan mancharisha uma achpamu tuparingama kumuriga. Chi ishkigunaga niga, “¿Imashadi kausagujtaga wañushkada pambushka ut’kubi mashkagunguichi? 6Paiga na kaibichu. Ña kausarigami. Pai Galilea llaktabi chairijti kangunan gasha kashna nishkada yuyarichi, 7‘Aichayuj tukushka Churida juchayujkuna japisha cruzbi wañuchingami. Shinash kinsa p’unllabiga kausaringallami.’ ”
8Shina nijta uyusha warmiguna Jesús ima nishkada yuyariga. 9Pambushka ut’kumunda kutin shamushaga chunga shuj agllushkagunamu chaishujkunamush ima tukushkada parlugaguna. 10Jesús agllushkagunamu parlungu rij warmigunaga Magdalamunda María, Juana, Jacoboj mamun María, shujkunashmiga. 11Shina parlukish agllashkagunaga <Nij tukushalla allilladimi shina nin> nishkada yuyasha na crish nigagunachu.
12Ashtanbish Pedro jatarinmi ut’kalladi riga. Pambushka ut’kumu chayusha pillushka linsulladami rikuga. Chida rikusha mancharishaga <¿Imashi tukuga?> yuyasha wasimu vueltuga.
Emausmu rina ñanbi Jesús rikurishkamunda
13Domingo p’unllaidimi ishki yachagujkuna Emaús pueblomu riga. Chi puebloga Jerusalén pueblomunda chunga shuj kilómetro karumiga. 14Tuki ima tukushkada parlanukusha rigugaguna. 15Shina rimarisha ninukusha rigukimi Jesuslladij kuchuyasha paigunan riga. 16Paida rikushash imashachari pi gashkada na rijsigagunachu. 17Shina rigushami Jesús paigunada tapuga, “¿Imada kangunapura parlanukusha rigunguichi?” nisha.
Shina tapuki, llakilladi shayarigaguna. 18Ishkindijmunda Cleofas shutiga kashna niga, “¿Kanllachu Jerusalén pueblollabidi tiyashash kai p’unllaguna chibi ima tukushkada na yachushkangui?”
19“¿Imadi tukushka?” nisha Jesús tapuki,
paiguna niga, “Nazaretmunda Jesusga Diosbuj ñaubuki tukigunaj ñaubukish Diosbuj Shimida parlaj tukidash ruri pudijmiga. 20Shina gakish paidami manduj curaguna, ñukuchida mandujkunash ‘Wañunami gan’ nisha chakatasha wañuchichun kachagaguna. 21Ñukuchiga <Paimi Israel llaktada romanogunaj mandanamunda kacharichinga> nisha chapaganchi. Shina yuyajllabidi pai wañushkash ñami kinsa p’unlla gan.”
22-23“Shina gakish ñukuchipura shuj warmiguna puzu puzuidi pambushka ut’kumu risha na japishaga ñukuchijmu vueltamugaguna. Shina shamushaga <Angelguna rikurisha <Jesusga kausagunmi> nishami parlugaguna.> Shina parlushami ñukuchidaga manchachigaguna. 24Shina parluki ñukuchipuramunda shujkuna pambushka pushtubi rikungu risha, warmiguna nishka shinaidimi japigaguna. Shinash paidaga chibiga na rikugagunachu.”
25Shina nikimi Jesús niga, “Kangunaga ashalla intindijkuna, Dios nishkada parlujkunadash cringujka jinchigunami ganguichi. 26Cristoga ¿alli nisha jatunyachishka gangajka nachu llakidadi apana gaga?” niga.
27Chimunda Diosbuj Shimibi Jesusga Paimundalladi tuki parlushkagunada Moisesbuj escribishkamunda kallarisha Dios nishkada tuki parlujkuna escribishkagunabi imalla parlushkada yachachingu kallariga.
28Emaús pueblomu chayagusha Jesusga ashtan karumu rij shina kallariga. 29Ama richun paigunaga, “Ña indi waigugusha ña tutayagushkamunda ñukuchin kaibi sakiri,” nigaguna.
Shina niki Jesús paigunan wasimu waiguga. 30Mikungu mizabi tiyasha tandada japisha Diosta <Diosolopai> nishaga chaubisha karuga. 31Shina karaki paigunaj ñawi paskarij shinalla Jesusta rijsigaguna. Rijsinmi, Paiga chingariga. 32Chingariki kashna ninukugaguna, “Ñanda ñukuchimu pai parlamusha Diosbuj Shimi nishkada yuyachikiga ñukuchij shungu kushilladimi rauraguga ¿nachu?”
33Shina ninukushka k’ipa Jerusalenmu vueltasha chunga shuj agllashkagunash paigunaj rijsishkagunash tandanukusha tiyajta japigaguna. 34Tandanukushkagunaga, “¡Mandaj Jesús kausarishkami! ¡Simonmumi rikurishka!” nigaguna.
35Chimunda ishkindijmu ñanbi ima laya rikurishkada, tandada chaubisha karaki rijsishkadash parlagaguna.
Yachagujkunamu Jesús rikurishkamunda
Mt 28.16-20; Mc 16.14-18; Jn 20.19-23; Hch 1.6-8
36Paiguna ima tukushkada parlanukuki Jesús paigunaj chaubibi ñash shayarishaga, “K’uilla kausi kangunan gachun,” niga.
37<Almami rikurin> yuyisha paigunaga pachun manchariga.
38Jesús chida rikusha niga, “¿Imashadi mancharishka ganguichi? Kangunaj shungubi na crisha ¿imashadi chaida kaida yuyaringuichi? 39Ñukaj makida chakidash rikichi. Ñukaidimi gani. Tupusha rikichi. Almaga na aichayujchu, na tulluyujchu. Ñuka chigunada charishkada rikugunguichimi.”
40Shina nishka k’ipaga makida chakidash rikuchiga. 41Paiguna kushiyasha mancharisha narij crikish Jesusga, “¿Ima mikunadash charinguichichu?” nisha tapuki,
42kusushka ashalla chaulada24.42 Shuj escribishkagunabi sacha mishkidash ninguna. karugaguna. 43Chida karukiga japisha paigunaj ñaubujllabidi mikuga. 44Chi k’ipa Jesusga, “Kangunan purishaidi kangunamu, tuki Ñukamunda Moisés mandushkabish ñauba parlujkuna parlushkabish Salmosbish escribishkaga p’aktanami ganga, nisha nishkagunada Ñuka ima tukushkaga ña p’aktachishkami,” niga.
45Chimunda Dios escribichishkagunada paigunamu alli intindichisha, 46kaida paigunamu niga, “Kai escribishkaga tiyan. Dios agllusha kachushka Cristoga wañunami gan, kinsa p’unlla k’ipaga kausarinami, 47shinash tuki llaktabi kausujkunamumi Paimunda parlashka gana gan. Jerusalén pueblomunda kallarisha Paibuj shutibi <Juchada sakisha kangunaj juchagunada perdonachun Diosmu kuchuyichi> nisha yachachinami gan. 48Kangunaga tuki kai imalla tukushkada rikujkunami ganguichi. 49Kununga Ñuka Taita <Kushami> nishkada kachushami. Shinaki jawamunda tukida rurachi pudijta japingagama Jerusalenbi shuyagunguichilla.”
Jesús jawa pachamu rishkamunda
50Jesusga yachagujkunada Jerusalén pueblo washamu Betania pueblomu pushusha riga. Chibimi paigunaj jawabi makida alsusha alligunada kuchun niga. 51Paigunamu alligunada kuchun nigujllabidimi jawa pachamu pushushka gaga. 52Paigunaga Paida <Allimi gangui> nishka k’ipaga manchanai kushiyashami Jerusalenmu kutin shamugaguna. 53Diosbuj wasibish tandanukusha ashtan p’unllandijta Diosta <Allimi gangui> nisha tiyagaguna.