ایوب

مقدمه

کتاب ایوب رنج و مصیبت شخص بی گناهی بنام ایوب را که احتمالاً بین هزاره های دوم و اول قبل از میلاد مسیح زندگی می کرد، حکایت می کند. داستان ایوب تمثیلی است که در شعر سروده شده است.

رنج و مصیبت جز از زندگی هر انسان در این دنیا است. هر شخص وقتیکه به رنج و مصیبت مبتلا می شود، حتماً در مورد علت آن فکر کرده و سوال می کند. اگر خدا، قادر مطلق، عادل و نیک است، پس چرا اجازه می دهد که یک شخص نیک بی مورد به مصیبت مبتلا شود؟

داستان ایوب داستانی شخص نیک، رهبر محترم قبیله، شخص ثروتمند، صاحب خانه و فرزندان است، که دفعتاً همه داشته های خود را از دست داده و به یک انسان زبون، بیچاره و خاک بر سر تبدیل شد. ایوب برعلاوۀ که همه دار و ندار خود را از دست داد به مرض رنج آوری نیز مبتلا شد.

وقتیکه ایوب بیچاره و خاکستر نشین شد، سه دوستش به ملاقات او آمدند و صحبت در مورد علت مصیبت او آغاز گردید. دوستان ایوب برای او توضیح کردند که رنج و مصیبت او ناشی از گناهانش است. آنها به این عقیده خود تأکید کردند که خدا چون بدی را مجازات و نیکی را مکافات می دهد، ایوب را هم بخاطر گناهانش به این روز گرفتار کرده است. اما ایوب این استدلال را قبول نکرد و خود را شخص نیک و جزایی را که به آن گرفتار است ظالمانه دانست. او با خدا جسورانه مشاجره کرد، با وجود آن هم تا آخر در ایمان خود استوار باقی ماند. او امیدوار بود که در حضور خدا از هر گونه گناه مبرا می شود و بحیث یک شخص نیک، عزت و اعتبار خود را دوباره به دست می آورد.

با وجود سوال های زیاد ایوب، خدا به او جواب مستقیم نداد، اما با به تصویر کشیدن قدرت و حکمت خدایی خود، ایوب را به هیجان آورد و ایمان او را تقدیر کرد. بالاخره ایوب به عظمت و حکمت خدا با فروتنی اعتراف کرد و از سخنان خشمگین و بیموردی که گفته بود، اظهار ندامت و پشیمانی کرد. خدا هم وضع ایوب را با برکات بیشتر دوباره اعاده کرد.

فهرست مندرجات:

مقدمه: فصل ۱ - ۲

گفت و شنید اول: فصل ۳ - ۱۴

گفت و شنید دوم: فصل ۱۵ - ۲۱

گفت و شنید سوم: فصل۲۲ - ۲۸

خلاصۀ دعوای ایوب: فصل ۲۹ - ۳۱

سخنرانی الیهو: فصل ۳۲ - ۳۷

صحبت خداوند: فصل ۳۸ - ۴۲: ۶

خاتمه: فصل ۴۲: ۷ - ۱۷

فصل اول

ایوب و فامیل او

¹در سرزمین عوص مردی زندگی می کرد به نام ایوب. او یک شخص بی عیب و راستکار بود. از خدا می ترسید و از گناه دوری می کرد. ²او دارای هفت پسر و سه دختر بود ³و هفت هزار گوسفند، سه هزار شتر، یکهزار رأس گاو، پنجصد خر و همچنین خادمان زیادی داشت. او ثروتمندترین مرد آن نواحی بشمار می رفت.

⁴هر یک از پسران ایوب به نوبت در خانۀ خود جشن برپا می کرد. آن ها خواهران خود را هم دعوت می نمودند که در جشن شان شرکت کنند. ⁵بعد از ختم جشن، ایوب صبح وقت بر می خاست و برای طهارت فرزندان خود قربانی تقدیم می کرد. او این کار را بخاطری می کرد که اگر فرزندانش سهواً در برابر خدا گناهی کرده باشند، گناه شان بخشیده شود.

آزمایشِ ایمان ایوب

⁶روزی که فرشتگان در حضور خداوند جمع شده بودند، شیطان هم همراه شان بود. ⁷خداوند از شیطان پرسید: «تو از کجا آمدی؟» شیطان جواب داد: «به دور زمین می گشتم و سیاحت می کردم.» ⁸خداوند از او پرسید: «آیا بندۀ من ایوب را دیدی؟ در تمام روی زمین کسی مانند او پیدا نمی شود. او یک شخص راستکار و بی عیب است. از من می ترسد و هیچ گونه خطائی از او سر نمی زند.» ⁹شیطان گفت: «اگر خدا ترسی برای ایوب فایده ای نمی داشت، این کار را نمی کرد. ¹⁰تو همیشه و از هر رهگذر از او و خانواده اش حمایت کرده و به دارائی، اموال و هر کاری که می کند برکت بخشیده ای. ¹¹حالا به طور آزمایش، دارائی اش را از او بگیر و آنوقت خواهی دید که آشکارا تو را ترک خواهد گفت!» ¹²خداوند فرمود: «بسیار خوب، همه دارائی اش را در اختیار تو می گذارم. برو و هر کاری که می خواهی بکن، اما به خودش ضرری نرسان!» پس شیطان از حضور خداوند بیرون رفت.

ایوب دارائی و فرزندان خود را از دست می دهد

¹³یک روز، هنگامی که پسران و دختران ایوب در خانۀ برادر بزرگ شان مهمان بودند، ¹⁴قاصدی پیش ایوب آمد و به او گفت: «گاوهایت قلبه می کردند و خرهایت در کنار آن ها می چریدند ¹⁵که ناگهان سابیان حمله کردند. تمام حیوانات را با خود بردند و خادمان ترا کشتند. تنها من زنده مانده فرار کردم و آمدم تا ترا از ماجرا آگاه سازم.» ¹⁶حرف قاصد هنوز تمام نشده بود که شخص دیگری آمد و گفت: «آتش خدا از آسمان فرود آمد و رمه و همه خادمانت را از بین برد. فقط من سالم ماندم و آمدم تا به تو خبر بدهم.» ¹⁷این شخص هنوز حرف می زد که قاصد دیگری از راه رسید و گفت: «سه دستۀ کلدانیان بر ما حمله آوردند و شترهایت را ربودند و خادمانت را با شمشیر کشتند. تنها من توانستم که فرار نموده بیایم و ترا خبر کنم.» ¹⁸پیش از آنکه این شخص سخنان خود را تمام کند، قاصد چهارم آمد و گفت: «پسران و دخترانت در خانۀ برادر بزرگ شان مهمان بودند ¹⁹که دفعتاً باد شدیدی از جانب بیابان وزید، خانه را بر سر فرزندانت خراب کرد و همه مردند. فقط من زنده ماندم و آمدم تا ترا آگاه کنم.»

²⁰آنگاه ایوب برخاست، لباس خود را پاره کرد، سر خود را تراشید رو به خاک به سجده افتاد ²¹و گفت: «من از رَحِم مادر برهنه به دنیا آمدم و برهنه هم از جهان می روم. خداوند داد و خداوند پس گرفت. نام خداوند متبارک باد!»

²²در تمام این احوال، باز هم ایوب گناه نورزید و خدا را ناسزا نگفت.

فصل دوم

تقاضای دوم شیطان از خدا

¹بار دیگر فرشتگان در حضور خداوند آمدند و شیطان هم همراه آن ها بود. ²خداوند از شیطان پرسید: «تو از کجا آمدی؟» شیطان جواب داد: «به دور زمین می گشتم و سیاحت می کردم.» ³خداوند سوال کرد: «آیا بندۀ من ایوب را دیدی؟ در تمام روی زمین کسی مانند او پیدا نمی شود. او یک شخص راستکار و بی عیب است. از من می ترسد و هیچ گونه خطائی از او سر نمی زند. با وجودیکه مرا وادار ساختی تا به تو اجازه بدهم که بدون سبب به او آسیب برسانی، او هنوز هم در ایمان خود نسبت به من وفادار مانده است.» ⁴شیطان در جواب خداوند گفت: «انسان برای اینکه زنده بماند حاضر است از همه چیز خود دست بکشد. ⁵به بدن او آسیب برسان و خواهی دید که آشکارا تو را ترک خواهد گفت.» ⁶خداوند به شیطان فرمود: «بسیار خوب، او در اختیار تو است، اما او را نکش.»

⁷پس شیطان از حضور خداوند بیرون رفت و ایوب را از سر تا پا به دُمَلهای دردناک مبتلا کرد. ⁸ایوب در میان خاکستر نشست و یک تکه تیکر را گرفت تا با آن بدن خود را بخارد. ⁹زنش به او گفت: «تو هنوز هم نسبت به خدا وفادار هستی؟ خدا را لعنت کن و بمیر.» ¹⁰اما او در جوابش گفت: «تو مثل یک زن احمق حرف می زنی. آیا تو می خواهی که ما چیزهای خوبِ خدا را قبول کنیم و چیزهای بد او را نپذیریم؟» با همۀ این مصایبی که بر سر ایوب آمد، او بر ضد خدا چیزی نگفت.

دوستان ایوب

¹¹سه نفر از دوستان ایوب به نامهای اَلیفاز تَیمانی، بِلدَدِ شوحی و سوفَرِ نَعماتی وقتی از حال رقتبار ایوب آگاه شدند، تصمیم گرفتند که یکجا برای تسلی و عیادتش پیش او بروند. ¹²وقتی آن ها ایوب را از دور دیدند او را نشناختند. بعد با صدای بلند گریستند، لباس خود را دریدند و خاک را بر سر خود باد کردند. ¹³آن ها هفت شبانه روز در کنار او بر زمین نشستند و هیچ کدام شان با او حرفی نزد، زیرا دیدند که درد او سخت و شدید است.

فصل سوم

شکایت ایوب

¹بالاخره ایوب لب به سخن گشود و روزی را که تولد شده بود نفرین کرد: ³«لعنت بر آن روزی که به دنیا آمدم و شبی که نطفه ام در رَحِم مادرم بسته شد. ⁴آن روز تاریک شود، خدا آن را بیاد نیاورد و نور در آن ندرخشد. ⁵در ظلمت و تاریکی ابدی فرو رود، ابر تیره بر آن سایه افگند و کسوف آن را بپوشاند. ⁶آن شب را تاریکی غلیظ فرا گیرد، در خوشی با روزهای سال شریک نشود و در جملۀ شبهای ماه به حساب نیاید. ⁷آن شب، یک شبِ خاموش باشد و صدای خوشی در آن شنیده نشود. ⁸آنهائی که می توانند هیولای بحری را رام سازند، آن شب را نفرین کنند. ⁹درآن شب ستاره ای ندرخشد. به امید روشنی باشد، اما چشمش سپیدۀ صبح را نبیند، ¹⁰زیرا رَحِم مادرم را نه بست و مرا به سختی و بلا دچار کرد.

¹¹چرا در وقت تولد نمردم و چرا زمانی که از رَحِم مادر بدنیا آمدم جان ندادم؟ ¹²چرا مادرم مرا بر زانوان خود گذاشت و پستان به دهنم داد؟ ¹³اگر در آن وقت می مُردم، حالا آرام و آسوده با پادشاهان و رهبران جهان که قصرهای خرابه را دوباره آباد نمودند و خانه های خود را با طلا و نقره پُر کردند، خوابیده می بودم. ¹⁶یا چرا مانند کودکانی که مُرده بدنیا می آیند و هرگز روی روشنی را نمی بینند، در رَحِم مادر نمردم و دفن نشدم. ¹⁷زیرا در گور مردمان شریر به کسی آسیب نمی رسانند و اشخاص خسته آرامش می یابند. ¹⁸در آنجا حتی زندانیان در صلح و صفا با هم بسر می برند و صدای زندانبان را نمی شنوند. ¹⁹خورد و بزرگ یکسان هستند و غلام از دست صاحب خود آزاد می باشد.

²⁰چرا کسانی که بدبخت و اندوهناک هستند، در روشنی بسر ببرند؟ ²¹آن ها در آرزوی مرگ هستند، اما مرگ به سراغ شان نمی آید و بیشتر از گنج در جستجوی گور خود می باشند ²²و چقدر خوشحال می شوند وقتیکه می میرند و در گور می روند. ²³چرا نور بر کسانی بتابد که بیچاره هستند و راههای امید را از هر سو مسدود می بینند؟ ²⁴بجای غذا غم می خورم و آه و ناله ام مانند آب جاری است. ²⁵از چیزی که می ترسیدم به آن گرفتار شدم و از آنچه که وحشت داشتم بر سرم آمد. ²⁶آرام و قرار ندارم و رنج و غم من روزافزون است.»

محاورۀ اول

(۴: ۱ - ۱۴: ۲۲)

فصل چهارم

گفتار اَلیفاز

¹آنگاه اَلیفاز تَیمانی جواب داد: ²«ایوب، اگر با تو چند کلمه حرف بزنم آزرده نمی شوی؟ من دیگر نمی توانم خاموش بمانم. ³ببین، تو به بسا کسان تعلیم داده ای و به مردمان ضعیف دلگرمی و قوت قلب بخشیده ای. ⁴با سخنان تشویق کننده، مردم را از لغزش بازداشته ای و به زانوان لرزنده نیرو داده ای. ⁵اما حالا خودت از مشکلات می نالی، پریشان هستی و از صبر کار نمی گیری. ⁶تو یک شخص پرهیزگار بودی و یک زندگی بی عیب داشتی، پس در این حال هم باید امید و اعتمادت را از دست ندهی.

⁷فکر کن، آیا هرگز دیده ای که شخص بیگناهی هلاک شود و یا مرد راستکاری از بین برود؟ ⁸چنانچه دیده ام کسانی که شرارت و ظلم را می کارند، شرارت و ظلم را درو می کنند. ⁹طوفان غضب خدا آن ها را از بین می برد و با آتش خشم خود آن ها را می سوزاند. ¹⁰مردم شریر مانند شیر درنده می غرند، اما خدا آن ها را خاموش می سازد و دندانهای شان را می شکند. ¹¹مثل شیرهای نیرومند که از قلت غذا و گرسنگی ضعیف می شوند و می میرند، آن ها هم هلاک می گردند و فرزندان شان پراگنده می شوند.

¹²باری وقتی که در خواب سنگینی رفته بودم، در رؤیا پیامی را شنیدم و بصورت زمزمه به گوش من رسید. ¹⁴وحشت مرا فراگرفت و تنم به لرزه آمد. ¹⁵شبحی از برابر من گذشت و از ترس موی بدنم راست ایستاد. ¹⁶می دانستم که شبح در آنجا حضور دارد، اما نمی توانستم آن را ببینم. در آن سکوت شب این صدا به گوشم رسید: ¹⁷«آیا یک انسان فانی می تواند در نظر خدا که خالق او است، پاک و بی عیب باشد؟ ¹⁸او حتی بر خادمان آسمانی خود اعتماد نمی کند و فرشتگانش هم در نظر او پاک نیستند. ¹⁹چه رسد به آنهائی که از خاک آفریده شده اند و مانند موریانه پایمال می شوند. ²⁰از صبح تا شام زنده هستند و بعد بی خبر می میرند. ²¹رشتۀ زندگی شان قطع می شود و در جهالت و نادانی می میرند.»

فصل پنجم

¹فریاد برآور و ببین که آیا کسی به داد تو می رسد. آیا مقدس دیگری هست که به او رو آوری؟ ²غم و غصه و رَشک و حسد کار احمقان است و انسان را می کشد. ³آن ها برای یک مدت موفق هستند، اما بلای ناگهانی بر خانۀ شان نازل می شود. ⁴فرزندان شان بی پناه می گردند، در رفاه نمی باشند و کسی از آن ها حمایت نمی کند. ⁵مردمان گرسنه محصول شان را از میان خارها چیده می خورند و اشخاص حریص دارائی آن ها را غارت می کنند. ⁶بدبختی و مشکلات هیچگاهی از زمین نمی روید، ⁷بلکه همانطوریکه جَرَقه از آتش بلند می شود، بدبختی هم از خود انسان نشأت می کند.

⁸ولی اگر من بجای تو می بودم برای حل مشکل خود به خدا رجوع می کردم، ⁹زیرا او کارهای عجیب و معجزات حیرت انگیز و بی حساب بعمل می آورد که ما از درک آن ها عاجز هستیم. ¹⁰باران را می فرستد و کشتزارها را آبیاری می کند. ¹¹اشخاص حلیم و فروتن را سرفراز می سازد و به ماتمزدگان سُرُور و خوشی می بخشد. ¹²نقشۀ حیله گران را باطل می کند، آن ها را در کارهای شان ناکام می سازد ¹³و در دامی که برای دیگران چیده اند خود شان گرفتار می شوند و نقشۀ آن ها نقش بر آب می گردد. ¹⁴روز روشن آن ها به شب تاریک مبدل می شود و کورمال راه می روند. ¹⁵اما خدا نیازمندان و فقیران را از ظلم ظالم و از چنگ زورمندان نجات می دهد. ¹⁶به مسکینان امید می بخشد و اشخاص بی عدالت را خاموش می سازد.

¹⁷خوشا بحال کسیکه خدا او را تنبیه می کند، پس تو نباید از تنبیه قادر مطلق آزرده شوی، ¹⁸زیرا اگر خدا کسی را مجروح می کند بعد خودش هم جراحت او را التیام می دهد، بیمار می سازد و شفا می دهد. ¹⁹او ترا از بلاهای گوناگون می رهاند و نمی گذارد که به تو آسیبی برسد. ²⁰در وقت قحطی ترا از مرگ رهائی می بخشد و هنگام جنگ از دَم شمشیر نجاتت می دهد. ²¹از زخم زبان و بدبختی و تباهی در امان خود نگاهت می دارد. ²²به جنگ و قحطی می خندی و از حیوانات وحشی نمی ترسی. ²³زمینی را که قلبه می کنی، بدون سنگ می باشد و با حیوانات وحشی در صلح و صفا زندگی می کنی. ²⁴خانه ات محفوظ بوده رمه و گله ات را کسی نمی دزدد. ²⁵فرزندانت مثل سبزه های چمن زیاد شوند. ²⁶مانند خوشۀ پختۀ گندم که در موسمش درو می شود، در پیری و سالخوردگی از جهان می روی. ²⁷ما همه را تحقیق کردیم و تمام اینها حقیقت دارند. پس تو باید بپذیری.»

فصل ششم

ایوب جواب می دهد: شکایت من بجا است

¹ایوب جواب داد: «اگر غم و اندوه مرا در ترازو وزن کنید و مشکلات مرا بسنجید، ³برای تان معلوم می شود که از ریگهای دریا هم سنگین ترند. از همین سبب است که صاف و پوست کنده سخن می گویم. ⁴زیرا خدای قادر مطلق مرا هدف تیرهای خود قرار داده است، روح مرا مسموم ساخته و ترس خدا مرا به وحشت انداخته است.

⁵خر اگر علف داشته باشد، عَرعَر نمی کند و گاو در وقت خوردن بانگ نمی زند. ⁶غذای بی نمک مزه ای ندارد و همچنین در سفیدۀ تخم طعمی نیست. ⁷برای خوردن این گونه غذا اشتها ندارم و هر چیزی که می خورم دل بد می شوم.

⁸ای کاش خدا آرزوی مرا برآورده سازد و خواهش مرا قبول فرماید و مرا بکشد و رشتۀ زندگی مرا قطع کند. ¹⁰اگر خواهش مرا بپذیرد، با همۀ دردهائی که دارم، از خوشی ذوق خواهم زد. من هیچ گاهی از احکام خدا نافرمانی نکرده ام، زیرا می دانم که او مقدس است. ¹¹چه نیروئی در من باقی مانده است که زنده باشم؟ به چه امیدی به زندگی ادامه بدهم؟ ¹²آیا من از سنگ ساخته شده ام؟ آیا بدن من فلزی است؟ ¹³قوتی برای من باقی نمانده است تا خود را از وضعی که دارم، نجات بدهم و کسی هم نیست که به من کمک کند.

¹⁴کسیکه به دوست خود رحم و شفقت ندارد، در واقع از قادر مطلق نمی ترسد. ¹⁵مثل جوئی که در زمستان از یخ و برف پُر است و در تابستان آب آن در اثر حرارت تبخیر می کند و خشک می شود، دوستان من هم قابل اعتماد نیستند. ¹⁸کاروانها برای آب به کنار جوی می روند، آن را خشک می یابند و در نتیجه از تشنگی هلاک می شوند. ¹⁹وقتی کاروانهای تیما و سبا به سراغ آب می روند، بادیدن جوی خشک ناامید می شوند. ²¹شما هم مانند همان جوی هستید، زیرا رنج و مصیبت مرا می بینید و از ترس به نزدیک من نمی آئید. ²²آیا من از شما تحفه ای خواسته ام، یا گفته ام که بخاطر آزادی من رشوت بدهید ²³و یا مرا از دست دشمنان و از چنگ ظالمان نجات بدهید؟

²⁴به من راه چاره را نشان بدهید و بگوئید که گناه من چیست، آنوقت خاموش می شوم و حرفی نمی زنم. ²⁵سخن راست قانع کننده است، اما ایراد شما بیجا است. ²⁶آیا گمان می برید که سخنان من بیهوده و مثل باد هوا است؟ پس چرا به سخنان مأیوس کنندۀ من جواب می دهید؟ ²⁷شما حتی به مال یتیم طمع دارید و از دوستان تان به نفع خود استفاده می کنید. ²⁸حالا وضع مرا ببینید و بگوئید که آیا من دروغ می گویم؟ ²⁹دیگر بس است و بی انصافی نکنید. مرا محکوم نسازید، زیرا گناهی ندارم. ³⁰آیا فکر می کنید که من حقیقت را نمی گویم و خوب و بد را از هم تشخیص داده نمی توانم؟

فصل هفتم

ایوب می گوید: رنج من پایانی ندارد

¹انسان به روی زمین مانند یک کارگر اجباری زحمت می کشد. دوران حیاتش توأم با سختی و مشکلات است. ²مثل غلامی در آرزوی آنست که سایه ای بیابد و لحظه ای در زیر آن بیاساید و مانند مزدوری است که در انتظار مزد خود باشد. ³ماههای عمر من در بیهودگی می گذرند. شبهای رنجبار و خسته کننده نصیب من شده است. ⁴وقتی می خوابم می گویم که چه وقت صبح می شود. اما شبهای من طولانی اند و تا صبح از این پهلو به آن پهلو می غلتم. ⁵تن من پوشیده از کِرم و گرد و خاک است و پوست بدنم ترکیده و چرک گرفته است. ⁶روزهایم تیزتر از ماکوی بافندگان می گذرند و در ناامیدی بپایان می رسند.

⁷ای خدا، به یاد آور که عمر من لحظه ای بیش نیست و چشم من روز خوبی را نخواهد دید ⁸و چشمانی که امروز به من می نگرند، دیگر برویم نخواهند افتاد. مرا جستجو خواهید کرد، اما اثری از من نخواهید یافت. ⁹مثل ابری که پراگنده و ناپدید می شود، کسانی هم که می میرند دیگر بر نمی خیزند. ¹⁰به خانه های خود باز نمی گردند و آشنایان شان برای همیشه آن ها را از یاد می برند.

¹¹از همین سبب است که خاموش مانده نمی توانم و می خواهم که درد و رنج خود را بیان کنم. ¹²مگر من هیولای بحری هستم که مرا تحت نظر قرار داده ای؟ ¹³من دراز می کشم تا دمی استراحت کنم و مصیبت های خود را از یاد ببرم، ¹⁴آنگاه تو مرا با خوابهای وحشتناک می ترسانی. ¹⁵بنابران، من چارۀ دیگر ندارم بجز اینکه گلوی خود را فشرده، بمیرم و به این زندگی رنجبار خود خاتمه بدهم. ¹⁶از زندگی بیزارم و نمی خواهم دیگر زندگی کنم، پس مرا بحالم بگذارید، زیرا از من نفسی بیش نمانده است. ¹⁷انسان چه اهمیتی دارد که به او اینقدر توجه نشان می دهی؟ ¹⁸هر روز از او بازجوئی می کنی و هر لحظه او را می آزمائی. ¹⁹آیا نمی خواهی دمی آرامم بگذاری تا آب دهن خود را فروبرم؟ ²⁰اگر من گناهی بکنم چه ضرری به تو می رسد، ای ناظر اعمال انسانها؟ چرا مرا هدف تیرهای خود قرار دادی؟ آیا من بار دوش تو شده ام؟ ²¹چرا گناهان مرا نمی بخشی و از خطاهای من چشم نمی پوشی؟ زیرا به زودی به زیر خاک می روم و تو به سراغم خواهی آمد و من دیگر وجود نخواهم داشت.»

فصل هشتم

بِلدَد سخن می گوید: ایوب باید توبه کند

¹آنگاه بِلدَدِ شوحی جواب داد: ²«ایوب، تا بکی این حرفها را می زنی؟ سخنان تو مثل باد هوا است. ³خدا هرگز بی عدالتی نمی کند. خدای قادر مطلق همیشه راست و با انصاف است. ⁴فرزندانت در برابر خدا گناهی کردند و خدا آن ها را طبق عمل شان جزا داد. ⁵اگر تو طالب خدای قادر مطلق باشی، با دعا و زاری به او رجوع کنی ⁶و اگر به پاکی و راستکاری زندگی کنی، آنوقت خدا یقیناً به کمک تو می شتابد و به عنوان پاداش، خانواده ات را به تو اعاده می کند. ⁷و بیشتر از آنچه که در ابتدا داشتی به تو می دهد.

⁸از بزرگان و مو سفیدان بپرس و از تجربۀ آن ها بیاموز. ⁹زیرا ما یک مدت کوتاهی زندگی کرده ایم، معلومات ما بسیار کم است و عمر ما بر روی زمین همچون سایه ای زود گذر است. ¹⁰از حکمت گذشتگان تعلیم بگیر و سخنان حکیمانۀ آن ها را سرمشق خود قرار بده.

¹¹در جائی که آب نباشد، نَی نمی روید و آن را در خارج از جبه زار نمی توان یافت. ¹²اگر آب خشک شود، حتی پیش از آنکه وقت بریدن آن برسد، پژمرده می گردد. ¹³عاقبت کسانی که خدا را ترک می کنند، به همین ترتیب است و دیگر امیدی برای شان باقی نمی ماند. ¹⁴این مردم به کسانی می مانند که به تار عنکبوت اعتماد می کنند. ¹⁵اگر به آن تکیه کنند می افتند و اگر از آن آویزان شوند، آن ها را نگاه نمی دارد. ¹⁶شخص شریر مثل علفی است که در زیر شعاع آفتاب تازه می گردد و شاخه هایش در باغ پهن می شوند. ¹⁷در بین سنگها ریشه می دواند و ریشه هایش بدور آن ها محکم می پیچند. ¹⁸اما اگر از بیخ کنده شود، دیگر کسی بیاد نمی آورد که آن علف در آنجا بوده است. ¹⁹بلی، سرنوشت مردم بی خدا هم به همین طریق است و دیگران می آیند و جای شان را می گیرند.

²⁰خدا مردم راستکار را هرگز ترک نمی کند و نه دست شریران را می گیرد. ²¹لبانت را پُر خنده می سازد و از خوشی فریاد می زنی. ²²بدخواهانت را شرمنده و خانۀ شریران را ویران می کند.»

فصل نهم

ایوب جواب می دهد: شفاعت کننده ای نیست

¹ایوب جواب داد: ²«همۀ اینها را که گفتی می دانم و قبلاً شنیده ام. اما یک انسان فانی چطور می تواند در برابر خدا راست و نیک باشد؟ ³چه کسی می تواند با خدا بحث کند؟ کسی قادر نیست که از هزار سوالی که می کند، یکی را هم جواب بدهد. ⁴زیرا خدا حکیم و دانا و توانا است. کسی نمی تواند در برابر او مقاومت کند و موفق شود. ⁵بی خبر کوهها را منتقل می سازد و با خشم غضب آن ها را واژگون می کند. ⁶زمین را از جایش تکان می دهد و پایه های آن را به لرزه می آورد. ⁷اگر به آفتاب فرمان بدهد، طلوع نمی کند و ستارگان در شب نمی درخشند. ⁸خدا به تنهائی آسمان ها را پهن کرد و بر موجهای بحر می خرامد. ⁹دُب اکبر، جبار، ثریا و ستارگان جنوب را آفرید. ¹⁰عقل ما از درک کارهای بزرگ و بیشمار او عاجز است. ¹¹از کنار من می گذرد و من او را دیده نمی توانم. حرکت می کند و من احساس نمی کنم. ¹²هرچه را بخواهد می رباید و کسی نمی تواند مانع او شود و بگوید که چه می کنی؟

¹³خدا از خشم خود دست نمی کشد و دشمنان خود را که با هیولای بحری کمک کردند، پایمال می سازد. ¹⁴پس من چطور می توانم با او بحث کنم و جواب درست بدهم؟ ¹⁵گرچه گناهی ندارم، چیزی گفته نمی توانم، بجز اینکه از خدائی که داور من است، طلب رحمت کنم. ¹⁶حتی اگر مرا بگذارد که حرفی بزنم، یقین ندارم که به سخنان من گوش بدهد. ¹⁷او تُندباد را می فرستد و مرا پاشان می سازد و بدون جهت به زخمهایم می افزاید. ¹⁸مرا نمی گذارد که نفس بکشم و زندگی مرا تلخ و زار می سازد. ¹⁹با او یارای مقابله را ندارم، زیرا قادر و توانا است. اگر به محکمه شکایت ببرم، چه کسی می تواند او را احضار کند؟ ²⁰اگر بیگناه هم باشم، حرف زبانم مرا محکوم می سازد و هر چیزی که بگویم، مجرم شناخته می شوم. ²¹گرچه گناهی ندارم، اما برای من فرقی نمی کند، زیرا از زندگی سیر شده ام. ²²خدا بیگناه و گناهکار را یکسان از بین می برد. ²³وقتی مصیبتی برسد و بیگناهی را ناگهان هلاک کند، خدا می خندد. ²⁴اختیار زمین را به دست مردم شریر داده و چشمان قضات را کور کرده است. اگر خدا این کار را نکرده چه کسی کرده است؟

²⁵زندگی من سریعتر از نامه رسان تیزرَو می گذرد و بدون آنکه روی خوشی را ببینم. ²⁶سالهای عمرم مانند کشتی های سریع السیر و عقابی که بر شکار خود فرود می آید، به سرعت سپری می شوند. ²⁷اگر خندان باشم و سعی کنم که غمهای خود را از یاد ببرم، چه فایده؟ ²⁸زیرا می ترسم که مبادا غم و رنج دوباره به سراغ من بیایند و می دانم که خدا مرا خطاکار می شمارد. ²⁹پس اگر محکوم شوم چرا تلاش بیجا کنم؟ ³⁰اگر خود را با صابون بشویم و دستهای خود را با صافترین آبها پاک کنم، ³¹تو مرا در لای و کثافت فرو می بری تا لباس خودم از من نفرت کند. ³²تو مانند من یک انسان فانی نیستی که بتوانم به تو جواب بدهم و با تو به محکمه بروم. ³³کسی نیست که بین ما داوری کند و ما را آشتی بدهد. ³⁴اگر از مجازات من دست برداری و هیبت تو مرا به وحشت نیندازد، ³⁵آنگاه می توانستم بدون ترس با تو حرف بزنم، اما متأسفانه اینطور نیست.

فصل دهم

ایوب: از زندگی بیزارم

¹از زندگی سیر شده ام، بنابران می خواهم از زندگی ای تلخ و زار بنالم و شکایت کنم. ²خدایا محکومم مکن. بگو چه گناهی کرده ام که با من این چنین رفتار می کنی؟ ³آیا روا است که به من ظلم بنمائی، از مخلوق خود نفرت کنی و طرفدار نقشه های گناهکاران باشی؟ ⁴آیا تو همه چیز را مثل ما می بینی؟ ⁵آیا زندگی تو مانند زندگی ما کوتاه است و سالهای عمر تو مثل عمر انسان زود گذرند، که مراقب من هستی تا در من گناهی بیابی؟ ⁷خودت می دانی که من خطائی نکرده ام و کسی نمی تواند مرا از دست تو نجات بدهد.

⁸تو مرا با دست خود آفریدی و حالا می خواهی با همان دست مرا هلاک سازی. ⁹بخاطر داشته باش که تو مرا از خاک بوجود آوردی و دوباره به خاک بر می گردانی. ¹⁰تو به پدرم نیرو بخشیدی تا در رَحِم مادر تولیدم کند و در آنجا مرا نشو و نما دادی. ¹¹با پوست و گوشت پوشاندی و استخوانها و رگ و پی مرا بهم بافتی. ¹²به من زندگی دادی و از محبت بی پایانت برخوردارم کردی و از روی احسان زندگی مرا حفظ نمودی. ¹³با اینهم در تمام اوقات مراقب من بودی ¹⁴تا گناهی کنم و تو از بخشیدنم امتناع نمائی. ¹⁵هرگاه گناهی از من سر بزند، مرا فوری جزا می دهی، اما اگر کار درستی بکنم، خیری نمی بینم. شخص بدبخت و بیچاره ای هستم. ¹⁶اگر سرم را بلند کنم، مانند شیری به من حمله می آوری و با آزار من قدرت خود را نشان می دهی. ¹⁷تو همیشه علیه من شاهد می آوری و خشم تو بر من هر لحظه زیادتر می شود و ضربات پیهم بر من وارد می کنی.

¹⁸چرا مرا از رَحِم مادر بدنیا آوردی؟ ای کاش، می مردم و چشم کسی مرا نمی دید. ¹⁹مثلیکه هرگز بدنیا نیامده بودم، از رَحِم مادر مستقیماً به گور می رفتم. ²⁰از زندگی من چیزی باقی نمانده است، پس مرا بحالم بگذار تا دمی آسوده باشم. ²¹به زودی از دنیا می روم و راه بازگشت برایم نیست. ²²به جائی می روم که تاریکی و ظلمت و هرج و مرج حکمفرما است و خود روشنی هم تاریکی است.»

فصل یازدهم

صوفر سخن می گوید: گناه ایوب سزاوار مجازات است

¹صوفرِ نعماتی جواب داد: ²«آیا به این همه سخنان پوچ و بیهوده نباید جواب داد؟ ³آیا کسی با پُرگوئی می تواند حق بجانب شمرده شود؟ آیا با یاوه گوئی می توانی دیگران را خاموش سازی؟ آیا می خواهی وقتی که دیگران را مسخره می کنی، آن ها ساکت بمانند و اعتراضی نکنند؟ ⁴تو ادعا می کنی که در پیشگاه خداوند پاک و بیگناه هستی، ⁵اما ای کاش، خدا لب به سخن بگشاید و جواب ترا بدهد ⁶و اسرار حکمت خود را برایت بیان کند، زیرا حکمت خدا جنبه های زیادی دارد که دانستن آن ها برای انسان خیلی مشکل است. بدان که خدا ترا کمتر از آنچه که سزاوار هستی، جزا داده است.

⁷کسی نمی تواند حد و اندازۀ عظمت و قدرت خدای قادر مطلق را درک کند. ⁸عظمت او بالا تر از آسمان ها و عمیقتر و وسیعتر از بحرها است و عقل تو حتی از تصور آن عاجز است. ¹⁰اگر خدا ترا بگیرد و محاکمه کند، چه کسی می تواند مانع او شود؟ ¹¹زیرا اعمال هیچ کسی از او پوشیده نیست و می داند که گناهکار کیست. ¹²شخص احمق وقتی دانا می شود، که خر وحشی انسان بزاید.

¹³حالا اگر با قلب صاف و پاک دست دعا را به سوی خدا بلند کنی، ¹⁴از بدی و گناه بپرهیزی و شرارت را در خانه ات راه ندهی، ¹⁵آنوقت می توانی با سربلندی، اطمینان کامل و بدون ترس و تشویش با دنیا روبرو شوی. ¹⁶مصیبت ها را فراموش می کنی و همه را مثل آب رفته به خاطر می آوری. ¹⁷زندگی ات درخشانتر از آفتاب نیمروز و تاریکی آن مثل صبح روشن می شود. ¹⁸با امید و اطمینانِ خاطر زندگی می کنی و در راحت و آسایش بسر می بری. ¹⁹بدون ترس می خوابی و همگی از تو تعریف و توصیف می کنند. ²⁰اما چشمان بدکاران کور و راهِ گریز از هر سو به روی شان بسته می شود و یگانه امید شان مرگ می باشد.»

فصل دوازدهم

ایوب جواب می دهد: من مسخرۀ مردم شده ام

¹آنگاه ایوب جواب داد: ²«شما فکر می کنید که عقل همه مردم را دارید و وقتی بمیرید حکمت هم با شما می میرد. ³اما بدانید که من هم مانند شما عقل دارم و از شما کمتر نیستم. چیزهائی را که گفتید هر کسی می داند. ⁴در گذشته، هرگاه پیش خدا دعا می کردم، او دعای مرا اجابت می فرمود، اما حالا، در حالیکه گناهی ندارم، حتی دوستانم به من می خندند و مسخره ام می کنند. ⁵آنهائی که آسوده و آرامند مصیبت زدگان را توهین می کنند و به افتادگان لگد می زنند. ⁶خانۀ دزدان در امان است و کسانی که از خدا نمی ترسند، در آسایش بسر می برند. آن ها به قدرت خود متکی هستند نه به خدا.

⁷چیزهائی را که شما می گوئید، اگر از حیوانات بپرسید به شما می آموزند. اگر از پرندگان سوال کنید به شما جواب می دهند. نباتات زمین برای تان بیان می کنند و حتی ماهیان به شما می گویند که دست قدرت خدا همه چیز را آفریده است. ¹⁰زندگی هر زنده جان و نَفَس همۀ بشر در دست او است. ¹¹همانطوریکه با زبان مزۀ طعام خوب را می فهمیم، با گوش هم کلام حقیقت را تشخیص می دهیم.

¹²اشخاص پیر دانا هستند، اما خدا دانا و توانا است. اشخاص پیر بصیرت دارند، ولی خدا دارای بصیرت و قدرت است. ¹⁴آنچه را که خدا خراب کند، هیچ کسی نمی تواند آباد نماید. اگر کسی را به زندان بیندازد، کسی نمی تواند او را آزاد کند. ¹⁵هرگاه باران را متوقف سازد، زمین خشک می شود و اگر طوفان را بفرستد زمین را زیر آب غرق می کند. ¹⁶بلی، خدا توانا و دانا است و اختیار فریب دهندگان و فریب خوردگان در دست او است. ¹⁷حکمت فرمانروایان و مشاوران را از آن ها می گیرد و قضات را احمق می سازد. ¹⁸پادشاهان را خلع و اسیر خود می کند. ¹⁹کاهنان را حقیر و زورمندان را سرنگون می سازد. ²⁰بلاغت معتمدین و فهم اشخاص پیر را از بین می برد. ²¹حاکمان را ذلیل و زورمندان را حقیر می کند. ²²چیزهائی را که تاریک و مبهم هستند روشن می سازد. ²³به ملتها قوت و نیرو می بخشد و بعد آن ها را از بین می برد. به تعداد شان می افزاید و سپس آن ها را به دست دشمن می سپارد. ²⁴حکمت زمامداران جهان را از آن ها می گیرد و آن ها را در بیابان آواره می سازد. ²⁵در تاریکی کورمال کورمال راه می روند و مانند مستان، اُفتان و خیزان قدم می زنند.

فصل سیزدهم

¹چیزهائی را که بیان کردید من قبلاً دیده و شنیده بودم. ²هر چیزی را که شما می دانید، من هم می دانم و از شما کمتر نیستم. ³اما می خواهم که با قادر مطلق صحبت کنم و دعوای خود را با او فیصله نمایم. ⁴اما شما حقیقت را با دروغ می پوشانید و طبیبان بی کفایت هستید. ⁵اگر براستی عاقل می بودید، حرفی نمی زدید.

⁶حالا به دلایل من توجه کنید و به کلام من گوش بدهید. ⁷شما چیزهائی را که خدا نفرموده است به دروغ جعل می کنید. ⁸می خواهید به بهانۀ طرفداری از او حقیقت را بپوشانید و دعوای خود را ارائه نمائید. ⁹وقتی از شما بازخواست کند، چه جوابی به او می دهید؟ آیا می توانید او را هم مثل انسانها فریب بدهید؟ ¹⁰بدانید که اگر از این کار دست نکشید، خدا شما را جزا می دهد. ¹¹آیا از هیبت او نمی ترسید؟ آیا عظمت او شما را به وحشت نمی اندازد؟ ¹²دلایل شما بی معنی و ادعای تان مانند دیوارهای گِلی سست و بی اساس است.

¹³پس خاموش باشید و به من موقع بدهید که حرف خود را بزنم و بعد هرچه باداباد! ¹⁴با این کار، جان خود را در خطر می اندازم. ¹⁵اگر خدا مرا بکشد، بازهم امیدوارم و در حضور او از خود دفاع می کنم. ¹⁶ممکن است با راستگوئی خود برائت حاصل کنم و چون شخص بیگناهی هستم با جرأت در پیشگاه خدا می ایستم. ¹⁷حالا به سخنان من گوش بدهید و به بیانات من توجه کنید. ¹⁸ادعای من اینست: من می دانم تبرئه می شوم ¹⁹و کسی نمی تواند در این مورد مباحثه کند و اگر کسی دعوای مرا غلط ثابت نماید، آنگاه ساکت می شوم و می میرم.

²⁰خدایا، از تو فقط دو تقاضا دارم و اگر آن را اجابت فرمائی، آنگاه می توانم با تو روبرو شوم. ²¹از جزای من دست بردار و با هیبت خود مرا به وحشت نینداز. ²²بعد وقتی مرا بخوانی حاضر می شوم، یا اجازه بده حرف خود را بزنم و آنوقت جواب مرا بده. ²³به من بگو که گناه و تقصیر من چیست و خطاهای مرا نشان بده. ²⁴چرا روی خود را از من می پوشانی و مرا دشمن خود می خوانی؟ ²⁵آیا یک برگ خشک را که با باد رانده شده است، می ترسانی؟ آیا به یک پَرِ کاه حمله می کنی؟ ²⁶تو اتهامات تلخی را علیه من می آوری و گناهان جوانی مرا به رُخم می کشی. ²⁷پاهایم را زولانه می کنی و در هر قدمی که بر می دارم، مراقب من هستی. ²⁸در نتیجه، مانند چوبِ پوده و لباسِ کویه خورده، نابود می شوم.

فصل چهاردهم

¹ما ضعیف و ناتوان به دنیا آمده ایم و این حیات چند روزۀ ما پُر از زحمت است. ²مثل گُل می شگفد و بزودی پژمرده می شود و مانند سایه ای زودگذر و ناپایدار است. ³پس ای خدا، چرا بر چنین موجودی اینقدر سخت می گیری و از او بازخواست می کنی؟ ⁴از یک شئی کثیف چیز پاک به دست نمی آید. ⁵شمار روزها و ماههای عمرش به تو معلوم است، سرنوشت او را تو تعیین کرده ای و هیچ کسی نمی تواند آنرا تغییر بدهد. ⁶پس از خطای او چشم بپوش و او را بحال خودش بگذار تا پیش از اینکه با زندگی وداع کند، لحظه ای آسوده باشد.

⁷برای یک درخت امیدی است که اگر قطع گردد دوباره سبز می شود و شاخهای تازه و تر دیگر بار می آورد. ⁸اگر ریشه اش در زمین کهنه شود و تنه اش در خاک فرسوده گردد، ⁹بازهم وقتیکه آب برایش برسد، مثل یک نهال تازه جوانه می زند و شگوفه می کند. ¹⁰اما وقتی انسان می میرد فاسد می شود و از بین می رود و آنها کجا اند؟ ¹¹و مثل آب بحر که تبخیر می کند و دریاها خشک می شوند، ¹²انسان هم به خواب ابدی فرو می رود و تا نیست شدن آسمان ها بر نمی خیزد و کسی او را بیدار نمی کند.

¹³ای کاش، مرا تا وقتی که غضبت فرونشیند، در زیر خاک پنهان می کردی و باز مرا در یک زمان معین دوباره بیاد می آوردی. ¹⁴وقتی انسان می میرد، آیا دوباره زنده می شود؟ اما من در انتظار آن هستم که روزهای سخت زندگی ام پایان یابد و دوران شادکامی برسد. ¹⁵آنوقت تو مرا می خوانی و من جواب می دهم و از دیدن این مخلوقت خوشحال می شوی. ¹⁶تو مراقب هر قدم من می باشی و گناهانم را در نظر نمی گیری. ¹⁷مرا از گناه پاک می سازی و خطاهایم را می پوشانی.

¹⁸زمانی فرا می رسد که کوهها فرو می ریزند و از بین می روند. سنگها از جای شان کنده می شوند، ¹⁹آب سنگها را می ساید و سیلابها خاک زمین را می شوید و به همین ترتیب، تمام امیدهای انسان را نقش بر آب می سازی. ²⁰تو بر او غالب می شوی، چهره اش را با پردۀ مرگ می پوشانی و او را برای ابد از بین می بری. ²¹اگر فرزندانش به جاه و جلال برسند، او آگاه نمی شود و هرگاه خوار و حقیر گردند، بازهم بی اطلاع می مانند. ²²او فقط درد خود را احساس می کند و برای خود ماتم می گیرد.»

محاورۀ دوم

(۱۵: ۱ - ۲۱: ۳۴)

فصل پانزدهم

اَلیفاز: ایوب به شریعت اهمیت نمی دهد

¹آنگاه اَلیفاز تَیمانی جواب داد: ²«ایوب، شخص عاقلی مثل تو نباید سخن احمقانه بگوید. کلام تو پوچ و مثل باد هوا است. ³با این گونه سخنان بی معنی نمی توانی از خود دفاع کنی. ⁴تو از خدا نمی ترسی و به او احترام نداری. ⁵حرفهائی که می زنی گناهانت را آشکار می کنند و با حیله و نیرنگ صحبت می کنی. ⁶حرف زبانت ترا محکوم می کند و علیه تو شهادت می دهد.

⁷آیا فکر می کنی اولین انسانی که بدنیا آمد، تو بودی؟ آیا تو پیشتر از کوهها بوجود آمده ای؟ ⁸آیا تو از نقشۀ مخفی خدا آگاه بوده ای؟ آیا تو عاقلترین مرد روی زمین هستی؟ ⁹هر چیزی را که تو می دانی ما هم می دانیم و چیزهائی را که تو می فهمی برای ما هم واضح و روشن است. ¹⁰ما حکمت و دانش را از اشخاص مو سفید و سالخورده که سن شان زیادتر از سن پدر تو است، آموختیم. ¹¹خدا به تو تسلی می بخشد و تو آنرا رد می کنی. ما از طرف خدا با ملایمت با تو حرف زدیم، ¹²اما تو به هیجان آمده ای و از چشمانت خشم و غضب شراره می زند. ¹³تو با این حرفهایت نشان می دهی که برضد خدا هستی. ¹⁴آیا یک انسان فانی می تواند واقعاً نیک و پاک باشد و عادل شمرده شود؟ ¹⁵خدا حتی به فرشتگان خود هم اعتماد نمی کند و آسمان ها نیز در نظر او پاک نیستند، ¹⁶چه رسد به انسان فاسد و ناچیز که شرارت را مثل آب می نوشد.

¹⁷حالا به من گوش بده تا آنچه را که می دانم به تو بیان کنم. ¹⁸اینها حقایقی اند که من از اشخاص دانشمند و حکیم آموختم که پدران شان بی کم و کاست به آن ها آشکار ساختند. ¹⁹در آن وقت در سرزمین شان بیگانه ای نبود که آن ها را از راه راست خدا منحرف کند.

²⁰شخص شریر که به دیگران ظلم می کند در سراسر عمر خود درد و رنج می بیند. ²¹صداهای ترسناک در گوشش طنین می اندازد. در وقتیکه فکر می کند آسوده و آرام است، ناگهان مورد حملۀ غارتگران قرار می گیرد. ²²امید فرار از تاریکی برایش نیست و عاقبت با شمشیر هلاک می شود. ²³در دیار بیگانگان برای یک لقمه نان آواره می گردد و می داند آیندۀ تاریک در پیشرو دارد. ²⁴مصیبت و بدبختی مثل پادشاهی که برای جنگ آماده باشد، او را به وحشت می اندازد، ²⁵زیرا دست خود را بر ضد خدا دراز کرده است و با قادر مطلق می جنگد. ²⁶با گستاخی سپر خود را به دست گرفته به او حمله می کند.

²⁷او هرچند آرام و از مال دنیا بی نیاز باشد، ²⁸اما سرانجام در شهرهای ویران و خانه های غیر مسکون که در حال فروریختن هستند، بسر می برد. ²⁹ثروتش برباد می شود و چیزی برایش باقی نمی ماند. ³⁰از تاریکی فرار کرده نمی تواند و مانند درختی که آتش بگیرد و شاخهایش بسوزند و شگوفه هایش دستخوش باد شوند، دارو ندار خود را از دست می دهد. ³¹انسان نباید به چیزهای بیهوده و ناپایدار خود را فریب بدهد، زیرا این کار فایده ای ندارد ³²و پیش از آنکه چشم از جهان بپوشد، برایش معلوم می شود که اتکاء به چیزهای فانی بیهوده است. ³³مثل تاک که انگورهای غوره اش پیش از پخته شدن بریزند و مانند درخت زیتون که شگوفه هایش بتکند، بی ثمر می گردند. ³⁴اشخاص بی خدا، بی اولاد می شوند و خانۀ رشوه خواران در آتش می سوزد. ³⁵آن ها برای شرارت نقشه می کشند و دلهای شان پُر از مکر و حیله است.»

فصل شانزدهم

ایوب به بیگناهی خود پافشاری می کند

¹ایوب جواب داد: ²«من این سخنان را بسیار شنیده ام. تسلی شما مرا زیادتر عذاب می کند. ³تا به کی به این حرفهای بیهودۀ تان ادامه می دهید؟ آیا شما باید همیشه حرف آخر را بزنید؟ ⁴اگر من بجای شما می بودم، من هم می توانستم همین حرفها را بزنم و بعنوان اعتراض سر خود را تکان می دادم. ⁵شما را نصیحت می کردم و با سخنان گرم شما را تسلی می دادم.

⁶هر چیزیکه بگویم از درد و رنج من کاسته نمی شود و اگر خاموش هم باشم دردم را دوا نمی کند. ⁷زیرا تو ای خدا، تو مرا از زندگی خسته ساختی و خانواده ام را از بین بردی. ⁸تو عرصه را بر من تنگ کردی و دشمن من شدی. آنقدر لاغر شده ام که از بدن من فقط پوست و استخوان باقی مانده است و مردم این را دلیل گناهان من می دانند. ⁹با خشم خود گوشت بدنم را پاره کرده است، به نظر نفرت به من نگاه می کند و مرا دشمن خود می پندارد. ¹⁰مردم مرا مسخره می کنند و به دور من جمع شده به روی من سیلی می زنند. ¹¹خدا مرا به دست مردم ظالم و شریر سپرده است. ¹²من زندگی آرام و آسوده ای داشتم، اما خدا از گلوی من گرفت و تکه تکه ام کرد. حالا مرا هدف خود قرار داده است ¹³و تیرهای خود را از هر سو به سوی من حواله می کند، مرا مجروح می سازد و رحمی نشان نمی دهد. ¹⁴او مانند یک جنگجو حمله می کند و پیهم به من زخم می زند.

¹⁵لباس ماتم پوشیده و در خاکِ خواری نشسته ام. ¹⁶از بس که گریه کرده ام چشمانم سرخ شده و دیدگانم را تاریکی فرا گرفته است. ¹⁷اما من شخص شریری نیستم و دعای من از صمیم قلب است.

¹⁸ای زمین، حق مرا تلف مکن و نگذار که فریاد من بخاطر عدالت خاموش شود. ¹⁹شاهد من در آسمان است و از من شفاعت می کند. ²⁰دوستان من مسخره ام می کنند، اما من سیل اشک را در حضور خدا جاری می سازم ²¹و پیش او زاری می کنم که به عنوان یک دوست به من گوش بدهد و حرفهای مرا بشنود. ²²زیرا به زودی می میرم و به جائی می روم که امید بازگشت از آن نیست.

فصل هفدهم

ایوب برای نجات خود دعا می کند

¹روح من شکسته، عمر من پایان یافته و پایم به لب گور رسیده است. ²ببین که مردم چطور مرا مسخره می کنند و هر جا که می روم آن ها را می بینم.

³خدایا، تو ضامن من باش، زیرا همه کس مرا گناهکار می دانند و چون تو به آن ها عقل و حکمت نداده ای، نمی توانند به من کمک کنند. پس نگذار که آن ها بر من پیروز شوند. ⁵کسیکه برای کسب منفعت از دوستان خود بدگوئی کند، فرزندانش کور می شوند. ⁶خدا مرا مایۀ تمسخر مردم ساخته است و آن ها برویم تف می اندازند. ⁷از غم و اندوه چشمانم تار گشته اند و از من سایه ای بیش باقی نمانده است. ⁸مردمان وقتی مرا به این حال می بینند، تعجب می کنند، اما سرانجام بیگناهان علیه مردم بدکار قیام می کنند ⁹و اشخاص نیک در کارهای خوب پیشرفت می نمایند و روز بروز قویتر می گردند. ¹⁰اگر همۀ تان بیائید و در برابر من بایستید، گمان نمی کنم که بتوانم شخص فهمیده ای در بین شما بیابم.

¹¹عمر من بپایان رسیده است و آرزو هایم همه نقش بر آب شده اند. ¹²دوستانم می گویند که از پی شامِ تاریک، روز روشن می آید، اما خودم می دانم که من همیشه در تاریکی باقی خواهم ماند. ¹³یگانه آرزوی من اینست که به دیار مردگان بروم و آنجا خانۀ ابدی من باشد. ¹⁴قبر را پدر و کِرم را مادر و خواهر خود بخوانم. ¹⁵پس امید من کجاست؟ چه کسی آنرا برایم پیدا می کند؟ ¹⁶نه، امید من با من به گور می رود و با هم یکجا خاک می شویم.»

فصل هجدهم

بِلدَد: خدا بدکاران را جزا می دهد

¹آنگاه بِلدَدِ شوحی جواب داد: ²«آیا نمی خواهی لحظه ای خاموش باشی؟ اگر به ما گوش بدهی، می توانیم بدرستی با هم صحبت کنیم. ³آیا تو فکر می کنی که ما مثل حیوانات، احمق و بی شعور هستیم؟ ⁴تو با خشمت به خودت صدمه می رسانی. آیا بخاطریکه تو خشمگین هستی، زندگی به روی زمین نباشد؟ آیا می خواهی که خدا برای قناعت تو صخره ها را از جای شان بیجا کند؟

⁵چراغ شخص بدکار خاموش می شود و شعلۀ آتش او نوری نخواهد داشت. ⁶نور خانۀ مرد شریر به تاریکی تبدیل می گردد و چراغش خاموش می شود. ⁷قدمهایش سست و قربانی نقشه های خود می گردد. ⁸بسوی دام قدم بر می دارد و پایش در تله می افتد و رهائی نمی یابد. ¹⁰در سر راه او دام پنهان شده است و تله ای در مسیر او قرار دارد.

¹¹ترس و وحشت از هر سو بر او هجوم می آورد و قدم بقدم او را تعقیب می کند. ¹²قحطی و گرسنگی نیروی او را زایل می سازد و مصیبت در سر راهش کمین می کند. ¹³به مرض کشندۀ گرفتار می شود و در کام مرگ فرو می رود. ¹⁴از خانه ای که در آن آسوده بود، جدا می شود و به دست پادشاه مرگ سپرده می شود. ¹⁵مسکنش با آتش گوگرد از بین می رود و خانه اش خالی می شود. ¹⁶ریشه و شاخه هایش پژمرده و خشک شده، نابود می گردند. ¹⁷خاطره اش از روی زمین محو می شود و هیچ کس نام او را بیاد نمی آورد. ¹⁸از دنیای زندگان رانده شده به تاریکی انداخته می شود. ¹⁹در بین قومش بازمانده و نسلی از او باقی نمی ماند. ²⁰مردم از غرب و شرق از دیدن وضع او حیران می شوند و وحشت می کنند. ²¹بلی، مردم گناهکار و کسانی که خدا را نمی شناسند به این مصیبت ها گرفتار می شوند.»

فصل نوزدهم

ایوب جواب می دهد: من می دانم که نجات بخشای من زنده است

¹ایوب جواب داد: ²«تا بکی می خواهید با سخنان تان مرا عذاب بدهید و دلم را بشکنید؟ ³به مراتب به من اهانت کرده اید و از رفتار خود با من خجالت نمی کشید. ⁴اگر من گناهی کرده باشم، ضرر آن به خودم می رسد و به شما آسیبی نمی رساند. ⁵شما خود را بهتر و برتر از من می دانید و مصیبت های مرا دلیل گناه من می پندارید. ⁶در حالیکه خدا این روز بد را بر سر من آورده و به دام خود گرفتارم کرده است. ⁷حتی وقتی از ظلمی که به من شده است فریاد می زنم و کمک می طلبم، کسی به داد من نمی رسد. ⁸او راه مرا مسدود و تاریک کرده است و امید رهائی از این وضع برای من نیست. ⁹او عزت و اعتبار مرا از بین برد و هرچه که داشتم از من گرفت. ¹⁰از هر طرف مرا خُرد و خمیر کرده و نهال آرزوی مرا از ریشه بر کنده است. ¹¹آتش غضب خود را بر من افروخته است و مرا دشمن خود می شمارد. ¹²لشکر خود را می فرستد تا خیمۀ مرا محاصره کنند.

¹³او خانواده ام را از من جدا کرد و آشنایانم را بیگانه ساخت. ¹⁴خویشاوندان و دوستانِ نزدیک من فراموشم کردند ¹⁵و مهمان خانه ام مرا از یاد برد. کنیزان خانه ام مرا نمی شناسند و برای شان بیگانه شده ام. ¹⁶خدمتگار خود را با زاری و التماس صدا می کنم، اما او جوابم را نمی دهد. ¹⁷زن من طاقت بوی دهان مرا ندارد و برادرانم از من بیزار هستند. ¹⁸حتی کودکان به نظر حقارت به من می نگرند و مسخره ام می کنند. ¹⁹دوستان صمیمی ام از من متنفرند و کسانی را که دوست داشتم، مخالف من شده اند. ²⁰از من فقط پوست و استخوان باقی مانده است و به سختی از مرگ گریخته ام.

²¹شما دوستان من هستید، بر من رحم کنید، زیرا دست خدا مرا به این روز انداخته است. ²²چرا شما مثل خدا به من جفا می کنید؟ آیا اینهمه آزاری که دیده ام برای من کافی نیست؟

²³ای کاش سخنان مرا کسی یادداشت می کرد و در کتابی می نوشت ²⁴و یا با قلم آهنین برای همیشه بر سنگی حک می نمود، ²⁵زیرا می دانم که نجات بخشای من زنده است و سرانجام به زمین خواهد ایستاد. ²⁶و یقین دارم که حتی پس از آنکه گوشت و پوست بدنم بپوسند، خدا را می بینم. ²⁷او برای من بیگانه نیست. او را با همین چشمان خود خواهم دید. ²⁸وقتی گفتید: «چگونه او را عذاب کنیم.» از حال رفتم. شما می خواستید با بهانه ای مرا متهم سازید. ²⁹پس از شمشیر مجازات خدا بترسید و بدانید که روز داوری خدا در انتظار شما است.»

فصل بیستم

صوفر: بدکاران به سزای اعمال شان می رسند

¹آنگاه صوفرِ نعماتی جواب داد: ²«ایوب، سخنان تو مرا بی حوصله ساخته است و دیگر نمی توانم خاموش بمانم و مجبورم که جوابت را بدهم. ³سخنان تو همه توهین آمیز بودند و من می دانم که چگونه به تو جواب بدهم. ⁴می دانی که از زمان قدیم، وقتی انسان اولین بار بر زمین قرار داده شد، ⁵سعادت و خوشی مردم بدکار همیشه ناپایدار بوده است. ⁶آن ها هر قدر در زندگی پیشرفت کنند و جاه و جلال شان سر به فلک بکشد، ⁷سرانجام مانند فضله دور افگنده شده برای همیشه نابود می گردد و آشنایان شان می گویند: «آن ها کجا هستند؟» ⁸مثل خواب و خیال محو می شوند. ⁹دیگر به نظر نمی خورند و از جائی که زندگی می کردند، برای همیشه ناپدید می گردند. ¹⁰فرزندان شان از مردم فقیر گدائی می کنند و همۀ آنچه را که از مردم بزور گرفته بودند، پس می دهند. ¹¹بدنهای شان که زمانی جوان و نیرومند بودند، به گور می روند و خاک می شوند.

¹²آن ها از شرارت لذت می برند. طعم آن دهان شان را شیرین نگه می دارد، ¹⁴اما آنچه را که خورده اند در شکم شان ترش کرده به زهر مار تبدیل می شود ¹⁵و ثروتی را که بلعیده اند، قی می کنند. خدا همه را از شکم شان بیرون می کشد. ¹⁶آنچه را که خورده اند مانند زهر مار آن ها را مسموم کرده هلاک می سازد. ¹⁷آنقدر زنده نمی مانند که از نعمت های روغن زیتون، شیر و عسل بهره ای بردارند ¹⁸و از دارائی و مال خود استفاده کنند و لذت ببرند. ¹⁹زیرا آن ها به مردم مسکین ظلم نموده مال شانرا غصب کردند و خانه ای را که خود شان نساخته بودند، بزور گرفتند.

²⁰در اندوختن ثروت حریص هستند و قناعت ندارند. ²¹از مالی که دزدی کرده اند، چیزی برای شان باقی نمی ماند و خوشبختی آن ها زوال می شود. ²²در اوج سعادت، ناگهان مصیبت و بدبختی بر سر شان می آید و رنج و مصیبت دامنگیر شان می شود. ²³در وقتی که همه چیز دارند و شکم شان سیر است، به غضب خدا گرفتار می شوند. ²⁴از شمشیر آهنین فرار می کنند، اما هدف تیر برنجی قرار می گیرند. ²⁵وقتی تیر را از بدن شان بیرون می کشند، نوک براق آن جگر شان را پاره می کند و وحشتِ مرگ آن ها را فرا می گیرد. ²⁶همه مال و ثروتی را که اندوخته اند، نابود می شوند و آتش ناگهانی باقیماندۀ دارائی آن ها را از بین می برد. ²⁷آسمان ها گناهان شان را آشکار می سازند و زمین علیه آن ها گواهی می دهد. ²⁸در اثر خشم خدا مال خانۀ شان تاراج می شود. ²⁹اینست سرنوشت مردم بدکار که خدا برای شان تعیین فرموده است.»

فصل بیست و یکم

ایوب: مردم بدکار خوشبخت هستند

¹آنگاه ایوب جواب داد: ²«لطفاً به حرفهای من به دقت گوش بدهید تا دل من تسلی یابد. ³به من موقع بدهید که حرفهای خود را بزنم و بعد اگر خواستید مسخره ام کنید.

⁴من از خدا شکایت دارم نه از انسان و به همین دلیل صبر و طاقتم را از دست داده ام. ⁵به من نگاه کنید و از تعجب دست بر دهان بگذارید و خاموش باشید. ⁶وقتی مصیبت هائی را که بر سر من آمده است بیاد می آورم، تمام بدنم از وحشت به لرزه می آید. ⁷چرا مردم بدکار تا سن پیری زنده می مانند و به قدرت و جلال می رسند؟ ⁸فرزندان و نواسه های خود را می بینند که پیش روی شان بزرگ می شوند. ⁹خانه های شان از هر گونه خوف و خطر در امان هستند و خدا آن ها را جزا نمی دهد. ¹⁰تعداد گله های شان افزایش می یابد و هیچ کدام آن ها تلف نمی شود. ¹¹کودکان شان بیرون می روند و مانند گوسفندان رقص و پایکوبی می کنند. ¹²با آواز دایره و رباب و نَی، سرودِ خوشی را می سرایند. ¹³بدکاران عمر خود را در خوشبختی و کامرانی می گذرانند و با آسودگی و خاطرِ جمع از جهان می روند. ¹⁴از خدا می خواهند که کاری به کار شان نداشته باشد و مایل نیستند که راه راست خدا را بشناسند. ¹⁵می گویند: «قادر مطلق کیست که بندگی او را نمائیم؟ چه فایده که پیش او دعا کنیم؟» ¹⁶آن ها ادعا می کنند که سعادت شان نتیجۀ سعی و کوشش خود آن ها است، اما من با طرز فکر شان موافق نیستم.

¹⁷آیا گاهی چراغ شریران خاموش شده یا بلائی بر سر شان آمده است؟ آیا گاهی خدا آن ها را از روی غضب خود جزا داده است؟ ¹⁸یا مثل کاهی در برابر باد یا مانند خاک در برابر طوفان پراگنده کرده است؟

¹⁹شما می گوئید که خدا فرزندان گناهکاران را بعوض آن ها مجازات می کند، اما من می گویم که خدا باید خود گناهکار را جزا بدهد تا بداند که خدا از گناه چشم نمی پوشد. ²⁰خود شان باید نابودی خود را ببینند و از جام غضب خدای قادر مطلق بنوشند. ²¹وقتی انسان می میرد دیگر احساس نمی کند که خانواده اش در چه وضعی قرار دارد. ²²آیا کسی می تواند به خدائی که داور عالم است، بگوید که چه باید بکند؟ ²³بعضی بعد از یک عمر مسعود و آسوده و با صحت کامل و در حالیکه از همه نعمت دنیا برخوردارند، از جهان می روند، ²⁵و برخی در بدبختی و بی بهره از لذات زندگی، می میرند. ²⁶اما همه یکسان به خاک می روند خوراک کرمها می شوند.

²⁷من می دانم که شما چه فکر می کنید و چه نقشه ای دارید. ²⁸می گوئید: «خانۀ بزرگان و امیران چه شد و آنهائی که کار شان همیشه شرارت بود، کجا هستند؟» ²⁹بروید از کسانی که دنیا را دیده اند، بپرسید و گزارش سفر آن ها را مطالعه کنید. ³⁰آنگاه می دانید که عموماً اشخاص بدکار در روز بد و مصیبت در امان می مانند و از غضب خدا نجات می یابند. ³¹شخص شریر را هیچ کسی متهم نمی کند به سزای اعمالش نمی رساند. ³²وقتی می میرد با احترام خاصی به خاک سپرده می شود و در مقبره اش نگهبان می گمارند. ³³مردمِ بسیار جنازۀ او را مشایعت می کنند حتی خاک هم او را با خوشی می پذیرد. ³⁴پس شما چطور می توانید با سخنان پوچ و بی معنی تان مرا تسلی بدهید؟ همه جوابهای تان غلط و از حقیقت دورند.»

محاورۀ سوم

(۲۲: ۱ - ۲۷: ۲۳)

فصل بیست و دوم

الیفاز سخن می گوید: گناه ایوب بزرگ است

¹اَلیفاز تَیمانی جواب داد: ²«آیا یک انسان فانی می تواند فایده ای به خدا برساند؟ حتی عاقلترین انسانها نمی تواند برای او مفید باشد. ³هر قدر که صالح و راستکار باشی باز هم برای خدا مفید نیستی و بی عیب بودن تو برای او سودی ندارد. ⁴او ترا بخاطر تقوایت از مجازات معاف نمی کند و از داوری او مستثنی نیستی. ⁵گناهان تو بیشمار و شرارت تو بسیار زیاد است، ⁶زیرا لباسهای دوستانت را که از تو مقروض بودند گرو گرفتی و آن ها را برهنه گذاشتی. ⁷به تشنگان خسته، آب ندادی و نان را از گرسنگان دریغ کردی. ⁸با استفاده از قدرت و مقامت صاحب مُلک و زمین شدی. ⁹تو نه تنها به بیوه زنان کمک نکردی، بلکه مال یتیمان را هم خوردی و به آن ها رحم ننمودی. ¹⁰بنابران، در دامهای وحشت گرفتار شده ای و بلای ناگهانی بر سرت آمده است. ¹¹در ظلمت و ترس بسر می بری و عنقریب سیلاب نیستی ترا در خود فرو می برد.

¹²خدا بالا تر از آسمان ها است. ستارگان را بنگر که چقدر دور و بلند هستند. ¹³با اینهم تو می گوئی که خدا چطور می تواند از پس ابر های تیره و غلیظ شاهد اعمال من باشد و مرا داوری کند. ¹⁴ابر های ضخیم او را احاطه کرده است و او در آن بالا، بر گنبد آسمان حرکت می کند.

¹⁵آیا می خواهی طریقی را دنبال کنی که گناهکاران در گذشته از آن پیروی می کردند؟ ¹⁶آن ها به مرگ نابهنگام گرفتار شدند و اساس و بنیاد شان را سیلاب نیستی خراب کرد. ¹⁷زیرا آن ها به قادر مطلق گفتند: «با ما کاری نداشته باش. تو به ما کمکی کرده نمی توانی.» ¹⁸در حالیکه خدا خانه های شان را با هر گونه نعمت برکت داده بود. به همین جهت، من با این مردم شریر هم عقیده نیستم. ¹⁹وقتی بدکاران هلاک می شوند، اشخاص صالح و بیگناه خوشی می کنند و می خندند ²⁰و می گویند: بدخواهان ما از بین رفتند و دارائی و مال شان در آتش سوخت.

²¹پس ای ایوب، با خدا آشتی کن و از دشمنی با او دست بردار تا از برکات او برخوردار شوی. ²²هدایات او را بپذیر و کلام او را در دلت حفظ کن. ²³اگر بسوی خدا برگردی و بدی و شرارت را در خانه ات راه ندهی، آنگاه زندگی گذشته ات به تو اعاده می شود. ²⁴اگر از گنج و طلائی که داری بگذری، ²⁵اگر خدای قادر مطلق را بجای طلا و نقره دوست بداری، ²⁶آنوقت او مرجع سُرُور تو می شود و تو همیشه به او اعتماد خواهی کرد. ²⁷وقتی بحضور او دعا کنی او دعایت را می پذیرد و می توانی نذرهایت را بدهی. ²⁸هر تصمیمی که بگیری در انجام آن موفق می شوی و راههایت همیشه روشن می باشند. ²⁹خدا مردمان حلیم و فروتن را سرفراز و اشخاص متکبر را خوار و ذلیل می سازد. ³⁰پس اگر راستکار بمانی و گناه نکنی، او ترا نجات می دهد.»

فصل بیست و سوم

ایوب: شکایت من تلخ است

¹ایوب جواب داد: ²«من هنوز هم از خدا شکایت دارم و پیش او ناله می کنم، اما با اینهم او از آزار من دست بردار نیست. ³ای کاش، می دانستم که خدا را در کجا می توانم بیابم تا پیش تخت او می رفتم. ⁴دعوای خود را به پیشگاه او عرضه می کردم و دلایل خود را به او می گفتم. ⁵آنگاه می دانستم که به من چه جواب می دهد و چه می گوید. ⁶آیا از قدرت و عظمت خود علیه من کار می گیرد؟ نه، یقین دارم که به سخنان من گوش می دهد. ⁷چون من شخص راستکاری هستم، می توانم با او گفتگو کنم و او که داور من است، برای همیشه تبرئه ام می کند.

⁸اما وقتی به شرق می روم، او آنجا نیست و به جستجوی او به غرب می روم او را نمی یابم. ⁹آثار دست قدرت او را در شمال و جنوب می بینم، اما خودش دیده نمی شود. ¹⁰او هر قدمی که بر می دارم، می بیند و وقتیکه مرا آزمایش کند، مثل طلای ناب بیرون می آیم. ¹¹من وفادارانه طریق او را دنبال نموده و از راه او انحراف نکرده ام. ¹²اوامر او را بجا آورده و کلام او را چون گنجی در دل خود نگهداشته ام.

¹³خدا تغییر نمی پذیرد و هیچ کس نمی تواند او را از اراده اش باز دارد. ¹⁴او نقشه ای را که برای من کشیده است، عملی می سازد و این تنها یکی از نقشه های او است. ¹⁵وقتی به این چیزها می اندیشم، از حضور او وحشت می کنم. ¹⁶خدای قادر مطلق جرأت مرا سلب کرده و مرا هراسان ساخته است ¹⁷و با تاریکی ترسناک و ظلمت غلیظ مرا پوشانده است.

فصل بیست و چهارم

ایوب از جبر و ستم دنیا شکایت می کند

¹چرا خدا وقتی را برای داوری تعیین نمی کند؟ تا چه وقت بندگان او انتظار بکشند؟ ²مردم بدکار حدود زمین را تغییر می دهند تا مُلک زیادتر به دست آورند. گلۀ مردم را می دزدند و به چراگاه خود می برند. ³خرهای یتیمان را می ربایند و گاو بیوه زنان را گرو می گیرند. ⁴مردم مسکین را از حق شان محروم می سازند و نیازمندان از ترس آن ها خود را مخفی می کنند. ⁵مردم فقیر مانند خرهای وحشی بخاطر به دست آوردن خوراک برای خود و فرزندان خود در بیابان زحمت می کشند. ⁶در کشتزاری که از خود شان نیست درو می کنند و در تاکستان شریران خوشه می چینند. ⁷شبها برهنه و بدون لباس و رخت خواب در سرما می خوابند. ⁸در زیر باران کوهستان، تر می شوند و در بین صخره ها پناه می برند. ⁹اشخاص ظالم کودکان یتیم را از آغوش مادران شان می ربایند و اطفال فقیران را در مقابل قرض خود گرو می گیرند. ¹⁰این مردم مسکین برهنه و با شکم گرسنه محصول دیگران را حمل می کنند. ¹¹در کارخانه ها روغن زیتون می کَشَند و شراب می سازند، بدون آنکه خود شان مزۀ آنرا بچشند. ¹²صدای ناله و فریاد ستمدیدگان و زخمیانِ در حال مرگ از شهر بگوش می رسد و کمک می طلبند، اما خدا به نالۀ آن ها توجه نمی کند.

¹³بعضی کسانی هستند که علیه نور تمرد می کنند؛ راه آن را نمی شناسند و در آن راه نمی روند. ¹⁴آدمکشان صبح وقت بر می خیزند تا مردم فقیر و محتاج را به قتل برسانند و منتظر شب می مانند تا دزدی و زنا کنند و می گویند: کسی ما را نمی بیند. ¹⁶شبها برای دزدی در خانه های مردم نقب می زنند و در ظرف روز خود را پنهان می کنند و روی روشنی را نمی بینند. ¹⁷شب تاریک برای آن ها مثل روشنی صبح است، زیرا سر و کار شان با وحشتِ تاریکی است.»

¹⁸«شخص شریر دستخوش سیل و طوفان می شود و مُلک و زمین او مورد لعنت خدا قرار می گیرد و بی ثمر می ماند. ¹⁹خشکی و گرما آب برف را تبخیر می سازد و گناهکاران در کام مرگ فرو می روند. ²⁰حتی مادران شان هم آن ها را از یاد می برند و فراموش می کنند و اثری از آن ها باقی نمی ماند.

²¹به زنان بی اولاد آزار می رسانند و به بیوه زنان احسان نمی کنند. ²²خدا با قدرت خود عمر زورمندان را طولانی می سازد. آن ها ظاهراً موفق به نظر می رسند، اما در واقع امیدی در زندگی ندارند. ²³شاید خدا به آن ها در زندگی امنیت ببخشد و از آن ها حمایت کند، ولی همیشه مراقب اعمال آن ها است. ²⁴برای مدتی موفق می شوند، لیکن بزودی مثل علف پژمرده می شوند و مانند خوشه های گندم قطع می گردند. ²⁵حالا، آیا کسی می تواند سخنان مرا تکذیب کند و حقیقت آن را ثابت نماید؟»

فصل بیست و پنجم

بِلدَد: انسان فانی چطور می تواند در نظر خدا پاک و بی عیب باشد

¹آنگاه بِلدَد شوحی جواب داد: ²«سلطنت و هیبت از آن خدا است و در آسمان ها صلح را برقرار می کند. ³کسی نمی تواند شمارۀ فرشتگانی را که در خدمت او هستند، بداند. نور خدا بر همه کس و در همه جا می تابد. ⁴پس آیا یک انسان فانی می تواند در نظر خدا پاک و بی عیب باشد؟ ⁵حتی مهتاب و ستارگان در نظر او درخشنده و پاک نیستند. ⁶چه رسد به انسان خاکی و بنی آدمی که کِرمی بیش نیست.»

فصل بیست و ششم

ایوب: عظمت خدا قابل تصور نیست

¹ایوب جواب داد: ²«چه مددگاران خوبی برای منِ مسکین و بیچاره هستید. ³و با پندهای عالی و گفتار حکیمانه مرا متوجه حماقتم ساختید. ⁴چه کسی به این سخنان شما گوش می دهد و چه کسی این حرفها را به شما الهام کرده است؟»

⁵«ارواح مردگان، آبها و موجوداتی که در آن ها زندگی می کنند، در حضور خدا می لرزند. ⁶در دنیای اموات همه چیز برای او آشکار است و هیچ چیزی از نظر او پوشیده نیست. ⁷خدا آسمان را بر فضا پهن کرد و زمین را بی ستون معلق نگهداشته است. ⁸او ابر ها را از آب پُر می سازد و ابر ها از سنگینی آن نمی ترکد. ⁹روی تخت خود را با ابر می پوشاند و از نظرها پنهان می کند. ¹⁰او افق را بر روی اقیانوسها کشید و ذریعۀ آن سرحد تاریکی و روشنی را تعیین کرد. ¹¹از نهیب او ستونهای آسمان به لرزه می آیند. ¹²با قدرت خود بحر متلاطم را آرام می سازد و با حکمت خود هیولای بحری را رام می کند. ¹³روح او آسمان ها را زینت داده است و دست او مار تیزرَو را هلاک کرده است. ¹⁴اینها فقط ذره ای از قدرت او و شمه ای از کارروائی های او است که ما می شنویم، اما هیچ کسی حتی قیاس کرده نمی تواند که خدا چقدر توانا و با عظمت است.»

فصل بیست و هفتم

ایوب از خود دفاع می کند

¹ایوب به کلام خود ادامه داده گفت: ²«به حیات خدای قادر مطلق که حق مرا تلف کرده و زندگی مرا تلخ و زار ساخته است، قسم می خورم ³که تا جان به تن دارم و تا زمانی که خدا به من نَفَس می دهد، ⁴حرف غلط از زبانم شنیده نشود و سخن دروغ نگویم. ⁵من هیچگاهی حرف شما را تصدیق نمی کنم و تا که بمیرم ادعای بیگناهی می نمایم. ⁶تا آخر عمر با پاکی و راستکاری و وجدان پاک زندگی می کنم.

⁷می خواهم که دشمنان من مثل شریران و بدکاران جزا ببینند. ⁸اگر خدا شخص شریر را هلاک کند و به زندگی اش خاتمه بدهد، چه امیدی برایش باقی می ماند؟ ⁹آیا خدا فریاد شان را در وقت سختی و مشکلات می شنود؟ ¹⁰آن ها باید از حضور قادر مطلق لذت ببرند و در همه اوقات از او کمک بخواهند. ¹¹اجازه بدهید که من در بارۀ قدرت خدای قادر مطلق بی کم و کاست به شما معلومات بدهم. ¹²یقین دارم که خود شما هم تا اندازه ای از کارهای او آگاه هستید، پس چرا بیهوده سخن می گوئید؟»

¹³«این است سرنوشت مردم خطاکار و ظالم که خدای قادر مطلق برای شان تعیین فرموده است: ¹⁴این مردم دارای فرزندان زیاد می شوند، اما آن ها یا با شمشیر به قتل می رسند و یا از گرسنگی می میرند. ¹⁵کسانی هم که باقی بمانند در اثر مرض و بلا به زیر خاک می روند که حتی بیوه های شان هم برای آن ها گریه و ماتم نمی کنند. ¹⁶مردم خطاکار هرچند مثل ریگ دریا پول جمع کنند و بی اندازه لباس داشته باشند، ¹⁷اما عاقبت اشخاص نیک پول آن ها را مصرف می کنند و لباس های شان را می پوشند. ¹⁸آن ها خانه هائی می سازند که مثل تار عنکبوت و سایبان دشتبانان دوامی ندارند. ¹⁹آن ها ثروتمند به بستر می روند، اما وقتی بیدار می شوند و چشم باز می کنند، می بینند که ثروت شان از دست رفته است. ²⁰سیلاب وحشت آن ها را فرا می گیرد و طوفان نیستی در شب آن ها را با خود می برد. ²¹باد شرقی آن ها را به هوا بلند می کند و از خانه های شان دور می سازد. ²²با بیرحمی بر آن ها که در حال فرار هستند، می وزد. ²³مردم بخاطر مصیبتی که بر سر آن ها آمده است، کف می زنند و آن ها را مسخره می کنند.»

فصل بیست و هشتم

تلاش برای حکمت

¹نقره از معدن استخراج می شود و طلا را در کوره تصفیه می کنند. ²آهن را از زمین و مس را از سنگ به دست می آورند. ³مردم در اعماق تاریکی تفحص می کنند و برای سنگهای معدنی به دورترین نقطۀ زمین به جستجو می پردازند. ⁴در دره هائی که پای بشر نرسیده است نقب می زنند و از طنابها خود را آویزان کرده به درون آن ها می روند. ⁵سطح زمین خوراک بار می آورد، در حالیکه در زیر هستۀ همین زمین آتش مذاب نهفته است. ⁶سنگهای زمین دارای یاقوت و طلا هستند. ⁷حتی پرندگان شکاری و عقابها آن معادن را نمی شناسند و ندیده اند. ⁸شیر و حیوان درندۀ دیگر در آن جاها قدم نزده اند. ⁹اما مردم سنگ خارا را می شکنند و کوهها را از بیخ می کنند، ¹⁰صخره ها را می شگافند و سنگهای نفیس را به دست می آورند. ¹¹سرچشمۀ دریاها را می کاوند و اشیای نهفته را بیرون می آورند.

¹²اما حکمت را در کجا می توان یافت و جای دانش کجا است؟ ¹³انسان فانی راه آن را نمی داند و در دنیای زندگان پیدا نمی شود. ¹⁴اعماق اوقیانوسها می گویند: «حکمت نزد ما نیست و در اینجا پیدا نمی شود.» ¹⁵حکمت را نمی توان با طلا خرید و ارزش آن بیشتر از نقره است. ¹⁶گرانبهاتر از طلا و جواهرات نفیس است. ¹⁷طلا و الماس را نمی توان با حکمت برابر کرد و با جواهر و طلای نفیس تبادله نمی شود. ¹⁸ارزش حکمت بمراتب بالا تر از مرجان و بلور و گرانتر از لعل است. ¹⁹یاقوت کبود و طلای خالص را نمی توان با حکمت مقایسه کرد.

²⁰پس حکمت را از کجا می توان به دست آورد و منشأ دانش کجا است؟ ²¹حکمت از نظر تمام زنده جانها پوشیده است و حتی پرندگان هوا آن را دیده نمی تواند. ²²مرگ و نیستی ادعا می کنند که فقط آوازۀ آن را شنیده اند.

²³تنها خدا راه حکمت را می شناسد و می داند که آن را در کجا می توان یافت. ²⁴زیرا هیچ گوشۀ زمین از او پوشیده نیست و هر چیزی که در زیر آسمان است می بیند. ²⁵خدا به باد قدرت وزیدن را می دهد و حدود و اندازۀ بحرها را تعیین می کند. ²⁶به باران فرمان می دهد که در کجا ببارد و برق و صاعقه در کدام مسیر تولید شود. ²⁷پس او می داند که حکمت در کجا است. او آنرا دید و آنرا بیان کرد؛ آنرا مهیا ساخت و تأیید فرمود. ²⁸خدا به انسان گفت: «به یقین بدانید که ترس از خداوند حکمت واقعی است و پرهیز کردن از شرارت دانش حقیقی است.»

فصل بیست و نهم

ایوب به دفاع خود ادامه می دهد

¹ایوب به کلام خود ادامه داده گفت: ²«ای کاش دوران سابق و آن روزهائی که خدا نگهدار من بود، دوباره می آمد. ³درآن روزها نور او بر من می تابید و راه تاریک مرا روشن می کرد. ⁴آن وقت دوران کامرانی من بود و از دوستی خدا برخوردار بودم. ⁵خدای قادر مطلق با من بود و فرزندانم به دور من جمع بودند. ⁶پاهای خود را با شیر می شستم و از صخره ها برای من روغن زیتون جاری می شد. ⁷وقتی به دروازۀ شهر می رفتم و به چوکی خود می نشستم، ⁸جوانان به من راه می دادند و مو سفیدان بپا بر می خاستند. ⁹بزرگان شهر از حرف زدن باز می ایستادند و سکوت می کردند. ¹⁰حتی شخصیت های مهم با دیدن من خاموش می شدند و حرفی زده نمی توانستند. ¹¹هر کسی که مرا می دید و سخنان مرا می شنید، از من تعریف و توصیف می کرد. ¹²زیرا من به داد مردم فقیر می رسیدم و به یتیمانِ بی کس کمک می کردم. ¹³کسانی که در حال مرگ بودند، برایم دعا می کردند و با کار ثواب دل بیوه زنان را خوش می ساختم. ¹⁴کارهای خود را از روی عدل و انصاف انجام می دادم. ¹⁵برای کورها، چشم و برای مردم لَنگ، پا بودم. ¹⁶از نیازمندان مثل یک پدر دستگیری می کردم و از حق بیگانه ها دفاع می نمودم. ¹⁷دندانهای مردم شریر را می شکستم و شکار را از دهن شان می ربودم.

¹⁸آرزو داشتم که بعد از یک عمر شاد و طولانی به آسودگی در آشیانۀ خود بمیرم. ¹⁹مثل درختی بودم که ریشه اش در آب می رسید و شاخه هایش با شبنم شاداب می شدند. ²⁰همگی از من تمجید می کردند و قدرت و نیروی من روزافزون بود. ²¹همه به سخنان من گوش می دادند و از پندهای من استفاده می کردند. ²²وقتی من سخنانم را تمام می کردم، کسی حرفی نمی زد. کلام من مثل قطرات شبنم بر آن ها می چکید. ²³آن ها مثل دهقانی که چشم براه باران باشد، با شوق تمام منتظر شنیدن کلام من می بودند. ²⁴وقتی دلسرد می شدند، با یک تبسم آن ها را دلگرم می ساختم و با روی خوش آن ها را تشویق می نمودم. ²⁵در میان آن ها مثل پادشاه حکومت می کردم و در هنگام غم آن ها را تسلی می دادم.

فصل سی ام

¹اما حالا آنهائی که از من جوانتر هستند و عار داشتم که پدران شان با سگهای من از گله ام نگهبانی نمایند، مسخره ام می کنند. ²آن ها یک عده اشخاص تنبل بودند که کاری از دست شان پوره نبود. ³آنقدر فقیر و نادار بودند که از گرسنگی در بیابان می رفتند و زمین خشک آن را می کاویدند و ریشه و برگ گیاه را می خوردند. ⁵از اجتماع راند شده بودند و مردم با آن ها مثلیکه دزد باشند، رفتار می کردند. ⁶در غارها و حفره ها زندگی می کردند و در بین صخره ها پناه می بردند. ⁷مثل حیوان عر می زدند و در زیر بوته ها با هم جمع می شدند. ⁸حالا فرزندان شان مثل پدران خود بیکاره و بی نام و نشان هستند و از اجتماع طرد شده اند.

⁹اکنون آن ها به من می خندند و مرا بازیچۀ دست خود ساخته اند. ¹⁰از من نفرت می کنند به رویم تف می اندازند. ¹¹چون خدا مرا درمانده و بیچاره ساخته است، آن ها به مخالفت من برخاسته اند. ¹²فتنه گران از هر سو به من حمله می کنند و اسباب هلاکت مرا مهیا کرده اند. ¹³راه مرا می بندند و به من آزار می رسانند و کسی نیست که آن ها را باز دارد. ¹⁴ناگهان از هر طرف بر من هجوم می آورند و بر سر من می ریزند. ¹⁵ترس و وحشت مرا فراگرفته و عزت و آبرویم برباد رفته است.

¹⁶حالا جانم بلب رسیده و رنجهای من پایانی ندارد. ¹⁷در شب استخوانهایم به درد می آیند و لحظه ای آرام قرار ندارم. ¹⁸از شدت سختی لباس هایم بدورم می پیچد و گلویم را تنگ ساخته است. ¹⁹خدا مرا در گِل و لای افگنده و در خاک و خاکستر پایمالم کرده است.

²⁰پیش تو ای خدا، زاری و فریاد می کنم، اما تو به من جواب نمی دهی. در حضورت می ایستم، ولی تو به من توجه نمی نمائی. ²¹تو بر من رحم نداری و با قدرت به من جفا می کنی. ²²مرا در میان تندباد می اندازی و در مسیر طوفان قرار می دهی. ²³می دانم که مرا به دست مرگ، یعنی به سرنوشتی که برای همۀ زنده جانها تعیین کرده ای، می سپاری. ²⁴چرا به کسیکه از پا افتاده است و برای کمک التماس می نماید، حمله می کنی؟ ²⁵آیا من برای کسانی که در زحمت بودند، گریه نکردم و آیا بخاطر مردم مسکین و نیازمند غصه نخوردم؟ ²⁶اما بجای خوبی بدی دیدم و بعوض نور تاریکی نصیبم شد. ²⁷دلم پریشان است و آرام ندارم و به روز بد گرفتار شده ام. ²⁸ماتم کنان در عالم تاریکی سرگردان هستم. در میان جماعت می ایستم و برای کمک فریاد می زنم. ²⁹همنشین من شغال و دوست من شترمرغ شده است. ³⁰پوست بدنم سیاه شده و به زمین می ریزد و استخوانهایم از شدت تب می سوزند. ³¹آواز چنگ من به ساز غم تبدیل شده است و از نَی من نوای ناله و صدای گریه می آید.

فصل سی و یکم

بیگناهی و پاکی ایوب

¹با چشمان خود عهد کرده ام که به هیچ دختری با نظر شهوت نگاه نکنم. ²چون می دانم که خدای قادر مطلق عامل این کار را چه جزا می دهد. ³او بر سر مردم شریر و بدکار از آسمان بلا و مصیبت را نازل می کند. ⁴او هر کاری که می کنم و هر قدمی که بر می دارم، می بیند.

⁵من هرگز به راه غلط نرفته ام و کسی را فریب نداده ام. ⁶می خواهم خدا خودش مرا با ترازوی عدالت بسنجد تا بیگناهی من ثابت شود. ⁷اگر از راه راست انحراف کرده باشم، یا دلم دنبال آنچه که چشمم خواسته است، رفته باشد و یا دستم به گناه آلوده شده باشد، ⁸آنوقت چیزی را که کاشته ام دیگران بخورند و همه محصولات من از ریشه کنده شوند.

⁹اگر دلم فریفتۀ زن مرد دیگر شده باشد یا من به دروازۀ زن همسایه کمین کرده باشم، ¹⁰پس زن من هم کنیز مرد دیگر و با او همبستر شود، ¹¹زیرا این کار جنایت است و عامل آن سزاوار مجازات می باشد ¹²و مثل آتش سوزان جهنم می تواند همه چیز مرا از بین ببرد و محصول مرا ریشه کن سازد.

¹³اگر شکایت کنیز و غلام خود را علیه خود نشنیده و با آن ها از روی انصاف رفتار نکرده باشم، ¹⁴چطور می توانم با خدا روبرو شوم و وقتیکه از من بازخواست کند، چه جوابی می توانم به او بدهم. ¹⁵زیرا همان خدائی که مرا آفریده، کنیز و غلام مرا هم خلق کرده است.

¹⁶از کمک به مردم نادار و مسکین دریغ نکرده ام، بیوه زنی را در حال بیچارگی نگذاشته ام، ¹⁷نان خود را به تنهائی نخورده ام و همیشه با یتیمان گرسنه قسمت کرده ¹⁸و در سراسر عمر خود برای آن ها مثل پدر غمخوار و از کودکی راهنمای بیوه زنان بوده ام. ¹⁹اگر می دیدم که کسی لباس ندارد و از سرما در خطر است و یا شخص مسکینی برهنه بسر می برد، ²⁰از پشم گوسفندانم لباس مهیا می کردم و به او می دادم تا از سردی هوا در امان بوده از صمیم دل برای من دعا کند و من برکت ببینم.

²¹اگر بخاطر اینکه در محکمه طرفدار دارم، حق یتیمی را پایمال کرده باشم، ²²بازوی من از شانه قطع شود و دستم بشکند. ²³چون من از مجازات و عظمت خدا می ترسیدم، هرگز جرأت نمی کردم که به چنین کاری دست بزنم.

²⁴به طلا و نقره اعتماد و اتکاء نداشته ام ²⁵و مال ثروت زیاد مایۀ خوشی من نبوده است. ²⁶به آفتاب تابان و مهتاب درخشان دل نبسته ام. ²⁷آن ها را نپرستیده و از دور نبوسیده ام. ²⁸زیرا این کار هم یک عمل زشت است و اگر آن کار را می کردم، مستوجب مجازات می بودم، چون از خدای قادر مطلق منکر می شدم.

²⁹هرگز از مصیبت دشمنان خوشی نکرده ام و از بلائی که بر سر شان آمده است، خوشحال نبوده ام. ³⁰زبان خود را از گناه بازداشته و برای آن ها دعای بد نکرده ام. ³¹آنهائی که برای من کار می کنند هرگز گرسنه نبوده اند. ³²هیچ بیگانه ای را نگذاشته ام که شب در سر سرک بخوابد و دروازۀ خانۀ من همیشه به روی مسافران باز بوده است. ³³هیچگاهی مانند دیگران نکوشیده ام که گناهان خود را پنهان کنم ³⁴و از ترس سرزنشِ مردم خاموش در خانه مانده و بیرون نروم.

³⁵آیا کسی هست که به سخنان من گوش بدهد؟ من قسم می خورم که حقیقت را می گویم. بگذارید که خدای قادر مطلق جواب مرا بگوید و اتهاماتی را که دشمنانم علیه من وارد کرده اند نشان بدهد. ³⁶من آن را بدوش خود می گیرم و تاج سر خود می سازم. ³⁷او را از همه کارهائی که کرده ام، آگاه می کنم و با سرفرازی در پیشگاه او حضور می یابم.

³⁸اگر زمینی را که در آن کشت می کنم، از مالک اصلی اش بزور گرفته باشم، ³⁹و از محصول آن بدون قیمت خورده و باعث قتل مالک آن شده باشم، ⁴⁰در آن زمین بعوض گندم خار و بجای جَو علف هرزه بروید.»

⁴⁰پایان کلام ایوب.

فصل سی و دوم

الیهو صحبت می کند

(۳۲: ۱ - ۳۷: ۲۴)

¹آن سه دوست ایوب دیگر جوابی نداشتند که به او بدهند، زیرا خودش می دانست که گناهی ندارد. ²آنگاه شخصی به نام الیهو، پسر بَرَکئیلِ بوزی، از قبیلۀ رام، که در آنجا حاضر بود قهر شد، زیرا که ایوب خود را بیگناه می دانست و خدا را ملامت می کرد. ³او همچنین بر آن سه دوست ایوب خشمگین بود، زیرا آن ها جواب درستی نیافتند که ایوب را قانع ساخته متوجه سهو و خطایش کنند. ⁴الیهو صبر کرد و به ایوب جوابی نداد، چونکه دیگران از او بزرگتر بودند. ⁵ولی وقتی دید که آن ها خاموش ماندند، قهر شد.

⁶پس الیهو، پسر بَرَکئیلِ بوزی، رشتۀ سخن را به دست گرفته گفت: «چون من در سن و سال جوانتر از شما هستم، بنابران، ترسیدم که اظهار عقیده کنم. ⁷به خود گفتم که چون اینها بزرگترند و تجربه و دانش آن ها بیشتر است، باید آموزگار حکمت باشند. ⁸لیکن در واقع روحی که در انسان است و نَفَس خدای قادر مطلق به انسان حکمت می بخشد ⁹و داشتن حکمت مربوط به سن و سال نیست. ¹⁰پس حالا به من گوش بدهید تا نظریۀ خود را برای شما بیان کنم.

¹¹من صبر کردم و بدقت به سخنان و دلایل شما گوش دادم، اما هیچ کدام شما نتوانستید جواب قانع کننده ای به ایوب بدهید و ثابت کنید که او گناهکار است. ¹³بدانید که حکمت انسان نمی تواند کسی را ملزم یا تبرئه کند؛ تنها خدا می تواند که گناهکار را بخاطر گناهش مقصر بداند. ¹⁴ایوب با شما صحبت می کرد نه با من. اگر مخاطب او من می بودم، طور دیگری به او جواب می دادم.

¹⁵شما دیگر جرأت ندارید که جوابی بدهید یا حرفی بزنید. ¹⁶و بخاطری که شما سکوت کرده اید، من نمی توانم خاموش بنشینم و چیزی نگویم. ¹⁷من می خواهم حرف خود را بزنم و عقیدۀ خود را بیان کنم، ¹⁸زیرا حرفهای زیادی برای گفتن دارم و دیگر نمی توانم صبر کنم. ¹⁹دل من مثل مَشک شراب پُر و نزدیک به کفیدن است. ²⁰تا حرف نزنم آرام نمی گیرم، پس باید لب به سخن بگشایم. ²¹من از کسی طرفداری نمی کنم و از روی چاپلوسی حرف نمی زنم، ²²زیرا اگر تملق و چاپلوسی کنم، خالقم به حیات من خاتمه می دهد.

فصل سی و سوم

الیهو ایوب را سرزنش می کند

¹حالا ای ایوب به سخنان من گوش بده. ²و می خواهم آنچه را ضرور است بر زبان بیاورم. ³کلام من از صمیم دل و صادقانه است و هر کلمۀ آن حقیقت محض است. ⁴زیرا روح خدا مرا سرشته و نَفَس قادر متعال به من حیات بخشیده است. ⁵اگر توانستی جواب مرا بده و دلایل خود را ارائه کن. ⁶من و تو در نظر خدا فرقی نداریم. او هردوی ما را از گِل سرشته است. ⁷پس تو نباید از من ترس و وحشت داشته باشی و من بر تو فشار نمی آورم.

⁸من شنیدم که تو گفتی: ⁹«من پاک هستم و خطائی نکرده ام. بی عیبم و گناهی ندارم. ¹⁰خدا بهانه می جوید تا گناهی در من بیابد و مرا دشمن خود می شمارد. ¹¹پاهایم را به زنجیر می بندد و در هر قدم مراقب من است.»

¹²اما ایوب، من ترا قانع می سازم که تو اشتباه می کنی. خدا بزرگتر از همه انسانها است. ¹³چرا از خدا شکایت می کنی و می گوئی که او کارهای را که می کند به انسان آشکار نمی سازد. ¹⁴خدا به راههای مختلف با انسان تکلم می کند، اما کسی به کلام او توجه نمی نماید. ¹⁵در شب وقتی انسان در خواب عمیق فرو می رود، در رؤیا با او حرف می زند. ¹⁶گوشهای او را باز می کند. او را می ترساند و به او هوشدار می دهد ¹⁷که گناه نکند و مغرور نباشد، ¹⁸تا از آتش دوزخ و هلاکت نجات یابد. ¹⁹خدا انسان را با درد و بیماری سرزنش می کند. ²⁰در اثر مرض، انسان اشتهای خود را از دست می دهد و از هر گونه غذا بدش می آید. ²¹گوشت بدنش ضایع می گردد و آنقدر لاغر می شود که از او فقط پوست و استخوان بجا می ماند. ²²پایش به لب گور می رسد و به دنیای مردگان نزدیک می شود.

²³اما اگر یکی از هزاران فرشتۀ خدا حاضر باشد و از او شفاعت نموده و بگوید که بیگناه است، ²⁴آنگاه خدا بر او رحم کرده می فرماید: «آزادش کنید و نگذارید که هلاک شود، زیرا کفاره ای برایش یافته ام.» ²⁵آنوقت گوشت بدنش مثل گوشت بدن یک طفل تازه و شاداب شده دوباره جوان و قوی می گردد. ²⁶و هر وقتیکه بحضور خدا دعا کند، خدا دعایش را می پذیرد و او با سُرُور و خوشی به پیشگاه او حضور می یابد و خدا سعادت گذشته اش را به او اعاده می کند. ²⁷بعد او سرود می خواند و به مردم می گوید: «من گناه کردم و از راه راست منحرف شدم، ²⁸اما خدا گناهان مرا بخشید و مرا از مرگ و هلاکت نجات داد.»

²⁹خدا به مراتب این کارها را برای انسان انجام می دهد، ³⁰تا جان او را از هلاکت برهاند و از نور حیات برخوردارش سازد. ³¹ایوب، سخنان مرا بشنو و خاموش باش و به آنچه می گویم توجه کن. ³²اما اگر چیزی برای گفتن داری، بگو. من می خواهم بشنوم و مایلم که اگر گفتارت درست باشد تصدیق کنم. ³³در غیر آن خاموش باش و به من گوش بده تا به تو حکمت بیاموزم.»

فصل سی و چهارم

الیهو در مورد عدالت سخن می گوید

¹الیهو به سخنان خود ادامه داده گفت: ²«ای مردان دانا، به سخنان من گوش بدهید و ای عاقلان بشنوید! ³همانطوریکه مزۀ غذا با زبان احساس می شود، گوش هم سخنان را تشخیص می دهد. ⁴پس ما باید آنچه را که درست است انتخاب کنیم و چیزهای خوب را اختیار نمائیم. ⁵ایوب گفت: «من بیگناه هستم و خدا مرا از حق من محروم کرده است. ⁶باوجودیکه تقصیری ندارم، اما خدا مرا دروغگو می شمارد. گرچه خطائی از من سر نزده است، ولی زخمهای علاج ناپذیر در بدن خود دارم.»

⁷آیا کسی را دیده اید که مثل ایوب سخنان تمسخرآمیز بزند؟ ⁸او همنشین مردم شریر است و با اشخاص بد سر و کار دارد. ⁹او می گوید: «چه فایده که انسان رضامندی خدا را حاصل کند؟»

¹⁰ای کسانی که دارای عقل و شعور هستید سخنان مرا بشنوید. خدای قادر مطلق هرگز ظلم و بدی نمی کند. ¹¹او هر کسی را مطابق اعمالش مکافات می دهد و هر انسان را طوریکه سزاوار است، مجازات می کند. ¹²خدای قادر مطلق بدی را نمی پسندد و بی عدالتی نمی کند. ¹³اختیار تمام دنیا در دست او است و با قدرت خود جهان را اداره می کند. ¹⁴اگر خدا اراده کند و روح و نَفَس خود را از انسان پس بگیرد، ¹⁵همۀ انسانها هلاک می شوند و به خاک بر می گردند.

¹⁶اگر شعور دارید گوش کنید که من چه می گویم. ¹⁷آیا کسی که از عدالت نفرت دارد، حکمرانی کرده می تواند؟ آیا می خواهی خدای عادل را محکوم کنی؟ ¹⁸خدا پادشاهان و حاکمان را که اگر بدکار و شریر باشند، محکوم می سازد. ¹⁹او از فرمانروایان طرفداری نمی کند و ثروتمندان را بر فقرا ترجیح نمی دهد، زیرا همگی را دست قدرت او خلق کرده است. ²⁰انسان ناگهان نیمۀ شب می میرد و خدا در یک لحظه جان انسان را می گیرد و با یک اشاره قدرتمندترین انسانها را به دیار نیستی می فرستد. ²¹چشمان تیزبین او همه کارهای بشر را می بیند و هر قدم او را زیر نظر دارد. ²²هیچ ظلمت و تاریکی نمی تواند اشخاص بدکار را از نظر خدا پنهان کند. ²³خدا لزومی ندارد که برای داوری انسان وقتی را تعیین کند. ²⁴او زورمندان را بدون تحقیق از بین می برد و دیگران را جانشین آن ها می سازد. ²⁵زیرا او از تمام اعمال شان آگاه است و شبانگاه آن ها را سرنگون می کند. ²⁶آن ها را در حضور همۀ مردم بخاطر کارهای بد شان مجازات می کند. ²⁷زیرا که آن ها از راه خدا منحرف شده اند و از احکام او پیروی نمی کنند. ²⁸آن ها چنان ظلمی در حق مردم مسکین و فقیر نمودند که خدا فریاد شان را شنید.

²⁹اگر خدا نخواهد به کمک آن ها برسد، چه کسی می تواند از او ایراد بگیرد؟ اما او این کار را نمی کند، زیرا در آن صورت انسانها همگی ـ خواه یک فرد باشد یا یک ملت ـ عاجز می مانند. ³⁰خدا اجازه نمی دهد که بدکاران بر مردم حکمرانی کنند و بر آن ها ظلم نمایند.

³¹ایوب، تو باید به گناهان خود در حضور خدا اعتراف نمائی و وعده بدهی که دیگر گناه نکنی. ³²از خدا بخواه که گناهانت را به تو نشان بدهد و باید از کارهای بدی که کرده ای، دست بکشی. ³³تو با کارهای خدا مخالفت می کنی و بازهم انتظار داری که او آنچه را که می خواهی برایت انجام بدهد. حالا خودت تصمیم بگیر نه من، و بگو که چه فکر می کنی. ³⁴کسیکه عاقل است و شعور دارد و حرف مرا می شنود، تصدیق می کند ³⁵که سخنان تو همه احمقانه اند و معنی ندارند. ³⁶تو مثل اشخاص شریر حرف می زنی و باید جزا ببینی. ³⁷تو با نافرمانی خود بر گناهانت می افزائی و در حضور همگی به خدا اهانت می کنی.»

فصل سی و پنجم

الیهو غرور و خودخواهی را محکوم می کند

¹الیهو به ادامۀ سخنان خود گفت: ²«ایوب، آیا جایز است که ادعا می کنی: «من در نظر خدا بی عیب هستم.» ³یا به خدا می گوئی: «اگر گناه کنم بر تو چه تأثیر دارد و چه فایده اگر گناه نکنم؟» ⁴من به تو و به دوستانت که همراه تو هستند، جواب می دهم. ⁵به آسمان نگاه کن و ببین که ابر ها چقدر بلند هستند. ⁶اگر گناه کنی، گناه تو چه صدمه ای به خدا می رساند؟ اگر خطاهای تو زیاد شوند، بر او چه تأثیر دارد؟ ⁷یا اگر پاک باشی چه فایده ای به او می رسانی و چه چیزی به او می بخشی؟ ⁸بدی و خوبی تو در انسانها تأثیر می کند.

⁹وقتی مردم ظلم می بینند، فریاد بر می آورند و می نالند و می خواهند که کسی به آن ها کمک کند. ¹⁰اما آن ها برای کمک به سوی خدائی که خالق شان است و در تیره ترین روزهای زندگی به آن ها امید می بخشد ¹¹و آن ها را داناتر از حیوانات و پرندگان هوا ساخته است، رجوع نمی کنند. ¹²آن ها فریاد می زنند، اما خدا فریاد شان را نمی شنود، زیرا اشخاص مغرور و شریر هستند. ¹³فریاد شان سودی ندارد، چرا که خدای قادر مطلق نه فریاد آن ها را می شنود و نه به آن توجه می کند.

¹⁴تو می گوئی که خدا را دیده نمی توانی، اما صبر کن، او به دعوای تو رسیدگی می کند. ¹⁵تو فکر می کنی که خدا بدکاران را جزا نمی دهد و به گناه شان توجه نمی کند. ¹⁶این حرفها همه پوچ و بی معنی اند و تو از روی نادانی حرف می زنی.

فصل سی و ششم

الیهو خوبی های خدا را تمجید می کند

¹لحظه ای حوصله کن و آنچه را در مورد خدا می گویم بشنو. ³معلومات من وسیع است و به این وسیله می خواهم به تو ثابت کنم که خدا، خالق من، عادل است. ⁴من که در برابر تو ایستاده ام، دروغ نمی گویم و همه سخنان من عین حقیقت است.

⁵خدا واقعاً قادر است و کسی را ذلیل و خوار نمی شمارد. ⁶اشخاص شریر را زنده نمی گذارد و به داد مردم مظلوم می رسد. ⁷به مردمان نیک توجه دارد و آن ها را به تخت پادشاهی می نشاند و تا ابد سرفراز می سازد. ⁸اما اگر به مصیبتی گرفتار و اسیر شوند، ⁹خدا خطا و گناه شان را که از روی غرور کرده اند، به رخ آن ها می کشد. ¹⁰گوشهای شان را باز می کند تا هدایات او را بشنوند و از کارهای خطا دست بکشند. ¹¹هرگاه آن ها از امر او اطاعت کنند و بندگی او را نمایند، در آنصورت در تمام عمر خود سعادتمند و خوشحال خواهد بود. ¹²اما اگر نافرمانی کنند با شمشیر کشته می شوند و در نادانی می میرند.

¹³آنهائی که خدا را نمی شناسند، همیشه خشمگین هستند و حتی در وقت هلاکت هم از خدا کمک نمی طلبند. ¹⁴در جوانی می میرند و عمر شان با ننگ و رسوائی ختم می شود. ¹⁵اما خدا رنجدیدگان را از سختی و زحمت نجات می دهد و در حقیقت وقتی که رنج می بینند گوشهای شان را باز می کند. ¹⁶خدا ترا از رنج و مصیبت رهانید و در جائی آورد که خوشبخت و آرام باشی و سُفرۀ ترا با نعمت های خود پُر کرد. ¹⁷اما حالا تو بخاطر شرارتت سزاوار مجازات هستی. ¹⁸پس احتیاط کن که مبادا با رشوت و ثروت از راه راست منحرف شوی. ¹⁹ناله و فریاد تو سودی ندارد و با قدرت خود نمی توانی از مصیبت رهائی یابی.

²⁰در آرزوی فرا رسیدن شب مباش، چرا که شب وقت هلاکت ملتها است. ²¹به راه گناه مرو، زیرا بخاطر گناه بود که تو به این مصیبت ها گرفتار شدی. ²²بدان که خدا، قادر متعال و معلمی است که همتا ندارد. ²³کسی به او گفته نمی تواند که چه کند و یا او را متهم به بی عدالتی نماید.

الیهو عظمت خدا را بیان می کند

²⁴مردم همیشه کارهای خدا را تمجید کرده اند و تو هم باید او را بخاطر کارهایش ستایش کنی. ²⁵دست قدرت او را می توان از دور مشاهده کرد. ²⁶ما عظمت خدا را به کلی درک کرده نمی توانیم و آغاز موجودیت او به کسی معلوم نیست. ²⁷او آب را بصورت بخار به هوا می فرستد و از آن قطرات باران را می سازد. ²⁸بعد ابر ها باران را به فراوانی برای انسان می ریزند. ²⁹کسی نمی داند که ابر ها چگونه پهن می شوند و غرش رعد چطور از آسمان که خلوتگاه خدا است، بر می خیزد. ³⁰می بینید که چگونه آسمان را با برق روشن می سازد، اما اعماق بحر همچنان تاریک می ماند. ³¹خدا رزق مردم را مهیا کرده به فراوانی به آن ها می دهد. ³²برق را با دستهای خود می گیرد و به هدف می زند. ³³رعد فرارسیدن طوفان را اعلام می کند و حیوانات هم از آمدن آن آگاه می شوند.

فصل سی و هفتم

¹طوفان دل مرا به لرزه می آورد و بشدت تکان می دهد. ²غرش صدای خدا را بشنوید و به زمزمه ای که از دهان او خارج می شود، گوش بدهید. ³او برق را به سراسر آسمان می فرستد و هر گوشۀ زمین را روشن می کند. ⁴بعد غرش صدای او همچون آواز با هیبت رعد به گوش می رسد و با صدای او تیرهای برق پیهم رها می شوند. ⁵به فرمان خدا کارهای عجیبی رخ می دهند که عقل ما از درک آن ها عاجز است. ⁶به برف امر می کند که بر زمین ببارد و وقتیکه بارش باران بر زمین شروع می شود، ⁷مردم دست از کار می کشند و متوجه قدرت او می شوند. ⁸حیوانات وحشی به بیشۀ خود می شتابند و در آنجا پناه می برند. ⁹طوفان از جنوب می آید و بادِ سرد از شمال. ¹⁰خدا بر آب بحرهای وسیع می دمد و آن را منجمد می سازد. ¹¹ابر ها را از رطوبت پُر می کند و برق خود را بوسیلۀ آن ها به هر سو می فرستد. ¹²به فرمان او به همه جا حرکت می کنند و آنچه را که خدا اراده می فرماید، بجا می آورند. ¹³او باران را برای مجازات مردم یا بعنوان رحمت برای انسان و آبیاری زمین می فرستد.

¹⁴ای ایوب، بشنو و لحظه ای در بارۀ کارهای عجیب خدا تأمل کن. ¹⁵آیا می دانی که خدا چگونه ارادۀ خود را عملی می سازد و برق را چسان در بین ابر ها تولید می کند؟ ¹⁶آیا می دانی که چطور ابر ها در هوا معلق می مانند؟ اینها همه کارهای شگفت آور خدائی می باشند که در دانش و حکمت کامل است. ¹⁷وقتی زمین در اثر باد جنوب داغ می شود و لباسهایت از گرمی به تنت می چسپند، ¹⁸آیا تو می توانی مثل او، شکل آسمان را که همچون آئینه سخت است، تغییر بدهی؟ ¹⁹به ما یاد بده که به او چه بگوئیم، زیرا فکر ما نارسا است و نمی دانیم که چگونه با او صحبت کنیم. ²⁰من جرأت آن را ندارم که با خدا حرف بزنم، زیرا می ترسم که کشته شوم.

²¹همانطوریکه نمی توانیم در وقتی که آسمان صاف و بی ابر باشد به نور درخشان آفتاب نگاه کنیم، ²²به همان قسم نیز نمی توانیم به جلال با هیبت خدا که با شکوه تمام بر ما می درخشد، خیره شویم. ²³خدای قادر مطلق آنقدر با عظمت است که ما حتی تصور کرده نمی توانیم. او در قدرت و عدالت بزرگ است و نسبت به همه از روی انصاف رفتار می کند و بر کسی ظلم روا نمی دارد. ²⁴بنابران، همۀ انسانها از او می ترسند و او به کسانی که ادعای حکمت می کنند، توجه ندارد.»

فصل سی و هشتم

خداوند به ایوب جواب می دهد

¹آنگاه خداوند از میان گِردباد به ایوب جواب داد: ²«این کیست که با سخنان پوچ و بی معنی خود از حکمت من انکار می کند؟ ³حالا مثل یک مرد آماده شو و به سوالات من جواب بده. ⁴وقتی که اساس زمین را بنا نهادم تو کجا بودی؟ اگر می دانی به من بگو. ⁵آیا می دانی که چه کسی حد و وسعت آن را تعیین نمود؟ چه کسی و به چه ترتیب آن را اندازه کرد؟ ⁶ستونهای آن بر چه چیزی قرار دارند و چه کسی تهداب آن را گذاشت؟ ⁷در هنگام وقوع این چیزها ستارگان صبحگاهی سرود خوشی را با هم زمزمه کردند و فرشتگان آسمان فریاد شادمانی را سردادند.

⁸وقتیکه آب بحر از دل زمین فوران کرد چه کسی دروازه های آن را بست؟ ⁹این من بودم که روی بحر را با ابر پوشاندم و با تاریکی غلیظ قنداقش کردم. ¹⁰سرحدات آن را تعیین نمودم و با سواحل احاطه اش کردم. ¹¹به بحر گفتم: «از اینجا پیشتر نروی و موجهای سرکش ات از این نقطه تجاوز نکنند.»

¹²آیا در سراسر عمرت به صبح فرمان داده ای که بدمد؟ آیا به شفق گفته ای که در موضعش پدید آید ¹³و کرانه های زمین را فرا گیرد تا روشنی صبح شریران را از بین بردارد. ¹⁴شفق، رنگ زمین را لاله گون می سازد و بسان لباس رنگ شده در می آورد. ¹⁵و روشنی روز نمایان شده، دست شریران را از بدکاری کوتاه می سازد.

¹⁶آیا چشمه های بحر را دیده ای یا به اعماق ابحار قدم گذاشته ای؟ ¹⁷آیا دروازه های دنیای تاریک مردگان را کشف کرده ای؟ ¹⁸آیا می دانی که زمین چقدر وسعت دارد؟ اگر می دانی به من جواب بده.

¹⁹آیا می دانی که سرچشمۀ نور در کجا است و تاریکی از کجا می آید؟ ²⁰آیا می توانی حدود آن ها را بیابی و راهی را که به منشأ آن ها می رود، پیدا کنی؟ ²¹تو باید بدانی، زیرا سن تو بسیار زیاد است و در وقت پیدایش دنیا وجود داشتی.

²²آیا در مخزنهای برف داخل شده ای و می دانی که ژاله در کجا ذخیره می شود؟ ²³من آن ها را برای روز مصیبت و جنگ و محاربه انبار کرده ام. ²⁴آیا می دانی که روشنی از کجا می تابد و باد شرقی از کجا می وزد؟

²⁵چه کسی کانالها را برای سیل کنده و مسیر برق را ساخته است؟ ²⁶چه کسی باران را به بیابانها و جاهای خشک و غیر مسکون می فرستد ²⁷تا زمینهای متروک و بائر آبیاری شوند و علف بار آورند؟ ²⁸آیا باران و شبنم پدر دارند؟ ²⁹یخ را چه کسی تولید می کند و شبنم از کجا بوجود می آید؟ ³⁰چه کسی آب را مثل سنگ به یخ تبدیل می کند و سطح بحر را منجمد می سازد؟

³¹آیا می توانی ستارگان پروین را بهم ببندی و رشتۀ منظومۀ جبار را بگشائی؟ ³²آیا می توانی حرکت ستارگان را در فصل های مختلف اداره کنی و دُب اکبر را با اقمار آن هدایت نمائی؟ ³³آیا از قوانین آسمان ها اطلاع داری و می توانی آن ها را در روی زمین تطبیق کنی؟

³⁴آیا می توانی به ابر ها فرمان بدهی که سیل باران را بر سرت ببارند؟ ³⁵آیا می توانی به برق امر کنی که در مسیر خود حرکت کند و برق به تو بگوید: «اطاعت می کنم»؟ ³⁶چه کسی به انسان عقل و حکمت داد؟ ³⁷چه کسی آنقدر دانش دارد که بتواند ابر ها را بشمارد و مشکهای آسمان را بر روی زمین خالی کند ³⁸و خاک را بهم آمیخته از آن کلوخ بسازد؟

³⁹آیا می توانی برای شیر شکار تهیه کنی و به او و چوچه هایش که در بیشۀ خود در کمین نشسته اند، خوراک بدهی؟ ⁴¹چه کسی برای زاغها که با شکم گرسنه به هر سو پرواز می کنند و چوچه های شان که در آشیانه برای غذا فریاد می زنند، خوراک مهیا می نماید؟

فصل سی و نهم

¹آیا می دانی که بُز کوهی چه وقت می زاید؟ آیا وضع حمل آهو را مشاهده کرده ای؟ ²آیا می دانی که چند ماه چوچۀ خود را در شکم حمل می کند و چه وقت آن را بدنیا می آورد؟ ³چه وقت از درد زایمان فارغ می شود و چه وقت می زاید؟ ⁴چوچه ها در صحرا بزرگ و قوی می شوند. بعد از پدر و مادر جدا شده دیگر بر نمی گردند.

⁵چه کسی به خرهای وحشی آزادی داد و آن ها را رها کرد؟ ⁶من بیابان را خانۀ شان و شوره زارها را مسکن شان ساختم. ⁷شور و غوغای شهر را دوست ندارند و صدای چوپان به گوش شان نمی رسد. ⁸دامنۀ کوهها چراگاه آن است و در آنجا در تلاش سبزه می باشند.

⁹آیا گاو وحشی می خواهد که خدمت ترا کند؟ آیا در کنار آخور تو می خوابد؟ ¹⁰آیا می توانی آن گاو را با ریسمان ببندی تا زمینت را قلبه کند؟ ¹¹آیا به قوت زیادش اعتماد داری که کارهایت را به او حواله کنی؟ ¹²آیا باور می کنی که اگر او را بفرستی محصولت را می آورد و در خرمنگاه جمع می کند؟

¹³شترمرغ با غرور بال می زند، اما پرو بال آن طوری نیست که بتواند پرواز کند. ¹⁴شترمرغ به روی زمین تخم می دهد تا خاک آن را گرم نگهدارد. ¹⁵غافل از اینکه ممکن است کسی آن را زیر پا کند یا ذریعۀ کدام حیوان وحشی پایمال شود. ¹⁶با چوچه های خود با خشونت رفتار می کند که گوئی از خودش نیستند و به زحمتی که کشیده بی تفاوت است. ¹⁷زیرا خدا به او شعور نداده و او را از عقل محروم کرده است. ¹⁸اما هرگاه بالهای خود را باز کند و بدود، هیچ اسپ و سوارکار به او رسیده نمی توانند.

¹⁹آیا تو به اسپ نیرویش را داده ای؟ آیا تو گردنش را با یال پوشانده ای؟ ²⁰آیا تو او را وادار می سازی که مثل ملخ جست و خیز بزند و شیهۀ مهیب بکشد؟ ²¹می بینی که چگونه با غرور سُم خود را بر زمین می کوبد و از نیروی خود لذت می برد و به جنگ می رود. ²²ترس در دلش راه ندارد و بدون هراس با شمشیر مقابله می کند. ²³از سرو صدای اسلحه و برق نیزه و گرز نمی ترسد. ²⁴با شنیدن صدای نعرۀ جنگ، دیگر آرام نمی گیرد و با خشم و هیجان به میدان محاربه می شتابد. ²⁵با هر صدای شیپور شیهه می کشد و از دور بوی جنگ به مشامش می رسد و فریاد و خروش فرماندهان، او را به هیجان می آورد.

²⁶آیا به شاهین تو آموخته ای که چگونه پرواز کند و بالهای خود را به سوی جنوب بگشاید؟ ²⁷آیا عقاب به فرمان تو آشیانۀ خود را بر فراز قلۀ بلند می سازد؟ ²⁸ببین که چطور بالای صخره ها خانه می سازد و بر سنگهای تیز می نشیند. ²⁹از آنجا شکار خود را زیر نظر می گیرد و چشمان تیزبینش از دور آن را می بیند. ³⁰جائی که لاشه باشد، حاضر می شود و چوچه هایش خون آن را می مکند.»

فصل چهلم

¹خداوند به کلام خود افزوده فرمود: ²«ایوب، آیا هنوز هم می خواهی با خدای قادر مطلق مباحثه کنی؟ تو که از کارهای من ایراد می گیری، باید به من جواب بدهی.»

³ایوب به خداوند گفت: «من یک انسان حقیر و ناچیز هستم، چگونه می توانم به تو جواب بدهم. حالا دهان خود را می بندم، ⁵زیرا من حرفهای خود را زده ام و بار دیگر تکرار نمی کنم.»

⁶آنگاه خداوند از میان گِردباد به ایوب چنین جواب داد: ⁷«حالا مثل یک مرد آماده شو و به سوالات من جواب بده. ⁸آیا می خواهی مرا به بی عدالتی متهم سازی؟ تو مرا بی عدالت و خود را حق بجانب می دانی. ⁹آیا تو مثل من قدرت داری؟ آیا صدای تو مانند آواز رعد آسای من است؟ ¹⁰اگر چنین است خود را با جلال و شکوه زینت بده و با عزت و شوکت ملبس شو. ¹¹خشم و غضب خود را بر مردم مغرور و متکبر بریز. ¹²به آن ها نظر کن و با یک نگاه آن ها را خوار و ذلیل ساز و بدکاران را در جائی که ایستاده اند، پایمال کن. ¹³تا در زیر خاک بروند و در دنیای مُردگان زندانی شوند. ¹⁴آنوقت من تصدیق می کنم که تو با زور بازوی خود می توانی ظفر یابی.

¹⁵به کرگدن نگاه کن. همانطوریکه ترا آفریدم او را هم آفریده ام. او مثل گاو علف می خورد. ¹⁶کمر پُر قدرت و شکم و عضلات نیرومند دارد. ¹⁷دُمش مانند درخت سرو راست است و رگ و پی رانش بهم بافته شده اند. ¹⁸استخوانهایش مثل لوله های برنجی و پاهایش مانند میله های آهنی اند.

¹⁹این حیوان یکی از عجیبترین مخلوقات من است. تنها من که آفرینندۀ او هستم می توانم مغلوبش کنم. ²⁰کوهها برایش سبزه می رویاند و در صحرا با حیوانات وحشی بازی می کند. ²¹در زیر درختان سایه دار و در نَیستان ها و جبه زارها دراز می کشد. ²²سایۀ درختان او را می پوشاند و بیدهای کنار جویبار او را احاطه می کند. ²³از طغیان دریا نمی ترسد و اگر دریای اُردن بر سرش بریزد، نمی تواند آرامش او را برهم بزند. ²⁴هیچ کسی نمی تواند به بینی او حلقه بیندازد و گرفتارش کند.

فصل چهل و یکم

¹آیا می توانی تمساح را با چنگک شکار کنی یا زبانش را با ریسمان ببندی؟ ²آیا می توانی بینی او را با ریسمان ببندی و الاشه اش را با چنگک سوراخ کنی؟ ³آیا پیش تو زاری می کند که به او آزار نرسانی؟ ⁴آیا با تو عهد می کند که همیشه خدمتگارت باشد؟ ⁵آیا می توانی با او مثل یک پرنده بازی کنی یا به گردنش تسمه انداخته به کنیزانت ببخشی؟ ⁶آیا ماهیگیران می توانند او را تکه تکه کنند و به تاجران بفروشند؟ ⁷آیا تیر در پوست او فرو می رود یا نیزۀ ماهیگیری سر او را سوراخ می کند؟ ⁸اگر به او دست بزنی، چنان غوغائی را برپا می کند که تا یادت باشد دیگر این کار را نکنی.

⁹هر کسی که بخواهد او را شکار کند از دیدنش وحشت می کند و جرأت خود را از دست می دهد. ¹⁰اگر تحریک شود آنقدر خشمگین می گردد که کسی جرأت نمی کند در برابر او بایستد. ¹¹در تمام روی زمین کسی نیست که به او حمله کند و زنده بماند.

¹²دربارۀ اعضا و نیرو و هیبت جسمانی او دیگر چه بگویم. ¹³کسی نمی تواند پوست او را بشگافد یا جرأت کند که به دندانهای ترسناک او نزدیک شود و یا دهان او را باز کند. ¹⁵پشت او از پرده های زره مانند تشکیل شده است ¹⁶و این پرده ها آنچنان نزدیک و محکم بهم بافته شده اند که هیچ چیزی قادر نیست آن ها را از هم جدا نماید و حتی هوا هم نمی تواند در آن ها نفوذ کند. ¹⁸وقتی عطسه می زند، بخار آن در پرتو نور آفتاب می درخشد و چشمانش به آفتابی می مانند که هنگام صبح طلوع می کند. ¹⁹از دهانش شعله ها و جَرَقه های آتش بر می خیزند. ²⁰از سوراخهای بینی اش مثل بخاری که از دیگ جوشان بر می خیزد، دود خارج می شود. ²¹نَفَس او آتش می افروزد و از دهانش شعلۀ آتش زبانه می کشد. ²²نیروی او در گردنش جا دارد و هر که با او روبرو شود، وحشت می کند. ²³طبقات گوشت بدنش سخت و محکم بهم چسپیده اند. ²⁴دلش مانند سنگ زیرین آسیاب سخت است. ²⁵وقتی از جا بر می خیزد، نیرومندان به وحشت افتاده و از ترس بیهوش می شوند. ²⁶شمشیر، نیزه، تیر یا گرز در او اثر نمی کند. ²⁷آهن برایش مثل کاه است و برنج مانند چوبِ پوسیده. ²⁸تیر نمی تواند او را بگریزاند سنگ فلاخن مثل پَرِ کاه در او اثر نمی کند. ²⁹گرز برای او مانند کاه است و به نیزه هائی که به سویش پرتاب می شوند، می خندد. ³⁰پوست شکمش مثل تکه های تیکر تیز است و مانند پنجۀ خرمن کوب بر زمین شیار می زند. ³¹وقتیکه حرکت می کند بحر را مثل دیگ بجوش می آورد و مانند ظرف عطار بهم می زند. ³²خط درخشانی بدنبال خود بر جای می گذارد و بحر از کف، سفید می شود. ³³در روی زمین هیچ حیوانی مانند او بی باک نیست. ³⁴او پادشاه حیوانات وحشی است و از همه جانوران برتر است.»

فصل چهل و دوم

ایوب جواب می دهد

¹آنگاه ایوب این چنین به خداوند جواب داد: ²«من می دانم که تو قادر به هر کاری هستی و هیچ کسی نمی تواند ترا از اراده ات باز دارد. ³تو پرسیدی: «چرا با سخنان بی معنی خود حکمت مرا انکار می کنی؟» من براستی از روی نادانی حرف زدم و نمی دانستم که چه می گویم. در بارۀ چیزهائی سخن گفتم که بالا تر از فهم من بودند. ⁴به من گفتی که سخنانت را گوش کنم و به سوال هائی که از من می کنی جواب بدهم. ⁵قبلاً گوش من در بارۀ تو چیزهائی شنیده بود، اما حالا چشم من ترا می بیند، ⁶بنابران، از خودم بدم می آید و در خاک و خاکستر می نشینم و توبه می کنم.»

دوستان ایوب سرزنش می شوند

⁷بعد از آنکه خداوند سخنان خود را با ایوب تمام کرد، به اَلیفاز تَیمانی فرمود: «من بر تو و دو دوستت قهر هستم، زیرا شما مثل بنده ام، ایوب در بارۀ من حرف درست نزدید. ⁸پس حالا هفت گوساله و هفت قوچ را گرفته پیش بنده ام، ایوب بروید و آن ها را جهت گناه خود بعنوان قربانی سوختنی تقدیم کنید. آنگاه بندۀ من، ایوب برای تان دعا می کند و من دعایش را می پذیرم و گناه شما را می بخشم، زیرا که دربارۀ من مانند ایوب سخنان بجا نگفتید.»

⁹پس اَلیفاز تَیمانی، بِلدَد شوحی و صوفر نعماتی رفتند و همانطوریکه خداوند فرموده بود، عمل کردند و خداوند دعای ایوب را در حق شان مستجاب نمود.

دارائی ایوب دو چند اعاده می شود

¹⁰پس از آنکه ایوب برای دوستان خود دعا کرد، خداوند دو چندِ همه چیزهائی که ایوب قبلاً داشت به او باز گردانید. ¹¹بعد همه برادران، خواهران و آشنایانش بخاطر مصیبتی که بر سر او آمده بود، برای تسلی پیش او آمدند و در خانه اش جشن گرفتند. هر کدام آن ها پول و انگشتر طلا به او هدیه دادند.

¹²خداوند در سالهای آخر عمر ایوب، بیشتر از اول به او برکت داد. او دارای چهارده هزار گوسفند، شش هزار شتر، هفت هزار جوره گاو و هزار خر ماده شد. ¹³او همچنین هفت پسر و سه دختر بنامهای یمیمه، قصیعه و قَرَن هفوک داشت. ¹⁵در تمام آن سرزمین هیچ زنی زیبائی دختران ایوب را نداشت و پدر شان به آن ها هم مانند برادران شان ارث داد.

¹⁶بعد از آن ایوب یکصد و چهل سال دیگر زندگی کرد و فرزندان و نواسه های خود را تا نسل چهارم دید ¹⁷و پس از یک عمر طولانی در سن پیری و سالخوردگی چشم از جهان بست.