1 Wakorint̯o

1 Wakorint̯o

¹ Mimi Paulo nitsanijwee kuwa ntumi jwa Yesu Kirist̯o kwa miro ya Muungu, pfamodza na ndugu Sositene, ² hwakumworeani nywinywi wantu wa tsanganiko ḍya Muungu ḍiiḍyo Korint̯o. Hwakumworeani nywinywi mudheresejweo hariani mwa Kirist̯o Yesu na mukitsanwa kuwa wantu wadheru. Hwakumworeani nywinywi pfamodza na hawaḍe wantu wonse, kula pfantu, weonamuyomba Ḅwana jwehu Yesu Kirist̯o, eye Ḅwana jwehu na jwao pia. ³ Muungu Baba na Ḅwana jwehu Yesu Kirist̯o nawamuvodhye na kumumpa naghea nto. ⁴ Nakaa nikimuyaviza Muungu ḍuḍa kut̯wa kwa dzambo ḍya hizi mvoni amumpiyezo nywinywi mukiwa hariani mwa Kirist̯o Yesu. ⁵ Na kwa dzambo ḍya kwamba mwaa hariani mwa Kirist̯o, muhendezwa majabva wa kula kintu. Muna umanyi wa kut̯osa wa mambo ya kiruhu na wa kusumwiiya chuuwo cha Muungu. ⁶ Haya maagu dzuu ya Kirist̯o, Muungu kamuhendeza muyagija gu, ⁷ ndookomu nanywi ntamudzapfungukijwa ni t̯ola iḍeyonse ya kiruhu mala mwiyokuyoweeyani na hamu kudza yupfii kwa Ḅwana jwehu Yesu Kirist̯o. ⁸ Na jeje anamungiza nguvu hat̯a mwiso, ili mutsekudzaonekana na t̯amba zuka ḍiḍeḍyonse hiyo hiyo Nsiku ya Ḅwana jwehu Yesu Kirist̯o adzeyokudza yupfii. ⁹ Huyu Muungu amuhaniye muwe na uharia na mwanawe, Ḅwana jwehu Yesu Kirist̯o, ni Muungu muhikizika. ¹⁰ Wandugu zanguni, nyakumuyombani kwa sari ḍya Ḅwana jwehu Yesu Kirist̯o musikiane, ili kutseewa migawikano kahi yenu. Wani kintu kimodza mat̯aroni na kuhendani kwenu. ¹¹ Wandugu, haya maagu nipatiyeyo kuyawa kwa wantu wangine wa nyumba ya Kilowe, ni kwamba kuna kutsaimukana kahi yenu. ¹² Nichokunenani ni kwamba, wangine wenu wanakwamba mbwa Paulo, wangine wanakwamba mbwa Apolo, wangine wanakwamba mbwa Pet̯ero, na wangine wanakwamba mbwa Kirist̯o! ¹³ Ndookomu Kirist̯o mumamubiga majimfu! Munamba mimi Paulo ndimi nipfatsikijwe muhini mwa mpatsa kwa dzambo ḍyenu? Ambu, mwipfot̯opyegwa, mut̯opyegwa kwa sari ḍya Paulo? ¹⁴ Namuyaviza Muungu ḍuḍa kwamba, kahi yenu ntaku hat̯a muntu mumodza nimut̯opyeye mimi, isipfokuwa Kirisipo na Gayo. ¹⁵ D̯ubva ntaku jwa kunena kwamba mut̯opyegwa kwa sari ḍyangu. ¹⁶ (Ni ḍugha bve, nimut̯opya na Sit̯efanosi na nyumbaye. Ela sikumbuke muntu yungine yuḍejwonse nimut̯opyeye mimi.) ¹⁷ Koro Kirist̯o nkakunihuma nikaiye kut̯opya wantu, ela kanihuma nisumwiiye haya Maagu Mema. Na nikwakuyasumwiiyani, siyasumwiiye na ud̯ubat̯a wa kiwanaad̯amu nitsekudzakutsovya maana huku kufwa kwa Kirist̯o afwiyeko muhini mwa mpatsa. ¹⁸ Kwa hawaḍe weokwaarani, haya maagu dzuu ya kufwa kwa Kirist̯o muhini mwa mpatsa wanaona kwamba ni upuudhi. Ela kwehu swiswi hwiwokupfonywani, haya maagu yakuyangani nguvu za Muungu. ¹⁹ Koro humu matsoroni Muungu kamba, “Nidzainanga mvidhyo ya wantu makaro, na kuimuka kwao nidzakutsovya maana.” ²⁰ D̯ubva awa wantu weo na mvidhyo, weo wasomi ambu weo mad̯ubat̯a wa huju huju lumwengu, wanawa ku? Muungu kayanga kwamba mvidhyo ya wantu wa huju huju lumwengu ni uḍyura muhupfu! ²¹ Koro Muungu, kwa mupangowe mwenye, kavihendeza vitsewezakana kwa wantu kumumanya kwa njia ya mvidhyo yao ya kilumwengu. Ishinu, Muungu kahuna kuwapfonya hawaḍe weonahikiza, kwa njia ya haya maagu hwiyonasumwiiya, ya wangine weyonakwamba nza uḍyura. ²² Hawa Wayahud̯i wanatsaka vihambwiizo dza ushaahiḍi, hali hawa wantu wasiokuwa Wayahud̯i wanalacha kuwa na mvidhyo. ²³ Ela swiswi hwakusumwiiyani dzuu ya Kirist̯o, apfatsikijwe muhini mwa mpatsa. Na hiḍi hiḍi dzambo, kwa hawa Wayahud̯i ni t̯ukio, na kwa wantu wasiokuwa Wayahud̯i ni uḍyura muhupfu. ²⁴ Ela kwa hawaḍe wonse wa Muungu atsaniyeo kuwapfonya, hangu Wayahud̯i na wantu wasiokuwa Wayahud̯i, Kirist̯o ni mvidhyo na nguvu za Muungu za kupfonya wantu. ²⁵ Koro chichonahwajwa dza uḍyura wa Muungu kina maana zaid̯i kuchia umanyi wa kibenaad̯amu. Na chichonahwajwa dza udhaifu wa Muungu, kina nguvu zaid̯i kuchia nguvu za mwanaad̯amu. ²⁶ Wandugu, t̯adziyoweni nywinywi, Muungu epfomuhana mwiiwa wantu ga? Matsoni mwa wantu wa huju huju lumwengu, ni wachuchu muno kahi yenu weokuwa wamanyi, weokuwa wantu wamanyikaniyeo ambu weokuwa wantu wavyaijweo madzumba ya kihaju. ²⁷ Ela Muungu kavitsana nangere hivi vya hawa wantu wa huju lumwengu wevyonavihwaa kuwa uḍyura, apate kuyagiza yutswa haya makaro. Na kavitsana hivi vivyonahwajwa ni lumwengu kuwa vidhaifu, apate kuwagiza yutswa wenye nguvu. ²⁸ Muungu kawatsana hawa weonabalifwa na kunyirwa ni lumwengu, wakionegwa dza kwamba ntawakwaa kintu, apate kuwatsovya maana hawa weonahwajwa ni lumwengu kuwa na maana. ²⁹ Ndookomu, muntu natsedzishad̯a na kiḍechonse usoni kwa Muungu. ³⁰ Muungu ndiye ahungiziye hariani mwa Kirist̯o Yesu, huyu ahuyangiye mvidhyo ya Muungu. Kirist̯o ndiye ahupfiye kuhwajwa dza wantu wahachi ni Muungu. Ndiye ahupfiye kuwa wadheru na ndiye ahuwekeye huru. ³¹ D̯ubva ni viwe dza hivi vya haya matsoro yaneneyevyo yakyamba, “Muntu jwa kudzishad̯a, nadzishad̯e kwa dzambo ḍya haya ya Ḅwana amuhendeeyo.”

¹ Wandugu zanguni, nipfokudza kwenu kumusumwiiya hi ngadzi ya mupfonyo wa Muungu, sikumudzia na ud̯ubat̯a wa kunena wala umanyi wa kibenaad̯amu. ² Koro niihuna kutsasumwiiya ḍingine ḍiḍeḍyonse, lamud̯a ḍya Yesu Kirist̯o na kufwakwe muhini mwa mpatsa. ³ Na nipfokudza kwenu, nidza ninkiwa nguvu zinisia, na nidza huku nikikuka kuhehema na oga. ⁴ Nipfonikiyongweeza na kusumwiiya, hivi vyuuwo vyangu ntaviiwa vya ukaro wa kibenaad̯amu, ela viiwa na ushaahiḍi wa nguvu za Ruhu jwa Muungu. ⁵ Nihenda hivi ili kwamba, faro yenu itseemeeya vyuuwo vya ukaro wa mwanaad̯amu, ela iemeeye nguvu za Muungu. ⁶ Hat̯a vivyo, kwa hawaḍe wangoreyeo kiruhu, hivi hwivyokunenani ni vyuuwo vivyo na mvidhyo. Ela hi si mvidhyo ya wantu na wat̯awala wa huju huju lumwengu weokuyoweeyani mwiso wao. ⁷ Hi mvidhyo hwiyokusumwiiyani, ni ngadzi ya mvidhyo ya Muungu eyoiwafitsa wantu. Ela ewa kahuna kuhungiza maremboni mwakwe hangu lumwengu jusidzaumbwa. ⁸ Ntaku hat̯a mumodza jwa hawa wat̯awala wa huju huju lumwengu eyeimanya hi hii mvidhyo. T̯ambere wandeewa kwamba waimanya, ntawandemupfatsika muhini mwa mpatsa Ḅwana jwa marembo. ⁹ Ni dza vya matsoro yaneneyevyo yakyamba, “Hikiḍe cha wantu wasichokiona na matso ambu kuchisikia, na hikiḍe cha wantu wasichokit̯aria kwamba kinahendeka, hicho ndicho cha Muungu awaelekanyiziyecho hawaḍe wonse wamutsakiyeo.” ¹⁰ Ela swiswi, haya haya mambo Muungu kayahupfenwiiya kwa njia ya Ruhu jwakwe. Koro huyu Ruhu ndiye amanyiye kula kintu, kamanya hat̯a hizi ngadzi nkuu nkuu za Muungu. ¹¹ Ntaku eyenaweza kumanya mat̯aro ya muntu, lamud̯a huyu muntu jeje mwenye. Na dza vivyo, Ruhu jwa Muungu ndiye amanyiye kula kintu dzuu ya Muungu. ¹² Naswi ntahukupfokea ruhu jwa kilumwengu, ela hupfokea huyu Ruhu ayawiye kwa Muungu, hupate kuziimuka hizi t̯ola hupfegejwezo ni Muungu. ¹³ D̯ubva, hukwakuyongweezani mambo ya kiruhu kwa hawaḍe weo na huyu Ruhu, ntahukae hukiyongweeza na vyuuwo vya ukaro wa kibenaad̯amu hat̯a, hunayongweeza na vyuuwo hupfegejwevyo ni huyu Ruhu. ¹⁴ Ela muntu asiyekuwa na huyu Ruhu anazidziza hizi t̯ola zizonayawa kwa Ruhu jwa Muungu. Kwakwe haya haya ni uḍyura muhupfu, na nkayaimuke, kwa dzambo ḍya kwamba yanaimukika kwa ugijo wa Ruhu t̯u. ¹⁵ Muntu eye na huyu Ruhu anaweza kuimuka maana ya kula kintu, ela jeje mwenye nkawezi kuhukumigwa ni muntu yuḍejwonse jwa kilumwengu. ¹⁶ Dza vya matsoro yaneneyevyo yakyamba, “Ni ga amanyiye mat̯aro ya Ḅwana? Ni ga eyenaweza kumushauri Muungu?” Ela swiswi hunayaimuka haya haya mambo kwa kwamba huna Ruhu jwa Kirist̯o.

¹ Wandugu zanguni, mimi sikuweza kunena nanywi dza wantu mwiwo na huyu Ruhu, ela iwa inimala kunena nanywi dza kwamba mu wantu wa huju huju lumwengu, mwiwo vilelehea faroni mwa Kirist̯o. ² Iwa ni had̯i nimumpe maziwa, nitsemumpa chakuḍya chumu chumu, koro mwiiwa ntamudzafika kuḍya chakuḍya chumu chumu. Na hat̯a saambi ntamudzafika kuḍya chakuḍya dzacho. ³ Amaale mwakuishini dza wantu wa huju huju lumwengu! Koro mwipfonafwiyana ḍea na kutsowana nywinywi na nywinywi, vinayanga tswee kwamba mwakuishini dza wantu wa huju huju lumwengu, wasiomumanya Muungu. ⁴ Wangine wenu wanakwamba wao mbwa Paulo, na wangine wakamba wao mbwa Apolo. Koro hivi hivi ntamukwakuhendekani dza wantu wa huju huju lumwengu hat̯a? ⁵ Hivi ami na aḍe Apolo munamba hu aḍe ga? Swiswi hu wahumisi t̯u wa Muungu humuhendezeyeo mukihikiza. Kula mumodza jwehu kakuhendani hi kazi ya Ḅwana amumpiyeyo. ⁶ Mimi niihodza hi mbeju, Apolo kaihiiya madzi ela Muungu ndiye aihendezeye ikimea. ⁷ Huyu muntu jwa kuihodza hi mbeju na huyu jwa kuihiiya madzi ntawa mud̯a hat̯a. Jwa mud̯a ni Muungu, eyenaihendeza hi mbeju imeye. ⁸ Huyu eyenaihodza hi mbeju na huyu eyenaihiiya madzi, wonse lengo ḍyao ni modza, na kula mumodza Muungu anamuipfa mala ya hwekaḍye ayaviyeḍyo. ⁹ Koro swiswi hu maḅamu hwiwokumuhumikiani Muungu pfamodza, nanywi ndinywi hi nkonde ya Muungu na mambako ya Muungu. ¹⁰ Kwa ubyeka wa Muungu animpiyeo, nihenda kazi ya byeka jwa kumbaka na niweka musinji, na wantu wangine wakumbakani dzuu ya hu huu musinji. Ela kula mumodza nat̯unze namuna evyokumbakani. ¹¹ Si ya kwamba kuna musinji ungine wa kuwekwa hat̯a, koro Muungu kesakumuweka Yesu Kirist̯o jeje heket̯u akae dza hu musinji. ¹² Wantu wangine wanambaka na dhahaḅu, ambu mawe ya fwedha, ambu mawe yangine yaḍeyonse ya thamani dzuu ya hu musinji; na wangine wanambaka na mihi, nyasi ambu maḅuwa. ¹³ Na kuwa na maana ambu kutsowa maana kwa kazi ya muntu, vinamanyikana Nsiku ya Kirist̯o adzepfokudza, yadzepfoyangaa tswee. Koro hiyo hiyo Nsiku, hu moho ndiwo udzeoyanga kazi ya kula muntu. Kuwa na maana ambu kutsowa maana kwa kazi ya muntu kunapimwa na hu moho. ¹⁴ Na cha muntu ambakiyecho nacho hapfa musinjini kikipfona na hu moho, anapfegwa t̯ubvo. ¹⁵ Ela kazi ya muntu ikipfya, anatsowa t̯ubvo. Kenge jeje mwenye anapfonywa dza muntu apfoneye na mbaa a mojo! ¹⁶ Ntamudzi kwamba nywinywi mu Hekalu ya Muungu, na kwamba Ruhu jwa Muungu kakuishini kuzimuni mwenu? ¹⁷ D̯ubva ikiwa kwamba yuḍejwonse kainanga Hekalu ya Muungu, Muungu nae anamunanga-nanga. Koro Hekalu ya Muungu ni nd̯eru, nanywi ndinywi hiyo hiyo Hekalu. ¹⁸ Muntu natsedzikulakula. Ikiwa kwamba yuḍejwonse kahi yenu kakudzihwaani dza karo jwa huju huju lumwengu, nadzihendeze ḍyura apate kuwa karo jwa ḍugha. ¹⁹ Koro cha huju lumwengu jwichonakihwaa kuwa ukaro, kwa Muungu ni uḍyura muhupfu. Dza vya matsoro yambiyevyo, “Wantu makaro, Muungu anawagiza na ukaro wao.” ²⁰ Na kungine haya matsoro yamba, “Ḅwana kamanya ya kwamba mat̯aro ya wantu makaro ntaya maana.” ²¹ D̯ubva, muntu natsedziona kwa dzambo ḍya mahendo ya mwanaad̯amu. Kula kintu nchenu, ²² hangu Paulo, Apolo na Pet̯ero, huju lumwengu, kuishi na kufwa, haya maisha ye saasambi na yadzeyokudza, yonse haya nzenu, ²³ nanywi mu wa Kirist̯o, na Kirist̯o njwa Muungu.

¹ Swiswi huhwaeni dza wahumisi wa Kirist̯o hwiwo na kazi ya kusumwiiya hizi ngadzi za hachi ya Muungu. ² Na muhumisi yuḍejwonse anamala kuwa muhikizika. ³ Ami le ntavikwakunimud̯ani ikiwa kwamba nywinywi munikizia hukumu, ambu nikizijwa hukumu ni mwanaad̯amu yungine yuḍejwonse. Siwezi hat̯a kudzikizia hukumu mimi mwenye. ⁴ Mimi mwenye sidzi tsowa ḍiḍeḍyonse nihendeyeḍyo, ela hiḍyo hiḍyo ntaḍiyange kwamba mimi ni muhachi. Koro Ḅwana ndiye jwa kudzanikizia hukumu. ⁵ D̯ubva, namutsemukizia muntu hukumu ngeraye isidzafika. Ḅwana ndiye adzeeyavya hukumu nsiku adzeyokudza. Kadzayayavya wekeani tswee hayaḍe yafitsijweyo kizani, na kadzaziyavya nze tswee hizi t̯amaa za myojo ya wanaad̯amu. Kisa kula muntu, Muungu mwenye kadzamumpa hi shad̯umeaye eyonamala kupfegwa. ⁶ Wandugu zanguni, haya yonse nineneyeyo dzuu ya Apolo nami, ni kwa manufaa yenu. Nimuhwaa Apolo nami dza mufaano mupate kuimuka maana ya hu muneno hu: “Gijani haya yorejweyo.” Nakutseewa muntu jwa kudziona kwa dzambo ḍya muntu huyu na kubalifa hawaḍe wangine. ⁷ Akuhendezeye wewe kuwa na maana kuchia wangine ni ga? Muungu siye akupfiye kula kintu wichonacho? Mani d̯ubva, aku kudziona dza kwamba nkukuvipfegwa ni Muungu, nkwa? ⁸ Mwakut̯arani ya kwamba mumaawa na kula kintu mwichonatsaka! Mwakut̯arani ya kwamba mumaawa majabva! Mwakut̯arani ya kwamba mumaawa mahaju, hat̯a ingawa si pfamodza naswi! Bo, ni mala ya kwamba muweye mahaju ḍugha ili naswi hupate kut̯awala pfamodza nanywi! ⁹ Koro vinikaiya dza kwamba, Muungu kahuweka swiswi ntumi dza wantu wa nsii wa mwiso, huhukumijweo kufwa. Hwakuhwajwani dza mutsezo wa kuyojwa hukwakufwani. Hwakuyojwani ni lumwengu yuzima, hangu malaika hat̯a benaad̯amu. ¹⁰ Swiswi, hunahwajwa dza maḍyura kwa dzambo ḍya Kirist̯o, ela anywi mu makaro hariani mwa Kirist̯o! Swiswi ntahu nguvu, ela anywi zimudzaa t̯ipu! Nywinywi mwakuhilwani, ela aswi hwakubalifigwani! ¹¹ Mumpaka hi saasambi hwakufwani nzaa na nchiu, hwakuvwaani nt̯and̯aro, hwakubigwani, na ntahu madzumba ya kukaa. ¹² Hwakudzikukani kwa kudzihendea kazi na mikono yehu. Wantu wakihutsola aswi hunawavodhya; wakihukuntisa d̯ina, swiswi hunait̯isa. ¹³ Wantu wakwakuhutsezeani, swiswi hunakwambukuya na umpowe. Swiswi hugala reka ḍya wantu wa huju lumwengu, na hwaa dza t̯ukudzi ḍya huju lumwengu mumpaka saambi. ¹⁴ Sikwakumworeani hivi nipate kumugiza yutswa, ela nyakumworeani nipate kumufunda dza wanangu nitsakiyeo. ¹⁵ Koro hat̯a mukiwa na wayezi elefu kumi kwa maisha yenu ya Kikirist̯o, muna baba mumodza t̯u. Maanaye, kwa maisha yenu hariani mwa Kirist̯o Yesu, mimi nihenda baba jwenu kwa kumusumwiiya haya Maagu Mema. ¹⁶ D̯ubva, nyakumuyombani munit̯aḅe mimi. ¹⁷ Kwa hivyo nyakumuhumani Timoteo kwenu. Jeje ka dza mwanangu. Nimutsaka, na ni muhikizika kuzimuni mwa Ḅwana. Kadzamukumbusya dzuu ya mwenendo wangu kuzimuni mwa Kirist̯o Yesu; mwenendo niwonayongweeza kula tsanganiko ḍya kula pfantu nipfonakwenda. ¹⁸ Wangine wenu wakudzionani, wakit̯ara kwamba sikwakudza huko kwenu. ¹⁹ Ela Ḅwana akitsaka, nakudza kwenu si hat̯a kae, nidze nisikiiye haya yeyonanenwa ni hawa weonadziona na nidzioneye haya weyonaweza kuhenda. ²⁰ Koro Muungu akwakumut̯awalani muntu, mahendo ya huyo muntu ndiyo yeyonayanga, si hivi vyuuwo evyonanena hat̯a. ²¹ Mwichonatsaka ni chi? Nimudziye na lucha, ambu nimudziye na mojo wa matsako na wa umpowe?

¹ Nisikia kwamba kunjia uḅari muzuka muno kahi yenu. Ni uḅari muzuka wa kwamba hat̯a kahi ya hawa walumwengu ntaupfo. Nisikia kwamba kuna muntu eyekuyaani hat̯a na mukaza babajwe! ² Kisa mwakudzionani! Ni muwe kwamba munjijwa ni sikit̯iko, na huyu muntu ahendeye haya muwe kwamba mumuyavya tsanganikoni. ³ Hat̯a ingawa sikwaa pfamodza nanywi kimwii, nya pfamodza nanywi kiruhu. Na dza vya muntu eye pfamodza nanywi, nisakukiza hukumu kwa sari ḍya Ḅwana jwehu Yesu Kirist̯o dzuu ya huyu muntu ahendeye hiḍi hiḍi dzambo zuka. Mwipfonatsanganika, nami nawa pfamodza nanywi kiruhu. Na kwa nguvu za Ḅwana jwehu Yesu, ⁵ huyu muntu ni mumungize mikononi mwa Shaat̯ani, ili hu mwiiwe upate kunangwa-nangwa, na apate kupfonywa ruhuye Nsiku ya Ḅwana Yesu adzeyokudza. ⁶ Kudziona kwenu si kwema. Ntamukuumanya au muneno wambiyeo, “Hamira nchuchu inafurisha mukahe muzima.” ⁷ Ndookomu ifat̯uleni hi nabvise yenu, dza hiviḍe mwivyonafat̯ula hamira ya kae, mudzidherese, mupate kuwa dza mukahe usiwodzangizwa hamira, dza mwivyonamala kuwa. Koro Kirist̯o, eye dza mwana mbuzi jwehu jwa Pasaka, kamayavigwa dza mvuugiya. ⁸ D̯ubva, hi hii jila ni kutsaihenda na mikahe ingizijweyo hamira ya kae, yani hamira ya nabvise na uzuka, ela ni kuihenda na mukahe usiwongizwa hamira, mukahe wa udheru na hachi. ⁹ Kuzimuni mwa hiḍe ḅaruwa yangu niyomworea, niimwamba mutsenjiiyana na wantu waḅari. ¹⁰ Siwa na maana ya kwamba mutsenjiiyana na wantu wa huju lumwengu weo waḅari, ambu weo wahamile, ambu weo wevi, ambu weonayomba masanamu hat̯a. Koro t̯ambere indeewa ni kuyawana na hawa wonse, indemumala kujusama huju lumwengu. ¹¹ Ela nichonikitsaka kumwambia ni kwamba, mutsenjiiyana na muntu yuḍejwonse eyenadzihana ndugu, na huku katsi ni muḅari, ambu ni muhamile, ambu anayomba masanamu, ambu ni muntu jwa nyano, ambu ni murumi, ambu ni mwivi. Muntu dzae, hat̯a kukaa chihako muḍye nae ntamu ruhusa! ¹² Hangu d̯ura ami nina haḍya ga ya kukizia hukumu wantu wa nze ya hiḍi tsanganiko? Muungu mwenye ndiye jwa kuwahukumu. Ela nywinywi, wenu wa kuwakizia hukumu ni hawaḍe weo humu tsanganikoni mwenu. Dza vya matsoro yambiyevyo, “Huyu muntu muzuka muyavyeni kiza cha nze.”

¹ Ikiwa kwamba yuḍejwonse kahi yenu katsowana na ndugu mwenziwe, anawezadze kupfiika masit̯aki kwa walumwengu ḅad̯ala ya kuvipfiika hivi vyuuwo kwa wantu wa Muungu? ² Ntamudzi kwamba hawa wahikiza wadzajuhukumu huju lumwengu? D̯ubva, ikiwa kwamba nywinywi ndinywi wa kujuhukumu huju lumwengu, munashindwa ni d̯ubi ndoḍo ndoḍo dzezihizi? ³ Ntamukumanya kwamba swiswi hudzahukumu hat̯a malaika? Ehe fat̯i mambo ya maisha ya huju huju lumwengu? ⁴ D̯ubva, d̯ubi dzezihizi zikidza, munazipfiikia wantu weonanyirwa ni hiḍi tsanganiko munaa? ⁵ Kare onani yutswa bve! Munamba kahi yenu ntaku muntu karo hat̯a mumodza jwa kwamba anaweza kuyanena ayese aya matsowano kahi ya hawa wandugu? ⁶ Ihenda kwamba wandugu kwa wandugu ni kusit̯akiana, kisa kwa wantu wasiohikiza! ⁷ Huku kuwa na matsowano kahi yenu nywinywi na nywinywi t̯u, kunayanga kwamba mushindwa. Si heri muntu amutsoweye nywinywi ambu amukwiwiye nywinywi? ⁸ Ela anywi sivyo, ishinu nywinywi wenye ndinywi mwiwokutsoweanani na kukwiwiyana; na hivi mwakuvihendeani hat̯a Wakirist̯o wenzenu! ⁹ Ntamudzi kwamba wonse weonahenda mazuka ntawawezi kupfokea mvoni za uhaju wa Muungu? Namutsedzikulakula hat̯a, koro wantu wonse weo waḅari, weonayomba masanamu, weonavunza ukwe, weonayaana na nyuma, ¹⁰ wevi, wahamile, walevi, wantu wa nyano, na wadhara, wonse ntawawezi kupfokea mvoni za uhaju wa Muungu. ¹¹ Na hivi ndivyo vya wangine wenu mwivyokuwa. Ela sasa mudhereswa nabvise zenu, mugala wadheru wa Muungu, na Muungu kakumuhwaani kuwa wantu wahachi kwa sari ḍya Ḅwana Yesu Kirist̯o na kwa nguvu za Ruhu jwa Muungu jwehu. ¹² Muntu anaweza kunena ambe, “Nina uhuru wa kuhenda kiḍechonse nitsakiyecho,” ela si kula kintu kwamba kina maana. Naweza kwamba nina uhuru wa kuhenda kiḍechonse, ela siwezi kudzihendeza muhumwa jwa kiḍechonse kidzechokudza. ¹³ Muntu anaweza kwamba, “Chakuḍya ncha hiḍi humbo, na humbo ndya chakuḍya.” Ela nsikuye Muungu kadzavinanga vyonse. Koro mwii wa muntu si wa kutumika kwa mambo ya uḅari, ela mbwa kumuhumikia Ḅwana, na Ḅwana ndiye mut̯awala jwa mii yehu. ¹⁴ Kwa nguvuze, Muungu kamufufuya Ḅwana kuyawa kwa wafu, na hat̯a naswi kadzahufufuya. ¹⁵ Ntamukumanya hivi hivi kwamba mii yenu ni dza viiriiri vya mwii wa Kirist̯o? D̯ubva, nawezadze kuhwaa kiiriiri cha mwii wa Kirist̯o nikihendeze kiiriiri cha mwii wa shudha? Sivihende meshi! ¹⁶ Munamba ntamudzi kwamba muntu eyenaungana na shudha wanawa mwii mumodza? Koro hat̯a haya matsoro yamba, “Nao wowii wanawa mwii mumodza.” ¹⁷ Ela muntu eyenaungana na Ḅwana, anawa kintu kimodza nae kiruhu. ¹⁸ Yatsani uḅari. Nabvise zingine zonse za muntu ezonahenda ntaziuhore hu mwii. Ela muntu eyenahenda nabvise ya uḅari kakuuhendeani nabvise hu mwiiwe mwenye. ¹⁹ Ntamudzi kwamba mii yenu ni Hekalu ya Ruhu Mudheru? Huyu Ruhu mumupfegwa ni Muungu na kakuishini kuzimuni mwenu. D̯ubva mii yenu namutseihwaa dza yenu, nza Muungu. ²⁰ Jeje kesakumubigia ḍiba. Ndookomu mii yenu itumieni kwa kumushad̯a Muungu.

¹ Sasa, dzuu ya haya mambo munyoreeyo ni hivi: Ni urembo kwa muntu kutsahwaa. ² Ela kwa dzambo ḍya maḍemo yeyonaweza kumungiza uḅarini, kula muyume ni kuwa na mukaziwe mwenye na kula muke ni kuwa na muumewe mwenye. ³ Huyu muyume ni kut̯imiza haḍya za mukaziwe, na huyu muke nae ni kut̯imiza haḍya za muumewe. ⁴ Huyu muke nka mamulaka na mwiiwe, muumewe ndiye eye na mamulaka nao. Na dza vivyo, muyume nka mamulaka na mwiiwe, mukaziwe ndiye eye na mamulaka nao. ⁵ Namutsenyimana nywinywi na nywinywi, lamud̯a muwe kwamba musikiana kuhenda hivyo hivyo kwa muḍa ili mupate kumuud̯amia mayombo. Ela kisa ni mugaliane kawii ili Shaat̯ani atsemugisa maḍemoni kwa dzambo ḍya kutsaweza kudzimiza kwenu. ⁶ Haya niyokumwambiani sikwakumuwekeani amuri, ela nyakumumpani ushauri. ⁷ Nindetsaka kula muntu akae dza hivi niivyo mimi. Ela kula muntu ana t̯ola yakwe aipfegejweyo ni Muungu. Muntu mumodza anawa na t̯ola hii, na yungine akawa na t̯ola ingine. ⁸ Hawa wasiodzahwaana, na hawa wake wachiwa, nyakuwambiani hidzaa: Ni urembo kwao kukaa dza hivi niivyo mimi. ⁹ Ela ikiwa kwamba ntawawezi kudzimiza, d̯ubva ni heri wahwaane. Koro ni heri kuhwaa ambu kuhwajwa kuliko kusia na t̯amaa. ¹⁰ Hawa wahwaananiyeo nyakuwapfani hi amuri hi (si yangu, nza Ḅwana): Muke ahwaijwe nka ruhusa ya kuyawana na muumewe. ¹¹ Ela ikiwa kwamba kayawana nae, ni atsehwajwa, ambu sivyo auje kwa muumewe. Na huyu muyume nae nka ruhusa ya kumuyatsa mukaziwe. ¹² Hawa wangine nichokuwambiani (mimi si Ḅwana) ni hichi: Muyume Mukirist̯o akiwa na muke mulumwengu akuḅaliye kuishi nae, huyu muyume ni kutsamuyatsa huyu muke. ¹³ Na ikiwa kwamba muke Mukirist̯o ana muyume mulumwengu akuḅaliye kukaa nae, huyu muke ni kutsamuyawa huyu muyume. ¹⁴ Koro huyu muyume mulumwengu anakuḅalika kwa Muungu kwa dzambo ḍya mukaziwe, na huyu muke mulumwengu anakuḅalika kwa Muungu kwa dzambo ḍya muumewe. T̯ambere si hivyo, hawa wana wao ntawandeewa wadheru, ela viivyo ni kwamba nao ni wadheru. ¹⁵ Ela ikiwa kwamba huyu muke ambu muyume mulumwengu katsaka kuyawana na huyu mwenziwe, namuyawe. Hapfo huyu muke ambu muyume Mukirist̯o ka huru. Koro Muungu anatsaka hawa wantuwe waishi na naghea. ¹⁶ Wewe muke Mukirist̯o, kumanyadze kwamba pfangine unaweza kumupfonya mumeo? Ambu wewe muyume Mukirist̯o, kumanyadze kwamba pfangine unaweza kumupfonya mukaziwo? ¹⁷ Kula muntu naishi haya maisha ya Ḅwana amumpiyeyo kuishi, na akae dza viviḍe evyokuwa Muungu epfomuhana. Hi ndiyo amuri niwekeyeyo kwa matsanganiko yonse. ¹⁸ Ikiwa kwamba muntu epfohanwa ni Muungu ewa kamaahinywa, natsedzimeza govi kawii akae dza kwamba nkakuhinywa. Na ikiwa kwamba muntu epfohanwa ni Muungu ewa nkadzahinywa, natsedzingiza kuhinywani. ¹⁹ Koro kuhinywa ambu kutsahinywa kwa muntu ntaku maana yaḍeyonse. Cha mud̯a ni kuzigija amuri za Muungu. ²⁰ Kula muntu ni kukaa dza viviḍe evyokuwa Muungu epfomuhana. ²¹ Wewe, Muungu epfokuhana, wiwa u muhumwa? Haya, hiḍyo naḍitsekumud̯a; ukipata namfasi ya kuwa huru, itumie. ²² Koro muhumwa ahanijwee ni Ḅwana, huyo ni muhumwa awekejwe huru amuhumikie Ḅwana. Na dza vivyo, muntu huru ahanijwe ni Kirist̯o, huyo ni muhumwa jwa Kirist̯o. ²³ Mwisakubigijwa ḍiba, d̯ubva namutseewa wahumwa wa wantu kawii. ²⁴ Wandugu, kula muntu nakae usoni kwa Muungu dza viviḍe evyokuwa Muungu epfomuhana. ²⁵ Sasa, dzuu ya hawa wasiodzahwaa ambu wasiodzahwajwa, si amuri ya kumumpa kuyawa kwa Ḅwana, ela nyakumumpani mat̯aro yangu. Serefat̯ani nivyokunenani, maanaye mimi ni muntu nifwiijwe t̯ei ni Ḅwana na akinihendeza muntu jwa kuserefat̯ika. ²⁶ Kwa dzambo ḍya d̯ina zidzezokudza, nat̯ara ni urembo kwa muntu kukaa dza hivi aivyo. ²⁷ Ikiwa kwamba una muke, silache kumuyatsa. Ikiwa kwamba nkudzahwaa, silache kuhwaa muke. ²⁸ Ela ukihwaa, pia nkukuhenda nabvise. Na ikwaakwamba mwanamuke galit̯ama kahwajwa, nkakuhenda nabvise. Ela hizi d̯ina za hawa wantu wezonakuntana nazo, sindetsaka zimupate nanywi. ²⁹ Nichokunenani, wandugu, ni kwamba, hu muḍa usaiyeo ni mufufi. Na hangu hi hii saasambi, hawaḍe wahwaiyeo nawaishi dza kwamba ntawadzahwaa. ³⁰ Hawaḍe weo chiiyoni, nawakae dza kwamba ntawa masikit̯iko. Hawaḍe weo tsekeani nawakae dza kwamba ntawa tsekea. Hawaḍe weonaguya vija, nawakae dza kwamba hivi wevyonaguya si vyao. ³¹ Hawaḍe weokushuulikiani mambo ya huju huju lumwengu, nawakae dza kwamba ntawa shuuli nayo. Koro huju lumwengu, dza juivyo, jwakwendeani mwiso. ³² Nindetsaka mutsedzingiza mirumiru. Muntu asiyedzahwaa anamud̯wa ni kazi ya Ḅwana, kwa kwamba analacha kumutsakiza Ḅwana. ³³ Ela muntu ahwaiye muke anamud̯wa ni mambo ya kilumwengu, kwa kwamba analacha kumutsakiza mukaziwe, ³⁴ na ndookomu anadziḅaa huku na huku. Muke asiyedzahwajwa ambu mwanamuke galit̯ama wanamud̯wa ni kazi ya Ḅwana, kwa kwamba wanadziyavya kimwii na kiruhu. Ela muke ahwaijwe, anamud̯wa ni mambo ya huju huju lumwengu, kwa kwamba analacha kumutsakiza muumewe. ³⁵ Nyakunenani hivi kwa kwamba natsaka kumusaiḍia nywinywi, si kwamba nyakutsakani kumufunga-funga. Natsaka muhende yeyo ya hachi na mudziyavye kumuhumikia Ḅwana na mojo mumodza. ³⁶ Muntu akiona ya kwamba hivi evyokuhendekani kwa huyu mwanamuke wamanyananiyeo kuhwaana si sawa, na t̯amaaze zimushinda nguvu, nahende hivi evyonatsaka, amuhwae huyu mwanamuke. Hapfo nkakuhenda nabvise. ³⁷ Na ikiwa kwamba muntu anaweza kudzimiza na t̯amaa, na akihuna mojoni mwakwe kutsahwaa, pfasipfo kusharut̯iswa, anawa kahenda dzambo dzema kutsahwaa. ³⁸ D̯ubva huyu muntu ahwaiye muke kahenda urembo, ela huyuḍe asiyehwaa muke kahenda dzambo dzema zaid̯i. ³⁹ Muke ahwaijwe nka uhuru eo nao mala ya muumewe eyo mojo. Ela huyu muyume akifwa ana uhuru wa kuhwajwa ni yuḍejwonse amutsakiye, ḅora t̯u awe Mukirist̯o. ⁴⁰ Ela kuonani kwangu ni kwamba, anawa na tsekea zaid̯i akikaa vivyo dza muke muchiwa. Na nat̯ara nami nyakuyongojwani ni Ruhu jwa Muungu.

¹ Sasa, dzuu ya mambo ya vyakuḍya viyavijwevyo mvuugiya kwa masanamu, ni hidzaa: Humanya ya kwamba hwonse huna umanyi, dza mwivyonanena. Ela umanyi dzao unayeha kudziona, hali matsako yanambaka wantu. ² Muntu eyenadziona kwamba kamanya kintu, amaale nkadzamanya dza evyonamala kumanya. ³ Ela muntu amutsakie Muungu, Muungu kamumanya. ⁴ D̯ubva dzuu ya kuḍya vyakuḍya viyavijwevyo mvuugiya kwa masanamu, ni hidzaa: Humanya ya kwamba sanamu si kija chicho mojo meshi, na humanya ya kwamba kuna Muungu mumodza t̯u. ⁵ Wangine wanakwamba kuna miungu iyo yuwinguni na hapfa lumwenguni. Wahikiza kwamba kuna miungu minji na maḅwana menji. ⁶ Ela swiswi huhikiza ya kwamba kuna Muungu mumodza t̯u, eye Baba na muumba jwa vyonse. Na hwakuishini kwa dzambo ḍya kumuhumikia jeje. Na huhikiza kwamba kuna Ḅwana mumodza t̯u, nae ni Yesu Kirist̯o. Kula kintu kiumbwa kuchiiyana nae, na ndiye eyekuhuwezesani huishi. ⁷ Ela si kula muntu amanyiye haya haya. Wantu wangine mambo ya masanamu yawanjia-njia hat̯a wepfonaḍya chakuḍya, wanat̯ara ya kwamba ni chakuḍya kiyavijwecho mvuugiya kwa masanamu. Na kwa kwamba ni vyumu kwao kumanya chicho sawa ambu kisichokuwa sawa kuhenda, wakiḍya vyakuḍya dzavyo wanadziona ntawa udheru. ⁸ Ela chakuḍya ntakiwezi kuhunuha hafufi na Muungu. Hukiḍya ambu hukitsaaḍya, ntahuumbake wala kuuvara uhusiano wehu na Muungu. ⁹ Ela hat̯a vivyo, manyani mutseuyatsa uhuru wenu mwiwonao uwagise nabviseni hawaḍe weo na faro zisizodzangora. ¹⁰ Koro yuḍejwonse asiyemanya chicho sawa ambu kisichokuwa sawa kuhenda, akikuona wewe umanyiye kwakuḍyani chakuḍya kuzimu ya hekalu ya miungu ya nsuwe, unamungiza mojo aḍye chakuḍya kiyavijwecho mvuugiya kwa masanamu. ¹¹ Ndookomu kwa dzambo ḍya umanyi wako, unamwaarya huyu ndugujo eye na faro isiyodzangora. Na hali Kirist̯o kafwa kwa dzamboḍye. ¹² Mukwakuwahendeani nabvise wandugu zenu kwehii namuna, na mukwakuwanangani mat̯aro yao, mwakumuhendeani nabvise Kirist̯o. ¹³ D̯ubva, ikiwa kwamba hichi nichonaḍya kinamuhendeza ndugu yangu kuhenda nabvise, siwezi kuḍya nyama kawii meshi, ili nitsemuhendeza ndugu yangu agwe nabviseni.

¹ Munamba mimi sikwaa muntu huru hat̯a? Ambu munamba mimi sikwaa ntumi hat̯a? Ayu Yesu Ḅwana jwehu, mimi sikumuona hat̯a? Dzaambia, nanywi nywinywi wenye, ntamukwaa matunda ye kazi yangu nimuhendeeyo Ḅwana? ² Hat̯a ingawa kwa wangine sikwaa dza ntumi, kwenu nywinywi mimi ni ntumi. Haya maisha yenu nywinywi wenye mwiyokukaani hariani mwa Ḅwana, ni ushaahiḍi kwamba mimi ni ntumi. ³ Wantu wepfonanikajela, nadzihehea hidzaa: ⁴ Munamba mimi si hachi ya kupfegwa chakuḍya na madzi ya kunwa kwa kazi yangu dza ntumi? ⁵ Hawa ntumi wangine na hawa wanduguzwe Ḅwana, pfamodza na Pet̯ero, wao wanakaa wakawahwaa wakazao wakagijana nao humu vyaroni mwao. Munamba ami, ndimi nisiyekuwa na hachi ya kuhwaa muke Mukirist̯o agijane nami amu vyaroni mwangu? ⁶ Ambu, munamba ami na Baranaba ndiswi t̯u wa kuhenda kazi na mikono yehu kudzilachia kantu? ⁷ Kuna asikari ga eyenadziipfia gharama zakwe za kuwa ḍyeshini? Ambu, ni muntu ga eyenat̯ora mizabibu kisa akatsayaḍya haya matundaye? Ambu, kuna mut̯unga ga asiyenwa maziwa ya hu mwonawe eonat̯unga? ⁸ Si ya kwamba haya niyokunenani ni mat̯aro ya kibenaad̯amu ḅasi hat̯a, koro hat̯a hi Sharia nayo inena hivi hivi. ⁹ Hi Sharia ya Musa yamba, “Nkudzoifunge kanwa ngombe ikwakukuvuniani bvaro.” D̯ubva, munamba hapfa hapfa azi ngombe ndizo zimumud̯iyezo Muungu? ¹⁰ Haya haya nkakwakuhuneneani swiswi hat̯a? Haya yoregwa kwa dzambo ḍyehu. Koro muntu jwa kuima na muntu jwa kuvuna, ni wahende kazi zao wakiyoweeya kupata sehemu ya haya mavuno. ¹¹ Hukimahodza mbeju ya kiruhu kahi yenu, na hukivuna kuyawana na vija mwivyonavyo, kawii inawa ni fara? ¹² Ikiwa kwamba wangine wana hachi ya kuyoweeya ugijo kuyawa kwenu, ehe fat̯i swiswi si zaid̯i? Ela swiswi hi hii hachi ntahudzaidzilachia. Ishinu hwakuit̯isani kula d̯ina, ili hupate kutsaawa mpingamizi ya haya Maagu Mema ya Kirist̯o. ¹³ Ntamudzi kwamba hawaḍe weonahenda kazi Hekaluni chakuḍya chao kinayawa na humu Hekaluni? Ambu, ntamudzi kwamba weonayavya mvuugiya madhabahuni, hi sehemu ya hi mvuugiya iyonayavigwa dza mvuugiya isiyotsomwa nzao? ¹⁴ Dza vivyo, Ḅwana kaamuru kwamba, hawaḍe weonasumwiiya injili wanaḍya kuyawana na hi injili. ¹⁵ Ela mimi sidzazidzilachia hizi hizi hachi. Na sikwakworani hivi kwa dzambo ḍya kuzidzilachia hizi hizi hachi hat̯a! Ni heri nifwe, kuliko kumuyatsa muntu aniipfe kwa kazi nihendeyeyo na anitsovye cha kudzishad̯ia. ¹⁶ Ela si hachi ya kudziona at̯i kwa dzambo ḍya kusumwiiya hi injili. Hangu d̯ura, nipfegwa amuri ya kuisumwiiya. Na nikitsaisumwiiya Muungu ananihukumu. ¹⁷ Koro t̯ambere hi hii kazi nindeewa nyakuihendani kwa kutsaka kwangu, nindeewa na hachi ya kuipfwa; ela si kwa kutsaka kwangu mwenye, ni kazi Muungu kainimpa. ¹⁸ Aya maipfo yangu ya kupfegwa ni kintu ga mani? Maipfo yangu ni huku kut̯oseka na kusumwiiya haya Maagu Mema pfasipfo kuhwaa kiḍechonse. Hizi hachi zangu nizonazo dza muntu jwa kusumwiiya haya Maagu Mema, mimi sizidzilachie. ¹⁹ Mimi ni muntu niye huru, sikwaa muhumwa jwa muntu. Ela nadzihendeza muhumwa jwa kula muntu ili niweze kuwanuha wantu wenji mala ya kut̯osa kwa Kirist̯o. ²⁰ Nikiwa kwa Wayahud̯i, nadzihendeza dza Muyahud̯i, nipate kuwanuha wao kwa Kirist̯o. Hat̯a ingawa mimi sikwaa nsii ya hi Sharia, naishi dza muntu eye nsii ya hi Sharia dzao, nipate kuwanuha kwa Kirist̯o. ²¹ Na nikiwa kahi ya hawa wantu wasiokuwa Wayahud̯i, siuḅe Sharia za Kiyahud̯i. Ela hat̯a vivyo, sikwakunenani kwamba nayatsa kuuḅa hi Sharia ya Muungu, koro nya nsii ya sharia ya Kirist̯o. Naishi dza muntu asikwaa Muyahud̯i, nipate kuwanuha kwa Kirist̯o hawa wantu wasiokuwa Wayahud̯i. ²² Na kahi ya wantu weo na faro zisizodzangora, nadzihendeza dzao nipate kuwanuha kwa Kirist̯o. D̯ubva nadzingiza kwa kula hali ya kula muntu, nipate kupfonya wangine wao kwa njia iḍeyonse niyonaweza. ²³ Haya haya yonse nayahenda kwa dzambo ḍya hi injili, nipate kupata hizi mvoni za kuisumwiiya. ²⁴ Mumanya ya kwamba mashindano ya mbio yananjijwa ni wantu wenji, ela ni muntu mumodza t̯u eyenashinda hizi mbio akapfegwa t̯ubvo. D̯ubva, d̯aramani dza wantu mwiwokutsakani kushinda hizi mbio mupfegwe t̯ubvo. ²⁵ Kula muntu jwa kunjia mashindano ya mbio anahenda mazowezi ya nguvu kaḅisa na ni had̯i awe muntu jwa kudzimiza! Wanahenda hivi wapate kushinda na wapfegwe t̯ubvo ḍisiḍyokaa, ela swiswi hunahenda hivi hupate kupata t̯ubvo ḍiḍyonakaa maishi. ²⁶ Ndiyo maana sidzid̯aramiye ḅasi, na sijwane dza muntu eyekudzipfanukiiyani makonde ḅasi ḅasi. ²⁷ Hu mwii wangu nauhendea mazowezi momu momu ili niweze kuunuya na kuuweka dza nivyonatsaka, ili nitseweza kuyavigwa humu mbioni ḅaad̯a yangu mimi kuhana na wangine wanjie mbioni.

¹ Wandugu zanguni, natsaka kumukumbusya haya yahendekeeyo kwa hawa wabibi zehu wayawiyeo na Misiri. Wonse wekiyongojwa ni hiḍi wingu, na wonse waivuka hi ḅahari ya Shamu. ² Humu winguni na humu ḅaharini, wonse wat̯opyegwa kuwa kintu kimodza na Musa. ³ Wonse waḍya iyo aina modza ya chakuḍya cha kiruhu ⁴ na wanwa iyo aina modza ya madzi ya kiruhu. Haya madzi wayanwa na humu mwa hu mwamba wa kiruhu ugijaniyeo nao. Na hu huu mwamba wiwa ni Kirist̯o mwenye. ⁵ Ela hat̯a vivyo, wenji wao ntawakumutsakiza Muungu, ndookomu wafwa na mii yao id̯achaa humu yuwandani. ⁶ D̯ubva haya haya yonse ni mufaano kwehu, humanye hutsekudzanjijwa ni t̯amaa ya mazuka dza ivyowanjia wao. ⁷ Namutseewa wantu wa kuyomba masanamu dza vya wangine wao wevyokuwa. Dza vya matsoro yambiyevyo, “Wanjia kuhendani jila ya kuḍya na kunwa na kuvina, ela mwiso viperuka, na wanjia kuhendani uḅari.” ⁸ Ni hutsenjia uḅarini dza vya wangine wao wevyohenda, na wakifwa wantu elefu miyongo miwii na ntahu kwa nsiku modza. ⁹ Na nahutsemuḍema Ḅwana dza vya wangine wao wahendeyevyo na wakiumwa ni nyoka wakifwa. ¹⁰ Namutsewawaka dza vya wangine wao wahendeyevyo na wakiyagwa ni huyu malaika jwa mfwisa. ¹¹ Haya haya mambo yawapata wao yapate kuwa mufaano kwa wangine. Na yoregwa yapate kuhukanya naswi, koro hwakuishini ngera ya kwamba mwiso wa lumwengu umaawa hafufi. ¹² D̯ubva, yuḍejwonse adzionee kwamba kasumama imara, nat̯unze atsekudzagwa. ¹³ Haya maḍemo mwiyonapata ni haya yeyonakudzia kula muntu. Ela Muungu ni muhikizika, na nkamuyatse muḍemegwe kuchia chima. Koro mwipfonaḍemegwa, jeje anamuyanga vya kuhenda ili mutsekudzagiswa ni haya maḍemo. ¹⁴ D̯ubva waḅamu zangu watsakwa, yatsani kuyomba masanamu! ¹⁵ Nyakunenani nanywi dza wantu mwiwo na akili, yat̯ariyeni wenye haya niyokunenani. ¹⁶ Hukwakunwani achi chikombe kivodhyejwecho, hwichonakiyavia ḍuḍa kwa Muungu, ntahukwakuharianani mwazini mwa Kirist̯o? Na au mukahe hwionavunza hukaḍya, ntahukwakuharianani mwiini mwa Kirist̯o? ¹⁷ Na kwa dzambo kuna mukahe mumodza, swiswi hwonse, na winji wehu wonse, hu mwii mumodza, koro hwonse hunaḍya uo mukahe mumodza. ¹⁸ Hwaani mufaano wa hawa Waisiraeli. Hawaḍe weonaḍya sehemu ya hizi mvuugiya, wanawa kuharianani na Muungu, eyenayavijwa hizi mvuugiya hapfa madhabahuni. ¹⁹ Nichokunenani ni kintu ga? Munamba nyakunenani kwamba masanamu ni miungu ya ḍugha? Ambu, avi vyakuḍya viyavijwevyo mvuugiya kwa masanamu, ni mvuugiya ya ḍugha? ²⁰ Sivyo hat̯a! Nichokunenani ni kwamba, mvuugiya zizonayavigwa ni walumwengu, ntazikwakuyavijwani Muungu, zakuyavijwani mashaat̯ani. Nami sit̯aki muwe na uhusiano na mashaat̯ani. ²¹ Ntamuwezi kunwa chikombe cha Ḅwana kisa munwe na chikombe cha mashaat̯ani. Ntamuwezi kuḍya chakuḍya cha Ḅwana na muḍye na chakuḍya cha mashaat̯ani. ²² Ambu mwakutsakani kumurejesa Ḅwana? Mwakut̯arani kwamba muna nguvu kumuchia jeje? ²³ Wangine wanakwamba, “Huna uhuru wa kuhenda kiḍechonse hutsakiyecho.” Ela si kula kintu kwamba kina maana. Munakwamba, “Huna uhuru wa kuhenda kiḍechonse hutsakiyecho.” Ela si kula kintu ya kwamba kinambaka. ²⁴ Muntu natsedzilachia mema jeje ḅasi, ela nalache na mema ya wangine. ²⁵ Ḍyani kula aina ya nyama zizonaguzwa sokoni pfasipfo kuuza maswali ya kuzikajela. ²⁶ Koro haya matsoro yamba, “Lumwengu jwonse na vyonse vivyo kuzimuye, mvya Ḅwana.” ²⁷ Muntu mulumwengu akikuhana ukaḍye chakuḍya kwakwe, na ukihuna kwenda, ḍyaa kiḍechonse upfegejwecho pfasipfo kuuza maswali ya kukajela. ²⁸ Ela muntu akikwamba, “Hichi ni chakuḍya kiyavijwecho mvuugiya kwa masanamu,” d̯ubva kwa dzambo ḍya huyu akwambiiye na kwa dzambo ḍya hi nia yakwe, kwamba ni nabvise kuḍya hicho chakuḍya, wewe sikiḍye hicho chakuḍya. ²⁹ Si kwa dzambo ḍya hi nia yako wewe, ela kwa dzambo ḍya hi nia ya huyu akwambiiye. Muntu anaweza kuuza ambe, “Hivi hivi nagijika-gijika kuhenda nivyonatsaka kwa dzambo ḍya nia ya muntu yungine kuna? ³⁰ Ikiwa kwamba mimi namuyaviza ḍuḍa Muungu kwa hichi chakuḍya nichonaḍya, muntu anawezadze kunialat̯a kwa dzambo ḍya chakuḍya nichonamuyavia Muungu ḍuḍa?” ³¹ Ela kula wichonahenda, ukiḍya ambu ukinwa, vyonse vihende ili wantu wapate kumushad̯a Muungu. ³² Ikaani na njia ya kwamba ntamuwezi kumuhendeza Muyahud̯i ambu muntu asikwaa Muyahud̯i, ambu tsanganiko ḍya Muungu kugwa nabviseni. ³³ Ni viwe dza hivi nivyonahenda mimi. Naḍema kutsakiza kula muntu kwa haya niyonahenda, pfasipfo kulacha mema yangu, nikilacha mema ya wenji, ili wapate kupfonywa.

¹ D̯ubva nit̯aḅani mimi, dza hivi vyangu nivyokumut̯aḅani Kirist̯o. ² Nyakumushad̯ani, kwa dzambo ḍya kwamba mwakunikumbukani kut̯wa na mwakuuḅani haya mayongweezo nimuyongweezeyeyo. ³ Ela natsaka mumanye ya kwamba, Kirist̯o ndiye kitswa cha muyume. Huyu muyume ndiye kitswa cha mukaziwe, na Muungu ndiye kitswa cha Kirist̯o. ⁴ D̯ubva, muyume eyenayomba na kusumwiiya Maagu ya Muungu akiwa kadzifinikiza hiki kitswa, huyo kakumugizani yutswa Kirist̯o. ⁵ Na muke yuḍejwonse eyenayomba na kusumwiiya Maagu ya Muungu pfasipfo kudzifunga kiḍechonse humu kitswani, huyo kakumugizani yutswa muumewe; ni sawa na kwamba kapfeejwa hiki kitswa. ⁶ Muke adziziye kudzifunga kit̯ambaa cha kitswa, nazichire hizi nywiize. Ela ikiwa kwamba vyaa yutswa kwa muke kuchira ambu kupfeeya hizi nywii, d̯ubva nadzifunge kit̯ambaa. ⁷ Muyume nkanamala kudzifinikiza hichi kitswache, kwa dzambo jeje ni dza kiyoo cha umbo ḍya Muungu na ni mufaano wa marembo ya Muungu. Ela muke ni dza kiyoo cha marembo ya muumewe. ⁸ Koro muyume nkakuumbwa kuyawa kwa muke, ela muke ndiye aumbijwe kuyawa kwa muyume. ⁹ Na wala muyume nkakuumbwa kwa dzambo ḍya muke, ela muke kaumbwa kwa dzambo ḍya muyume. ¹⁰ Ndiyo maana muke anamala kudzifunga kit̯ambaa, kuyanga kwamba ka nsii ya mamulaka. Na ni ahende hivyo hivyo pia kwa dzambo ḍya hawa malaika. ¹¹ Hat̯a vivyo, hukwaa hariani mwa Ḅwana, muke ni muhimu kwa muyume, na muyume ni muhimu kwa muke. ¹² Koro dza vya muke evyoumbwa kuyawa kwa muyume, muyume nae kavyajwa ni muke; ela kula kintu kiumbwa ni Muungu. ¹³ Viyoweni nywinywi: Ni sawa kwa muke kumuyomba Muungu wekeani akiwa nkakudzifunga kit̯ambaa cha kitswa? ¹⁴ Dza viivyo, mudziyongweeza kwamba nywii ndeya za kumugwa mongoni muyume, zinamuajaisa, ¹⁵ ela kwa muke ni rembo. Kazipfegwa zipate kumufinikiza hichi kitswache. ¹⁶ Ela muntu akiwa na yuḍaat̯o dzuu ya haya, swiswi na haya matsanganiko ya Muungu ntahudzi ad̯a ingine ya mayombo. ¹⁷ Hivi nivyokumwambiani sasa, si vyuuwo vya kumufaarisa hat̯a; koro kutsanganika kwenu kwa mayombo kwakumunangani zaid̯i kuliko kumuelekanya. ¹⁸ Cha d̯ura nisikia kwamba, mwipfonakudziana pfamodza dza tsanganiko, munakaa mukigawikana vit̯aro vit̯aro. Nami nina hakika kwamba haya yangine nisikiiyeyo nza ḍugha. ¹⁹ Hangu d̯ura, ni had̯i kuwe migawikano kahi yenu, ili hawaḍe wahikiza weo na hachi wapate kuonekana. ²⁰ Mwipfonatsanganika pfamodza, hichi mwichonaḍya si hichi chakuḍya cha Ḅwana hat̯a. ²¹ Koro mukwakuḍyani ntamuindane. Ndookomu wangine wanawa kufwani nzaa huku wangine wakiwa waruma waa go! ²² Munamba ntamu makwenu kwa kwamba munaḍya na kunwa hat̯a? Ambu munatsaka kuḍibalifa hiḍi tsanganiko ḍya Muungu na muwagize yutswa hawa wasio kintu? Kisa nami nimwambedze, nimufaarise? Hat̯a, siwezi kumufaarisa kaḅisa! ²³ Koro haya ya Ḅwana anyambiiyeyo, ndiyo yangu nimuyongweezeyeyo: Ya kwamba, huḍe sikuwe wa kuḍawanywa, Ḅwana Yesu kahwaa mukahe, ²⁴ kamuyaviza ḍuḍa Muungu, kisa kauvunza na kamba, “Hu ni mwii wangu uyavijweo kwa dzambo ḍyenu. Uḍyeni mupate kunikumbuka.” ²⁵ Wakimaaḍya wakisa, kahwaa hichi chikombe dza viviḍe evyohenda d̯ura, na kamba, “Hichi chikombe cha mvinyo ni ḍamano ipfya ḍya Muungu, ḍiwekejweḍyo na mwazi wangu. Kula mwipfonainwa, inweni kunikumbuka mimi.” ²⁶ Yani, kula mwipfonaḍya hu mukahe na kunwa hichi chikombe cha mvinyo, mwakulalabvani kufwa kwa Ḅwana hat̯a adzepfokudza. ²⁷ D̯ubva, yuḍejwonse eyenaḍya chakuḍya cha Ḅwana kwa njia ya kumuajaisa Ḅwana, kakuhendani nabvise ya kuutsowea mwii na mwazi wa Ḅwana. ²⁸ Kwa hivyo, muntu asidzaḍya chakuḍya cha Ḅwana ni had̯i adzipime nguzi tswee. ²⁹ Koro yuḍejwonse eyenaḍya chakuḍya cha Ḅwana pfasipfo kuona maana ya mwii wa Ḅwana, kakudziyeheyani hukumu jeje mwenye. ³⁰ Ndiyo maana wenji wenu mii yenu ntai matsea na mwakujwaani na hat̯a wangine wafwa. ³¹ Ela t̯ambere hundekaa hukidzipima nguzi, Muungu nkandehuhukumu dza hivi. ³² Ḅwana kakuhuhukumuni na kuhubiga ili hutsekudzahukumigwa pfamodza na hawa walumwengu. ³³ D̯ubva wandugu, mwipfonatsanganika pfamodza kuḍya chakuḍya cha Ḅwana, ikaani mukiindana. ³⁴ Na ikiwa kwamba muntu yuḍejwonse ana nzaa, naḍye nyumbani kwakwe, ili mwipfonatsanganika mutsekudzahukumigwa. Na dzuu ya haya mambo yangine, nanena nanywi nidzepfokudza.

¹ Sasa, dzuu ya haya mat̯ola ya Ruhu eyonapfa wantu, ni hidzaa: Wandugu zangu, sit̯aki muwe kizani dzuu ya haya mambo. ² Mumanya ya kwamba mwipfokuwa walumwengu mwikit̯awaligwa ni miungu ifwiyeyo iyoikimwaarya kut̯wa. ³ D̯ubva natsaka mumanye ya kwamba, ntaku muntu eyenawa kuyongojwani ni Ruhu jwa Muungu eyenaweza kwamba, “Yesu naḍujwe.” Na ntaku eyenaweza kwamba, “Yesu ni Ḅwana,” ikiwa kwamba nkakwakuyongojwani ni Ruhu Mudheru. ⁴ Kuna mat̯ola garagara ya kiruhu, ela eyenayawapfa wantu ni yuyo Ruhu mumodza. ⁵ Kuna aina garagara za uhumisi, ela eyekuhumikijwani ni yuyo Ḅwana mumodza. ⁶ Kuna uwezo garagara wa kuhenda kazi, ela yuyo Muungu mumodza ndiye eyenawezesa kula muntu kwa hi kaziye. ⁷ Kula muntu anapfegwa t̯ola yakwe ni huyu Ruhu kwa dzambo ḍya faiḍa ya wantu wonse. ⁸ Huyu Ruhu anamumpa vyuuwo vya mvidhyo muntu huyu, na muntu yungine yuyo Ruhu mumodza anamumpa vyuuwo vya umanyi. ⁹ Na yuyo Ruhu mumodza anamumpa faro muntu huyu, na muntu yungine akamumpa t̯ola ya kupfoza wajwazi. ¹⁰ Muntu yungine huyu Ruhu anamumpa uwezo wa kuhenda mambo ya mafara, na yungine akamumpa t̯ola ya kusumwiiya haya ya Muungu aneneyeyo. Wangine nao, huyu Ruhu anawapfa uwezo wa kuyavyanya ugaragara wa t̯ola za kuyawa kwa Ruhu jwa Muungu na t̯ola zisizoyawa kwa Ruhu jwa Muungu. Wangine, huyu Ruhu anawapfa t̯ola ya kunena lugha ngeni na wangine akawapfa t̯ola ya kuimusya wantu maana ya hizi lugha. ¹¹ Na hizi hizi zonse, ni kazi za yuyo Ruhu mumodza. Kula muntu anamumpa t̯ola yakwe dza evyonatsaka mwenye. ¹² Mwii wa muntu una viiriiri garagara, ela ni uo mwii mumodza. Na Kirist̯o nae ni mwii mumodza wiwo na viiriiri vinji na vinji. ¹³ Koro hwonse hut̯opyegwa ni Ruhu mumodza na hugala mwii mumodza. Hangu Wayahud̯i na wantu wasiokuwa Wayahud̯i, hangu wahumwa na wantu wasiokuwa wahumwa, hwonse humupfegwa yuyo Ruhu mumodza myojoni mwehu. ¹⁴ Mwii wa muntu ntau kiiriiri kimodza hat̯a, una viiriiri vinji na vinji. ¹⁵ Na t̯ambere hiḍi kuguu ni kwamba, “Kwa dzambo sikwaa mukono, sikwaa sehemu ya hu mwii,” hiḍyo hiḍyo ntaḍindeḍihendeza hiḍi kuguu kutsaawa sehemu ya hu mwii. ¹⁶ Na t̯ambere hiḍi sikio ni kwamba, “Kwa dzambo sikwaa dzitso, sikwaa sehemu ya hu mwii,” hiḍyo hiḍyo pia ntaḍindeḍihendeza hiḍi sikio kutsaawa sehemu ya hu mwii. ¹⁷ Ambu t̯ambere mwii wonse undeewa ni dzitso kwenda, undesikia na? Na t̯ambere mwii wonse undeewa ni sikio kwenda, undenunka na? ¹⁸ Ela hivi viivyo ni kwamba, kula kiiriiri humu mwiini, Muungu kachiweka dza atsakiyevyo mwenye. ¹⁹ Koro t̯ambere mwii wonse undeewa kiiriiri kimodza, ntaundeewa mwii hat̯a! ²⁰ Ela viivyo ni kwamba, hivi viiriiri ni vinji, ela vyonse ni uo mwii mumodza. ²¹ D̯ubva, hiḍi dzitso ntaḍiwezi kuwamba hu mukono, “Si haḍya nawe!” Wala hichi kitswa ntachiwezi kuyamba haya maguu, “Si haḍya nanywi!” ²² Na hat̯a vivyo, hivi viiriiri vya hu mwii vivyonaonekana kutsaawa na nguvu, navyo ni muhimu. ²³ Hizi sehemu za hu mwii hwizonazihwaa kutsaawa na maana, ndizo hwizonazit̯unza muno. Na hizi sehemu za hu mwii ziizo yutswa kuzidzihadzia ḅasi ḅasi ndizo zizonafitswa urembo zaid̯i ²⁴ kuchia hizi sehemu zingine nyema nyema. Muungu kaulekanya hu mwii na njia ya kwamba, hiziḍe sehemu zizonaonekana dza kwamba ntazi hila, zinahilwa zaid̯i. ²⁵ Ndookomu kuna umodza wa hu mwii, na sehemu zonse za hu mwii zinamuud̯amiana. ²⁶ Kiiriiri kimodza cha hu mwii kikikuntiswa d̯ina, hivi vingine vyonse navyo vinaona tsungu; kiiriiri kimodza kikishad̯wa, hivi vingine vyonse navyo vinatsekea. ²⁷ D̯ubva nyonse pfamodza mu mwii wa Kirist̯o, na kula mumodza jwenu ni kiiriiri cha hu huu mwii. ²⁸ Humu tsanganikoni, Muungu katsana wantu. Wa d̯ura ni hawa ntumi, wa pfii ni hawa weonasumwiiya Maagu ya Muungu, na wa hahu ni hawa waalimu. Kisa kuna na wahenda mambo ya mafara, wakiuḅwa ni hawaḍe weo na mat̯ola ya kupfoza wajwazi na hawaḍe weonaweza kusaiḍia wasiodziweza. Kisa kuna na hawaḍe weo na mat̯ola ya kusumamia wantu na hawaḍe weonaweza kunena na lugha ngeni. ²⁹ Si wonse kwamba ni ntumi, wala wasumwiiya maagu ya Muungu, ambu waalimu. Na si wonse weo na mat̯ola ya kuhenda mambo ya mafara, ³⁰ ambu ya kupfoza wajwazi, ambu ya kunena lugha ngeni, ambu ya kuimusya wantu haya yeyonanenwa na hizi lugha. ³¹ Jwaniani muno kupata haya mat̯ola ya maana ya mwiso.

¹ Njia nyema ya mwiso kuchia hizi zingine ni hii: Hat̯a ninkiwa na t̯ola ya kunena lugha garagara za wanaad̯amu na za malaika, na huku si matsako kwa wangine, ḅasi kunena kwangu kwaa dza muiyo wa d̯eḅe hupfu ambu wa mbui iyokubigwani. ² Na naweza kuwa na t̯ola ya kusumwiiya maagu ya Muungu, naweza kumanya kula kintu na kuimuka ngadzi zonse, naweza kuwa na faro ya kut̯osa kusamya mirima, ela ninkitsaawa na matsako kwa wangine, mimi si maana yaḍeyonse. ³ Naweza kuyavya kwa masikini vyonse nivyonavyo, na hat̯a niuyavye na hu mwii wangu utsomwe, ela ninkitsaawa na matsako kwa wangine, hivi ntavinifaiḍi kintu. ⁴ Muntu akiwa na matsako kwa mwenziwe anamuit̯isia na kuwa mwema kwakwe; nkawezi kuwa na wivu ambu kudzishad̯a na wala kudziona. ⁵ Muntu akiwa na matsako kwa mwenziwe anawa na hila nae, nkawe na umimi wala ngoro za mpuyani, na nkamut̯aliye mazuka. ⁶ Nkatsekezwe ni mazuka, ela anatsekezwa ni mahendo ya hachi ya muntu. ⁷ Muntu eye na matsako anabea kula dzambo. Serefano yakwe, madzikwat̯yoye na kuit̯isakwe ntakusiye. ⁸ Matsako ntaya mwiso. Ela mat̯ola ya kusumwiiya Maagu ya Muungu, yadzawa na mwiso. Mat̯ola ya kunena na lugha ngeni yadzat̯uruma, na mat̯ola ya kuwa na umanyi nayo yadzasia. ⁹ Koro mat̯ola yehu ya umanyi na ya kusumwiiya maagu ya Muungu ntayadzakamilika. ¹⁰ Ela hayaḍe yakamilikiyeyo yakidza, hayaḍe yasiyodzakamilika yanakwaara. ¹¹ Nipfokuwa mwana kachuchu, ninkinena kiḍyana, mat̯aro yangu yewa nza kiḍyana, na hat̯a mambo yangu yewa nza kiḍyana. Ela hivi nigaliyevyo muntu mukuu, mambo ya kiḍyana niyayatsa. ¹² Hi hii saasambi hwakuonani dza sura ikaiyeyo mawizawiza kiyooni, ela kisa hudzaona tswee tswee. Haya nimanyieyo hi hii saasambi siyo yonse, ela kisa nidzayamanya tswee, dza hivi vya Muungu animanyiyevyo jwonse. ¹³ Dza viivyo haya mambo mohahu, yani faro, madzikwat̯yo na matsako, ntaya mwiso. Na dzambo kuu ḍya mwiso ni matsako.

¹ Jwaniani zaid̯i kuwa na matsako na muyalache muno haya mat̯ola yeyonayawa kwa huyu Ruhu, na haswa hi t̯ola ya kusumwiiya Maagu ya Muungu. ² Muntu eyenanena na lugha ngeni wantu ntawamuimuke. Kwa nguvu za Ruhu jwa Muungu huyu muntu ananena mambo yasiyoimukika. Kunena kwakwe ndiye na Muungu t̯u, nkanene na wantu wangine. ³ Ela muntu eyenasumwiiya Maagu ya kuyawa kwa Muungu, ananena na wantu vyuuwo vya kuwambaka, vyuuwo vya kuwangiza mojo na vyuuwo vya kuwaingamaza. ⁴ Muntu eyenanena na lugha ngeni anadzimbaka jeje heket̯u, ela muntu jwa kusumwiiya maagu ya kuyawa kwa Muungu anaḍimbaka tsanganiko zima. ⁵ Gula nindetsaka kula mumodza jwenu anene na lugha ngeni. Ela zaid̯i, nindetsaka muwe na t̯ola ya kusumwiiya Maagu ya kuyawa kwa Muungu. Koro muntu eyenasumwiiya maagu ya kuyawa kwa Muungu ana maana zaid̯i kuchia muntu eyenanena na lugha ngeni, lamud̯a t̯u kuwe muntu jwa kuimusya wantu haya eyokunenani ili tsanganiko zima ḍipate kumbakika. ⁶ D̯ubva wandugu, nikidza kwenu na nikikaiya kunena na lugha ngeni, nawa na maana ga kwenu? Siwe na maana yaḍeyonse, lamud̯a nidze na mambo ya Muungu aniyangiyeyo, ambu umanyi musiku, ambu Maagu ya Muungu, ambu nidze na mayongweezo masiku. ⁷ Hat̯a vija vya kukwimbia dza filimbi na kinanda, visivyokuwa mojo, vikwakubigwani, muntu nkamanye wiya wiwokukwimbigwani ikiwa kwamba hizi saut̯i ntaziimukike. ⁸ Na t̯arumbet̯a ya kuhana wantu vihani ikibigwa, na wantu wakitsaiimuka, ni ga jwa kwenda vihani? ⁹ Hat̯a nanywi, muntu anaimukadze aya mwiyokunenani ikiwa kwamba mwakunenani na lugha ngeni zisizoimukika? Vyuuwo vyenu vinakwenda na mpepfo. ¹⁰ Nina hakika kwamba, humu lumwenguni kuna lugha nyinji na nyinji garagara, na zonse ntaku hat̯a modza isiyokuwa na maana. ¹¹ Ela ikiwa kwamba siidzi hi lugha iyokunenwani, huyu muntu eyekuinenani anawa dza mugeni kwangu, nami nawa dza mugeni kwakwe. ¹² Nimanya ya kwamba muna hamu ya kuwa na haya mat̯ola ya huyu Ruhu. D̯ubva haswa, jwaniani kupata hayaḍe mat̯ola yeyonaḍimbaka hiḍi tsanganiko. ¹³ Muntu eyenanena na lugha ngeni, ni ayombe apate na t̯ola ya kuimusya wantu haya eyonanena. ¹⁴ Koro ikiwa kwamba nyakuyombani na lugha ngeni, hi ruhu yangu ndiyo iyonayomba, ela hi akili inakaa t̯u. ¹⁵ Mani d̯ubva nihendedze? Nayomba na ruhu yangu na akili yangu pia. Na nakwimba na ruhu yangu na akili yangu pia. ¹⁶ Ukwakumuyavizani ḍuḍa Muungu ruhuni mwako ḅasi, muntu jwa kawaiḍa asiyeimuka, anawezadze kwamba “Amina,” kwa haya mayombo yako ikiwa kwamba nkadzi wichokunenani? ¹⁷ Hat̯a ikiwa kwamba mayombo yako ya kumuyaviza ḍuḍa Muungu ni mema yeyodze, ntayamumbake na huyu muntu yungine. ¹⁸ Namushad̯a Muungu kwamba mimi naweza kunena na lugha kuchia yuḍejwonse kahi yenu. ¹⁹ Ela hwipfonatsanganika kwa mayombo, naona ni heri kunena vyuuwo vitsano vivyonaimukika, nipate kuyongweeza na wangine, kuliko kunena mupororo wa vyuuwo na lugha ngeni. ²⁰ Wandugu zanguni, mat̯aro yenu nayatseewa ya kiḍyana. Dzuu ya mazuka, wani dza wana wasiomanya kintu, ela mat̯aro yenu nayawe mat̯aro ya kiuntu ukuu. ²¹ Dza vya matsoro yaneneyevyo yakyamba, “Ḅwana kamba, ‘Kwa njia ya manwa ya wageni, na kwa njia ya wantu weo na lugha ngeni, nanena na hawa wantu, ela hat̯a vivyo ntawat̯onisikia.’ ” ²² D̯ubva, t̯ola ya kunena na lugha ngeni ni ushaahiḍi kwa hawaḍe wasiodzahikiza, ela si kwa hawaḍe wahikiziyeo. Na t̯ola ya kusumwiiya Maagu ya Muungu ni ushaahiḍi kwa hawaḍe wahikiziyeo, ela si kwa hawaḍe wasiodzahikiza. ²³ Ikiwa kwamba tsanganiko zima ḍipfonakudziana pfamodza, kula muntu anaḍabva kunena na lugha ngeni, na wantu wa kawaiḍa ambu wasiodzahikiza wakidza, ntawanakwamba nyonse muna mat̯are? ²⁴ Ela kukidza muntu asiyedzahikiza ambu muntu jwa kawaiḍa akiona kula muntu kakusumwiiyani maagu ya Muungu, haya adzeyosikia yanamumpa kudzihambuya nabviseze na anadzisikia kuhukumika. ²⁵ Mat̯aro yakwe ya siri yanayawa nze tswee. Ndookomu anamuvunzia nkuhi Muungu na kunena ya kwamba Muungu ka kahi yenu hachi! ²⁶ Wandugu zangu, mani d̯ubva nichokunenani ni kintu ga? Ni kwamba, mwipfonatsanganika kwa mayombo, muntu anaweza kuwa na wiya, yungine anaweza kuwa na yongweezo, na yungine anaweza kuwa na hayaḍe ayangijweyo ni Muungu. Muntu yungine anaweza kunena na lugha ngeni, na yungine aweze kuimusya wantu maana ya haya yeyokunenwani na lugha ngeni. Haya haya yonse nayahendeke kwa dzambo ḍya kuḍimbaka hiḍi tsanganiko. ²⁷ Kukiwa wantu weo na mat̯ola ya kunena na lugha ngeni, nakunene wantu wawii, ambu hat̯a wakizid̯i kunene wantu wahahu. Na ni kunena mumodza mumodza na kuwe muntu jwa kuimusya wantu maana ya haya yeyokunenwani na lugha ngeni. ²⁸ Kukitsawapfo muntu jwa kuimusya wantu maana ya haya yeyokunenwani, d̯ubva huyu eyekunenani na lugha ngeni humu tsanganikoni ni kunyamaa na adzineneye jeje heket̯u na mojoni na kunena na Muungu. ²⁹ Hawa wa kusumwiiya maagu ya Muungu, nakusumwiiye wawii ambu wahahu huku hawa wangine wakiyapima haya weyokunenani. ³⁰ Ela ikiwa kwamba muntu akaiye hapfa pfa wantu watsanganikiyepfo kayangwa dzambo ni Muungu, huyu eyekunenani ni kunyamaa. ³¹ Koro nyonse munaweza kusumwiiya mumodza mumodza maagu ya Muungu, ili kula muntu apate kudziyongweeza na kunjia mojo. ³² Hawaḍe weo na t̯ola ya kusumwiiya maagu ya Muungu, ni had̯i wat̯awale kunena kwao. ³³ Koro Muungu si Muungu jwa hoisa, ela ni Muungu atsakiye naghea. Dza viivyo humu mwa haya matsanganiko yonse ya wantu wa Muungu, ³⁴ hawa wake ni kukaa wakinyamaa mya wantu wepfonatsanganika kwa mayombo. Ntawa ruhusa ya kunena, dza vya Sharia ya Musa yambiyevyo kwamba, ni had̯i wawe wantu wa kut̯ii. ³⁵ Wakitsaka kuuza dzambo, ni kuwauza wayume wao madzumbani, koro ni yutswa kwa muke kunena usoni ya tsanganiko. ³⁶ Ambu munamba mwakut̯arani ya kwamba achi Chuuwo cha Muungu ndinywi muchiyeheyeo? Mwakut̯arani ya kwamba kimudzia nywinywi heket̯u? ³⁷ Muntu akwakudzihwaani kwamba ni ntumi jwa Muungu ambu ana t̯ola ya kiruhu, ni had̯i aimuke kwamba haya niyokumworeani nywinywi ni amuri ya Ḅwana. ³⁸ Ela muntu akivipuudhya, Muungu nae anamupuudhya. ³⁹ D̯ubva wandugu, jwaniani muno kupata t̯ola ya kusumwiiya Maagu ya Muungu, ela namutsevingira wantu kunena na lugha ngeni. ⁴⁰ Ela kula kintu ni kuhendeka urembo na kwa mupango.

¹ Sasa wandugu zangu, natsaka kumukumbusya haya Maagu Mema nimusumwiiyeyo, muyapfokeeyeyo na yamusumamisiyeyo kiruhu. ² Mukiigija gu hi hii injili nimusumwiiyeyo, inamupfonya. Ela mukitsaawa na faro ya ḍugha, mwakufwani ḅasi. ³ Haya ya muhimu ya mwiso niyapfokeeyeyo, ndiyo niyamukiziiyeyo nanywi. Haya ni kwamba: Kirist̯o kafwa hupate kuyatsijwa nabvise zehu, dza vya matsoro yaneneyevyo. ⁴ Na ya kwamba kazikwa, na kafufujwa nsiku ya hahu, dza vya matsoro yaneneyevyo. ⁵ Kamut̯upukia Pet̯ero, makisa kawat̯upukia hawa ntumi kumi na wawii. ⁶ Nyumae kadzakawat̯upukia wahikiza magana matsano kwa mweedha. Wangine wao wesakufwa, ela wenji wao amaale waa mojo. ⁷ Kadzakamut̯upukia na Yakobo, makisa kawat̯upukia na hawa ntumi wonse. ⁸ Mwiso kaḅisa, kanit̯upukia nami, mimi niye dza muntu nivyaijwee chiuntu. ⁹ Koro kahi ya hawa ntumi wonse, ndimi muchuchu jwa mwiso. Na sinamala hat̯a kuhanwa ntumi, kwa kwamba niiḍikuntisa d̯ina hiḍi tsanganiko ḍya Muungu. ¹⁰ Ela kwa dzambo ḍya t̯ei ya Muungu anifwiiyeyo, nigala hivi niivyo, na hizi mvonize animpiyezo ntazikwenda ḅasi. Koro nihenda kazi na hiḍu kuchia hawa ntumi wangine wonse. Ela haswa haswa simi niihendeye, ni haya mat̯ola ya Muungu animpiyeyo kuihendea hi kazi. ¹¹ D̯ubva, ikiwa kwamba ndimi ambu ikiwa kwamba ni hawa ntumi wangine, hwonse hwakusumwiiyani iyo injili modza, na ndiyo muihikiziyeo. ¹² Sasa, ikiwa kwamba swiswi hwakusumwiiyani kwamba Kirist̯o kafufujwa kuyawa kwa wafu, wangine wenu wanakwambadze kwamba wafu ntawakwakudzafufujwa? ¹³ T̯ambere hivyo hivyo vindeewa ni ḍugha, ntahundekwamba Kirist̯o kafufujwa kuyawa kwa wafu. ¹⁴ Na t̯ambere Kirist̯o andeewa nkakufufujwa kuyawa kwa wafu, ntahundeewa na kintu cha kusumwiiya, nanywi ntamundeewa na kintu cha kuhikiza. ¹⁵ Na zaid̯i ya hayo, hundeonekana kwamba hwakunenani nsuwe dzuu ya Muungu, hukyamba, kamufufuya Kirist̯o kuyawa kwa wafu. Koro ikiwa kwamba hawa wafu ntawakwakudzafufujwa, ḅasi Muungu nae nkakumufufuya Kirist̯o kuyawa kwa wafu. ¹⁶ Maanaye, ikiwa kwamba hawa wafu ntawakwakudzafufujwa, ḅasi hat̯a Kirist̯o nae nkakufufujwa kuyawa kwa wafu. ¹⁷ Na t̯ambere Kirist̯o andeewa nkakufufujwa kuyawa kwa wafu, ntamundeewa na kintu cha kuhikiza, na mundeewa amaale mwakut̯awaligwani ni nabvise zenu. ¹⁸ Na vindeewa na maana ya kwamba, hawaḍe wafwiyeo wakiwa wamuhikiza Kirist̯o, wao waara. ¹⁹ Ikiwa kwamba madzikwat̯yo yehu kwa Kirist̯o yana maana kwa haya maisha ye saasambi ḅasi, d̯ubva swiswi hu wantu hwiwo t̯ei wa mwiso kuchia wantu wangine wonse. ²⁰ Ela viivyo ni kwamba, Kirist̯o kafufujwa kuyawa kwa wafu dza hakikisho kwamba hawaḍe wafwiyeo wadzafufujwa. ²¹ Koro dza vya kufwa kudziyevyo kwa dzambo ḍya hendo ḍya muntu mumodza, kufufujwa kwa wafu nako kuyehegwa ni muntu mumodza. ²² Koro dza vya wantu wonse wevyonafwa kwa dzambo ḍya yuuko jwao na Ad̯amu, ndivyo vya wantu wonse weo hariani mwa Kirist̯o wadzevyofufujwa. ²³ Kula muntu anafufujwa na waaḍye. Kirist̯o kafufujwa d̯ura, kisa adzepfokudza, hawaḍe wonse weo wakwe nao wanafufujwa. ²⁴ Kisa mwiso unakudza hapfaḍe pfa Kirist̯o adzepfoshinda wat̯awala wonse wa kiruhu na akiumumpa Muungu Baba hu ut̯awala. ²⁵ Koro Kirist̯o ni had̯i at̯awale mumpaka hapfaḍe pfa Muungu adzepfowashinda nyabvawe na awagise nsii ya nyajoze. ²⁶ Na nyabva jwa mwiso jwa kunangwa-nangwa ni kufwa. ²⁷ Koro haya matsoro yamba, “Muungu kayaweka mambo yonse nsii ya mamulaka yakwe.” Ela yepfonakwamba “mambo yonse,” si ya kwamba Muungu nae kawekwa nsiiye, kwani ndiye eyenayaweka mambo yonse nsii ya Kirist̯o. ²⁸ Ela nguzi d̯ura, mambo yonse yadzawekwa nsii ya ut̯awala wa Kirist̯o. Kisa nae jeje mwenye, eye Mwana jwa Muungu, anadziweka nsii ya Muungu ayawekeye hayo yonse nsii yakwe. D̯ubva Muungu anawa mut̯awala jwa vyonse. ²⁹ Ikiwa kwamba ntaku kufufuka kwa wafu, awa weonat̯opyegwa kwa dzambo ḍya wafu wakuyoweeyani? Ambu t̯ambere wafu ntawakwakudzafufujwa, kuna haḍya ga ya kut̯opyegwa kwa dzambo ḍyao? ³⁰ Ambu naswi, hivi hivi hwakudzingiziani hat̯arini ḍi kula saa? ³¹ Wandugu zangu, nyakud̯eḍeyanani na kufwa kula nsiku! Nyakunenani hivi kwa dzambo ḍya kudziona niko nako dzuu yenu, kwamba mwaa hariani mwa Kirist̯o Yesu, eye Ḅwana jwehu. ³² Ikiwa kwamba nijwana na binensa hapfa hapfa Efeso kwa malengo ya kibenaad̯amu t̯u, nipata? Ela ikiwa kwamba wafu ntawakwakudzafufujwa, d̯ubva, dza vya wantu wevyonanena, “Nahuḍye na kunwa, koro kufwa kwehu kunaweza kuwa ni keso keso!” ³³ Muntu natsemuḍyuurisa, “Kugijana na wantu wazuka kunangiza muntu t̯aḅia nzuka.” ³⁴ Dziujeni na nyuma na muyatse kuhenda nabvise. Wangine wenu ntawamudzi Muungu, nami nyakuvimwambiani koro vyaa yutswa. ³⁵ Muntu anaweza kuuza ambe, “Awa wafwiyeo wanafufujwadze? Na, ai mii yao inawadze?” ³⁶ E nywinywi mu maḍyura t̯i! Ukingiza mbeju mutsangani, ntaimeye mumpaka ifwe nguzi tswee. ³⁷ Na ukwakuhodzani, humu mutsangani unangiza hi mbeju iyo heket̯u, iwe ya nganu ambu ya mumea ungine. Ela nkuhodze hu mwii udzeomea. ³⁸ Hi mbeju, Muungu anaipfa mwii dza evyonatsaka, na kula mbeju anaipfa mwii wiwo na shufaye. ³⁹ Mii ya viumbe vyonse ntaikwaa vimodza. Mii ya wanaad̯amu yaa kivyakwe, ya waḍondo yaa kivyakwe, ya nyuni yaa kivyakwe, na mii ya nswi nayo yaa kivyakwe. ⁴⁰ Kuna vija viumbijwevyo vivyo yuwinguni dzuu na vivyo lumwenguni. Hivi vya yuwinguni dzuu vina rembo ḍya kivyakwe na hivi vya lumwenguni vina rembo ḍya kivyakwe. ⁴¹ Hiḍi dzuwa ḍina rembo ḍya kivyakwe, hu mwezi una rembo ḍya kivyakwe, na hizi nyoha nazo zina rembo ḍya kivyakwe. Na hat̯a kahi ya hizi nyoha zenye, kula nyoha ina rembo ḍya kivyakwe. ⁴² Na ndivyo vidzevyowa ngera ya kufufujwa kwa wafu. Hu mwii wipfonazikwa ni mwii wiwonafwa, ela ukifufujwa unawa mwii usiwofwa. ⁴³ Ukwakuzikwani, hu mwii unawa ni muzuka, ela ukifufujwa unayangaa na marembo. Ukwakuzikwani unawa ntau nguvu, ela ukifufujwa unawa na nguvu. ⁴⁴ Ukwakuzikwani ni mwii wa nyama, ela ukifufujwa unawa ni mwii wa kiruhu. Kukiwa mwii wa nyama, ni had̯i kuwe na mwii wa kiruhu. ⁴⁵ Koro haya matsoro yamba, “Huyu muntu jwa d̯ura, yani Ad̯amu, kawa kiumbe chicho mojo.” Ela huyu Ad̯amu jwa mwiso, ndiye huyu Ruhu eyenawapfa wantu maisha ya kuunga na yuungo. ⁴⁶ Adziye d̯ura si huyu muntu jwa kiruhu hat̯a. Adziye d̯ura ni huyu muntu jwa mwii wa nyama kisa huyu muntu jwa kiruhu. ⁴⁷ Huyu Ad̯amu jwa d̯ura kaumbwa na mutsanga wa hi nsi, na huyu Ad̯amu jwa pfii kayawa mbinguni. ⁴⁸ Hawaḍe weo wa huju lumwengu, waa dza huyu muntu aumbijwe na mutsanga, ela weo wa mbinguni waa dza huyuḍe ayawiye mbinguni. ⁴⁹ Na, dza hivi hwivyo na umbo ḍihwaananiyeḍyo na huyu muntu aumbijwe na mutsanga, ndivyo hudzevyowa na umbo ḍihwaananiyeḍyo na huyu muntu jwa kuyawa mbinguni. ⁵⁰ Wandugu, nichokunenani ni kwamba, kiumbijwecho na mwazi na nyama ntakiwezi kuunjia uhaju wa Muungu, na chichonafwa ntakiwezi kuwa na hali ya kutsaafwa. ⁵¹ T̯anipfindiiyani, nyakumwambiani siri: Hwonse ntahukudzafwa tswee hat̯a. T̯arumbet̯a ya mwiso wa lumwengu idzepfobigwa, iyo saa, dza kupfesa hunakoranywa hi mii. Koro hi t̯arumbet̯a idzepfoiya, hawa wafwiyeo wanafufujwa na mii ya kutsaafwa kawii. Naswi mii yehu hwonse inakoranywa. ⁵³ Koro hu mwii wiwonanangika ni had̯i ukoranywe uwe mwii usiwonangika; na hu mwii wiwonafwa ni had̯i ukoranywe uwe mwii usiofwa. ⁵⁴ Ndookomu, mwii wiwonanangika ukimakoranywa kuwa mwii usiwonangika, na mwii wiwonafwa ukimakoranywa kuwa mwii usiofwa, haya yorejweyo humu matsoroni yanat̯imia: Koro vyoregwa kwamba, “Kufwa kunangwa-nangwa na ushindi upatikana!” ⁵⁵ “Haya kufwa, ushindi wako waku? E kufwa, tsunguwo wa kungiza wantu wendaa sasa?” ⁵⁶ Nabvise ndiyo iyonangiza wantu kuona tsungu wa kufwa, na hi Sharia ndiyo iyonayanga kwamba nabvise ni kintu ga. ⁵⁷ Ela nahumushad̯eni Muungu! Jeje anahupfa ushindi dzuu ya kufwa na dzuu ya nabvise kuchiiya na kwa Ḅwana jwehu Yesu Kirist̯o. ⁵⁸ D̯ubva wandugu watsakwa, sumamani kiyume na mutset̯et̯eleka. Dziyavyeni kuihenda kazi ya Ḅwana kut̯wa, mukimanya ya kwamba hweka ḍyenu kwa kazi ya Ḅwana ntaḍiwezi kuhika ḅasi.

¹ Na dzuu ya hizi mvuugiya za kuyavigwa kwa dzambo ḍya ugijo wa wahikiza weo Yerusalemi, hendani dza hivi niyaḍamiyevyo haya matsanganiko ya Galatia yahende. ² Kula nsiku ya ḍyuma, kula mumodza jwenu ni kut̯enga chima cha fwedha mala ya haya mapatoye, muziweke, ili kutseewa na haḍya ya kuhwaa mvuugiya nidzepfokudza. ³ Nikidza, nawapfa ḅaruwa za kuwamanyisa hawa wantu mutsaniyeo, kisa nawahuma wazipfiike hizi nt̯unu zenu Yerusalemi. ⁴ Na ikiwa kwamba ni sawa kwangu nami nyende, ḅasi hunagijana pfamodza hunakwenda. ⁵ Ninkisa kuchia na Makedonia, nakudza kwenu, kwa kwamba Makedonia nawa nyakuchiani t̯u. ⁶ Pfangine huku kwenu nidzakaa kit̯emo, pfangine nikae huyu sika jwonse, ili mupate kunimpa ugijo wa kugija kwenda na charo changu, kuḍekwonse nidzekokwenda. ⁷ Sikitsaka kuonana nanywi dzuu dzuu nikwakuchiani. Nyakuyoweeyani kukaa nanywi kwa kit̯emo Ḅwana akitsaka. ⁸ Ela nakaa nguzi Efeso mumpaka nsiku ya jila ya Pentekost̯e. ⁹ Hapfa nina namfasi nyema muno ya kuhenda kazi ya maana, hat̯a ingawa wapinzani wangu nao ni wenji. ¹⁰ Timoteo akidza kwenu, mupfokeeni urembo, koro nae kakuhendani kazi ya Ḅwana dzami. ¹¹ Kwa hivyo nakutseewa muntu jwa kumubalifa. Mumpeni ugijo agije kwenda na charoche salama, apate kuuja huku niiko. Nyakumuyoweeyani auje jeje na hawa wandugu. ¹² Na dzuu ya ndugu Apolo, ni hivi: Mala nineneyeo nae agijane na hawa wandugu wadze kwenu, jeje nkakutsaka kudza hi hii saasambi. Ela akipata namfasi anakudza. ¹³ Nywinywi wani matso. Faro yenu igijeni muno na namutseewa woga. Wani wantu mwiwo na nguvu. ¹⁴ Yonse mwiyonahenda, yahendeni na matsako. ¹⁵ Mumanya ya kwamba wantu wa nyumba ya Sit̯efanosi ndiwo wantu wa d̯ura wa ḍyimbo ḍya Akaya waperukiyeo wakiwa Wakirist̯o. Na wadziyavya kuwahumikia wantu wa Muungu. D̯ubva wandugu zangu, nyakumuyombani ¹⁶ muwat̯ii wantu dza hawa hawa na yungine yuḍejwonse eyenahenda kazi na kuhumika pfamodza nao. ¹⁷ Nitsekea kwamba Sit̯efano, Fotunato na Akaiko wadza huku niiko. Waniyavya hu udhuma wa kumutsowa nywinywi. ¹⁸ Wao waniingamaza mojo muno dza hiviḍe wevyomuingamaza nanywi. Wantu dza hawa wanamala kuhilwa. ¹⁹ Matsanganiko ya ḍyimbo ḍya Asia yamukedhya. Akwila na Pirisila, na hiḍi tsanganiko ḍiḍyonayomba humu nyumbani mwao, wamukedhya nto hariani mwa Ḅwana. ²⁰ Hawa wandugu weo hapfa wonse nao wamukedhya. Mukwakukedhyanani, noneanani, kuyangana matsako ya kindugu. ²¹ Mimi Paulo, hi kedhya hi nyakuyorani na mukono wangu mwenye. ²² Yuḍejwonse asiyemutsaka Ḅwana, huyo kaḍujwa. Ḅwana jwehu, nzoo! ²³ T̯ei ya Ḅwana jwehu Yesu naiwe pfamodza nanywi. ²⁴ Matsako yangu nayawe nanywi nyonse hariani mwa Kirist̯o Yesu. Ikaani naghea.