YAKUB

YAKUB

¹ Surat iteu’ jin Yakub, kelunan sohoo’ Allah ngan Tuhan Yésus Kristus, akeu’ bara’ tabi’ ngan kekat kelunan éh ngelan tong Allah éh purat pah tipo tana’. ² O kekat padéé’ ké’, hun keh teneng neu’ pinaa’ arong penyilam jian keh jian kenin. ³ uban neu’ pengelan keh, inah éh maneu’ keh omok ngeretep, ngan mihin keh kebit kenin kepéh. ⁴ Tong éh kebit kenin inah, jian éh pepit, pah avéé’ ka’ah pu’un sukup mu’un ngan bé’ pu’un pengekurang ineu’-ineu’ péh. ⁵ Hun pu’un séé’-séé’ jin belah ka’ah éh bé’ pu’un pengejam, jian iah sebayang ngan Allah dokoo’ Allah mena’ pengejam seruh ngan néh; uban Allah mena’ éh ngan lumang kenin ngan murung kenin ngan siget kelunan. ⁶ Bang hun mah keh sebayang, jian keh ngelan, Mai keh duah kenin uban kelunan éh duah kenin barei’ luyak baa’ banget éh keteu’ ketai neu’ kepu. ⁷ Kelunan éh kenat mai iah seruh iah omok alaa’ ineu’-ineu’ péh jin Tuhan. ⁸ Uban kelunan éh duah kenin bé’ éh jam seruh tong kekat jalan néh. ⁹ La’ah jian kelunan Kristén éh kari. Murung kenin uban tong jah dau Allah omok metéé’ réh tong retek éh jian kepéh. ¹⁰ Kenat péh kelunan Kristén éh kaya, jian irah murung kenin hun Allah ngediva’ réh, uban irah éh kaya’ juk béé barei’ busak tong tana’. ¹¹ Hun pétéé’ musit melayeu’ busak nah, peleraa’ éh, bé’ éh jian kepéh. Kenat péh kelunan kaya’ omok kari lem néh to telalau tong kereja’ néh. ¹² Jian kenin kelunan éh omok ngeretep, na’ péh penusah éh pinaa’ arong teneng tong néh. Uban hun néh omok nyopéé’ penusah inah, boh iah omok alaa’ urip éh lepah pejajii’ Allah ngan kekat kelunan éh pika Iah. ¹³ Hun kelunan inah penat kenin maneu’ sa’at tovoo’ néh teneng tenupat inah, mai iah bara’ Allah éh mihin akeu’ maneu’ kenat, uban bé’ Allah omok penat kenin neu’ kesa’at ngan Allah tengéé’ péh bé’ menat kenin kelunan maneu’ sa’at. ¹⁴ Éh mu’un néh pu’un kelunan sopéé’ ngan petat maneu’ kesa’at inah, neu’ réh kelih tong kemagat dalem kenin réh éh sa’at, kesa’at inah ngejeret irah ke’. ¹⁵ Boh kekat kemagat néh inah tai pepit-pepit avéé’ néh mihin éh maneu’ penyala’, penyala’ inah kepéh pepit-pepit avéé’ pengega’ néh mihin éh matai. ¹⁶ O kekat padéé’ ké’, mai keh lavo’ neu’ penyala’. ¹⁷ Kekat ineu’-ineu’ éh jian ngan éh sukup mu’un inah éh tuai jin seruga jin Allah éh suai kekat éh rema tong Langit. Iah Allah éh bé’ pu’un paléu, ngan bé’ pu’un ngelihep ineu’-ineu’ péh. ¹⁸ Kivu pengeloo’ Néh tengéé’ Iah suai uleu’ neu’ ha’ tebaraa’ Néh éh teneng. Inah maneu’ uleu’ omok barei’ buaa’ éh tenah jin kekat-kekat éh senuai Néh. ¹⁹ O kekat padéé’ éh kemurung ké’! Jian siget usah pu’un rigah menéng, bang lieu’ éh pané ngan lieu’ éh merek. ²⁰ Uban kelunan éh merek bé’ éh omok maneu’ ineu’ éh jian, éh omok pesenang kenin Allah. ²¹ Uban néh kenat jian keh bet kekat kemalai ngan barék éh sa’at. Ngerera’ kenin tong Allah ngan alaa’ ha’ tebaraa’ éh nulah Néh dalem kenin keh, uban ha’ tebaraa’ inah omok purip keh. ²² Mai keh ngelavo’ usah keh tengéé’ ngan menéng ha’ tebaraa’ néh awah. Bang jian keh kivu pekua’ ha’ tebaraa’ Néh. ²³ Uban kelunan éh menéng éh awah, ngan bé’ kivu éh, inah éh barei’ kelunan éh kepuh usah néh dalem pengada, ²⁴ tioo lakau éh hun inah néh éh ngelepan layan usah néh éh ta’an néh iri’. ²⁵ Bang kelunan éh seruh mu’un tong kekat ha’ tebaraa’ Tuhan éh jian mu’un, tebaraa’ inah néh éh ngelepu réh jin kesa’at réh, kelunan éh seruh tong néh mu’un ngan éh mihau éh, bé’ éh barei’ kelunan éh menéng éh metok awah tioo kelepan néh éh kepéh, bang kelunan éh pu’un kivu éh mu’un, Tuhan éh nolong éh dalem kekat penganeu’ néh kepéh. ²⁶ Hun pu’un kelunan éh seruh iah kivu Tuhan mu’un bang sa’at ha’ ané néh, pengelan néh seleket bé’ pu’un ngan iah ngelavo’ usah néh awah. ²⁷ Kelunan éh ngepayoo’ kenin Allah Tamen lu’, inah éh kelunan éh kivu Iah mu’un, bé’ éh ngelayoo’ awah sebayang. Jian réh nolong anak uyau ngan redo baleu’ lem kekat penusah réh ngan mihau usah réh jin kekat arong kesa’at tong tana’ iteu’.

¹ O kekat padéé’ ké’, uban keh ngelan tong Tuhan Yésus Kristus, Tuhan lu’ éh Maren, mai keh tengéé’ kenin ngan netah kenin tong kelunan uban pu’un jelua’ kaya’ ngan pu’un jelua’ kari. ² Ka’ éh, hun pu’un jah kelunan kaya’ tuai petipun ngan keh, ketem tising mas ngan pakai éh jian mu’un, ngan pu’un jah kepéh kelunan kari, ketem pakai mupuk ngan pejéé’ awah. ³ Mai keh tengéé’ kenin ngan sepah kelunan kaya’ awah, ngan bara’ ngan néh, Menyun siteu’ ke’, siteu’ éh jian, boh keh bara’ ngan kelunan kari nah, nekedéng sinah de ke’ ke’, Barang keh bara’, Menyun tong gelan sinah ke’ saa’ gem ké’ awah. ⁴ Hun keh maneu’ kenat, ka’ah netah kenin belah keh ngan ka’ah ngevéléé’ tong kelunan kivu penyeruh keh éh sa’at. ⁵ Nesen keh, padéé’-padéé’ éh kemurung ké’! Allah lepah ngevéléé’ kelunan éh kari tong tana’ iteu’ dokoo’ réh omok kaya’ dalem pengelan. Irah juk tai lem Pengihau Allah barei’ éh lepah pejajii’ Néh ngan irah éh pika Iah. ⁶ Bang ka’ah netah kenin tong kelunan kari. Séé’ éh maneu’ keh ngan éh mihin keh tai tong besara’? Bé’ éh kelunan kaya’ kei? ⁷ Irah inah éh ngesa’at ngaran éh matek maren éh jalan Allah tebai keh. ⁸ Ka’ah maneu’ ineu’ éh teneng hun keh mihau tebaraa’ tong Pengihau Allah éh senurat dalem surat Allah, Jian ke’ murung padéé’ ko’ pekua’ ko’ murung usah ko’ tengéé’. ⁹ Bang hun keh netah kenin tong kelunan kivu kenin keh awah, ka’ah maneu’ penyala’, ngan kivu ha’ Surat Musa ka’ah lepah ngelapah tebaraa’. ¹⁰ Uban séé’-séé’ éh ngelapah na’ péh éh tong jah awah sohoo’, seleket néh ngelapah tong kekat néh béé. ¹¹ Uban Allah bara’, Mai keh petuyang, pu’un Iah bara’ kepéh, Mai keh mematai kelunan. Hun néh kenat, hun keh mematai kelunan na’ péh keh bé’ petuyang, pu’un keh ngelapah tong sohoo’ Allah ngan pu’un keh sala’. ¹² Jian keh pané ngan jian keh maneu’ kekat barék keh pekua’ barei’ kelunan éh jam Allah juk petuneng réh neu’ kekat ha’ tebaraa’ Néh éh omok ngelepu réh. ¹³ Uban tovoo’ Allah pu’un petuneng kelunan, bé’ éh omok pika kelunan éh bé’ pika irah éh jah. Bang kelunan éh pika irah éh jah, bé’ éh kenukum Allah. ¹⁴ O kekat padéé’ ké’ bé’ pu’un gunah néh hun jah kelunan Kristén bara’ Akeu’ ngelan tong Tuhan ha’ hun penganeu’ néh bé’ pekua’ ngan pengelan néh inah. Pengelan éh kenat bé’omok purip éh. ¹⁵ Né’ pu’un jah usah padéé’ néh kenat péh padéé’ néh redo éh bé’ pu’un livah pakai ngan éh bé’ pu’un sukup penguman. ¹⁶ Bé’ pu’un gunah keh bara’ ka’ ngan néh, Allah mena’ pengejian ngan ko’! Ko’ pakai kerayung ko’ dai ko’ genin ngan kuman mu’un ke’ da’ pah avéé’ ko’ beso ha’, hun keh bé’ pu’un mena’ ineu’-ineu’ ngan néh. ¹⁷ Kenat péh tong pengelan. Hun pengelan bé’ pu’un pepoléng lu’ palaa’ penganeu’, pengelan éh kenat matai awah. ¹⁸ Barang pu’un kelunan bara’, ka’au’ pu’un pengelan, akeu’ pu’un penganeu’, ko’ pepoléng pengelan ko’ éh bé’ pu’un penganeu’ nah ngan ké’ ngan akeu’ juk pepoléng ngan ko’ pengelan ké’ jin ineu’ éh penganeu’ ké’. ¹⁹ Ka’ah jam Allah matek jah awah. Jian éh kenat, bang kekat balei’ péh jam Tuhan matek jah awah ngan riyet réh medai éh. ²⁰ O kelunan palui, kejam keh pengelan éh bé’ pu’un penganeu’ ineu’-ineu’ nolong irah éh jah bé’ pu’un gunah néh? ²¹ Uban ineu’ Allah payoo’ kenin tong tepun lu’ Abraham? Allah payoo’ kenin tong Abraham uban penganeu’ Abraham, inah éh hun néh mena’ Ishak, anak néh barei’ jah pengena’ ngan Allah. ²² Bé’ keh na’at Abraham pepoléng pengelan néh palaa’ penganeu’ néh kepéh. Inah maneu’ pengelan Abraham pu’un sukup mu’un. ²³ Teneng mu’un ha’ lem surat Allah éh bara’, Abraham ngelan tong Allah, ngan uban pengelan néh, Allah alaa’ iah seleket kelunan éh maneu’ pengeloo’ Allah. Inah maneu’ Abraham nateng bakéh Allah. ²⁴ Lenaa’ hun iteu’ Allah payoo’ kenin ngan kelunan uban neu’ penganeu’ kelunan inah, ngan bé’ éh neu’ pengelan néh awah. ²⁵ Kenat péh tong Rahab, redo éh bavah sahau. Pu’un Allah alaa’ iah seleket kelunan éh jian kepéh neu’ kekat penganeu’ néh. Pu’un redo inah alaa’ rawah kelunan Yahudi éh sohoo’ réh tai ngelava tana’ inah, pu’un iah nolong roh dokoo’ roh omok kelap kivu jalan éh jah. ²⁶ Uban kenat barei’ okoo’ usah éh bé’ pu’un sahéé’ inah éh usah éh matai, kenat péh pengelan éh bé’ pu’un penganeu’ pengelan inah matai awah.

¹ O kekat padéé’ ké’! Semu’un néh kuraa’ usah awah jin belah ka’ah nengayet ke’ néh omok nebaraa’. Ka’ah jam tong uleu’ éh nebaraa’ adang lu’ teneng petuneng palaa’ éh pelapah bahat kepéh jin kelunan éh jah. ² Uleu’ béé ngelayau maneu’ éh sala’. Hun kelunan bé’ pu’un maneu’ éh sala’ tong kekat ha’ ané néh, Iah kelunan éh sukup mu’un. Iah omok mihau ketem lo’ong usah néh. ³ Pu’un lu’ masek tising lem ujun kuda kelu’ omok mupah éh, ke’ néh kivu sohoo’ lu’ ngan lakau semah-semah éh pengeloo’ lu’. ⁴ Kenat péh tong kapen, na’ péh éh ja’au ngan nejuk kepu éh gahang mu’un, bang kapen inah omok nupah kelunan palaa’ besai éh siik awah. Kapen inah omok tai semah-semah éh keneloo’ kelunan éh mupah éh nah. ⁵ Barei’ inah péh jela’ lu’ na’ péh éh si’ik awah, bang jam éh pané ngan bau-bau ha’. Jian keh seruh tong kuraa’-kuraa’ ke ja’au nalaa’ jalan kayeu’ murip pu’un potong naneu’ luten éh siik awah. ⁶ Jela’ lu’ barei luten. Tong usah lu’, jela’ lu’ barei’ jah tana’ éh penoo’ neu’ kesa’at, ngan éh mihin kesa’at inah tai pah tipo usah motong ketem lo’ong urip lu’ palaa’ luten éh tuai jin luten meraka. ⁷ Omok kelunan peluyaa’ kekat ineu’ éh jah, ka’an éh lajam, juhit, torok ngan seluang péh. ⁸ Bang bé’ pu’un jah usah péh éh omok peluyaa’ jela’ kelunan. Jela’ nah sa’at éh bé’ éh omok peluyaa’ lu’ ngan pu’un katah éh omok maneu’ matai. ⁹ Uleu’ pakai jela’ lu’ dokoo’ bara’ jian kenin ngan Tuhan éh Tamen lu’, ngan palaa’ jela’ lu’ pu’un lu’ maneu’ kelunan éh senuai pekua’ layan Allah. ¹⁰ Jin ujun kelunan musit kuraa’-kuraa’ ha’ mejing Tuhan, musit kepéh kuraa’-kuraa’ ha’ maneu’ kelunan. O kekat padéé’ ké’, bé’ éh tekep pu’un kenat! ¹¹ Bé’ pu’un jah usit baa’ éh pepusit baa’ éh mabah ngan baa’ éh petuh. ¹² O kekat padéé’ ké’, inan ara, hun néh ngebuaa’ bé’ éh omok ngebuaa’ buaa’ saitun, kenat péh inan agun, hun néh ngebuaa’ bé’ éh ngebuaa’ buaa’ ara. Usit baa’ éh mesem bé’ éh omok pepusit baa’ éh mabah kepéh. ¹³ Jian iah pepoléng éh neu’ kekat barék néh pu’un jian ngan jin kekat penganeu’ éh neu’ néh ngan diva’ kenin ngan jam seruh. ¹⁴ Bang hun keh sakit kenin ngan seruh tong usah keh tengéé’, mai keh ngelapah tong ha’ tebaraa’ éh teneng jin Allah ngan bau kenin seruh keh pu’un pengejam. ¹⁵ Pengejam éh kenat bé’ éh tuai jin seruga, bang jin tana’ awah jin barék kelunan éh penyala’ ngan jin sahéé’ éh sa’at! ¹⁶ Uban semah-semah pu’un kelunan sakit kenin ngan seruh tong usah réh tengéé’, Tong sinah pu’un kasau ngan kekat arong kesa’at. ¹⁷ Bang kelunan éh pu’un pengejam éh tuai jin seruga pu’un éh mihin kelunan murip ni’ai, pawah, dawai kenin, ngan jian pengané. Irah pu’un pika kelunan ngan kivu kekat arong penganeu’ éh jian bé’ réh netah ngan ngelayoo’ awah maneu’ jian. ¹⁸ Pengejian inah éh oléé’ jin tulin pengepawah éh lepah nulah kelunan éh keloo’ tong pengepawah.

¹ Jin semah tuman kekat éh mihin kelunan punan ngan paneu’ belah keh? Kekat inah tuai jin kemagat juk pitah penyenang urip éh ngelayau pekelawan dalem usah keh. ² Ka’ah kelih tong ineu’-ineu’, bang bé’ kéh omok alaa’ éh, inah maneu’ keh juk mematai. Ka’ah keloo’ mu’un tong ineu’. Ineu’ bang bé’ keh omok alaa’ éh, inah maneu’ keh pepaneu’ ngan pepunan. Ka’ah bé’ omok alaa’ ineu’ éh keneloo’ keh, uban keh bé’ menyat éh jin Allah. ³ La’ah barang pu’un keh menyat éh jin Tuhan, bé’ keto keh omok alaa’ éh, uban kenin keh bé’ teneng pu’un keh menyat éh dokoo’ keh ngejian kenin keh awah. ⁴ O ka’ah éh petat jin Tuhan, kineu’, bé’ keh jam éh, hun keh kivu kenin éh jin tana’ iteu’, adang keh ayau Allah. Séé’-séé’ éh kivu kenin éh jin tana’ iteu’ ngan bé’ ngelan tong Tuhan, adang néh ayau Allah. ⁵ Mai keh melo kenin seruh tong ha’ ayat surat Tuhan iteu’, Sahéé’ Ni’ai éh pu’un dalem uleu’, merek mu’un éh hun lu’ petat jin Tuhan ha’ Néh. ⁶ Bang penika Allah pelapah ja’au jin kemerek Néh. Uban pu’un jah ha’ lem surat Allah kepéh éh bara’, Allah ngelawan kekat kelunan éh bau kenin, bang pu’un Iah pika irah éh diva’ kenin, ha’ Néh. ⁷ Jian keh mena’ usah keh ngan Tuhan. Mejuk Sitan boh iah kelap jin ka’ah. ⁸ Jian keh tuai tepih déhéé’ Allah, boh Iah tepih déhéé’ ko’ kepéh. Ngeni’ai kekat urip keh kekat kelunan éh penyala’. Mohéé’ kenin keh, kekat kelunan éh ngelayoo’ kivu Tuhan. ⁹ Jian keh besau kenin ngan mangaa’, mai keh mala’, mangaa’ keh, mai keh murung kenin bang besau kenin. ¹⁰ Ngerera’ kenin keh tong jumen Allah boh Iah metéé’ keh kepéh. ¹¹ O kekat padéé’ ké’, mai keh pané pesala’ jah usah ngan jah usah. Séé’-séé’ éh pané pesala’ padéé’ néh ngan nyelem petuneng barék padéé’ néh ngan irah éh jah, inah seleket réh bara’ ha’ lem Surat Musa sala’. Hun keh pesala’ Surat Musa, bé’ keh kelunan éh ngerera’ kenin ngan kivu éh, bang kelunan éh pesala’ éh awah keh. ¹² Allah éh mena’ kekat sohoo’ inah, ngan Iah awah omok petuneng kelunan. Bang Iah awah éh omok purip ngan kebéé kelunan péh. Séé’ ka’ah ke’ keh keloo’ petuneng kelunan? ¹³ O kekat ka’ah éh bara’ ka’, Barang dau iteu’ ngan dau sagam péh tam omok tai leboo’ ja’au da’, mokoo’ sitai jah ta’un kelebéé’ ngan maneu’ kuraa’-kuraa’ kereja’ boh tam omok kaya’. Ka’ah éh bara’ kenat, jian keh menéng ha’ ké’, ¹⁴ bé’ keh jam ineu’-ineu’ tong urip keh sagam. Urip keh iteu’ barei’ avun awah, éh poléng metok awah, la’o inah bé’ éh pu’un la’ah. ¹⁵ Bang jian keh bara’, Hun néh lem pengeloo’ Tuhan boh tam omok murip ngan maneu’ iteu’ ngan inah. ¹⁶ Bang hun iteu’ ka’ah bau kenin ngan ngebulah Pengané. Ngebulah Pengané kenat inah sala’. ¹⁷ Uban kenat, séé’-séé’ éh jam maneu’ jian bang bé’ éh maneu’ éh, kivu éh tekep naneu’ néh, kelunan inah penyala’.

¹ O kekat kelunan kaya’, jian keh menéng ha’ ké’. Jian keh mangaa’ ngan nirau uban kekat pengeketa éh juk teneng tong keh. ² Pengekaya’ keh juk béé ngan kekat pakai keh kinan lipah. ³ Kekat mas ngan pirek keh juk tedéng; Tedéng néh inah seleket kelunan bara’ tong penyala’ keh ngan penyala’ keh inah juk motong usah keh barei’ Luten. Pu’un keh tipun kekat pengekaya’ tong tana’ iteu’ éh bé’ lebéé’ La’ah juk béé. ⁴ Bé’ keh mena’ gaji kelunan éh kereja’ tong térék keh. Nenéng keh ha’ réh pesala’ keh. Ha’ kangaa’ irah éh tai majau térék keh, nenéng Allah, Tuhan éh ja’au penyukat. ⁵ Urip keh tong tana’ iteu’ penoo’ neu’ pengekaya’ ngan ngida ka’ah barei’ ka’an éh lemek éh juk penatai kelunan. ⁶ Pu’un keh ngukum ngan mematai kelunan éh bé’ pu’un penyala’ ngan irah ngerera’ awah. ⁷ O kekat padéé’ ké’, jian keh kebit kenin pah avéé’ Tuhan tuai kepéh. Jian keh seruh tong kelunan éh nérék ngan kebit kenin néh mena térék néh ngebuaa’. Ngan kebit kenin néh mena taa’ tong bu’un néh ngan taa’ tong ga’ néh. ⁸ Kenat péh ka’ah, jian ka’ah kebit kenin. Jian keh ngelan mu’un, uban dau Tuhan juk tuai kepéh lepah danii’. ⁹ O kekat padéé’ ké’ mai ka’ah pané selem ngesa’at jah usah ngan jah usah, dai Allah petuneng keh. Iah éh petuneng nah danii’ juk tuai mu’un. ¹⁰ O kekat padéé’ ké’ nesen keh tong irah nabi sahau éh pané palaa’ ngaran Tuhan. Jian keh nyavuu’ pengekebit kenin ngan pengenetep réh dalem kekat pengeketa éh teneng tong réh. ¹¹ Uleu’ omok mateng irah kelunan éh murung kenin, uban réh omok ngeretep kenat. Ka’ah lepah menéng ha’ tosok tong pengekebit kenin Ayub uleu’ jam la’o kekat anak ngan olong néh matai, Tuhan mena’ anak ngan olong ngan néh kepéh uban jalan pengasi ngan penika Tuhan ngan néh. ¹² O kekat padéé’ ké’, mai keh pesupa hun keh maneu’ jajii’, mai keh pesupa palaa’ ineu’-ineu’ tong langit kenat péh palaa’ ineu’-ineu’ péh. Tekep keh mipa oo’ hun néh oo’ bé’ hun néh bé’ boh keh bé’ kenukum Allah. ¹³ Séé’ jin belah ka’ah éh pu’un tusah? Jian iah sebayang. Séé’ éh jian kenin? Jian iah nyanyi mejing Allah. ¹⁴ Séé’ jin belah ka’ah éh sakit? Jian iah tebai irah pengeja’au tong sidang, dokoo’ réh sebayang tong néh ngan mosoo’ nyak Saitun tong néh dalem ngaran Tuhan. ¹⁵ Hun réh sebayang kenat ngan ngelan Tuhan, omok kelunan sakit inah ma’o jin kesakit néh, Tuhan omok peka’o éh, ngan kekat penyala’ néh omok Tuhan mega’ éh. ¹⁶ Uban néh kenat tekep ka’ah ngakun penyala’ jah usah ngan jah usah, ngan sebayang jah usah ngan jah usah, dokoo’ Tuhan omok peka’o keh. Hun kelunan éh teneng kenin tong jumen Tuhan sebayang, ja’au mu’un penyukat ha’ sebayang néh. ¹⁷ Élia rai, iah péh jah kelunan pekua’ barei’ uleu’ iteu’, iah sebayang mu’un dokoo’ taa’ bé’ pu’un, la’ah bé’ pu’un taa’ teleu’ ta’un nem laséh kelebéé’ néh. ¹⁸ La’o inah iah sebayang kepéh dokoo’ taa’ pu’un, boh taa’ pu’un kepéh, boh tana’ iteu’ pepurip buaa’ pinaa’ kepéh. ¹⁹ O kekat padéé’ ké’, hun néh pu’un jah kelunan belah kéh éh petat jin jalan éh teneng, boh pu’un jah usah tai mihin éh moléé’ tong Allah, ²⁰ Jian keh nesen ayat iteu’; séé’-séé’ éh mihin kelunan penyala’ nelikut kekat kesa’at néh, kelunan inah purip sahéé’ kelunan éh penyala’ inah jin pematai ngan penyala’ néh lepah pega’.