MARKUS

MARKUS

¹ Kekat ha’ lem surat iteu’ inah éh bara’ Rengah Jian tong Yésus Kristus éh Anak Allah. ² Tong bu’un Rengah Jian inah, pu’un éh pekua’ barei’ éh senurat nabi Yesaya sahau, Ka’ ha’ Allah pané, Iteu’ néh lawah Ké’. Akeu’ nyohoo’ lawah Ké’ tai saa’ tenah Ko’, ke’ néh petenup jalan Ko’. ³ Pu’un jah kelunan mejui tong ahang tana’, ka’ ha’ jui néh, Petenup jalan ngan Tuhan ngan pepejek jalan Néh, ha’ néh. ⁴ Pekua’ ha’ Yesaya nah, kenat néh Yohanes Batis nah hun néh tai ahang tana’ nah, pu’un éh ngebatis kelunan ngan nebaraa’ réh, ka’ ha’ néh, Jian keh piso jin penyala’ keh ngan batis dokoo’ Allah omok mega’ penyala’ keh, ha’ néh. ⁵ La’ah pinaa’ kelunan jin tana’ Yudea ngan jin’ leboo’ ja’au Yérusalem, tai tavin Yohanes ke’ réh menéng ha’ néh. La’ah irah ngakun penyala’ réh ngan Tuhan, boh Yohanes ngebatis réh dalem baa’ Yordan. ⁶ La’ah pakai Yohanes bulun ka’an unta, ngan jeret é’éng néh, kulit ka’an, la’ah penguman néh karah ngan nyak layuk. ⁷ Ka’ ha’ néh. Pu’un jah kelunan éh juk tuai kepéh jin la’o ké’ teu’ dat, kelunan inah éh pelapah ja’au ngaran jin akeu’, savéé’ muka talei’ kasut Néh péh ku’ bé’ tekep. ⁸ Pu’un akeu’ ngebatis ka’ah dalem baa’ awah, Iah nah da’ ngebatis ka’ah neu’ Sahéé’ Allah, ha’ Yohanes. ⁹ Bé’ lebéé’ la’o inah, tuai Yésus jin leboo’ Nasaret éh tong tana’ Galilia, ke’ Néh tavin Yohanes nah. Pelapah Yohanes ngebatis Éh lem Baa’ Yordan. ¹⁰ Tovoo’ Yésus musit jin baa’ nah, pu’un Éh na’at langit pukap ngan Sahéé’ Ni’ai tuai tuhun tong Néh éh layan néh barei’-okoo’ juhit punai. ¹¹ Tioo pu’un jah ha’ jin Allah ka’, Ka’au’ iteu’ néh Anak Ké’ éh kemurung Ké’. Ka’au’ éh ngejian kenin Ké’, ha’ inah. ¹² Tovoo’ inah péh Sahéé’ Ni’ai mihin Yésus tai tong ahang tana’. ¹³ La’ah Yésus pu’un tong ahang tana’ pat poloo’ dau kelebéé’ néh, ngan kelebéé’ inah pu’un Sitan tupat Iah. Ka’an lajam péh pu’un sinah, bang meliket mihau Yésus. ¹⁴ La’o Yohanes Batis kenamit réh tong lamin tutup, Yésus tai tong tana’ Galilia ke’ Néh bara’ Rengah Jian tong Allah ngan réh. ¹⁵ Ka’ ha’ Néh, Danii’ jaka’ hun Allah Pengeja’au. Piso keh jin penyala’ keh ngan ngelan Rengah Jian iteu’, ha’ Néh. ¹⁶ La’ah Yésus lakau déhéé baa’ Banget Galilia, inah Iah na’at duah kelunan ngejala’, jah Simon ngan padéé’ néh Anderias, uban pohoo’ kereja’ rawah inah, inah éh ngejala’. ¹⁷ Ka’ ha’ Yésus ngan roh, Jian koh kivu Akeu’, boh Akeu’ nebaraa’ koh tong jalan koh omok pitah kelunan éh tawang ngan mihin réh tavin Akeu’, ha’ Néh. ¹⁸ Pelapah rawah modoo’ jala’ roh ke’ roh kivu Yésus. ¹⁹ Lakau Yésus kepéh bé’ makat juu’ jin sinah, inah Iah na’at duah kelunan éh pepadéé’ kepéh, inah éh Yakub rawah Yohanes éh anak Sabedeus. To roh tenep jala’ lem alut roh. ²⁰ Pelapah Yésus tebai rawah kivu Iah kepéh. Boh rawah pokoo’ tamen roh dalem alut ngan kelunan éh pegaji’ nah ke’ roh tioo kivu Yésus. ²¹ Lakau Yésus réh teleu’ inah tai leboo’ Kapernaum. Tovoo’ Dau Posot tai Yésus tong lamin sebayang Yahudi ke’ Néh nebaraa’ kelunan. ²² Béé kenin réh menéng ha’ tebaraa’ Néh, uban bé’ Éh barei’ irah guru éh nebaraa’ tong Surat Musa nah awah, pu’un Éh nebaraa’ réh ngan pu’un penyukat. ²³ Tovoo’ inah masek jah kelunan éh nasek balei’, tong lamin sebayang nah, ngeradau kelunan éh nasek balei’ inah, ja’au ha’ néh, ²⁴ ka’au’ Yésus éh jin Nasaret, ineu’ juk neu’ Ko’ tong améé’ tu’ da’? Ko’ juk kebéé mé’ énéh da’? Akeu’ jam Ka’au’, Ka’au’ néh éh Lawah éh ni’ai jin Allah, ha’ néh. ²⁵ Pelapah Yésus meta’ balei’ inah, Mai kahut, musit ke’ jin kelunan iteu’, ha’ Yésus. ²⁶ Balei’ nah, maneu’ kelunan inah riet, ngeradau éh ja’au ha’, boh éh tioo musit jin kelunan inah. ²⁷ Béé kenin irah pinaa’ nah, avéé’ irah peteteng belah irah ke’, Ineu’ itu’ da’? Ha’ tebaraa’ éh maréng itu’ da’? Kelunan iteu’ nah ri’ pu’un penyukat néh nyohoo’ balei’ nah pega’, pega’ mu’un ke’ éh kivu ha’ néh. ²⁸ Kenat lah jalan rengah tong penganeu’ Yésus ke’ néh omok tutuh tana’ Galilia. ²⁹ La’ah musit Yésus ngan bakéh Néh jin lamin sebayang nah, ke’ réh tai lamin Simon rawah Anderias, Yakub rawah Yohanes péh kivu réh tai. ³⁰ Pu’un kivan Simon nah éh redo pegen, uban néh sakit darem. Hun Yésus avéé’ sinah boh réh bara’ éh kenat ngan Néh. ³¹ Yésus tai ngan redo inah, Iah ngamit ojoo’ néh ke’ Néh nolong éh betéé’. Kedarem néh ri’ tioo ma’o, boh éh betéé’ petubo réh. ³² La’ah dau tahup inah, kekat kelunan éh pu’un bakéh éh sakit ngan éh nasek balei’, pu’un réh mihin irah inah tavin Yésus. ³³ Kekat kelunan tong leboo’ inah pu’un réh petipun tong jumen lamin Simon nah. ³⁴ Yésus peka’o kuraa’ arong kesakit réh, ngan pinaa’ balei’ nebet Yésus jin tong réh, pah avéé’ néh bé’ buhaa’ balei’ nah pané, uban kejam balei’ nah, séé’ Yésus nah. ³⁵ Tovoo’ peka ngivun betéé’ Yésus tai mokoo’ tong tana’ ke’ néh sebayang. ³⁶ La’ah Simon ngan bakéh néh nah tai pitah éh. ³⁷ Hun réh temeu’ ngan néh, boh réh bara’, Kekat kelunan nah pu’un pitah Ke’ rit, ha’ réh. ³⁸ Yésus mipa ha’ réh, ka’, Adang lu’ tekep tioo mejoh pengelakau’ lu’ teu’ tai leboo’ éh jah déhéé’ siteu’ kepéh, uban Ké’ juk bara’ ha’ Tuhan ngan réh, uban inah néh kereja’ Ké’, ke’ ké’ tuai nah, ha’ Néh. ³⁹ La’o inah lakau Yésus tutuh tana’ Galilia, ke’ Néh nebaraa’ réh lem lamin sebayang Yahudi ngan bet balei’ jin kelunan. ⁴⁰ Pu’un jah kelunan sakit kapéé’ tavin Yésus, iah ngejekuu’ lep néh tong jumen Yésus, ngan iah menyat pika ngan Néh. Ka’ ha’ néh ngan Yésus, Hun Ko’ keloo’ adang Ko’ omok peka’o ku’, ha’ néh. ⁴¹ La’ah Yésus pika éh mu’un, ngan Iah ngamit kelunan sakit nah, ha’ Yésus ngan néh, Akeu’ keloo’, ma’o ke’ jin penyakit ko’ nah, ha’ Néh. ⁴² Kesakit kelunan inah, hun inah néh éh tioo bé’ pu’un lah ngan iah pu’un ma’o. ⁴³ La’ah Yésus nyohoo’ éh tioo lakau, ngan petepat ngan néh. ⁴⁴ Ka’ ha’ tepat Néh, Ko’ menéng ha’ Ké’ teu’, amai ke’ bara’ ngan séé’ péh, tong iteu’ da’. Jian ke’ tai tavin imam tong sebayang Yahudi, ke’ néh na’at usah ko’ lepah ma’o nah. La’o inah ko’ mena’ pengena’ ko’ ngan néh, barei’ sohoo’ Tuhan lem Surat Musa dokoo’ kelunan omok jam ka’au’ pu’un ma’o jin kesakit ko’ nah, ha’ Yésus. ⁴⁵ Bang kelunan inah tai éh bara’ rengah inah ngan kelunan semah-semah péh. Uban néh kenat bé’ Yésus omok merah lakau tong leboo’ éh pinaa’ kepéh. Iah mokoo’ tong tana’ linek, bang kelunan jin kuraa’ leboo’ awah éh tai tavin éh sinah.

¹ Bé’ makat lebéé’ la’o inah, Yésus moléé’ tai leboo’ Kapernaum kepéh, ngan irah pinaa’ menéng rengah Néh pu’un tong lamin sinah. ² La’ah pinaa’ kelunan petipun sinah avéé’ tong usit lamin pah avéé’ tong patah péh bé’ lah pu’un jalan réh kepéh. Pu’un Yésus bara’ ha’ tebaraa’ Allah ngan réh. ³ Lem Yésus to nebaraa’ réh, inah savéé’ pat kelunan metéé’ kelunan éh Sakit matai keluhat. Ke’ réh patet éh tavin Yésus. ⁴ Bang uban kelunan matek pinaa’ nah, bé’ réh omok mihin éh masek lem lamin, boh réh meka sapau bau Yésus nekedéng bara’ ha’ Tuhan nah, boh réh petuhun éh palaa’ mak nah tai kera’. ⁵ Hun Yésus jam irah matek ngelan mu’un kenat, pu’un Iah pané ngan kelunan éh matai keluhat nah, ka’ ha’ Néh, Anak Ké’, penyala’ ko’ lepah pega’, ha’ Néh. ⁶ Irah guru éh nebaraa’ tong Surat Musa pu’un réh sinah, ngan hun réh menéng ha’ Yésus pané kenat, ⁷ boh’ réh seruh, Kineu’ Iah makang kenin pesalut Allah. Bé’ pu’un kelunan tong tana’ omok mega’ penyala’ ne’. Allah awah éh boh éh omok maneu’ éh kenat, kelem réh. ⁸ Yésus tioo jam kekat éh kedalem réh kenat, boh Iah pané ngan réh, ka’ ha’ Néh, ⁹ Kineu’ éh pelapah lumang ké’ pané seneruh keh, ha’ ké’ mah éh tekep Ké’ bara’, penyala’ ko’ lepah pega’, ha’ nah, kineu’ éh ha’ ké’ éh bara’, betéé’ ke’ lakau, ha’ nah, éh mah éh lumang kunah ka’ah, ha’ Néh. ¹⁰ Bang Akeu’ juk pekelenaa’ éh ngan keh, Anak Kelunan iteu’ néh éh pu’un penyukat omok bet penyala’ nah ne’, ha’ Néh. Boh Éh pané ngan kelunan éh matai keluhat nah kepéh, ¹¹ Betéé’ ke’, alaa’ mak ko’ nah moléé’ ke’, ha’ Néh. ¹² Jin lem ta’an kekat réh béé, kelunan éh matai keluhat nah, betéé’ alaa’ mak néh, tioo musit. Kekat kelunan pinaa’ nah béé kenin réh na’at éh, pu’un réh mejing Allah, Jin sahau rai péh éh bé’ lu’ pu’un na’at éh kenat, ha’ réh. ¹³ La’ah Yésus lakau kepéh tai baa’ Banget Galilia, pinaa’ kelunan tavin Éh sinah, boh Éh nebaraa’ réh kepéh. ¹⁴ Lakau Yésus kepéh jin sinah, inah Iah na’at jah kelunan éh alaa’ sukai. Lakei’ inah mokoo’ tong lamin éh lamin jalan kelunan mena’ sukai, ngaran néh Lewi anak Alpeus, Yésus tebai éh, ka’ ha’ Néh, Tuai ke’ kivu Akeu’, ha’ Néh. Lewi tioo betéé’ ke’ néh kivu Yésus. ¹⁵ Tai Yésus kuman tong lamin Lewi pemung ngan irah bakéh Néh. Pinaa’ kelunan éh alaa’ sukai pu’un pemung ngan Néh sinah, ngan kelunan éh jah éh keleko kelunan péh pu’un sinah, kivu Yésus nah, tai béé réh kuman pemung ngan Yésus tong lamin Lewi nah. ¹⁶ La’ah kuraa’-kuraa’ guru’ éh nebaraa’ tong Surat Musa éh kivu adet irah Parisi, na’at Yésus kuman pemung ngan kelunan penyala’, ngan kelunan éh alaa’ sukai. Boh réh pané ngan irah éh bakéh Yésus, ka’ ha’ réh. Bé’ tekep Éh kuman pemung ngan kelunan penyala’, ngan pemung ngan kelunan éh alaa’ sukai, ha’ réh. ¹⁷ Pu’un Yésus menéng ha’ réh pané kenat, boh Éh mipa ha’ réh, ka’ ha’ Néh. Kelunan éh bé’ pu’un kesakit bé’ éh tai nawan, bang kelunan éh sakit éh tai nawan. Bé’ Ku’ tuai tong tana’ iteu’ Ké’ tebai kelunan éh seruh iah éh kelunan éh jian, bang Akeu’ tuai ke’ Ké’ tebai kelunan éh seruh iah éh kelunan sa’at, ha’ Néh. ¹⁸ La’ah jah koléé’ tovoo’ irah éh kivu Yohanes Batis, ngan irah éh kivu adet Parisi, kelaset kivu adet sebayang réh, pu’un kelunan tai tavin Yésus ke’ réh neteng Éh, ka’ ha’ réh. Kineu’ éh ke’ irah éh kivu Yohanes Batis, ngan kenat péh irah éh kivu irah Parisi, pinaa’ koléé’ réh kelaset kivu adet sebayang réh, bang irah éh bakéh ko’, bé’ réh kelaset barei’ irah inah, ha’ réh. ¹⁹ Ha’ Yésus mipa réh, Hun kelunan tai kuman tong kawin, kineu’ réh, kelaset awah? Adang néh bé’ kenat. Kelebéé’ lakei’ éh juk kawin nah pu’un ngan réh sinah, bé’ réh kelaset awah. ²⁰ Pu’un jah retek hun kelunan éh juk kawin nah, lepah nalaa’ réh da’, boh réh pu’un kelaset, ha’ Néh. ²¹ Yésus maneu’ jah tapan kepéh ngan réh, ka’ ha’ Néh, Bé’ pu’un kelunan mejéé’ kerayung éh maréng ke’ néh pék éh tong kerayung éh mupuk. Hun néh pék éh tong éh mupuk nah, boh kerayung éh maréng nah péh pisei kepéh, jéé’ kerayung éh maréng nah, bé’ éh pekua’ layan kerayung mupuk nah, ha’ Néh. ²² Jah ha’ tapan éh neu’ Yésus kepéh ka’, Bé’ kelunan modoo’ baa’ buaa’ agun éh maréng lem telokoo’ kulit ka’an éh lepah lebéé’. Hun néh modoo’ éh kenat, baa’ buaa’ agun éh maréng nah ngeletaa’ kulit ka’an éh lepah lebéé’ nah, pelapah baa’ buaa’ agun nah pega’, ngan telokoo’ nah tasa’. Baa’ buaa’ agun éh maréng tekep modoo’ éh lem telokoo’ éh maréng, ha’ Néh. ²³ Tong jah Dau Posot Yésus lakau ngelapah térék, pu’un irah bakéh Néh kivu’ Éh, boh irah bakéh Néh nyepit lo’ong parai jin pungun néh. ²⁴ Uban irah bakéh Néh alaa’ lo’ong parai nah, inah irah Parisi pané ngan Yésus, ka’ ha’ réh, Na’at ke’ bakéh ko’ nah, uban ineu’ réh maneu’ éh kenat ngelapah ha’ lem Surat Musa ngan ngelapah tong Dau Posot, ha’ réh. ²⁵ Ka’ ha’ Yésus mipa réh, Kineu’ bé’ jak keh sakui purung ineu’ neu’ Daud ngan kelunan éh kivu éh hun réh la’au’ sahau nah? ²⁶ Daud rai péh pu’un éh tai lamin Allah ke’ néh alaa’ roti éh nena’ réh ngan Allah ke’ néh kuman éh, ngan iah mena’ éh kepéh ngan irah éh kivu éh rai. Iah pu’un tai hun Abiatar pu’un Imam éh pengeja’au kekat imam, na’ péh Surat Musa éh kenivu lu’ bara’, kelunan éh kereja’ imam awah éh omok kuman éh, bé’ kelunan éh jah omok kuman éh, Daud pu’un kuman éh pemung ngan irah bakéh néh, ha’ Yésus ngan réh. ²⁷ La’ah ha’ Yésus kepéh, Dau Posot ke’ kelunan omok posot, bé’ kelunan pu’un uban Dau Posot inah pu’un, ha’ Néh. ²⁸ Ha’ Yésus kepéh, Anak Kelunan éh pu’un penyukat bara’ tong éh tekep neu’ tong Dau Posot, ha’ néh.

¹ Yésus lakau tai lamin sebayang kepéh la’, pu’un jah kelunan sinah éh paket jebila’ ojoo’. ² La’ah pu’un kuraa’ kelunan sinah éh juk pesala’ Yésus, kenat péh irah kepuh Yésus ke’ réh omok jam hun néh pu’un peka’o kelunan sioo’ Dau Posot nah. ³ Ha’ Yésus ngan kelunan paket ojoo’ nah, Betéé’ ke’ jian ke’ tuai nekedéng siteu’, ha’ Néh ngan néh. ⁴ La’ah ha’ Yésus ngan kelunan éh pinaa’ sinah, Akeu’ juk neteng ngan ka’ah, Ineu’ omok neu’ lu’ tong Dau Posot? Kineu’ ha’ lem tebaraa’ éh kenivu lu’ iteu’, pu’un éh nyohoo’ lu’ masi kelunan? Kineu’ éh, kelu’ ngesa’at kelunan kunah néh? Kineu sohoo’ néh ngan lu’, kelu’ purip kelunan nah? Kineu lah lu’ da’, kelu’ mematai kelunan nah? Kineu’ ha’ tebaraa’ tong Dau Posot lu’ iteu’ néh kunah ka’ah, ha’ Yésus neteng réh. Bang bé’ réh mipa éh. ⁵ Ngejuwak Yésus na’at réh, merek Éh ngan réh bang Iah pika réh kepéh uban réh mahéng kenin bé’ jam seruh. La’ah ka’ ha’ Néh ngan kelunan paket ojoo’ nah kepéh, Jian ke’ pejat ojoo’ ko’, ha’ Néh. Tioo kelunan inah pejat ojoo’ néh, tioo jian lah ojoo’ néh. ⁶ Musit lah kelunan Parisi tioo tai tavin kelunan éh kivu irah éh pemung ngan Herodis ke’ réh pakat pitah jalan omok mematai Yésus. ⁷ Lakau Yésus ngan irah éh bakéh néh tai baa’ Banget Galilia, pinaa’ mu’un kelunan kivu réh tai. Jelua’ réh pu’un jin tana’ Galilia, jelua’ jin tana’ Yudea, ⁸ jelua’ kepéh jin leboo’ Yérusalem ngan jelua’ jin tana’ Idumia. Pu’un éh kepéh jin dipa baa’ Yordan, ngan jin tana’ éh déhéé’ Tirus ngan Sidon, pinaa’ mu’un réh tai tavin Yésus uban réh menéng rengah tong kekat penganeu’ Néh éh ja’au nah. ⁹ Uban réh pinaa’ mu’un kenat, Iah nyohoo’ irah éh bakéh néh petenup jah alut ngan Néh, dai kelunan pinaa’ nah nyikeu’ éh. ¹⁰ Pu’un pinaa’ tenéh kelunan peka’o néh jin kesakit réh, na’ péh éh kenat irah éh sakit keto nah pu’un réh nyikeu’ Éh ngan ngamit Éh ke’ réh omok ma’o jin kesakit réh. ¹¹ Hun irah éh nasek sahéé’ sa’at nah na’at Yésus, tioo ngejekuu’ lep réh ngan ngeradau, bara’, ka’au’ néh Anak Allah, ha’ ngeradau réh. ¹² Yésus meta’ réh pané kenat, bé’ iah buhaa’ réh pekelenaa’ Iah. ¹³ Yésus lakau tai jah tokong, jin sinah Iah tebai kelunan éh keneloo’ néh, boh irah éh keneloo’ Néh nah tavin Iah sinah. ¹⁴ Hun réh avéé’ lah inah Yésus ngevéléé’ jah poloo’ duah usah jin belah réh, dokoo’ irah éh kevéléé’ Néh nah ngelayau pu’un pemung ngan Néh, kenat péh ke’ réh omok nebaraa’ kelunan ¹⁵ ngan ke’ réh pu’un penyukat omok bet balei’. ¹⁶ Iteu’ ngaran kekat irah éh kevéléé’ Néh, Simon, pu’un jah ngaran néh éh nateng Yésus, Péterus, ¹⁷ Yakub rawah Yohanes éh anak Sabedeus. Yésus maneu’ ngaran roh Boanerges, sin tong ngaran inah kelunan éh makang barei’ ha’ lengedo. ¹⁸ Pu’un kelunan kepéh ngaran réh Anderias, ngan Pilipus, Bartolomeus, Matius, Tomas, ngan Yakub anak Alpeus, Tadius, Simon kelunan jin Kana’an. ¹⁹ Yudas Iskariot, inah éh Yudas éh memalo Yésus rai. ²⁰ La’o inah moléé’ Yésus tai lamin, pelapah tuai kelunan pinaa’ nah kepéh la’, pah avéé’ Yésus ngan bakéh néh bé’ omok kuman. ²¹ Hun irah panak Yésus jam éh kenat, tai réh juk alaa’ Iah, uban pu’un kelunan éh bara’, Yésus nah tuleu’, ha’ réh. ²² La’ah pu’un kuraa’ guru éh nebaraa’ tong Surat Musa tuai jin leboo’ Yérusalem bara’ Yésus nasek balei’ Beelsebul, ngan Iah bet balei’ palaa’ kerenget sahéé’ sa’at, ha’ réh. ²³ Neu’ ha’ réh pané kenat, Yésus tebai irah tuai ke’ Néh bara’ kuraa’ ha’ tapan ngan réh. Ka’ ha’ Néh, Kineu’ jalan Sitan omok bet Sitan. ²⁴ Hun pu’un kelunan tong jah tana’, pata pekelawan belah nah ke’, adang kekat irah leboo’ inah matai béé. ²⁵ Kepéh Ne’ pu’un kelunan murip lem jah lamin; boh irah pata pekelawan belah irah ke’ sinah, adang kekat irah lem lamin inah matai béé. ²⁶ Kenat péh né’ Sitan pekelawan belah nah ke’, adang penyukat néh bé’ omok lebéé’ kekat éh lem kamit néh béé mu’un. ²⁷ Bé’ pu’un jah kelunan omok masek lem lamin kelunan éh gahang, ke’ néh omok nyayoh livah lem lamin néh, bang hun kelunan gahang nah pu’un kejeret, la’o inah boh kelunan omok masek tong lamin néh ngan nyayoh livah lem lamin néh. ²⁸ Jian keh seruh jian-jian, kekat arong kesa’at kelunan omok Tuhan mega’ éh, kenat péh tong ha’ ané réh éh sa’at, ²⁹ bang tong kelunan éh pané ngesa’at Sahéé’ Ni’ai, kesa’at inah bé’ Tuhan omok mega’ éh, uban penyala’ inah pu’un éh pelinguh, ha’ Néh. ³⁰ Yésus pu’un pané kenat ngan réh, uban irah ke’ bara’ Yésus nasek balei’. ³¹ La’o inah tuai tinen ngan padéé’ Yésus, pu’un réh mena Yésus tong usit, boh réh nyohoo’ kelunan éh jah tai tebai Éh. ³² Pinaa’ kelunan menyun keto tutuh Yésus, ka’ ha’ réh ngan Néh, Tinen ko’ ngan padéé’ ko’ pu’un mena ke’ tong usit sinah rit, pu’un réh tebai ke’, ha’ réh. ³³ Ha’ Yésus mipa réh, séé’ tinen ngan padéé’ Ké’ éh kunah keh nah néh, ha’ Néh. ³⁴ Iah ngelengit na’at kelunan pinaa’ éh menyun tutuh Néh nah, boh Iah bara’ ka’, Na’at, iteu’ néh tinen Ké’ ngan padéé’ Ké’. ³⁵ Kelunan séé’ éh kivu sohoo’ Allah, kelunan inah éh padéé’ Ké’, jian péh éh lakei’, jian péh éh padéé’ ké’ redo, kenat péh éh tinen Ké’, ha’ Néh ngan réh.

¹ Jah koléé’ kepéh Yésus nebaraa’ kelunan déhéé’ baa’ Banget Galilia, matek pinaa’ mu’un kelunan tai tavin Iah sinah, pah avéé’ Yésus taket lem alut, boh Iah menyun lem alut nah. Alut inah pu’un lem lepok baa’ Banget Galilia. Pinaa’ mu’un-mu’un kelunan mokoo’ tong dirin baa’ banget nah. ² Pinaa’ ha’ tapan éh benara’ Yésus ngan réh. ³ Ka’ ha’ Néh, Menéng keh, pu’un kelunan mulah parai. ⁴ Hun néh tai mulah nah, pu’un jelua’ parai nah pelohoo’ tong dirin jalan, tai juhit kon parai nah pah béé. ⁵ Pu’un jelua’ parai nah kepéh pelohoo’ tong bateu’, éh tong bateu’ nah si’ik awah tana’ tong néh. Laho éh nyekaa’, uban néh bé’ dilem lem tana’. ⁶ Hun pétéé’ musit sekaa’ parai nah melayeu’ éh neu’ pana, uban lakat néh bé’ masek dilem lem tana’. ⁷ Pu’un jelua’ parai nah kepéh pelohoo’ lem suha’, suha’ inah maneu’ urip parai inah ngerising, pah avéé’ néh bé’ omok ngebuaa’. ⁸ Pu’un kepéh jelua’ pelohoo’ tong tana’ éh jian, nyekaa’ éh pah avéé’ néh ngebuaa’. Hun néh ngebuaa’ lah kebit pungun néh, ngan pinaa’ buaa’ néh, jian mu’un urip ngan buaa’ parai inah. ⁹ Ha’ Yésus ngan réh kepéh, Kelunan éh pu’un kelingen omok menéng éh, jian éh menéng éh mu’un, ha’ Néh. ¹⁰ Tovoo’ Yésus mokoo’ tengéé’, pu’un jelua’ irah éh lepah menéng ha’ tapan Néh nah, pemung ngan irah éh bakéh néh éh jah poloo’ duah usah nah, tai réh tavin Yésus nah, ke’ réh neteng Éh, ineu’ sin ha’ tapan inah. ¹¹ Ka’ ha’ Yésus ngan réh, Pu’un Allah nolong keh jalan keh omok nesen tong kekat éh pelim tong kelunan sahau rai, inah éh tong Allah éh Pengeja’au. Bang kekat kelunan éh jah, pu’un réh menéng éh lem ha’ tapan awah. ¹² Barei’ ha’ lem surat Allah bara’, ka’ ha’, Pu’un irah pepu’uh éh, bang bé’ éh ta’an réh. Pu’un irah ngenéné’ éh mu’un-mu’un bang bé’ réh omok jam éh, Hun réh omok jam éh ngan menéng éh ngan lenaa’, barang omok péh réh pekoléé’ kenin ke’ réh tavin Allah ke’ Néh bet penyala’ réh, kenat ha’ lem surat Allah, ha’ Yésus. ¹³ Boh Yésus neteng réh kepéh, ka’ ha’, kineu’, bé’ keh jam sin ha’ tapan iteu’, Hun keh bé’ omok nesen tong ha’ tapan iteu’ kineu’ keh omok nesen tong ha’ tapan éh jah da’? ¹⁴ Sin tong lakei’ éh tai mulah parai nah, inah éh kelunan éh tai bara’ ha’ tebaraa’ Tuhan. ¹⁵ Jelua ha’ tebaraa’ nah, pelohoo’ barei’ parai éh pelohoo’ tong dirin jalan nah, pu’un kelunan inah menéng ha’ tebaraa’ inah. Kerigah réh menéng éh nah ke’, kerigah Sitan tai alaa’ kekat ha’ éh lepah nulah dalem kenin réh, barei’ juhit kon parai pah avéé’ néh béé nah. ¹⁶ Pu’un jelua’ kelunan kepéh, éh barei’ parai pelohoo’ tong bateu’ laho éh nyekaa’, ngan laho ke’ éh melayeu’ uban lakat néh bé’ dilem tai lem tana’. Barei’ inah péh jelua’ kelunan, tovoo’ réh menéng ha’ tebaraa’ Tuhan, laho réh alaa’ ha’ tebaraa’ inah ngan jian kenin. ¹⁷ Bang bé’ ha’ tebaraa’ inah masek lem lepok kenin réh mu’un, hun mah penusah ngan pengeketa pu’un teneng tong réh, bé’ réh omok ngeretep, pengeketa inah pu’un, uban ha’ tebaraa’ inah. Irah tioo bet ha’ tebaraa’ inah uban néh bé’ ngelakat lem kenin réh, ¹⁸ Pu’un jelua’ kelunan kepéh, barei’ parai pelohoo’ lem suha’ nah, inah éh, kelunan pu’un menéng ha’ tebaraa’ inah. ¹⁹ Bang neu’ réh ngelayau seruh ngan mihau kekat urip tong tana’ iteu’, magat tong pengekaya’ ngan magat ineu’ ineu’ péh, inah éh maneu’ ha’ tebaraa’ inah ngerising lem kenin réh, bé’ éh omok jian. ²⁰ Pu’un jelua’ kelunan kepéh, barei’ parai pelohoo’ tong tana’ éh jian nah. Uban hun réh menéng ha’ tebaraa’ inah, irah tioo alaa’ éh ngan mihau éh mu’un lem lepok kenin réh. Barei’ parai éh murip jian pah avéé’ néh ngebuaa’ ngan buaa’ néh pinaa’ mu’un nah. Jelua’ parai bé’ éh pinaa’ buaa’, jelua’ pinaa’ ke’ éh. Pu’un kepéh éh matek pinaa’ buaa’. Kenat sin ha’ tapan iri ne’, ha’ Néh. ²¹ Ka’ ha’ Yésus ngan réh, kineu’ hun kelunan seket titui, pu’un éh tekup éh palaa’ bisin? Ngan kineu’ éh, pu’un éh modoo’ éh ra’ gelan jalan néh pegen? Adang néh bé’. Kelunan éh seket titui tekep éh pei’ titui inah bau, ngan tong retek éh pejing. ²² Ineu’-ineu’ éh pelim adang néh poléng kepéh, kenat péh ineu’-ineu’ éh petavun, adang néh poléng kepéh. ²³ Hun keh pu’un kelingen omok menéng, jian keh menéng éh mu’un, ha’ Néh. ²⁴ Yésus bara’ kepéh ngan réh, Seruh keh jian-jian tong kekat éh nenéng keh. Pekua’ jalan keh petuneng irah éh jah, barei’ inah ke’ jalan Allah petuneng keh kepéh, ngan ukum keh neu’ Néh pelapah bahat. ²⁵ Tong kelunan éh pu’un menéng ngan mihau éh, Tuhan mena’ ha’ tebaraa’ Néh kepéh ngan réh dokoo’ réh omok jam éh mu’un. Bang kelunan éh bé’ pu’un ineu’-ineu’, jin éh si’ik éh pu’un ngan néh inah juk nalaa’ kepéh. ²⁶ Ha’ Yésus kepéh, Tong jaka’ Allah Pengeja’au, pu’un éh barei’-okoo’ ha’ tapan tong kelunan éh mulah parai tong térék néh. ²⁷ Tovoo’ dau merem iah pegen, dau rema iah lakau kereja’, kelebéé’ néh kenat, parai nah nyekaa’, ngan murip mu’un. Kelunan éh mulah éh nah bé’ éh jam kineu’ éh ke’ néh omok murip kenat. ²⁸ Bang tana’ éh maneu’ parai nah nyekaa’, avéé’ néh nginan, pah avéé’ néh ngujung, pah avéé’ néh pu’un buaa’ lah. ²⁹ Tovoo’ parai mesak kelunan éh mulah éh nah alaa nahat palaa’ néh majau éh uban jaka’ ajau lepah avéé’. ³⁰ La’ah ha’ Yésus, Inah ha’ tapan éh pepata tong jalan Allah Pengeja’au. ³¹ Teneng éh tong ha’ tapan tong tulin buaa’ kayeu’ sesawi, éh matek si’ik jin kekat tulin buaa’ kayeu’ éh jah. ³² Tulin buaa’ inah bé’ éh lebéé’ nyekaa’ éh ngan murip éh avéé’ néh ja’au, hun néh lepah ja’au, pelapah ja’au kepéh inan néh jin inan kayeu’ éh jah. Pinaa’ mu’un paka’ néh. Pinaa’ juhit omok maneu’ sala néh tong paka’ kayeu’ inah, ha’ Néh. ³³ Pu’un Yésus nebaraa’ réh palaa’ pinaa’ arong ha’ tapan Néh, barei’ éh omok kejam réh. ³⁴ Siget koléé’ Iah nebaraa’ réh Iah nebaraa’ réh palaa’ ha’ tapan, bang hun néh Iah tengéé’ pu’un ngan irah bakéh Néh, boh Éh pané petek ngan réh. ³⁵ Tovoo’ dau tahup inah, ka’ ha’ Yésus ngan irah bakéh néh, Jian tam papit saa’ dipa, ha’ néh. ³⁶ La’ah piso réh jin kelunan pinaa’ nah tai lem alut pemung ngan Yésus. La’ah pu’un kuraa’-kuraa’ alut éh jah sinah. ³⁷ Tuai kepu gahang ngan lipak ja’au mu’un, pa’ung lem alut, si’ik awah éh bé’ kaham. ³⁸ La’ah Yésus pu’un saa’ murin alut pegen éh ngan ulun néh bau unan. Pelapah irah bakéh néh peto’ot éh, ka’ ha’ réh, Guru’ bé’ ke’ paréé’ tam juk matai kaham teu’ tu’, ha’ réh. ³⁹ Pelapah Yésus betéé’ ke’ Néh meta’ kepu gahang nah, ka’ ha’ Néh, mokoo ke’, ha’ Néh. Ha’ Néh ngan lipak nah, Pawah ke’, ha’ Néh. Tioo pawah lah kepu ngan lipak nah. ⁴⁰ La’ah ha’ Yésus ngan irah bakéh Néh, kineu’ keh medai kenat, to deke’ keh bé’ ngelan, ha’ Néh ngan réh. ⁴¹ Matek medai mu’un réh, boh réh pepané belah irah, ka’ ha’ réh, Kineu’ péh kelunan iteu’ tu’ ke’ kepu ngan lipak omok kivu sohoo’ néh ha’ réh.

¹ Jin la’o Yésus ngepawah kepu ngan lipak nah rii’, boh réh teleu’ bakéh Néh avéé’ tong tana’ irah Gerasa saa’ dipa baa’ Banget Galilia. ² Hun mah Yésus tuhun jin alut, iah peselalang ngan jah kelunan éh tuai jin luvang bateu’ jalan tanem kelunan matai. ³ Kelunan inah éh nasek balei’ mokoo’ éh tong tanem kelunan. Bé’ pu’un kelunan éh omok ngejeret éh. ⁴ Pinaa’ koléé’ réh ngejeret ojoo’ ngan gem néh palaa’ ratai, bang siget koléé’ réh ngejeret éh nah, pu’un éh tioo memekat éh ngan nasa’ jeret daven éh neu’ réh tong gem néh nah. Matek gahang mu’un-mu’un éh, bé’ pu’un séé’ péh éh omok mengen éh. ⁵ Jian péh éh dau rema, jian péh éh dau merem, iah lakau-lakau tong tanem kelunan, kenat péh éh lakau tong tokong, iah ngeradau’ ngeradau’, ngan lekup-lekup usah néh neu’ bateu’. ⁶ Jin juu’ iah na’at Yésus tuai, pelapah iah nekedeu’ tai tavin éh ke’ néh ngejekuu’ lep néh tong jumen Yésus, ⁷ ngan iah ngeradau’ ja’au ha’, ka’ ha’ néh, O Yésus Anak Allah éh matek bau, ineu’ juk neu’ Ko’ tong akeu’, ke’ Ko’ tuai siteu’ teu’. Ko’ pika ku, mai Ke’ ngukum akeu’, ha’ néh. ⁸ Pu’un iah pané kenat ha’, uban Yésus lepah bara’ ka’ ngan néh, O balei’, pega’ ke’ jin kelunan iteu’, ha’ néh. ⁹ Yésus neteng éh ka’, Ineu’ ngaran ko’. Ha’ lakei’ inah, ngaran ké’ ne’, Panyen, kenat ngaran ké’, uban mé’ matek pinaa’ mu’un teu’, ha’ néh. ¹⁰ Iah menyat ngan Yésus, bé’ buhaa’ Yésus bet balei’ jin tana’ inah. ¹¹ Déhéé’ retek inah pu’un pinaa’ idok nemo tong apé ihang. ¹² Kekat balei’ nah menyat Yésus kejeraa’ réh tai lem idok pinaa’ nah, ka’ ha’ réh, Ko’ kejeraa’ améé’ masek lem idok pinaa’ nah, ha’ réh. ¹³ La’ah Yésus kejeraa’ balei’ nah masek lem kekat idok nah. Tioo nekedeu’ kekat idok pinaa’ nah nerurut tong apé ihang bau dirin baa’ tioo pejeu pelohoo’ tai lem baa’, tioo matai menyet. Ngioo’ kekat idok nah duah ibu usah. ¹⁴ La’ah irah éh mihau idok nah tioo kelap tai bara’ rengah inah ngan irah tong leboo’ ngan irah tong térék péh, kekat idok inah matai menyet. La’ah irah tuai juk na’at ineu’ éh lepah neu’ Yésus nah. ¹⁵ Tai réh tavin Yésus, ngan pu’un réh na’at kelunan éh uban nasek balei’ pinaa’ nah, menyun sinah, ngan pakai néh lepah pu’un, kenin néh péh lepah teneng, medai mu’un réh. ¹⁶ La’ah kelunan éh lepah na’at inah ri’, bara’ rengah kelunan inah lepah ma’o jin néh nasek balei’, ngan bara’ tong kekat idok nah. ¹⁷ Uban neu’ inah kenat irah nyohoo’ Yésus kelap jin tana’ réh. ¹⁸ Tovoo’ Yésus menyun tong alut, kelunan éh nasek balei’ lepah nah, menyat juk kivu Yésus. ¹⁹ Bang bé’ Yésus buhaa’ éh, ka’ ha Yésus ngan néh, moléé’ ke’ tai lamin ko’, ko’ bara’ ngan réh tong kekat jalan Tuhan pu’un nolong ke’, ngan tong jalan Iah pepoléng penika Néh éh ja’au ngan ko’, ha’ Yésus ngan néh. ²⁰ La’ah moléé’ lakei’ inah lakau tipo tana’ Dekapolis, ke’ néh bara’ tong jalan Yésus pika ngan peka’o éh nah. Béé kenin kekat kelunan menéng ha’ néh bara’ kenat. ²¹ Moléé’ Yésus kepéh papit saa’ dipa baa’ banget. Pinaa’ kelunan tuai tavin Iah tong dirin baa’ banget inah. ²² Pemung ngan réh sinah pu’un jah kelunan ngaran néh Yérus, éh pengeja’au tong lamin sebayang Yahudi. Hun néh na’at Yésus, iah ngejekuu’ lep néh déhéé’ gem Yésus. ²³ Iah menyat mu’un-mu’un ngan Yésus, ka’ ha’ néh, anak ké’ éh redo éh si’ik ri’, sakit éh tuai Ke’ Ko’ mapai ojoo’ Ko’ tong néh ke’ néh ma’o jin kesakit néh, ke’ néh omok murip da’ ha’ lakei ja’au Yérus nah. ²⁴ Pu’un Yésus tai kivu éh, ketem kelunan pinaa’ nah péh tai kivu Yésus, avéé’ réh pesikeu’ lah tong jalan inah. ²⁵ Jin belah irah pinaa’ nah, pu’un jah redo’ éh pega’ dahaa’, jah poloo’ duah ta’un tenéh éh sakit kenat. ²⁶ La’ah pinaa’ mu’un kelunan éh nawan éh, ke’ réh juk peka’o éh jin kesakit néh nah, bé’ éh omok ma’o, bang jaa’-jaa’ néh éh sakit sa’at-sa’at kepéh. ²⁷ Pu’un redo inah lepah menéng rengah Yésus, boh iah kivu Yésus jin likot néh pemung ngan kelunan pinaa’ nah. ²⁸ Ka’ kelem redo inah, Né’ akeu’ omok ngamit sapét tapak seput Néh nah, adang ké’ omok ma’o jin kesakit ké’ nah, kelem néh. ²⁹ Boh éh ngamit seput Yésus nah, tioo ma’o éh jin kesakit néh, tioo jian akam lem usah néh, bé’ dahaa’ néh pu’un pega’ kepéh. ³⁰ Tovoo’ inah néh Yésus jam pu’un akam Néh, inah éh, Iah nesen pu’un kegahang néh lepah musit jin Iah, tioo pupah éh pané ngan irah pinaa’ nah ka’, séé’ ngamit seput Ké’ ri’, ha’ Néh. ³¹ Ha’ irah bakéh néh mipa éh, Pinaa’ kelunan nyikeu’ ke’ nah ne’, kineu’ Ko’ kenat ha’, ha’ réh ngan néh. ³² La’ah Yésus na’at tutuh Néh ke’ néh jam séé’ éh ngamit seput Néh nah. ³³ Kejam redo inah iah ma’o jin kesakit néh ri’, riet éh medai, pelapah iah ngejekuu’ lep néh déhéé gem Yésus, boh éh bara’ ka’, Akeu’ ngamit seput Ko’ nah rit, ha’ néh. ³⁴ Ka’ ha’ Yésus ngan néh kepéh, O anak Ké’, pengelan ko’ éh lepah peka’o ke’, moléé’ ke’ ngan pawah kenin ko’, ma’o ke’ jin kesakit ko’, ha’ néh. ³⁵ Lem Yésus too pané ngan redo inah kenat, tuai kelunan jin lamin Yérus bara’ anak néh matai. Ka’ ha’ réh ngan Yérus, Anak ko’ ri’ de’, matai éh, mai ke’ petusah Guru nah lah, ha’ réh. ³⁶ Bé’ Yésus besau menéng ha’ réh kenat, boh éh bara’ ngan Yérus, ka’ ha’ néh, Mai ke’ medai, jian ke’ ngelan Akeu’, ha’ Néh. ³⁷ La’ah bé’ Yésus buhaa’ kelunan pinaa’ tai kivu Iah, bang Péterus ngan Yakub ngan Yohanes éh padéé’ Yakub nah awah éh tai kivu Iah. ³⁸ Hun réh avéé’ tong lamin lakei ja’au nah, boh Yésus na’at kelunan pinaa’ balah-balah ngahoo ngan mangaa’ ngan nirau péh. ³⁹ Yésus masek tong lamin nah, ka’ ha’ néh ngan réh, Kineu’ keh balah ngahoo ngan mangaa’ kenat, anak iteu’ bé’ éh matai, pegen awah éh, ha’ néh. ⁴⁰ Irah mala’ muau éh, boh Iah nyohoo’ kelunan pinaa’ nah musit béé. Iah mihin tamen tinen anak inah, ngan réh teleu’ bakéh néh éh kivu éh ri’, tai tavin anak inah tong jalan néh pegen. ⁴¹ Boh Yésus ngamit ojoo’ anak inah, ke’ néh pané ngan néh, ka’ ha’ néh, Talita kum, ha’ Yésus. Sin ha’ inah, Anak redo betéé’ ke’. ⁴² Tioo betéé’ anak inah ngan lakau’ sinah, urip néh jah poloo’ duah ta’un. Kesioo’ inah, Béé kenin kelunan pinaa’ nah na’at éh. ⁴³ Matek bé’ Yésus buhaa’ réh bara’ kekat éh neu’ néh nah ngan kelunan éh jah. Ka’ ha’ néh, Jian keh alaa’ ka’an ko’ pakan anak ko’ nah, ha’ néh.

¹ Lakau Yésus jin sinah moléé’ tai leboo’ néh tengéé’ pemung ngan irah éh bakéh néh. ² Tovoo’ Dau Posot pu’un Éh nebaraa’ réh tong lamin sebayang Yahudi. Pinaa’ kelunan pu’un sinah, ngan hun réh menéng ha’ tebaraa’ néh, béé kenin réh seruh, ka’ ha’ réh, Jin ineu’ Iah alaa’ ha’ tebaraa’ éh kenat? Kineu’ jalan iah jam nebaraa’ kelunan kenat. Kineu’ jalan iah omok maneu’ telana’ éh ja’au kenat, ha’ réh. ³ Bé’ énéh iah éh tukeng kayeu’ ri’ da’, éh tinen néh Meriam ngan padéé’ néh Yakub ngan Yoses ngan Yudas ngan Simon. Bé’ enéh padéé néh redo éh mokoo’ ngan lu’ siteu’ nah? Ha’ réh. Uban réh seruh Iah kelunan adek ke’ awah, inah irah bé’ keloo’ alaa’ Iah. ⁴ Ha’ Yésus ngan réh, Kelunan éh nabi Tuhan, pu’un réh sepah éh semah-semah péh. Bang tong leboo’ néh ngan belah panak néh ngan belah lua’ néh tengéé’, bé’ réh pu’un sepah éh. ⁵ Bé’ Yésus omok maneu’ telana’ éh ja’au tong leboo’ néh, bang Iah mapai ojoo’ Néh bau jelua’ kelunan éh sakit ke’ Néh peka’o réh. ⁶ Béé kenin Néh uban irah pohoo’ Néh nah bé’ ngelan Iah. ⁷ Lakau Yésus tai siget leboo’ sinah ke’ néh nebaraa’ réh. La’ah Iah tebai irah bakéh néh jah poloo’ duah usah nah, ke’ néh nyohoo’ réh lakau peduah duah usah. Iah mena’ penyukat néh ngan réh, ke’ réh omok bet sahéé’ sa’at. ⁸ Ha’ néh ngan réh, Mai mihin ineu’-ineu’ lem pengelakau keh, bang jah sekot keh awah, mai mihin penguman kenat péh gaweng éh jalan keh menyat ngan kelunan, ngan mai mihin rigit. ⁹ Jian pakai kasut bang mai keh alaa’ duah kerayung, ha’ néh. ¹⁰ Ka’ ha’ Yésus kepéh, séé’-séé’ éh tenah tebai keh tong lamin néh, sinah keh mokoo’ pah avéé’ keh lakau kepéh. ¹¹ Semah leboo’ éh bé’ keloo’ alaa’ ka’ah, ngan bé’ keloo’ menéng ha’ keh, hun keh lakau’ jin sinah, nepaga’ agaa’ tana’ éh nyalit tong gem keh, seleket ha’ keh bara’ ngan réh, ka’ah ke’ tagong ukum ka’ah da’. ¹² La’ah lakau lah réh, tai nebaraa’ kelunan ngan nyohoo’ réh piso jin penyala’ réh. ¹³ La’ah pinaa’ sahéé’ sa’at pega’ neu’ réh ngan pu’un réh mosoo’ nyak-tawan tong irah éh sakit ngan peka’o réh. ¹⁴ La’ah raja’ Herodis lepah menéng rengah tong kekat penganeu’ Yésus nah, uban semah-semah réh tai, pu’un réh bara’ tong kekat penganeu’ Néh. La’ah pu’un jelua’ kelunan bara’ Yésus nah, Yohanes Batis éh penatai réh rai, betéé’ murip kepéh éh kurah, nah ke’ néh pu’un penyukat omok maneu’ kekat inah, ha’ réh. ¹⁵ Ha’ jelua’ réh kepéh, Elia énéh de’, ha’ réh. Pu’un Jelua’ réh bara’. Iah inah Nabi barei’ jah jin belah irah Nabi sahau rai ine’ ha’ réh. ¹⁶ Hun Herodis menéng ha’ réh kenat, ka’ ha’ néh, Iteu’ néh Yohanes Batis murip kepéh. Pu’un ku’ nyohoo’ réh ngulep ulun néh, boh ka’ murip kepéh éh, ha’ néh. ¹⁷ Uban hun Yohanes Batis murip lepah nah, pu’un Herodis nyohoo’ réh ngejeret éh, ngan masek éh lem lamin tutup. Herodis nyohoo’ réh maneu’ éh kenat, uban Herodias do Herodis. Éh mu’un néh Herodias nah do Pilipus, Pilipus nah padéé’ Herodis bang Herodis alaa’ Herodias do néh. ¹⁸ Hun Yohanes murip lepah nah, pu’un éh meta’ Raja’ Herodis nah, ka’ ha’ néh, Mai ke’ alaa’ do padéé’ ko’, sala’ ke’ hun ko’ kenat ne’, bé’ ke’ tekep maneu’ kenat, ha’ néh. ¹⁹ Neu’ néh pané kenat ngan Herodis, merek Herodias ngan Yohanes, iah keloo’ mematai éh, bang bé’ éh omok uban raja’ Herodis bé’ kejeraa’ éh. ²⁰ Raja’ Herodis nah medai Yohanes, uban kejam nah ke’ Yohanes nah, kelunan éh jian, éh teneng ngan ni’ai kenin. Kenat Herodis mavaa’ mu’un, dai réh mematai éh. Keloo’ Raja’ Herodis menéng ha’ tebaraa’ Yohanes, na’ péh éh merek ngan tusah kenin, siget koléé’ néh menéng ha’ néh. ²¹ Pu’un jah dau, éh dau réh ngajung Herodis uban ngeja’au dau lohoo’ Herodis sahau nah, Raja’ Herodis inah ke’ ngeja’au dau inah kepéh, boh éh tebai irah éh maren ngan irah pengeja’au seradu, ngan irah éh jah éh pengeja’au tong tana’ Galilia, tuai pemung. ²² La’ah Herodias nah pu’un anak éh redo. Tovoo’ Raja’ Herodis mokoo’ ngan irah kuman pemung ngan néh éh ke’ réh ngajung éh nah, tai redo lemanai éh anak Herodias nah, ke’ néh sayau ngejian kenin Herodis ngan ngejian kenin irah éh jah péh. Boh Raja’ Herodis neteng éh ka’, Ineu’-ineu’ éh juk laa’ ko’, jian ke’ bara’ éh ngan ké’, omok ku’ mena’ éh ngan ko’ dat, ha’ néh. ²³ Pinaa’ koléé’ Raja’ Herodis pané kenat ngan redo inah, ngan ha’ supa néh bara’ iah omok maneu ineu’ awah éh pengeloo’ redo inah. Ka’ ha’ néh, Kekat éh lem nihau ké’ nah péh éh hun ko’ keloo’ alaa’ éh omok awah ku petulat éh ngan ko’, ha’ néh ngan redo inah. ²⁴ Hun redo inah menéng ha’ Raja’ Herodis pané kenat, boh éh tioo tai tavin tinen néh, ke’ néh neteng éh, Ineu’ éh jian ké’ menyat ngan néh kunah ko’, ha’ néh ngan tinen néh. Tioo tinen néh mipa éh, Jian ke’ menyat ulun Yohanes Batis. ²⁵ Boh redo inah moléé’ kepéh tavin Herodis, ha’ néh, Iteu’ éh nenyat ké’ ngan ko’. Ko’ maneu’ ulun Yohanes Batis lem pigan hun iteu’, ko’ mena’ éh ngan ké’, ha’ néh. ²⁶ Hun Raja’ Herodis menéng pengenyat redo inah kenat, matek tusah lah éh, na’ péh kenat bé’ pu’un jalan ke’ néh omok pepiso ha’ néh tong jajii’ néh ri’, uban néh lepah pesupa. Jah kepéh menyaa’ ke’ éh uban néh seruh éh pané tong jumen kelunan pinaa’, bara’ iah omok mena’ ngan maneu’ ineu’ awah nenyat ngan ineu’ awah sohoo’ redo inah, kunah néh ri’. ²⁷ Iah tioo nyohoo’ jah seradu tai alaa’ ulun Yohanes. Boh seradu nah, tai lamin tutup ke’ néh ngulep ulun Yohanes. ²⁸ Pu’un iah alaa’ ulun Yohanes lem pigan boh éh mena’ éh ngan redo lemanai iri’, boh redo inah mena’ éh ngan tinen néh kepéh. ²⁹ Hun irah bakéh Yohanes menéng rengah réh maneu’ éh kenat, boh réh tai alaa’ patai Yohanes, ke’ réh modoo’ éh lem tanem. ³⁰ Moléé’ lah irah lawah éh lakau peduah-duah usah lepah nah, pu’un réh tosok bara’ kekat rengah ngan kekat éh pu’un dalem pengelakau réh ngan Yésus. ³¹ Pinaa’ mu’un kelunan tavin réh, pah avéé’ réh bé’ lah sakui kuman, boh Yésus bara’ ngan irah bakéh néh, ka’ ha’ néh, Jian tam tai tana’, ke’ tam omok posot jak, dai tam pelapah mutau da’, ha’ néh. ³² Inah réh teleu’ lakau jalan alut juk tai mokoo’ tana’ éh linek. ³³ Pinaa’ kelunan na’at réh ngalut nah, kejam réh Yésus réh teleu’ bakéh néh éh lakau nah. Pelapah irah musit jin siget leboo’ réh, ke’ réh nekedeu’ tai tana’ éh juk tenavin réh teleu’ nah, irah éh pinaa’ jalan tana’ nah, irah éh tenah avéé’ tong tana’ inah. ³⁴ Hun Yésus musit jin alut nah, boh éh na’at kelunan pinaa’ nah pu’un sinah, ngan penika néh mu’un-mu’un réh, uban réh pekua’ domba éh bé’ pu’un kelunan mihau. Uban néh kenat Iah nebaraa’ réh, pinaa arong ha’ tebaraa’ néh nebaraa’ réh. ³⁵ Tovoo’ dau tahup lah tuai irah bakéh Yésus pané ngan néh, ka’ ha’ réh, Tahup lah dau tam teu’ dat, tong retek tam teu’ péh, bé’ pu’un ineu’-ineu’ penguman siteu’. ³⁶ Jian ke’ nyohoo’ réh moléé’ tai térék réh, ngan nyohoo’ réh moléé’ tai leboo’ réh, ke’ réh jian akam pitah penguman réh, ha’ réh ngan Yésus. ³⁷ Ha’ Yésus ngan réh, Jian éh ka’ah iteu’ néh éh mena’ penguman ngan réh, ha’ Néh. Boh réh neteng Yésus, ka’ ha’, Hun néh kenat kineu’ mé’, keloo’ ke’ mé’ melih penguman, reng nelih palaa’ duah ato rigit pirek, boh mé’ omok mena’ éh ngan réh, ha’ réh. ³⁸ Boh Yésus neteng réh, ka’ ha’, Kuraa’ roti nihin keh ri’, tai keh na’at éh ji’, ha’ Yésus. Boh réh bara’, Lemah roti duah deke’ usah seluang, ha’ réh ³⁹ Boh Yésus pané ngan irah bakéh Néh ke’ réh nyohoo’ kelunan pinaa’ nah menyun pepeng tong ureu’. ⁴⁰ Menyun réh petipun, pinaa’ tipun réh, pu’un éh jah ato usah, pu’un éh lemah poloo’ usah, kenat éh tong siget tipun réh. ⁴¹ Boh Yésus alaa’ lemah roti ngan duah seluang ri’, boh Éh nenganga’ na’at kebau, ke’ Néh bara’ jian kenin ngan Allah, uban ka’an inah. La’o inah boh Éh mutip éh ke’ Néh mena’ éh ngan irah éh bakéh Néh, dokoo’ réh omok petulat éh ngan kelunan pinaa’ nah. Kenat ke’ éh maneu’ seluang éh duah nah, Iah petulat éh ngan kekat réh béé. ⁴² La’ah kekat irah béé kuman éh pah avéé’ réh beso. ⁴³ La’o réh kuman nah, boh irah bakéh Yésus tipun kekat la’an éh uban kinan réh jin roti ngan jin seluang nah, penoo’ jah poloo’ duah gaweng keto utaa’ néh. ⁴⁴ Kekat irah lakei’ éh kuman roti ngan kuman seluang nah, lemah ibu usah. ⁴⁵ Pelapah Yésus nyohoo’ irah bakéh Néh lakau tenah jalan alut tai tana’ Betsaida saa’ dipa baa’ banget, Iah to ke’ pané ngan kelunan pinaa’ nah nyohoo’ réh moléé’. ⁴⁶ La’o Néh tepat ngan irah bakéh Néh, tai Éh tong tokong ke’ Néh sebayang. ⁴⁷ Dau tahup inah, alut irah bakéh Néh lem lepok baa’, Iah to ke’ tong tokong sebayang nah. ⁴⁸ Yésus na’at irah bakéh Néh matek tusah, ngan bé’ omok memesai uban kepu nyelalang alut réh. Uban néh jam réh kenat, dau dileu’ Iah tai tavin réh, lakau bau baa’ nah. Iah lakau juk ngelapah réh, ⁴⁹ boh réh na’at éh lakau bau baa’ nah, Beru’en ine’, ha’ radau réh. ⁵⁰ Hun réh na’at éh, matek medai réh. Yésus tioo pané ngan réh ka’, Mai keh medai, Akeu’ iteu’ Yésus, ha’ Néh. ⁵¹ Pelapah Yésus tai lem alut pemung ngan irah éh bakéh Néh. Tioo pawah kepu nah. Matek béé kenin irah bakéh Néh, bé’ réh jam seruh. ⁵² Bé’ jak réh petavéé’ kenin tong lemah roti éh lepah palaa’ Néh pakan lemah ibu kelunan nah rai. Bé’ irah nesen, bé’ réh omok jam éh. ⁵³ La’ah irah papit baa’ banget kepéh, tai tana’ Genesaret. ⁵⁴ Hun réh musit jin alut tioo kejam kelunan pinaa’ nah, Yésus. ⁵⁵ Irah nekedeu’ tutuh leboo’ inah, ke’ réh alaa’ kekat kelunan sakit éh pegen bau mak néh, ke’ réh patet éh ngan Yésus. ⁵⁶ Semah Yésus nah pu’un kejam réh, sinah ke’ réh tai, tong lamin, tong leboo’, ngan hun Néh tai leboo’ siik péh éh tai, sinah ke’ réh tai mihin kelunan sakit nah. Pu’un kelunan nah mihin irah éh sakit tai lamin réh pebelih, ke’ réh pei’ kelunan sakit nah tong lamin pebelih ke’ réh nyohoo’ Yésus kejeraa’ kelunan sakit ngamit sapét tapak seput Néh. Kekat kelunan éh ngamit tapak seput Néh ma’o réh jin kesakit réh.

¹ La’ah kelunan Parisi ngan kuraa’ guru’ éh nebaraa’ tong Surat Musa, pu’un réh tuai jin leboo’ Yérusalem, petipun déhéé’ Yésus. ² La’ah pu’un réh ngedalem bakéh Yésus, kuman ka’an bé’ mohéé’ ojoo’ pekua’ adet pohoo’ irah Parisi nah. ³ Uban kelunan Parisi ngan kekat kelunan Yahudi péh, kivu adet jin tepun réh sahau, adet réh nah, bé’ réh omok kuman hun réh bé’ mohéé’ ojoo’ réh, pah avéé’ sikun réh kurah. ⁴ Kenat péh penguman ineu’-ineu’ éh nalaa’ réh jin lamin pebelih, bé’ réh omok tioo kuman éh hun réh bé’ jak sakui mohéé’ éh tenah. La’ah pinaa’ arong adet éh jah kepéh éh penakai réh, adet jin tepun réh, barei’ adet réh éh mohéé’ kekat sawan ngan pigan ngan lajang péh. ⁵ Pu’un kelunan Parisi ngan irah guru éh nebaraa’ tong Surat Musa, neteng Yésus, ka’ ha’ réh, kineu’ ke’ irah bakéh ko’ bé’ kivu adet tepun lu’ sahau nah, ke’ réh kuman bé’ jam mohéé’ ojoo’ réh nah, ha’ réh. ⁶ Ka’ ha’ Yésus mipa réh, Teneng mu’un ke’ ha’ nabi Yesaya bara’ tong keh sahau nah, Adang ka’ah kelunan pohoo’ ngelayoo’ awah kunah néh. Ka’ ha’ Allah pané: Pohoo’ kelunan iteu’ seva’ Akeu’ palaa’ ha’ ujun néh awah, bang kenin réh matek juu’ mu’un éh jin Akeu’. ⁷ Ngelayoo’ awah réh sebayang barei’ seva’ Akeu’, petem keto réh nebaraa’ kelunan kivu adet tepun réh sahau, pekua’ barei’ ha’ ké’ mu’un bang bé’ éh ha’ ké’ ha’ Allah. ⁸ Pulang ke’ ha’ tebaraa’ Allah nebet réh awah éh, uban réh keloo’ kivu ha’ tebaraa’ jin pata irah kelunan ke’ awah, ha’ Yésus ngan réh. ⁹ Ha’ Yésus ngan réh kepéh. Jam mu’un keh bet ha’ tebaraa’ Allah, dokoo’ keh kivu ha’ tebaraa’ pata ka’ah ke’ awah. ¹⁰ Barei’ sohoo’ Musa, ka’ ha’ rai, Jian ke’ ngerera’ tong tamen tinen ko’, hun séé’-séé’ pané ngesa’at tamen tinen néh, tekep réh mematai kelunan inah, ha’ Musa. ¹¹ Bang ka’ ha’ ka’ah, né’ pu’un jah kelunan juk mena’ ineu’-ineu’ éh tekep ngan tamen tinen néh nolong tamen tinen néh, omok éh bara’, éh juk nena’ ké’ ngan koh teu’ ri’ de’, anah Tuhan éh, ha’. ¹² Bé’ péh éh mena’ éh ngan tamen tinen néh, bé’ éh sala’, ha’ keh. ¹³ Kenat penganeu’ keh bet ha’ tebaraa’ Allah, ngan pu’un keh nyohoo’ kelunan kivu adet pohoo’ kelunan ke’ awah, pinaa’ kepéh éh jah éh neu’ keh barei’ inah. ¹⁴ La’ah Yésus tebai kelunan pinaa’ nah ke’ Néh pané ngan réh kepéh, ka’ ha’ Néh, Seruh keh jian-jian, ¹⁵ bé’ pu’un ineu’-ineu’ jin éh kinan kelunan éh omok maneu’ kenin néh sa’at, bang éh musit jin kenin kelunan inah éh omok ngesa’at kenin néh, ha’ Néh. ¹⁶ Kelunan éh pu’un kelingen, jian éh menéng éh mu’un, ha’ Néh. ¹⁷ La’o Yésus piso jin irah pinaa’ nah, masek éh lem lamin. Boh irah bakéh néh neteng éh, ineu’ sin ha’ tapan inah irai. ¹⁸ Boh Yésus neteng réh, Kineu’ keh barei’ kelunan éh matek bé’ jak sakui pekalai? Kineu’ éh bé’ keto keh jam éh? Bé’ pu’un ineu’-ineu’ éh jin kinan kelunan nah tai lem kenin néh ne’ ke’ néh ngesa’at kenin néh neu’ éh kinan néh nah, ¹⁹ éh kinan néh nah tai lem betuken néh awah, la’o inah pega’ kepéh éh, ha’ Néh. Lem ha’ Yésus pané kepéh iteu’, inah Iah pekelenaa’ kekat arong ka’an omok kelunan kuman éh bé’ pu’un kilin néh. ²⁰ Ha’ Yésus kepéh, kekat ha’ ané kelunan, inah éh musit jin kenin néh, inah éh omok ngesa’at kenin néh. ²¹ Uban kenin nah, inah jalan kekat arong penyeruh, pu’un éh jin lem kenin, hun néh kenin néh mihin éh maneu’ jian péh, ngan hun kenin néh éh mihin éh maneu’ sa’at péh, barei’ nekau’ ngan mematai kelunan péh. ²² Ngan petuyang, ngan magat livah kelunan éh jah péh, kenyo, pekajung, ngela’o, nebok, nyelepéé’, netah, balang, su’ok, ²³ Ngan pinaa’ arong kesa’at omok musit jin kenin éh sa’at, kekat inah, inah éh maneu’ kenin kelunan omok sa’at, bé’ éh neu’ ka’an kinan néh. ²⁴ Lakau Yésus tai tana’ éh déhéé’ leboo’ Tirus ngan leboo’ Sidon. Hun réh avéé’ sitai taket éh tioo masek tong jah lamin, uban néh bé’ keloo séé’-séé’ péh jam Iah pu’un sinah, bang bé’ éh omok pelim. ²⁵ Tovoo’ inah pu’un jah redo tai tavin éh, uban pu’un jah anak néh redo éh si’ik, nasek balei’. Pu’un tinen anak inah menéng rengah Yésus jam peka’o kelunan, inah iah tai tavin Éh, tioo ngejekuu’ lep néh déhéé’ gem Yésus. ²⁶ Redo inah bé’ éh pohoo’ Yahudi, lohoo’ néh tong tana’ Penisia, tong tana’ Siria. Bang iah menyat Yésus mega’ balei’ nah jin anak néh. ²⁷ Ka’ ha’ Yésus ngan néh, Pelapah jian lu’ mena’ ka’an ngan anak tenah, bé’ tekep lu’ alaa’ ka’an jin ojoo’ anak, kelu’ ngaléng éh awah ngan aseu’, ha’ néh. ²⁸ Ka’ ha’ redo inah kepéh, Oo-mu’un, kenat néh éh barei’ ha’ ko’ nah, aseu’ nah mu’un péh éh pu’un éh kuman moo’ ngan kuman dek éh la’an kinan anak, ha’ néh. ²⁹ Ka’ ha’ Yésus ngan néh kepéh, Neu’ ha’ ko’ pané kenat, jian ke’ moléé’ ngan jian kenin uban balei’ lepah pega’ jin anak ko’ ri’, ha’ néh. ³⁰ Moléé’ lah redo inah tai lamin néh, tai éh na’at anak néh, pu’un éh pegen ta’an néh ngan jian akam néh lah, balei’ nah péh pu’un pega’ tenéh. ³¹ Lakau Yésus jin tana’ Tirus pajau jin tana’ Sidon kivu jalan tai tana’ Dekapolis, ke’ néh tai tong baa’ Banget Galilia. ³² Hun réh avéé’ sinah pu’un kuraa’ kelunan mihin kelunan rengen ngan mameng tavin Yésus, ke’ réh nyohoo’ Yésus mapai ojoo Néh tong usah kelunan inah. ³³ Boh Yésus petengéé’ kelunan inah jin irah pinaa’ nah, boh Éh nilek kelingen kelunan inah, ngan Iah nyula’, pu’un Éh ngamit jela’ lakei’ inah. ³⁴ La’ah Yésus nenganga’ na’at tai langit, ngan menat Laset, boh éh pané ngan kelunan inah ka’, Épata. Sin lem ha’ inah, peka. ³⁵ Tioo peka kelingen néh nah, ngan pega’ pengereken jela’ néh ri’, tioo omok lah éh pané ngan ha’ ané éh lenaa’ lah. ³⁶ La’ah bé’ Yésus buhaa’ réh bara’ éh neu’ Néh nah ngan irah éh jah, na’ péh kenat benara’ réh deke’ éh. ³⁷ Kekat kelunan éh menéng ha’ Néh nah, béé kenin réh. Ka’ ha’ réh, Matek jian kekat penganeu’ kelunan iteu’ ne’. Kelunan rengen péh omok éh menéng ha’ neu’ Néh. Kelunan mameng péh omok éh pané neu’ Néh, ha’ réh.

¹ Bé’ lebéé’ la’o inah tuai kelunan pinaa’ pepeng kepéh, bé’ pu’un ineu’-ineu’ kinan réh, inah Yésus tebai irah bakéh Néh ke’ Néh pané ngan réh, ka’ ha’ Néh. ² Matek penika ké’ réh tut, uban teleu’ dau tenéh réh mokoo’ ngan Ké’ siteu’ ne’, ngan ieng ke’ ineu’-ineu’ kinan réh. ³ Hun Ké’ nyohoo’ réh moléé’ péh, barang tayen péh réh lem réh lakau nah, uban réh la’au’ nah, kenat péh pu’un jelua réh tuai jin juu’, ha’ Néh. ⁴ Boh irah bakéh Néh neteng Éh ka’, Kineu’ lu’ omok alaa’ ka’an sukup, kelu’ omok pakan kelunan éh ka’ kekat teu’ da’. Hun lu’ mokoo’ tong tana’ awah teu’, ha’ réh ngan Yésus. ⁵ Boh Yésus neteng irah bakéh néh kepéh, ka’ ha’ néh, kuraa’ lah roti keh ri’, ha’ néh. Ha’ réh, Tujuu’ deke’, ha’ réh. ⁶ La’ah la’o inah Iah nyohoo’ kelunan pinaa’ nah menyun tong tana’, boh Yésus alaa’ roti ngan sebayang bara’ jian kenin ngan Allah, boh éh mutip-mutip éh ke’ néh mena’ éh ngan irah bakéh néh, dokoo’ irah inah petulat éh belah irah pinaa’ nah kepéh. ⁷ Pu’un seluang réh kerat awah, seluang si’ik, boh Yésus sebayang bara’ jian kenin tong seluang nah, boh Éh nyohoo’ irah bakéh Néh mena’ éh ngan kelunan pinaa’ nah kepéh. ⁸ La’ah kekat kelunan éh kuman nah, pu’un pata beso béé, pu’un keto utaa’ penguman réh nah. Kekat kelunan kuman nah ngioo’-ngioo’ réh pat ibu. La’o réh kuman nah boh irah bakéh Yésus nyemung utaa’ ka’an inah penoo’ tujuu’ gaweng keto. ⁹ La’o irah pinaa’ nah kuman, boh Yésus nyohoo’ réh moléé’, ¹⁰ la’o inah Iah masek lem alut pemung ngan irah bakéh Néh ke’ réh tioo tai tana’ Dalmanuta. ¹¹ La’ah pu’un kuraa’ usah irah Parisi tai tavin Yésus, ke’ réh pesakat pané ngan Néh, uban réh keloo’ pesala’ Yésus, irah juk ngelohoo’ éh lem aken réh, inah irah nyohoo’ éh maneu’ telana’ éh ja’au éh pekelenaa’ Allah pu’un ngan Néh. ¹² Yésus ngaroi lem kenin Néh menéng ha’ réh kenat, boh éh mipa réh, Uban ineu’ kelunan iteu’ nyohoo’ Akeu’ maneu’ telana’ kenat, bé’ Akeu’ maneu’ telana’ éh kenat ngan réh dat, ha’ Néh. ¹³ La’o inah Yésus piso jin irah, Iah moléé’ tai lem alut kepéh, ke’ Néh papit kedipa baa’ banget. ¹⁴ La’ah irah bakéh Yésus ngelepan mihin roti lem alut réh, jah deke’ roti réh pu’un. ¹⁵ Yésus petesen kenin irah éh bakéh Néh, ka’ ha’ Néh. Jian keh mavaa’ jian-jian, tong tawan pekevat éh penakai irah Parisi ngan éh penakai irah Saduki péh. ¹⁶ La’o réh menéng ha’ Yésus pané kenat, boh réh pepané belah irah ke’ kepéh, Ka’ ha’ réh, Ha’ Néh maneu’ itam ke’ itut de’, uban tam ngelepan mihin roti ri’, ha’ réh. ¹⁷ Kejam Yésus irah pepané tong réh ngelepan mihin roti nah. Boh éh neteng réh, uban ineu’ keh pinaa’ pengané tong keh ngelepan mihin roti, ngan keh bara’ bé’ pu’un penguman. Kineu’ keh, bé’ keh jam, ngan bé’ keh petavéé’ kenin tong ha’ ké’ ri’. Kineu’ keh, matek bé’ keh omok seruh. ¹⁸ Ka’ah pu’un maten, kineu’ keh bé’ na’at. Ka’ah pu’un kelingen, kineu’ keh bé’ menéng. Kineu’ keh bé’ nesen. ¹⁹ Kineu’, bé’ keh nesen tong éh neu’ ké’ tovoo’ ké’ mutip lemah roti jalan ké’ pakan lemah ibu kelunan rai. Kuraa’ gaweng la’an ka’an éh senemung keh rai kei, ha’ Néh ngan réh. Ka’ ha’ réh mipa Éh, Jah poloo’ duah gaweng kekat néh rih de’, ha’ réh. ²⁰ Ka’ ha’ Yésus kepéh, La’ah tovoo’ Ké’ mutip tujuu’ roti jalan Ké’ pakan pat ibu kelunan irai, kuraa’ gaweng la’an ka’an éh senemung keh kepéh, ha’ Néh. Ha’ réh mipa éh, Tujuu’ gaweng, ha’ réh. ²¹ La’ah ha’ Yésus ngan réh kepéh, Hun keh nesen tong kekat éh lepah nah, kineu’ keh bé’ nesen tong ha’ Ké’ tong tawan-pekevat inah, ha’ Néh ngan réh. ²² Hun Yésus ngan bakéh Néh avéé’ tong leboo’ Betsaida, boh kelunan sinah mihin jah kelunan peseu’ nyohoo’ Yésus nyepala éh ke’ néh omok ma’o. ²³ La’ah Yésus ngamit ojoo’ kelunan peseu’ nah, mihin éh musit jin leboo’ inah. La’o Yésus na’ jula’ néh tong maten kelunan peseu’ inah, Iah mapai ojoo’ Néh bau néh, boh éh neteng éh, Kineu’, pu’un ineu’-ineu’ poléng ta’an ko’, ha’ néh. ²⁴ Lakei’ inah na’at ketenah boh éh bara’ ka’, Oo’, pu’un ku’ na’at kelunan bang barei’ kayeu’ éh lakau. ²⁵ Boh Yésus mapai ojoo’ Néh tong maten néh kepéh la’. Pelapah kelunan nah na’at, tioo pu’un ineu’-ineu’ péh poléng ta’an néh. ²⁶ La’ah Yésus nyohoo’ éh tai moléé’ tong lamin néh, ka’ ha’ Néh, Mai ke’ tai tong leboo’ inah la’ah, ha’ Néh ngan néh. ²⁷ Lakau Yésus ngan irah bakéh Néh tai kekat leboo’ tong tana’ Kaisarea Pilipi. Lem réh tai nah, boh Yésus neteng réh, ka’ ha’ Néh, séé’ Akeu’ kunah kelunan pinaa’, ha’ Néh. ²⁸ Ha’ irah bakéh Néh mipa Éh, Jelua’ réh bara’ ke’ Yohanes Batis, pu’un jelua’ réh bara’ ke’ kepéh, Élia, pu’un jelua’ kepéh éh bara’ ke’, jah nabi, ha’ réh. ²⁹ To de’ ké’ Yésus neteng réh, Bang kineu’ ha’ ka’ah, séé’ Ku’ kunah ka’ah, ha’ Néh. Ka’ ha’ Péterus mipa éh, ka’au’ éh Kristus, ha’ néh. ³⁰ La’ah Yésus meta’ réh, bé’ buhaa’ réh bara’ éh kenat ngan kelunan séé’-séé’ péh. ³¹ La’o inah boh Yésus nebaraa’ irah bakéh Néh tong kekat pengeketa éh juk teneng tong Iah, ka’ ha’ Néh, Adang Anak Kelunan teneng tong kuraa’-kuraa’ pengeketa, la’ah kekat irah pengeja’au irah Yahudi ngan irah pengeja’au imam, ngan irah guru éh nebaraa’ tong Surat Musa, adang réh pu’un maneu’ éh, pah avéé’ réh mematai éh, ngan la’o teleu’ dau adang Iah pu’un betéé’ murip kepéh, ha’ Néh. ³² Lenaa’ mu’un ha’ Néh pané ngan réh. La’ah Péterus alaa’ Yésus tengéé’ jin irah pinaa’ ke’ néh meta’ éh pané kenat. ³³ Pupah Yésus na’at irah bakéh Néh ke’ Néh meta’ Péterus pané kenat. Ka’ ha’ Néh, Kelap ke’ Sitan, kekat penyeruh ko’ inah, bé’ éh jin Allah, jin tana’ awah éh, ha’ Néh. ³⁴ La’ah Yésus tebai kelunan pinaa’ nah ngan irah bakéh Néh tavin Éh, ka’ ha’ Néh ngan réh, Hun pu’un séé’-séé’ éh juk kivu Akeu’, mai éh kivu pengeloo’ néh tengéé’, bang tekep éh alaa’ salib néh tengéé’ ngan kivu Akeu’. ³⁵ Uban kelunan éh seruh juk mihau urip néh tong tana’ awah, tawang urip néh. Bang kelunan éh bet kekat pengeloo’ néh tengéé’ ke’ néh ngajung Akeu’ dalem kekat penganeu’ néh ngan perengah Akeu’, kelunan inah éh omok murip mu’un. ³⁶ Ineu’ gunah néh hun kelunan alaa’ kekat éh pu’un tong tana’ iteu’ hun urip néh pu’un tawang. ³⁷ Bé’ pu’un ineu’-ineu’ éh omok nena’ néh ke’ néh omok alaa’ urip néh kepéh. ³⁸ Uban kelunan éh medai bara’ tong pengelan tong Akeu’ ngan tong ha’ tebaraa’ Ké’, Anak Kelunan péh menyaa’ tong kelunan inah, tovoo’ Néh tuai kepéh dalem kekat pengaren Tamen Néh pemung ngan meliket Néh éh ni’ai, ha’ Yésus ngan réh.

¹ La’ah ka’ ha’ Yésus kepéh, Seruh keh jian-jian, pu’un jelua’ kelunan siteu’ éh bé’ pu’un matai pah avéé’ irah na’at Allah tuai Pengeja’au lem kekat penyukat Néh. ² Nem dau la’o inah boh Yésus mihin Péterus, Yakub ngan Yohanes tai tong retek éh bau. La’ah tovoo’ réh pu’un sinah, paléu layan Yésus ta’an réh. ³ Pakai Néh mebéng mening ngilap bé’ pu’un kelunan tong tana’ iteu’ omok maneu’ éh mebéng barei’ éh ta’an réh inah. ⁴ Boh irah bakéh Néh inah na’at Elia ngan Musa pepané ngan Yésus. ⁵ Pelapah Péterus pané ngan Yésus, ka’ ha’ néh, Guru, jian tam mokoo’ siteu’, améé’ juk maneu’ teleu’ lamin pai siteu’, jah anah ko’ da’, jah anah Musa, jah anah Elia, ha’ néh. ⁶ Uban réh medai, inah maneu’ éh ulak pané kenat. ⁷ Boh pu’un avun ngelihep réh ngan pu’un jah ha’ jin avun inah éh bara’ ka’, Iteu’ néh Anak Ké’ éh matek kemurung Ké’, jian keh menéng ha’ Néh. ⁸ Péterus réh teleu’ ngejuwak tutuh sinah, bang bé’ pu’un séé’ ta’an réh, bang Yésus awah to ke’ sinah ta’an réh. ⁹ Tovoo’ réh tuhun jin tokong inah, Yésus meta’ réh bara’ éh ta’an réh nah ngan irah éh jah, ka’ ha’ Néh, Mai keh bara’ éh ta’an keh rii’ ngan séé’-séé’ péh da’, pah avéé’ dau Anak Kelunan pu’un betéé’ murip kepéh, ha’ Néh. ¹⁰ Pu’un irah mihau ha’ Néh nah bang pu’un réh peteteng belah irah ke’, Ineu’ sin néh tong ha’ Néh, betéé’ murip kepéh, bé’ tam jam ha’ Néh kenat ne’, ha’ réh. ¹¹ Boh irah neteng Yésus, ka’ ha’ réh, Uban ineu’ irah guru éh nebaraa’ tong sohoo’ lem Surat Musa bara’ adang Elia nah tenah tuai dat, ha’ réh. ¹² Ka’ ha’ Yésus mipa réh, Adang Elia nah tenah tuai dat ke’ néh petenup jalan Tuhan. Né’ kenat péh éh uban ineu’ ha’ lem surat Allah pu’un bara’ Anak Kelunan pu’un pinaa’ arong pengeketa ngan nebet kelunan. ¹³ Akeu’ bara’ ngan keh, Elia pu’un éh lepah tuai rai, bang irah maneu’ éh pekua’ éh pengeloo’ réh awah tong néh, pekua’ ha’ lem Surat Allah éh bara’ tong penganeu’ réh kenat nah, ha’ Yésus ngan irah éh bakéh Néh. ¹⁴ Hun Yésus ngan réh teleu’ bakéh Néh moléé’ ngan irah bakéh Néh éh jah, inah réh na’at kelunan pinaa’ pu’un ngan réh. La’ah irah guru éh nebaraa’ tong sohoo’ lem Surat Musa paneu’ ngan réh. ¹⁵ Tovoo’ irah pinaa’ nah na’at Yésus, tekejet réh, tioo nekedeu’ réh tai tabi’ éh. ¹⁶ La’ah Yésus neteng irah bakéh Néh, ka’ ha’ Néh, Kineu’ keh paneu’ kenat, ha’ Néh. ¹⁷ La’ah jah usah jin belah irah pinaa’ nah mipa Éh, ka’ ha’ néh, Guru, Pu’un ku’ mihin anak ké’ tavin bakéh ko’ nah uban néh nasek balei’ mameng. ¹⁸ Siget koléé’ balei’ nah maneu’ éh, iah nguba’ éh tong tana’ ngan ngebura’ ujun néh ngan segitep ja’an néh, ageng lah éh. Pu’un ku’ nyohoo’ irah bakéh ko’ nah mega’ balei’ nah rit, bang bé’ réh omok mega’ éh, ha’ néh. ¹⁹ La’ah ka’ ha’ Yésus ngan réh, O Ka’ah kelunan éh bé’ ngelan, kuraa’ kelebéé’ la’ah Ku’ mokoo’ ngan keh da’ boh keh omok ngelan. Kuraa’ kelebéé’ la’ah Ku’ kebit kenin ngan keh. Ko’ mihin anak inah tuai siteu’, ha’ Néh. ²⁰ Tovoo’ réh mihin anak inah tuai, balei’ nah na’at Yésus tioo balei’ nah nguba’ anak inah pegup tong tana’ ngan pekeligat tong tana’ ketem bura’ bura’ ujun néh. ²¹ Ka’ ha’ Yésus neteng tamen anak inah, Kineu’ kelebéé’ néh kenat tenéh? Ha’ Néh. Ha’ tamen néh, Jin néh si’ik. ²² Pinaa’ koléé’ balei’ nah nguba’ éh tong luten ngan tong baa’ péh ke’ néh juk mematai éh. ko’ pika améé’, nolong mé’, ha’ néh. ²³ Ka’ ha’ Yésus ngan néh Oo’, omok maneu’ éh kenat, Kelunan éh ngelan tong Allah omok éh maneu’ ineu’-ineu’ péh. ²⁴ Pelapah tamen anak inah pané ngan ja’au ha’, ka’ ha’ néh, O Tuhan, adang akeu’ ngelan, bang kurang pengelan ké’, ko’ masi ku’, ha’ néh. ²⁵ Hun Yésus na’at kelunan pinaa’ nah tuai, pelapah Iah meta’ balei’ nah, ka’ ha’ Néh, Balei’ mameng ngan rengen, Akeu’ nyohoo’ ke’ musit jin lem anak inah, mai ke’ masek kepéh lem néh da’, ha’ Néh. ²⁶ Tioo balei’ nah ngeradau ngan nguba’ anak inah kereteng, boh éh musit. Layan anak inah barei’ layan usah kelunan matai, avéé’ jelua’ kelunan sinah bara’ iah lepah matai. ²⁷ Tai Yésus ngamit ojoo’ néh ke’ Néh pebetéé’ éh, tioo betéé’ lah éh. ²⁸ Hun Yésus masek lem lamin, tai irah bakéh Néh selim neteng Éh, ka’ ha’ réh, Kineu’ énéh ke’ améé’ bé’ omok bet balei’ inah rii’, ha’ réh. ²⁹ Ka’ ha’ Néh ngan réh, Pohoo’ balei’ iteu’ bé’ éh omok nebet lu’ palaa’ ineu’-ineu’ bang naneu’ ha’ sebayang lu’ awah éh, ha’ Néh. ³⁰ La’ah Yésus ngan irah bakéh Néh lakau ngelapah tana’ Galilia. Bé’ Yésus keloo’ irah éh jah jam retek Néh juk tenavin réh, ³¹ uban Néh to nebaraa’ irah bakéh Néh awah. Ka’ ha’ Néh ngan réh, Adang Anak Kelunan nena’ lem kamit kelunan éh jah ke’ réh mematai éh, la’ah la’o teleu’ dau réh mematai Éh kenat, Tuhan pu’un pebetéé’ Éh jin patai, ha’ Néh ngan réh. ³² Bé’ réh nesen ha’ Néh kenat, ngan medai réh neteng éh. ³³ Avéé’ Yésus ngan bakéh Néh tong leboo’ Kapernaum, hun réh pu’un tong lamin, boh Yésus neteng réh, ka’ ha’ Néh, Ha’ keh paneu’ tong ineu’ hun tam lakau ni’ei’ ri’, ha’ Néh. ³⁴ Bé’ irah keloo’ mipa éh, uban hun irah lakau nah, pepaneu’ réh tong réh seruh tong séé’ éh juk ja’au jin belah irah ke’. ³⁵ Boh Yésus menyun ke’ Néh tebai irah bakéh Néh tuai, ka’ ha’ Néh ngan réh, Kelunan éh juk ja’au nah, jian iah tai ra’ mu’un, barei’ kelunan sohoo’ awah, ha’ Néh. ³⁶ La’ah iah alaa’ jah anak si’ik ke’ Néh petekedéng éh belah irah, boh Éh makung anak inah ke’ néh pané ngan réh, ka’ ha’ Néh, ³⁷ Séé’ éh alaa’ anak si’ik barei’ iteu’ dalem ngaran Ké’, iah péh alaa’ Akeu’, ngan séé’-séé’ éh alaa’ Akeu’, iah péh pu’un alaa’ Iah éh nyohoo’ Akeu’ tuai rai, ha’ Néh. ³⁸ La’ah ka’ ha’ Yohanes ngan Yésus, O Guru, pu’un améé’ na’at kelunan bet balei’ dalem ngaran ko’ rih de’ ngan pu’un mé’ meta’ éh, bé’ mé’ buhaa’ éh maneu’ éh kenat uban bé’ iah kivu uleu’, ha’ néh. ³⁹ Ka’ ha’ Yésus mipa éh, Mai keh meta’ éh uban bé’ pu’un jah usah omok maneu’ telana’ ja’au lem ngaran Ké’ éh omok tioo ngesa’at ngaran Ké’ kepéh. ⁴⁰ Uban kelunan éh bé’ ngelawan uleu’ inah seleket bakéh lu’. ⁴¹ La’ah Akeu’ bara’ mu’un ngan keh, kelunan séé’-séé’ péh éh na’ keh mesep baa’ uban keh ngelan tong Akeu’, na’ péh éh baa’ awa’ awah, adang kelunan inah pu’un alaa’ oléé’ néh kepéh, ha’ Néh ngan réh. ⁴² Kelunan séé’-séé’ éh petawang jah anak si’ik éh ngelan tong Akeu’, pelapah jian réh marau kelunan inah tai tana’ éh jah, jin néh mokoo’ ngan murip belah kelunan ngan mihin kelunan éh lemoo’ kenin maneu’ penyala’. ⁴³ La’ah hun néh ojoo’ ko’ mihin ke’ maneu’ sa’at, jian mugen éh, pelapah jian ke’ tai lem urip éh pelinguh ketem jebila’ ojoo’ ko’ awah, jin hun ko’ petem duah ojoo’ nebet tong Luten meraka tong luten éh bé’ omok pata’. ⁴⁴ Tong sinah ulet bé’ omok matai ngan luten bé’ omok pata’. ⁴⁵ La’ah hun néh gem ko’ mihin ke’ maneu’ sa’at, jian keh mugen éh, pelapah jian ke’ tai lem urip éh pelinguh ketem jebila’ gem ko’ awah, jin hun ko’ petem duah gem nebet tong luten meraka’. ⁴⁶ Tong sinah ulet bé’ omok matai ngan luten bé’ omok pata’. ⁴⁷ Jah la’ah hun néh maten ko’ mihin ke’ maneu’ sa’at, jian ke’ nirok éh pega’, pelapah jian ke’ tai tana’ maréng éh retek Allah Pengeja’au, ketem jebila’ maten ko’ awah, jin hun ko’ petem duah maten nebet tong luten meraka’. ⁴⁸ Tong sinah ulet bé’ omok matai ngan luten bé’ omok pata’. ⁴⁹ Adang siget-siget kelunan pu’un barei’ penarem tong luten. ⁵⁰ La’ah usen méé éh, bang hun néh tai mabah, ineu’ palaa’ lu’ pekeméé’ éh kepéh. Jian keh alaa’ usen lem kenin keh dokoo’ keh omok murip ngan pawah kenin belah ka’ah ke’.

¹ Lakau Yésus jin sinah tai tana’ Yudea saa’ dipa baa’ Yordan. Pinaa’ kelunan tai tavin Éh kepéh la’, pelapah Iah nebaraa’ réh barei’ kemalai Néh. ² Tuai kuraa’ kelunan Parisi juk tupat Éh ke’ réh neteng Éh, ka’ ha’ réh, Kineu’ sohoo’ lem Surat Musa, kineu’ lakei’ éh pu’un redo, omok éh petat jin redo néh, ha’ réh. ³ Ka’ ha’ Yésus mipa réh, Kineu’ ha’ Musa rai, ha’ Néh. ⁴ Ka’ ha’ réh, Musa kejeraa’ kelunan nyurat surat bara’ réh petat, ha’ réh. ⁵ Ka’ ha’ Yésus kepéh, Ke’ Musa kejeraa’ keh maneu’ éh kenat rai de’, uban keh mahéng kenin, ⁶ bang bu’un sahau bé’ pu’un éh kenat. Tovoo’ Allah suai kelunan, ka’ ha’ néh, Allah suai lakei’ ngan suai redo, ⁷ naneu’ inah tekep lakei’ nah pokoo’ tamen tinen néh ke’ néh tai pemung ngan redo néh, ⁸ inah rawah jah awah kenin, ha’ Néh. Inah maneu’ rawah bé’ duah usah la’ah, rawah seleket jah usah awah. ⁹ Uban néh kenat ineu’-ineu’ éh lepah pepemung Allah, mai buhaa’ kelunan pepetat éh, ha’ Yésus ngan irah Parisi nah. ¹⁰ Hun Yésus pu’un tong lamin, irah bakéh Néh neteng Éh kepéh la’ tong ha’ Néh inah. ¹¹ Ka’ ha’ Yésus ngan réh, séé’-séé’ éh petat jin redo néh ngan alaa’ redo éh jah, iah péh petuyang. ¹² La’ah hun néh redo éh petat jin lakei’ néh ke’ néh alaa’ lakei’ éh jah kepéh, iah péh petuyang ke’ éh, ha’ Yésus ngan irah bakéh Néh. ¹³ La’ah pu’un kuraa’ kelunan mihin anak si’ik tavin Yésus dokoo’ Néh mapai ojoo’ Néh tong réh. Bang irah bakéh Yésus meta’ réh mihin anak réh kenat. ¹⁴ Hun Yésus jam réh meta’ kelunan mihin anak si’ik tavin Éh, merek Éh ngan réh, ka’ ha’ Néh, Mai keh meta’ anak si’ik tuai tavin Akeu’, uban kelunan séé’-séé’ éh barei’ anak si’ik inah, inah éh kelunan éh pu’un lem nihau Allah. ¹⁵ Akeu’ bara’ mu’un ngan keh, kelunan éh bé’ pu’un ngerera’ tong Akeu’ barei’ anak si’ik iteu’, bé’ réh omok tai lem nihau Allah, ha’ Néh. ¹⁶ Boh Yésus alaa’ irah anak ke’ Néh makung réh, ke’ Néh mapai ojoo’ Néh tong réh ke’ Néh mena’ pengejian tong réh. ¹⁷ Tovoo’ Yésus peleka lakau, nekedeu’ jah kelunan tavin Éh, tioo ngejekuu’ lep néh saa’ tenah Yésus ke’ néh pané ngan néh, ka’ ha’ néh, O guru éh jian, ineu’ tekep ké’ maneu’ dokoo’ ké’ omok alaa’ urip pelinguh, ha’ néh. ¹⁸ Ka’ ha’ Yésus mipa éh, Kineu’ éh ko’ bara’ Akeu’ jian, bé’ pu’un jah usah péh éh jian, jin la’o Allah. ¹⁹ Adang ko’ jam tong sohoo’ lem surat Allah, inah éh, Mai ke’ mematai kelunan, mai ke’ nuyang, mai ke’ nekau, mai ke’ kenyo, mai ke’ ngebuyuk kelunan, inah kepéh, jian ke’ ngerara’ tamen tinen ko’, kenat ha’ lem surat Allah, ha’ Yésus ngan kelunan kaya’ nah. ²⁰ Ha’ lakei’ inah ngan Yésus kepéh, O Guru, kekat sohoo’ inah pu’un ku’ kivu éh jin hun ké’ si’ik rai, ha’ néh. ²¹ Yésus kepuh lakei’ inah, Iah pika éh, boh Éh bara’ ngan néh kepéh, ka’ ha’ Néh, Jah awah éh pengekurang ko’, inah éh, jian ke’ tai melih kekat livah ko’, ngan mena’ belih néh ngan kelunan kari, boh ke’ pu’un pengekaya’ tong seruga. La’o inah tuai ke’ kivu Akeu’, ha’ Néh. ²² Hun mah lakei’ inah menéng ha’ Yésus pané kenat, bahat kenin néh iah tioo, piso jin sinah ketem kebahat kenin, uban néh kaya’ mu’un. ²³ La’ah Yésus na’at tutuh irah bakéh Néh ke’ Néh pané ngan réh, ka’ ha’ Néh, Ma’an mu’un ngan kelunan kaya’ tavin Allah, ke’ néh Pengeja’au néh, ha’ Néh. ²⁴ Tekejet irah bakéh Néh menéng ha’ Néh pané kenat. Boh Yésus pané kenat ngan réh kepéh, Ma’an mu’un ngan kelunan tavin Allah ke’ néh Pengeja’au néh. ²⁵ Pelapah lumang jah usah unta masek lem luvang bena jin kelunan kaya’ omok tai lem nihau Allah, ha’ Néh ngan réh. ²⁶ Melak réh seruh, avéé’ réh peteteng belah irah ke’, ka’ ha’ réh, Né’ kenat ida’ séé’ omok alaa’ urip Tuhan, ha’ réh. ²⁷ Pelapah Yésus kepuh irah, ka’ ha’ Néh, Adang kelunan bé’ omok maneu’ éh kenat, bang Allah omok maneu’ éh kenat, uban Iah pu’un penyukat maneu’ kekat ineu’-ineu’ péh, ha’ Néh. ²⁸ Boh Péterus bara’, ka’ ha’ néh, Améé’ teu’ pokoo’ mé’ kekat-kekat éh anah améé’ ke’ mé’ kivu ka’au’, ha’ néh. ²⁹ Ka’ ha’ Yésus, Oo’ mu’un, bang Akeu’ bara’ ngan ka’ah, séé’-séé’ éh pokoo’ lamin néh ngan pokoo’ padéé’ néh ngan tinen tamen néh, kenat péh anak néh, kenat péh éh pokoo’ térék néh uban néh maneu’ kereja’ ké’ ngan perengah Akeu’, ³⁰ adang kelunan inah pu’un alaa’ éh pelapah pinaa’ jin kekat éh lepah pokoo’ néh inah lem urip néh hun iteu’. Adang iah pu’un alaa’ lamin éh pinaa’ ngan padéé’ éh pinaa’ ngan tinen tamen ngan anak éh pinaa’ ngan térék éh ja’au, ngan kelunan peketa éh kepéh, tong ga’ néh adang iah omok alaa’ urip pelinguh. ³¹ Bang pinaa’ kelunan éh hun iteu’, saa’ tenah, irah juk tai saa’ murin kepéh ngan kelunan éh saa’ murin hun iteu’ inah juk tai saa’ tenah kepéh, ha’ Yésus ngan irah bakéh Néh. ³² Lakau Yésus ngan irah bakéh Néh tai leboo’ Yérusalem, Yésus lakau tenah jin irah uban irah medai, irah pinaa’ éh nyeliko réh tai nah péh, medai. La’ah jah koléé’ kepéh Yésus petengéé’ irah bakéh Néh jin irah pinaa’, ke’ Néh bara’ ngan irah tong kekat-kekat éh juk teneng tong Iah tovoo’ Néh avéé’ tong Yérusalem da’. ³³ Ka’ ha’ Néh, Hun iteu’ itam tai leboo’ Yérusalem, ngan adang hun tam avéé’ sitai, Anak Kelunan nena’ réh lem kamit irah pengeja’au imam, ngan kekat guru éh nebaraa’ tong sohoo’ lem Surat Musa. Adang irah pu’un ngukum Iah matai ngan mena’ Iah ngan kelunan éh tengéé’ pohoo’ ke’ réh mematai Éh. ³⁴ Irah inah pu’un peja’-peja’ Éh ngan nyula’ Éh ngan mipok éh la’o kekat inah boh réh mematai Éh, la’ah la’o teleu’ dau Tuhan pu’un pebetéé’ Iah murip kepéh, ha’ Néh. ³⁵ La’ah tai Yakub rawah Yohanes éh anak Sabedeus, ke’ roh pané ngan Yésus, ka’ ha’ roh, O Guru, amo juk menyat ka’au’, amo ngelan Ke’ omok kivu pengenyat mo nah, ha’ roh. ³⁶ Ka’ ha’ Néh ngan rawah, Ineu’ éh juk nenyat koh, ha’ Néh. ³⁷ Ha’ roh kepéh, Tovoo’ Guru pengeja’au ngan kenajung kekat kelunan, jian ke’ kejeraa’ amo mokoo’ ngan ko’, jah usah saa’ na’au’ Guru, jah usah saa’ kabéng Guru da’, ha’ roh. ³⁸ Ha’ Yésus ngan roh’ Kawah bé’ koh jam ineu’ éh nenyat koh nah, Kineu’? omok koh ngeretep pemung ngan Ké’ dalem pengeketa Ké’ da’? Kineu’? Omok koh ngeretep dalem kekat penusah éh juk teneng tong Akeu’? ha’ Néh. ³⁹ Boh roh bara’ kepéh, Omok mo dat, ha’ roh. Ka’ ha’ Yésus kepéh, Mu’un kawah omok pemung ngan Ké’ dalem pengeketa Ké’, la’ah adang kawah omok pemung ngan Ké’ dalem kekat penusah Ké’ hun réh mematai Ku’ da’. ⁴⁰ Bang tong ha’ koh menyat séé’ éh tekep menyun saa’ na’au’ Ké’ ngan saa’ kabéng Ké’ nah, bé’ Akeu’ omok bara’ éh. Allah tengéé’ éh omok bara’ séé’ éh tekep menyun kenat, uban Iah lepah ngevéléé’ éh kenat. ⁴¹ Hun irah bakéh Néh éh jah menéng ha’ Yakub ngan Yohanes menyat kenat, merek réh ngan roh. ⁴² La’ah Yésus tebai irah béé tavin éh, ka’ ha’ Néh ngan réh, Ka’ah jam irah éh pengeja’au kelunan éh tengéé’ pohoo’, pu’un irah nyohoo’ irah éh jah maneu’ ineu’-ineu’ péh ngan bau kenin réh. ⁴³ Bang bé’ tekep éh pu’un kenat belah ka’ah iteu’. Séé’-séé’ jin belah ka’ah éh seruh juk ja’au, tekep éh ra’ mu’un barei’ kelunan éh sohoo’ awah. ⁴⁴ La’ah séé’-séé’ jin belah ka’ah éh keloo’ tenah kenajung réh, tekep éh maneu’ kereja’ ngan keh béé pekua’ kelunan ripen awah. ⁴⁵ Anak Kelunan, bé’ éh tuai dokoo’ irah mihau ngan seva’ éh, bang Néh tuai dokoo’ Néh mihau irah, ngan mena’ urip Néh ngeliwah kekat kelunan, ha’ néh. ⁴⁶ Pu’un réh avéé’ tong leboo’ Yerikho. Tovoo’ Yésus ngan irah bakéh Néh ngan kelunan pinaa’ peleka jin sinah kepéh, pu’un jah kelunan éh peseu’, ngaran néh Bartimeus anak Timeus, inah éh menyun tong dirin jalan ke’ néh menyat jin kelunan éh lapah sinah. ⁴⁷ Hun iah menéng ha’ réh bara’ Yésus kelunan Nasaret juk lapah sinah, pelapah éh ngeradau, ka’ ha’ néh, O Yésus Anak Daud, jian ke’ pika akeu’, ha’ néh. ⁴⁸ La’ah pinaa’ kelunan meta’ éh, bé’ buhaa’ éh kahut, bang jaa’-jaa’ néh éh ngeradau, ja’au ha’ kepéh, O Anak Daud, pika akeu’, ha’ néh. ⁴⁹ La’ah Yésus nyohoo’ réh tebai éh, ka’ ha’ Kéh, Tai keh tebai éh tuai, ha’ Néh. Boh réh tebai éh, ka’ ha’ réh, Dawai deke’ ke’, mai ke’ tusah, betéé’ ke’, pu’un Yésus tebai ke’ rit, ha’ réh. ⁵⁰ Boh éh bet seput néh éh kebit ke’ néh tioo betéé’ tavin Yésus. ⁵¹ Ka’ ha’ Yésus ngan néh, Ineu’ keneloo’ ko’ ké’ maneu’ ngan ko’, ha’ Néh ngan lakei’ peseu’ nah. Ka’ ha’ kelunan inah, O Guru, Ko’ maneu’ ku’ omok na’at, ha’ néh. ⁵² Ka’ ha’ Yésus ngan néh, moléé’ ke’, pengelan ko’ éh maneu’ ke’ jian tenéh, ha’ Néh. Tioo pu’un ta’an néh, pelapah iah kivu Yésus.

¹ Hun irah danii’ tong leboo’ Yérusalem inah éh tong leboo’ Betpage ngan Betania déhéé’ tokong Saitun, hun réh sinah boh Yésus nyohoo’ duah bakéh Néh lakau tenah. ² Ka’ ha Néh ngan roh, Jian koh kivu jalan inah tai leboo’. Hun koh avéé’ sitai da’, pu’un jah keledai tenelun réh ta’an koh. Keldai inah bé’ jak kelunan sakui pakai éh uban néh anak keto. Jian koh muka telun néh mihin éh tuai siteu’. ³ Hun pu’un kelunan neteng koh, Uban ineu’ koh alaa’ éh, jian koh bara’ ngan réh, Uban Guru keloo’ pakai éh ne’, da’ap da’ boh éh poléé’ éh kepéh, ha’ koh ngan réh, ha’ Néh. ⁴ La’o inah lakau roh ngan pu’un roh na’at jah keledai tenelun réh déhéé’ tajah jan tong leboo’ inah, pekua’ ha’ Yésus bara’ ngan roh ri’. Tovoo’ rawah muka telun keledai nah, ⁵ pu’un kelunan neteng roh, Kineu’ koh alaa’ keledai nah, ha’ réh. ⁶ Boh rawah mipa ha’ réh kivu ha’ sohoo’ Yésus ngan roh ri’. Boh kelunan inah kejeraa’ rawah alaa’ keledai nah. ⁷ La’ah rawah mihin éh ngan Yésus, pelapah irah mena’ pakai réh tong néh dokoo’ Yésus menyun tong néh. ⁸ La’ah pinaa’ kelunan pejat livah réh tong jalan totoo’, pu’un jelua’ réh alaa’ paka’ pulah éh barei’ ujung betan réh éh nalaa’ réh jin térék ke’ réh maneu’ éh tong jalan totoo’ kepéh ke’ réh ngajung Yésus. ⁹ Irah jin tenah pu’un ngelahap, kenat ke’ irah jin murin kepéh. Ka’ ha’ réh, Mejing Allah, jian mu’un Iah éh tuai dalem ngaran Tuhan. ¹⁰ Jian uleu’ mejing Allah éh juk tuai Pengeja’au uleu’, pekua’ barei’ tepun lu’ Daud sahau. Mejing ngaran Allah, ha’ réh. ¹¹ Lakau Yésus jalan keledai inah tai tong leboo’ Yérusalem, avéé’ sinah masek éh tong Umaa’ Allah ke’ Néh na’at kekat éh sinah. Uban dau lepah tahup, tai éh pemung ngan irah bakéh Néh jah poloo’ duah usah nah, tai leboo’ Betania. ¹² Barei’ sagam tovoo’ réh lakau jin leboo’ Betania moléé’ kepéh tai Yérusalem, Yésus pu’un la’au’. ¹³ Jin juu’ Iah na’at jah inan ara éh ngelerong, tai Éh na’at éh ke’ Néh juk alaa’ buaa’ néh. Bang hun Néh avéé’ déhéé’ kayeu’ inah, inah iah jam buaa’ néh bé’ pu’un, ujung néh awah pu’un, uban bé’ jak éh bu’an. ¹⁴ La’ah Yésus menoo’ kayeu’ inah, ka’ ha’ Néh, Jin hun iteu’ bé’ pu’un kelunan séé’-séé’ péh kuman buaa’ jin inan ko’ iteu’ kepéh, ha’ Néh. La’ah irah bakéh Néh menéng ha’ Néh pané kenat. ¹⁵ Hun réh avéé’ tong leboo’ Yérusalem, Yésus tai tong Umaa’ Allah, pelapah iah pekelap kelunan pebelih éh melih livah néh tong Umaa’ Allah inah. La’ah Iah muit mija jalan réh pekeliwah rigit, kenat péh éh muit nyun irah éh pebelih juhit éh barei’ juhit punai. ¹⁶ Kenat péh bé’ Iah buhaa’ jah usah péh mihin livah ineu’-ineu’ ngan pebelih tong Umaa’ Allah kenat. ¹⁷ La’o inah Yésus nebaraa’ réh, ka’ ha’ Néh, pu’un ha’ lem surat Allah éh bara’ ka’, Ha’ Allah, Umaa’ ké’ pu’un nateng réh, lamin sebayang ngan kekat arong kelunan. Bang ka’ah pu’un maneu’ éh barei’ lamin jalan okoo’ kelunan éh nekau ngan ngebuyuk awah, ha’ Néh ngan réh. ¹⁸ La’ah irah pengeja’au imam ngan kekat guru éh nebaraa’ tong sohoo’ lem Surat Musa, menéng ha’ Néh pané kenat, inah irah pitah jalan juk mematai Yésus. Irah Medai tong Yésus uban kekat kelunan melak menéng ha’ tebaraa’ Néh. ¹⁹ Dau tahup Yésus ngan irah bakéh Néh lakau jin leboo’ Yérusalem. ²⁰ Barei’ dau ngivun sagam kepéh, tovoo’ réh lakau, inah irah na’at inan ara iri’ kepéh, melayeu’ éh avéé’ tong lakat néh. ²¹ La’ah petesen kenin Péterus tong ha’ Yésus menoo’ kayeu’ inah lepah rii’, boh éh bara’ ngan Yésus kepéh, ka’ ha’ néh, O Guru, na’at inan ara éh nenoo’ ko’ malem rai, melayeu’ ine’, ha’ néh. ²² Ka’ ha’ Yésus ngan réh, Hun keh ngelan mu’un tong Allah, ²³ boh keh omok bara’ ngan tokong iteu’, Petéé’ ke’ pekaléng tai baa’ banget, adang néh omok kenat, inah hun keh ngelan mu’un ngan bé’ duah kenin. ²⁴ Uban néh kenat Akeu’ bara’ ngan keh, Hun keh sebayang ngan menyat ineu’-ineu’, jian keh ngelan éh pu’un kenat, adang keh omok alaa’ éh. ²⁵ Hun keh nekedéng sebayang, hun keh pu’un sa’at kenin neu’ kelunan séé’-séé’ éh ngesa’at keh, bet penyala’ nah tenah, dokoo’ Tamen keh éh tong seruga omok bet penyala’ ko’ kepéh. ²⁶ Hun keh mihau penyala’ irah, Tamen keh tong seruga bé’ éh omok bet penyala’ ko’ kepéh, ha’ Yésus ngan réh. ²⁷ Hun réh moléé’ tai Yérusalem, Yésus lakau tong Umaa’ Allah, tuai irah pengeja’au imam ngan irah guru éh nebaraa’ tong sohoo’ lem Surat Musa ngan kekat pengeja’au kelunan Yahudi, ke’ réh tavin Yésus. ²⁸ Ka’ ha’ réh neteng éh, Kineu’ ke’ omok maneu’ kekat penganeu’ ko’ nah? Séé’ na’ penyukat ngan ko’ ke’ ko’ omok maneu’ kenat, ha’ réh ngan Néh. ²⁹ Ka’ ha’ Yésus, Pu’un jah ha’ éh juk teneteng ké’ ngan ka’ah, hun keh mipa ha’ ké’ da’, boh Akeu’ omok bara’ tong éh teneteng ka’ah nah, ha’ Néh. ³⁰ Éh teneteng ké’, tong Yohanes Batis rai, séé’ nyohoo’ éh ngebatis kelunan. Kineu’, Allah, kineu’, sohoo’ kelunan awah, ha’ néh. ³¹ La’ah paneu’ réh belah irah ke’, ka’ ha’ réh, Hun tam bara’, Allah éh nyohoo’ éh, adang Yésus pesala’ tam kepéh ngan bara’, Hun néh kenat kineu’ keh bé’ ngelan tong Yohanes nah, ha’ néh pesala’ tam kepéh dat, ha’ réh. ³² Hun tam bara’, kelunan éh nyohoo’ éh, bé’ tam omok kenat ha’ kepéh, ha’ réh. Medai réh uban réh jam pinaa’ kelunan jam Yohanes nah jah kelunan éh nabi Tuhan. ³³ Boh irah pané ngan Yésus, ka’ ha’ réh, Bé’ mé’ jam, ha’ réh. Ka’ ha’ Yésus ngan réh, Hun néh kenat bé’ Akeu’ omok bara’ séé’ éh nyohoo’ Akeu’ maneu’ kekat penganeu’ ké’ iteu’, ha’ Néh.

¹ La’o inah Yésus bara’ jah ha’ tapan ngan irah pengeja’au imam, ngan guru éh nebaraa’ tong sohoo’ lem Surat Musa ngan pengeja’au kelunan Yahudi, ka’ ha’ Néh, Pu’un jah kelunan maneu’ pulah agun. La’ah iah memagin pulah inah ngan maneu’ luvang tana’ jalan néh meték buaa’ inah, ngan maneu’ jah lamin bau ke’ néh omok na’at ngan petitau kekat pulah inah. La’o inah iah nyohoo’ kelunan éh kereja’ pegaji’, mihau pulah inah kelebéé’ néh lakau tai tana’ éh jah. ² Tovoo’ pulah inah bu’an, iah nyohoo’ jah kelunan sohoo’ néh tai tavin kelunan éh kereja’ pegaji’ nah, dokoo’ néh omok alaa’ tulat buaa’ agun nah. ³ Pelapah irah ngamit kelunan sohoo’ néh inah ke’ réh mipok éh ngan nyohoo’ éh moléé’ awah, bé’ irah mena’ ineu’-ineu’ ngan néh. ⁴ La’ah lakei’ ja’au éh pu’un pulah inah, iah nyohoo’ jah kelunan sohoo’ néh éh jah kepéh tai tavin irah. Pu’un réh mipok ulun néh ngan pekenyaa’ éh. ⁵ Jah koléé’ kepéh iah nyohoo’ jah kelunan sohoo’ néh éh jah tai kepéh, ngan pu’un réh mematai éh. La’ah pinaa’ kelunan kepéh sohoo’ néh tai, jelua’ nipok réh, jelua’ kepéh penatai réh. ⁶ Bé’ pu’un séé’ la’ah éh omok sohoo’ néh tai kepéh, bang anak usah néh éh kemurung néh, iah awah éh omok tai kepéh. Inah éh nyohoo’ anak néh tavin réh, ka’ ha’ néh, Adang réh pu’un ngerera’ tong anak ké’ iteu’ dat, ha’ néh. ⁷ Bang irah kelunan éh kereja’ pegaji’ pané belah irah ke’, ka’ ha’ réh, Inah savéé’ anak lakei’ ja’au rit, tuai tam mematai éh boh tam omok alaa’ pulah iteu’ anah itam mu’un da’, ha’ réh. ⁸ Boh réh tai ngamit anak inah ke’ réh mematai éh, boh réh bet patai néh jin pulah inah, ha’ Néh. ⁹ Ka’ ha’ Yésus kepéh, Hun réh mematai anak néh nah, kineu’ kenin lakei’ ja’au nah tong irah éh mihau pulah nah. Adang iah pu’un tuai ngan mematai kekat irah éh kereja’ pegaji’ nah dat, ngan tebai kelunan éh jah kepéh mihau pulah néh inah dat. ¹⁰ Kioo’ ké’ adang keh pu’un purung ha’ lem surat Allah éh bara’ ka’, Bateu’ éh nebet tukeng lamin uban réh seruh bé’ éh jian, bateu’ inah éh pu’un jian mu’un. ¹¹ Tuhan éh maneu’ éh jian mu’un. Jian mu’un penganeu’ néh kenat, ha’ Yésus ngan réh. ¹² La’ah irah pengeja’au irah Yahudi pitah jalan juk ngamit Yésus uban réh jam ha’ tapan inah, ha’ Néh maneu’ irah ke’. Bang na’ péh irah juk ngamit Yésus, medai réh uban kelunan pinaa’, inah piso jin Yésus. ¹³ La’ah pu’un kuraa’ kelunan éh kivu adet Parisi ngan kelunan irah éh kivu Herodis senohoo’ irah ja’au tavin Yésus dokoo’ réh omok pesala’ Éh neu’ kuraa’-kuraa’ ha’ peneteng réh. ¹⁴ Ka’ ha’ réh ngan Yésus, O Guru, améé’ jam adang ka’au’ jah kelunan éh teneng, bé’ ka’au’ netah kenin ngan kelunan séé’-séé’ péh, kenat péh bé’ ke’ seruh tong layan kelunan awah, ka’au’ bara’ tong kekat ha’ Allah mu’un ngan kekat pengeloo’ Allah ngan kelunan. Jian ke’ bara’ ngan améé’, kineu’ améé’, tekep mé’ mena’ sukai mé’ ngan Raja’ Rum. Kineu’, bé’ mé’ tekep. Kineu’ ha’ ko’ da’, ha’ réh pané ngan Yésus. ¹⁵ Bang Yésus jam réh juk pesala’ éh awah ke’ réh neteng éh kenat, boh éh pané ngan réh, ka’ ha’ Néh, Uban ineu’ keh tupat Akeu’, tuai jah rigit pirek keh nah ké’ na’at éh, ha’ Néh. ¹⁶ Boh irah mena’ jah rigit pirek ngan Néh. Boh Iah neteng réh kepéh, Gaben ngan ngaran séé’ Iteu’, Ha’ réh, Raja’ Rum. ¹⁷ Hun néh kenat ha’ Yésus Jian Keh mena’ ngan Raja’ Rum kekat éh anah Raja’ Rum ngan jian keh mena’ ngan Allah kekat éh anah Allah. ha’ Néh. Béé kenin réh menéng ha’ Yésus pané kenat. ¹⁸ La’ah pu’un kuraa’ kelunan éh kivu adet Saduki tavin Yésus. Irah Saduki bé’ irah ngelan kelunan éh matai omok betéé’ murip kepéh. ¹⁹ Inah irah neteng Yésus, ka’ ha’ réh, O Guru, pu’un ha’ lem Surat Musa bara’ ka’, Hun pu’un jah lakei matai bé’ jak éh pu’un anak ngan redo néh, jian padéé’ Lakei éh matai nah alaa’ redo baleu’ inah kepéh dokoo’ anak roh’ da’, seleket anak Lakei’ éh matai nah. Kenat ha’ jin Surat Musa rai de’, ha’ réh. ²⁰ Ha’ réh kepéh, Pu’un tujuu’ usah kelunan éh pepadéé’, éh tuken jin irah nah alaa’ redo, bé’ lebéé’ matai lakei’ inah, bé’ mena rawah pu’un anak. ²¹ Boh padéé’ néh éh tadin jin lakei’ éh matai nah, alaa’ langoo’ néh redo baleu’ nah, lakei’ inah péh matai bé’ mena rawah pu’un anak. ²² Kenat péh avéé’ tong siget usah réh teleu’ padéé’ lakei’ éh matai nah, irah péh matai kepéh éh bé’ mena réh pu’un anak. La’o inah redo baleu’ inah péh matai lah. ²³ Hun néh kenat lah da’ tong dau Tuhan pebetéé’ ngan purip kelunan jin patai, séé’ jin belah irah éh tujuu’ usah nah lah éh omok alaa’ redo inah, uban kekat irah éh tujuu’ usah nah rai pu’un réh lepah pemung ngan redo inah, ha’ irah Saduki neteng Yésus. ²⁴ Ka’ ha’ Yésus mipa réh, Sala’ mu’un penyeruh ka’ah, kejam keh uban ineu’? Ka’ah bé’ jam sin tong ha’ lem surat Allah ngan bé’ jam penyukat Allah, ha’ Néh. ²⁵ Hun mah kelunan éh lepah matai pebetéé’ Tuhan kepéh, Irah pekua’ meliket tong seruga, Irah bé’ tiken alaa’ redo kepéh. ²⁶ Kineu’ tong pengebetéé’ kelunan matai, bé’ keh jam ha’ lem Surat Musa éh bara’ telo kayeu’ mahang bang bé’ éh potong rai. Uban dalem surat inah pu’un éh bara’ tong ha’ Allah ngan Musa, ka’ ha’ Néh, Akeu’ éh Allah éh kenelan Abraham, ngan Ishak ngan Yakub, ha’ Néh. ²⁷ Uban néh kenat, Iah Allah kelunan éh murip bé’ éh Allah kelunan éh lepah matai, sala’ mu’un penyeruh keh kenat, ha’ Néh. ²⁸ La’ah jah guru éh nebaraa’ tong Surat Musa pu’un éh ngan irah éh menéng ha’ Yésus pané ngan irah Saduki lepah nah, kejam néh Yésus jam mu’un mipa ha’ irah kelunan iri’, boh éh tavin Yésus ke’ néh pané ngan Néh. Ka’ ha’ néh, Jin kekat éh sohoo’ Tuhan, éh mah éh pelapah ja’au éh tekep ke’ mé’ kivu mu’un, ha’ néh. ²⁹ Ka’ ha’ Yésus mipa éh, Éh pelapah ja’au éh tekep kenivu mu’un, iteu’ éh, O kekat kelunan Israel, Tuhan Allah éh kenelan lu’, Iah awah éh Tuhan mu’un. ³⁰ Tekep ke’ murung Tuhan Allah ngan kekat kenin ko’, ngan kekat urip ko’, ngan kemekat penyeruh ko’, ngan kekat pengegahang ko’, inah éh sohoo’ Néh éh pelapah ja’au. ³¹ Sohoo’ éh keruwah inah éh, Tekep ke’ murung padéé’ ko’ pekua’ ke’ murung usah ko’ tengéé’. Bé’ pu’un ineu’-ineu’ sohoo’ éh jah éh pelapah ja’au jin duah sohoo’ iteu’, ha’ Yésus ngan néh. ³² Boh guru inah pané ngan Yésus kepéh, ka’ ha’ néh, Teneng mu’un ha’ ko’, adang Tuhan Allah Iah awah éh Tuhan mu’un. ³³ Adang éh tekep kelunan murung Allah ngan kekat kenin néh, ngan kekat urip néh ngan kekat penyeruh néh ngan kekat pengegahang néh, ngan adang éh tekep kelunan murung irah éh jah pekua’ néh murung usah néh tengéé’. Kejam ké’ éh kenat adang éh pelapah jian hun kelunan pu’un kivu duah sohoo’ inah jin hun néh mihin ka’an ngan motong éh ke’ néh tavin Tuhan ngan mena’ kuraa’-kuraa’ pengena’ éh jah ngan Tuhan, ha’ guru nah pané ngan Yésus. ³⁴ Yésus menéng ha’ néh pané kenat barei’ kelunan éh jam mu’un seruh, boh éh bara’ ngan néh, ka’ ha’ Néh, ka’au’ bé’ ke’ juu’ jin Pengihau Allah, ha’ Néh. La’o inah bé’ pu’un séé’-séé’ péh makang neteng Yésus tong ineu’-ineu’ kepéh. ³⁵ Tovoo’ Yésus nebaraa’ irah tong Umaa’ Allah pu’un éh neteng réh ka’, irah guru éh nebaraa’ tong sohoo’ lem Surat Musa, kineu’ réh omok bara’ Kristus pu’un jin pohoo’ Daud. ³⁶ Uban Sahéé’ Ni’ai ngusii’ kenin Daud ke’ néh bara’ ka’, Tuhan pu’un bara’ ngan Tuhan ké’, ka’ ha’ néh, Jian Ke’ menyun saa’ na’au’ Ké’ siteu’, avéé’ Ké’ maneu’ kekat ayau Ko’ inah barei’ lun gem Ko’ awah, ha’ néh. ³⁷ Hun Daud mateng éh Tuhan, kineu’ okoo’ kelunan éh pejajii’ Allah nah omok tuai jin pohoo’ Daud nah, ha’ Yésus ngan réh. Kelunan pinaa’ murung menéng ha’ Yésus. ³⁸ La’ah tovoo’ Yésus nebaraa’ réh, ka’ ha’ Néh ngan réh, Mavaa’ keh jian-jian dai keh lavo’ neu’ irah guru éh nebaraa’ tong Surat Musa. Bau kenin réh, keloo’ réh lakau pakai kerayung éh kebit dokoo’ kelunan omok na’at ngan sepah réh. Hun réh tai jalan pebelih, keloo’ mu’un réh menéng ha’ kelunan ngajung réh. ³⁹ Kenat péh réh tong lamin sebayang, keloo’ réh menyun tong retek réh omok poléng ta’an kelunan pinaa’, kenat péh hun réh tai penguman ja’au. ⁴⁰ Pu’un réh ngebuyuk irah redo baleu’ ngan alaa’ kekat livah réh, kenat péh réh ngelayoo’ awah réh maneu’ jian neu’ réh kebit ha’sebayang. Ukum réh pu’un pelapah bahat jin ukum irah éh jah, ha’ Yésus ngan réh. ⁴¹ La’ah Yésus mokoo’ déhéé’ jalan kelunan modoo’ rigit Tuhan tong Umaa’ Allah. Iah na’at kuraa’-kuraa’ usah réh tuai mihin rigit réh ke’ réh mena’ éh ngan Tuhan. Jelua’ réh kelunan kaya’ ngan pinaa’ rigit nena’ réh. ⁴² Boh éh na’at jah redo baleu’ éh kari mu’un. Tuai éh ke’ néh mena’ duah tasap sin. ⁴³ Boh Yésus tebai irah bakéh Néh ke’ Néh bara’ ngan réh, ka’ ha’ Néh, Redo baleu’ inah mena’ éh pelapah ja’au mu’un jin pengena’ irah pinaa’ nah. ⁴⁴ Kelunan kaya’ nah pu’un réh mena’ jin pengemutaa’ réh awah, bang redo baleu’ inah kari mu’un éh, pu’un éh mena’ kekat éh pu’un tong iah, ha’ Yésus ngan réh.

¹ Hun Yésus lakau jin Umaa’ Allah, pu’un jah bakéh Néh pané ngan Néh, O Guru, jian mu’un layan umaa’ iteu’, kenat péh kekat bateu’ éh palaa’ réh suai éh, ha’ néh. ² Ka’ ha’ Yésus mipa éh, Tong kekat éh ta’an keh iteu’, pu’un jah dau kepéh temurei’ kekat bateu’ inah guram awah, ha’ Néh. ³ La’ah hun Yésus mokoo’ tengéé’ tong tokong Saitun nyeripa Umaa’ Allah, tai Péterus ngan Yakub, ngan Yohanes, ngan Anderias ke’ réh selem-selem neteng éh, ka’ ha’ réh, ⁴ Kineu’ kelebéé’ ke’ néh kenat da’. Kineu’ éh telana’ néh hun néh lepah danii’ da’, ha’ réh. ⁵ Ka’ ha’ Yésus kepéh, Mavaa’ keh jian-jian dai kelunan petawang keh. ⁶ Uban pinaa’ kelunan pu’un tuai lem ngaran Ké’ éh bara’ ka’, Akeu’ teu’ néh Tuhan ne’, ha’ réh, ke’ réh omok petawang kuraa’-kuraa’ kelunan. ⁷ La’ah hun keh menéng rengah kelunan pekayau, kenat péh tong tana’ keh siteu’ kenat péh rengah kelunan pekayau tong tana’ éh juu’ péh, mai keh pua ngan besau kenin. Adang kekat-kekat inah pu’un tenah, bang bé’ jak éh inah éh ga’ néh mu’un, ha’ néh. ⁸ Adang jah arong kelunan juk ngayau jah arong kelunan, ngan irah éh pu’un lem nihau jah peritah, juk betéé’ tai pekayau ngan irah éh lem nihau irah peritah éh jah kepéh. La’ah tovoo’ inah péh tong kuraa’-kuraa’ tana’ pu’un tegen tana’ ja’au mu’un, kenat péh pu’un la’au’ éh ja’au mu’un. Kekat inah barei’ kesakit redo teka néh juk nganak, hun anak néh juk pelohoo’ mu’un, pu’un éh pelapah sakit mu’un kepéh, barei’ inah lah tong kekat penusah inah. ⁹ Mavaa’ keh jian-jian, adang pu’un kelunan ngamit keh ngan mihin keh tai besara’. Adang réh pu’un mipok keh tong lamin sebayang, ngan mihin keh tai tong jumen kelunan éh ja’au ngan irah raja’ péh uban keh ngelan tong Akeu’, inah kepéh, dokoo’ keh omok bara’ Rengah Jian ngan réh. ¹⁰ Teka kekat penusah inah pu’un avéé’, adang ha’ tebaraa’ Ké’ pu’un benara’ réh ngan kekat arong kelunan tenah. ¹¹ La’ah hun réh ngamit keh ngan mihin keh tai besara’ da’, mai keh medai seruh kineu’ jalan keh omok mipa kekat ha’ réh da’, uban tovoo’ réh ngamit keh da’, adang Tuhan pu’un mena’ pengejam néh ngan keh ke’ néh omok nolong keh pané. Uban kekat ha’ keh da’, bé’ éh jin kenin keh tengéé’, bang jin Sahéé’ Ni’ai. ¹² La’ah adang pu’un kelunan mena’ padéé’ usah néh ngan réh ke’ réh mematai éh, kenat péh irah tamen tong anak réh, kenat péh irah anak tong tinen tamen réh ke’ réh mematai éh. ¹³ Adang kekat kelunan leko keh mu’un-mu’un uban pengelan keh tong Akeu’, bang irah éh ngeretep pah avéé’ ga’ néh, kelunan inah éh omok alaa’ urip kepéh, ha’ Yésus ngan réh. ¹⁴ Ka’ ha’ Yésus kepéh, Hun mah keh na’at iah éh keleko keh mu’un éh tuai ngebéé kekat ineu’-ineu’ péh pu’un nekedéng tong retek éh bé’ tekep néh maneu’ kenat, hun néh pu’un kenat, jian kekat kelunan éh pu’un tong tana’ Yudea tioo kelap tai tokong. Kelunan éh pu’un purung tong ha’ ké’ iteu’, jian éh nesen éh. ¹⁵ La’ah kelunan éh pu’un mokoo’ tong patah, mai éh masek tong lamin néh alaa’ livah néh, bang kelap awah. ¹⁶ Kelunan éh pu’un tong térék néh, mai éh moléé’ tai lamin néh ke’ néh alaa’ pakai néh. ¹⁷ Hun kekat penusah inah pu’un avéé’ dat, tusah mu’un ngan irah redo éh nemaléé’ ngan irah éh pu’un anak si’ik. ¹⁸ Jian keh sebayang dokoo’ penusah inah mai éh pu’un teneng tong ka’ah tovoo’ laséh éh genin. ¹⁹ Uban kekat penusah inah adang néh pelapah ja’au jin kekat penusah éh pu’un tong tana’ jin lepah, inah éh jin bu’un Allah suai tana’ rai pah avéé’ hun iteu’ péh. Adang néh bé’ pu’un kenat kepéh vam. ²⁰ Hun Tuhan bé’ ngeti’eng jaka’ jalan penusah inah jin kekat dau néh ngukum réh kenat, bé’ pu’un séé’-séé’ éh omok murip. Bang uban Iah pika irah éh kevéléé’ Néh, bé’ penusah inah pu’un avéé’ lebéé’ mu’un, ha’ Néh. ²¹ Ha’ Yésus kepéh, La’ah hun pu’un kelunan bara’ ngan keh, Iteu’ néh Kristus, ngan sinah Kristus pu’un, mai keh ngelan ha’ réh. ²² Adang pu’un kuraa’-kuraa’ kelunan tuai éh bara’ réh Kristus, bang bé’ éh Kristus. Kenat péh tong kelunan éh bara’ ha’ Tuhan, adang pu’un kuraa’-kuraa’ usah réh éh bara’ réh tuai sohoo’ Tuhan ke’ réh nebaraa’ kelunan, bang bé’ éh sohoo’ Tuhan kenat. Kenat péh omok réh maneu’ kuraa’ telana’ éh ja’au éh ngebéé kenin kelunan ke’ sadat lavo’ awah, hun néh omok pah avéé’ kelunan éh kevéléé’ Tuhan péh juk kelavo’ réh. ²³ Mavaa’ keh jian-jian, pu’un Ku’ bara’ kekat iteu’ ngan ka’ah hun néh to bé’ jak pu’un, ha’ Yésus ngan réh. ²⁴ Ka’ ha’ Yésus kepéh, La’ah la’o kekat penusah inah, bé’ pu’un ada maten dau, kenat péh laséh, ²⁵ kekat kenyuhai pu’un pelohoo’ jin langit, ngan kekat-kekat éh jah tong langit pu’un piso jin retek néh bu’un. ²⁶ Boh Anak Kelunan pu’un avéé’ lem jah avun ngan kekat penyukat ngan pengaren Néh kepéh. ²⁷ La’ah pu’un Iah nyohoo’ meliket Néh tai avéé’ tong kekat tana’ ke’ réh tipun kekat kelunan éh kevéléé’ Néh, inah éh kekat réh béé pah tipo tana’, ha’ Yésus ngan réh. ²⁸ Ka’ ha’ Yésus kepéh, Seruh keh tong inan buaa’ ara. Hun keh na’at éh ngelerong adang keh jam bé’ lebéé’ la’ah da’, adang néh bu’an. ²⁹ Barei’ inah péh hun keh na’at kekat penusah inah pu’un avéé’, jian keh nesen jaka’ Tuhan tuai kepéh lepah danii’. ³⁰ Seruh keh jian-jian, kekat éh benara’ ké’ iteu’ adang éh pu’un kenat sioo’ urip kelunan Yahudi éh murip hun iteu’. ³¹ Langit ngan tana’ juk salai béé, bang kekat ha’ éh benara’ Ké’ iteu’, adang néh pu’un pelinguh, ha’ Yésus. ³² Ka’ ha’ Yésus kepéh, Tong dau Ké’ pu’un tuai kepéh, bé’ pu’un kelunan séé’-séé’ péh éh jam éh, meliket tong seruga péh bé’ jam éh, usah ké’ tengéé’ péh, bé’ Ku’ jam éh, Tamen Ké’ awah éh jam éh. ³³ Mavaa’ keh jian-jian, mai keh telalau awah, uban bé’ keh jam hun mah tatek Ké’ tuai da’. ³⁴ Barei’ ha’ tapan tong kelunan lakau tai tana’ juu’. Teka néh tai lakau, iah bara’ kuraa’-kuraa’ kereja’ ngan kelunan sohoo’ néh, nyohoo’ réh maneu’ éh kelebéé’ néh lakau nah. Kenat péh iah nyohoo’ kelunan mavaa’ tong usit tapé néh mavang savéé’ néh, jian réh mavaa’ éh mu’un. ³⁵ Hun néh kenat jian ka’ah péh mavaa’, uban bé’ keh jam hun mah pengeja’au lamin inah pu’un moléé’ kepéh. Barang iah pu’un tuai sioo’ dau tahup péh, barang lepok merem péh, barang dau dileu’ péh, barang dau peka ngivun péh. ³⁶ Mavaa’ keh dai keh pegen ngan telalau awah, boh éh beleka’ pu’un tuai ngan na’at keh pegen keto. ³⁷ Tong éh benara’ Ké’ ngan keh iteu’, inah ke’ éh benara’ Ké’ ngan kekat kelunan kepéh, inah éh, mavaa’ keh, ha’ Yésus ngan réh.

¹ La’ah duah dau teka irah Yahudi juk maneu’ Dau Ja’au Paska ngan Dau Ja’au Roti éh bé’ pu’un tawan pekevat, tovoo’ inah irah pengeja’au imam ngan irah guru éh nebaraa’ tong Surat Musa, pitah jalan dokoo’ ngamit Yésus ngan selem-selem ke’ réh juk mematai Éh. ² Ka’ ha’ irah ja’au nah, Mai lu’ mematai Éh sioo’ Dau Ja’au nah da’ dai kelunan pinaa’ betéé’ pekayau da’, ha’ réh. ³ La’ah Yésus pu’un tong leboo’ Betania tong lamin Simon éh kelunan kapéé’ rai, tovoo’ Yésus kuman tuai jah redo mihin jah gutun anyuu’ éh ma’an mu’un belih néh éh senuai jin lakat anyuu’. Iah memila’ gutun inah ke’ néh mujek anyuu’ inah tong ulun Yésus. ⁴ La’ah jelua’ kelunan éh pu’un sinah, merek réh ngan redo inah, pepané réh belah irah ke’, ka’ ha’ réh, Kineu’ redo inah maneu’ éh kenat, darih mu’un énéh neu’ néh kenat nah ne’. ⁵ Kineu’ énéh ke’ néh bé’ melih anyuu’ inah? Omok réh mena’ teleu’ ato rigit pirek tong néh, boh éh omok mena’ rigit inah ngan kelunan kari kepéh, ha’ réh. Sa’at mu’un ha’ réh maneu’ redo inah. ⁶ Bang ka’ ha’ Yésus ngan réh, Mai keh petusah redo inah, kineu’ keh maneu’ éh kenat. Jian mu’un penganeu’ néh ngan ké’ nah ne’. ⁷ Kelunan kari ngelayau éh pu’un ngan ka’ah, hun mah-mah keh juk nolong réh, omok keh nolong réh. Bang Akeu’ teu’ bé’ Ku’ ngelayau pu’un ngan ka’ah da’. ⁸ Redo inah pu’un éh pika Akeu’, inah iah mujek anyuu’ inah tong usah Ké’ barei’ petenup usah Ké’ tong dau Ké’ tenanem réh da’. ⁹ Seruh keh jian-jian, mai keh ngelepan éh, semah-semah irah bara’ rengah jian pah tipo tana’, adang réh pu’un bara’ tong penganeu’ redo inah, ha’ Yésus ngan réh. ¹⁰ La’o inah Yudas Iskariot, jah usah jin belah irah bakéh Yésus éh jah poloo’ duah usah nah, tavin irah pengeja’au imam, ke’ néh pakat tong jalan néh omok mena’ Yésus ngan réh. ¹¹ Jian kenin réh menéng ha’ néh juk mena’ Yésus ngan réh, irah jajii’ mena’ rigit ngan Yudas hun néh mena’ Yésus ngan réh da’. Boh Yudas pitah jalan hun mah éh omok mena’ Yésus ngan réh. ¹² Avéé’ tong Dau Ja’au Roti éh bé’ pu’un tawan pekevat, inah éh dau réh mematai domba Paska. Irah bakéh Yésus neteng éh, ka’ ha’ réh, Lamin mah éh jalan tam petenup ka’an Paska, ha’ réh. ¹³ Boh Yésus nyohoo’ duah usah tai leboo’, ka’ ha’ Néh, Jian koh tai tong leboo’, pu’un jah lakei’ selalang ngan koh sinah dat, pu’un éh nyu’un jah tajau baa’. ¹⁴ Jian koh kivu éh taket tong lamin néh ngan bara’ ngan kelunan éh pu’un tong lamin inah, Pu’un ha’ Guru neteng, Semah lamin éh jalan Iah ngan irah bakéh Néh omok kuman Paska. ¹⁵ Boh lakei’ ja’au inah omok bara’ jah lamin ngan koh, lamin inah ja’au éh, ngan petevan éh, ngan kekat éh juk penakai koh petenup tong dau ja’au iteu’, pu’un éh tong lamin inah, sinah koh tai petenup éh, ha’ Yésus ngan roh. ¹⁶ Boh rawah bakéh Néh tai, pu’un roh na’at kekat inah mu’un barei’ éh benara’ Yésus ngan roh iri’ boh roh petenup penguman Paska irah Sinah. ¹⁷ Hun dau tahup Yésus tai ngan irah bakéh Néh, tai lamin inah. ¹⁸ Tovoo’ réh kuman, ka’ ha’ Yésus ngan réh, Akeu’ bara’ mu’un ngan ka’ah, pu’un jah usah jin belah ka’ah juk memalo Akeu’, jah usah éh kuman ngan Ké’ hun iteu’, ha’ Néh. ¹⁹ Mujah kenin irah bakéh Néh seruh, siget-siget usah réh neteng éh ka’, séé’ énéh Tuhan, séé’ éh juk maneu’ éh kenat, kineu’ énéh da’, akeu’ énéh, ha’ réh mujah seruh. ²⁰ Ka’ ha’ Yésus kepéh, Adang néh pu’un jah usah jin belah ka’ah, iah éh petovoo’ ngan ké’ tilan ka’an lem pigan iteu’. ²¹ Adang Anak Kelunan pu’un penatai réh pekua’ barei’ ha’ lem surat Allah bara’ éh, bang tusah mu’un-mu’un ngan kelunan éh memalo éh nah. Pelapah jian hun kelunan inah pohoo’ néh bé’ pu’un tong tana’, ha’ néh. ²² Tovoo’ réh kuman Yésus alaa’ roti ngan sebayang, bara’ jian kenin ngan Allah, boh Éh memutui éh ke’ Néh mena’ éh ngan irah bakéh Néh. Ka’ ha’ Néh, Jian keh alaa’ iteu’, iteu’ néh seleket usah Ké’, ha’ Néh. ²³ Boh éh alaa’ sawan baa’ buaa’ agun ngan Iah sebayang bara’ jian kenin ngan Allah, boh Éh mena’ éh ngan réh kepéh, irah béé mesep baa’ inah. ²⁴ Ka’ ha’ Yésus kepéh, Iteu’ néh seleket dahaa’ Ké’ éh nena’ Ké’ ngeliwah kekat kelunan, dahaa’ Ké’, inah éh maneu’ jajii’ Allah pu’un petem. ²⁵ La’ah Akeu’ bara’ ngan ka’ah, jin la’o iteu’ bé’ Akeu’ mesep baa’ buaa’ agun éh kepéh, pah avéé’ Ké’ mesep éh maréng tong tana’ maréng éh lem nihau Allah, ha’ Néh. ²⁶ Boh réh nyanyi, la’o réh nyanyi tai réh tong tokong Saitun. ²⁷ Ka’ ha’ Yésus ngan réh, Adang kekat ka’ah pu’un kelap ngan bet Akeu’, barei’ ha’ lem surat Allah pu’un bara’, ka’ éh, Allah mematai Gembala boh kekat domba nah purat. ²⁸ Bang la’o Ké’ betéé’ murip kepéh, pu’un Ku’ tai Galilia saa’ tenah ka’ah, ha’ Néh. ²⁹ La’ah ka’ ha’ Péterus mipa éh, Na’ péh kekat irah éh jah bet ka’au’ dat, bé’ akeu bet Ke’, ha’ Néh. ³⁰ Ka’ ha’ Yésus kepéh, Seruh ke’ jian-jian tong ha’ Ké’ iteu’, Bé’ jak iap sakui ngelangéé’ duah koléé’ merem da’ap dat, adang ko’ pu’un ngaken teleu’ koléé’ bara’ bé’ ke’ jam Akeu’, ha’ Néh. ³¹ Gahang mu’un Péterus mipa éh kepéh, Bé’ mu’un ku’ bara’ Akeu’ bé’ jam ka’au’ dat pa’ péh réh mematai ku’ bé’ mu’un ku’ bara Akeu’ bé’ jam ka’au’, ha’ néh. Kenat ke’ ha’ irah pinaa’ nah kepéh. ³² Avéé’ réh tong pulah Getsemani, ka’ ha’ Yésus ngan irah bakéh Néh, Jian keh mokoo’ siteu’ kelebéé’ Ké’ sebayang da’, ha’ Néh. ³³ Boh éh mihin Péterus, Yakub ngan Yohanes ngan Néh. Besau kenin Néh, pua mu’un-mu’un kenin Néh, ³⁴ ka’ ha’ Néh ngan réh, Juk matai Ku’ neu’ kebesau kenin Ké’ ne’, jian keteleu’ mokoo’ siteu’ ngan nerepan, ha’ Néh ngan réh. ³⁵ Tai éh juu’ si’ik jin réh, mohong éh tong tana’ ngan sebayang, menyat Tuhan nolong éh, hun néh omok, mai pengeketa inah teneng tong Iah. ³⁶ Ka’ ha’ Néh sebayang, O Amam, O Amam, Kekat ineu’-ineu’ péh omok éh neu’ Ko’. Mai ke’ buhaa’ pengeketa iteu’ teneng tong Akeu’, bang jian Ke’ kivu pengeloo’ Ko’, mai Ke’ kivu kenin Ké’ awah, ha’ Néh. ³⁷ La’o Néh sebayang kenat, moléé’ Éh tavin réh teleu’ bakéh Néh kepéh. Inah Iah na’at réh pegen awah, boh Éh pané ngan Péterus, ka’ ha’ Néh, Simon, kineu’ ke’, pegen ke’ ne’. Kineu’, bé’ ke’ omok ngeretep sapét jah jam kei, ha’ Néh. ³⁸ Boh éh pané ngan réh béé, ka’ ha’ néh, Nerepan keh ngan sebayang, dai keh teneng tong tenupat Sitan. Kenin keh keloo’ keh maneu’ jian, bang usah keh lemoo’, ha’ néh. ³⁹ Tai éh tengéé’ ke’ néh sebayang kepéh, pekua’ ha’ néh sebayang bu’un ri’. ⁴⁰ Boh éh moléé’ tavin réh kepéh, pegen kiri’ keto, bé’ réh omok to’ot. Bé’ réh jam ineu’ éh ke’ réh pané ngan Yésus. ⁴¹ Tong keteleu koléé’ néh tavin réh kepéh, boh éh pané ngan réh, ka’ ha’ néh, Kineu’, pegen keto keh kei. Hun iteu’ to’ot lah keh, jaka’ néh lepah avéé’. Na’at keh Hun iteu’ anak kelunan juk nena’ lem penyukat kelunan penyala’. ⁴² Betéé’ keh, inah savéé’ kelunan éh memalo Akeu’, ha’ Néh ngan réh. ⁴³ Lem Yésus to pané ngan irah éh bakéh Néh, inah savéé’ Yudas, éh jah usah jin belah irah jah poloo’ duah usah bakéh Néh rai. Pinaa’ kelunan pemung ngan néh, ketem po’é ngan pipok, kelunan éh senohoo’ irah pengeja’au imam, ngan irah guru éh nebaraa’ tong Surat Musa ngan irah pengeja’au kelunan Yahudi. ⁴⁴ Kelunan éh memalo Yésus, pu’un éh bara’ ngan irah pinaa’ lepah, ka’ ha’ néh, kelunan séé’-séé’ éh narek ké’ da’, kelunan inah éh penitah keh nah. Jian keh ngamit éh ngan mihin éh ketai, kenat ha’ néh ngan irah. ⁴⁵ La’ah tuai Yudas tavin Yésus, ka’ ha’ néh, O Guru, ha’ néh. Boh éh tioo makung Yésus ke’ néh marek éh. ⁴⁶ Boh réh ngamit Yésus ngan mengen éh gahang. ⁴⁷ Pu’un jah usah jin belah irah bakéh Yésus éh sinah, tioo menat po’é néh ke’ néh mesap kelingen jah kelunan éh ripen Imam éh pengeja’au kekat imam. ⁴⁸ La’ah ka’ ha’ Yésus ngan réh, Kineu’ ka’ah tuai siteu’ ketem po’é ngan pipok juk ngamit Akeu’ barei’ kelunan éh maneu’ sa’at mu’un. ⁴⁹ Siget-siget dau Ku’ pu’un ngan keh tong Umaa’ Allah ngan nebaraa’ keh, ngan bé’ keh ngamit Akeu’. Bang adang kekat ha’ lem surat Allah juk avéé’ béé, ha’ Néh ngan réh. ⁵⁰ Boh kekat bakéh Néh kelap ngan bet Éh tengéé’. ⁵¹ La’ah pu’un jah lakei’ lemanai memakai selirut kapan, bé’ pu’un pakai néh mu’un, pu’un éh kivu Yésus. Boh irah juk ngamit lakei’ inah kepéh, ⁵² pega’ selirut néh kamit réh, tioo kelap éh ketem ugai néh. ⁵³ La’ah pu’un réh mihin Yésus tai tong lamin Imam éh pengeja’au kekat imam, kekat irah pengeja’au imam, pemung ngan Pengeja’au pohoo’ Yahudi, ngan irah guru éh nebaraa’ tong Surat Musa, pu’un réh petipun sinah. ⁵⁴ Pu’un Péterus kivu Yésus jin juu’, tai éh masek lamin Imam éh pengeja’au kekat imam iri’. Sinah éh tai pemung ngan kelunan éh mavaa’ lamin ke’ néh ngereu’ ngan irah. ⁵⁵ Kekat pengeja’au imam, ngan kekat irah Komiti sebayang Yahudi, pu’un réh pitah jalan ke’ réh omok pesala’ Yésus ngan ngukum éh matai, bang bé’ pu’un sala’ Néh. ⁵⁶ Pinaa’ kelunan pu’un pané maneu’ Yésus, bang ha’ réh kenyo awah, bé’ réh pekua’ ha’. ⁵⁷ Pu’un jelua’ kelunan nekedéng maneu’ Yésus, bang ha’ réh kenyo awah. ⁵⁸ Ka’ ha’ réh, Pu’un mé’ menéng ha’ kelunan iteu’ rai bara’ iah juk mikah Umaa’ Allah iteu’ éh neu’ uleu’, ngan teleu’ dau la’o inah kepéh boh éh juk maneu’ jah maréng éh bé’ omok neu’ kelunan, kenat éh ha’ néh, ha’ réh. ⁵⁹ Bang bé’ réh pu’un pemekat ha’ réh pekua’. ⁶⁰ La’ah Imam éh pengeja’au kekat imam, nekedéng saa’ jumen réh béé ke’ néh neteng Yésus, ka’ ha’ néh, Kineu’ ke’, bé’ ke’ keloo’ pané ineu’-ineu’ mipa ha’ réh tong jalan réh maneu’ ke’ nah, ha’ néh. ⁶¹ Bang Yésus mokoo’ kelem awah, bé’ éh pané ineu’-ineu’ péh. Jah koléé’ kepéh Imam éh pengeja’au kekat imam inah neteng éh, séé’ ke’ ka’au’ éh Kristus Kei. Kineu’, ka’au’ nah néh anak Allah éh matek jian, ha’ néh. ⁶² Ka’ ha’ Yésus, Oo’, Akeu’ néh éh, ha’ Néh, Adang ka’ah pu’un na’at Akeu’ mokoo’ saa’ na’au’ Allah kenajung pemung ngan Néh, ngan ka’ah na’at Akeu’ hun ké’ tuai kepéh lem avun jin seruga, ha’ Néh. ⁶³ Pelapah Imam éh pengeja’au kekat imam nah mejéé’ pakai néh, ka’ ha’ néh, bé’ tiken lu’ menéng ha’ kelunan éh jah kepéh bara’ tong kesa’at Néh, ⁶⁴ Ka’ah lepah menéng ha’ Néh ngesa’at Allah, kineu’ kenin keh seruh éh. Pelapah irah béé pané maneu’ pemekat ha’, adang iah sa’at, tekep ngukum éh matai deke’, ha’ réh. ⁶⁵ La’ah jelua’ réh nyula’ Yésus ngan ngejeret livah tong maten Néh ke’ réh mipok Éh. Séé’ mipok ke’ nah, ha’ réh maneu’ Iah. Kenat péh irah kelunan éh kereja’ mavaa’ Umaa’ Allah, irah tepap Éh. ⁶⁶ La’ah Péterus pu’un mokoo’ keto ngereu’ tong lamin. Tuai jah redo éh kelunan sohoo’ Imam éh pengeja’au kekat imam. ⁶⁷ Hun redo inah na’at Péterus ngereu’ pemung ngan irah sinah, iah kepuh éh, ke’ néh tioo pané ngan néh, ka’ ha’ néh, ka’au’ pu’un pemung ngan Yésus éh kelunan jin Nasaret rai de’, ha’ néh. ⁶⁸ Boh Péterus ngaken, ka’ ha’ néh, Bé’, bé’ éh akeu’ dat, bé’ akeu’ jam kelunan éh kunah ko’ inah ne’, ha’ néh. Iah tioo piso jin sinah tai mokoo’ tong awaa’. Pelapah pu’un iap ngelangéé’. ⁶⁹ Redo iri’ na’at iah tai sinah, iah bara’ éh kepéh ngan irah, ka’ ha’ néh, Lakei’ iteu’ nah rai pu’un pemung ngan réh irai, ha’ néh. ⁷⁰ Jah koléé’ kepéh Péterus ngaken bara’ bé’ pu’un éh kenat. Bé’ lebéé’ la’o inah, irah kelunan éh pu’un sinah, irah kepéh maneu’ Péterus, ka’ ha’ réh, Adang ka’au’ pu’un pemung ngan réh irai, ka’au’ éh kelunan jin Galilia, ha’ réh. ⁷¹ Boh Péterus pané pesupa, ka’ ha’ néh, Pu’un akeu’ pané mu’un, bé’ akeu’ pané kenyo, hun akeu’ kenyo, jian Allah ngukum ku’. Bé’ mu’un ku’ jam kelunan éh kunah keh nah ne’, ha’ néh. ⁷² Pelapah pu’un iap ngelangéé’ kepéh, boh Péterus petavéé’ kenin tong ha’ Yésus iri’, Bé’ jak iap sakui ngelangéé’ duah koléé’, teleu’ koléé’ ke’ ngaken bara’ bé’ ke’ jam Akeu’, ha’ rai. Hun Péterus petavéé’ kenin tong ha’ Yésus pané kenat, tioo mangaa’ éh ngan besau kenin.

¹ La’ah bé’ jak dau peka rema, kekat irah pengeja’au imam pemung ngan irah pengeja’au kelunan Yahudi, ngan irah guru éh nebaraa’ tong Surat Musa, ngan kelunan éh ja’au éh jah, jin Komiti sebayang Yahudi petipun ke’ réh pakat. Pu’un réh ngejeret Yésus ngan mihin éh tai Pilatus. ² Boh Pilatus neteng éh kepéh, ka’ ha’ néh, Kineu’ éh, ka’au’ néh Raja’ pohoo’ Yahudi, ha’ néh. Ka’ ha’ Yésus mipa éh, Kenat néh éh barei ha’ ko’ nah, ha’ Néh. ³ Kekat irah pengeja’au imam pinaa’ ha’ réh pané maneu’ Yésus juk pesala’ éh. ⁴ Pilatus neteng éh kepéh, ka’ ha’ néh, Kineu’ ke’, bé’ ke’ juk pané bara’ ineu’-ineu’ péh tong jalan réh pesala’ ngan maneu’ ke’ inah, ha’ néh. ⁵ Bang bé’ Yésus pané bara’ ineu’-ineu’ péh, béé kenin Pilatus. ⁶ La’ah siget-siget ta’un tovoo’ irah Yahudi maneu’ Dau Ja’au Paska, malai Pilatus ngelepu jah kelunan jin lamin tutup, séé’-séé’ awah éh keneloo’ réh. ⁷ La’ah pu’un jah kelunan tong lamin tutup nah ngaran néh Barabas, iah pu’un pemung ngan irah éh mematai kelunan tovoo’ réh betéé’ kenin pekayau rai. ⁸ Hun kelunan pinaa’ petipun ke’ réh menyat Pilatus ngelepu jah kelunan barei’ kemalai réh, ⁹ Pilatus tioo neteng réh, ka’ ha’ néh, Kineu’ kenin keh, keloo’ keh ku’ ngelepu Raja’ pohoo’ Yahudi kei, ha’ néh. ¹⁰ Kejam néh irah pengeja’au imam mena’ Yésus ngan néh nah uban irah nyelepéé’ kenin awah. ¹¹ Bang irah pengeja’au imam nah pebetéé’ kenin kelunan pinaa’ ke’ réh menyat Pilatus ngelepu Barabas. ¹² Ka’ ha’ Pilatus ngan irah pinaa’, Hun néh kenat, Ineu’ éh keneloo’ keh naneu’ ké’ tong kelunan éh benara’ keh Raja’ pohoo’ Yahudi ha’ néh. ¹³ Pelapah irah ngeradau bara’, Mematai éh tong salib, ha’ réh. ¹⁴ Ka’ ha’ Pilatus kepéh, Ineu’ kesa’at naneu’ Néh, rih ha’ néh. Jaa’ jaa’ néh réh ngeradau kepéh, Mematai éh tong salib, ha’ réh. ¹⁵ La’ah uban Pilatus juk ngejian kenin réh, iah ngelepu Barabas mena’ éh ngan réh. Boh éh nyohoo’ réh mipok Yésus ngan mihin éh ke’ réh mematai éh tong kayeu’ salib. ¹⁶ La’ah irah seradu mihin Yésus tai awaa’ lamin pengeja’au peritah, ke’ réh tebai irah seradu éh jah kepéh. ¹⁷ Pu’un réh pekerayung Yésus palaa’ kerayung rep-rep, ngan irah ngeleleng inan suha’ ketem suha’ néh ke’ réh pepekah éh tong ulun Yésus. ¹⁸ Boh réh barei’ seva’ éh ke’ réh peja’ éh awah, ka’ ha’ réh, Tabi’ Raja’ pohoo’ Yahudi, ha’ réh. ¹⁹ Boh réh mipok ulun néh, ngan nyula’ éh, ngan ngejekuu’ lep réh tong jumen Néh barei’ seva’ Éh. ²⁰ La’o réh peja’ Éh kenat, irah mega’ kerayung rep-rep nah kepéh boh réh mena’ pakai nah ke’ ri’ kepéh, la’o inah irah mihin Éh tai retek réh juk mematai Éh tong kayeu’ salib. ²¹ Lem réh lakau inah, peselalang réh ngan jah kelunan ngaran néh Simon, kelunan inah tuai jin leboo’ néh tengéé’ juk tai leboo’ Yérusalem, inah réh ngamit éh ke’ réh nyohoo’ éh nyu’un kayeu’ salib Yésus nah. Simon nah, iah éh tamen Aleksander rawah Rupus jin tana’ Kirene. ²² Avéé’ réh tong retek tana’ éh ngaran néh Golgota, éh sin néh, Tulang Ulun. ²³ Pu’un réh mena’ baa’ agun pekulup ngan tawan mun ngan Yésus, bang bé’ éh mesep éh. ²⁴ La’ah irah memaku’ Éh tong kayeu’ salib, ngan petulat livah Néh belah irah ke’, ngan irah nyunga’ lubun ke’ réh omok jam séé’ omok alaa’ livah Néh inah. ²⁵ Teka dau pelakei’ irah nyalib Éh tong kayeu’ salib. ²⁶ Tong salib inah irah memaku’ surat ha’ réh pesala’ Yésus nah ka’ éh. Raja’ pohoo’ Yahudi. ²⁷ La’ah irah nyalib duah usah kelunan éh maneu’ kereja’ sa’at Pemung ngan Néh jah saa’ na’au’ Néh jah saa’ kabéng Néh. ²⁸ Pu’un éh kenat dokoo’ pesukup ha’ éh senurat lem Surat Tuhan, Iah pu’un pemung ngan kelunan éh penyala’, ha’ néh. ²⁹ La’ah irah éh lapah Sinah gilei’ réh na’at Yésus ngan peja’ Éh, ka’ ha’ réh, Nah! Ka’au’ rih de’ bara’ ke’ juk mikah Umaa’ Allah ngan maneu’ éh kepéh lem teleu’ dau awah kunah ko’ rai, ³⁰ tuhun ke’ jin kayeu’ salib nah ko’ pepurip usah ko’ ke’, ha’ réh. ³¹ Kenat péh irah pengeja’au imam ngan irah guru éh nebaraa’ tong Surat Musa, irah péh peja’ Yésus, ka’ ha’ réh pané belah irah ke’, Nah! Iah rih de’ omok éh pepurip kelunan éh jah, bang bé’ Iah omok pepurip usah Néh tengéé’ ³² Hun néh mu’un iah Raja’ pohoo’ Israel, éh purip, tuai senohoo’ Allah, jian iah tuhun jin salib, dokoo’ améé’ na’at éh ngan ngelan tong Néh ha’ réh. Kenat péh ha’ rawah éh senalib réh pemung ngan Yésus nah peja’ Éh. ³³ La’ah dau pejek pelapah merem pah tipo tana’, avéé’ dau kuba’. ³⁴ Hun dau kuba’ Yésus pané ngan ja’au ha’, ka’ ha’ Néh, Eloi, Eloi, lama sabakhtani, ha’ Néh. Sin tong ha’ Néh inah, O Allah Ké’, O Allah Ké’, kineu’ Ke’ bet Akeu’, ha’ Néh. ³⁵ Jelua’ irah kelunan éh pu’un sinah, hun réh menéng ha’ Néh kenat, boh réh bara’, ha’ Néh tebai Elia ine’ ha’ réh. ³⁶ Pu’un jah usah pemung ngan réh sinah alaa’ lamut ke’ néh maham éh lem baa’ agun boh éh nedok éh palaa’ kayeu’ nekedeu’ éh tavin Yésus ke’ néh mena’ éh tong ujun Yésus. Ka’ ha’ néh, Mokoo’ jak tam, barang Elia juk tuai alaa’ éh jin salib da’, ha’ néh. ³⁷ La’ah Yésus pané ja’au ha’, tioo béé laset Néh. ³⁸ Livah éh neu’ réh tapé tong umaa’ Allah, pejéé’ kua’ ke ja’au, jin bau pah avéé’ ra’. ³⁹ Pengeja’au seradu éh nekedéng saa’ tenah salib nah na’at tong pematai Yésus nah, boh éh bara’, Adang kelunan iteu’ Anak Allah mu’un ha’ néh. ⁴⁰ La’ah pu’un kuraa’ redo sinah, jin juu’ si’ik réh na’at éh kenat, pemung ngan irah pu’un Salome, Meriam Magdalena, ngan Meriam éh tinen Yakub ngan Yoses. ⁴¹ Pu’un réh kivu Yésus kelebéé’ Néh pu’un tong tana’ Galilia ke’ réh nolong Éh lepah nah. Pinaa’ redo éh jah péh éh pu’un ngan réh sinah, irah éh kivu Yésus tai Yérusalem rai. ⁴² La’ah teka dau tahup inah Yusup kelunan jin Arimatia nah avéé’, ⁴³ Iah jah usah jin belah pengeja’au Komiti sebayang Yahudi. Éh senepah réh mu’un, Iah péh mena jaka’ Allah pu’un tuai pengeja’au réh. La’ah dau Yésus matai nah, inah éh dau réh petenup teka Dau Posot. Makang kenin Yusup tai menyat Pilatus kejeraa’ iah alaa’ patai Yésus. ⁴⁴ Tekejet Pilatus menéng ha’ Yusup bara’ Yésus lepah matai, uban bé’ éh lebéé’ jin hun réh memaku’ éh nah. Pilatus tebai pengeja’au irah seradu ke’ néh neteng éh, kuraa’ kelebéé’ Yésus nah lepah matai rih. ⁴⁵ Hun iah menéng ha’ pengeja’au seradu bara’ Yésus lepah matai, boh éh kejeraa’ Yusup alaa’ patai Yésus. ⁴⁶ Tai Yusup melih livah kapan ke’ néh alaa’ patai Yésus, ke’ néh mutup éh palaa’ livah inah, boh éh modoo’ éh lem luvang tanem bateu’. Boh éh ngeluvit jah bateu’ ja’au matep ubaa’ luvang inah. ⁴⁷ Meriam Magdalena ngan Meriam tinen Yoses na’at éh kenat, ngan kejam roh retek Yusup modoo’ patai Yésus nah.

¹ Avéé’ tong ga’ Dau Posot, Meriam Magdalena ngan Meriam tinen Yakub ngan Salome, tai melih anyuu’ ke’ réh mosoo’ éh tong patai Yésus. ² Dau migu bé’ jak éh peka rema tai réh tong jalan réh modoo’ patai Yésus. ³ Lem réh lakau tai nah ka’ ha’ réh, séé’ omok nolong tam ngeluvit bateu’ éh matep ubaa’ luvang rai néh da’, ha’ réh. ⁴ Irah pané kenat ha’ uban bateu’ inah ja’au éh. Hun réh avéé’ sitai boh réh na’at bateu’ inah lepah peluvit tenéh. ⁵ Tioo irah masek boh réh na’at jah kelunan lemanai mokoo’ saa’ na’au’ tong retek patai Yésus bu’un rai, pakai néh mebéng menyun sinah, tekejet réh na’at éh, medai mu’un-mu’un roh na’at éh. ⁶ Ka’ ha’ lakei’ inah ngan réh, Mai keh medai! Akeu’ jam ka’ah pitah Yésus kelunan Nasaret éh lepah senalib réh rai, Iah bé’ pu’un siteu’ lepah betéé tenéh Éh. Tuai keh na’at jalan réh modoo’ patai Néh rai. ⁷ Jian koh tai bara’ ngan kekat bakéh Néh, avéé’ tong Péterus péh, Yésus lepah tai Galilia saa’ tenah ka’ah, sitai keh omok temeu’ ngan Néh, pekua’ barei’ ha’ Néh ngan keh rai, ha’ Néh ngan rawah redo inah. ⁸ Irah musit tioo kelap jin sinah, uban réh tekejet ngan medai. Bé’ réh pané ngan séé’-séé’ péh uban réh medai. ⁹ La’o Yésus betéé’ jin patai Néh tong dau ngivun Dau Migu, bu’un-bu’un néh Iah pepoléng usah Néh ngan Meriam Magdalena (Tujuu’ balei’ nega’ Néh jin Meriam nah). ¹⁰ Meriam inah tai bara’ kenat ngan irah bakéh Yésus. éh mokoo’ besau mangaa’, ¹¹ na’ péh irah menéng ha’ Meriam bara’ Yésus pu’un murip kepéh ngan pu’un éh ta’an néh, bé’ réh ngelan éh. ¹² La’o inah kepéh Yésus pepoléng usah Néh tengéé’ layan kepéh ngan duah usah bakéh Néh hun rawah moléé’ jin Yérusalem tai leboo’ roh. ¹³ Moléé’ murin roh kepéh tai Yérusalem ke’ roh bara’ éh kepéh ngan irah éh jah, bang bé’ deke’ irah ngelan éh benara’ roh nah ¹⁴ Ga’ néh Yésus pepoléng usah Néh ngan jah poloo’ jah usah irah bakéh Néh tovoo’ réh kuman. Iah ma’ah réh uban réh mahéng kenin bé’ ngelan ha’ irah éh jah éh bara’ Iah lepah murip nah. ¹⁵ La’ah ka’ ha’ Néh ngan réh, Jian keh tai pah tipo tana’ ngan bara’ Rengah Jian jin Allah ngan kekat kelunan. ¹⁶ Séé’-séé’ éh ngelan ngan benatis, iah omok alaa’ urip bang kelunan éh bé’ ngelan adang néh teneng kenukum. ¹⁷ Ngan irah éh ngelan telana’-telana’ iteu’ pu’un ngan réh; Irah omok mega’ balei’ dalem ngaran ké’; Irah omok pané lem kuraa’ ha’ éh tejeu’. ¹⁸ Hun réh ngamit torok ngan mesep ineu’-ineu’ éh omok mematai réh, bé’ réh pu’un matai, Hun réh mapai ojoo’ réh tong kelunan sakit, kelunan sakit inah omok ma’o. ¹⁹ Jin La’o Yésus pané ngan réh, iah netéé’ tai seruga Iah menyun saa’ na’au’ Tuhan Allah. ²⁰ La’ah irah bakéh Yésus lakau semah-semah péh bara’ Rengah Jian éh jin Allah ngan kelunan. Tuhan pu’un pemung ngan réh, ngan Iah pekelenaa’ kekat ha’ tebaraa’ réh pu’un teneng neu’ Iah mena’ penyukat Néh ngan réh ke’ réh maneu’ kuraa’-kuraa’ telana’ éh ja’au.