LUKAS

LUKAS

¹ O Tiopilus, barei’ éh kejam ko’ pu’un kelunan nyurat tong kekat éh pu’un belah lu’ rai. ² Uban jin bu’un inah pu’un kelunan éh na’at Éh palaa’ maten néh mu’un, ngan pu’un réh bara’ éh ngan lu’ kepéh. ³ Tong éh ta’an réh inah, inah éh senurat réh nah. Akeu’ seruh kepéh jian usah ké’ nyurat kekat rengah inah ngan ko’ kepéh, pekua’ barei’ éh pu’un nah, uban akeu’ lepah pekalai ngan mekat seruh tong néh jin irah éh jam éh mu’un bu’un tenéh. ⁴ Pu’un ku’ nyurat kekat inah dokoo’ ko’ omok jam tong kekat éh benara’ réh ngan ko’ pu’un éh kenat mu’un. ⁵ Ka’ éh rai, Sioo’ Herodis raja’ tong tana’ Yudea, pu’un jah imam éh kereja’ tong Umaa’ Allah, ngaran néh Zakharia. Iah inah lua’ imam Abia, redo néh lua’ Harun, duah betah kelunan inah, inah awah éh omok kereja’ tong Umaa’ Allah, ngaran redo inah Elisabet. ⁶ Jian barék roh tong ta’an Allah, pu’un roh kivu kekat sohoo’ ngan pengeloo’ kenin Tuhan. ⁷ Rawah bé’ pu’un anak uban Elisabet nyalun ngan rawah péh lepah mukun mu’un. ⁸ Jah dau tovoo’ irah éh pemung tulat ngan Zakharia kereja’ tong Umaa’ Allah, Sakaria pu’un maneu’ kereja’ néh tong Umaa’ Allah. ⁹ La’ah barei’ jalan éh kemalai irah Yahudi éh kereja’ tong Umaa’ Allah, iah éh teneng kevéléé’ réh ke’ néh tai tong Umaa’ Allah motong kemenyan tong uban réh motong kemenyan ngan Allah. Kenat péh éh tai tong Umaa’ Allah. ¹⁰ Kelebéé’ néh motong kemenyan nah, kelunan pinaa’ nekedéng tong usit Umaa’ Allah ngan sebayang. ¹¹ Inah jah meliket Tuhan poléng tong néh, meliket inah nekedéng saa’ na’au’ retek néh motong kemenyan nah. ¹² Hun Zakharia na’at éh kenat, besau kenin néh, medai mu’un éh. ¹³ Bang ha’ meliket nah ngan néh, Mai ke’ medai Zakharia, pu’un Allah menéng kekat ha’ sebayang ko’, ngan do ko’ Elisabet juk nganak jah anak lakei’. Hun anak inah pu’un, jian ke’ maneu’ ngaran néh Yohanes. ¹⁴ Hun iah pu’un adang ko’ murung mu’un, kenat péh kelunan pinaa’ kepéh. ¹⁵ Inah kepéh anak inah iah éh ja’au ngaran tong ta’an Tuhan. La’ah mai éh mesep baa’ agun ngan ineu’ ineu’ éh maneu’ kelunan mavuk. Jin lohoo’ néh Iah pu’un penoo’ neu’ Sahéé’ Ni’ai. ¹⁶ Iah juk mihin kelunan Yahudi moléé’ tavin Tuhan Allah kepéh, ke’ réh ngelan tong Iah awah. ¹⁷ Iah juk lawah Tuhan, gahang éh neu’ penyukat Sahéé’ Ni’ai barei’ Elia éh nabi Tuhan sahau. Iah juk pepemung irah tamen ngan anak réh. Ngan kelunan éh bé’ kivu sohoo’ Tuhan, iah juk mihin réh seruh kepéh tong kekat éh teneng. Neu’ kereja’ néh kenat, inah éh maneu’ kenin kelunan éh kevéléé’ Tuhan omok petenup kenin ngan Tuhan, ha’ meliket inah ngan Zakharia. ¹⁸ Ha’ Zakharia ngan meliket inah, Kineu’ jalan ké’ omok jam éh kenat da’? Uban amo iteu’ lepah mukun tenéh, ha’ néh ngan meliket. ¹⁹ Ha’ meliket nah kepéh, Akeu’ iteu’ Gabriel, akeu’ pu’un nekedéng tong jumen Allah, Iah nyohoo’ ku’ tuai bara’ rengah jian iteu’ ngan ko’. ²⁰ Bé’ ka’au ngelan éh benara’ ké’, na’ péh ke’ bé’ ngelan éh, adang néh pu’un kenat mu’un dat. Uban ko’ bé’ ngelan ha’ ké’ kenat, inah ka’au’ juk mameng pah avéé’ tong dau éh benara’ ké’ inah pu’un. Pu’un éh kenat mu’un dat, ha’ néh. ²¹ Kelebéé’ néh kenat kelunan pinaa’ mena Zakharia musit. Irah seruh uban ineu’ éh kenat kelebéé’ tong Umaa’ Allah. ²² La’o néh musit bé’ éh omok pané ngan réh. Inah irah jam pu’un Tuhan peta’an éh hun néh tong Umaa’ Allah. Uban Zakharia mameng palaa’ ojoo’ néh awah éh bara’ ngan réh. ²³ La’o inah hun néh sukup kelebéé’ kereja’ tong Umaa’ Allah, moléé’ éh tai lamin néh. ²⁴ Bé’ lebéé’ la’o inah Elisabet pu’un nemaléé’. La’ah Elisabet nah mokoo’ tong lamin néh awah avéé’ lemah laséh kelebéé’ néh. ²⁵ Ha’ néh, Hun iteu’ Tuhan pu’un nolong akeu’. Iah pu’un mega’ kemenyaa’ ké’ neu’ ha’ irah éh pesala’ ku’ uban ké’ nyalun rai, ha’ néh. ²⁶ Tong kenem laséh éh tong temaléé’ Elisabet, Allah nyohoo’ meliket Gabriel nah tai leboo’ Nasaret éh tong tana’ Galilia, ²⁷ ke’ néh tavin jah redo lemanai éh petunang ngan jah lakei’, ngaran lakei’ inah Yusup, éh jin pohoo’ raja’ Daud, ngaran redo inah Meriam. ²⁸ Inah meliket nah tai tavin éh, ha’ néh, Jian ke’ murung kenin, Tuhan pu’un ngan ko’ ngan pu’un éh ngevéléé’ ke’, ha’ néh. ²⁹ Bang tusah kenin Meriam menéng ha’ néh kenat nah. Kelem Meriam, Kineu’ éh kenat ha’ ngan ké’, kelem néh. ³⁰ Boh meliket inah bara’ ngan néh kepéh, ha’ néh, Meriam, mai ke’ medai, uban Allah pu’un ngevéléé’ ke’. ³¹ ka’au’ juk nemaléé’ ngan juk nganak jah anak lakei’, jian ke’ maneu’ ngaran Néh Yésus. ³² Iah pu’un kenajung, ngaran Néh Anak Allah éh bau béé-béé. Tuhan Allah juk maneu’ Yésus Raja’ barei’ Daud éh tepun néh sahau, ³³ ngan iah omok Pengeja’au pelinguh tong kekat irah éh jin betah Yakub. Kekat-kekat éh pu’un lem nihau Néh, bé’ pu’un ga’ néh, pu’un éh pelinguh, ha’ meliket nah. ³⁴ La’ah ha’ Meriam ngan meliket nah, Kineu’ éh pu’un kenat uban bé’ jak akeu’ pu’un pemung ngan lakei’, ha’ néh. ³⁵ Ha’ meliket mipa éh, Sahéé’ Ni’ai juk tuhun tong ke’ ngan penyukat Tuhan Allah pu’un tong ke’, kenat péh Anak ko’ iteu’ nateng réh Anak éh ni’ai, ngan éh nateng réh Anak Allah. ³⁶ Padéé’ pata ko’ Elisabet rai, na’ péh réh bara’ éh nyalun kenat péh usah néh mukun tenéh, bang hun iteu’ pu’un éh nemaléé’, iteu’ néh kenem laséh néh. ³⁷ Uban Allah pu’un penyukat maneu’ ineu’-ineu’ péh, bé’ pu’un éh bé’ omok naneu’ Tuhan Allah, ha’ néh. ³⁸ Ha’ Meriam kepéh, Akeu’ iteu’ ripen Tuhan, jian éh pu’un kenat tong akeu’ pekua’ éh benara’ ko’ nah ha’ néh. La’o inah meliket nah piso jin Meriam. ³⁹ Bé’ lebéé’ la’o inah, tioo Meriam lakau ke’ néh tai jah leboo’ éh tong tokong tong tana’ Yudea. ⁴⁰ Avéé’ sitai iah tai tong lamin Zakharia ke’ néh tai tabi’ Elisabet. ⁴¹ Hun Elisabet menéng ha’ ané Meriam, anak lem boré néh gusii’, Elisabet tioo penoo’ neu’ Sahéé’ Ni’ai, ⁴² boh iah tioo pané ngan ja’au ha’, Murung Kenin ko’ jin belah kekat redo, Murung Kenin anak éh juk kenanak ko’ inah! ⁴³ Béé kenin ké’ seruh uban akeu’ éh ra’ mu’un pu’un kenajung ke’ ka’au’ éh tinen Tuhan, Tuhan éh Pengeja’au ké’, ka’au’ pu’un tuai nepah akeu’. ⁴⁴ Uban tovoo’ ko’ tebai ku’ ri, anak éh lem boré ké’ gusii’ mu’un éh uban néh murung kenin. ⁴⁵ Murung kenin ko’ uban kekat ha’ éh benara’ Tuhan ngan ko’, pu’un ke’ ngelan éh juk kenat mu’un, ha’ Elisabet ngan Meriam. ⁴⁶ Boh Meriam mejing Tuhan Allah, ka’ ha’ néh, Mejing ngaran Tuhan. ⁴⁷ Murung mu’un-mu’un kenin ké’ uban Allah éh purip ku’. ⁴⁸ Na’ péh ku’ ra’ mu’un, pu’un éh pika akeu’ éh anah nah. La’o iteu’ kekat arong kelunan bara’ akeu’ pu’un alaa’ kemurung éh ja’au mu’un. ⁴⁹ Uban Allah éh matek ja’au penyukat, ja’au mu’un penganeu’ Néh ngan ké’. Ngaran Néh matek Ni’ai mu’un. ⁵⁰ Pu’un éh pika kekat kelunan éh ngajung Éh, avéé’ kelebéé’-lebéé’ néh. ⁵¹ Palaa’ ojoo’ Néh éh pu’un penyukat, Iah pepurat kekat kelunan éh bau kenin, ngan kebéé kekat pengeloo’ kenin réh. ⁵² Iah petuhun raja’ jin pakat néh ngan metéé’ irah éh ra’ kepéh. ⁵³ Kelunan éh la’au’ lem kenin ngan pitah Tuhan pu’un Tuhan mena’ kuraa’-kuraa’ arong penguman ngan réh. Bang kelunan kaya’ éh bé’ nesen éh pu’un pengekurang, Tuhan nyohoo’ réh moléé’ usan awah. ⁵⁴ Pu’un Tuhan kivu jajii’ Néh éh pejajii’ Néh ngan tepun lu’ sahau. Pu’un Éh tuai nolong Israel éh kivu sohoo’ Néh. ⁵⁵ Pu’un Éh pepoléng penika Néh ngan Abraham ngan kekat anak-ayam néh avéé’ pelinguh. ha’ néh. ⁵⁶ Teleu’ laséh kelebéé’ Meriam mokoo’ ngan Elisabet, la’o inah boh éh moléé’. ⁵⁷ Hun sukup jaka’ Elisabet pu’un nganak, iah nganak jah anak lakei’. Irah béé pu’un Murung Kenin. ⁵⁸ Kekat panak ngan lua’ Elisabet jam Tuhan pika iah mu’un-mu’un. Murung kenin irah béé. ⁵⁹ Ayah dau la’o lohoo’ anak inah, tuai réh juk maneu’ ngaran néh Zakharia, pekua’ ngaran tamen néh. ⁶⁰ Bang ha’ tinen néh, Mai keh maneu’ ngaran néh kenat, Yohanes ngaran néh da’, ha’ tinen néh. ⁶¹ Ha’ irah kepéh, Bé’ pu’un séé’ éh kenat ngaran jin pohoo’ ko’ sahau, ha’ réh. ⁶² Boh irah neteng tamen néh palaa’ ojoo’ réh, Kineu’ éh keneloo’ ko’ tong ngaran anak ko’, ha’ réh. ⁶³ Boh Zakharia nyohoo’ réh mena’ jah jalan éh ke’ néh omok nyurat tong néh, éh senurat néh, Yohanes ngaran néh. Béé kenin kekat réh. ⁶⁴ Tioo omok Zakharia pané, pelapah éh mejing Allah. ⁶⁵ Medai mu’un kekat panak néh. La’ah kekat rengah inah purat tong tana’ Yudea. ⁶⁶ Kekat kelunan éh menéng rengah inah pu’un réh mihau éh lem kenin réh. Ha’ réh, Ineu’ éh juk neu’ anak inah kepéh da’, ha’ réh. Pu’un réh pané kenat uban réh jam penyukat Tuhan pu’un tong anak inah. ⁶⁷ La’ah tamen néh Zakharia pu’un penoo’ neu’ Sahéé’ Ni’ai, ngan neu’ penyukat Sahéé’ pu’un éh bara’ tong anak néh. Ka’ ha’ néh, ⁶⁸ Mejing Tuhan Allah éh kenelan kelunan Yahudi, uban Néh pika irah éh kevéléé’ Néh ngan ngelepu réh. ⁶⁹ Iah mena’ jah kelunan éh ja’au penyukat éh omok ngelepu lu’. Pu’un éh tuai jin puku’ Daud, éh kelunan sohoo’ Tuhan. ⁷⁰ La’ah hun sahau jin irah nabi éh kevéléé’ Néh, ⁷¹ Tuhan lepah pejajii’ juk ngelepu lu’ jin kekat ayau lu’, ngan jin kamit irah éh ngeleko lu’. ⁷² Pu’un Éh pika tepun lu’ barei’ éh pejajii’ Néh ngan réh. Bé’ Éh ngelepan jajii’ Néh. ⁷³ Pu’un Éh bara’ mu’un ngan tepun lu’ Abraham, ⁷⁴ adang Néh juk ngelepu lu’ jin kekat ayau lu’ ngan maneu’ lu’ omok melapuh jin kekat éh ngedai lu’, kelu’ omok seva’ Tuhan ngan kivu Éh kepéh ⁷⁵ dokoo’ uleu’ pu’un Ni’ai ngan ngepayoo’ kenin néh putung-putung urip lu’. ⁷⁶ La’ah tong Ka’au’ nak, pinaa’ kelunan juk bara’ ke’ jah nabi Allah éh bau kekat ineu’-ineu’ péh. Ka’au’ éh tai tenah Tuhan dat ngan petenup kekat jalan Néh, ⁷⁷ dokoo’ ko’ omok bara’ ngan kelunan éh kevéléé’ Tuhan, Tuhan omok purip réh hun penyala’ réh lepah pega’. ⁷⁸ Uban Allah lu’ pu’un Penika ngan kemurung. Iah éh perema tong uleu’ ke’ Néh purip lu’ barei’ ada maten dau tong langit ⁷⁹ Iah juk tuai ke’ Néh perema bau kekat kelunan éh murip dalem merem ngan éh mapah matai. Iah majak lu’ tong kekat jalan éh mihin lu’ murip jian ngan pawah, ha’ néh. ⁸⁰ La’ah anak si’ik inah vat-vat ngan gahang usah ngan reken kenin neu’ Sahéé’. Iah mokoo’ tengéé’ tong ahang tana’ avéé’ tong jaka’ néh tai ngan kelunan Yahudi kepéh.

¹ Tovoo’ inah péh raja’ Agustus nyohoo’ kekat kelunan éh lem nihau néh tai moléé’ tong tana’ réh bu’un ke’ réh bara’ ngaran réh ngan kelunan éh tai alaa’ ngaran réh. ² Inah éh bu’un réh alaa’ ngaran kelunan sioo’ Kirenius gabenor réh tong tana’ Siria. ³ Uban sohoo’ Agustus kenat, pesiget betah moléé’ tong pohoo’ réh bu’un kepéh ke’ néh alaa’ ngaran néh. ⁴ Tovoo’ inah Yusup pu’un mokoo’ tong leboo’ Nasaret éh tong tana’ Galilia, boh éh moléé’ kepéh tai tana’ Yudea tong leboo’ Daud, ngaran leboo’ inah Bétléhém. Yusup tai sinah uban néh ngepohoo’ Daud. ⁵ Iah tai ke’ réh nyurat ngaran néh pemung ngan Meriam éh tunang néh, éh nemaléé’ nah. ⁶ Hun roh pu’un tong Bétléhém, sakit éh, sinah éh nganak ⁷ jah anak lakei’, anak néh éh tuken, iah Sevilit éh ke’ néh pepegen éh lem jalan réh pakan ka’an olong uban bé’ pu’un jalan roh mokoo’ tong lamin sakai uban kelunan pinaa’. ⁸ Tovoo’ merem inah pu’un kelunan mokoo’ tong tana’ mavaa’ domba. ⁹ Tioo pu’un jah meliket Tuhan poléng tong ta’an réh ngan pengaren Tuhan nawa tutuh réh. Medai lah réh, ¹⁰ Bang ha’ meliket ngan réh, Mai keh medai! Uban akeu’ juk bara’ rengah éh jian ngan keh, rengah iteu’ juk mihin kekat kelunan murung kenin. ¹¹ Hun iteu’ pu’un jah anak maréng tong leboo’ Daud éh juk purip ka’ah, inah éh Kristus éh Tuhan. ¹² Inah jalan keh omok jam éh, Anak inah sevilit réh éh, pepegen réh lem jalan réh pakan ka’an olong ha’ meliket nah ngan réh. ¹³ La’ah pinaa’ meliket tuai kepéh pemung ngan meliket inah, ke’ réh nyanyi mejing Allah. Ha’ réh, ¹⁴ Matek maren néh Allah éh tong seruga, petunuk tong tana’ ngan kekat kelunan éh payoo’ tong ta’an Néh, ha’ réh. ¹⁵ Hun kekat meliket inah lepah moléé’ tai seruga kepéh, irah éh mavaa’ domba nah pepané, ka’ ha’ réh, Tuai tam tai Bétléhém, dokoo’ tam na’at kekat éh benara’ Tuhan ngan tam ri’, ha’ réh. ¹⁶ Rigah réh tai tavin Meriam ngan Yusup, inah réh na’at anak si’ik inah pegen lem jalan réh pakan ka’an olong. ¹⁷ Hun réh na’at Éh, pu’un réh tosok kekat éh benara’ meliket iri’ ngan irah inah kepéh. ¹⁸ La’ah béé kenin kekat kelunan éh menéng kekat ha’ éh benara’ kelunan inah ngan réh. ¹⁹ La’ah Meriam mihau kekat ha’ inah lem kenin néh. ²⁰ La’ah kelunan éh mihau domba nah, moléé’ réh ngan nyanyi mejing Allah, ngeja’au ngaran Néh, uban kekat éh nenéng réh ngan éh ta’an réh pu’un éh pekua’ éh benara’ meliket ngan réh nah. ²¹ Ayah dau la’o lohoo’ Néh tovoo’ réh nyunat éh, irah maneu’ ngaran néh Yésus, ngaran éh neu’ meliket teka Meriam boré tong néh rai. ²² Hun sukup jaka’ Yusup ngan Meriam kivu sohoo’ lem Surat Musa éh bara’ tong adet irah Yahudi peti’ai redo réh la’o réh nganak, Lakau roh tai Yerusalem mihin anak inah ke’ roh mena’ éh ngan Tuhan. ²³ uban ka’ ha’ lem Surat Musa, Siget-siget anak tuken éh Lakei’ inah tekep nena’ ngan Tuhan ha’ néh. ²⁴ Inah kepéh rawah tai kenat dokoo’ roh mena’ pengena’ roh ngan Tuhan, kivu ha’ lem Surat Musa nah, ka’ ha’ néh, Duah juhit éh barei’-okoo’ juhit punai, hun néh bé’ kenat duah anak punai, ha’ surat inah. ²⁵ Tovoo’ inah pu’un jah kelunan mokoo’ tong Yérusalem, ngaran néh Simeon. Kelunan inah jian ngan medai tong Tuhan, ngan kebit kenin iah mena hun kelunan Yahudi pawah jin kekat penusah réh. La’ah Sahéé’ Ni’ai pu’un tong Simeon, ²⁶ ngan neu’ Sahéé’ inah, inah iah jam bé’ iah matai jak hun néh bé’ sakui na’at Kristus éh pejajii’ Tuhan. ²⁷ La’ah Sahéé’ Ni’ai majak éh tai tong Umaa’ Allah. Inah tinen tamen anak si’ik nah mihin anak inah masek tong Umaa’ Allah, ke’ roh kivu kekat adet pekua’ sohoo’ lem Surat Musa. ²⁸ Inah Simeon alaa’ anak inah ngan mikop éh ke’ néh mejing Allah, ha’ néh. ²⁹ O Tuhan, hun iteu’ kekat éh benara’ Ko’ ngan ké’ rai, pu’un éh lepah avéé’ tenéh, ngan omok lah ku’ moléé’ ngan Ko’ ngan jian kenin. ³⁰ Uban pu’un ku’ lepah na’at Iah éh nena’ Ko’ ke’ Néh purip kekat kelunan. ³¹ Pu’un Ke’ ngevéléé’ ngan mena’ éh kenat tong ta’an kekat kelunan. ³² Tong kelunan éh tengéé’ pohoo’ jin irah Yahudi, Iah pu’un nawa tong réh, dokoo’ réh omok jam Ke’ kepéh. Tong pohoo’ Yahudi éh kevéléé’ Ko’, iah pu’un mihin réh pu’un pengaren ngan kenajung réh, ha’ néh. ³³ Béé kenin tinen tamen anak inah menéng ha’ Simeon bara’ kenat. ³⁴ La’ah Simeon menyat Tuhan nolong réh teleu’ panak inah, ngan iah bara’ ngan Meriam éh tinen anak si’ik nah, Allah lepah ngevéléé’ Anak inah dokoo’ Néh ngera’ jelua’ kelunan Yahudi ngan ngajung jelua’ kepéh. Allah nyohoo’ Éh tuai dokoo’ Néh jah telana’ jin Allah, bang nebet réh awah éh, ³⁵ inah néh éh pepoléng kenin réh éh pelim. Ngan ka’au’ pu’un barei’-okoo’ pega’ posoo’ neu’ kepua kenin ko’, ha’ néh. ³⁶ La’ah pu’un jah redo ngaran néh Hana, iah jah nabi Tuhan. Ngaran tamen redo inah Panuel, éh jin betah Asyer, mukun mu’un redo inah. Tujuu’ ta’un de’ ke’ kelebéé’ néh pemung ngan lakei’ néh, ³⁷ la’o inah baleu’ éh avéé’ ayah poloo’ pat ta’un. Mokoo’ tengéé’ éh tong Umaa’ Allah. Siget dau ngan siget merem iah seva’ Allah, ngan kelaset awah ke’ néh sebayang. ³⁸ Tovoo’ Simeon réh teleu’ inah pu’un keto tong Umaa’ Allah, inah redo inah masek kepéh ke’ néh mejing Allah uban anak si’ik inah. Bé’ éh omok ma’o tosok ngan bara’ anak inah ngan kekat kelunan éh mena Allah ngelepu Yérusalem jin kekat penusah réh. ³⁹ La’o Yusup ngan Meriam maneu’ kekat sohoo’ lem Surat Musa, moléé’ roh kepéh tong tana’ Galilia tong leboo’ Nasaret éh leboo’ roh. ⁴⁰ La’ah anak si’ik inah vat-vat ngan gahang, ngan jam seruh ngan sukup kenin lah, ngan Allah pika éh ngan mihau éh. ⁴¹ Siget ta’un tinen tamen Yésus tai leboo’ Yérusalem tovoo’ jaka’ Dau Ja’au Paska’. ⁴² Sioo’ urip Yésus jah poloo’ duah ta’un, tai réh Dau Ja’au inah barei’ éh kemalai réh. ⁴³ Hun dau ja’au inah lepah ma’o, tinen tamen néh peleka moléé’, bang anak roh Yésus to mokoo’ tong leboo’ Yérusalem, bang bé’ rawah jam éh kenat. ⁴⁴ Rawah seruh éh kivu panak roh moléé’ nah. Uban rawah seruh éh kenat inah rawah lakau jah dau kejuu’, boh roh pitah éh belah panak roh. ⁴⁵ Bang hun rawah jam éh bé’ pu’un kivu irah panak roh, inah rawah moléé’ murin tai Yérusalem kepéh ke’ roh pitah éh sitai. ⁴⁶ Tong keteleu’ dau boh roh na’at éh tong Umaa’ Allah, mokoo’ ngan irah guru éh nebaraa’ irah Yahudi tong adet réh, ke’ Néh menéng ha’ réh ngan ke’ Néh neteng réh kepéh. ⁴⁷ Kekat irah éh menéng ha’ néh pané, béé kenin réh uban Néh jam seruh ngan jam mipa ha’ réh. ⁴⁸ Tamen tinen Néh péh béé kenin na’at Éh kenat. Ha’ tinen Néh ngan Néh, Nak, uban ineu’ Ke’ maneu’ kenat? Tusah kenin amo tamam pitah Ke’ kenat ne’, ha’ néh ngan Néh. ⁴⁹ Ha’ Yésus mipa éh, Uban ineu’ koh tawang pitah Akeu’, bé’ koh jam adang Akeu’ tekep pu’un tong lamin Tamen Ké’ kei, ha’ Néh. ⁵⁰ Bang bé’ rawah jam ha’ Néh kenat. ⁵¹ Moléé’ Yésus kivu roh tai Nasaret kepéh, ngan Iah kivu kekat sohoo’ roh. Tinen Néh mihau kekat ha’ inah lem kenin néh. ⁵² Yésus makin ja’au ngan jam seruh, ngan Iah ngepayoo’ kenin Allah ngan kelunan péh.

¹ Tovoo’ avéé’ jah poloo’ lemah ta’un lem Tiberias raja’ réh, inah sioo’ Tuhan pané ngan Yohanes. Tovoo’ inah péh Pontius Pilatus éh gabenor tong tana’ Yudea, ngan Herodis éh pengeja’au peritah tong tana’ Galilia, ngan padéé’ néh Pilipus pengeja’au peritah tong tana’ Ituria ngan tana’ Terakhonitis, ngan Lisanias éh pengeja’au peritah tong tana’ Abilene. ² Kepéh Hanas rawah Kayapas, inah éh imam éh Pengeja’au kekat imam. Tovoo’ inah Allah pu’un pané ngan Yohanes anak Sakaria hun néh to mokoo’ tong ahang tana’. ³ Inah Yohanes lakau tutuh tana’ tong baa’ Yordan ke’ néh nebaraa’ kelunan. Ka’ ha’ néh, Jian keh piso jin kesa’at keh ngan batis, dokoo’ Allah omok mega’ penyala’ keh, ha’ néh. ⁴ Inah Yohanes pu’un maneu’ éh pekua’ ha’ lem surat nabi Yesaya. Ka’ ha’ néh, Pu’un jah kelunan mejui tong ahang tana’, Ka’ ha’ jui néh, Jian keh petenup jalan ngan Tuhan ngan pepejek éh. ⁵ Kekat sawa’ keh tavun éh, kekat berusu’ ngan tokong keh ngediva’ éh, kekat jalan éh pakok keh pepejek éh, kekat lebek keh maneu’ éh pedereng, ⁶ Boh kekat kelunan omok na’at Tuhan Allah éh purip kelunan. ⁷ La’ah pinaa’ kelunan tai tavin Yohanes menyat éh ngebatis réh. Ha’ Yohanes ngan réh, Ka’ah pekua’ torok awah, kineu’ keh seruh keh omok kelap jin ukum Allah ke’ néh bé’ teneng tong ka’ah? Ukum inah danii’ mu’un éh juk avéé’ tong keh. ⁸ Jian keh maneu’ barék keh teneng, inah éh pepoléng keh lepah nelikut jin kekat kesa’at keh. Boh keh omok kelap jin ukum inah. Mai keh bara’ ka’, Abraham éh tepun améé’, ha’. Mai keh ngelan tong inah. Uban Allah pu’un penyukat Néh, bateu’ péh ke’ Néh suai malui anak, éh anak-ayam Abraham, omok éh. ⁹ Hun iteu’ péh pu’un kapak lepah pedah ke’ néh tebeng tong lakat kayeu’. La’ah kekat inan kayeu’ éh bé’ ngebuaa’ ngan buaa’ éh jian, tenebeng néh ngan nebet néh dalem luten, ha’ néh. ¹⁰ Pu’un irah kelunan neteng éh, ka’ ha’ réh, Hun néh kenat kineu’ jalan mé’ kepéh, ha’ réh. ¹¹ Ha’ Yohanes ngan réh kepéh, Kelunan éh pu’un duah kerayung, jian éh mena’ jah ngan kelunan éh bé’ pu’un kerayung, kenat péh kelunan éh pu’un ka’an, jian éh petulat ka’an inah ngan irah éh bé’ pu’un ka’an, ha’ néh. ¹² La’ah pu’un irah kelunan kepéh éh alaa’ sukai tai tavin Yohanes ke’ réh menyat éh ngebatis réh. Ka’ ha’ réh neteng éh, O guru, ineu’ éh tekep ke’ mé’ maneu? Ha’ réh ngan néh. ¹³ Ha’ Yohanes mipa réh, Mai keh menyat livah kelunan mutaa’ jin éh tekep nalaa’ keh, ha’ néh. ¹⁴ Pu’un irah seradu kepéh neteng Yohanes, ka’ ha’ réh ngan néh, Kineu’ lah améé’? Ineu’ éh tekep ke’ mé’ maneu’? Ha’ réh. Ha’ néh mipa réh, Mai keh ngedai kelunan dokoo’ keh omok alaa’ livah réh pinaa’, bang jian keh alaa’ éh sukup tong gaji keh nah, ngan jian kenin. Mai keh magat juk alaa’ éh pelapah pinaa’ jin inah, ha’ néh. ¹⁵ Betéé’ kenin irah pinaa’, kelem réh, Barang Yohanes teu’ péh Kristus éh pejajii’ Allah, kelem réh. ¹⁶ Uban réh seruh éh kenat, inah Yohanes pané ngan réh, Akeu’ éh ngebatis ka’ah dalem baa’, bang pu’un jah kelunan éh saa’ murin iteu’ kepéh éh juk ngebatis keh neu’ Sahéé’ Ni’ai ngan luten néh. Kelunan inah éh pelapah ja’au jin akeu’, la’ah usah ké’ péh bé’ tekep muka talei’ kasut Néh. ¹⁷ Iah juk napan kekat lo’ong parai ke’ néh bet éh upih néh ngan ke’ néh tipun kekat lo’ong parai lem luvung néh, bang kekat upih néh, notong néh lem luten éh bé’ omok pata’, ha’ néh. ¹⁸ La’ah neu’ kuraa’-kuraa’ arong ha’ tebaraa’ éh jah, inah jalan Yohanes bara’ Rengah Jian ngan réh. ¹⁹ Jah koléé’ Yohanes pané meta’ Herodis éh pengeja’au peritah tong tana’ Galilia, uban Herodis nah alaa’ do padéé’ néh, ngaran redo inah Herodias, ngan pinaa’ arong kesa’at éh neu’ Herodis nah kepéh. ²⁰ Herodis maneu’ penyala’ pelapah ja’au kepéh uban néh ngamit Yohanes ngan maneu’ éh lem lamin tutup. ²¹ La’o Yohanes ngebatis kelunan pinaa’, Yésus péh benatis néh kepéh. Tovoo’ Yésus sebayang pukap langit ²² ngan Sahéé’ Ni’ai tuhun tong Néh, layan néh barei’-okoo’ juhit punai. La’ah pu’un ha’ jin langit, ka’ ha’ Néh, Ka’au’ néh Anak Ké’ éh penika Ké’, bang tong Ka’au’ awah Akeu’ payoo’ kenin ha’ Néh. ²³ La’ah tong bu’un Yésus tai maneu’ kereja’ Néh, ngioo’ urip néh tong keteleu’ poloo’ ta’un inah Éh tai. La’ah éh kenioo’ kelunan, Yésus nah anak Yusup éh anak Éli. ²⁴ Éli inah anak Matat, Matat inah anak Lewi, Lewi inah anak Malkhi, Malkhi inah anak Yana, Yana inah anak Yusup, ²⁵ Yusup inah anak Matica, Matica inah anak Amos, Amos inah anak Nahum, Nahum inah anak Hesli, Hesli inah anak Nagi, ²⁶ Nagi inah anak Ma’at, Ma’at inah anak Matica, Matica inah anak Simei, Simei inah anak Yusik, Yusik inah anak Yoda, ²⁷ Yoda inah anak Yuana, Yuana inah anak Risa, Risa inah anak Sorubabel, Sorubabel inah anak Sealtiel, Sealtiel inah anak Néri, ²⁸ Néri inah anak Malaki, Malaki inah anak Adi, Adi inah anak Kusam, Kusam inah anak Émodam, Émodam inah anak Ér, ²⁹ Ér inah anak Yosua, Yosua inah anak Elieser, Elieser inah anak Yorim, Yorim inah anak Matat, Matat inah anak Lewi. ³⁰ Lewi inah anak Simeon, Simeon inah anak Yehuda, Yehuda inah anak Yusup, Yusup inah anak Yunam, Yunam inah anak Elyakim, ³¹ Elyakim inah anak Melea, Melea inah anak Mina, Mina inah anak Matata, Matata inah anak Natan, Natan inah anak Daud, ³² Daud inah anak Isai, Isai inah anak Obed, Obed inah anak Boas, Boas inah anak Salmon, Salmon inah anak Nahason, ³³ Nahason inah anak Aminadab, Aminadab inah anak Admin, Admin inah anak Arni, Arni inah anak Hesron, Hesron inah anak Peres, Peres inah anak Yehuda, ³⁴ Yehuda inah anak Yakub, Yakub inah anak Ishak, Ishak inah anak Abraham, Abraham inah anak Terah, Terah inah anak Nahor, ³⁵ Nahor inah anak Sarug, Sarug inah anak Rehu, Rehu inah anak Peleg, Peleg inah anak Eber, Eber inah anak Selah, ³⁶ Selah inah anak Kanan, Kanan inah anak Apasat, Apasat inah anak Sem, Sem inah anak Noh, Noh inah anak Lamék, ³⁷ Lamék inah anak Metusalah, Metusalah inah anak Henokh, Henokh inah anak Yared, Yared inah anak Mahlalel, Mahlalel inah anak Kanan, ³⁸ Kanan inah anak Énos, Énos inah anak Sét, Sét inah anak Adam, Adam inah anak Allah.

¹ La’ah moléé’ Yésus jin baa’ Yordan ngan kenin Néh penoo’ neu’ Sahéé’ Ni’ai. La’ah Sahéé’ Ni’ai mihin Éh tai ahang tana’, ² sinah Éh tenupat Sitan pat poloo’ dau kelebéé’ néh. Kelebéé’ inah bé’ pu’un ineu’-ineu’ kinan Néh. Kenat péh avéé’ tong ke pat poloo’ dau nah, Yésus la’au’ mu’un. ³ La’ah ka’ ha’ Sitan pané ngan Néh, Hun Ko’ Anak Allah mu’un, jian Ke’ ngepaléu bateu’ inah malui roti, ha’ néh. ⁴ Ha’ Yésus mipa éh, Ha’ surat Allah bara’, Bé’ éh neu’ roti awah kelunan murip, ha’ Néh. ⁵ La’ah Sitan mihin Éh tai berusu’ bau, ngan dalem jah litep iah bara’ kekat penyukat ngan pengaren tipo tana’ ngan Néh. ⁶ La’ah ha’ Sitan ngan Néh kepéh, Akeu’ juk mena’ kekat penyukat ngan pengaren inah ngan Ko’. Kekat inah anah ké’ béé éh, akeu’ omok mena’ éh ngan séé’ éh keneloo’ ké’. ⁷ Hun Ko’ ngejekuu’ lep Ko’ seva’ akeu’, boh ku’ mena’ kekat inah anah Ko’ kepéh, ha’ Sitan nah. ⁸ La’ah ha’ Yésus mipa éh kepéh, Ha’ surat Allah bara’, Tekep ke’ seva’ Tuhan Allah éh kenelan ko’ ngan kivu Iah awah, ha’ Néh. ⁹ La’ah Sitan mihin Éh tai Yérusalem ke’ néh tai bau beluvung Umaa’ Allah, la’ah ha’ néh ngan Énéh, Hun Ko’ Anak Allah mu’un, jian Ke’ ngeliwang kera’ ketai, ¹⁰ uban ha’ surat Allah bara’, Allah juk nyohoo’ meliket Néh mihau Ke’. ¹¹ Ngan pu’un jah ha’ kepéh éh bara’ ka’, meliket Néh mihau Ke’, bé’ Ke’ teneng tong bateu’ nah ngan suhat, ha’ Sitan nah. ¹² Ha’ Yésus mipa éh kepéh, Ha’ surat Allah bara’, Mai ke’ tupat Tuhan Allah éh kenelan ko’, ha’ Néh. ¹³ La’o Sitan tupat Yésus dalem kekat arong penupat néh inah, piso éh jin Yésus ke’ néh pitah aken néh kepéh. ¹⁴ La’o inah Yésus moléé’ tai tana’ Galilia ngan penyukat Sahéé’ Ni’ai pu’un ngan Néh. La’ah rengah Néh avéé’ tong kekat leboo’ tong tana’ inah. ¹⁵ Ngan Iah nebaraa’ réh lem kekat lamin sebayang irah Yahudi ngan kekat kelunan péh mejing éh. ¹⁶ La’o inah Yésus lakau tai leboo’ Nasaret, éh leboo’ Néh jin hun Néh si’ik, Dau Posot tai éh tong lamin sebayang Yahudi barei’ kemalai Néh nekedéng Éh ke’ néh purung surat Allah, ¹⁷ pu’un irah mena’ surat Yesaya ngan Néh. La’ah Iah nyelevat surat inah jin len néh ke’ Néh purung retek ha’ éh bara’ ka’, ¹⁸ Sahéé’ Tuhan pu’un tong Akeu’. Iah lepah ngevéléé’ Akeu’ dokoo’ ké’ bara’ rengah jian ngan kelunan kari. Iah nyohoo’ Akeu’ bara’ jalan ngan kelunan ripen ke’ réh omok pelepu. Kelunan éh bé’ pu’un ta’an, Akeu’ maneu’ réh omok na’at kepéh. Kelunan éh besau, Akeu’ juk ngelepu réh jin kekat kebesau réh neu’ kelunan éh maneu’ réh. ¹⁹ Ngan Akeu’ juk bara’ tong sioo’ Tuhan juk purip kelunan éh anah nah. ha’ néh. ²⁰ La’ah Yésus melen surat inah ke’ Néh poléé’ éh ngan kelunan tong sebayang nah, boh Éh menyun. Kekat kelunan dalem lamin sebayang nah kepuh Éh. ²¹ Ka’ ha’ Néh pané ngan réh, Kekat ha’ lem surat Allah éh penurung Ké’ ri’, dau iteu’ kekat éh benara’ Néh inah pu’un éh lepah avéé’, ha’ Néh. ²² Kekat kelunan jian kenin réh ngan Néh, béé kenin réh menéng ha’ tebaraa’ Néh éh jian éh benara’ Néh. Boh irah bara’ ka’, Kineu’, bé’ énéh anak Yusup, ha’ réh. ²³ Ha’ Yésus ngan réh, Mu’un péh ka’ah juk bara’ jah ha’ tapan ngan Ké’, tapan éh bara’ ka’, O doktun, jian ke’ peka’o usah ko’. Inah kepéh pu’un keh juk nyohoo’ Akeu’ maneu’ kekat penganeu’ éh neu’ Ké’ tong leboo’ Kapernaum rai tong leboo’ Ké’ iteu’ kepéh. ²⁴ Bang inah Akeu’ bara’ ngan keh, bé’ pu’un jah nabi Tuhan, éh kenajung réh tong leboo’ Néh tengéé’, ha’ Néh. ²⁵ Ha’ Yésus kepéh Jian keh menéng ha’ ké’ mu’un, Hun nabi Elia pu’un tong tana’ Israel sahau, sioo’ taa’ bé’ pu’un teleu’ ta’un nem laséh kelebéé’, kekat kelunan la’au’ mu’un. ²⁶ Tovoo’ inah péh pinaa’ redo baleu’ tong tana’ inah, bang bé’ Allah nyohoo’ Elia tai tavin jah-jah usah redo baleu’ sinah. Bang Allah nyohoo’ éh tai tavin redo baleu’ éh tong leboo’ Sarapat tong tana’ Sidon. ²⁷ Inah kepéh, sioo’ pengurip nabi Élisa sahau, pinaa’ kelunan sakit kapéé’ tong tana’ Israel, bang bé’ pu’un jah usah jin belah irah inah ma’o jin kesakit néh. Bang jah kelunan éh jin tana’ Siria, inah éh ma’o kesakit néh, ngaran néh Naman, ha’ Yésus. ²⁸ Kekat kelunan tong lamin sebayang inah merek mu’un-mu’un réh menéng ha’ Néh pané kenat. ²⁹ Pelapah irah tai ngamit Yésus ngan menat Éh musit jin leboo’ inah. Leboo’ inah bau tokong, boh réh mihin Yésus tai ulun tibin, ke’ réh juk ngelohoo’ Éh jin sinah. ³⁰ Bang Yésus ngelapah kekat réh béé, tioo lakau. ³¹ Lakau Yésus tai leboo’ Kapernaum tong tana’ Galilia. Tong Dau Posot inah iah nebaraa’ kelunan. ³² Béé kenin réh menéng ha’ tebaraa’ Néh uban ha’ tebaraa’ Néh pu’un éh ngan penyukat. ³³ Tong lamin sebayang nah pu’un jah kelunan éh nasek balei’, ngeradau balei’ nah ja’au ha’, ka’ ha’ néh, ³⁴ Eii, ineu’ juk neu’ Ko’ tong améé’ o Yésus kelunan Nasaret? Kineu’, Ka’au’ tuai juk kebéé améé’ énéh kei? Akeu’ jam Ka’au’. Ka’au’ lawah éh ni’ai éh tuai jin Allah, ha’ balei’ nah. ³⁵ Pelapah Yésus meta’ balei’ nah, ha’ Néh, Mai ke’ kahut, musit ke’ jin kelunan inah, ha’ Néh. Balei’ nguba’ kelunan inah saa’ tenah kelunan pinaa’ nah, pega’ éh jin dalem kelunan inah, ngan bé’ balei’ nah ngesakit éh. ³⁶ Béé kenin kelunan pinaa’ nah, pepané réh, ka’ ha’ réh, Oi, kineu’ ha’ Néh kenat, uban hun Néh pané, pu’un penyukat lem ha’ ané Néh, hun Néh nyohoo’ balei’ nah pega’ jin kelunan, pega’ mu’un éh, ha’ réh. ³⁷ La’ah rengah Yésus avéé’ tong kekat leboo’ tong tana’ inah. ³⁸ Lakau Yésus kepéh jin lamin sebayang nah tai lamin Simon. Kivan Simon éh redo sakit darem, irah menyat Yésus nolong éh. ³⁹ Tai Yésus nekedéng déhéé’ redo inah ngan meta’ kedarem néh. Pelapah kedarem néh pega’, betéé’ éh petubo réh. ⁴⁰ La’ah dau diva’ kekat kelunan éh pu’un bakéh éh sakit, pu’un réh mihin bakéh réh éh sakit nah tavin Yésus, la’ah Yésus mapai ojoo’ Néh bau siget-siget usah réh ke’ Néh peka’o réh. ⁴¹ La’ah pinaa’ balei’ musit jin kelunan pinaa’ nah, ngeradau balei’ nah, ka’ ha’ réh, Ka’au’ iteu’ néh Anak Allah, ha’ réh. Pelapah Yésus meta’ kekat balei’ nah pané, uban kejam balei’ nah, Yésus éh Kristus éh pejajii’ Allah. ⁴² Tovoo’ peka ngivun lakau Yésus tai mokoo’ tong tana’, la’ah kelunan pinaa’ nah pitah Éh. Tovoo’ réh temeu’ ngan Néh irah juk pokoo’ Éh ngan réh. ⁴³ Bang ha’ Yésus ngan réh, Tekep Ku’ tai tong leboo’ éh jah kepéh ngan bara’ Rengah Jian ngan réh tong jalan Allah pu’un Pengeja’au, uban kenat éh sohoo’ Allah ngan Ké’, ha’ néh. ⁴⁴ La’ah Iah nebaraa’ réh dalem kekat lamin sebayang Yahudi tong tana’ Yudea.

¹ La’ah jah koléé’ Yésus nekedéng tong dirin baa’ Banget Genesaret, tuai kelunan pinaa’ nyikeu’ Éh ke’ réh juk menéng ha’ tebaraa’ Allah éh benara’ Néh. ² Tong dirin baa’ inah pu’un duah alut. Kelunan jin alut inah lepah tai mohéé’ jala’. ³ Yésus taket lem alut Simon ngan iah nyohoo’ Simon memesai tai juu’ si’ik jin dirin baa’. Menyun Éh lem alut nah, ke’ Néh nebaraa’ kelunan pinaa’ nah. ⁴ La’o Néh nebaraa’ réh boh Éh pané ngan Simon, ka’ ha’ Néh, Jian ke’ memesai tai lepok baa’, sinah ke’ ngaléng jala’ ko’, boh ke’ omok alaa’ seluang pinaa’, ha’ Néh. ⁵ Ha’ Simon mipa éh, O Guru, putung merem améé’ ngejala’ avéé’ mé’ lekasan mu’un, bang jah usah péh seluang bé’ éh pu’un nalaa’ mé’. Na’ péh kenat uban Ko’ nyohoo’ ku’ tai kepéh, tai ke’ ku’ dat, ha’ néh. ⁶ Tai réh ngaléng jala’ réh, pinaa’ mu’un seluang lem jala’ réh, avéé’ jala’ réh juk pejéé’. ⁷ Pelapah irah ngawet bakéh réh éh lem jah alut nah, tebai réh tuai nya’ap réh. La’ah duah alut inah penoo’ mu’un neu’ seluang danii’ éh juk kaham. ⁸ Hun Simon Péterus na’at éh kenat, iah ngejekuu’ lep néh tong jumen Yésus, ha’ néh, O Tuhan, piso ke’ jin akeu’ uban akeu’ kelunan penyala’ awah, ha’ néh. ⁹ Iah pané kenat uban néh béé kenin na’at kekat seluang éh nalaa’ réh iri’, kenat péh kekat irah éh jah tong alut inah béé kenin réh. ¹⁰ Kenat péh bakéh Simon nah, Yakub rawah Yohanes éh anak Sabedeus, rawah péh béé kenin. Ha’ Yésus ngan Simon, Mai ke’ medai, jin la’o iteu’ Akeu’ juk maneu’ ka’au’ jam pitah kelunan kepéh, ha’ Néh. ¹¹ La’ah pu’un réh menat alut réh tong tapak tana’, ngan modoo’ kekat kereja’ éh kemalai réh, ke’ réh kivu Yésus. ¹² Jah koléé’ kepéh Yésus pu’un tong jah leboo’. Sinah éh temeu’ ngan jah kelunan éh kapéé’. Hun néh na’at Yésus, tukep éh tong jumen Néh ke’ néh menyat pika, ha’ néh, O lakei’ ja’au, hun Ko’ keloo’ adang Ko’ omok peka’o ku’, ha’ néh. ¹³ Pelapah Yésus mapai ojoo’ Néh tong lakei’ inah, ha’ Néh, Keloo’ Ku’ ke’ ma’o, jian ke’ ma’o jin kesakit ko’ inah, ha’ Néh. Tioo pega’ kesakit kapéé’ nah. ¹⁴ La’ah Yésus meta’ éh, ka’ ha’ Néh, Mai ke’ bara’ tong Akeu’ éh peka’o ke’ nah ngan séé’-séé’ péh, bang jian ke’ pelapah tai tavin imam tong sebayang Yahudi ke’ néh na’at usah ko’ pu’un ma’o. La’o inah ko’ mena’ pengena’ ko’ ngan néh barei’ sohoo’ Tuhan ngan Musa tong kelunan éh barei’ kesakit ko’ nah, dokoo’ kekat kelunan omok jam ka’au’ pu’un ma’o jin kesakit ko’ nah, ha’ Yésus. ¹⁵ Bang rengah tong Yésus peka’o éh nah avéé’ tai juu’ kepéh. La’ah pinaa’ mu’un kelunan tuai menéng ha’ tebaraa’ Néh ngan ke’ Néh omok peka’o réh jin kesakit réh. ¹⁶ Bang Yésus tai mokoo’ tong tana’ linek ke’ néh sebayang. ¹⁷ Jah koléé’ tovoo’ Yésus nebaraa’ kelunan, pu’un irah kelunan éh kivu adet Parisi ngan irah guru éh nebaraa’ tong sohoo’ lem Surat Musa, mokoo’ ngan réh. Irah inah éh kivu adet Parisi ngan irah guru nah pu’un réh jin siget-siget leboo’ tong tana’ Galilia ngan Yudea, kenat péh jin leboo’ Yérusalem. Penyukat Tuhan pu’un tong Yésus ke’ néh omok peka’o kelunan sakit. ¹⁸ Tuai kelunan mihin jah lakei’ éh matai keluhat jalan bisan. Pu’un réh pitah jalan ke’ réh mihin éh tai tong lamin inah dokoo’ réh pei’ éh tong jumen Yésus. ¹⁹ Bang neu’ kelunan pinaa’ nah bé’ réh omok mihin éh tai kenat. Boh réh mihin éh tai beluvung lamin ke’ réh meka sapau ngan petuhun éh kera’ belah kekat kelunan pinaa’ nah tong jumen Yésus. ²⁰ Hun Yésus jam irah ngelan Iah omok peka’o kelunan inah, boh Éh pané ngan kelunan éh matai keluhat nah, ha’ Néh, O padéé’ penyala’ ko’ lepah pega’, ha’ Néh. ²¹ Boh irah guru nah ngan kelunan Parisi ngedalem Éh. Kelem réh, séé’ péh kelunan iteu’ éh pané ka’ pesalut Allah? Bé’ pu’un kelunan tong tana’ éh omok mega’ penyala’ kelunan, Allah awah éh omok maneu’ kenat, kelem réh. ²² Kejam Yésus tong kekat kenin réh kenat, inah Iah bara’ ngan réh, ha’ Néh, Uban ineu’ keh seruh éh kenat? ²³ Kineu’ éh seneruh keh? Tekep ku’ bara’, Penyala’ ko’ lepah pega’, ha’ nah? Kineu’, ha’ ké’ éh bara’, Betéé’ ke’ lakau, ha’ nah? Éh mah éh lumang kunah ka’ah? ²⁴ Bang Akeu’ juk pekelenaa’ éh ngan ka’ah adang Anak Kelunan pu’un penyukat tong tana’ omok mega’ penyala’ kelunan, ha’ Néh. Boh Éh pané ngan kelunan éh matai keluhat nah, ka’ ha’ Néh, Akeu’ nyohoo’ ke’, ko’ melen mak ko’ nah, moléé’ ke’, ha’ Néh. ²⁵ Pelapah kelunan inah melen mak néh ke’ néh moléé’ ngan mejing Allah. ²⁶ Béé kenin kekat kelunan, medai réh, pu’un réh mejing Allah. Ha’ réh, Éh ta’an lu’ dau iteu’ nah, pelapah jian mu’un éh, ha’ réh. ²⁷ La’o inah Yésus lakau kepéh, Iah na’at jah kelunan éh alaa’ sukai, ngaran néh Lewi, iah mokoo’ tong lamin éh jalan réh mena’ sukai. Ha’ Yésus ngan néh, Jian ke’ kivu Akeu’, ha’ Néh. ²⁸ La’ah Lewi modoo’ kekat kereja’ éh kemalai néh, ke’ néh kivu Yésus. ²⁹ La’o inah Lewi maneu’ ka’an ja’au ke’ néh ngajung Yésus. Pinaa’ kelunan tong lamin néh éh kereja’ alaa’ sukai, irah inah ngan kelunan éh jah kepéh menyun kuman ngan Yésus. ³⁰ Kelunan Parisi ngan irah guru éh nebaraa’ tong Surat Musa, leko réh na’at éh kenat, boh réh pané ngan irah bakéh Yésus nah. Ha’ réh, Uban ineu’ ka’ah pelelong ngan kelunan éh alaa’ sukai ngan kelunan penyala’, ha’ réh. ³¹ Ha’ Yésus mipa réh, Kelunan éh bé’ sakit, bé’ éh tai tavin kelunan éh nawan, bang kelunan éh sakit éh tai. ³² Bé’ Akeu’ tuai tong tana’ iteu’ Ké’ tebai kelunan éh seruh iah kelunan éh jian, bang Akeu’ tuai ke’ Ké’ tebai kelunan penyala’ dokoo’ réh omok piso jin penyala’ réh, ha’ Néh. ³³ La’ah pu’un kelunan éh bara’ ngan Yésus, ka’ ha’ réh, Irah éh kivu Yohanes Batis, pinaa’ koléé’ réh kelaset awah ngan sebayang, kenat péh irah éh kivu adet Parisi, bang irah bakéh Ko’ bé’ réh kelaset, ha’ réh. ³⁴ La’ah ha’ Yésus mipa réh, Hun pu’un lakei’ éh juk kawin, kineu’, omok keh nyohoo’ bakéh néh kelaset awah hun lakei’ inah to de’ ke’ ngan réh kei? Bé’ réh keloo’ kelaset awah. ³⁵ Bang pu’un dau temurei’ kepéh hun kelunan alaa’ lakei’ inah jin belah réh, boh réh pu’un kelaset, ha’ Néh. ³⁶ La’ah Yésus bara’ jah ha’ tapan ngan réh. Ka’ ha’ Néh, Bé’ pu’un kelunan éh mejéé’ kerayung éh maréng ke’ néh pék éh tong kerayung éh mupuk. Hun néh maneu’ éh kenat adang kerayung éh maréng inah pisei kepéh, ngan jéé’ kerayung éh maréng inah, bé’ éh pekua’ layan kerayung éh mupuk nah, ha’ Néh. ³⁷ Jah ha’ tapan Yésus kepéh, ka’ ha’ Néh, Bé’ pu’un kelunan éh modoo’ baa’ agun éh maréng lem telokoo’ kulit ka’an éh lepah lebéé’. Hun néh maneu’ éh kenat baa’ agun éh maréng inah ngeletaa’ kulit ka’an éh lepah lebéé’ nah, pelapah baa’ agun nah pega’ ngan telokoo’ kulit ka’an inah tasa’. ³⁸ Baa’ agun éh maréng adang tekep modoo’ éh lem telokoo’ kulit ka’an éh maréng. ³⁹ La’ah kelunan éh malai kon baa’ agun éh lebéé’, bé’ éh magat juk kon baa’ agun éh maréng, uban néh bara’ éh lebéé’ nah éh méé mu’un, ha’ Néh.

¹ Jah Dau Posot Yésus lakau ngelapah térék, la’ah irah bakéh Néh nyepit lo’ong parai ke’ réh nyelegaa’ éh ke’ réh kuman éh. ² La’ah ha’ kelunan Parisi ngan réh, Uban ineu’ keh maneu’ éh kenat? Ha’ lem Surat Musa éh kenivu lu’, bé’ éh buhaa’ lu’ maneu’ éh kenat tovoo’ Dau Posot, ha’ réh. ³ Ha’ Yésus mipa réh, Kineu’, bé’ keh purung tong Daud hun néh la’au’ sahau rai? ⁴ Daud nah tai Umaa’ Allah ngan pu’un éh alaa’ roti éh nena’ réh ngan Allah, iah pu’un kuman éh ngan pu’un éh mena’ éh kepéh ngan irah éh kivu éh nah. Iah péh maneu’ éh kenat na’ péh ha’ lem Surat Musa bara’ kelunan éh kereja’ imam awah éh omok kuman éh, bé’ kelunan éh jah omok. Na’ péh kenat pu’un Daud alaa’ éh, ha’ Yésus ngan réh. ⁵ Ha’ Yésus kepéh, Anak Kelunan pu’un penyukat bara’ tong éh tekep neu’ tong Dau Posot, ha’ Néh. ⁶ Tong jah Dau Posot éh jah kepéh, Yésus tai tong lamin sebayang irah Yahudi ke’ Néh nebaraa’ réh. Pu’un jah kelunan sinah paket jebila’ojoo’. ⁷ Irah éh nebaraa’ tong sohoo’ lem Surat Musa ngan irah éh kivu adet Parisi péh pitah jalan ke’ réh omok pesala’ Yésus. Kenat péh irah ngedalem ngan na’at Éh ke’ réh omok jam hun Néh pu’un peka’o kelunan tong Dau Posot nah. ⁸ Bang Yésus jam kekat éh seneruh réh kenat, inah Yésus pané ngan kelunan paket ojoo’ nah. ⁹ Ha’ Néh, Betéé’ ke’, jian ke’ tuai nekedéng siteu’, ha’ Néh. Boh éh tai nekedéng tong jumen réh. Ka’ ha’ Yésus ngan réh kepéh, Akeu’ juk neteng ka’ah, Ineu’ éh omok neu’ lu’ tong Dau Posot? Kineu’ ha’ lem ukum éh kenivu lu’ iteu’? Pu’un éh nyohoo’ lu’ masi kelunan? Kineu’, pu’un éh nyohoo’ lu’ maneu’ sa’at ngan kelunan? Kineu’, pu’un éh nyohoo’ lu’ purip kelunan? Kineu’ ha’ ukum tong Dau Posot lu’ iteu’ kunah ka’ah, ha’ Yésus ngan réh. ¹⁰ Ngejuwak éh na’at kekat réh béé, boh Éh pané ngan kelunan éh paket ojoo’ nah, ha’ Néh, Jian ke’ pejat ojoo’ ko’ nah, ha’ Néh. Pelapah kelunan nah pejat ojoo’ néh, tioo jian ojoo’ néh. ¹¹ Bang kekat kelunan tong lamin sebayang inah merek mu’un-mu’un réh, pepané réh pitah jalan ke’ réh omok maneu’ Yésus. ¹² Sioo’ inah Yésus tai jah tokong ke’ Néh sebayang. Putung merem Iah sebayang ngan Allah. ¹³ Tovoo’ dau rema Iah tebai kekat irah éh kivu Éh ke’ Néh ngevéléé’ jah poloo’ duah usah jin belah réh ke’ Néh maneu’ réh lawah Néh. Ngaran irah éh kevéléé’ Néh nah, ¹⁴ inah éh, Simon, Simon nah Yésus maneu’ ngaran néh Péterus, ngan Anderias éh padéé’ Simon nah, Yakub rawah Yohanes, Pilipus ngan Bartolomeus, ¹⁵ Matius ngan Tumas, Yakub éh anak Alpeus, Simon éh jelua’ koléé’ réh mateng éh, kelunan éh gahang kivu Politik, ¹⁶ ngan inah kepéh, Yudas éh anak Yakub ngan Yudas Iskariot éh memalo Yésus rai. Inah kekat réh béé éh kevéléé’ Néh. ¹⁷ La’ah Yésus piso jin tokong inah ke’ Néh tai ngan irah éh kevéléé’ Néh inah. Iah nekedéng tong jalan éh pemai pemung ngan kekat irah éh kivu Éh ngan éh pekalai jin Néh. Pinaa’ kepéh irah kelunan éh jah sinah éh pu’un tai jin siget leboo’ tong tana’ Yudea ngan jin leboo’ Yérusalem, ngan pu’un éh kepéh jin leboo’ Tirus ngan Sidon éh déhéé’ baa’ banget. ¹⁸ Irah tai kenat dokoo’ réh omok menéng ha’ tebaraa’ Néh, kenat péh dokoo’ réh menyat Éh peka’o réh jin kekat arong kesakit réh. Kelunan éh nasek balei’ péh pu’un réh tai tavin Yésus, ngan balei’ inah pu’un pega’ jin réh. ¹⁹ Kekat kelunan inah juk ngamit Éh uban Néh pu’un penyukat peka’o réh jin kekat arong kesakit réh. ²⁰ Tuhan Yésus na’at kekat irah Éh kivu éh, boh Éh bara’ ngan réh ka’. Murung kenin kelunan éh kari, uban ka’ah omok tai lem pengihau pengeraja’ Allah ²¹ Murung kenin ka’ah éh la’au’ hun iteu’ ka’ah juk beso kepéh Murung kenin ka’ah éh mangaa’ hun iteu’ ka’ah juk mala’ kepéh ²² Murung kenin keh hun kelunan ngeleko keh, musat keh, peja’ ngan ngesa’at ngaran keh uban neu’ Anak Kelunan. ²³ Uban kenat péh jalan tepun réh sahau maneu’ irah nabi, murung kenin keh hun néh pu’un kenat, sayau ngan bahuu’ keh uban ja’au mu’un oléé’ néh ngan keh tong seruga. ²⁴ Tusah mu’un ngan ka’ah éh kaya’ hun iteu’, uban ka’ah lepah alaa’ éh ngejian kenin keh hun iteu’ awah ²⁵ Tusah mu’un ngan ka’ah éh beso hun iteu’, uban ka’ah juk la’au’ kepéh Tusah mu’un ngan ka’ah éh mala’ hun iteu’ uban ka’ah juk besau ngan mangaa’ ²⁶ Tusah mu’un ngan ka’ah hun kelunan ngajung keh, uban kenat péh tepun réh sahau ngajung irah nabi éh kenyo ha’ Yésus. ²⁷ Ka’ ha’ Yésus kepéh, Bang inah ha’ Ké’ ngan kekat ka’ah éh omok menéng. Jian ke’ pika irah éh leko ke’, ngan maneu’ jian ngan kelunan éh sa’at kenin ngan ko’. ²⁸ Jian ke’ pané ngan ha’ éh jian ngan kelunan éh pané nyahit ngan ko’. Jian ke’ sebayang menyat Tuhan pika kelunan éh maneu’ ke’. ²⁹ Hun pu’un kelunan éh tepap da’in ko’, mai ke’ maneu’ éh kepéh, bang jian ke’ mata sela’ ko’ kepéh ngan néh. Hun pu’un kelunan alaa’ kerayung ko’, jian ke’ kejeraa’ éh alaa’ seput ko’ kepéh. ³⁰ Hun néh pu’un kelunan éh menyat livah ko’, jian ke’ mena’ éh ngan néh, ngan hun pu’un kelunan éh alaa’ livah ko’, mai ke’ menyat éh moléé’ kepéh, jian ke’ pika réh. ³¹ Ineu’ éh keneloo’ keh naneu’ kelunan éh jah tong ka’ah, jian keh maneu’ éh kenat ngan réh. ³² Hun ko’ pika kelunan éh pika ke’ awah, kineu’ ke’ seruh ke’ pu’un jian hun ko’ maneu’ éh kenat awah? Kelunan éh sa’at péh jam éh pika kelunan éh pika éh. ³³ Hun ko’ maneu’ éh jian ngan kelunan éh maneu’ jian ngan ko’, kineu’ ke’ seruh ke’ pu’un jian neu’ ko’ maneu’ kenat? Kelunan éh sa’at péh jam éh maneu’ éh jian ngan kelunan éh maneu’ jian ngan néh. ³⁴ Hun ko’ pekeliwah livah ngan kelunan uban ko’ seruh réh omok poléé’ éh mutaa’ kepéh, kineu’ ke’ seruh ke’ pu’un jian neu’ ko’ maneu’ éh kenat. Kelunan penyala’ péh pu’un réh pekeliwah livah ngan kelunan pata penyala’ ke’, dokoo’ réh omok alaa’ pekua’ ke ja’au éh nalaa’ réh lepah nah. ³⁵ Bang inah éh tekep, jian ke’ pika irah éh leko ke’ ngan maneu’ jian ngan réh, ngan pekeliwah livah ngan réh ngan bé’ makat uban ko’ seruh omok alaa’ éh mutaa’ kepéh jin réh. La’ah ja’au mu’un oléé’ néh ngan ko’, la’ah ka’au’ omok anak Allah éh Matek Bau, uban néh pu’un masi kelunan éh sevahau’ ke’ awah, ngan kelunan éh sa’at péh. ³⁶ Jian ka’ah pika kelunan pekua’ Tamen keh éh pu’un pika irah, ha’ Néh. ³⁷ Ha’ Yésus kepéh, Mai keh ulak pesala’ kelunan boh Allah bé’ pesala’ keh kepéh. Mai keh ulak ngukum kelunan, boh Allah bé’ ngukum keh kepéh. Hun kelunan pu’un menyat pika jin keh, jian keh pika réh ngan mai keh mihau kesa’at réh lem kenin keh, boh Allah omok mega’ kesa’at keh kepéh. ³⁸ Ineu’ éh pu’un tong keh jian keh masi mena’ éh ngan kelunan éh jah, boh Allah omok mena’ éh pelapah ja’au kepéh pah avéé’ néh mutaa’ ngan keh. Pekua’ jalan keh pu’un masi ngan pika kelunan éh jah, kenat péh Allah juk masi ngan pika keh kepéh, ha’ Néh. ³⁹ La’ah Yésus bara’ jah ha’ tapan ngan réh, ka’ ha’ Néh, Kineu’, omok kelunan peseu’ majak bakéh néh éh peseu’ kei. Hun roh pajak kenat, adang rawah béé pata pelohoo’ lem lebek. ⁴⁰ Bé’ pu’un jah anak sekulah éh pelapah ja’au jin guru néh, bang hun néh lepah pekalai, boh éh omok pekua’ pengejam ngan guru néh. ⁴¹ Kineu’ ke’ nyohoo’ padéé’ ko’ kejeraa’ ke’ mega’ moo’ jin maten néh hun ka’au’ tengéé’ péh bé’ tenah mega’ uvap éh pu’un lem maten ko’ kenat? ⁴² O ka’ah éh ngelayoo’ awah maneu’ jian, jian ke’ mega’ uvap jin maten ko’ tenah, boh ke’ omok jian ta’an ngan mega’ moo’ jin maten padéé’ ko’, ha’ Yésus. ⁴³ Inah kepéh jah ha’ tapan éh benara’ Yésus ngan réh. Ka’ ha’ Néh, Inan kayeu’ buaa’ éh jian bé’ éh ngebuaa’ ngan buaa’ néh malui, ngan inan kayeu’ buaa’ éh ngenyiwan bé’ éh ngebuaa’ ngan buaa’ néh pu’un jian. ⁴⁴ Uleu’ omok jam siget arong inan kayeu’ buaa’ neu’ buaa’ néh tengéé’. Uban bé’ lu’ omok alaa’ buaa’ ara jin sepakan suha’, ngan bé’ lu’ omok alaa’ buaa’ agun jin lakat suha’. ⁴⁵ Kelunan éh jian iah maneu’ jian uban kenin néh pu’un jian. Kelunan éh sa’at iah maneu’ sa’at uban kenin néh pu’un sa’at. Pekua’ éh pu’un dalem kenin kelunan, kenat péh ha’ ané néh kepéh, ha’ Yésus. ⁴⁶ Ha’ Yésus kepéh, Uban ineu’ keh bara’ Akeu’ Tuhan keh hun keh bé’ kivu sohoo’ ké’? ⁴⁷ Siget-siget kelunan éh tuai tavin Akeu’ ngan menéng ha’ ké’ ngan kivu éh kepéh, irah inah teneng barei’ ha’ tapan tong kelunan éh maneu’ lamin. ⁴⁸ Kelunan éh maneu’ lamin inah pu’un éh mekot tana’ dilem ke’ néh mejek kekat lihei’ néh tong bateu’. La’ah avéé’ baa’ ja’au nesung lamin inah, bang bé’ lamin inah gusii’ uban penyuai néh pu’un reken tong bateu’. ⁴⁹ Bang kelunan éh menéng ha’ Ké’ bang bé’ iah kivu éh, inah éh pekua’ ha’ tapan tong kelunan éh maneu’ lamin tong tana’ awah ngan bé’ pu’un lihei’ néh reken. La’ah avéé’ baa’ ja’au nesung lamin inah, tioo kuba’ lamin inah ngan petegarai mu’un-mu’un la’ah éh, ha’ Néh.

¹ La’o Yésus bara’ kekat ha’ tebaraa’ Néh inah ngan kelunan pinaa’, lakau Éh kepéh tai leboo’ Kapernaum. ² Tong leboo’ inah pu’un jah pengeja’au seradu éh mihau jah ato seradu Rum. Lakei’ pengeja’au inah pu’un jah kelunan sohoo’ néh éh kemurung néh mu’un. Kelunan sohoo’ néh inah sakit mu’un éh danii’ éh matai. ³ Hun lakei’ ja’au inah menéng rengah Yésus, iah nyohoo’ irah ja’au jin belah kelunan pengeja’au kelunan Yahudi tai menyat pika ngan Yésus, menyat Éh tai peka’o kelunan sohoo’ éh sakit nah. ⁴ Tai réh tavin Yésus nyohoo’ éh mu’un-mu’un tai peka’o kelunan sakit nah. Ha’ réh, Tekep ke’ tai peka’o kelunan inah ⁵ uban iah pekua’ kenin ngan améé’, inah kepéh iah éh maneu’ lamin sebayang mé’ rai, ha’ réh. ⁶ Tai Yésus kivu réh. Teka Yésus juk avéé’ tong lamin lakei’ ja’au nah, inah lakei’ ja’au nah nyohoo’ irah bakéh néh tai pané ngan Yésus kepéh. Ha’ néh, O lakei’ ja’au, mai ke’ tusah tuai da’, bé’ tekep akeu’ tebai ke’ tong lamin ké’, ⁷ kenat péh bé’ tekep ku’ tuai tavin ka’au’ uban akeu’ kelunan éh sa’at mu’un. Jian ke’ pané awah, neu’ ha’ ko’ awah péh omok kelunan sohoo’ ké’ inah ma’o. ⁸ Akeu’ kenat ha’ uban akeu’ péh kivu sohoo’ irah éh ja’au jin akeu’, kenat péh pu’un irah seradu éh jah éh lem nihau ké’. Hun ké’ bara’ ngan jah usah, Tai ke’, tai ke’ éh kenat. Hun ké’ bara’ ngan jah usah kepéh, Tuai ke’, tuai ke’ éh. Ngan hun ké’ bara’ ngan irah éh ripen ké’, Ko’ maneu’ inah, iah péh maneu’ éh kenat. Kenat ha’ lakei’ ja’au inah nyohoo’ réh bara’ éh ngan Yésus. ⁹ Béé kenin Yésus menéng ha’ néh kenat, pupah Éh ke’ Néh pané ngan kelunan éh kivu Éh, ha’ Néh, Bé’ jak Akeu’ jam kelunan éh pu’un pengelan kenat. Jin belah irah Yahudi mu’un péh bé’ éh pu’un kenat ke ja’au pengelan, ha’ Néh. ¹⁰ Kelunan éh senohoo’ pengeja’au seradu nah, moléé’ réh tong lamin lakei’ ja’au nah, boh réh jam kelunan sohoo’ nah pu’un ma’o jin kesakit néh. ¹¹ Bé’ makat lebéé’ la’o inah Yésus lakau kepéh tai jah leboo’, ngaran leboo’ inah Nain. La’ah irah bakéh Néh pu’un réh kivu Éh tai, kenat péh kelunan éh jah, pinaa’ réh kivu Éh. ¹² Hun réh avéé’ tong leboo’ inah, selalang réh ngan kelunan jin leboo’ inah éh mihin patai lakei’ lemanai ke’ réh juk nanem éh. Lakei’ lemanai’ inah jah awah éh ngan tinen néh baleu’. La’ah pinaa’ kelunan jin leboo’ inah tai kivu redo baleu’ nah tai tanem néh. ¹³ Hun Yésus na’at redo inah, Iah pika éh mu’un-mu’un boh Éh pané ngan néh, Ka’ ha’ Néh, Jian, mai ke’ mangaa’, ha’ Néh. ¹⁴ Boh Yésus tai tepih tong patai inah ke’ Néh ngamit éh. Kelunan éh mihin éh nah mokoo’ pekena éh, boh Yésus pané kepéh. Ka’ ha’ Néh, O lakei’ lemanai, Akeu’ nyohoo’ ke’ betéé’, betéé’ ke’, ha’ Néh. ¹⁵ Kelunan éh matai nah menyun éh ngan pu’un éh pané, boh Yésus mena’ éh moléé’ ngan tinen néh ri’ kepéh. ¹⁶ Kekat kelunan pinaa’ nah medai, irah pu’un mejing Allah. Ha’ réh, Pu’un jah nabi belah tam siteu’, ja’au mu’un penyukat Néh, ngan inah kepéh, Allah pu’un tuai ngan pepoléng penika Néh ngan kelunan éh anah nah, ha’ réh. ¹⁷ La’ah rengah Yésus avéé’ pah tipo tana’ Yudea. ¹⁸ Kekat irah éh kivu Yohanes Batis, pu’un réh bara’ tong kekat penganeu’ Yésus nah ngan Yohanes kepéh. ¹⁹ Inah Yohanes tebai duah usah jin belah irah éh kivu éh ke’ néh nyohoo’ réh tai neteng Tuhan hun néh mu’un Iah éh pejajii’ Allah juk tuai rai, ngan hun néh tekep réh mena kelunan éh jah kepéh. ²⁰ La’ah rawah inah tai avéé’ tong Yésus ke’ roh neteng Éh pekua’ ha’ Yohanes nah. Ha’ roh, Amo tuai sohoo’ Yohanes Batis, iah nyohoo’ amo neteng ke’ ka’, séé’ ke’, ka’au’ néh éh pejajii’ Allah juk tuai rai? Kineu’, tekep mé’ mena kelunan éh jah kepéh? Kenat ha’ Yohanes Batis nyohoo’ mo neteng ke’ rit, ha’ roh ngan Néh. ²¹ Sioo’ inah Yésus pu’un peka’o kelunan pinaa’ jin kesakit réh, tong kelunan éh nasek balei’ pu’un Éh mega’ balei’ nah. Tong kelunan éh bé’ pu’un ta’an Iah maneu’ réh omok na’at kepéh. ²² La’ah ha’ Yésus mipa ha’ rawah éh senohoo’ Yohanes ri’, ka’ ha’ Néh, Jian koh moléé’ tai bara’ ngan Yohanes tong kekat éh ta’an koh ngan éh nenéng koh siteu’ ri’, inah éh, kelunan éh bé’ pu’un ta’an omok réh na’at kepéh, irah éh paket omok réh lakau kepéh, irah éh kapéé’ pu’un réh ma’o ngan lanyah kulit réh kepéh, irah éh rengen omok réh menéng kepéh. Irah éh matai omok réh murip kepéh, ngan Rengah Jian benara’ Néh ngan kelunan kari. ²³ Inah kepéh, jian mu’un ngan kelunan éh bé’ kurang pengelan tong Akeu’, ha’ Yésus ngan roh. ²⁴ La’o rawah éh sohoo’ Yohanes nah moléé’, boh Yésus pané ngan kelunan pinaa’ bara’ tong Yohanes. Ka’ ha’ Néh, Hun keh tai tavin Yohanes tong ahang tana’ rai, kineu’ éh seneruh keh éh juk ta’an keh sitai. Kineu’, jah inan bahang éh liyung neu’ kepu éh kei. ²⁵ Kineu’ éh juk ta’an keh, jah kelunan éh memakai pakai éh jian mu’un. Kelunan éh memakai pakai kenat, pu’un réh mokoo’ awah tong umaa’ raja’. ²⁶ Bang ineu’ éh juk ta’an keh mu’un, nabi Tuhan kei. Oo’, mu’un, bang inah Akeu’ bara’ ngan keh, pu’un keh lepah na’at jah usah éh pelapah ja’au jin kekat nabi. ²⁷ Uban Yohanes nah, iah néh éh benara’ kelunan lem surat Allah ka’, Ha’ Allah, Inah éh lawah Ké’, Akeu’ juk nyohoo’ éh tai saa’ tenah Ko’ ke’ néh petenup jalan Ko’. ha’ Néh. ²⁸ La’ah ha’ Yésus, Akeu’ bara’ ngan keh, bé’ pu’un kelunan séé’-séé’ tong tana’ éh pelapah ja’au ngaran jin Yohanes Batis, bang na’ péh kenat, belah kelunan éh lem nihau Allah, kelunan éh ra’ mu’un inah éh pelapah ja’au jin Yohanes nah, ha’ Yésus ngan réh. ²⁹ La’ah kelunan pinaa’ ngan kelunan éh alaa’ sukai, pu’un réh menéng ha’ Yésus ngan jian kenin. Irah bara’ teneng ha’ Allah tong kekat éh benara’ néh tong penyala’ ngan kesa’at réh ngan pu’un réh benatis Yohanes. ³⁰ Bang irah éh kivu adet Parisi ngan irah guru éh nebaraa’ tong sohoo’ lem Surat Musa, nebet réh awah kekat ha’ Allah ngan éh pengeloo’ Néh ngan réh, bé’ réh keloo’ benatis Yohanes. ³¹ Ha’ Yésus kepéh, Ineu’ jalan éh ke’ Ké’ pepata tong pohoo’ urip kelunan, ineu’ éh ké’ tapan tong réh da’? ³² Irah barei’ anak éh seminga’ tong jalan pebelih, ha’ jelua’ irah anak pané ngan bakéh réh, ka’ ha’ réh, Améé’ lepah ngeloréé barei’ irah tong kawin bang bé’ keh sayau, améé’ pu’un ngeradau barei’ hun kelunan matai bang bé’ keh mangaa’, bé’ ka’ah keloo’ pemung seminga’ ngan améé’, ha’ jelua’ irah anak nah. ³³ Barei’-okoo’ irah anak kenat nah ka’ah, uban hun Yohanes Batis tuai rai, ngelayau éh kelaset awah, ngan bé’ éh mesep baa’ agun, boh ka’ah bara’ iah kelunan palui awah. ³⁴ La’ah Anak Kelunan, pu’un kuman ngan pu’un mesep, boh ka’ah bara’, Na’at kelunan inah, iah kuman nyahan ngan mesep baa’ agun, ngan pebakéh ngan kelunan éh alaa’ sukai ngan kelunan penyala’ péh, ha’ keh. ³⁵ La’ah kekat irah éh alaa’ pengejam éh jin Allah adang réh pepoléng pengejam inah pu’un teneng, ha’ Yésus ngan réh. ³⁶ La’ah pu’un jah kelunan Parisi tebai Yésus tai kuman tong lamin néh, inah Yésus tai kuman tong lamin néh. ³⁷ Tong leboo’ inah pu’un jah redo éh sa’at barék. Hun redo inah menéng ha’ réh bara’ Yésus pu’un tong lamin kelunan Parisi inah, tai éh tavin Yésus sinah. Pu’un éh mihin jah tajau si’ik éh penoo’ neu’ tawan éh jian ba’oo’ éh barei’ anyuu’. ³⁸ La’ah redo inah nekedéng tong likot Yésus ngan mangaa’ mu’un, palaa’ baa’ maten néh iah memasa’ gem Yésus. Boh éh mitit éh palaa’ bok néh ngan marek gem Néh, boh éh mujek tawan éh jian ba’oo’ nah tong gem Néh kepéh. ³⁹ Hun kelunan Parisi éh tebai Yésus kuman nah na’at redo inah maneu’ kenat iah ngedalem éh, ka’ kelem néh, Eii, kineu’ Yésus kejeraa’ redo inah maneu’ éh kenat, hun Néh mu’un iah nabi Tuhan adang Néh jam redo inah sa’at barék, kelem néh. ⁴⁰ Boh Yésus pané ngan néh kepéh, ha’ Néh, Simon, pu’un jah ha’ si’ik éh juk benara’ Ké’ ngan ko’, ha’ Néh. Ha’ Simon, O Guru, hun néh kenat ko’ bara’ éh, ha’ Simon. ⁴¹ Boh Yésus pané kepéh, ha’ Néh, Pu’un duah kelunan éh pu’un utang ngan jah kelunan éh mena’ rigit ngan rawah lepah. Utang jah usah inah, lemah ato rigit pirek. Utang bakéh néh, lemah poloo’ rigit pirek. Bang rawah inah bé’ pu’un ineu’-ineu’ éh palaa’ roh mematai kekat utang roh inah. ⁴² Boh lakei’ ja’au éh jalan roh pu’un utang nah mega’ utang roh awah. Hun néh kenat séé’ jin belah rawah inah éh pu’un murung mu’un tong lakei’ ja’au inah seneruh ko’, ha’ Yésus ngan Simon nah. ⁴³ Ha’ Simon mipa éh, Akeu’ seruh iah éh pu’un utang éh pelapah pinaa’ nah, ha’ Néh. Ha’ Yésus kepéh, Oo’, mu’un, teneng ha’ ko’ inah, ha’ néh. ⁴⁴ Boh Yésus pupah na’at redo inah ngan bara’ ngan Simon, Ta’an ko’ redo inah. Pu’un Akeu’ tuai tong lamin ko’ bang bé’ ke’ mena’ baa’ jalan Ké’ pohéé’ gem Ké’, bang redo inah pu’un éh pohéé’ gem Ké’ palaa’ baa’ maten néh ngan mitit éh kepéh palaa’ bok néh. ⁴⁵ Bé’ ka’au’ marek Akeu’ bara’ jian kenin na’at savéé’ Ké’, bang jin bu’un savéé’ Ké’ pah avéé’ hun iteu’, redo inah pu’un marek gem Ké’. ⁴⁶ Bé’ ke’ mena’ anyuu’ tong ulun Ké’, bang redo inah pekanyuu’ gem Ké’ palaa’ tawan éh jian ba’oo’. ⁴⁷ Akeu’ bara’ ngan ko’, ja’au mu’un penika redo iteu’, neu’ penika néh kenat inah éh nojoo’ na’ péh penyala’ néh pu’un ja’au pu’un éh lepah pega’. Bang kelunan éh si’ik awah penika néh, inah éh nojoo’ si’ik awah ke’ penyala’ néh pega’, ha’ Yésus. ⁴⁸ Boh Yésus bara’ ngan redo inah, Kekat penyala’ ko’ lepah pega’ tenéh, ha’ Néh. ⁴⁹ La’ah kelunan éh mokoo’ pelelong ngan Yésus nah, pané belah irah ke’, ha’ réh, séé’ kelunan inah éh ke’ Néh omok mega’ penyala’, ha’ réh. ⁵⁰ Ha’ Yésus pané ngan redo inah, ka’ ha’ Néh, Pengelan ko’ éh pepurip ke’, moléé’ ke’ ngan jian kenin, ha’ Néh.

¹ Lebéé’ si’ik la’o inah Yésus lakau tai kuraa’ leboo’ ja’au ngan leboo’ éh jah kepéh, ke’ néh bara’ Rengah Jian tong jalan Allah pu’un Pengeja’au. Irah éh bakéh Néh éh jah poloo’ duah usah nah, irah péh pu’un kivu Éh, ² pemung ngan irah redo éh lepah nega’ Néh balei’ jin lem réh rai, ngan irah redo éh jah éh lepah peka’o Néh jin kesakit réh. Jin belah irah redo inah pu’un Meriam, keruwah ngaran néh Magdalena, éh nega’ Néh tujuu’ balei’ jin lem néh lepah nah. ³ Pu’un kepéh Yohana, do Kusa, Kusa nah jah kelunan ja’au éh kereja’ tong lamin Herodis, inah kepéh, Susana ngan pinaa’ redo éh jah kepéh éh nolong Yésus ngan bakéh Néh, éh mena’ livah ngan irah Yésus nah. ⁴ Pinaa’ kelunan tuai jin siget leboo’, hun réh petipun pinaa’ kepéh, inah Yésus bara’ jah ha’ tapan ngan réh, ka’ ha’ Néh, ⁵ Pu’un kelunan murat mulah parai, hun kelunan inah tai murat nah, pu’un tulin éh nurat néh pelohoo’ tong dirin jalan, éh tong dirin jalan nah, kelakau kelunan, kenat péh pu’un juhit tai kon éh pah béé, bé’ éh omok nyekaa’. ⁶ Pu’un kepéh tulin éh nurat néh pelohoo’ tong bateu’ ja’au éh pu’un tana’ si’ik awah tong néh. Éh tong bateu’ nah pu’un éh nyekaa’ bang lakat néh bé’ omok masek lem bateu’, ngan sekaa’ inah melayeu’ awah éh uban néh bé’ pu’un tana’ dilem ngan melai éh tai mapeu’. ⁷ Pu’un jelua’ tulin éh nurat néh pelohoo’ tong suha’, éh tong suha’ nah, pu’un éh nyekaa’ pesilang ngan suha’ nah, sekaa’ inah bé’ omok jian, murip ngerising awah éh. ⁸ La’ah pu’un jelua’ tulin pelohoo’ tong tana’ jian, éh tong tana’ jian nah, nyekaa’ éh pah avéé’ néh ngebuaa’, hun néh ngebuaa’ kebit pungun parai nah ngan pinaa’ buaa’ néh kepéh. Kelunan éh pu’un kelingen, jian éh menéng éh mu’un, ha’ Yésus ngan réh. ⁹ Irah éh bakéh Yésus nah neteng Éh, ka’ ha’ réh, Ineu’ sin lem ha’ tapan ko’ iteu’, ha’ réh. ¹⁰ Ka’ ha’ Néh mipa réh, Ka’ah iteu’ pu’un keh jam tong kekat éh lepah pelim rai, inah éh tong jalan Allah éh Pengeja’au, uban Tuhan mena’ pengejam Néh ngan keh. Bang tong kelunan pinaa’ éh bé’ ngelan mu’un, inah Akeu’ nebaraa’ réh palaa’ ha’ tapan, dokoo’ irah éh pu’un na’at bé’ pu’un ineu’ éh ta’an réh, ngan irah éh ngenéné’, bé’ réh nesen ineu’ éh nenéng réh, ha’ Néh. ¹¹ Ha’ Yésus kepéh, Inah éh sin lem ha’ tapan iteu’. Sin tong tulin éh nurat inah, inah éh ha’ tebaraa’ Tuhan. ¹² Tulin éh pelohoo’ tong dirin jalan nah, inah éh kelunan éh lepah menéng ha’ tebaraa’ Allah bang tuai Sitan alaa’ ha’ tebaraa’ inah jin dalem kenin réh, dai réh omok ngelan ngan alaa’ urip. ¹³ Tulin éh pelohoo’ tong bateu’ ja’au éh pu’un tana’ si’ik awah tong néh nah, inah éh kelunan éh lepah menéng ha’ tebaraa’ Tuhan, laho réh alaa’ éh ngan jian kenin, bang bé’ iteu’ masek lem lepok kenin réh. Pu’un réh ngelan bang metok awah éh, hun tenupat ngan sioo’ penusah, pu’un réh moléé’ murin kepéh jin pengelan réh. ¹⁴ Tulin éh pelohoo’ tong suha’ nah, inah kepéh kelunan éh lepah menéng ha’ tebaraa’ Tuhan, neu’ kekat penusah réh, neu’ réh pitah pengekaya’ ngan urip éh jian tong tana’ awah, inah éh maneu’ ha’ tebaraa’ inah ngerising lem kenin réh, bé’ buaa’ réh omok pinaa’. ¹⁵ Tulin éh pelohoo’ tong tana’ jian nah, inah éh kelunan éh lepah menéng ha’ tebaraa’ Tuhan ngan mihau éh mu’un lem kenin réh ngan kivu éh kepéh, pah avéé’ réh ngebuaa’ kepéh, ha’ Yésus ngan réh. ¹⁶ Ha’ Yésus kepéh, Kelunan éh seket titui néh bé’ éh pei’ éh pekep ra’ gelan ngan tekup éh palaa’ kawa péh. Kelunan éh pu’un titui adang néh pei’ éh tong pejing, dokoo’ ada titui inah omok ta’an kekat kelunan kepéh. ¹⁷ Kenat péh ineu’-ineu’ éh pelim, bé’ éh omok pelim pelinguh, adang néh poléng kepéh, ngan ineu’-ineu’ éh petavun kelunan, adang néh pu’un kejam réh ke’ kepéh. ¹⁸ La’ah uban néh kenat jian keh menéng ngan seruh mu’un, kelunan éh pu’un, inah ke’ éh juk pepit kepéh, ngan kelunan éh bé’ pu’un ineu’-ineu’ bang iah ngioo’ awah pu’un éh, éh kenioo’ néh pu’un inah juk pega’ kepéh jin iah, ha’ Néh. ¹⁹ La’ah tinen ngan padéé’ Yésus tuai ke’ réh juk tavin Éh, bang peseng réh tai danii’ uban neu’ kelunan pinaa’. ²⁰ Boh kelunan bara’ ngan Yésus, ha’ réh, Pu’un tinen ngan padéé’ Ko’ tong usit sinah ne’ juk pané ngan Ko’, ha’ réh ngan Néh. ²¹ Ha’ Yésus mipa réh, Inah éh tinen ngan padéé’ ké’ mu’un, kelunan éh menéng ha’ tebaraa’ Allah ngan kivu éh kepéh, ha’ néh. ²² Jah dau Yésus ngan irah bakéh Néh tai lem alut. Ha’ Yésus ngan réh, Jian tam papit saa’ dipa baa’ banget nah, ha’ Néh. ²³ Boh réh peleka tai papit baa’ nah. Lem réh lakau nah inah Yésus pegen lem alut nah. Lem Yésus nah pegen, tuai kepu gahang ngan lipak ja’au pa’ung lem alut réh nah, danii’ réh juk kaham lah. ²⁴ Boh bakéh Yésus nah tioo tai peto’ot Yésus. Ha’ réh ngan Néh, Eii Guru, kaham lu’ tu’ dat, ha’ réh. Boh Yésus betéé’ meta’ kepu ngan lipak nah, nyohoo’ éh pawah ngan ma’o. Bé’ pu’un kepu gahang kepéh ngan bé’ pu’un lipak ja’au kepéh, kekat inah lepah pawah béé. ²⁵ Ha’ Yésus ngan irah éh bakéh Néh nah kepéh, Kineu’ keh kenat bé’ ngelan, ha’ Néh. Hun irah bakéh Néh na’at kepu ngan lipak nah lepah ma’o, béé kenin réh medai réh. Boh réh pané belah irah ke’, ha’ réh, Kineu’ kelunan iteu’ ke’ néh omok pané ngan kepu ngan lipak ke’ néh pu’un kivu sohoo’ néh kenat, ha’ réh. ²⁶ La’o Yésus ngepawah kepu ngan lipak nah, lakau réh kepéh avéé’ saa’ dipa banget nah tai tana’ irah Gerasa saa’ dipa tana’ Galilia. ²⁷ Hun réh avéé’ sinah Yésus taket jin alut, peselalang Éh ngan jah kelunan jin tana’ inah. Kelunan inah kelunan éh nasek balei’. Lebéé’ tenéh kelunan inah mokoo’ ugai awah, kenat péh bé’ éh omok mokoo’ tong lamin néh mu’un, iah mokoo’ lem luvang bateu’ keluhung awah, éh jalan kelunan modoo’ patai kelunan. ²⁸ Hun kelunan éh nasek balei’ nah na’at Yésus, ngeradau éh, tioo kuba’ éh tong jumen Yésus, ja’au ha’ ané néh ngan Yésus, ha’ néh, O Yésus, Anak Allah éh Matek Bau, ineu’ juk neu’ Ko’ tong akeu’? Akeu’ menyat ke’ pika akeu’, mai ke’ ngukum akeu’, ha’ néh. ²⁹ Iah pané kenat ha’ uban Yésus lepah nyohoo’ balei’ nah pega’ jin iah. Pinaa’ koléé’ balei’ nah mikai éh, na’ péh kelunan mavaa’ éh mu’un-mu’un, ngan ngejeret ojoo’ ngan gem néh palaa’ ratai, neu’ pengegahang balei’ nah, bekat kekat ratai nah, pelapah balei’ nah mihin éh tai mokoo’ tengéé’ tong tana’ awah. ³⁰ La’ah Yésus neteng ngaran néh, ha’ néh, Ineu’ ngaran ko’, ha’ néh. Ha’ néh mipa éh, Ngaran ké’ Panyen, ha’ néh. Uban pinaa’ balei’ éh masek lem néh. ³¹ Boh kekat balei’ nah menyat Yésus mai éh bet réh tong sawang awah. ³² Pu’un idok panyen sinah pitah kinan néh tong tokong, boh balei’ nah menyat Yésus kejeraa’ kekat irah masek tong kekat idok panyen inah. La’ah Yésus kejeraa’ réh masek lem idok nah. ³³ Boh kekat balei’ nah pega’ jin lakei’ iri’ ke’ réh tai masek lem idok pinaa’ nah. Tioo nekedeu’ idok pinaa’ nah kelap nerurut tong apé ihang keluwat ketai avéé’ tong tapak tana’ bau dirin baa’, tioo pejeu kekat néh béé pelohoo’ lem baa’, tioo matai menyet. ³⁴ Hun kelunan éh mihau idok nah na’at éh kelap ngan matai menyet kenat, pelapah kelunan inah kelap tai leboo’ ngan bara’ kekat inah ngan réh, boh réh tai kepéh bara’ ngan irah tong térék. ³⁵ Boh kekat kelunan pinaa’ tai kepéh tavin Yésus ke’ réh jam éh hun néh pu’un kenat mu’un. Hun réh avéé’ tong Yésus, inah irah na’at Yésus ngan lakei’ éh nasek balei’ nah pu’un menyun déhéé’ gem Yésus. Kelunan éh nasek balei’ nah pu’un pakai néh ngan pu’un kenin néh lepah teneng, medai mu’un réh na’at éh kenat. ³⁶ Boh irah kelunan éh na’at idok matai ngan na’at kineu’ jalan lakei’ éh nasek balei’ nah pu’un ma’o, boh réh bara’ éh ngan kelunan pinaa’ nah kepéh, pekua’ éh ta’an réh nah. ³⁷ Medai mu’un-mu’un kelunan pinaa’ nah, inah irah nyohoo’ Yésus piso jin leboo’ inah. Boh Yésus taket lem alut ke’ Néh piso pekua’ sohoo’ réh nah. ³⁸ Boh lakei’ éh nasek balei’ nah menyat Yésus mihin iah ngan Néh. Bang ha’ Yésus ngan néh, ³⁹ Moléé’ ke’ tai lamin ko’ tengéé’ ngan bara’ ngan réh tong kekat jalan Tuhan pu’un masi ngan pika ke’, ha’ Néh. Boh lakei’ inah moléé’ tai siget leboo’ bara’ tong jalan Yésus pika ngan peka’o éh nah. ⁴⁰ Hun Yésus piso jin leboo’ inah, Iah papit baa’ banget kepéh ke’ Néh moléé’. Hun Néh avéé’ saa’ dipa, pinaa’ kelunan alaa’ Éh ngan jian kenin uban lebéé’ tenéh irah mena Éh moléé’. ⁴¹ La’ah pu’un jah lakei’ sinah ngaran néh Yérus, lakei’ inah pengeja’au tong lamin sebayang Yahudi. Tai éh ngejekuu’ lep néh déhéé’ gem Yésus ke’ néh menyat Yésus tai lamin néh. Iah menyat Yésus tai kenat uban anak néh. ⁴² Jah awah anak néh, anak redo, kelebéé’ urip néh jah poloo’ duah ta’un, sakit éh danii’ juk matai. Lem Yésus lakau tavin anak inah, pinaa’ kelunan nyikeu’ éh. ⁴³ Pemung ngan kelunan pinaa’ nah pu’un jah redo éh sakit éh kasi dahaa’ pega’, avéé’ jah poloo’ duah ta’un éh kenat tenéh, bé’ éh omok ma’o. Inah kepéh kekat livah néh péh béé lah, neu’ néh tavin kelunan éh nawan ke’ réh juk peka’o éh, bang bé’ pu’un jah usah péh éh omok peka’o éh. ⁴⁴ La’ah inah iah tai jin likot Yésus ke’ néh ngamit tapak seput Yésus. Hun néh ngamit seput Yésus nah, tioo dahaa’ néh ma’o pega’. ⁴⁵ Boh Yésus pané ngan kelunan pinaa’ nah, Séé’ éh ngamit Ku’ ri’? Ha’ Néh. Ha’ réh, Bé’ améé’ pu’un ngamit ka’au’ ri’, ha’ réh. Boh Péterus pané kepéh, O Guru, pinaa’ kelunan ne’, neu’ kelunan pesikeu’ nah ine’, ha’ néh. ⁴⁶ Ha’ Yésus kepéh, Pu’un jah kelunan ngamit ku’ ri’ de’. Akeu’ jam éh pu’un kenat mu’un uban penyukat Ké’ kejam Ké’ éh pu’un peka’o kelunan éh ngamit Ku’ nah, ha’ Néh. ⁴⁷ Hun redo inah jam Yésus jam éh, tuai éh ngejekuu’ lep néh déhéé’ gem Yésus ngan riet éh medai, inah iah bara’ tong kesakit néh ngan tong néh pu’un ma’o kepéh. ⁴⁸ La’ah ha’ Yésus ngan néh, Uban ko’ ngelan Akeu’ inah ko’ pu’un ma’o, moléé’ ke’ ngan pawah kenin ko’, ha’ Néh ngan redo inah. ⁴⁹ Lem Yésus to pané ngan réh, inah savéé’ jah lakei’ tuai jin lamin Yérus bara’ ngan Yérus, ha’ néh, Anak ko’ ri’, matai tenéh, mai ke’ petusah Guru teu’ la’ah, ha’ néh. ⁵⁰ Hun Yésus menéng ha’ néh kenat, inah Yésus pané ngan Yérus, Mai ke’ medai, hun ko’ ngelan Akeu’ boh anak ko’ omok ma’o, ha’ Néh. ⁵¹ Inah irah lakau tai lamin Yérus nah, hun réh avéé’ sitai, bé’ Yésus kejeraa’ kelunan pinaa’ nah tai ngan Néh, bang Iah mihin Péterus ngan Yohanes ngan Yakub ngan tamen tinen anak inah awah tai ngan Néh. ⁵² Kekat kelunan tong lamin éh jalan anak inah, mangaa’ ngan ngelumo péh. Boh Yésus pané ngan réh, Mai keh mangaa’, bé’ anak inah matai ne’, pegen awah ine’, ha’ Néh ngan réh. ⁵³ Boh irah kelunan pinaa’ nah mala’ muau éh, uban irah jam anak inah lepah matai tenéh. ⁵⁴ Inah Yésus tai ngamit ojoo’ anak inah ngan pané ngan néh, ha’ Néh, O anak, betéé’ ke’, ha’ Néh. ⁵⁵ Pelapah anak inah murip kepéh ngan tioo betéé’ éh. La’ah Yésus nyohoo’ irah mena’ penguman ngan néh. ⁵⁶ Béé kenin tamen tinen anak inah, la’ah Yésus meta’ réh bara’ kekat penganeu’ Néh iteu’ ngan irah éh jah kepéh.

¹ La’ah Yésus tebai irah éh bakéh Néh jah poloo’ duah usah nah, ke’ Néh nyohoo’ réh mega’ balei’ ngan peka’o kelunan éh sakit péh, pekua’ Iah péh omok mega’ balei’ ngan peka’o kelunan sakit. ² La’o inah Iah nyohoo’ réh tai bara’ tong jalan Allah pu’un Pengeja’au, ngan nyohoo’ réh peka’o kelunan éh sakit. ³ Ka’ ha’ Néh ngan réh, Mai keh mihin ineu’-ineu’ lem pengelakau keh da’, mai mihin sekot, mai mihin gaweng éh jalan keh menyat belunan, mai mihin penguman, mai mihin rigit, mai mihin kerayung keh duah. ⁴ Semah irah éh alaa’ keh ngan jian kenin, tong lamin kelunan inah keh mokoo’ pah avéé’ hun keh piso jin sinah kepéh. ⁵ Hun keh lakau tong leboo’ semah-semah péh hun réh bé’ keloo’ alaa’ keh, piso keh jin leboo’ inah. Hun keh piso, nepaga’ agaa’ tana’ éh nyalit tong gem keh, seleket ha’ keh bara’, Ka’ah ke’ tagong penyala’ keh, seleket keh pané kenat ngan réh, ha’ Néh. ⁶ La’o inah irah éh sohoo’ Néh éh bakéh Néh ri’, lakau tai siget-siget leboo’ bara’ Rengah Jian ngan peka’o kelunan sakit. ⁷ La’ah Herodis nah éh raja’ tong tana’ Galilia, iah pu’un menéng rengah tong penganeu’ Yésus ngan irah éh bakéh Néh nah. Bang Herodis nah parap kenin, bé’ éh jam seruh éh. Uban ha’ jelua’ kelunan bara’, Yésus nah Yohanes Batis rai betéé’ murip kepéh ine’, ha’ réh. ⁸ Ha’ jelua’ réh kepéh, Nabi Elia rai poléng kepéh ine’, ha’ réh. Pu’un jelua’ kelunan kepéh éh bara’, Yésus nah, iah jah nabi éh bara’ ha’ Tuhan ngan kelunan sahau ine’, inah iah betéé’ murip kepéh, ha’ jelua’ nah. ⁹ La’ah ha’ Herodis, Akeu’ jam Yohanes Batis rai matai mu’un éh uban akeu’ éh nyohoo’ réh ngulep ulun néh sahau, bang kelunan ineu’ éh nenéng ké’ pinaa’ rengah hun iteu’ nah, ha’ néh. La’ah iah pitah jalan ke’ néh omok na’at Yésus. ¹⁰ Moléé’ lah irah lawah Yésus éh sohoo’ Néh lakau nah, bara’ kekat rengah ngan éh penganeu’ réh tong pengelakau réh ngan Yésus. Boh Yésus mihin kekat irah inah tai tana’ déhéé’ leboo’ Betsaida. ¹¹ Hun kelunan pinaa’ nah jam réh tai sinah, inah irah kivu éh tai sinah kepéh. Inah Yésus alaa’ kelunan pinaa’ nah ngan jian kenin ngan Iah bara’ tong jalan Allah pu’un Pengeja’au, la’o inah boh Yésus peka’o kelunan éh sakit. ¹² Sioo’ dau tahup inah, irah éh bakéh Yésus nah tuai tavin Éh ke’ réh nyohoo’ Éh nyohoo’ kelunan pinaa’ nah tai mokoo’ ngan kuman ngan irah tong leboo’, kenat péh ngan irah tong térék éh danii’-danii’ sinah. Ka’ ha’ réh ngan Néh, Bé’ pu’un ineu’-ineu’ siteu’ jalan réh omok pitah penguman réh, ha’ irah. ¹³ Bang ha’ Yésus ngan réh, Ka’ah mena’ penguman ngan réh, ha’ Néh. Ha’ réh mipa éh, Améé’ bé’ pu’un ka’an, lemah awah roti siteu’ ngan duah de’ ke’ usah seluang. Kineu’ kenin ko’, keloo’ ke’ améé’ tai melih ka’an pakan kelunan pinaa’ nah? Ha’ réh. ¹⁴ La’ah tong kekat kelunan pinaa’ nah, ngioo’ lemah ibu kekat irah lakei’ awah. La’ah ha’ Yésus ngan irah éh bakéh Néh nah, Jian keteleu’ nyohoo’ irah menyun tipet lemah poloo’ usah tong jah vun, kenat péh tong jah kepéh, ha’ Néh. ¹⁵ La’ah irah éh bakéh Néh nah nyohoo’ kelunan pinaa’ nah menyun kenat. ¹⁶ Boh Yésus alaa’ lemah roti ngan duah seluang nah ngan na’at tong langit ngan sebayang bara’ jian kenin tong ka’an inah, boh Éh mutip éh ke’ Néh mena’ éh ngan irah éh bakéh Néh nah, jalan réh mena’ éh ngan kelunan pinaa’ nah kepéh. ¹⁷ Irah kelunan pinaa’ nah kuman éh pah avéé’ réh beso. Hun réh lepah beso, irah bakéh Yésus tipun kekat la’an éh uban kinan réh nah, penoo’ jah poloo’ duah gaweng neu’ néh. ¹⁸ La’ah jah koléé’ kepéh tovoo’ Yésus sebayang tengéé’, inah irah éh bakéh Néh tuai tavin Éh. La’ah ka’ ha’ Yésus ngan réh, séé’ Ku’ kunah kelunan pinaa’, ha’ Néh. ¹⁹ Ha’ réh mipa Éh, Ha’ jelua’ réh bara’ ke’ Yohanes Batis, pu’un jelua’ réh bara’ ke’ kepéh, Elia, ngan pu’un jelua’ kepéh éh bara’ ke’, jah nabi, murip kepéh, ha’ réh mipa Éh. ²⁰ Iah neteng réh de’ ke’ kepéh, Bang kineu’ ha’ ka’ah iteu’, séé’ Ku’ kunah ka’ah, ha’ Néh. Ha’ Péterus mipa Éh, Ka’au’ éh Kristus éh pejajii’ Allah, ha’ néh. ²¹ La’ah Yésus meta’ réh mu’un-mu’un, bé’ buhaa’ réh bara’ éh kenat ngan kelunan séé’-séé’ péh. ²² La’ah ha’ Néh ngan réh, Adang Anak Kelunan jam keta mu’un neu’ irah Kemiti Yahudi, ngan irah pengeja’au imam ngan neu’ irah guru éh nebaraa’ tong sohoo’ lem Surat Musa, kekat réh béé juk mematai Éh. Bang tong keteleu’ dau Tuhan juk pebetéé’ Iah kepéh, ha’ Néh. ²³ La’ah ha’ Néh ngan kekat kelunan pinaa’ nah, Hun pu’un séé’-séé’ péh éh juk kivu Akeu’, mai éh kivu pengeloo’ néh tengéé’, bang siget-siget dau, jian éh alaa’ salib néh tengéé’ ngan kivu Akeu’. ²⁴ Kelunan éh seruh juk mihau urip néh tong tana’ awah, tawang urip néh inah, kenat péh kekat pengeloo’ néh kepéh. Bang kelunan éh bet kekat pengeloo’ néh tengéé’ ke’ néh ngajung Akeu’ dalem kekat penganeu’ néh, kelunan inah éh omok murip mu’un. ²⁵ Ineu’ gunah kelunan alaa’ kekat éh tong tana’ iteu’ hun usah néh tengéé’ tawang ngan béé? Bé’ pu’un gunah néh. ²⁶ Uban kelunan séé’-séé’ éh leko tong Akeu’ ngan leko tong ha’ tebaraa’ Ké’, Anak Kelunan leko tong iah sioo’ savéé’ Néh tuai kepéh dalem kekat pengaren Tamen Néh ngan pengaren meliket Néh péh. ²⁷ Jian keh seruh jian-jian, pu’un jelua’ kelunan siteu’ éh bé’ omok matai pah avéé’ réh jam Allah tuai Pengeja’au, ha’ Néh ngan réh. ²⁸ Ngioo’ jah migu la’o Yésus pané ngan réh kenat, inah Iah mihin Péterus ngan Yohanes ngan Yakub pemung ngan Néh tai jah tokong ke’ Néh sebayang sitai. ²⁹ Lem Néh sebayang, paléu layan da’in Yésus, ngan kekat pakai Néh mebéng ngilap. ³⁰ Tioo pu’un duah usah pané ngan Néh, inah éh Musa ngan Elia, rawah inah lepah matai ³¹ ngan poléng kepéh dalem kekat pengejian roh. Inah rawah pané ngan Yésus seruh tong pematai Néh tong leboo’ Yérusalem kivu pengeloo’ Allah nah. ³² Péterus réh teleu’ bakéh néh ri’ pegen marut, bang hun réh to’ot, boh réh na’at pengaren Yésus ngan na’at kepéh duah kelunan éh nekedéng ngan Yésus nah. ³³ Tovoo’ rawah inah juk piso jin Yésus boh Péterus bara’ ngan Yésus, Guru, jian tam mokoo’ siteu’, améé’ juk maneu’ teleu’ lamin pai siteu’, jah anah ko’ da’, jah anah Musa, jah anah Elia, ha’ néh. Iah ulak pané kenat bang bé’ iah jam kineu’ ha’ néh kenat. ³⁴ Lem Péterus to pané kenat nah, inah jah avun tuai, neu’ ada avun inah lihep tong Yésus ngan Musa rawah, irah éh bakéh Yésus nah medai na’at lihep nah kenat tong réh teleu’. ³⁵ Boh réh menéng jah ha’ jin lem avun nah éh bara’, Iteu’ éh Anak Ké’ éh kevéléé’ Ké’, jian keh menéng ha’ Néh, ha’ jin lem avun nah. ³⁶ La’o réh menéng ha’ néh kenat, bé’ pu’un séé’-séé’ lah ta’an réh sinah, bang Yésus nah awah to sinah ta’an réh. La’ah irah bakéh Yésus nah kelem awah tong kekat éh ta’an réh nah, bé’ irah bara’ éh ngan kelunan séé’-séé’ péh. ³⁷ Barei’ sagam irah tuhun jin tokong inah, ngan pu’un kelunan pinaa’ temeu’ ngan Yésus. ³⁸ Jin belah kelunan pinaa’ nah tioo pu’un jah usah mejui. Ka’ ha’ néh, O Guru, ko’ pika akeu’, ko’ na’at anak ké’ teu’, jah awah de’ ke’ anak ké’, anak lakei’, ha’ néh. ³⁹ Pu’un jah balei’ éh ngelayau maneu’ éh, balei’ nah ngeradau ngan nguba’ anak ké’ nah, boh anak nah ngebura’ ujun, ngelayau balei’ nah ngesakit éh, bé’ éh keloo’ pega’ jin néh. ⁴⁰ Akeu’ nyohoo’ irah éh bakéh ko’ nah mega’ éh rit, bang bé’ réh omok, ha’ lakei’ inah. ⁴¹ Ha’ Yésus mipa éh, Ka’ah kelunan éh mahéng kenin ngan bé’ ngelan, kuraa’ kelebéé’ la’ah Akeu’ mokoo’ ngan keh da’ boh keh omok ngelan? Kuraa’ kelebéé’ la’ah Akeu’ kebit kenin ngan keh, ha’ Néh. Boh Éh pané ngan lakei’ inah nyohoo’ éh mihin anak néh tuai. ⁴² Tovoo’ anak inah tuai, inah balei’ nah nguba’ éh kepéh ke’ néh ngebura’ ujun. Pelapah Yésus meta’ balei’ nah ngan Iah peka’o anak inah ke’ Néh mena’ anak inah ngan tamen néh kepéh. ⁴³ Béé kenin kekat kelunan pinaa’ nah na’at penyukat Allah éh ja’au mu’un. Lem kelunan pinaa’ nah béé kenin seruh tong penganeu’ Yésus nah, boh Yésus pané ngan irah éh bakéh Néh. Ka’ ha’ Néh, ⁴⁴ Jian keh mihau tong ha’ éh juk benara’ Ké’ teu’ da’, inah éh, adang réh pu’un mena’ Anak Kelunan lem kamit kelunan, ha’ Néh. ⁴⁵ Bang bé’ réh nesen sin ha’ Néh kenat, uban bé’ Éh pané petek ngan réh uban Néh bé’ keloo’ ha’ Néh inah tioo lenaa’ mu’un. Bé’ réh nesen ha’ Néh inah, ngan medai réh neteng Éh sin néh. ⁴⁶ Irah bakéh Yésus paneu’ uban réh seruh, séé’ éh ja’au jin belah réh. ⁴⁷ Kejam Yésus kekat éh seneruh réh kenat, inah Iah alaa’ jah anak ke’ Néh petekedéng éh tepih Néh. ⁴⁸ La’ah ha’ Néh ngan réh, séé’-séé’ éh alaa’ anak kenat lem ngaran Ké’, inah iah alaa’ Akeu’, ngan séé’-séé’ éh alaa’ Akeu’, inah iah alaa’ Iah éh nyohoo’ Akeu’ tuai. Kenat péh séé’-séé’ éh ra’ belah ka’ah, iah ke’ éh ja’au mu’un belah keh kepéh, ha’ Néh ngan réh. ⁴⁹ La’ah ka’ ha’ Yohanes ngan Yésus, O Guru, pu’un améé’ na’at jah kelunan mega’ balei’ dalem ngaran ko’, ngan pu’un mé’ meta’ éh bé’ kejeraa’ éh maneu’ kenat, uban bé’ éh pu’un pemung ngan uleu’ iteu’, ha’ néh. ⁵⁰ Ha’ Yésus ngan néh, Mai keh meta’ éh, uban kelunan séé’-séé’ éh bé’ ngelawan keh, inah éh seleket bakéh keh, ha’ Néh. ⁵¹ Hun danii’ jaka’ Yésus juk moléé’ tai seruga kepéh, lakau Éh ke’ Néh tai leboo’ Yérusalem ngan jah awah kenin. ⁵² Inah Iah nyohoo’ kelunan lakau tenah. Lakau lah kelunan éh sohoo’ Néh nah tai jah leboo’ tong tana’ Samaria ke’ réh petenup kekat jalan Néh sinah. ⁵³ Bang bé’ irah Samaria keloo’ alaa’ éh uban réh jam éh juk tai leboo’ Yérusalem. ⁵⁴ Yakub ngan Yohanes nah bakéh néh, hun rawah jam irah leboo’ inah bé’ keloo’ alaa’ Yésus nah, boh roh pané ngan Yésus. Ka’ ha’ roh, O Tuhan, kineu’ kenin Ko’, keloo’ ke’ amo nyohoo’ Allah ngelohoo’ luten jin langit motong réh, ha’ roh. ⁵⁵ Pupah Yésus ngan meta’ roh pané kenat. ⁵⁶ La’o inah lakau kepéh réh tai leboo’ éh jah la’ah. ⁵⁷ Lem réh lakau tai kenat, pu’un jah kelunan pané ngan Yésus. Ka’ ha’ néh, Semah-semah ke’ tai, akeu’ juk kivu Ke’, ha’ néh. ⁵⁸ La’ah ka’ ha’ Yésus ngan néh, Kekat munin pu’un luvang néh ngan kekat juhit péh pu’un sala néh, bang Anak Kelunan bé’ pu’un jalan Néh mokoo’, ha’ Néh. ⁵⁹ Boh Éh pané ngan kelunan éh jah kepéh, ka’ ha’ Néh, Jian ke’ kivu Akeu’, ha’ Néh. Bang ha’ kelunan inah mipa éh, Oo’, keloo’ akeu’ kivu ka’au’ dat, bang jian ku’ tai tenah mokoo’ ngan tamen ké’ pah avéé’ néh matai, hun néh matai boh ku’ kivu ke’ da’, ha’ néh. ⁶⁰ Ha’ Yésus mipa éh, Turut ke’ irah jah éh mokoo’ seleket matai nah, nanem irah éh matai nah, bang ka’au’ iteu’, jian ke’ tai bara’ tong jalan Allah pu’un Pengeja’au, ha’ Néh. ⁶¹ Ka’ ha’ jah kelunan éh jah kepéh, O lakei’ ja’au, akeu’ juk kivu ke’ dat, bang jian ke’ kejeraa’ akeu’ tai bara’ tabi’ ngan kekat lua’ ké’ jak, ha’ néh. ⁶² Bang ha’ Yésus mipa éh, Kelunan éh ngamit kayeu’ éh nihit kelubau ngalei’ tana’, hun néh na’at saa’ murin néh bé’ éh omok ngalei’ tana’. Kenat péh kelunan éh ngelayau na’at saa’ murin néh awah, bé’ éh tekep maneu’ kereja’ Allah éh Pengeja’au, ha’ Néh.

¹ La’o inah Tuhan ngevéléé’ tujuu’ poloo’ duah usah kepéh ke’ Néh nyohoo’ réh lakau peduah-duah usah tai tenah tong siget leboo’ ngan tana’ éh juk tenavin Nah ke’ kepéh. ² Ka’ ha’ Néh ngan réh, Pinaa’ mu’un parai éh lepah mesak, bang kerat awah kelunan éh tai majau éh, uban néh kenat jian keh sebayang ngan Iah éh pu’un térék inah, menyat Éh nyohoo’ kelunan pinaa’ tai majau éh kepéh. ³ Jian keh tai. Akeu’ nyohoo’ keh tai barei’ anak domba belah bekuleu’. ⁴ Hun keh lakau mai keh mihin rigit, ngan mai keh mihin gaweng jalan keh menyat belunan, ngan mai keh mihin kasut. Hun kelunan pu’un petemeu’ ngan keh vevilang jalan, mai keh bubuu’ neu’ réh. ⁵ Hun keh taket tong lamin kelunan, jian keh bara’ ka’ tenah, Pawah kenin kekat kelunan tong lamin iteu’. ⁶ Hun pu’un kelunan sinah éh pawah kenin, jian ha’ keh éh bara’ pawah nah pu’un ngelayau kenat tong irah. Hun kelunan sinah bé’ pu’un pawah kenin, ha’ keh éh bara’ pawah nah, seleket néh bé’ pu’un awah. ⁷ Semah kelunan éh alaa’ keh ngan jian kenin, tong lamin kelunan inah keh mokoo’ ngan kuman ngan mesep ineu’-ineu’ éh nena’ réh ngan keh. Mai keh menyaa’, uban kelunan éh kereja’ tekep éh alaa’ oléé’ néh kepéh, ngan mai keh piso tai lamin irah éh jah kepéh. ⁸ Tong leboo’ semah-semah keh tai, hun réh alaa’ keh ngan jian kenin, jian keh kuman ineu’-ineu’ éh nena’ réh ngan keh. ⁹ Kelunan éh sakit tong leboo’ inah, jian keh peka’o réh ngan jian keh bara’ ngan réh, Danii’ jaka’ Allah Pengeja’au keh, ha’ keh ngan réh. ¹⁰ Bang tong leboo’ semah-semah keh tai hun réh leko alaa’ keh, jian keh musit jin lamin réh tai tong jalan totoo’ ngan bara’ ka’, ¹¹ Agaa’ tana’ jin leboo’ keh éh nyalit tong gem mé’, inah améé’ nepaga’ éh, dokoo’ keh jam ka’ah tengéé’ ke’ tagong penyala’ keh. Bang nesen keh, dau iteu’ pu’un Allah tavin keh ke’ Néh juk Pengeja’au keh, bang pu’un ka’ah bet Éh awah, kenat ha’ keh ngan réh. ¹² La’ah Akeu’ bara’ mu’un ngan keh, tong Dau Allah pu’un ngukum kelunan, pelapah ja’au penika Néh ngan irah jin tana’ Sodom, jin penika Néh ngan kelunan éh leko alaa’ keh nah, ha’ Néh. ¹³ Ka’ ha’ Yésus kepéh, Tusah mu’un ka’ah tong leboo’ Kurasin, kenat péh ka’ah éh tong leboo’ Betsaida. Pinaa’ arong telana’ éh ja’au éh ngebéé kenin keh rai, hun Ké’ pu’un maneu’ kekat telana’ kenat tong leboo’ Tirus ngan Sidon, adang irah pu’un piso jin penyala’ réh ngan mokoo’ petem pakai réh talun ngan mena’ aveu’ bau ulun réh, dokoo’ réh pepoléng réh pu’un piso jin penyala’ réh tenéh. ¹⁴ Tong Dau Tuhan ngukum kelunan, pelapah ja’au penika Néh ngan irah tong leboo’ Tirus ngan Sidon, jin penika Néh ngan ka’ah. ¹⁵ Jah la’ah ka’ah tong leboo’ Kapernaum, ka’ah pu’un seruh keh omok kenajung avéé’ tong seruga, bang bé’ keh omok kenat, adang keh nebet réh tong luten meraka awah, ha’ Néh. ¹⁶ Ka’ ha’ Yésus kepéh ngan irah éh bakéh Néh, séé’-séé’ éh mihau ha’ keh, inah irah mihau ha’ Ké’ kepéh. Séé’-séé’ éh bet ka’ah inah irah bet Akeu’ kepéh, séé’-séé’ éh bet Akeu’ inah irah bet Iah éh nyohoo’ Akeu’ tuai, ha’ Néh ngan réh. ¹⁷ La’ah irah éh tujuu’ poloo’ duah usah éh senohoo’ Néh lakau rai moléé’ kepéh réh ngan murung kenin. Ka’ ha’ réh ngan Tuhan, O Tuhan, hun améé’ nyohoo’ kekat balei’ pega’ jin kelunan neu’ ngaran Ko’, pu’un éh pega’, ha’ réh. ¹⁸ Ka’ ha’ Yésus mipa ha’ réh, Mu’un éh pu’un pega’ uban Tuhan lepah nyopéé’ Sitan. Pu’un Tuhan bet éh jin seruga. Akeu’ pu’un na’at éh kenat mu’un, barei’ lu’ na’at kela’ap rai. ¹⁹ Seruh keh jian-jian, Akeu’ nyohoo’ keh nyaga’ torok ngan duyung péh, kenat péh Akeu’ nyohoo’ keh nyopéé’ ayau keh, inah éh Sitan. Jah ineu’ péh bé’ éh omok maneu’ keh. ²⁰ Na’ péh balei’ omok pega’ neu’ ha’ keh, mai keh murung kenin tong inah awah, bang jian keh murung kenin uban ngaran keh pu’un lem surat Tuhan tong seruga, ha’ Yésus. ²¹ Sioo’ inah Yésus penoo’ neu’ kemurung jin Sahéé’ Ni’ai, inah Éh sebayang, ka’ ha’ Néh, O Tamen Ké’ éh Tuhan tong langit ngan tong tana’ péh, Akeu’ bara’ jian kenin ngan Ko’ uban kekat éh nelim Ko’ jin irah éh pu’un ngaran tong tana’ éh pu’un pekalai tong kuraa’-kuraa’ arong, pu’un Ke’ pepoléng éh ngan irah éh bé’ pu’un ngaran tong tana’, ngan éh bé’ pu’un pekalai tong ineu’-ineu’ péh. O Tamen Ké’, pu’un Ke’ maneu’ éh kenat kivu pengeloo’ Ko’ ngan éh seneruh Ko’ tengéé’. ²² Pu’un Tamen Ké’ lepah mena’ kekat ineu’-ineu’ ngan Ké’, bé’ pu’un séé’-séé’ éh jam Akeu’ iteu’ éh Anak ko’, bang ka’au’ éh Tamen ké’ awah éh jam Akeu’. Kenat péh bé’ pu’un séé’-séé’ éh jam ka’au’ éh Tamen Ké’, bang Akeu’ éh Anak ko’ awah éh jam ka’au’, ngan irah éh jah hun Ké’ keloo’ pepoléng Ke’ ngan réh boh réh omok jam ka’au’ kepéh, ha’ Néh. ²³ Boh Yésus pupah ke’ Néh pané selim awah ngan irah éh bakéh Néh, ka’ ha’ Néh, Murung kenin keh uban kekat éh ta’an keh nah. ²⁴ Uban pinaa’ nabi Tuhan sahau ngan irah raja’ sahau rai éh keloo’ mu’un na’at éh ta’an keh inah, ngan keloo’ mu’un réh menéng kekat éh nenéng keh inah, bang bé’ réh omok, ha’ Néh. ²⁵ Pu’un jah guru éh nebaraa’ tong sohoo’ lem Surat Musa tuai tavin Yésus ke’ néh jam hun ha’ tebaraa’ Yésus inah pu’un teneng ngan hun néh bé’ péh. Boh éh neteng Yésus, ka’ ha’ néh, O Guru, ineu’ tekep ké’ maneu’ dokoo’ ké’ omok alaa’ urip pelinguh, ha’ néh. ²⁶ Ka’ ha’ Yésus mipa éh, Kineu’ ha’ lem surat Allah, ineu’ sin néh, ha’ Néh. ²⁷ Ha’ lakei’ inah mipa éh kepéh, Ka’ ha’ lem surat Allah rai de’, Tekep ke’ murung Tuhan Allah ngan kekat kenin ko’, ngan kekat usah ko’ ngan kekat pengegahang ko’, ngan kemekat penyeruh ko’. Tekep ke’ murung padéé’ ko’ pekua’ ke’ murung usah ko’ tengéé’, kenat ha’ lem surat Allah rai, ha’ lakei’ inah ngan Yésus. ²⁸ Ha’ Yésus ngan néh kepéh, Oo’, teneng néh ha’ ko’ bara’ éh kenat, hun ko’ maneu’ éh kenat boh ke’ omok murip, ha’ Yésus ngan néh. ²⁹ Uban lakei’ inah seruh iah pu’un kivu kekat sohoo’ inah, inah éh neteng Yésus kepéh. Ka’ ha’ néh, séé’ éh padéé’ ké’ kepéh, ha’ néh. ³⁰ La’ah Yésus mipa éh kepéh palaa’ ha’ tapan. Ka’ ha’ Néh, Pu’un jah kelunan lakau jin leboo’ Yérusalem tai Yerikho. Belu’an jalan néh lakau nah, inah pejamun maneu’ éh. Pejamun nah alaa’ kekat pakai néh ngan mipok kelunan inah ngan irah bet éh danii’ néh juk matai. ³¹ Sioo’ inah péh jah imam tai masek jalan inah kepéh. Hun néh avéé’ tong lakei’ éh neu’ pejamun nah, iah na’at éh awah, tioo éh lapah tong néh awah. ³² Kenat péh pu’un jah kelunan Lewi masek jalan inah kepéh. Hun néh jam lakei’ éh neu’ pejamun inah, tai éh na’at éh awah, boh éh pelapah lakau kepéh. ³³ La’o inah pu’un kelunan Samaria masek jalan inah kepéh. Hun néh jam lakei’ éh neu’ pejamun nah, penika néh mu’un-mu’un éh. ³⁴ Tioo tai éh tavin éh ke’ néh mujek nyak-tawan ngan baa’ agun tong suhat lakei’ inah, ngan ke’ néh ngejeret suhat néh. Boh éh metéé’ éh bau keledai éh jalan néh lakau ri’ ke’ néh mihin éh tai lamin sakai ngan petubo éh sinah. ³⁵ Barei’ sagam iah mena’ duah rigit pirek ngan lakei’ éh mihau lamin sakai nah, ngan nyohoo’ éh petubo lakei’ éh neu’ pejamun nah jian-jian. Ka’ ha’ néh ngan lakei’ ja’au inah, Jian ke’ petubo éh jian-jian, hun ké’ moléé’ kepéh temurei’, kekat éh penakai ko’ petubo éh nah boh ku’ mena’ éh ngan ko’ kepéh, ha’ néh. ³⁶ Boh Yésus pané ngan guru iri’ kepéh, ha’ Néh, séé’ jin belah réh teleu’ inah éh padéé’ lakei’ éh neu’ pejamun nah seneruh ko’, ha’ Néh. ³⁷ Boh guru inah mipa éh, Kelunan éh pika éh nah, ha’ néh. Ha’ Yésus kepéh, Hun néh kenat tai ke’ maneu’ pekua’ kelunan éh jam pika nah kepéh, ha’ Néh. ³⁸ Lakau Yésus kepéh ngan irah éh bakéh Néh ke’ néh tai jah leboo’. Tong leboo’ inah pu’un jah redo ngaran néh Marta. Marta nah alaa’ Yésus tong lamin néh ngan jian kenin. ³⁹ La’ah Marta pu’un jah padéé’ néh éh redo, ngaran néh Meriam. Meriam mokoo’ déhéé’ gem Tuhan ke’ néh menéng ha’ tebaraa’ Néh. ⁴⁰ Bang tusah kenin Marta uban pinaa’ kereja’ néh, inah éh tai tavin Tuhan ke’ néh bara’ kenat ngan Néh. Ha’ néh, O Tuhan, bé’ Ke’ jam akeu’ kereja’ tengéé’ éh ke’ ko’ bé’ nyohoo’ padéé’ ké’ nah tuai nya’ap ku’. Jian Ke’ nyohoo’ éh tuai nya’ap ku’, ha’ néh. ⁴¹ Ha’ Tuhan mipa éh, Marta, Marta, tusah mu’un kenin ko’ ngan mutau ke’ neu’ kereja’ ko’ pinaa’ nah, ⁴² bang pu’un jah éh pelapah jian jin kekat inah, uban Meriam nah pu’un éh ngevéléé’ éh jian, éh jian inah bé’ éh omok nalaa’ réh jin iah kepéh, ha’ Yésus ngan néh.

¹ Jah koléé’ tovoo’ Yésus sebayang tong jah jalan, la’o Néh sebayang nah, inah jah bakéh Néh nyohoo’ Éh nebaraa’ réh sebayang. Ka’ ha’ néh, O Tuhan, jian Ke’ nebaraa’ améé’ sebayang barei’ Yohanes nebaraa’ irah éh bakéh néh rai, ha’ néh. ² Ha’ Yésus ngan réh, Hun keh sebayang, ka’ ha’ sebayang keh, O Tamen mé’, Jian éh ngaran Ko’ pu’un peparen. Ka’au’ éh Raja’ améé’. ³ Mena’ sukup penguman ngan améé’ dau iteu’. ⁴ Jian ke’ mega’ kekat kesa’at améé’ barei’-okoo’ améé’ mega’ kesa’at irah éh ngesa’at améé’. Mai kejeraa’ améé’ teneng tong tenupat. Barei’ inah ha’ keh sebayang, ha’ Néh. ⁵ Ha’ Yésus ngan irah éh bakéh Néh, Akeu’ maneu’ jah ha’ tapan. Barang pu’un jah usah jin belah ka’ah tai lamin jah bakéh néh belu’an merem ke’ néh menyat ka’an. Ha’ néh ngan bakéh néh éh tong lamin nah, O kéh, kineu’ ke’ pu’un roti? Hun néh pu’un akeu’ juk menyat teleu’ roti jin ka’au’. ⁶ Uban pu’un jah bakéh ké’ éh tuai jin juu’ avéé’ tong lamin ké’, bang bé’ pu’un ineu’-ineu’ ké’ mena’ ngan néh, ha’ néh. ⁷ Boh bakéh ko’ éh lem lamin nah mipa ha’ ko’ ka’, Mai ke’ petusah akeu’, usit tapé ké’ iteu’ lepah kenusi ké’ éh, ngan kekat irah anak ké’ péh pu’un réh pegen ngan ké’ siteu’, bé’ akeu’ omok betéé’ mena’ ineu’-ineu’ ngan ko’, ha’ néh. ⁸ Ha’ Yésus kepéh, Kineu’ hun néh pu’un ha’ kenat? Akeu’ bara’ ngan keh, na’ péh ke’ bakéh néh mu’un, bé’ iah keloo’ betéé’ mena’ éh ngan ko’, bang uban ka’au’ menyat ngan ngusii’ éh mu’un-mu’un, pu’un éh betéé’ ngan mena’ éh nenyat ko’ nah. ⁹ Kenat péh ha’ Ké’ ngan keh, jian keh menyat boh keh omok alaa’ éh, jian keh pitah boh keh pu’un éh, jian keh ngatong usit tapé, boh éh omok pukap ngan keh. ¹⁰ Uban siget-siget kelunan éh menyat jin Allah, pu’un éh alaa’ éh kepéh, ngan siget-siget kelunan éh pitah, pu’un éh alaa’ éh penitah néh nah, ngan siget-siget kelunan éh ngatong usit tapé, Allah mukap usit tapé ngan néh. ¹¹ Ka’ah éh tamen hun anak ko’ menyat seluang, kineu’, pu’un ke’ mena’ torok ngan néh? ¹² Ngan hun anak ko’ menyat jah ilo, kineu’, duyung nena’ ko’ ngan néh? Adang néh bé’ kenat. ¹³ Hun ka’ah kelunan éh sa’at awah jam mena’ kekat éh jian ngan anak keh, makin péh Tamen keh éh tong seruga, adang Iah omok mena’ Sahéé’ Ni’ai ngan kelunan éh menyat ngan Néh, ha’ Néh ngan irah éh bakéh Néh. ¹⁴ Pu’un Yésus mega’ jah balei’ mameng jin jah kelunan. La’o balei’ inah pega’, boh kelunan inah omok pané. Hun kelunan pinaa’ nah na’at éh kenat, béé kenin réh. ¹⁵ Bang ha’ jelua’ réh, Pu’un iah mega’ balei’ neu’ kerenget Beelsebul éh pengoloo’ balei’, ha’ jelua’. ¹⁶ Pu’un jelua’ kepéh éh juk jam hun néh jin Allah ngan hun néh bé’ péh, inah irah nyohoo’ Yésus maneu’ telana’ éh omok pepoléng iah maneu’ éh kenat neu’ penyukat Allah. ¹⁷ Yésus jam kekat éh seneruh réh kenat, boh Éh bara’ ngan réh, Ka’ ha’ Néh, Hun néh pu’un kelunan éh pekelawan tong jah tana’, adang irah éh pekelawan inah pata matai béé, kenat péh hun néh pu’un irah tong jah leboo’ pekelawan kenat, adang leboo’ inah laho béé. ¹⁸ Hun néh kenat kineu’ Sitan, hun Sitan pu’un irah éh pekelawan kenat, kineu’ Sitan, omok éh kelevit réh? Ha’ ka’ah bara’ Akeu’ pu’un mega’ balei’ neu’ kerenget Beelsebul. ¹⁹ Hun ké’ pu’un mega’ balei’ kenat, kineu’ jalan irah éh kivu ka’ah nah mega’ balei’ nah, irah éh kivu ka’ah, irah péh pekelenaa’ ha’ keh inah pu’un sala’. ²⁰ Neu’ penyukat Allah inah Akeu’ mega’ balei’, inah éh nelana’ Allah pu’un belah keh ke’ Néh Pengeja’au, ha’ Néh. ²¹ Ha’ Yésus kepéh, Hun néh pu’un jah kelunan éh gahang usah mavaa’ lamin néh ngan kekat lajam néh pu’un éh petenup néh tenéh, boh kekat anah nah pu’un petem. ²² Bang hun néh pu’un jah kelunan éh pelapah gahang kepéh jin iah, maneu’ ngan nyopéé’ éh, boh kelunan éh nyopéé’ éh nah alaa’ kekat lajam néh éh juk kenelan néh inah ri’, ngan petulat kekat livah éh tenekau néh inah ngan réh. ²³ La’ah kelunan éh bé’ ngebakéh akeu’ seleket néh ayau ké’. Kelunan éh bé’ pu’un nolong Akeu’ pitah kelunan éh tawang, seleket néh pepurat réh awah, ha’ Yésus ngan réh. ²⁴ Ha’ Yésus kepéh, La’o balei’ pega’ jin kelunan, lakau éh tong tana’ ke’ néh pitah jalan néh mokoo’. Hun néh bé’ pu’un jalan mokoo’, boh éh seruh lem kenin néh, Jian ku’ moléé’ tai lamin ké’ bu’un ri’, kelem néh. ²⁵ Boh éh moléé’ kepéh. Iah jam lamin néh inah lepah jian ngan lepah petenup réh tenéh. ²⁶ Boh éh mihin tujuu’ balei’ éh jah kepéh éh pelapah sa’at jin iah ke’ néh alaa’ réh mokoo’ ngan néh tong lamin inah. La’ah kelunan éh jalan balei’ inah, ga’ néh pelapah sa’at jin hun bu’un néh ri’, ha’ Néh. ²⁷ La’o Yésus pané kenat pu’un jah redo jin belah kelunan pinaa’ nah bara’ ngan Néh. Ka’ ha’ néh, Murung kenin redo éh nganak ke’ ngan éh petubo ke’, ha’ néh. ²⁸ Ha’ Yésus mipa éh, Oo’, mu’un éh kenat, bang pelapah murung kepéh irah éh menéng ha’ Allah ngan kivu éh, ha’ Néh. ²⁹ Tovoo’ kelunan pinaa’ nyikeu’ Yésus, inah Yésus pané kepéh ngan réh, ka’ ha’ Néh, Kekat kelunan éh pu’un murip keto hun iteu’, sa’at mu’un réh. Pu’un réh nyohoo’ Akeu’ maneu’ jah telana’ éh pepoléng Akeu’ éh Anak Allah, bang bé’ Akeu’ maneu’ éh kenat, inah awah jalan réh omok jam Akeu’ éh Anak Allah, pekua’ telana’ tong Yunus sahau rai. ³⁰ Yunus iah jah telana’ ngan kelunan tong leboo’ kapan Niniwé, kenat péh Anak Kelunan kepéh jah telana’ ngan kelunan éh pu’un murip hun iteu’. ³¹ Tong Dau Tuhan juk ngukum kekat kelunan, redo éh Raja’ irah tong jah tana’ éh juu’ mu’un, iah pu’un nekedéng ngan bara’ keh sala’. Redo inah nah lakau jin tana’ éh juu’ mu’un ke’ néh menéng ha’ tebaraa’ éh benara’ Raja’ Salomo sahau rai, uban Salomo nah jam seruh. La’ah Akeu’ bara’ ngan ka’ah, Akeu’ éh pelapah ja’au jin Salomo kepéh. ³² La’ah tong Dau Tuhan ngukum kelunan, irah kelunan jin Niniwé pu’un nekedéng bara’ sala’ keh, uban hun irah inah menéng ha’ tebaraa’ Tuhan éh benara’ Yunus ngan réh, pu’un réh piso jin penyala’ réh. Akeu’ bara’ ngan keh, Akeu’ pelapah ja’au jin Yunus kepéh. ³³ Hun kelunan seket titui néh, bé’ éh melim éh ngan modoo’ éh ra’ tekup, pu’un éh mejing éh dokoo’ kelunan omok na’at nawa néh. ³⁴ La’ah maten keh inah, inah éh barei’ jah titui tong usah keh. Hun maten ko’ pu’un jian, boh ketem lo’ong usah ko’ pu’un tong rema, bang hun maten ko’ pu’un sa’at, boh ketem lo’ong usah ko’ pu’un tong merem awah. ³⁵ Jian ke’ mavaa’ jian-jian dai maten kenin ko’ tai merem awah. ³⁶ Hun ketem lo’ong usah ko’ pu’un tong rema, ngan si’ik-si’ik ke’ péh bé’ éh pu’un tong merem, boh ke’ pu’un nawa ta’an barei’ hun titui éh pu’un perema lem lamin. ³⁷ La’o Tuhan Yésus pané kenat ngan réh, boh jah kelunan Parisi tebai Éh tai pelelong kuman ngan néh, inah Yésus pu’un tai kuman pekua’ tenebai néh inah. ³⁸ Béé kenin kelunan Parisi nah na’at Yésus kuman bé’ jak mohéé’ ojoo’ Néh pekua’ adet irah Parisi. ³⁹ Inah Tuhan pané ngan Néh, ka’ ha’ Néh, Pinaa’ adet ka’ah kelunan Parisi pohéé’ likot sawan ngan pigan, bang lem kenin keh pu’un buyuk ngan pinaa’ arong kesa’at. ⁴⁰ Palui ka’ah, hun Allah maneu’ likot néh, kineu’ bé’ éh maneu’ lem néh kepéh? ⁴¹ Jian keh mena’ kekat éh pu’un lem sawan ngan pigan keh ngan kelunan kari, boh kekat inah pu’un mebéng, ha’ Néh ngan réh. ⁴² Tusah mu’un ka’ah kelunan Parisi, uban malai keh petulat kekat éh tong pulah keh, avéé’ buaa’ éh si’ik barei’ buaa’ selasih ngan buaa’ inggu ngan kekat tong éh si’ik kenat. Malai keh petulat éh ngan mena’ éh ngan Allah, bang tong keh maneu’ kekat éh pejek ngan kelunan ngan tong penika Allah bé’ keh maneu’ éh. Hun keh maneu’ éh pejek ngan éh teneng tong penika Allah tenah, inah éh pelapah jian. Jian keh maneu’ kenat, bang mai keh ngelapah tong éh jah nah. ⁴³ Tusah mu’un ngan ka’ah kelunan Parisi, uban hun keh tai tong lamin sebayang, pu’un keh menyun retek keh omok poléng ta’an kekat kelunan uban keh keloo’ réh ngajung keh, kenat péh keh keloo’ réh ngajung keh tong jalan pebelih. ⁴⁴ Tusah mu’un ngan ka’ah, uban keh barei’ tanem éh bé’ pu’un telana’ ineu’ ke’ réh jam éh jalan patai kelunan boh kelunan lakau bau néh uban réh bé’ jam éh, ha’ Néh. ⁴⁵ Pu’un jah guru éh nebaraa’ tong sohoo’ lem Surat Musa pané ngan Tuhan, ka’ ha’ néh, O Guru, hun ko’ pané kenat, inah ka’au’ maneu’ pah avéé’ améé’ péh, ha’ néh. ⁴⁶ Ka’ ha’ Yésus mipa éh, Oo’, mu’un ha’ ké’ kenat maneu’ pah avéé’ ka’ah guru nah, uban neu’ kekat sohoo’ keh tong dau posot éh bara’, mai maneu’ iteu’ ngan mai maneu’ barei’ inah, neu’ ha’ keh kenat, inah keh seleket pebii’ irah éh jah tong livah éh bahat, bang bé’ sapét si’ik ke’ ka’ah nolong réh bii’ éh. ⁴⁷ Pu’un ka’ah maneu’ kuraa’-kuraa’ beték éh jian retek tanem irah nabi Tuhan, éh penatai irah tepun keh. ⁴⁸ Neu’ kuraa’-kuraa’ beték keh inah, inah éh pepoléng kenin keh pekua’ kenin tepun keh éh mematai kelunan inah. Tepun keh nah mematai irah nabi, ka’ah éh maneu’ lamin éh jian layan bau retek tanem réh. ⁴⁹ Uban keh pu’un maneu’ éh kenat, inah Allah neu’ Sahéé’ Ni’ai pu’un bara’, Akeu’ nyohoo’ kuraa’ nabi ngan irah lawah péh tai nebaraa’ réh, jelua’ réh pu’un éh penatai réh, ngan jelua’ pu’un réh peketa éh, kenat ha’ Allah. ⁵⁰ Neu’ keh maneu’ kenat, inah ukum éh tekep teneng tong kekat kelunan éh mematai kelunan éh bara’ ha’ Tuhan éh penatai réh jin bu’un-bu’un tana’, ⁵¹ inah éh jin Habel éh bu’un penatai réh, pah avéé’ Sakaria éh penatai réh tong Umaa’ Allah belah retek réh motong ka’an ngan retek éh ni’ai. Ha’ ké’ mu’un, ukum éh tekep teneng tong kekat irah éh mematai réh inah, ukum inah juk teneng tong kekat ka’ah éh murip hun iteu’ kepéh, ha’ Yésus ngan réh. ⁵² Tusah mu’un ngan ka’ah guru éh nebaraa’ tong Surat Musa, uban ka’ah mapat jalan éh mihin kelunan jam Allah, ka’ah tengéé’ bé’ keloo’ kivu éh, kelunan éh jah éh juk kivu éh, ka’ah maneu’ réh kepéh. Kenat ha’ Tuhan Yésus pané ngan irah Parisi pah avéé’ ngan irah guru nah. ⁵³ Hun Yésus piso jin sinah, irah guru éh nebaraa’ tong Surat Musa ngan kelunan Parisi, pu’un réh maneu’ éh mu’un-mu’un. ⁵⁴ Pinaa’ arong éh teneteng réh ngan Néh, pu’un réh neteng Éh kenat ke’ réh juk pesala’ Éh hun néh pu’un ineu’-ineu’ ha’ bé’ teneng.

¹ La’ah pinaa’ mu’un-mu’un kelunan petipun, ngan pesikeu’ réh pah avéé’ réh petejat, inah Yésus pané palaa’ ha’ tapan ngan irah éh bakéh Néh. Ka’ ha’ Néh, Jian keh mavaa’ usah keh jian-jian jin tawan pekevat, tawan inah tapan tong kelunan Parisi éh ngelayoo’ awah sebayang. ² Bé’ pu’un ineu’-ineu’ éh petavun ke’ néh bé’ poléng kepéh, kenat péh kekat ha’ éh benara’ réh ngan jah usah awah, adang kekat kelunan pu’un jam éh kepéh. ³ Uban néh kenat ineu’-ineu’ éh benara’ keh ngan kelunan sioo’ merem, adang néh benara’ néh kepéh sioo’ rema. Ngan ha’ keh keré ngan jah kelunan tong lamin néh tengéé’, inah ke’ éh benara’ néh kepéh ngan ja’au-ja’au ha’ jin patah, ha’ Néh. ⁴ Ha’ Yésus kepéh, O kekat bakéh ké’, Akeu’ bara’ ngan keh, mai keh medai kelunan éh mematai keh ngan la’o réh mematai keh bé’ pu’un ineu’-ineu’ éh omok neu’ réh tong keh kepéh. ⁵ Bang éh tekep keh medai, jian keh medai Allah uban Iah pu’un penyukat alaa’ laset keh, ngan Iah pu’un penyukat kepéh bet keh dalem luten meraka, Akeu’ bara’ éh mu’un ngan keh, tekep keh medai Éh. ⁶ Seruh keh jian-jian, juhit parai omok kelunan melih éh lemah usah palaa’ duah sin awah, na’ péh éh kenat kemurah, jah-jah usah péh bé’ Allah ngelepan éh. ⁷ Kenat péh ihat bok keh lepah penurung Néh béé, uban néh kenat mai keh medai uban ka’ah éh pelapah jian jin kekat juhit éh pinaa’ nah, ha’ Néh. ⁸ Ka’ ha’ Yésus kepéh, Akeu’ bara’ ngan keh, kelunan séé’-séé’ péh éh ngakun ngan kekat kelunan tong pengelan néh tong Akeu’, boh Anak Kelunan ngakun iah tong jumen meliket Allah kepéh. ⁹ Kenat péh kelunan séé’-séé’ éh ngaken bara’ tong kekat kelunan, bé’ iah ngelan tong Akeu’, boh Akeu’ ngaken iah tong jumen meliket Allah kepéh. ¹⁰ Kenat péh ha’ Ké’ kepéh tong kelunan éh pané ngesa’at Anak Kelunan, omok penyala’ néh inah pega’, bang kelunan éh pané ngesa’at Sahéé’ Ni’ai, bé’ penyala’ néh omok pega’. ¹¹ Hun pu’un réh mihin keh tai lamin sebayang Yahudi, ngan mihin keh tong pengeja’au peritah ke’ réh pesala’ keh, mai keh besau seruh, kineu’ jalan keh omok mipa ha’ réh, ngan kineu’ ha’ ané keh ngan réh kepéh, ¹² uban tovoo’ inah péh Sahéé’ Ni’ai omok bara’ ngan keh tong ha’ éh tekep keh pané ngan réh. Kenat ha’ Yésus ngan réh. ¹³ Pu’un jah kelunan jin belah kelunan pinaa’ éh pané ngan Yésus, ka’ ha’ néh, O Guru, jian ke’ nyohoo’ padéé’ ké’ petulat livah tamen mo ngan ké’, ha’ néh. ¹⁴ Ha’ Yésus mipa éh, O bakéh, séé’ nyohoo’ Akeu’ ke’ ké’ omok seruh tong inah, ngan séé’ nyohoo’ Akeu’ ke’ ké’ omok petulat livah tamen koh nah? Bé’ pu’un sohoo’ kenat ngan ké’, ha’ Yésus. ¹⁵ Boh Yésus pu’un bara’ ngan kekat kelunan béé, ka’ ha’ Néh, Seruh keh jian-jian, mihau kenin keh jin kekat éh agat keh, uban na’ péh kelunan kaya’ mu’un ngan pinaa’ livah, bé’ éh murip neu’ kekat livah néh, ha’ Néh. ¹⁶ Pelapah iah maneu’ jah ha’ tapan ngan réh, Pu’un jah kelunan kaya’ éh pu’un tana’ jian ngan pinaa’ parai néh. ¹⁷ La’ah iah seruh dalem kenin néh, ka’ kelem néh, Tusah mu’un ku’ ieng ke’ jalan ké’ modoo’ kekat parai ké’ iteu’. Ineu’ éh tekep ké’ maneu’, kelem néh. ¹⁸ La’ah ha’ néh, Jam ku’ dat, tekep ku’ nguba’ kekat luvung ké’ éh lepah teu’, boh ku’ maneu’ éh pelapah ja’au kepéh da’. Sinah lah ku’ omok modoo’ kekat parai ngan livah ké’ teu’ lah. ¹⁹ La’o inah omok ku’ bara’ ngan usah ké’ ka’, Murung kenin ké’, akeu’ pu’un livah pinaa’ sukup avéé’ kuraa’-kuraa’ ta’un. Bé’ lah ku’ tusah kereja’ ngan mutau kepéh, mokoo’ awah ku’, kuman, mesep ngan ngida ngan jian kenin awah, ha’ néh. ²⁰ La’ah ha’ Allah ngan néh, Palui ke’ seruh kenat, dau merem iteu’ néh laset ko’ juk béé dat, la’ah hun néh kenat, kekat livah ko’ nah anah séé’ lah éh, ha’ Néh. ²¹ Ha’ Yésus kepéh, Kenat péh tong kelunan kaya’ éh alaa’ livah pinaa’ bang bé’ éh kaya’ tong jumen Allah, ha’ Néh. ²² La’o inah Yésus pané ngan irah éh bakéh Néh, ka’ ha’ Néh, Uban néh kenat Akeu’ bara’ ngan keh, mai keh besau kenin seruh tong penguman keh, jin semah keh omok alaa’ éh sukup siget-siget dau. Kenat péh tong pakai keh, mai keh tusah seruh jin semah keh omok alaa’ pakai keh. ²³ Uban urip keh inah pelapah jian jin penguman, ngan usah keh kepéh éh pelapah jian jin pakai. ²⁴ Seruh keh jian-jian tong juhit, bé’ éh pu’un pulah, ngan bé’ éh nérék, ngan bé’ éh pu’un luvung, na’ péh éh kenat Allah éh pakan éh, ka’ah iteu’ pelapah jian jin juhit éh pinaa’ nah, ha’ Néh. ²⁵ Inah kepéh, séé’ jin belah ka’ah éh omok pekebit urip néh uban néh ngelayau mihau usah néh, adang néh bé’ omok. ²⁶ Hun keh bé’ omok maneu’ éh kenat, uban ineu’ keh tusah kenin seruh tong éh jah kepéh, ha’ Néh. ²⁷ Ka’ ha’ Yésus kepéh, Jian keh seruh tong kekat busak tong tana’, bé’ busak inah maneu’ pakai néh, na’ péh kenat inah akeu’ bara’ ngan keh, Raja’ Salomo sahau rai, na’ péh éh kaya’ mu’un, bé’ éh pu’un pakai éh pelapah jian layan jin busak inah. ²⁸ Allah éh suai layan busak inah pu’un jian, na’ péh éh metok awah murip, ngan la’o inah nebet réh éh dalem luten. Hun néh kenat kineu’, bé’ Allah keloo’ mena’ pakai ngan keh kei. Kurang mu’un pengelan keh. ²⁹ Mai keh tusah kenin ngelayau pitah penguman ngan pakai keh awah, ³⁰ boh éh pitah éh kenat kelunan éh bé’ ngelan tong Allah éh, uban Tamen keh jam adang éh tekep keh alaa’ kekat éh kenat. ³¹ Uban Tuhan éh Pengeja’au keh ngan mihau keh, jian keh ngelayau pitah pengeloo’ néh tenah, boh éh omok mena’ sukup penguman ngan pakai keh péh, ha’ Yésus. ³² Ka’ ha’ Yésus kepéh, O kekat bakéh ké’ éh barei’ jah vun domba éh kerat awah, amai keh medai, uban Tamen keh iah éh pengeja’au keh ngan mihau keh. ³³ Jian keh melih kekat livah keh, ngan kekat rigit éh nalaa’ keh tong néh, jian keh mena’ éh ngan kelunan kari. Jian keh alaa’ bék éh bé’ jam mupuk, inah éh pengekaya’ tong seruga, pengekaya’ inah bé’ éh omok béé, uban kelunan nekau bé’ éh omok tai sinah ngan nekau éh, kenat péh lipah, bé’ éh omok kuman éh. ³⁴ Semah-semah livah keh nodoo’ keh, sinah ke’ kenin keh, ha’ Néh. ³⁵ Ka’ ha’ Yésus kepéh, Jian keh ngelayau barei’ kelunan éh lepah petenup tenéh, barei’ kelunan éh ngejeret é’éng néh ngan lepah seket pelita’ néh ³⁶ barei’ kelunan sohoo’ éh mena pengeja’au néh moléé’ jin néh tai kuman tong kawin. Tovoo’ néh avéé’ ngan ngatong usit tapé, pu’un réh tioo mukap éh ngan néh uban réh lepah petenup mena savéé’ néh. ³⁷ Murung mu’un kenin kelunan sohoo’ inah uban réh lepah petenup mena savéé’ pengeja’au réh nah. Inah akeu’ bara’ ngan keh, adang néh pu’un ngejeret é’éng néh ke’ néh nyohoo’ réh menyun ngan petubo irah kepéh. ³⁸ Na’ péh pengeja’au inah lieu’ avéé’, barang éh avéé’ dau lepok merem péh, barang pelapah lepok merem péh, hun irah éh sohoo’ néh inah lepah petenup tenéh, adang irah pu’un murung kenin na’at savéé’ néh. ³⁹ Seruh keh jian-jian, hun pengeja’au lamin lepah jam jaka’ kelunan éh nekau juk tuai masek tong lamin néh, adang néh pu’un mavaa’, bé’ éh kejeraa’ kelunan nekau tuai tong lamin néh. ⁴⁰ Uban néh kenat jian ka’ah petenup kenin keh tenah, uban adang Anak Kelunan pu’un tuai, barang belah kenin ka’ah bé’ seruh Éh tuai péh, boh Éh pu’un beleka’ tuai, ha’ Yésus. ⁴¹ Ha’ Péterus, O Tuhan, kineu’ ha’ tapan ko’ iteu’, ha’ ko’ ngan améé’ éh bakéh ko’ awah. Kineu’, ngan kekat kelunan béé kei, ha’ néh. ⁴² Ha’ Tuhan mipa éh, Jian keh seruh, jin belah kekat kelunan sohoo’ séé’ éh tigéh ngan jam seruh maneu’ kekat kereja’ néh. Kelunan inah éh kevéléé’ pengeja’au néh ke’ néh petubo lamin néh ngan ke’ néh mena’ penguman ngan irah éh pata kelunan sohoo’ tong jaka’ réh kuman. ⁴³ Murung kenin kelunan sohoo’ nah hun pengeja’au néh moléé’ ngan jam iah petem maneu’ kekat kereja’ éh sohoo’ néh nah. ⁴⁴ Inah Akeu’ bara’ ngan keh, pu’un pengeja’au néh ngajung éh ngan nyohoo’ éh mihau ngan mavaa’ kekat-kekat livah pengeja’au néh kepéh. ⁴⁵ Bang hun kelunan sohoo’ inah seruh pengeja’au néh lebéé’ mu’un lakau bé’ pu’un moléé’, kineu’ éh hun néh seruh éh kenat. Boh éh tai mipok irah pata kelunan sohoo’ nah, irah lakei’ péh kenat péh irah redo, ngan iah kuman nyahan ngan mesep avéé’ néh mavuk péh. ⁴⁶ La’ah pengeja’au kelunan sohoo’ nah pu’un moléé’ sioo’ néh bé’ seruh pengeja’au néh pu’un moléé’. Boh pengeja’au néh ngukum éh pekua’ kelunan éh ngelapah tong sohoo’ pengeja’au néh, ha’ Néh. ⁴⁷ La’ah kelunan sohoo’ éh lepah jam tong kekat sohoo’ pengeja’au néh, bang bé’ iah kivu pekua’ éh sohoo’ pengeja’au néh, iah pu’un teneng ukum, ukum néh inah éh pinaa’ koléé’ réh mipok éh. ⁴⁸ Bang kelunan sohoo’ éh bé’ jam kekat sohoo’ pengeja’au néh, pu’un éh maneu’ éh tekep ke’ néh nipok réh, pu’un éh teneng ukum inah éh nipok réh, bang bé’ éh nipok réh gahang pekua’ kelunan sohoo’ éh jam kekat sohoo’ pengeja’au néh inah. Kelunan éh pu’un kereja’ éh nena’ Tuhan, Tuhan juk na’at réh pu’un maneu’ éh pekua’ iah mena’ éh nah, kelunan éh kenelan irah, adang irah ngelan iah maneu’ kekat éh teneng mu’un, ha’ Yésus. ⁴⁹ Ka’ ha’ Yésus kepéh, Akeu’ tuai dokoo’ Ké’ maneu’ luten ja’au tong tana’, ngan keloo’ mu’un akeu’ hun luten lepah mahang kenat. ⁵⁰ Bang dokoo’ luten inah omok mahang kenat, tekep Akeu’ pu’un teneng tong kekat arong pengeketa Ké’, besau kenin Ké’ kelebéé’ iteu’ bé’ jak ma’o. ⁵¹ Pu’un keh seruh Akeu’ tuai tong tana’ dokoo’ Ké’ mihin kelunan tunuk tong tana’. Bé’ Akeu’ tuai mihin réh kenat, Akeu’ tuai dokoo’ Ké’ petengéé’ réh. ⁵² Jin la’o iteu’ pinaa’ kelunan pu’un petengéé’ kenin, barei’ hun pu’un lemah usah tong jah lamin, teleu’ usah jin belah réh maneu’ rawah inah, rawah inah pu’un maneu’ réh teleu’ inah kepéh. ⁵³ La’ah tamen maneu’ anak néh lakei’, anak néh lakei’ maneu’ tamen néh, ngan tinen maneu’ anak néh éh redo, anak néh redo maneu’ tinen néh, redo kivan néh maneu’ kivan néh, kivan néh maneu’ iah kepéh, ha’ Yésus ngan réh. ⁵⁴ La’ah ka’ ha’ Yésus ngan kelunan pinaa’ nah, Hun keh na’at langit baleng, taa’ dau dat, ha’ keh, ngan pu’un taa’ kenat. ⁵⁵ Ngan hun keh na’at ahéng tong langit, Telah hun iteu’, ha’ keh, ngan pu’un telah kenat. ⁵⁶ Ka’ah kelunan éh ngelayoo’ sebayang awah, jam keh seruh tong kekat éh poléng tong langit ngan tong tana’ péh, bang bé’ keh jam seruh tong kekat éh pu’un sioo’ urip lu’ hun iteu’, ha’ Néh. ⁵⁷ Ka’ ha’ Yésus kepéh, Pekua’ barei’ keh jam seruh hun dau juk taa’ ngan hun néh bé’ péh, kenat péh tekep keh jam seruh pitah jalan keh éh teneng. ⁵⁸ Barei’ hun pu’un kelunan éh pesala’ keh ngan juk mihin keh tai besara’, kelebéé’ keh bé’ jak avéé’ tong dau besara’ nah, jian keh mekat pitah jalan dokoo’ keh omok alaa’ jian kenin ngan néh kepéh, dokoo’ néh bé’ mihin keh tai jumen irah éh jam petuneng, dai irah éh jam petuneng nah mena’ keh ngan irah éh mavaa’ lamin tutup ke’ réh mihin keh tai sinah. ⁵⁹ Adang keh bé’ omok musit jin lamin tutup inah pah avéé’ keh mena’ tong kekat ukum keh inah, ha’ Néh.

¹ Sioo’ inah pu’un kelunan bara’ ngan Yésus tong Pilatus mematai kelunan jin Galilia tovoo’ réh mena’ ka’an éh penatai réh ngan Allah. ² Ka’ ha’ Yésus mipa réh, Kineu’ éh seneruh keh tong kelunan éh penatai réh nah. Pu’un keh seruh kelunan éh matai nah sa’at jin kekat kelunan tong tana’ Galilia kei. ³ Bé’ éh kenat. Bang Akeu’ bara’ ngan keh, hun keh bé’ piso jin penyala’ keh, ka’ah péh matai béé pekua’ irah inah ri’. ⁴ Kineu’ kenin keh seruh tong irah éh jah poloo’ ayah usah éh matai teda lamin éh bau tong baa’ Silo’am tong Yérusalem rai. Kineu’ éh kunah ka’ah, uban irah inah pelapah sa’at jin irah éh jah éh mokoo’ tong Yérusalem nah éh ke’ réh matai teda lamin kenat. ⁵ Bé’ éh kenat. Bang Akeu’ bara’ ngan keh kepéh, hun keh bé’ piso jin penyala’ keh, adang ka’ah péh matai béé pekua’ irah inah ri’, ha’ néh. ⁶ La’ah Yésus bara’ jah ha’ tapan ngan réh, ka’ ha’ néh, Pu’un jah kelunan éh mulah kayeu’ ara tong pulah agun néh. Jah koléé’ inah éh tai juk alaa’ buaa’ ara nah, bang bé’ pu’un buaa’ néh. ⁷ Boh éh bara’ ngan kelunan éh kereja’ tong pulah inah ka’, Teleu’ ta’un tenéh kelebéé’ ara iteu’ murip siteu’, iteu’ néh ku’ tuai juk alaa’ buaa’ néh, bang bé’ éh pu’un. Ko’ tebeng éh, bé’ pu’un gunah néh murip siteu’, ha’ néh. ⁸ Bang ka’ ha’ lakei’ éh kereja’ tong pulah néh inah mipa éh, O lakei’ ja’au, mai ke’ tebeng éh jak, turut ke’ éh murip tong jah ta’un iteu’, avéé’ ké’ pu’un nyakun tana’ tutuh néh ngan mena’ baja’ tong néh. ⁹ Avéé’ tong ta’un buaa’ kepéh hun néh ngebuaa’ da’, jian éh, hun néh bé’ ngebuaa’ da’, boh ke’ tebeng éh lah, ha’ néh ngan lakei’ ja’au nah, ha’néh. ¹⁰ La’ah tong jah Dau Posot Yésus pu’un nebaraa’ réh tong lamin sebayang Yahudi. ¹¹ Tong lamin sebayang inah pu’un jah redo éh nasek balei’, naneu’ balei’ inah pu’un éh sakit jah poloo’ ayah ta’un kelebéé’ néh tenéh, nerekung sohot néh, bé’ éh omok nekedéng pejek. ¹² Hun Yésus na’at éh boh éh bara’ ka’ ngan néh, O redo, ma’o ke’ jin kekat kesakit ko’ inah, ha’ Néh. ¹³ Boh Yésus mapai ojoo’ Néh tong redo inah, boh redo inah omok tioo nekedéng pejek ngan pu’un éh mejing Allah. ¹⁴ La’ah pengeja’au tong lamin sebayang Yahudi nah merek ngan Yésus uban néh peka’o redo inah tong dau Posot nah. Boh lakei’ ja’au nah pané ngan kelunan pinaa’ nah, ka’ ha’ néh, Nem dau awah éh tekep lu’ kereja’, dalem kekat dau inah omok keh tuai dokoo’ keh pitah jalan keh ma’o jin kesakit keh, bang mai keh tuai tong Dau Posot nah, ha’ néh ngan réh. ¹⁵ Ka’ ha’ Yésus mipa éh, O ka’ah éh ngelayoo’ awah maneu’ jian, tong dau Posot péh adang ka’ah pu’un ngelepu sapé’ ngan keledai keh jin pagin néh dokoo’ keh mihin éh tai baa’. ¹⁶ Bang redo inah éh pohoo’ Abraham mu’un, pu’un éh lem kejeret Sitan jah poloo’ ayah ta’un kelebéé’ néh tenéh. Kineu’, bé’ tekep ku’ ngelepu éh sioo’ dau Posot nah kei, ha’ Yésus ngan réh. ¹⁷ Neu’ ha’ Yésus pané kenat, menyaa’ kekat irah éh juk maneu’ Yésus nah, bang irah pinaa’ murung kenin na’at kekat penganeu’ Yésus éh jian mu’un-mu’un. ¹⁸ La’ah ka’ ha’ Yésus, Ineu’ Ké’ bara’ tong Allah éh Pengeja’au dokoo’ keh omok nesen éh. ¹⁹ Barei’ ineu’ éh, ineu’ Ké’ tapan tong néh da’? Ka’ éh, barei’ tulin buaa’ kayeu’ sesawi, tulin buaa’ inah si’ik mu’un éh. Pu’un jah kelunan alaa’ tulin buaa’ inah ke’ néh mulah éh tong térék néh, bé’ lebéé’ nyekaa’ tulin inah ngan nginan, pinaa’ juhit maneu’ sala néh tong paka’ néh, ha’ Néh. ²⁰ Ka’ ha’ Yésus kepéh, Ineu’ Ké’ tapan kepéh tong Allah éh Pengeja’au, dokoo’ keh omok nesen éh. ²¹ Ka’ éh, Barei’ tawan pekevat éh nalaa’ jah redo ke’ néh pekulup éh ngan jah gateng tepong, tawan inah maneu’ tepong inah tai vat ngan ja’au, ha’ Néh. ²² Hun Yésus lakau tai leboo’ Yérusalem, Iah nebaraa’ kelunan tong siget lamin ngan siget leboo’ éh kelapah Néh belah sinah. ²³ La’ah pu’un kelunan neteng éh ka’, O Tuhan, Kineu’, kerat awah kelunan éh omok alaa’ urip maréng, ha’ néh. Ha’ Yésus mipa éh, ²⁴ Jian keh mekat pitah jalan masek jin usit tapé éh si’ik, uban Akeu’ bara’ mu’un ngan keh, pinaa’ kelunan juk pitah jalan ke’ réh masek, bang bé’ réh omok. ²⁵ Pu’un pengeja’au lamin betéé’ mitep usit tapé, hun keh pu’un nekedéng sinah nyohoo’ éh mukap boh éh mipa ha’ keh ka’, Bé’ akeu’ jam jin semah ka’ah inah, ha’ néh. ²⁶ Boh keh juk bara’ ngan néh kepéh ka’, Améé’ néh éh kuman pemung ngan ko’ rai ne’, pu’un ke’ lepah nebaraa’ mé’ tong leboo’ mé’ rai, ha’ keh. ²⁷ Boh éh bara’ ka’ ngan keh kepéh, Bé’ akeu’ jam ka’ah, kelap keh jin akeu’, ka’ah kelunan éh sa’at awah, ha’ néh. ²⁸ Tovoo’ keh na’at Abraham ngan Ishak ngan Yakub ngan kekat irah éh nabi Tuhan tong retek Allah pu’un Pengeja’au, adang keh pu’un mangaa’ mu’un ngan segitep ja’an besau uban keh bé’ omok masek pemung ngan réh. ²⁹ La’ah pu’un kelunan tuai jin tana’ saa’ usit maten dau, kenat péh jin tana’ saa’ oléé’ maten dau ngan kenat péh jin tana’ saa’ kabéng ngan jin tana’ saa’ na’au’ usit maten dau kepéh, pu’un réh tuai ke’ réh tai pemung kuman ngan Allah tong retek Néh pu’un Pengeja’au. ³⁰ Kelunan éh jin murin hun iteu’, tovoo’ inah iah tai saa’ tenah, ngan kelunan éh saa’ tenah hun iteu’, tovoo’ inah tai saa’ murin kepéh, ha’ néh. ³¹ Tovoo’ inah tuai kelunan Parisi ke’ néh nyohoo’ Yésus piso jin sinah, ka’ ha’ réh, Kelap Ke’ jin siteu’, uban Herodis pitah jalan ke’ néh juk mematai Ke’, ha’ réh. ³² La’ah ka’ ha’ Yésus ngan réh, Kelunan inah barei’ bekuleu’ awah, jian keh bara’ kekat ha’ Ké’ iteu’ ngan néh, Tong dau iteu’ Akeu’ mega’ balei’ ngan peka’o kelunan sakit, kenat péh sagam, ngan tong keteleu’ dau ma’o lah Ku’, ha’ Ké’ keh bara’ ngan néh, ha’ néh. ³³ Ha’ néh kepéh, Tekep Akeu’ lakau dau iteu’ ngan dau sagam pah avéé’ dau rema inah, uban bé’ tekep réh mematai nabi Tuhan tong leboo’ éh tengéé’ jin Yérusalem, ha’ Néh. ³⁴ La’ah ha’ Yésus, Aroi Yérusalem, aroi Yérusalem, pu’un keh mematai irah nabi, kenat péh pu’un keh memateu’ irah lawah Tuhan rai, kuraa’ koléé’ Ku’ juk alaa’ ka’ah barei’ iap alaa’ anak néh ra’ pawit néh, bang bé’ ka’ah keloo’ laa’ ké’. ³⁵ Uban keh bé’ keloo’ laa’ Ké’ kenat, hun iteu’ nebet Ké’ Umaa’ Allah iteu’. Akeu’ bara’ ngan ka’ah, bé’ ka’ah omok na’at Akeu’ kepéh la’, pah avéé’ dau Ké’ tuai kepéh hun keh pu’un bara’ ka’, Mejing ngaran Tuhan, jian mu’un iah éh tuai dalem ngaran Tuhan, kenat ha’ keh da’, ha’ Yésus ngan réh.

¹ Tong jah dau Posot Yésus tai kuman tong lamin jah pengeja’au irah éh kivu adet Parisi, pu’un kelunan tong néh sinah kepuh ngan ngedalem Éh. ² Tong lamin inah pu’un jah kelunan éh vahut tuai tavin Yésus. ³ La’ah Yésus neteng irah guru éh nebaraa’ tong sohoo’ lem Surat Musa ngan irah éh kivu adet Parisi péh, ka’ ha’ Néh, Kineu’ ukum tebaraa’ lu’, kineu’, omok lu’ peka’o kelunan sioo’ dau Posot kei? Kineu’, bé’ lu’ omok maneu’ éh kenat kei? Ha’ Néh. ⁴ Bang bé’ irah mipa ha’ Néh kenat, irah mokoo’ kelem awah. Boh Yésus alaa’ kelunan éh vahut nah ke’ Néh peka’o éh, la’o inah boh Éh nyohoo’ éh moléé’. ⁵ Boh Yésus pané ngan kekat kelunan pinaa’ nah, ka’ ha’ Néh, Kineu’ hun anak ko’ pelohoo’ lem luvang tong dau Posot, pu’un keh tai metéé’ éh. Kenat péh hun sapé’ ko’ pelohoo’ lem luvang, pu’un keh tai metéé’ éh. ⁶ Bang bé’ réh jam pané mipa ha’ Néh kepéh. ⁷ Hun Yésus kuman tong lamin Parisi nah, inah Yésus pu’un na’at jelua’ kelunan éh tuai pelelong kuman nah menyun tong retek éh poléng ta’an kekat kelunan ke’ réh omok ngajung réh. ⁸ Uban Yésus pu’un na’at réh kenat, inah Iah maneu’ jah ha’ tapan ngan réh. Ka’ ha’ Néh, Hun kelunan tebai keh tai pelelong tong kawin, mai keh tioo tai menyun tong retek kelunan omok ngajung keh. Kelunan éh tebai keh tong kuman nah, barang pu’un péh kelunan éh jah éh ja’au ngaran jin ka’au’ éh tenebai néh da’. ⁹ Hun kelunan éh tenebai néh inah pu’un tuai, barang kelunan éh tebai ke’ ri’ tuai kepéh nyohoo’ ke’ piso jin nyun ko’ inah dokoo’ kelunan éh ja’au ngaran nah omok menyun sinah kepéh. Menyaa’ ke’ hun ko’ piso kenat. ¹⁰ Bang hun réh tebai ke’ kuman, jian ke’ tai menyun juu’ si’ik mena ha’ kelunan éh tebai ke’ nah, tebai ke’ menyun tong retek éh kenajung réh. Hun ko’ maneu’ kenat boh ke’ pu’un kenajung kekat kelunan éh kuman sinah nah. ¹¹ Uban siget kelunan éh ngajung usah néh tengéé’, iah tai ra’ kepéh. Kelunan éh ngera’ usah néh iah éh pu’un kenajung réh kepéh, ha’ Yésus ngan réh. ¹² Boh Yésus bara’ kepéh ngan kelunan éh tebai’ éh tai kuman iri’, ka’ ha’ Néh, Hun ko’ tebai kelunan tuai pelelong kuman, mai ke’ tebai irah éh bakéh ko’ ngan padéé’ ko’ ngan panak ko’ awah, kenat péh mai ke’ tebai irah éh kaya’ awah. Hun ko’ tebai kelunan éh kaya’ awah, adang irah pu’un tebai ke’ kuman ngan irah kepéh, hun néh kenat inah ka’au’ pu’un alaa’ éh jin irah kepéh. ¹³ Bang hun ko’ tebai kelunan tuai pelelong kuman, jian ke’ tebai kelunan éh kari ngan kelunan éh matai keluhat, ngan kelunan paket ngan kelunan peseu’, ¹⁴ boh ke’ jian, uban bé’ irah omok maneu’ ineu’-ineu’ éh ke’ réh mena’ ngan ko’ kepéh. Tovoo’ Tuhan metéé’ kelunan jian jin patai réh, boh Tuhan pu’un mena’ oléé’ néh ngan ko’ kepéh, ha’ Néh. ¹⁵ Tong irah éh pemung kuman ngan Yésus nah, pu’un jah usah jin belah réh hun néh menéng ha’ Yésus kenat, inah iah pané ngan néh, ka’ ha’ Néh, Murung mu’un kelunan éh omok kuman pemung ngan Tuhan hun Allah tuai Pengeja’au, ha’ Néh. ¹⁶ Ka’ ha’ Yésus ngan néh, Pu’un jah kelunan juk maneu’ ka’an ja’au, kelunan inah bara’ kenat ngan kuraa’-kuraa’ kekat kelunan éh juk nihin néh tong kuman ja’au inah. ¹⁷ Teka réh juk kuman lah, boh éh nyohoo’ jah kelunan sohoo’ néh tai tebai irah éh lepah tenebai néh nah. Ka’ ha’ néh, Hun iteu’ kekat ka’an lepah petenup ké’ tenéh, tuai tam kuman éh, ha’ néh. ¹⁸ Kekat irah éh tenebai néh inah, pekua’ kenin réh bé’ keloo’ tai. La’ah ha’ jah usah ngan kelunan sohoo’ nah, Akeu’ menyat pika uban ké’ pu’un térék, adang tekep ku’ tai mavaa’ éh, bé’ ku’ omok tuai tai kuman ja’au inah, ha’ néh. ¹⁹ Ka’ ha’ kelunan éh tengéé’ kepéh, Akeu’ menyat pika uban ké’ pu’un melih jah poloo’ usah kelubau, inah akeu’ keloo’ tupat mihin éh kereja’ ngalei’ tana’. Uban néh kenat bé’ ku’ pu’un tai kuman ja’au inah, ha’ néh. ²⁰ Ka’ ha’ kelunan éh tengéé’ kepéh, Bé’ akeu’ pu’un tai kuman ja’au inah uban ké’ maréng kawin, akeu’ keloo’ mokoo’ ngan redo ké’ awah, ha’ néh. ²¹ La’o inah moléé’ kelunan sohoo’ ri’ tai tavin pengeja’au néh ke’ néh bara’ kekat irah éh tenebai rai bé’ keloo’ tuai kuman ja’au inah lah. Merek mu’un-mu’un pengeja’au nah lah. Boh éh nyohoo’ kelunan sohoo’ iri’ tai tebai kelunan éh jah kepéh. Ka’ ha’ néh, Semah-semah lamin kelunan kari, sinah ke’ tai ngan tebai réh tuai kuman, kenat péh tong kelunan éh matai keluhat, ngan kelunan éh peseu’ maten, ngan kelunan éh paket péh. Rigah ke’ da’, ha’ néh ngan kelunan sohoo’ nah. ²² Bé’ makat lebéé’ la’o inah, moléé’ kepéh kelunan sohoo’ ri’ tavin pengeja’au néh. Ka’ ha’ néh ngan pengeja’au nah, O lakei’ ja’au, pu’un akeu’ tai pekua’ sohoo’ ko’ rit, ngan pu’un réh tuai, bang ja’au keto giwang éh bé’ pu’un kelunan tong néh, ha’ néh. ²³ Boh pengeja’au nah bara’ ngan kelunan sohoo’ nah kepéh, ka’ ha’ néh, Jian ke’ tai, tai kepéh semah-semah éh bé’ sakui tenebai ko’ ri, inah ko’ tebai kepéh, dokoo’ lamin ké’ penoo’ neu’ réh. ²⁴ Bé’ sapét jah usah péh kelunan éh bu’un tenebai ké’ inah éh omok pemung kuman ngan ké’, ha’ lakei’ ja’au nah, ha’ Yésus ngan réh. ²⁵ Pu’un kelunan pinaa’ kivu Yésus, Yésus pupah ke’ Néh bara’ ngan réh, ka’ ha’ Néh, ²⁶ Kelunan séé’-séé’ éh juk tuai bakéh ké’, hun néh bé’ leko tong tamen tinen néh, ngan leko tong redo néh, ngan tong anak néh, ngan tong padéé’ néh lakei’ ngan padéé’ néh redo péh, kenat péh tong urip néh, adang néh bé’ omok bakéh Ké’. ²⁷ Kelunan séé’-séé’ éh bé’ alaa’ salib néh tengéé’ ngan kivu Akeu’, adang néh bé’ omok bakéh Ké’, ha’ Néh. ²⁸ La’ah ka’ ha’ Yésus kepéh, Kineu’ hun kelunan juk maneu’ lamin, bé’ éh mokoo’ seruh tenah tong rigit néh hun sukup ngan bé’ péh. ²⁹ Hun néh bé’ pu’un seruh éh, na’ péh réh lepah mejek kekat jek néh, hun balun néh bé’ pu’un adang réh bé’ omok petok gelan tong néh. Hun néh kenat boh kekat kelunan éh na’at éh mala’ awah. ³⁰ Boh kelunan bara’, Na’at lamin kelunan inah, irah tupat maneu’ lamin bang bé’ éh omok pesuai mu’un, ha’ réh. ³¹ Jah la’ah, hun néh pu’un jah raja’ éh pu’un jah poloo’ ibu seradu, hun néh seruh juk tai ngayau irah seradu éh duah poloo’ ibu anah jah raja’ éh jah kepéh, adang tekep éh mokoo’ seruh jian-jian tenah, ke’ néh jam hun anah seradu iteu’ omok gahang jin seradu éh duah poloo’ ibu anah jah raja’ nah. ³² Hun néh lepah seruh kenat hun seradu néh iteu’ bé’ omok nyopéé’ irah pinaa’ inah, to raja’ éh jah inah juu’, adang néh nyohoo’ kelunan tai temeu’ ngan raja’ nah ke’ néh neteng éh tong jalan néh ngepawah pekayau inah. ³³ Barei’ inah péh bé’ pu’un séé’-séé’ péh omok bakéh Ké’ hun néh bé’ bet kekat-kekat éh anah nah, ha’ Néh. ³⁴ Ka’ ha’ Yésus kepéh, Adang usen nah méé éh, bang hun néh mabah, bé’ lu’ omok pekeméé’ éh kepéh. ³⁵ Hun néh mabah kenat bé’ pu’un gunah néh la’ah, bé’ lu’ omok pakai éh, bé’ ke’ lu’ omok alaa’ éh baja’ pulah lu’, nebet lu’ awah éh. Kelunan éh pu’un kelingen tekep éh menéng, ha’ Néh ngan réh.

¹ Pu’un kelunan éh alaa’ sukai ngan kelunan penyala’ péh tuai tavin Yésus ke’ réh menéng ha’ Néh. ² Uban kelunan inah pu’un tai tavin Yésus kenat, inah kelunan Parisi ngan irah guru éh nebaraa’ tong sohoo’ lem Surat Musa selem-selem maneu’ Yésus. Ka’ ha’ réh, Kelunan iteu’ alaa’ irah kelunan éh sa’at pah avéé’ Néh pemung kuman ngan réh, ha’ réh. ³ Uban irah pané kenat, inah Yésus maneu’ jah ha’ tapan ngan réh, ka’ ha’ néh. ⁴ Jian keh seruh, hun néh pu’un jah usah jin belah ka’ah éh pu’un jah ato domba, ngan jah éh tawang jin belah irah pinaa’ nah, kineu’ éh neu’ kelunan éh tepun domba inah? Adang tepun néh modoo’ domba éh pinaa’ nah lem pagin ke’ néh tai pitah éh tawang nah. ⁵ Hun néh jam éh kepéh murung mu’un kenin néh, pelapah éh alaa’ éh ke’ néh nyu’un éh, ⁶ ke’ néh mihin éh tai lamin néh. Avéé’ tong lamin néh inah iah tebai kekat bakéh néh ngan kekat irah panak néh ke’ néh bara’ ka’ ngan réh, Jian uleu’ béé murung kenin, uban domba ké’ éh tawang rai, lepah nalaa’ ké’ tenéh éh, ha’ néh. ⁷ Barei’ inah kepéh hun pu’un jah usah éh sa’at éh piso jin penyala’ néh, murung mu’un réh tong seruga, pelapah ja’au jin kemurung réh tong pien poloo’ pien kelunan jian, éh bé’ pu’un maneu’ éh tekep ke’ néh pekoléé’ kenin, ha’ Yésus ngan réh. ⁸ Ka’ ha’ Yésus kepéh, Hun néh pu’un jah redo éh pu’un jah poloo’ rigit pirek, boh jah rigit inah metat, kineu’ éh neu’ redo inah kepéh? Adang néh seket titui néh ngan pa kekat gelan néh ke’ néh pitah éh mu’un-mu’un pah avéé’ néh pu’un poléng kepéh. ⁹ Hun néh pu’un alaa’ éh, boh éh tebai kekat bakéh néh ngan kekat panak néh ke’ néh bara’ ka’ ngan réh, Jian uleu’ béé murung kenin, uban rigit pirek ké’ éh metat rai, pu’un éh poléng kepéh, ha’ néh. ¹⁰ Kenat péh kekat meliket Allah murung mu’un réh tong jah kelunan penyala’ éh pekoléé’ kenin, ha’ Yésus. ¹¹ La’ah ka’ ha’ Yésus kepéh, Inah jah ha’ tapan ké’ kepéh. Pu’un jah kelunan éh pu’un duah anak lakei’. ¹² Anak néh éh tadin menyat livah jin tamen roh. Ka’ ha’ néh, O amam, jian ke’ tulat livah inah ngan ké’ hun iteu’, mai mena éh vam, ha’ néh. Boh tamen néh petulat kekat livah inah ngan rawah anak inah. ¹³ Bé’ lebéé’ la’o inah anak tadin nah melih kekat livah éh nena’ tamen néh ngan néh nah ke’ néh alaa’ rigit tong néh, ke’ néh tioo lakau tai tana’ juu’. Avéé’ sitai iah bet rigit néh tong barék éh sa’at, ¹⁴ pah avéé’ kekat rigit néh béé. Bé’ lebéé’ la’o inah pu’un sioo’ la’au’ tong tana’ inah, lakei’ inah bé’ pu’un ineu’-ineu’ néh, uban kekat livah néh lepah béé. ¹⁵ Boh iah tai pitah kereja’ ngan jah kelunan tong tana’ inah. Kelunan inah nyohoo’ éh tai térék néh ke’ néh mihau idok néh. ¹⁶ Kelebéé’ inah juk matai lah éh la’au’, inah iah juk kon padek parai éh ka’an idok nah, bé’ pu’un séé’-séé’ mena’ ka’an ngan néh. ¹⁷ Boh éh seruh ka’ lem kenin néh, Kuraa’ kekat kelunan sohoo’ éh kereja’ ngan tamen ké’ rai, adang kekat irah béé pu’un kuman beso siget dau, bang akeu’ siteu’ juk matai la’au’ awah ku’. ¹⁸ Tekep akeu’ moléé’ tai tavin tamen ké’ ngan bara’ ka’ ngan néh, O amam, pu’un akeu’ maneu’ penyala’ tong Tuhan kenat péh tong ka’au’ péh, ¹⁹ mai ke’ seruh akeu’ anak ko’ kepéh, jian ke’ maneu’ akeu’ barei’ kelunan sohoo’ ko’ ngan kereja’ awah ngan ko’, ha’ néh lem kenin néh. ²⁰ Boh éh betéé’ moléé’ tai tavin tamen néh. Hun néh juu’ keto jin lamin tamen néh, tamen néh na’at anak inah tuai, iah pika anak néh mu’un-mu’un, tioo nekedeu’ éh tavin éh, hun néh avéé’ tong néh iah mikop éh ngan siluu’ éh. ²¹ Boh anak néh pané ngan néh, ka’ ha’ néh, Pu’un akeu’ lepah maneu’ penyala’ tong Tuhan ngan tong ka’au’ péh, mai ke’ seruh akeu’ anak ko’ kepéh, ha’ néh. ²² Bang tamen néh tebai kelunan sohoo’ néh ke’ néh nyohoo’ réh alaa’ kerayung. Ka’ ha’ néh, Jian keh tai alaa’ kerayung éh jian ke’ keh pekerayung éh, kenat péh alaa’ tising maneu’ éh tong buaa’ ojoo’ néh ngan maneu’ kasut tong gem néh, rigah ke’ da’. ²³ La’o inah jian keh tai alaa’ anak sapé’ éh lemek rai, ngan mematai éh maneu’ ka’an dokoo’ uleu’ béé omok kuman éh, ²⁴ uban anak ké’ iteu’ lepah matai rai, bang hun iteu’ pu’un éh murip kepéh, inah iah lepah tawang rai, hun iteu’ inah iah pu’un moléé’ kepéh, ha’ néh. La’o inah boh réh kuman ngan jian kenin. ²⁵ Hun inah padéé’ tuken anak tadin nah pu’un tong térék. Hun néh juk moléé’ danii’ déhéé’ lamin, inah éh menéng ha’ réh metit sapé’ ngan ha’ kelunan sayau, ²⁶ boh éh tebai jah kelunan sohoo’ ke’ néh neteng éh, ka’ ha’ néh, Uban ineu’ réh maneu’ kenat, ha’ néh. ²⁷ Ha’ kelunan sohoo’ nah, Uban padéé’ tadin ko’ rai, pu’un éh lepah moléé’ rit, ha’ néh. Tamen ko’ nyohoo’ réh mematai sapé’ éh lemek rai uban néh jian kenin na’at anak néh lepah moléé’ ngan jian, ha’ kelunan sohoo’ ngan néh. ²⁸ Merek mu’un-mu’un padéé’ tuken néh nah, bé’ iah taket tai lamin. Tuhun tamen néh jin lamin ke’ néh tebai éh. ²⁹ Bang ka’ ha’ néh ngan tamen néh, Seruh ke’, Kuraa’ ta’un jin lepah rai akeu’ maneu’ kereja’ ngan ko’ pekua’ barei’ kelunan sohoo’ awah, ngan jah-jah koléé’ péh bé’ ku’ ngelapah tong sohoo’ ko’, bang bé’ ka’au’ mena’ ineu’-ineu’ péh ngan ké’, jah mék péh bé’ ka’au’ mena’ éh ngan ké’ dokoo’ ké’ maneu’ ka’an ngan jian kenin pemung ngan bakéh ké’. ³⁰ Bang anak ko’ inah, iah bet kekat livah ko’ tong barék néh sa’at ngan petuyang péh. Hun néh moléé’ pu’un ke’ mematai anak sapé’ éh lemek dokoo’ ko’ maneu’ ka’an ngan néh, ha’ anak tuken inah ngan tamen néh. ³¹ Boh tamen néh bara’ ka’ ngan néh, O anak ké’, ngelayau tuah pu’un pemung, kekat livah ké’ siteu’ livah ko’ ke’ éh. ³² Adang éh tekep lu’ maneu’ ka’an ja’au ngan murung kenin, uban padéé’ ko’ inah lepah matai rai, bang hun iteu’ pu’un éh murip kepéh, inah iah lepah tawang rai, ngan hun iteu’ pu’un éh lepah moléé’ kepéh, ha’ tamen néh, ha’ Yésus.

¹ La’ah ka’ ha’ Yésus ngan irah éh bakéh Néh, Pu’un jah kelunan sahau éh kaya’ mu’un. Kelunan kaya’ inah mena’ jah kereja’ ngan jah kelunan ke’ néh nyohoo’ éh mihau kekat anah nah livah. La’ah pu’un kelunan bara’ ka’ ngan néh, Bé’ kelunan inah teneng pakai kekat rigit ko’ rai de’, ha’ réh ngan pengeja’au nah. ² Boh lakei’ pengeja’au inah tebai kelunan éh sohoo’ néh mihau kekat livah néh nah. Ka’ ha’ néh ngan néh, Kineu’ rengah éh nenéng ké’ tong ka’au’ nah, teneng éh kenat. Jian ke’ nyurat pekua’ jalan ko’ pakai rigit ké’ rai, bé’ ke’ omok kereja’ ngan ké’ kepéh, ha’ néh. ³ Boh lakei’ inah seruh lem kenin néh, Kineu’ akeu’ kepéh da’. Lakei’ ja’au inah juk bet akeu’ jin kereja’ inah, hun néh kenat kineu’ ku’ kepéh. Bé’ akeu’ gahang nyakun tana’ dat, kenat péh menyaa’ ku’ ngabit kelunan awah dat. ⁴ Jam ku’ dat, hun pengeja’au ké’ bet akeu’ da’, boh ku’ maneu’ jah jalan dokoo’ kelunan éh jah omok bakéh ké’ ngan alaa’ akeu’ tong lamin néh kepéh, kelem néh. ⁵ Boh éh tebai kekat kelunan éh pu’un utang ngan pengeja’au néh. Ka’ ha’ néh ngan jah usah, Kuraa’ kekat utang ko’ ngan lakei’ ja’au nah rai, ha’ néh. ⁶ Ha’ lakei’ inah, Jah ato kekat boloo’ nyak babui, ha’ néh. Ha’ lakei’ éh mihau livah nah kepéh, Jian ke’ alaa’ surat utang ko’ iteu’ ngan nyurat lemah poloo’ awah, ha’ néh. ⁷ Ka’ ha’ néh ngan jah usah éh jah kepéh, Kineu’ ka’au’, kuraa’ kekat utang ko’ nah rai, ha’ néh. Ha’ néh mipa éh, Jah ibu pikun parai, ha’ néh. Ha’ lakei’ éh mihau livah nah kepéh, Jian ke’ alaa’ surat utang ko’ ngan nyurat ayah ato awah, ha’ néh. ⁸ La’ah pengeja’au nah mejing lakei’ éh ngelavo’ éh nah, bé’ makat uban néh ngelavo’ éh nah, bang uban lakei’ inah jam seruh tong jalan néh kepéh. Uban kelunan tong tana’ iteu’ pelapah jam réh seruh tong kekat penganeu’ réh jin kelunan éh pu’un tong rema, ha’ Yésus ngan réh. ⁹ Ka’ ha’ Yésus ngan réh kepéh, Jian keteleu’ pakai pengekaya’ jin tana’ iteu’ dokoo’ kelunan inah omok ngebakéh keh kepéh. Hun pengekaya’ jin tana’ lepah béé, boh irah omok alaa’ keh ngan jian kenin tong lamin éh pu’un pelinguh. ¹⁰ Kelunan éh tigéh tong kekat kereja’ éh si’ik, adang néh omok tigéh kepéh tong kereja’ éh ja’au péh. Kenat ke’ éh kelunan éh bé’ tigéh tong kereja’ éh si’ik, adang néh bé’ tigéh tong kereja’ éh ja’au kepéh. ¹¹ Kenat péh hun keh bé’ tigéh tong jalan keh pakai kekat livah keh tong tana’ iteu’, kineu’ jalan keh omok alaa’ pengekaya’ éh kaya’ mu’un. ¹² Hun keh bé’ tigéh tong livah kelunan éh jah, kineu’ jalan keh seruh ka’ah omok alaa’ éh jin Tuhan kepéh. ¹³ Jah usah bé’ omok kivu sohoo’ duah kelunan, adang iah leko tong éh keruwah nah ngan murung tong jah nah awah, ngan kivu sohoo’ iah éh jah nah, ngan bet sohoo’ éh keruwah nah. Bé’ ka’ah omok kivu Allah hun pengeja’au kenin keh tong rigit awah, ha’ Yésus ngan réh. ¹⁴ Hun irah éh kivu adet Parisi menéng kekat éh benara’ Yésus kenat, pu’un réh peja’ éh uban réh magat tong rigit pinaa’. ¹⁵ Ka’ ha’ Yésus ngan réh, Neu’ kekat kereja’ keh, ka’ah keloo’ kelunan éh jah seruh keh kelunan éh jian, bang Allah jam kenin keh bé’ éh kenat. Kekat éh pu’un gunah kunah kelunan, seleket dek awah éh tong ta’an Allah, ha’ Néh. ¹⁶ Ka’ ha’ Yésus kepéh, Pu’un kelunan kivu kekat ha’ lem Surat Musa ngan kivu ha’ lem surat éh senurat irah nabi sahau, pah avéé’ tong pengurip Yohanes Batis rai, la’o inah kepéh Rengah Jian éh bara’ tong jalan Allah pu’un Pengeja’au, inah kepéh perengah kelunan, ngan mekat mu’un réh pitah jalan ke’ réh omok tai lem nihau Tuhan kenat. ¹⁷ Na’ péh kelunan perengah Rengah Jian tong Allah éh Pengeja’au, bé’ pu’un jah ha’ tebaraa’ Musa éh lepah nah pu’un béé. Kenat péh pelapah lumang langit ngan tana’ pu’un béé, jin jah sohoo’ lem Surat Musa pu’un béé, ha’ Néh. ¹⁸ Ha’ Yésus kepéh, séé’-séé’ kelunan éh petat jin redo néh ngan alaa’ redo éh jah, iah pu’un petuyang, kenat péh kelunan éh alaa’ redo éh nebet réh, pu’un éh petuyang, ha’ Néh. ¹⁹ La’ah ka’ ha’ Yésus kepéh, Pu’un jah kelunan kaya’ ngan pinaa’ arong pakai néh éh jian mu’un-mu’un, kelunan inah murip jian mu’un ngan kuman nyahan siget-siget dau. ²⁰ Pu’un kepéh jah kelunan éh kari mu’un, ngaran néh Laserus. Kelunan inah buteu’ ketem lo’ong usah néh, pu’un kelunan mihin éh ngan pokoo’ éh déhéé’ usit tapé kelunan kaya’. ²¹ Iah keloo’ kuman sapét la’an ka’an éh nebet kelunan kaya’ nah. Kelunan kari inah keta mu’un-mu’un éh neu’ kesakit néh, ngan aseu’ tai nyila’ buteu’ néh. ²² La’ah matai kelunan kari nah ngan meliket alaa’ éh tai mokoo’ déhéé’ Abraham tong seruga, sinah éh pu’un mokoo’ tong penguman ja’au. La’ah matai kelunan kaya’ ri’ kepéh, irah nanem éh ²³ ngan keta mu’un-mu’un éh tong jalan patai. Inah iah na’at kebau, boh éh na’at Abraham juu’ mu’un ngan Laserus nah mokoo’ déhéé’ Abraham nah. ²⁴ Boh éh mejui, ka’ ha’ néh, O tamen ké’ Abraham, jian ke’ pika akeu’, ko’ nyohoo’ Laserus nah tuai ke’ néh omok tilan buaa’ ojoo’ néh lem baa’ ngan tilan éh tong jela’ ké’ kepéh ke’ néh ngenin jela’ ké’, keta mu’un-mu’un ku’ lem luten iteu’, ha’ néh. ²⁵ Bang ka’ ha’ Abraham ngan néh, O anak ké’, seruh ke’ jian-jian, hun ko’ murip tong tana’ rai pu’un ke’ alaa’ kuraa’-kuraa’ arong éh jian, ngan Laserus iteu’ pinaa’ arong pengekurang ngan pengeketa néh tong tana’ rai, bang hun iteu’ bé’ iah jam sakit ngan keta kepéh, bang ka’au’ kepéh pu’un keta ja’au hun iteu’. ²⁶ Inah kepéh ja’au sawang belah tam, kelunan jin siteu’ bé’ omok tai sinah, irah jin sinah bé’ omok tuai ngan améé’ siteu’, ha’ Abraham ngan néh. ²⁷ Ha’ kelunan kaya’ nah kepéh, O Amam Abraham, hun néh kenat ko’ nyohoo’ Laserus tai lamin tamen ké’ ²⁸ tavin lemah usah padéé’ ké’ lakei’ sinah, jian iah tai pané mu’un-mu’un ngan réh dai irah tuai siteu’ tong jalan éh keta mu’un iteu’ kepéh, ha’ néh. ²⁹ Ha’ Abraham kepéh, Bé’ omok kenat, kekat padéé’ ko’ inah pu’un Surat Musa ngan pu’un surat irah nabi Tuhan sahau ke’ réh omok jam jalan éh jian, omok irah menéng éh, ha’ néh. ³⁰ Bang ha’ lakei’ kaya’ kepéh, O Amam Abraham, bé’ réh omok kenat, bang hun néh pu’un jah kelunan éh lepah matai betéé’ tai tavin réh kepéh, adang réh omok menéng ha’ néh ngan piso jin penyala’ réh, ha’ néh. ³¹ Bang ha’ Abraham ngan néh, Hun réh bé’ keloo’ menéng ha’ Musa ngan ha’ irah nabi, na’ péh kelunan pu’un betéé’ jin patai néh, adang irah bé’ keloo’ menéng éh, ha’ Abraham, ha’ Yésus

¹ La’ah ka’ ha’ Yésus ngan irah bakéh Néh kepéh, Adang pinaa’ arong-arong jalan éh mihin kelunan maneu’ penyala’, bang tusah mu’un-mu’un tong kelunan éh mihin réh maneu’ penyala’ kenat. ² Kelunan éh mihin réh maneu’ penyala’ nah, pelapah jian réh marau éh tai tana’ éh jah, jin néh mokoo’ ngan murip belah pohoo’ néh ngan mihin kelunan éh lemoo’ kenin maneu’ penyala’ kepéh. ³ Mavaa’ keh jian-jian. Hun padéé’ ko’ maneu’ penyala’, jian ke’ tai meta’ éh, hun néh pekoléé’ kenin, jian ke’ mega’ penyala’ néh. ⁴ Hun néh maneu’ sa’at ngan ko’ tujuu’ koléé’ lem jah dau, siget koléé’ néh tuai tavin ke’ ngan bara’, Menyat jian akeu’ ngan ko’, jian ke’ pika éh, ha’ Néh. ⁵ Ka’ ha’ irah lawah Yésus ngan Néh, Ko’ pepit pengelan améé’, ha’ réh. ⁶ Boh Yésus pané ngan réh kepéh, ka’ ha’ Néh, Barei’ tulin buaa’ kayeu’ sesawi éh si’ik mu’un bang pelén néh éh pu’un dalem néh inah éh mihin éh omok murip. Kenat péh na’ péh éh si’ik awah, hun pengelan keh pu’un mu’un, adang keh omok nyohoo’ inan ara inah pavut jin pu’un néh inah ngan mulah éh kepéh tong baa’ banget, adang inan ara inah omok kivu sohoo’ keh kenat, ha’ Néh. ⁷ Ha’ Yésus kepéh, Hun néh pu’un jah usah jin belah ka’ah éh pu’un kelunan sohoo’, barang kelunan inah tai kereja’ tong térék keh, barang iah tai mihau domba keh péh, hun néh moléé’ jin kereja’ néh inah, kineu’ ha’ keh ngan néh. Kineu’, pu’un keh nyohoo’ éh kuman tenah. ⁸ Adang keh bé’ nyohoo’ éh kuman tenah. Pu’un keh nyohoo’ éh petenup ka’an ngan keh tenah ngan petubo keh, la’o inah boh éh omok kuman ngan mesep. ⁹ Bé’ makat kelunan sohoo’ nah pu’un kenajung uban néh kivu ha’ sohoo’, adang néh tekep maneu’ kekat éh senohoo’ réh ngan néh. ¹⁰ Kenat péh ka’ah, hun keh lepah maneu’ éh sohoo’ Tuhan ngan keh, jian keh bara’ ka’, Améé’ kelunan éh sohoo’ awah, adang tekep mé’ maneu’ kekat inah, ha’ Yésus nah. ¹¹ Hun Yésus lakau tai Yérusalem Iah kivu jalan éh belah tana’ Samaria ngan tana’ Galilia. ¹² Tovoo’ Néh tai tong jah leboo’ sinah, pu’un jah poloo’ kelunan éh sakit kapéé’ peselalang ngan Néh. Nekedéng réh juu’ si’ik jin Yésus ¹³ ngan ngeradau, ha’ réh, O Yésus, O Guru, jian ke’ pika améé’, ha’ réh. ¹⁴ Hun Yésus na’at irah, pelapah Éh pané ngan réh, ka’ ha’ Néh, Jian keh tai tavin imam ke’ néh omok na’at usah keh, ha’ Néh. Lem réh lakau juk tai sohoo’ Néh nah, ma’o lah réh jin kesakit réh. ¹⁵ La’ah jah usah jin belah réh nah, hun néh na’at usah néh lepah ma’o, moléé’ éh tavin Yésus kepéh, ke’ néh mejing Allah ngan ja’au ha’ néh. ¹⁶ Pelapah éh kuba’ déhéé’ gem Yésus ke’ néh bara’ jian kenin ngan néh. La’ah kelunan éh moléé’ tavin Yésus nah, bé’ éh pohoo’ Yahudi, jah kelunan Samaria éh. ¹⁷ La’ah Yésus pané ngan néh, Jah poloo’ usah kelunan éh lepah ma’o jin kesakit néh rit, kemah éh pi’en usah kepéh? ¹⁸ Kineu’, jah kelunan inah éh tengéé’ pohoo’ jin irah pinaa’ nah, iah awah éh tuai ke’ néh bara’ jian kenin ngan Allah kei, ha’ Néh. ¹⁹ La’ah ha’ Yésus ngan kelunan inah, Betéé’ ke’ moléé’. Pengelan ko’ lepah peka’o ke’, ha’ Néh. ²⁰ Pu’un kelunan éh kivu adet Parisi neteng Yésus ka’, Hun mah tatek Allah juk Pengeja’au, ha’ réh. Ha’ Yésus mipa réh, Tong retek Allah Pengeja’au, pu’un éh kenat, bang bé’ éh poléng tong ta’an kelunan. ²¹ Bé’ kelunan omok bara’ sinah ngan sitai tana’ éh retek Allah Pengeja’au, uban bé’ éh tong tana’, bang pu’un Éh tenéh, inah Éh dalem kenin keh, ha’ Néh. ²² Boh Yésus pané ngan irah éh bakéh Néh, ka’ ha’ Néh, Pu’un jah sioo’ kepéh vam, ka’ah juk na’at savéé’ Anak Kelunan tong tana’, bang bé’ keh omok na’at Éh kenat. ²³ Adang pu’un kelunan bara’ ka’ ngan keh, Sitai Tuhan Pengeja’au réh, ha’ réh. Ha’ réh kepéh, O siteu’ éh pu’un, ha’ réh. Bang mai keh menéng ngan kivu ha’ réh kenat. ²⁴ Barei’-okoo’ kelat kela’ap tioo poléng tong langit, kenat péh savéé’ Anak Kelunan kepéh, ²⁵ bang teka inah pu’un, adang Iah pinaa’ arong pengeketa jak ngan nebet irah éh pohoo’ Néh éh pu’un lem pengurip Néh iteu’. ²⁶ Barei’ hun Noh murip tong tana’ sahau, pinaa’ kelunan telalau awah ngan bé’ jam seruh, kenat péh tong dau savéé’ Anak Kelunan kepéh. ²⁷ Kelunan éh sioo’ urip Noh sahau rai, pu’un réh kuman ngan mesep ngan telalau awah, ngan kawin péh, pah avéé’ dau Noh masek lem kapen ngan pu’un baa’ ja’au ngan irah béé matai menyet neu’ baa’ inah. ²⁸ Inah kepéh tong savéé’ néh, pu’un éh barei’ hun Lut murip tong tana’ sahau rai. Sioo’ urip Lut rai, kekat kelunan kuman ngan mesep, ngan melih ngan pebelih ngan maneu’ térék ngan suai lamin jian ngan telalau awah tong kekat inah, bé’ réh jam seruh, ²⁹ pah avéé’ dau Lut musit jin leboo’ Sodom. Boh luten pu’un ngan tengah néh tuai jin langit mematai réh béé. ³⁰ Kenat péh éh pu’un sioo’ savéé’ Anak Kelunan tuai kepéh. ³¹ Sioo’ dau savéé’ Néh inah, kelunan éh mokoo’ tong patah, mai éh masek lem lamin néh alaa’ livah néh. Kenat péh irah éh mokoo’ tong térék, mai éh moléé’ tai lamin néh, bang ngebiau tai kelap awah. ³² Seruh keh jian-jian tong do Lut sahau rai. ³³ Kelunan séé’-séé’ murip kivu kenin néh tengéé’, bé’ éh pu’un urip mu’un, bang kelunan éh bet kekat pengeloo’ néh tengéé’ ke’ néh kivu kenin Tuhan, inah éh pu’un urip mu’un. ³⁴ Akeu’ bara’ ngan keh, tong merem savéé’ Néh, pu’un duah lakei’ pata pegen, jah usah éh nalaa’ Tuhan, jah usah nebet Néh. ³⁵ Kenat péh pu’un duah redo muja’ parai, jah usah nalaa’ Tuhan, jah usah nebet Néh. ³⁶ Kenat péh pu’un duah lakei’ pata kereja’ tong térék, jah usah nalaa’ Tuhan, jah usah nebet Néh, ha’ Yésus. ³⁷ Ka’ ha’ irah bakéh Yésus neteng éh, O Tuhan, semah irah éh kenat kunah ko’ nah néh, ha’ réh. Ha’ Yésus mipa réh, Semah-semah buaa’ nonok, sinah ke’ juhit si’ik avéé’ belengang péh, barei’ inah péh kelunan omok jam tong penyavéé’ ké’, ha’ Yésus.

¹ Pu’un Yésus bara’ jah ha’ tapan ngan réh ke’ réh omok jam adang tekep irah mekat sebayang ngan mai putui pengelan. Ka’ ha’ Néh, ² Tong jah leboo’ pu’un jah kelunan éh pu’un kereja’ petuneng kekat rungen kelunan, bang bé’ éh medai tong Allah ngan bé’ éh pegunah kelunan. ³ Ngan tong leboo’ inah pu’un jah redo baleu’ kepéh éh liwet-liwet tavin éh. Redo inah menyat lakei’ inah pika ngan nolong éh. Ha’ redo inah, Jian ke’ nolong akeu’ uban pu’un kelunan éh ngebuyuk akeu’, ha’ néh. ⁴ Avéé’ lebéé’ péh redo inah menyat kenat, bé’ lakei’ inah keloo’ nolong éh. La’o inah kepéh boh lakei’ inah seruh, kelem néh, Na’ péh akeu’ bé’ medai tong Allah ngan bé’ pegunah kelunan, ⁵ bang uban redo inah liwet-liwet tuai petusah ku’, tekep ku’ nolong éh dai éh ngelayau tuai kepéh ngan ngemutau ku’, kelem néh. ⁶ Ka’ ha’ Yésus kepéh, Jian keh seruh jian-jian tong ha’ lakei’ éh sa’at nah, hun néh betéé’ kenat uban néh leko irah éh liwet-liwet tavin éh awah, ⁷ kineu’ Tuhan, bé’ Tuhan keloo’ nolong kelunan éh kivu pengeloo’ Néh éh sebayang putung dau ngan putung merem péh. Kineu’, leko Éh nolong réh. ⁸ Akeu’ bara’ mu’un ngan keh, adang Iah nolong réh ngan rigah mu’un. Kineu’ hun Anak Kelunan tuai kepéh, pu’un kelunan éh petem dalem pengelan néh, kineu’, bé’, ha’ Yésus ngan réh. ⁹ Pu’un Yésus bara’ jah ha’ tapan kepéh ngan kelunan éh seruh usah néh tengéé’ pu’un jian ngan leko kekat irah éh jah. Ka’ ha’ Néh, ¹⁰ Pu’un duah usah kelunan tai tong Umaa’ Allah ke’ roh sebayang, jah kelunan éh kivu adet Parisi, jah usah kepéh kelunan éh alaa’ sukai. ¹¹ Kelunan éh kivu adet Parisi nekedéng tengéé’ ngan sebayang, ka’ ha’ néh, Akeu’ bara’ jian kenin ngan Ko’ Tuhan, uban akeu’ iteu’ kelunan éh jian, bé’ ku’ kuman nyahan, bé’ ku’ ngebuyuk kelunan, bé’ ku’ nuyang pekua’ kelunan éh pinaa’ nah. Kenat péh akeu’ bara’ jian kenin ngan Ko’, uban bé’ ku’ barei’ kelunan éh alaa’ sukai inah. ¹² Siget migu duah koléé’ ku’ kelaset awah, tong kekat ineu’-ineu’ éh nalaa’ ké’, pu’un ku’ ngelayau mena’ tulat poloo’ ngan ko’, ha’ kelunan éh kivu adet Parisi nah. ¹³ Kelunan éh alaa’ sukai bé’ éh tai danii’, bé’ éh na’at kebau tong seruga, bang néh tepap kebah néh awah. Ka’ ha’ néh, O Allah, Ko’ pika akeu’, akeu’ iteu’ kelunan éh penyala’ awah, ha’ sebayang néh. ¹⁴ Ha’ Yésus kepéh, Akeu’ bara’ ngan ka’ah, hun rawah moléé’ la’ah, kelunan éh alaa’ sukai nah éh pu’un jian tong ta’an Tuhan, uban Tuhan pika éh ngan bet penyala’ néh. Bang séé’-séé’ éh ngajung usah néh tengéé’, iah tai ra’ kepéh, ngan séé’-séé’ éh ngediva’ kenin néh, iah éh kenajung kepéh, ha’ Yésus. ¹⁵ La’ah pu’un kelunan mihin anak réh tavin Yésus, murung kenin réh, irah keloo’ Yésus mapai ojoo’ Néh tong anak réh. Hun irah bakéh Yésus na’at réh mihin anak réh kenat, pu’un irah meta’ réh bé’ irah keloo’ réh mihin éh kenat. ¹⁶ Bang Yésus tebai kekat irah anak tavin Éh, ka’ ha’ Néh, Kejeraa’ kekat irah anak tuai tavin Akeu’, mai meta’ réh, uban Allah éh Pengeja’au kekat kelunan éh pu’un kenin barei’ kenin irah anak inah. ¹⁷ Seruh keh jian-jian, séé’-séé’ éh bé’ alaa’ Allah Pengeja’au néh pekua’ barei’ irah anak si’ik, kelunan inah bé’ omok tai lem nihau néh, ha’ Yésus. ¹⁸ Pu’un jah pengeja’au kelunan Yahudi tai neteng Yésus, ka’ ha’ néh, O Guru éh jian, ineu’ éh tekep ké’ maneu’ dokoo’ ké’ omok alaa’ urip pelinguh, ha’ néh. ¹⁹ Ka’ ha’ Yésus ngan néh, Kineu’ ko’ bara’ Akeu’ jian, kelunan bé’ éh pu’un jian, Allah awah éh jian. ²⁰ ka’au’ jam kekat sohoo’ lem surat Allah, Mai keh petuyang, mai keh mematai kelunan, mai keh nekau, mai keh kenyo bara’ kelunan pu’un maneu’ sa’at hun néh bé’ pu’un maneu’ éh kenat, ngan jah kepéh, sepah tinen tamen ko’, ha’ Yésus ngan néh. ²¹ Ha’ lakei’ inah kepéh, Kekat sohoo’ néh inah pu’un ku’ kivu éh jin hun ké’ si’ik, ha’ néh. ²² Hun Yésus menéng ha’ néh pané kenat, boh éh bara’ ngan néh kepéh, Jah awah la’ah éh tekep ke’ maneu’, jian ke’ melih kekat livah éh anah ko’ ngan mena’ kekat rigit éh nalaa’ ko’ tong néh ngan kelunan kari, boh ke’ pu’un pengekaya’ tong seruga, la’o inah jian ke’ tuai kivu Akeu’, ha’ Yésus ngan néh. ²³ Hun lakei’ inah menéng ha’ Yésus kenat, bahat kenin néh kepéh uban néh kaya’ mu’un. ²⁴ Yésus jam éh bahat kenin kenat, inah Iah pané kepéh ngan néh, ka’ ha’ Néh, Ma’an mu’un ngan kelunan kaya’ tavin Allah ke’ néh Pengeja’au néh. ²⁵ Hun néh lumang jah usah unta masek lem luvang bena boh kelunan kaya’ omok alaa’ Allah Pengeja’au néh, ha’ Yésus. ²⁶ Kelunan éh menéng ha’ néh kenat neteng éh kepéh, ka’ ha’ réh, Hun néh kenat ida’ séé’ omok alaa’ urip, ha’ réh. ²⁷ Ha’ Yésus mipa réh, Éh bé’ omok neu’ kelunan péh, omok éh neu’ Allah, ha’ Néh. ²⁸ Boh Péterus bara’ ka’, Pu’un améé’ modoo’ lamin mé’ ke’ mé’ kivu ka’au’, ha’ néh. ²⁹ Ha’ Yésus ngan néh, Oo’, mu’un, barei’ ha’ ko’ nah, bang Akeu’ bara’ ngan keh, séé’-séé’ éh pokoo’ lamin néh ngan pokoo’ redo néh ngan padéé’ néh ngan tinen tamen néh ngan anak néh uban néh maneu’ kereja’ Allah éh Pengeja’au néh, ³⁰ kelunan inah pu’un alaa’ éh pelapah pinaa’ jin kekat éh pokoo’ néh inah lem urip néh hun iteu’, kenat péh iah omok alaa’ urip pelinguh kepéh vam, ha’ Néh. ³¹ Yésus tebai irah bakéh Néh éh jah poloo’ duah usah nah, ke’ Néh petengéé’ réh jin irah éh pinaa’ nah dokoo’ Néh pané ngan réh. Ka’ ha’ Néh, Menéng keh, hun iteu’ tam juk tai tong leboo’ Yérusalem, hun tam avéé’ sitai kekat-kekat éh senurat irah nabi sahau, éh bara’ tong kekat éh juk neu’ kelunan tong Anak Kelunan, adang néh pu’un kenat sitai dat. ³² Adang irah pu’un mena’ Éh ngan kelunan éh tengéé’ pohoo’ jin pohoo’ Yahudi. Adang kelunan inah pu’un peja’ Éh ngan pekenyaa’ Éh ngan nyula’ Iah. ³³ Adang réh mipok Iah ngan mematai Iah, bang tong éh keteleu’ dau Tuhan pu’un pebetéé’ Iah murip kepéh, ha’ Néh ngan réh. ³⁴ Irah éh bakéh Néh, bé’ réh nesen tong ha’ Néh kenat nah, sin tong ha’ Néh inah bé’ éh lenaa’ ngan réh, bé’ réh jam kineu’-kineu’ tok ha’ Néh éh kenat nah. ³⁵ Lakau Yésus kepéh avéé’ déhéé’ leboo’ Yerikho. Pu’un jah kelunan peseu’ mokoo’ déhéé’ jalan inah ke’ néh menyat belunan ngan kelunan éh masek jalan inah. ³⁶ Hun néh menéng ha’ kelunan pinaa’ masek jalan inah, inah éh neteng réh, ka’ ha’ néh, Ha’ kelunan kineu’ itu’, ha’ néh. ³⁷ Boh réh bara’ ngan néh, Yésus kelunan Nasaret rai, Iah éh lapah siteu’, ha’ réh. ³⁸ Boh kelunan peseu’ nah ngeradau, ka’ ha’ néh, O Yésus Anak Daud, Ko’ pika akeu’, ha’ néh. ³⁹ Boh kelunan éh lakau tenah jin Yésus meta’ kelunan peseu’ nah ngeradau kenat, nyohoo’ éh kelem awah. Bang bé’ kelunan peseu’ nah kelem, jaa’-jaa’ néh éh ngeradau pelapah ja’au ha’. Ka’ ha’ néh, O Anak Daud, Ko’ pika akeu’, ha’ néh. ⁴⁰ Boh Yésus nah mokoo’ ke’ Néh nyohoo’ kelunan tai tebai kelunan peseu’ nah tavin Éh. Hun kelunan peseu’ inah avéé’ tong Yésus, Yésus neteng éh, ⁴¹ Ineu’ pengeloo’ ko’ Ké’ maneu’ ngan ko’, ha’ Yésus. Ha’ lakei’ peseu’ nah, O Guru, ko’ maneu’ ku’ omok na’at, ha’ néh. ⁴² Boh Yésus bara’ kepéh ngan néh ka’, Pengelan ko’ éh peka’o ke’ nah, ha’ Néh. ⁴³ Tioo omok éh na’at, la’ah pu’un éh kivu Yésus ngan mejing Allah, kenat péh kekat irah éh na’at éh nah péh, irah péh mejing Allah.

¹ Lakau Yésus lapah tong leboo’ Yerikho. ² La’ah tong leboo’ inah pu’un jah kelunan ngaran néh Sakheus, lakei’ inah éh pengeja’au réh éh alaa’ sukai, kaya’ mu’un éh. ³ La’ah iah pitah jalan ke’ néh omok jam séé’ éh Yésus nah, bang bé’ éh poléng ta’an néh uban kelunan pinaa’ uban iah suti’ awah. ⁴ Uban néh kenat inah éh nekedeu’ saa’ tenah réh, pelapah éh mukat tong kayeu’ ara ke’ néh omok na’at Yésus hun néh lapah sinah. ⁵ Hun Yésus avéé’ sinah Iah na’at kebau ngan bara’ ka’ ngan Sakheus, O Sakheus, tuhun ke’, rigah ke’, adang dau iteu’ akeu’ juk tai tong lamin ko’, ha’ Néh. ⁶ Tioo tuhun Sakheus alaa’ Yésus ngan murung kenin. ⁷ La’ah kelunan pinaa’ éh na’at éh kenat, leko réh, selem-selem réh pané, ka’ ha’ réh, Kelunan inah tai mokoo’ tong lamin kelunan penyala’, ha’ réh. ⁸ La’ah nekedéng Sakheus ke’ néh bara’ ngan Tuhan, ka’ ha’ néh, O lakei’ ja’au, akeu’ juk petulat kekat livah ké’ pekua’ kekat éh anah ké’, kenat péh éh nena’ ké’ ngan kelunan kari. Inah kepéh akeu’ juk mena’ éh pat kekat tulat ngan kelunan éh jalan ké’ kenyo ngan alaa’ livah néh awah rai, ha’ néh. ⁹ La’ah ka’ ha’ Yésus kepéh, Dau iteu’ irah tong lamin iteu’ pu’un alaa’ urip, la’ah lakei’ inah iah péh jah anak jin pohoo’ Abraham, éh pohoo’ Yahudi. ¹⁰ Anak Kelunan tuai ke’ Néh pitah ngan pepurip kekat kelunan éh tawang, ha’ Néh. ¹¹ Lem pengelakau Yésus éh tai leboo’ Yérusalem nah, hun Néh danii’ lah déhéé’ Yérusalem, pu’un irah pinaa’ seruh hun Yésus avéé’ sinah, barang sioo’ inah péh Éh omok Pengeja’au réh. Boh Yésus maneu’ jah ha’ tapan kepéh ngan kekat kelunan éh menéng ha’ Néh pané ngan Sakheus lepah nah. ¹² Ka’ ha’ Néh, Pu’un jah kelunan ja’au lakau tai tana’ juu’ dokoo’ kelunan éh tong tana’ juu’ nah omok alaa’ éh pengeja’au réh. La’o inah kelunan éh lakau juu’ nah moléé’ kepéh tong lamin néh dokoo’ irah sinah omok alaa’ éh pengeja’au réh. ¹³ Bé’ jak éh peleka lakau nah, inah iah tebai kekat kelunan sohoo’ néh jah poloo’ usah réh, ke’ néh mena’ jah rigit mas pesiget-siget usah réh. Ka’ ha’ néh ngan réh, Kelebéé’ ké’ lakau teu’ da’, jian keh pakai rigit iteu’ maneu’ kereja’ pekua’ kelunan éh pebelih, dokoo’ rigit iteu’ omok tai vat kepéh, ha’ néh ngan réh. ¹⁴ Irah kelunan éh pohoo’ néh leko éh, inah irah nyohoo’ kelunan éh jah tai pané ngan néh, ka’ ha’ réh, Bé’ améé’ keloo’ ka’au’ pengeja’au mé’, ha’ réh. ¹⁵ Na’ péh irah éh pané kenat bé’ keloo’ lakei’ ja’au inah pengeja’au réh, adang lakei’ ja’au inah pu’un pengeja’au réh ngan moléé’ kepéh tong lamin néh. Pelapah iah tebai kelunan sohoo’ néh tuai tavin éh ke’ néh neteng réh ka’, Kineu’ pemakai keh pakai rigit mas ké’ rai, ha’ néh. ¹⁶ Ha’ jah usah, O amam, pu’un akeu’ pakai rigit mas ko’ irai ngan hun iteu’ pu’un éh avéé’ jah poloo’ rigit mas kekat néh, ha’ néh. ¹⁷ Ha’ lakei’ ja’au ngan néh, Jian, jian mu’un kereja’ ko’ kenat, ka’au’ jah kelunan sohoo’ éh jam seruh. Uban ko’ tigéh lem kereja’ ko’ éh si’ik nah, akeu’ juk maneu’ ka’au’ pengeja’au tong jah poloo’ leboo’ kepéh, ha’ néh. ¹⁸ Boh jah usah tuai kepéh tavin éh, ka’ ha’ néh, O amam, pu’un akeu’ alaa’ jah rigit mas ko’ irai ngan hun iteu’ pu’un éh avéé’ lemah rigit mas kekat néh, ha’ néh. ¹⁹ Ha’ lakei’ ja’au ngan néh, Jian, ka’au’ péh omok pengeja’au lemah leboo’ kepéh, ha’ néh. ²⁰ La’o inah pu’un jah usah tuai tavin éh kepéh, ha’ néh, O amam, pu’un akeu’ alaa’ rigit mas éh na’ ko’ ngan ké’ irai, iteu’ éh neu’ ké’, kelebéé’ ko’ lakau rai pu’un ku’ modoo’ éh jian-jian lem livah ké’ siteu’. ²¹ Medai ku’ pakai éh uban ké’ jam ka’au’ jah kelunan éh mahéng kenin. Pu’un ke’ alaa’ éh bé’ anah ko’, ngan pu’un ke’ majau anah irah éh jah, ha’ néh. ²² Ha’ lakei’ ja’au ngan néh kepéh, Sa’at ka’au’, ka’au’ jah kelunan sohoo’ bang bé’ ke’ jam seruh. Neu’ ha’ ko’ kenat nah, akeu’ ngukum ka’au’. ka’au’ jam akeu’ jah kelunan éh mahéng kenin ngan alaa’ livah éh bé’ anah ké’ mu’un ngan majau tong éh nulah irah éh jah, ²³ hun ko’ jam éh kenat, kineu’ ke’ bé’ modoo’ rigit ké’ inah ngan kelunan éh jam pakai éh ke’ néh omok vat ngan pinaa’ kepéh, ha’ néh. ²⁴ Boh lakei’ ja’au nah bara’ ngan kelunan éh pu’un nekedéng sinah nah, ka’ ha’ néh, Jian ke’ alaa’ rigit mas inah jin kelunan inah ngan mena’ éh ngan kelunan éh pu’un jah poloo’ rigit mas irai, ha’ néh ngan réh. ²⁵ Ha’ réh ngan néh, O amam, lakei’ inah pu’un tenéh jah poloo’ rigit irai ngan néh, ha’ réh. ²⁶ Ha’ lakei’ ja’au kepéh, Siget kelunan éh pu’un, omok éh alaa’ éh kepéh, bang kelunan éh bé’ pu’un anah nah, ineu’-ineu’ éh pu’un tong iah inah ke’ éh juk nalaa’ réh jin iah kepéh. ²⁷ Inah la’ah tong irah ayau ké’ rai éh bé’ keloo’ Akeu’ pu’un pengeja’au réh, jian keh mihin réh tuai ngan mematai réh tong jumen ké’ siteu’, ha’ néh ngan réh. ²⁸ La’o Yésus maneu’ ha’ tapan tong rigit mas inah, lakau Éh jin tenah réh masek jalan Néh juk tai leboo’ Yérusalem nah. ²⁹ Avéé’ réh déhéé’ leboo’ Betpage ngan leboo’ Betania tong tapak tokong Saitun nah, sinah Yésus nyohoo’ duah usah bakéh Néh lakau tenah. ³⁰ Ka’ ha’ Néh ngan roh, Jian kawah tai leboo’ inah. Hun koh avéé’ sinah da’, pu’un jah anak keledai éh tenelun réh ta’an koh, bé’ jak kelunan pu’un pakai éh tai lakau. Jian koh muka telun néh ngan mihin éh tuai siteu’, ha’ Néh. Ha’ Néh kepéh, ³¹ Hun néh pu’un kelunan neteng koh, Kineu’ koh maneu’ éh kenat, jian koh bara’ ngan néh ka’, Uban Guru juk alaa’ éh, ha’ koh. ³² Lakau roh avéé’ tong leboo’ inah, inah rawah pu’un na’at anak keledai pekua’ ha’ Yésus bara’ ngan roh lepah ri’. ³³ Hun roh muka telun anak keledai nah, pu’un kelunan neteng roh kineu’ éh ke’ roh maneu’ éh kenat. ³⁴ Ha’ roh mipa éh, Uban Tuhan juk alaa’ éh, ha’ roh. ³⁵ Boh roh alaa’ anak keledai nah ke’ roh mihin éh tai Yésus. La’ah kelunan pejat pakai réh tong keledai inah ngan nyohoo’ Yésus menyun tong néh lakau jalan keledai inah. ³⁶ Tovoo’ Néh lakau kenat nah, inah kelunan pinaa’ nah pejat pakai réh tong tana’ jin tenah Tuhan nah. ³⁷ Avéé’ réh déhéé’ Yérusalem boh réh rahoo’ keluat tai Yérusalem, boh kekat kelunan pinaa’ nah betéé’ kenin murung mu’un-mu’un, ngelahap réh mejing Allah. Murung kenin réh uban kekat penganeu’ Tuhan nah pu’un éh ta’an réh tenéh. ³⁸ Ka’ ha’ réh, Mejing ngaran Allah, jian mu’un Iah éh tuai dalem ngaran Allah. Petunuk tong seruga ngan peparen Allah, ha’ réh. ³⁹ La’ah kelunan éh kivu adet Parisi éh pu’un pemung ngan kelunan pinaa’ nah bara’ ngan Yésus. Ka’ ha’ réh, O Guru, jian ke’ nyohoo’ kekat bakéh ko’ inah kelem awah, ha’ réh. ⁴⁰ Ha’ Yésus ngan réh, Akeu’ bara’ ngan keh, hun kekat irah kelem, adang kekat bateu’ pu’un ngelahap, ha’ Néh. ⁴¹ Hun Yésus avéé’ lah tong Yérusalem, mangaa’ Éh na’at éh. ⁴² Ka’ ha’ Néh lem ha’ kangaa’ Néh, Na’ péh dalem jah dau iteu’ awah ka’ah jam tong iah éh juk mihin keh pawah. Bang bé’ keh jam éh. ⁴³ Bang bé’ lebéé’ la’ah la’o iteu’ pu’un kelunan tuai maneu’ ka’ah mu’un, adang réh pu’un nyeririt kekat leboo’ iteu’ ngan mapat kekat jalan keh pah avéé’ ka’ah bé’ omok kelap. ⁴⁴ Adang réh pu’un tuai mematai kekat ka’ah béé. Kekat leboo’ iteu’ tasa’ béé-béé, bé’ pu’un jah-jah éh nekedéng keto. Ke’ néh pu’un kenat uban keh mahéng kenin ngan bé’ nesen Tuhan éh tuai éh juk purip ka’ah, ha’ Néh. ⁴⁵ La’o inah Yésus tai tong Umaa’ Allah ke’ Néh pekelap kelunan éh pebelih lem néh. ⁴⁶ Ka’ ha’ Néh ngan réh, Pu’un jah ha’ lem surat Allah éh bara’, Umaa’ Ké’ pu’un nateng réh lamin sebayang, kenat ha’ lem surat Allah, bang ka’ah maneu’ éh barei’ lamin jalan okoo’ kelunan éh nekau ngan ngebuyuk réh awah, ha’ Néh. ⁴⁷ Siget-siget dau Yésus nebaraa’ kelunan lem Umaa’ Allah inah. Irah pengeja’au imam ngan irah guru éh nebaraa’ tong sohoo’ lem Surat Musa ngan irah Kemiti Yahudi, irah keloo’ mu’un-mu’un mematai Yésus, ⁴⁸ bang bé’ réh omok uban kelunan pinaa’ nah ngelayau kivu Yésus uban irah keloo’ mu’un menéng ha’ Néh.

¹ Jah koléé’ hun Yésus nebaraa’ irah lem Umaa’ Allah ngan bara’ Rengah Jian ngan réh, irah pengeja’au imam, ngan irah guru éh nebaraa’ tong sohoo’ lem Surat Musa, pemung ngan kuraa’ kekat pengeja’au kelunan Yahudi, ² ke’ réh bara’ ngan Néh. Ka’ ha’ réh, Jian ke’ bara’ ngan améé’ tong éh penganeu’ Ko’, séé’ éh nyohoo’ Ke’ maneu’ kenat, ha’ réh. ³ Ha’ Yésus ngan réh, Jian keh mipa ha’ Ké’ tenah da’, ⁴ La’ah Yohanes Batis rai, séé’ nyohoo’ éh ngebatis kelunan, kineu’, Allah éh, kineu’, sohoo’ kelunan awah éh, ha’ Néh ngan réh. ⁵ Boh irah pinaa’ paneu’ belah irah ke’, ka’ ha’ réh, Kineu’ tam omok mipa ha’ Néh kenat nah. Hun tam bara’, Allah éh nyohoo’ éh, adang Iah pu’un bara’ kepéh, Hun néh kenat kineu’ keh bé’ ngelan tong Yohanes nah, ha’ Néh dat. ⁶ Bang hun tam bara’, Kelunan éh nyohoo’ éh, adang kekat kelunan pinaa’ nah memateu’ tam kepéh, uban irah seruh adang Yohanes Batis nah jah nabi Tuhan, ha’ réh. ⁷ Kenat péh irah mipa ha’ Yésus, ka’ ha’ réh kepéh, Bé’ mé’ jam séé’ nyohoo’ éh, ha’ réh. ⁸ Ha’ Yésus ngan réh kepéh, Hun Néh kenat bé’ Akeu’ omok bara’ séé’ nyohoo’ Akeu’ maneu’ kekat penganeu’ Ké’ iteu’, ha’ Néh. ⁹ La’o inah Yésus bara’ jah ha’ tapan ngan réh, ka’ ha’ Néh, Pu’un jah kelunan éh mulah pulah agun, la’o inah iah nyohoo’ kelunan éh jah mihau pulah inah. La’o inah lakau éh tai tana’ juu’. ¹⁰ Tovoo’ pulah inah bu’an, iah nyohoo’ jah kelunan tai tavin irah éh sohoo’ néh mihau pulah inah rai ke’ néh omok alaa’ buaa’ néh. Bang sa’at kenin irah éh mihau pulah nah, irah mipok kelunan sohoo’ néh nah ngan nyohoo’ éh moléé’ awah ngan bé’ pu’un mena’ ineu’-ineu’ ngan néh. ¹¹ Boh éh nyohoo’ jah kelunan éh jah kepéh tai, kenat péh irah sitai maneu’ kelunan inah kepéh, irah mipok éh ngan pekenyaa’ éh ngan nyohoo’ éh moléé’ awah, bé’ irah pu’un mena’ ineu’-ineu’ ngan néh. ¹² Jah koléé’ kepéh iah nyohoo’ kelunan éh jah kepéh tai, inah éh keteleu’ koléé’ néh nyohoo’ kelunan tai. Tong kelunan éh tai nah, pinaa’ suhat néh neu’ réh, boh réh bet éh awah. ¹³ Boh kelunan éh pu’un pulah inah bara’ ka’, Kineu’ lah ku’ da’. Akeu’ juk nyohoo’ anak usah ké’ éh penika ké’ mu’un iteu’ tai, adang irah omok ngerera’ tong anak ké’ iteu’ da’, ha’ néh. ¹⁴ Bang hun irah éh mihau pulah nah na’at éh tuai, boh irah bara’ ka’, Inah savéé’ anak lakei’ ja’au, jian tam mematai éh boh pulah iteu’ omok anah tam mu’un, ha’ réh. ¹⁵ Inah irah alaa’ éh ke’ réh bet éh jin pulah inah ngan mematai éh, ha’ Yésus ngan réh. Ka’ ha’ Yésus kepéh, Hun réh maneu’ éh kenat, kineu’ kenin lakei’ éh pu’un pulah inah tong irah éh mihau pulah nah. ¹⁶ Adang néh mematai réh uban réh sa’at, ngan tebai kelunan éh jah kepéh mihau pulah inah, ha’ Yésus. Hun réh menéng ha’ Yésus pané kenat, pu’un réh bara’ ka’, mai pu’un éh kenat da’ ha’ réh. ¹⁷ Boh Yésus kepuh réh ngan neteng réh, ka’ ha’ Néh, Ineu’ sin tong ha’ surat Allah éh bara’ ka’? Bateu’ éh nebet tukeng lamin uban réh seruh éh bé’ jian, bateu’ inah éh jian mu’un ha’ nah. ¹⁸ Siget-siget kelunan éh tekaleu’ tong bateu’ inah, suhat ja’au éh ngan bekat usah néh, bang hun bateu’ inah pelohoo’ tong néh, adang néh pepa’ banya’, ha’ Yésus. ¹⁹ La’ah irah guru éh nebaraa’ tong sohoo’ lem Surat Musa ngan irah pengeja’au imam, tioo pelapah réh juk ngamit Yésus uban réh jam ha’ tapan Néh tong lakei’ éh pu’un pulah agun nah, ha’ Néh maneu’ irah ke’ éh. Bang bé’ réh omok ngamit Éh uban réh medai kelunan pinaa’ nah. ²⁰ Boh irah mena ngan pitah jalan kepéh hun mah lah réh omok maneu’ Éh kenat. Pu’un irah mena’ rigit ngan kelunan ke’ réh nyohoo’ réh tai kivu Yésus pekua’ kelunan éh ngelan mu’un, bang réh ngelayoo’ awah. Boh réh nyohoo’ kelunan inah tai tavin Yésus ngan neteng Éh tong kuraa’ arong rungen dokoo’ réh pitah ha’ néh sala’. Irah maneu’ Éh kenat hun Néh sala’ ha’ ke’ réh omok pesala’ Éh tong peritah. ²¹ Tai lah kelunan éh alaa’ rigit nah tavin Yésus, ka’ ha’ réh, O Guru, améé’ jam kekat ha’ Ko’ ngan kekat ha’ tebaraa’ Ko’ pu’un éh teneng, bé’ ka’au’ seruh tong penganeu’ kelunan awah, bang pu’un ke’ bara’ mu’un tong kekat ha’ Allah ngan kekat pengeloo’ Allah ngan kelunan. ²² Uban néh kenat jian ke’ bara’ ngan mé’, kineu’ mé’, tekep mé’ mena’ sukai mé’ ngan raja’ Rum? Kineu’ da’, bé’ makat mé’ mena’ éh, ha’ réh. ²³ Bang kejam Yésus irah pané kenat uban réh pitah jalan ke’ réh pesala’ Éh. Boh Éh bara’ ka’ ngan réh, ²⁴ Tuai jah rigit pirek keh nah Ké’ na’at éh, ha’ Néh. Hun Néh alaa’ rigit inah, inah Iah na’at éh, ka’ ha’ Néh, Gaben kelunan ineu’ éh ka’. Séé’ éh ka’ ngaran, ha’ Néh. Ha’ irah mipa éh, Raja’ Rum, ha’ réh. ²⁵ Ha’ Yésus ngan réh kepéh, Hun néh kenat kekat éh anah peritah jian keh mena’ éh ngan irah ke’. Kekat éh anah Allah, jian ke’ mena’ éh ngan Allah ke’, ha’ Néh ngan réh. ²⁶ Na’ péh irah pitah jalan juk pesala’ Éh tong ta’an kekat kelunan, bé’ réh omok pesala’ Éh kenat, boh réh mokoo’ kelem awah kepéh, béé kenin réh menéng ha’ Néh kenat. ²⁷ La’ah pu’un kuraa’-kuraa’ kelunan éh kivu adet Saduki tai tavin Yésus. Irah Saduki bé’ irah ngelan kelunan éh matai omok betéé’ murip kepéh. Inah irah bara’ ngan Yésus, ka’ ha’ réh, ²⁸ O Guru, pu’un ha’ lem Surat Musa éh bara’ ka’, Hun néh pu’un jah lakei’ matai do néh murip keto bang rawah bé’ pu’un anak, jian padéé’ lakei’ éh matai nah alaa’ redo baleu’ inah dokoo’ rawah omok pu’un anak da’, dokoo’ anak inah seleket anak lakei’ éh matai nah. Kenat ha’ lem Surat Musa rai de’, ha’ réh. ²⁹ Ha’ réh kepéh, Pu’un tujuu’ usah éh pepadéé’, éh tuken jin irah alaa’ redo, bé’ lebéé’ matai lakei’ inah ngan bé’ pu’un anak. ³⁰ Boh padéé’ néh éh tadin jin lakei’ éh matai nah alaa’ langoo’ néh baleu’ nah kepéh, kenat péh lakei’ inah matai kepéh bé’ mena rawah pu’un anak. ³¹ Kenat péh avéé’ tong teleu’ usah irah éh pepadéé’ tujuu’ usah nah, pah avéé’ irah béé éh tujuu’ nah matai béé, bé’ pu’un anak. ³² La’o inah boh redo baleu’ inah matai. ³³ Hun néh kenat tong dau Tuhan pebetéé’ ngan purip kelunan vam, séé’ jin belah irah tujuu’ usah inah éh omok alaa’ redo inah kepéh uban kekat irah tujuu’ usah nah pu’un réh lepah pemung ngan redo inah, ha’ réh. ³⁴ Ha’ Yésus mipa réh kepéh, ka’ ha’ Néh, Kelebéé’ kelunan pu’un murip tong tana’ iteu’ pu’un réh alaa’ redo, ³⁵ La’ah lakei’ ngan redo péh, hun mah Tuhan pebetéé’ réh jin patai réh ngan alaa’ urip éh pelinguh, bé’ réh alaa’ lakei’ ngan redo kepéh. ³⁶ Irah barei’-okoo’ meliket, bé’ irah omok matai la’ah, irah lepah anak Tuhan ngan lepah betéé’ jin pematai réh. ³⁷ La’ah Musa rai péh pu’un éh bara’ lenaa’ mu’un adang kelunan éh matai omok betéé’ murip kepéh. Iah bara’ éh lenaa’ mu’un kenat hun néh bara’ lem surat retek ha’ éh bara’ tong telo kayeu’ mahang bang bé’ éh potong. Uban tovoo’ inah Musa bara’ tong Tuhan, Iah éh Allah éh kenelan Abraham ngan Allah éh kenelan Ishak ngan Allah éh kenelan Yakub, ha’ Néh. ³⁸ Sin ha’ inah, réh teleu’ inah, mu’un péh réh lepah matai, bang pu’un réh lepah betéé’ murip kepéh, Tuhan éh Allah réh. Bé’ Tuhan pengeja’au kelunan hun kelunan petem matai awah, ha’ Yésus ngan réh. ³⁹ Boh irah guru éh nebaraa’ tong Surat Musa bara’ ka’ ngan Yésus, O Guru, jam mu’un ka’au’ pané ngan seruh, ha’ réh. ⁴⁰ Bang bé’ pu’un séé’-séé’ éh makang neteng éh tong ineu’-ineu’ kepéh. ⁴¹ La’ah ka’ ha’ Yésus ngan réh, Kineu’ kelunan omok bara’ Kristus tuai jin pohoo’ Daud, kineu’ réh omok bara’ éh kenat? ⁴² Uban dalem surat Masmur Daud pu’un bara’ ka’, Tuhan pu’un bara’ ngan Tuhan ké’, Ka’ ha’ néh, Jian ke’ menyun saa’ na’au’ ké’ siteu’, ⁴³ avéé’ ké’ maneu’ kekat ayau Ko’ inah barei’ lun gem Ko’ awah, ha’ Néh. ⁴⁴ Hun néh kenat, hun Daud mateng Éh Tuhan, kineu’ okoo’ kelunan éh pejajii’ Allah nah omok tuai jin pohoo’ Daud nah, ha’ Yésus ngan réh. ⁴⁵ Tovoo’ kekat kelunan pinaa’ nah menéng ha’ Yésus, inah Yésus bara’ ngan irah éh bakéh Néh. Ka’ ha’ Néh, ⁴⁶ Mavaa’ keh jian-jian dai keh lavo’ neu’ irah guru éh nebaraa’ tong Surat Musa. Bau kenin réh keloo’ réh lakau pakai kerayung éh kebit, dokoo’ kelunan omok na’at ngan sepah réh. Hun réh tai jalan pebelih keloo’ mu’un réh menéng ha’ kelunan ngajung réh. Kenat péh réh tong lamin sebayang, keloo’ réh menyun retek poléng ta’an kelunan pinaa’, kenat péh hun réh tai tong penguman ja’au. ⁴⁷ Pu’un réh ngebuyuk irah redo baleu’ ngan alaa’ livah réh awah, la’o inah kenat péh réh ngelayoo’ awah maneu’ jian neu’ réh kebit ha’ sebayang. Ukum irah inah pelapah bahat jin ukum irah éh jah, ha’ Yésus nah.

¹ La’ah ngejuwak Yésus ngan na’at kelunan kaya’ mena’ pengena’ néh ngan Allah tong umaa’ Allah, ² boh Éh na’at jah redo baleu’ éh kari mu’un. Redo baleu’ nah pu’un éh mena’ duah tasap sin, ³ boh Yésus bara’ ka’, Redo baleu’ inah mena’ éh pelapah ja’au mu’un jin kekat éh nena’ irah pinaa’ nah. ⁴ Uban kelunan kaya’ nah irah éh mena’ jin utaa’ néh awah, bang redo baleu’ inah iah kari mu’un, iah éh mena’ kekat anah nah béé, ha’ Yésus. ⁵ La’ah pu’un jelua’ kelunan bara’ tong kekat kejian Umaa’ Allah, Jian mu’un layan umaa’ inah, ha’ réh. Kekat bateu’ péh éh palaa’ réh suai lamin inah, jian éh, ha’ réh, ngan pu’un réh bara’ kepéh tong kekat pengena’ kelunan inah ngan Allah. Umaa’ Allah inah ngan pengena’ réh inah, jian mu’un-mu’un éh, seneruh réh. La’ah ha’ Yésus ngan réh, ⁶ Tong kekat éh ta’an keh inah, pu’un jah dau kepéh temurei’ bé’ pu’un jah bateu’ petevan kenat la’ah, adang kekat bateu’ nah guram awah, ha’ Néh. ⁷ Boh irah neteng éh kepéh, ka’ ha’ réh, Kineu’ kelebéé’ la’ah ke’ néh kenat da’? Kineu’ éh telana’ néh hun néh lepah danii’ da’, ha’ réh. ⁸ Ka’ ha’ Yésus kepéh, Jian keh seruh jian-jian dai kelunan petawang keh, uban pinaa’ kelunan éh pu’un tuai dalem ngaran Ké’ éh bara’ ka’, Akeu’ néh Tuhan, ngan ka’ ha’ réh kepéh, Jaka’ néh lepah avéé’, ha’ réh. Bang hun réh pu’un pané kenat, mai keh kivu réh. ⁹ La’ah hun keh menéng rengah kelunan pekayau, ngan rengah kelunan pesakat ngan maneu’ irah éh pohoo’ nah ke’, jian keh nesen, adang kekat éh inah avéé’ tenah, bang bé’ jak éh inah éh ga’ néh, ha’ Néh. ¹⁰ Ha’ Néh kepéh, Adang jah arong kelunan juk betéé’ tai ngayau jah arong kelunan kepéh, ngan irah éh pu’un lem nihau jah peritah, juk tai pekayau ngan irah éh lem nihau peritah éh jah kepéh. ¹¹ La’ah tovoo’ inah pu’un tegen tana’ éh ja’au mu’un, ngan pu’un la’au’ éh ja’au mu’un kepéh, ngan pinaa’ arong kesakit éh ja’au, ngan pinaa’ arong éh pu’un ngedai kenin kelunan, kenat péh tong langit péh pinaa’ arong-arong éh tejeu’ ta’an réh éh omok telana’ ngan réh, ha’ Néh. ¹² Ka’ ha’ Yésus kepéh, Teka kekat inah juk avéé’, adang pu’un kelunan ngamit ngan peketa keh, adang réh mihin keh besara’ lem lamin sebayang ngan irah mena’ keh lem lamin tutup, adang réh mihin keh tai besara’ tong jumen raja’ ngan irah pengeja’au, irah maneu’ keh kenat uban pengelan keh tong Akeu’. ¹³ Bang hun réh maneu’ keh kenat, inah jalan keh omok bara’ Rengah Jian ngan réh. ¹⁴ Mai keh medai ngan seruh, hun néh pu’un kenat kineu’ jalan ké’ omok mipa kekat ha’ réh da’. ¹⁵ Uban tovoo’ réh ngamit keh da’, adang Ké’ pu’un mena’ pengejam Ké’ ngan keh ke’ néh nolong keh pané, pah avéé’ irah éh maneu’ keh nah, bé’ omok ngelawan ngan bé’ omok bet ha’ keh kepéh da’, ha’ Néh. ¹⁶ Ha’ Néh kepéh, La’ah avéé’ tinen tamen keh ngan padéé’ keh ngan panak keh ngan bakéh keh, pu’un réh mena’ keh ngan irah. Adang pu’un jelua’ keh penatai réh. ¹⁷ Adang kekat kelunan pu’un leko mu’un-mu’un tong keh. Irah pu’un maneu’ keh kenat uban pengelan keh tong Akeu’, ¹⁸ bang na’ péh kenat, bé’ sapét jah ihat bok keh péh pega’. ¹⁹ Jian keh ngereken kenin keh, boh keh omok alaa’ urip pelinguh, ha’ Néh. ²⁰ Ka’ ha’ Yésus kepéh, Hun keh na’at ayau tuai nyeririt leboo’ Yérusalem, boh keh jam adang réh juk ngebéé Yérusalem. ²¹ Hun néh pu’un kenat kelunan éh pu’un tong tana’ Yudea, jian réh kelap tai tokong, kelunan éh pu’un tong leboo’ inah mu’un, jian réh kelap jin sinah, kelunan éh pu’un tong tana’ déhéé’ Yérusalem, mai réh tai tong leboo’ Yérusalem kepéh. ²² Uban sioo’ inah, inah sioo Tuhan ngukum réh, dokoo’ néh pesukup ha’ lem surat Tuhan. ²³ Hun kekat penusah inah pu’un avéé’, pika mu’un irah redo éh nemaléé’, ngan irah éh pu’un anak si’ik. Ja’au mu’un penusah tong tana’ iteu’. Rek Tuhan adang éh teneng tong leboo’ Yérusalem nah. ²⁴ Jelua’ kelunan inah penatai réh palaa’ po’é, jelua’ kepéh narau réh tai tana’ éh juu’ mu’un. Kelunan éh tengéé’ pohoo’ jin Yahudi, pu’un irah lakau semah-semah péh tong leboo’ Yérusalem kenat, avéé’ lebéé’ mu’un, pah avéé’ pengega’ tana’, ha’ Néh. ²⁵ Ka’ ha’ Yésus kepéh, Tai pengega’ tana’ pu’un kuraa’-kuraa’ telana’ éh tong maten dau ngan tong laséh, kenat péh tong kenyuhai, kenat péh éh tong tana’, pah avéé’ kuraa’-kuraa’ arong kelunan besau kenin ngan medai mu’un-mu’un menéng barei’ ha’ savéé’ baa’ éh pejek atong. ²⁶ Pu’un kelunan pelapah tayen medai uban réh seruh tong kekat éh juk avéé’ tong tana’, uban maten dau ngan laséh ngan kenyuhai ngan kekat inah béé, pu’un piso jin retek néh bu’un. ²⁷ La’o inah Anak Kelunan pu’un avéé’ lah lem jah avun ngan kekat penyukat ngan pengejian Néh kepéh. ²⁸ Hun kekat penusah inah pu’un, jian keh nekedéng ngan nerepan uban savéé’ Tuhan danii’ mu’un, ha’ Yésus. ²⁹ Boh Yésus bara’ jah ha’ tapan ngan réh, ka’ ha’ Néh, Seruh keh tong ha’ tapan tong inan ara ngan kekat arong inan buaa’ éh jah kepéh. ³⁰ Hun keh na’at éh ngelerong adang keh nesen bé’ lebéé’ la’ah da’, adang néh bu’an. ³¹ Barei’ inah péh hun keh na’at kekat penusah inah, nesen keh jaka’ Allah juk tuai Pengeja’au, danii’ mu’un lah éh, ha’ Néh. ³² Ka’ ha’ Yésus kepéh, Seruh keh jian-jian, kekat éh benara’ ké’ iteu’, adang néh pu’un kenat sioo’ urip kelunan Yahudi éh murip hun iteu’. ³³ Langit ngan tana’ juk salai béé, bang kekat ha’ tebaraa’ ké’, adang néh pu’un petem kenat mu’un, ha’ Yésus nah. ³⁴ Ka’ ha’ Yésus kepéh, Seruh keh jian-jian, mai keh telalau kuman nyahan mesep pah avéé’ keh mavuk, ngan mai keh taleu neu’ penusah éh pu’un tong tana’, dai Tuhan beleka’ avéé’ lem keh bé’ nerepan éh. ³⁵ Uban dau savéé’ Tuhan pu’un éh pekua’ ka’an éh teneng tong viheu’. ³⁶ Seruh keh jian-jian ngan ngelayau sebayang, dokoo’ keh omok gahang ngan omok ngeretep, dokoo’ keh omok nekedéng tong jumen Anak Kelunan hun Néh tuai kepéh, ha’ Yésus ngan réh. ³⁷ Sioo’ inah péh Yésus nebaraa’ réh lem Umaa’ Allah ngan siget merem pu’un éh tai tokong Saitun. ³⁸ Siget ngivun ngioo’ éh dau peka’, inah kelunan pinaa’ tai Umaa’ Allah ke’ réh omok menéng ha’ Néh.

¹ La’ah lepah danii’ tong Dau Ja’au Roti éh bé’ pu’un tawan pekevat, éh nateng Paska. ² Tovoo’ inah irah pengeja’au imam ngan irah guru éh nebaraa’ tong Surat Musa, pitah jalan juk mematai Yésus, kelebéé’ kelunan pinaa’ nah bé’ jam éh jak uban medai réh tong kelunan pinaa’ nah. ³ Boh Sitan tai masek lem kenin Yudas Iskariot. Yudas nah jah usah jin bakéh Yésus éh jah poloo’ duah usah nah. ⁴ Tai Yudas tavin irah pengeja’au imam ngan pengeja’au irah seradu éh mavaa’ Umaa’ Allah, ke’ néh pakat ngan réh tong jalan néh omok mena’ Yésus ngan réh. ⁵ Jian kenin réh menéng ha’ néh kenat, ngan irah jajii’ hun Yudas mena’ Yésus ngan réh kenat, omok réh mena’ rigit ngan néh. ⁶ Yudas péh pu’un pekua’ kenin néh ngan réh, iah pitah jalan hun mah-mah péh éh omok mena’ Yésus ngan réh, kelebéé’ kelunan pinaa’ nah bé’ jam éh. ⁷ Avéé’ tong Dau Ja’au Roti éh bé’ pu’un tawan pekevat, inah éh tong dau réh mematai domba, ka’an éh kinan réh tovoo’ réh maneu’ Dau Ja’au Paska. ⁸ La’ah ka’ ha’ Yésus ngan Péterus rawah Yohanes, Jian kawah tai petenup ka’an kinan tam tong Dau Ja’au Paska, ha’ Néh. ⁹ Ka’ ha’ rawah ngan Néh, Semah mo petenup éh da’, ha’ roh. ¹⁰ Ha’ Néh ngan roh kepéh, Menéng koh, hun koh tai tong leboo’ pu’un jah lakei’ sinah nyelalang koh, lakei’ inah da’ pu’un éh nyu’un jah tajau jalan baa’. Jian koh kivu éh taket tong lamin ¹¹ ngan bara’ ngan kelunan éh pu’un lamin inah, Ha’ Guru neteng, Semah lamin éh jalan ké’ omok kuman ka’an éh penatai tam sioo’ tam maneu’ Dau Ja’au Paska, éh dokoo’ Ké’ omok pemung kuman éh ngan irah bakéh Ké’, kenat ha’ keh ngan néh. ¹² Boh lakei’ ja’au inah bara’ jah lamin ngan koh, lamin inah lamin ja’au ngan petevan, ngan kekat éh juk penakai koh petenup Dau Ja’au inah, pu’un éh tong lamin inah. Sinah koh tai petenup éh, ha’ Yésus ngan roh. ¹³ Boh roh tai, pu’un rawah na’at pekua’ mu’un barei’ éh benara’ Yésus ngan roh ri’, boh roh petenup Dau Ja’au inah sinah. ¹⁴ Tovoo’ réh juk kuman tong Dau Ja’au Paska, Yésus menyun pemung ngan irah lawah Néh. ¹⁵ Ka’ ha’ Néh ngan réh, Jin sahau rai Akeu’ gahang kenin juk na’at dau iteu’ pu’un, jalan Ké’ omok kuman penguman paska iteu’ ngan keteleu’ teka Ké’ keta ngan matai. ¹⁶ Uban Akeu’ bara’ ngan keh, bé’ Akeu’ kuman penguman paska iteu’ la’o iteu’ kepéh, pah avéé’ réh jam sin néh mu’un hun Allah pu’un pengeja’au. ¹⁷ La’o inah boh Yésus alaa’ sawan baa’ ngan bara’ jian kenin ngan Allah. Ka’ ha’ Néh ngan réh, Jian keteleu’ alaa’ baa’ iteu’ ngan petulat éh belah ka’ah ke’, ¹⁸ uban Akeu’ bara’ ngan keh, jian la’o iteu’ bé’ Akeu’ mesep baa’ agun kepéh pah savéé’ jaka’ Allah Pengeja’au, ha’ Néh. ¹⁹ La’o inah Iah alaa’ roti ngan bara’ jian kenin ngan Allah ngan Iah memutui éh ke’ Néh mena’ éh ngan réh, ka’ ha’ Néh, Iteu’ néh seleket usah Ké’ éh nena’ Ké’ ngeliwah ka’ah, jian keh kuman éh jalan keh petesen kenin keh tong Akeu’, ha’ Néh. ²⁰ Kenat péh la’o réh kuman, inah Iah mena’ baa’ ngan réh, Ka’ ha’ néh ngan réh, Baa’ iteu’, inah éh seleket dahaa’ Ké’ éh juk nena’ Ké’ ngeliwah ka’ah, éh dahaa’ Ké’ éh maneu’ jajii’ maréng neu’ Tuhan ngan kekat kelunan. ²¹ Jian keh menéng ha’ Ké’, kelunan éh juk memalo Akeu’ pu’un éh mokoo’ ngan Ké’ siteu’. ²² Adang Anak Kelunan matai pekua’ barei’ pengeloo’ Tuhan, bang tusah mu’un-mu’un ngan kelunan éh memalo Ku’ nah, ha’ Néh ngan réh. ²³ Boh irah pané belah irah ke’ seruh, séé’ éh juk memalo éh kenat. ²⁴ La’ah irah bakéh Yésus paneu’ seruh séé’ éh omok ja’au ngaran jin belah réh. ²⁵ Ka’ ha’ Yésus ngan réh, Kekat raja’ tong tana’ pu’un penyukat néh bau kelunan éh lem nihau néh, ngan kekat pengeja’au peritah pu’un pesebila ngan kelunan pinaa’ ngan balang lem kenin réh. ²⁶ Bang bé’ éh kenat tong ka’ah iteu’. Bang kelunan éh ja’au urip jin belah ka’ah, jian éh seruh usah néh barei’-okoo’ éh si’ik, ngan iah éh pengeja’au keh, jian éh pekua’ barei’ kelunan sohoo’ awah. ²⁷ Séé’ éh kelunan ja’au, kineu’, iah éh menyun kuman. Kineu’, kelunan sohoo’ éh petubo éh. Kelunan éh menyun kuman nah, adang iah éh ja’au. Bang Akeu’ iteu’ pu’un Ku’ belah ka’ah pekua’ barei’ kelunan sohoo’ awah. ²⁸ Pu’un ka’ah pemung ngan Ké’ dalem kekat penusah Ké’ rai, bé’ keh bet Akeu’, ²⁹ ngan hun iteu’ barei’ Tamen ké’ mena’ penyukat ngan Ké’ jalan Ké’ omok pengeja’au kekat kelunan, kenat péh Akeu’ mena’ penyukat Ké’ ngan keh kepéh. ³⁰ Adang ka’ah pu’un kuman pemung ngan Ké’ tovoo’ Ké’ tuai Pengeja’au ngan mihau kekat kelunan béé, inah kepéh ka’ah omok alaa’ penyukat dokoo’ keh omok petuneng jah poloo’ duah betah pohoo’ Israel, ha’ Néh. ³¹ Ka’ ha’ Yésus kepéh, O Simon, menéng ke’ jian-jian, Sitan juk tupat kenin keteleu’ béé ke’ néh juk mega’ keh jin pengelan keh, kua’ barei’ ipaa’ ngan upih parai éh palit hun réh napan éh. Kenat péh Sitan juk mega’ pengelan keh. ³² Na’ péh éh tupat keteleu’ kenat, Akeu’ pu’un bara’ keh lem sebayang Ké’ Simon, jalan pengelan ko’ pu’un reken, ha’ Néh. Tovoo’ ko’ pekoléé’ kenin, tekep ke’ ngereken irah padéé’ ko’. ³³ Ka’ ha’ Péterus kepéh, O Tuhan, hun ké’ pemung ngan Ko’ Tuhan, na’ péh réh na’ ku’ lem lamin tutup, ngan na’ péh réh mematai ku’ mu’un, keloo’ akeu’ kenat hun néh ketem ka’au’, ha’ néh. ³⁴ Ka’ ha’ Yésus kepéh, O Péterus, bé’ éh kenat, lem dau iteu’ bé’ jak iap sakui ngelangéé’, neu’ kenin ko’ medai, pu’un ke’ ngaken teleu’ koléé’ bara’, Bé’ akeu’ jam Iah, ha’ Yésus ngan néh. ³⁵ La’ah Yésus neteng irah éh bakéh Néh, ha’ Néh, Kineu’ keteleu’, hun Ké’ nyohoo’ keh lakau sahau rai hun Ké’ meta’ keh mihin gaweng ngan rigit ngan kasut ngan bék keh rai kineu’, pu’un ineu’-ineu’ éh bé’ sukup ngan keh, ha’ Néh. Ha’ irah bakéh Néh, Bé’, hun irai kekat néh béé pu’un éh sukup, ha’ réh. ³⁶ Ka’ ha’ Néh kepéh, Bang hun iteu’ tengéé’ mu’un éh jin sahau rai, séé’-séé’ éh pu’un rigit ngan pu’un gaweng, jian éh mihin éh. Hun kerayung néh pu’un, jian éh melih éh dokoo’ néh omok melih po’é palaa’ rigit tong kerayung inah. ³⁷ Hun iteu’ Akeu’ bara’ kenat ngan ka’ah uban kekat ha’ lem surat Allah éh bara’, Pu’un irah maneu’ éh pekua’ irah éh pu’un penyala’ mu’un, kekat ha’ inah pu’un éh teneng tong Akeu’ mu’un. Uban kekat éh lepah senurat réh tong Akeu’, adang néh pu’un avéé’ tong Akeu’ pekua’ éh senurat réh kenat, ha’ Yésus ngan réh. ³⁸ Ha’ irah bakéh Néh kepéh, O Tuhan, pu’un po’é duah siteu’ ne’, ha’ réh. Ha’ Yésus kepéh, Ma’o lah, ha’ Néh. ³⁹ La’o inah Yésus musit jin lamin éh jalan Néh kuman Dau Ja’au nah, ke’ Néh tai tokong Saitun barei’ kemalai Néh, ngan irah bakéh Néh pu’un kivu Éh. ⁴⁰ Hun réh avéé’ sitai Iah bara’ ka’ ngan réh, Jian keh mekat sebayang dai keh teneng tong tenupat Sitan, ha’ Néh ngan réh. ⁴¹ Boh éh piso jin irah kejuu’ jah neput nah kejuu’, boh éh ngejekuu’ lep Néh ngan sebayang. ⁴² Ka’ ha’ sebayang Néh, O Tamen, hun néh lem pengeloo’ Ko’ mai ke’ buhaa’ pengeketa iteu’ teneng tong Akeu’ bang jian éh kivu pengeloo’ Ko’ awah, ha’ sebayang Néh. ⁴³ Boh jah meliket tuai jin seruga ke’ néh ngegahang usah Yésus. ⁴⁴ Jaa’-jaa’ néh Yésus sebayang dalem kebesau Néh éh ja’au mu’un, pah avéé’ usah Néh ripoo’ neu’ sana Néh ngan sana Néh tétéé’ tong tana’ barei’ tétéé’ dahaa’ rai. ⁴⁵ La’o Néh sebayang kenat, Iah moléé’ tai irah bakéh Néh kepéh. Iah na’at irah pegen awah uban réh mutau. ⁴⁶ Boh Éh pané ngan réh, ka’ ha’ Néh, Kineu’ keh pegen kenat. To’ot keh ngan sebayang dai keh teneng tong tenupat Sitan, ha’ Néh. ⁴⁷ Lem Yésus to pané ngan irah éh bakéh Néh, inah savéé’ kekat kelunan pinaa’ éh juk ngamit Éh. La’ah Yudas, éh jah usah jin belah irah bakéh Néh éh jah poloo’ duah usah nah, iah éh mihin kelunan pinaa’ nah tavin Yésus. Tuai éh juk marek Yésus. ⁴⁸ Boh Yésus pané ngan Néh, ka’ ha’ Néh, O Yudas, ka’au’ juk marek Anak Kelunan kenat, seleket ko’ bara’, padéé’, éh mu’un néh dokoo’ ko’ memalo Akeu’ awah, ha’ Néh. ⁴⁹ Hun irah bakéh Yésus na’at kelunan pinaa’ nah juk ngamit Iah, boh réh pané, ka’ ha’ réh, Tuhan kejeraa’ mé’ meta réh palaa’ po’é mé’ teu’, ha’ réh. ⁵⁰ Pu’un jah usah ngan Yésus sinah, éh tioo menat po’é néh ke’ néh mesap kelingen saa’ na’au’ jah kelunan éh ripen Imam éh pengeja’au kekat imam. ⁵¹ Boh Yésus bara’ ka’ ngan Néh, Mai ke’ maneu’ kenat, ha’ Néh. Boh Yésus ngamit suhat kelingen lakei’ inah ke’ Néh peka’o éh. ⁵² Boh Yésus pané ngan irah pengeja’au imam, ngan irah seradu éh mavaa’ Umaa’ Allah, ngan irah pengeja’au kelunan Yahudi éh pu’un tai sinah ke’ réh ngamit Yésus nah. Ka’ ha’ néh ngan réh, Kineu’ ka’ah tuai siteu’ ketem po’é ngan pipok barei’ juk ngamit jah kelunan éh pu’un maneu’ sa’at mu’un. ⁵³ Siget dau pu’un Akeu’ ngan keh tong Umaa’ Allah, bang bé’ keh tuai sinah ngamit Akeu’. Bang hun iteu’ Allah kejeraa’ keh maneu’ Akeu’, uban sioo’ kesa’at jin merem, pu’un penyukat. ⁵⁴ La’ah irah ngamit Yésus ngan mihin Éh tai lamin Imam éh pengeja’au kekat imam. Pu’un Péterus kivu Éh bang bé’ éh makang tai tepih tong Yésus. ⁵⁵ Pu’un jah luten éh kenahang réh tong lamin, sinah Péterus tai mokoo’ ngan irah éh ngereu’ sinah. ⁵⁶ Pu’un jah redo lemanai, redo inah kelunan sohoo’, iah na’at Péterus menyun déhéé’ luten, inah iah kepuh Péterus, boh éh bara’ ka’, Iteu’ jah kelunan éh pu’un ngan lakei’ inah rai de’, ha’ néh. ⁵⁷ Boh Péterus ngaken, ka’ ha’ néh, bé’ akeu’ jam iah, ha’ néh. ⁵⁸ Bé’ makat lebéé’ la’o inah, boh jah lakei’ kepéh na’at éh. Ha’ lakei’ inah ngan néh, ka’au’ iteu’ néh jah jin irah inah rai de’, ha’ néh. Boh Péterus mipa éh, ka’ ha’ néh, bé’ éh akeu’ dat, ha’ néh. ⁵⁹ La’o inah kepéh, tipet mesak jah na’o kelebéé’, pu’un jah lakei’ éh jah kepéh bara’ tong Péterus. Ha’ lakei’ inah, Adang lakei’ inah pebakéh mu’un ngan kelunan inah rai de’, uban iah péh kelunan jin Galilia, ha’ néh. ⁶⁰ Ha’ Péterus, Bé’ akeu’ jam éh kunah ko’ inah, bé’ mu’un akeu’ jam kelunan inah, ha’ néh. Tovoo’ Péterus pané kenat pu’un iap ngelangéé’. ⁶¹ Boh Tuhan pupah kepuh Péterus, tioo tesen Péterus tong ha’ Tuhan hun Néh bara’ ka’ ngan néh ri’, Bé’ jak iap sakui ngelangéé’ adang pu’un ka’au’ ngaken akeu’ teleu’ koléé’, ha’ ri’. ⁶² Boh Péterus musit ngan mangaa’ mu’un-mu’un besau kenin. ⁶³ Kekat kelunan éh ngamit Yésus nah pu’un réh peja’ Éh, ban ngan mipok Éh ngan maneu’ Éh mu’un-mu’un. ⁶⁴ Boh irah ngejeret maten Néh, ngan mala’ maneu’ Éh. Ka’ ha’ réh neteng Éh, séé’ éh mipok ke’ ri, ko’ bara’ ngaran néh, ha’ réh. ⁶⁵ Ngan pinaa’ arong ha’ réh maneu’ Éh ngan pekenyaa’ Éh. ⁶⁶ Hun dau rema kekat irah pengeja’au kelunan Yahudi ngan irah pengeja’au imam, ngan irah guru éh nebaraa’ tong Surat Musa, pu’un réh petipun. Boh réh mihin Yésus tong jumen Komiti sebayang Yahudi. ⁶⁷ Ka’ ha’ réh ngan Néh, Jian ke’ bara’ ngan améé’, kineu’ ke’, ka’au’ Kristus éh pejajii’ Allah, ha’ réh. Ka’ ha’ Yésus mipa réh, Na’ péh Akeu’ bara’ ngan keh, bé’ keh ngelan ha’ ké’. ⁶⁸ Na’ péh Ku’ neteng keh tong ineu’-ineu’ péh, bé’ keh keloo’ mipa ha’ ké’. ⁶⁹ Jin la’o iteu’ Anak Kelunan pu’un mokoo’ saa’ na’au’ Allah éh matek bau, ha’ Néh. ⁷⁰ Ka’ ha’ réh ngan Néh kepéh, Hun néh kenat kineu’ ke’, ka’au’ éh Anak Tuhan Allah? Ha’ réh. Ha’ Yésus ngan réh, Kenat éh ha’ ka’ah bara’ Akeu’, ha’ Néh. ⁷¹ Boh réh bara’ ka’ kepéh, Hun iteu’ bé’ makat uleu’ juk pitah kelunan éh jah éh omok bara’ tong Iah, uban uleu’ tengéé’ lepah menéng atek ha’ usah néh mu’un bara’ iah Anak Allah, ha’ réh.

¹ La’o inah kekat kelunan pinaa’ nah mihin Yésus tai tavin Pilatus ² ke’ réh maneu’ Éh ngan pesala’ Éh tong jumen Pilatus nah. Ka’ ha’ réh ngan Pilatus, Pu’un améé’ ngamit kelunan iteu’ uban Néh petawang pohoo’ améé’. Uban pu’un Éh bara’, Mai réh mena’ sukai ngan raja’ Rum. Uban Iah Éh pengeja’au kunah Néh, ngan ha’ Néh kepéh, Iah éh Kristus Raja’ améé’, kunah N éh ri’ de’, ha’ réh ngan Pilatus. ³ Boh Pilatus neteng Yésus nah kepéh, Ka’ ha’ néh, Kineu’ ke’, ka’au’ néh Raja’ kelunan Yahudi kei, ha’ néh. Ka’ ha’ Yésus mipa éh kepéh, Barei’ ha’ ko’ inah néh éh, ha’ néh. ⁴ Boh Pilatus bara’ ngan irah pengeja’au imam ngan irah kelunan pinaa’ nah kepéh, ka’ ha’ néh ngan réh, Bé’ akeu’ jam ineu’-ineu’ penyala’ Néh éh ke’ Néh tekep kenukum, ha’ Pilatus. ⁵ Jaa’-jaa’ néh réh bara’ kepéh, ka’ ha’ réh, Neu’ ha’ tebaraa’ Néh, inah Iah pebetéé’ kenin kelunan pinaa’ ke’ réh pekayau belah irah ke’. Pu’un Éh pebetéé’ kenin kelunan tong tana’ Galilia pah avéé’ tutuh tana’ Yudea, ngan hun iteu’ kepéh inah Iah tuai siteu’, ha’ réh ngan Pilatus. ⁶ Hun Pilatus menéng ha’ réh bara’ éh kenat, boh éh neteng réh, Ka’ ha’ néh, Kineu’ kelunan iteu’, pu’un éh jin tana’ Galilia, ha’ néh. ⁷ Hun néh jam Yésus nah jin tana’ Galilia, iah nyohoo’ kelunan mihin éh tavin Herodis, uban tana’ Galilia nah pu’un éh lem nihau Herodis ngan pu’un Herodis nah tong Yérusalem sioo’ inah. ⁸ Murung kenin Herodis na’at Yésus tavin éh, uban lebéé’ tenéh iah juk na’at Éh, uban pinaa’ ha’ éh lepah nenéng néh tong Néh. Lepah lebéé’ tenéh éh juk temeu’ ngan Néh uban néh keloo’ na’at Yésus maneu’ jah telana’ ja’au éh tejeu’ ta’an néh. ⁹ Kenat péh pinaa’ arong rungen éh teneteng Herodis ngan Yésus, bang bé’ Yésus mipa ineu’-ineu’ éh teneteng lakei’ inah. ¹⁰ Boh irah pengeja’au imam ngan irah guru éh nebaraa’ tong Surat Musa nekedéng maneu’ Éh mu’un-mu’un ke’ réh pesala’ Éh. ¹¹ La’ah Herodis pemung ngan irah seradu peja’ Yésus ngan pekenyaa’ Éh. Pu’un réh pekerayung Éh palaa’ jah kerayung éh jian mu’un, ke’ réh mala’ Éh ngan nyohoo’ Éh moléé’ kepéh tai Pilatus. ¹² La’ah Pilatus rawah Herodis nah, bé’ rawah jam pekua’ kenin bu’un, bang tong dau inah, inah éh bu’un roh pebakéh. ¹³ Boh Pilatus tebai kekat pengeja’au imam ngan kekat pengoloo’ ngan kekat pohoo’ Yahudi petipun. ¹⁴ Boh Pilatus bara’ ngan réh, ka’ ha’ néh, Pu’un ka’ah mihin kelunan iteu’ tavin akeu’, ha’ keh Iah pu’un petawang kekat kelunan, ha’ keh. Akeu’ lepah petuneng Éh mu’un-mu’un tong jumen keh béé, bang bé’ jah-jah sala’ Néh éh kejam ké’ éh barei’ ha’ keh bara’ sala’ Néh inah. ¹⁵ Kenat péh Herodis, bé’ Herodis jam sala’ kelunan iteu’, inah iah nyohoo’ Éh moléé’ tavin akeu’ kepéh. Bé’ mu’un pu’un penyala’ Néh éh ke’ Néh tekep réh ngukum Éh matai. ¹⁶ Uban néh kenat jian akeu’ nyohoo’ réh mipok Éh awah la’o inah ngelepu Éh, ha’ Pilatus. ¹⁷ Pilatus pané kenat uban néh seruh juk maneu’ éh pekua’ éh kemalai néh. Uban siget ta’un tovoo’ irah Yahudi maneu’ Dau Ja’au Paska, malai Pilatus ngelepu jah kelunan jin lamin tutup. ¹⁸ Pelapah kelunan pinaa’ nah pané ngan ja’au ha’, ka’ ha’ réh, Mematai awah Éh, Barabas nah ko’ ngelepu ngan améé’, ha’ réh. ¹⁹ Barabas nah pu’un éh lem lamin tutup neu’ néh pebetéé’ kenin kelunan pinaa’ ke’ réh pekayau belah irah ke’, inah kepéh, uban usah néh tengéé’ pu’un mematai kelunan lepah. ²⁰ Kenin Pilatus juk ngelepu Yésus nah awah, inah iah pané ngan kelunan pinaa’ nah jah koléé’ kepéh, ²¹ bang jaa’-jaa’ néh réh bika’ kepéh, ka’ ha’ réh, Ke’ ko’ mematai Éh tong salib, ke’ ko’ mematai Éh tong salib, ha’ réh. ²² Boh Pilatus neteng réh kepéh, inah keteleu’ koléé’ néh neteng réh, ka’ ha’ néh, Ineu’ éh kesa’at Néh, ineu’ éh neu’ Néh. Bé’ akeu’ jam kesa’at ineu’ éh neu’ Néh ke’ Néh tekep ukum matai, jian ku’ nyohoo’ kelunan mipok Éh ngan ngelepu Éh awah, ha’ néh. ²³ Bang jaa’-jaa’ néh réh bika’ kepéh, ja’au ha’ réh, nyohoo’ Pilatus mematai Éh tong kayeu’ salib. Tai ga’ néh uban réh bika’-bika’ nah, Pilatus pu’un kivu sohoo’ réh. ²⁴ Inah Pilatus ngukum Éh matai pekua’ éh pengeloo’ réh nah. ²⁵ Pu’un Pilatus ngelepu kelunan éh kevéléé’ réh, kelunan inah pu’un lem lamin tutup neu’ néh pebetéé’ kenin kelunan pinaa’ ngan neu’ néh mematai kelunan. Kelunan inah éh kelepu Pilatus nah, Yésus nah kenukum néh nena’ néh Éh ngan réh ke’ réh maneu’ Éh kivu pengeloo’ réh awah. ²⁶ La’ah irah alaa’ Yésus ke’ réh mihin Éh tai retek réh mematai Éh. Lem réh lakau inah, inah irah selalang ngan jah kelunan jin tana’ Kirene, ngaran néh Simon. Kelunan inah tuai jin dayah juk tai Yérusalem, inah irah ngamit éh ke’ réh nyohoo’ éh nyu’un salib nyeliko Yésus nah. ²⁷ Pu’un kelunan pinaa’ kivu Yésus nah. Belah kelunan pinaa’ nah pu’un kuraa’-kuraa’ redo éh mangaa’ ngan nirau mu’un-mu’un pika Yésus. ²⁸ Boh Yésus pupah na’at réh, ka’ ha’ Néh ngan réh, O redo jin leboo’ Yérusalem, mai keh mangaa’ pika Akeu’, bang mangaa’ keh pika usah ka’ah ke’, ngan pika anak ka’ah ke’. ²⁹ Uban tovoo’ penusah avéé’, pinaa’ kelunan juk bara’ ka’ ha’, kekat redo éh nyalun éh bé’ pu’un anak ngan éh bé’ pétéé’ anak, inah éh jian, ha’ réh. ³⁰ Sioo’ inah kepéh pu’un kelunan nyohoo’ berusu’ pelohoo’ tong réh ke’ réh matai, kenat péh irah nyohoo’ tokong melim réh. ³¹ Bang hun réh maneu’ kekat kesa’at iteu’ tong kayeu’ éh mata keto, kineu’ éh juk neu’ réh kepéh tong kayeu’ éh lepah mesak, ha’ Néh. ³² Boh réh alaa’ duah usah kelunan éh maneu’ sa’at ke’ réh mematai roh pemung ngan Yésus. ³³ Hun réh avéé’ tong tana’ éh retek ngaran néh, Tulang Ulun, boh réh memaku’ Yésus tong salib, kenat péh rawah éh maneu’ sa’at nah, jah usah saa’ na’au’, jah usah kepéh saa’ kabéng Néh. ³⁴ La’ah Yésus sebayang ngan Tamen Néh, ka’ ha’ Néh, O Tamen, jian Ke’ pika irah uban bé’ irah nesen tong penganeu’ réh kenat, ha’ Néh. Boh irah nyunga’ bateu’ dokoo’ réh petulat pakai Yésus nah. ³⁵ Kelunan pinaa’ nah nekedéng sinah na’at kekat penganeu’ réh, kenat péh irah na’at penganeu’ irah pengoloo’ Yahudi éh peja’ Yésus nah. Ka’ ha’ réh peja’ Éh, Iah pu’un purip irah éh jah lepah rai, hun Néh mu’un iah éh Kristus éh kevéléé’ Tuhan, jian Éh purip usah Néh tengéé’, ha’ irah ja’au peja’ Éh. ³⁶ Kenat péh kekat irah seradu peja’ Yésus, tai réh danii’ tong Néh ke’ réh juk mena’ baa’ agun ngan Néh. ³⁷ Ka’ ha’ réh ngan Néh, Hun néh mu’un ka’au’ éh Raja’ kelunan Yahudi, jian ke’ purip usah Ko’ tengéé’, ha’ réh. ³⁸ Boh réh nyurat jah surat bau Néh, ka’ ha’ réh tong surat inah, Iteu’ éh Raja’ kelunan Yahudi, ha’ tong surat inah. ³⁹ La’ah sa’at ha’ jah usah rawah éh senalib pemung ngan Yésus nah maneu’ Yésus, ka’ ha’ néh, hun néh ka’au’ éh Kristus éh senohoo’ Allah ko’ purip usah ko’ tengéé’ ngan amo péh ha’ néh. ⁴⁰ Boh lakei’ éh jah nah kepéh meta’ éh pané kenat. Ka’ ha’ néh, Eii, kineu’ ke’, bé’ ke’ medai tong Allah ke’ ko’ pané kenat. Tuah iteu’ pekua’ kenukum réh matai. ⁴¹ Bé’ irah sala’ maneu’ toh kenat, uban neu’ kesa’at toh. Bang tong lakei’ inah bé’ pu’un kesa’at ineu’-ineu’ neu’ Néh, ha’ néh. ⁴² Boh éh bara’ ngan Yésus kepéh, ka’ ha’ néh, O Yésus, hun ko’ Raja’, mai ke’ bet akeu’, ha’ néh. ⁴³ Ha’ Yésus ngan néh kepéh, Akeu’ bara’ ngan ko’, dau iteu’ péh adang ka’au’ omok pemung ngan Ké’ tong seruga, ha’ Yésus ngan néh. ⁴⁴ Ngioo’ barei’ dau pejek, pelapah merem barei’ lepok merem rai pah tipo tana’, bé’ pu’un ada maten dau avéé’ dau kuba’. ⁴⁵ Livah éh neu’ réh tapé tong Umaa’ Allah pejéé’ kua’ ke ja’au. ⁴⁶ Boh Yésus pané ngan ja’au ha’. Ka’ ha’ Néh, O Tamen, Jian Ke’ alaa’ laset Ké’, ha’ Néh. La’o inah béé laset Néh. ⁴⁷ Hun pengeja’au seradu na’at éh kenat, boh éh mejing Allah, ka’ ha’ néh, Adang kelunan iteu’ kelunan éh jian mu’un, ha’ néh mejing Allah. ⁴⁸ Kelunan pinaa’ éh pu’un sinah hun réh na’at kekat inah, boh réh moléé’ ngan tepap kebah réh uban réh besau kenin. ⁴⁹ Kekat irah éh malai ngan Yésus, avéé’ irah redo éh pu’un kivu éh jin tana’ Galilia nah, nekedéng juu’ si’ik na’at kekat éh pu’un nah. ⁵⁰ - ⁵¹ La’ah pu’un jah kelunan jin Arimatia éh leboo’ Yahudi, ngaran kelunan inah Yusup. Kelunan inah kelunan éh jian ngan teneng éh lem kekat penganeu’ néh kebit kenin néh mena jaka’ Allah Pengeja’au. Yusup nah jah usah jin belah irah pengeja’au Komiti sebayang Yahudi, bang bé’ éh pekua’ kenin ngan irah éh maneu’ ngan mematai Yésus nah. ⁵² Tai éh tavin Pilatus ke’ néh menyat éh kejeraa’ éh alaa’ patai Yésus nah. ⁵³ Boh Yusup nah alaa’ patai inah ke’ néh petuhun éh jin kayeu’ salib ngan ke’ néh mutup éh lem livah éh kapan ke’ néh modoo’ éh lem luvang tanem bateu’. Luvang tanem bateu’ inah maréng éh bé’ jak réh sakui modoo’ patai kelunan tong néh. ⁵⁴ La’ah tovoo’ Yusup nah maneu’ inah, inah éh dau lemah, éh dau teka Dau Posot réh. ⁵⁵ La’ah irah redo éh kivu Yésus jin Galilia nah, pu’un réh kivu Yusup ngan na’at tanem bateu’ inah ngan na’at kineu’ pengodoo’ néh patai Yésus nah lem tanem inah. ⁵⁶ Boh irah redo nah moléé’ kepéh ke’ réh petenup apo buaa’ éh jian ba’oo’ ngan nyak éh jian ba’oo’ ke’ réh juk maneu’ éh tong patai Yésus nah. Avéé’ tong Dau Posot nah mokoo’ awah réh pekua’ sohoo’ lem Surat Musa.

¹ Tong dau migu bé’ jak éh sakui rema, inah kekat irah redo tai tanem inah, mihin apo tulin éh jian ba’oo’ éh lepah petenup réh nah. ² Hun réh avéé’ tong néh, boh réh na’at bateu’ éh palaa’ réh matep ubaa’ luvang tanem nah lepah keluvit réh tenéh. ³ Boh réh masek lem tanem inah bang patai Yésus nah bé’ pu’un éh sinah ta’an réh kepéh. ⁴ Nekedéng réh sinah ngan bé’ réh jam seruh éh kenat, boh réh ulak na’at duah usah nekedéng déhéé’ réh éh pu’un pakai mening mu’un. ⁵ Medai mu’un irah redo inah, tioo kuba’ réh tong tana’ menéng ha’ rawah inah bara’ ngan réh ka’, Uban ineu’ ka’ah pitah kelunan éh murip belah irah matai, ⁶ bé’ Éh pu’un siteu’ lah, Iah lepah betéé’ tenéh. Jian keh seruh ha’ Néh ngan keh hun Néh tong tana’ Galilia rai, ⁷ ka’ ha’ Néh rai de’, Anak Kelunan nena’ réh lem kamit kelunan éh sa’at dokoo’ réh mematai Éh tong kayeu’ salib, ngan tong keteleu’ dau adang Iah betéé’ ngan murip kepéh, ha’ Néh ngan keh lepah rai de’, ha’ roh ngan réh. ⁸ Boh irah redo inah petesen kepéh tong ha’ Yésus kenat ngan réh lepah nah. ⁹ Moléé’ réh ngan bara’ kekat rengah inah ngan irah bakéh Yésus éh jah poloo’ jah usah nah, ngan bara’ éh ngan irah éh jah péh éh pemung ngan réh sinah. ¹⁰ Ngaran jelua’ irah redo inah, Meriam Magdalena jah, Yohana jah, Meriam tinen Yakub jah, pu’un kepéh irah redo éh jah éh pemung ngan réh teleu’. Kekat irah redo inah pu’un bara’ kekat rengah inah ngan irah lawah Tuhan. ¹¹ Bang irah lawah seruh kekat éh benara’ irah redo inah ha’ réh palui awah, bé’ irah ngelan éh. ¹² Boh Péterus betéé’ ke’ néh nekedeu’ tai tanem inah kepéh. Iah numau na’at lem néh, bang bé’ pu’un ineu’-ineu’ éh barei’ kelunan ta’an néh sinah, bang livah éh palaa’ réh mutup patai Yésus nah awah éh pu’un ta’an néh. Moléé’ éh ngan seruh-seruh tong kekat inah nah, bé’ éh jam éh. ¹³ Tong dau inah ke’ éh pu’un duah usah bakéh Yésus éh pemung ngan réh éh pepané iri’, rawah inah lakau tai leboo’ Émaus, Émaus nah memutui dau lakau jin Yérusalem kejuu’ néh. ¹⁴ Rawah inah pepané belah rawah ke’, seruh ha’ éh benara’ irah redo nah. ¹⁵ Sioo’ rawah pepané kenat, inah usah Yésus mu’un tai tepih tong roh ngan lakau pemung ngan roh. ¹⁶ Pu’un rawah na’at éh bang bé’ rawah jam éh. ¹⁷ Ka’ ha’ Yésus ngan roh, Ineu’ éh nané koh nah, ha’ Néh. Boh rawah inah nekedéng ngan poléng mu’un rawah besau kenin. ¹⁸ Pu’un jah usah jin belah roh ngaran néh Kelopas, iah neteng Yésus ka’, Jin semah ke’ ke’ ko’ bé’ jam kekat penusah éh lepah pu’un tong Yérusalem iteu’ dalem duah-teleu’ dau iteu’ ri’, ha’ néh ngan Yésus. ¹⁹ Boh Yésus neteng éh, ka’ ha’ Néh, Penusah ineu’ éh, ha’ Néh. Ha’ rawah mipa éh, Kekat réh maneu’ Yésus éh jin Nasaret. Kelunan éh neu’ réh inah, nabi Tuhan. Kekat ha’ tebaraa’ ngan kekat penganeu’ Néh pu’un éh ngan penyukat, kenat éh tong ta’an Allah, kenat péh éh tong ta’an kekat kelunan pinaa’ péh. ²⁰ Bang irah pengeja’au imam ngan kekat pengoloo’ uleu’, pu’un réh ngukum Éh matai, irah mematai Éh tong kayeu’ salib. ²¹ La’ah éh kenelan améé’, kelunan inah éh omok ngelepu pohoo’ améé’ Yahudi, ngan hun iteu’, iteu’ néh keteleu’ dau réh lepah mematai Éh nah. ²² Kenat péh dau iteu’ pu’un irah redo jin belah améé’ éh lepah ngebéé kenin mé’. Uban dau peka ngivun ni’ei’ ri’, pu’un irah redo tai tanem jalan réh modoo’ patai Yésus nah, ²³ bang patai inah bé’ éh pu’un. Boh irah moléé’ tavin améé’ ngan bara’ ka’, Améé’ pu’un na’at meliket, ha’ réh. meliket inah bara’ ngan réh Yésus lepah murip. ²⁴ La’o inah kepéh pu’un irah jelua’ jin belah mé’ tai na’at éh kepéh, irah na’at éh mu’un pekua’ ha’ irah redo bara’ éh bu’un ri’, bang patai Yésus nah bé’ pu’un. Kenat ha’ rawah ngan Yésus. ²⁵ La’ah ka’ ha’ Yésus ngan roh, Mujah ka’ah uban keh bé’ ngelan kekat éh benara’ irah nabi Tuhan ngan kelunan sahau rai. ²⁶ Kineu’ éh seneruh ka’ah, bé’ éh tekep Kristus jam keta ngan alaa’ pengejian Néh kepéh, ha’ Yésus. ²⁷ Boh Yésus nebaraa’ roh tong kekat ha’ lem surat Allah éh bara’ tong usah Néh, éh bu’un Néh bara’ éh jin ha’ lem Surat Musa, pah avéé’ tong kekat surat irah nabi Tuhan. ²⁸ Hun réh teleu’ lepah avéé’ tong Émaus, leboo’ éh juk tenavin rawah inah, boh rawah na’at Yésus juk lakau pelapah jin sinah. ²⁹ Boh rawah nyohoo’ Éh mokoo’, ka’ ha’ roh, Mokoo’ siteu’ tam, mai Ke’ lakau, tahup lah dau nah ne’, ha’ roh ngan Néh. Boh Éh mokoo’ ngan roh. ³⁰ Tovoo’ réh kuman Yésus alaa’ ka’an ngan sebayang, boh Éh memutui ka’an inah ke’ Néh tioo mena’ éh ngan roh. ³¹ Hun inah boh rawah tioo nesen éh Yésus iri’ mu’un, bang nyun réh inah ke’ éh ulak ieng ke’ kepéh. Éh. ³² Boh rawah pata pané-pané, ka’ ha’ roh, Oi, murung kenin tuah, rema kenin toh menéng kekat ha’ éh benara’ Néh tong surat Allah kelebéé’ tam lakau iri’ de’, ha’ roh. ³³ Tioo lakau rawah kepéh tai leboo’ Yérusalem tavin irah bakéh Yésus éh jah poloo’ jah usah nah pemung ngan kelunan éh jah sinah. ³⁴ Boh irah pinaa’ nah bara’ ngan roh, ka’ ha’ réh, Adang Yésus lepah betéé’ murip, pu’un Simon na’at Éh tenéh, ha’ réh. ³⁵ Boh rawah bara’ éh tong rawah hun roh lakau tai Émaus nah, ngan bara’ kepéh tong jalan rawah nesen éh Yésus mu’un sioo’ Yésus nah memutui ka’an nah. ³⁶ To rawah bara’ tong ta’an réh tong Yésus, inah ulak Yésus nekedéng belah réh, ka’ ha’ Yésus nah ngan réh, Pawah kenin keh, ha’ Néh. ³⁷ Medai mu’un-mu’un réh uban réh seruh éh jah beru’en. ³⁸ Boh Yésus bara’ ngan réh ka’, Kineu’ keh medai ngan mujah kenin. ³⁹ Jian keh na’at ojoo’ ngan gem Ké’, boh keh jam éh Akeu’ mu’un, jian keh ngamit usah Ké’ boh keh jam Ku’, uban beru’en bé’ éh pu’un sin ngan tulang barei’ tulang ngan usah ké’ iteu’, ha’ néh ngan réh. ⁴⁰ Boh Yésus bara’ ojoo’ Néh ngan gem Néh ngan réh. ⁴¹ Irah barei’-okoo’ nyupin éh uban réh murung mu’un-mu’un ngan béé kenin réh. Boh Yésus neteng réh, ka’ ha’ Néh, Kineu’, pu’un ka’an kinan keh siteu’, ha’ Néh. ⁴² Boh réh alaa’ jah utui seluang ke’ réh mena’ éh ngan Néh. ⁴³ Iah alaa’ éh ke’ Néh kuman éh tong ta’an kekat réh béé. ⁴⁴ Boh Éh bara’ ka’ ngan réh, Kekat éh lepah pu’un hun iteu’, inah éh lepah benara’ Ké’ ngan keh hun Ké’ to mokoo’ ngan keh rai. Kekat éh senurat réh tong Akeu’ éh pu’un lem Surat Musa, kenat péh éh pu’un lem surat irah nabi, kenat péh éh lem surat Masmur, adang kekat ha’ éh senurat réh inah, pu’un éh kenat mu’un, ha’ Néh. ⁴⁵ Boh Éh mena’ pengejam Néh lem kenin réh ke’ réh omok jam ha’ lem surat Allah, ⁴⁶ ka’ ha’ Néh ngan réh, Pu’un ha’ lem surat Allah éh bara’, Adang Kristus sioo’ keta ngan matai, ngan tong keteleu’ dau adang Néh betéé’ murip kepéh. ⁴⁷ Inah kepéh, dalem ngaran Néh rengah éh bara’ tong jalan tekep kelunan piso jin penyala’ réh dokoo’ mega’ penyala’ réh, tekep éh benara’ réh ngan kekat arong kelunan, éh bu’un néh tong Yérusalem. ⁴⁸ La’ah ka’ah éh omok bara’ tong kekat inah. ⁴⁹ La’ah Akeu’ juk nyohoo’ iah éh pejajii’ Tamen ké’ rai tuai ngan keh. Jian keh mokoo’ mena Éh tong Yérusalem avéé’ penyukat jin Allah pu’un tong keh, ha’ Néh ngan réh ⁵⁰ Boh Yésus mihin réh musit jin leboo’ inah tai Betania. Boh Éh metéé’ ojoo’ Néh bau réh ke’ Néh sebayang réh, ⁵¹ lem Néh maneu’ kenat tong réh, pu’un Éh tioo nalaa’ Tuhan tai seruga. ⁵² Pu’un réh seva’ Éh. Moléé’ réh tai Yérusalem kepéh ngan murung mu’un-mu’un kenin réh. ⁵³ Siget-siget dau tai réh tong Umaa’ Allah ke’ réh mejing Allah.