2 KORINTUS

1

1 Akeu’ Paulus éh lawah Yésus Kristus neu’ pengeloo’ Allah, ngan Timotius éh padéé’ lu’, amo éh maneu’ surat iteu’ ngan sidang Allah éh pu’un tong leboo’ ja’au Korintus, kenat péh ngan kekat kelunan éh anah Allah éh pu’un tong tana’ Akhaya. 2 Jian Allah éh Tamen lu’ ngan Tuhan Yésus Kristus mena’ penika Néh ngan pengepawah Néh ngan keh. 3 Jian uleu’ bara’ jian kenin ngan Allah éh Tamen Tuhan Yésus Kristus, inah éh Tamen lu’ éh ngelayau pika lu’, Allah éh papung kenin lu’ ngan ngegahang kenin lu’ dalem kekat penusah lu’. 4 Pu’un éh ngegahang kenin lu’, dokoo’ barei’ Iah ngegahang kenin lu’ nah, kenat péh jalan uleu’ omok ngegahang kenin irah éh jah dalem kekat penusah réh kepéh. 5 Hun uleu’ pepit dalem pengeketa lu’ pekua’ pengeketa Kristus rai, boh uleu’ pepit kepéh dalem pengepapung Néh. 6 Hun améé’ jam tusah, pu’un éh kenat dokoo’ mé’ omok ngegahang kenin keh ngan ngereken pengelan keh tong Tuhan, hun Allah pu’un ngegahang kenin mé’, pu’un éh kenat dokoo’ mé’ omok ngegahang kenin keh kepéh, dokoo’ keh omok ngeretep ngan kebit kenin dalem kekat pengeketa éh teneng tong ka’ah pekua’ éh teneng tong améé’ nah. 7 Kenat péh bé’ améé’ putui pengelan seruh ka’ah, uban améé’ jam pekua’ ka’ah pu’un keta barei’ améé’, kenat péh Tuhan pu’un ngegahang kenin ka’ah barei’ Iah pu’un ngegahang kenin améé’ nah. 8 O kekat padéé’ mé’, améé’ juk petesen keh kepéh tong penusah améé’ hun mé’ pu’un tong tana’ Asia rai. Uban kekat penusah éh teneng tong améé’ rai, bahat mu’un éh, avéé’ améé’ seruh adang mé’ matai awah. 9 Kenin mé’ hun irai barei’ kenin kelunan hun néh jam iah pu’un kenukum réh matai. Bang kekat penusah inah pu’un éh dokoo’ nebaraa’ améé’, mai mé’ ngelan tong pengegahang mé’, bang ngelan tong Allah éh pebetéé’ kelunan matai. 10 Pu’un Iah pepiso mé’ jin kekat penusah éh juk mihin améé’ matai rai, ngan adang Iah pu’un pepiso mé’ hun iteu’ kepéh, ngan améé’ ngelan adang Iah omok pepiso mé’ kepéh. 11 Jian keh nolong sebayang tong améé’. Adang Tuhan omok nolong améé’ mipa ha’ sebayang kelunan pinaa’, adang pinaa’ kelunan juk bara’ jian kenin ngan Tuhan uban Iah pu’un nolong améé’. 12 Pu’un jah jalan améé’ bahuu’, inah éh uban dalem kenin mé’ bé’ pu’un ineu’-ineu’ lem kenin mé’ éh pesala’ mé’ tong urip mé’ belah kelunan semah-semah péh, makin péh belah ka’ah, uban kekat barék mé’ pu’un éh jian ngan teneng awah. Jah awah kenin améé’, bé’ mé’ maneu’ ineu’-ineu’ ngan ngelayoo’ awah, bé’ mé’ kivu pengejam mé’ tengéé’, tong kekat penganeu’ mé’ pu’un éh neu’ penika Allah. 13 Kekat ha’ lem surat mé’ rai, bé’ éh pu’un tengéé’ sin, bé’ éh pu’un tai jah lah, omok keh purung éh ngan nesen éh. 14 Akeu’ ngelan kekat éh bé’ kejam keh mu’un, omok keh jam éh kepéh, dokoo’ tong Dau Tuhan Yésus tuai kepéh, ka’ah omok bahuu’ améé’ pekua’ barei’ améé’ péh bahuu’ ka’ah. 15 - 16 La’ah uban akeu’ seruh ka’ah nesen ha’ ké’ lepah rai’ akeu’ seruh juk tai nepah keh tovoo’ ké’ lakau tai tana’ Makedonia rai, ngan tovoo’ ké’ moléé’ jin sinah péh. Akeu’ seruh hun ké’ omok tai kenat, boh keh omok alaa’ ha’ tebaraa’ Tuhan duah koléé’. Inah kepéh dokoo’ keh omok patet ku’ tai tana’ Yudea kepéh. 17 Uban ké’ bé’ pu’un kivu ha’ jajii’ ké’ éh bu’un nah, éh bara’ juk tai ngan keh rai, kineu’, akeu’ seneruh keh kelunan éh kenyo awah ku’. Bé’ akeu’ kenyo. Tong pengelakau ké’ nah, bé’ akeu’ kivu kenin ké’ tengéé’, bé’ akeu’ barei’ kelunan éh bara’ Oo’ kangai ku’ dat, bang lem kenin néh seruh, bé’, bé’ akeu’ tai dat. 18 Kejam lu’ Tuhan pu’un tigéh, ngan uleu’ omok ngelan kekat ha’ éh benara’ Néh pu’un teneng, kenat péh akeu’. Hun ké’ bara’ akeu’ juk tai nepah keh rai, bé’ akeu’ pané kenat palaa’ ha’ ujun ké’ awah. Bé’ akeu’ barei’ kelunan éh bara’ Oo’ bang lem kenin réh seruh bé’. 19 Uban Yésus Kristus, Anak Allah éh benara’ mé’ teleu’ Silas ngan Timotius rai, bé’ Éh barei’ kelunan éh bara’ Oo’ bang éh lem kenin réh seruh bé’. Kristus bé’ éh pu’un kenat. Kekat ha’ Néh ngelayau éh Oo’ uban Iah ngelayau maneu’ pekua’ éh benara’ Néh. 20 Uban kekat ha’ éh pejajii’ Allah pu’un éh kivu éh dalem Yésus Kristus. Kenat péh uleu’ omok bara’ Amin dalem Yésus Kristus ngan peparen Allah. 21 La’ah neu’ Allah inah, iah éh maneu’ améé’ pemung ngan ka’ah péh, jam uleu’ pu’un urip dalem Kristus. Allah Iah éh pepemung uleu’ ke’ Néh maneu’ uleu’ anah Nah mu’un, 22 ngan pu’un Éh nelana’ lu’ bara’ uleu’ éh anah Nah, neu’ Néh mena’ Sahéé’ Ni’ai Néh lem kenin lu’, Sahéé’ Ni’ai nah telana’ tong kekat éh juk nena’ Néh ngan uleu’ kepéh. 23 Akeu’ bara’ mu’un tong jumen Allah bé’ ku’ kenyo. Bang tong jalan ké’ bé’ angai nepah keh rai uban ké’ pika keh dai ku’ barei’ pepit penusah keh kepéh. 24 Bé’ mé’ juk angai ngan bau kenin, bé’ améé’ naten nyohoo’ keh maneu’ ineu’-ineu’, uban ka’ah tengéé’ péh pu’un petem dalem pengelan keh tong Tuhan. Bang améé’ juk angai nolong keh awah, dokoo’ keh omok murung kenin.

2

1 Kenat péh akeu’ seruh lem kenin ké’, bé’ akeu’ keloo’ tavin keh ngan ngebesau kenin keh kepéh. 2 Uban hun akeu’ ngebesau kenin keh, séé’ omok ngejian kenin ké’ kepéh bang ka’ah éh neu’ ké’ besau kenin iteu’ awah éh omok ngejian kenin ké’. 3 La’ah kenat péh akeu’ nyurat ngan keh rai, uban bé’ akeu’ keloo’ tuai tavin keh ngan alaa’ tusah kenin jin kelunan éh tekep maneu’ akeu’ murung kenin, uban kejam ké’ hun akeu’ murung kenin, boh ka’ah péh murung kenin kepéh. 4 La’ah hun ké’ maneu’ surat ngan keh rai, pu’un akeu’ maneu’ éh ngan bahat mu’un kenin, besau kenin ké’, pah avéé’ baa’ maten ké’ musit mu’un, bé’ éh uban ké’ juk ngebesau kenin ka’ah bang dokoo’ ka’ah jam akeu’ pika ka’ah mu’un. 5 La’ah kelunan éh petusah kenin keh rai, bé’ éh petusah kenin ké’, bang néh petusah kenin ka’ah, éh mu’un néh petusah kenin jelua’ keh awah. Bang bé’ akeu’ keloo’ pané ngan mahéng ha’. 6 La’ah ukum kelunan inah neu’ keh rai, sukup éh. 7 Hun iteu’ kepéh jian keh pika iah, mai keh seruh tong penyala’ néh inah kepéh. Jian keh ngegahang kenin néh dai néh pelapah besau kenin ngan putui pengelan. 8 Akeu’ nyohoo’ keh mu’un, jian keh pika éh ngan pepoléng penika keh ngan néh kepéh. 9 Uban kenat akeu’ maneu’ surat rai, dokoo’ ké’ omok jam hun keh pu’un to petem ngan jam seruh, inah kepéh, dokoo’ ké’ jam hun keh omok kivu kekat sohoo’ ké’ inah ngan hun keh bé’ péh. 10 Hun ka’ah pika kelunan ngan bé’ mihau tong penyala’ néh, akeu’ péh bé’ mihau éh. Hun akeu’ pika kelunan bé’ mihau penyala’ néh, pu’un akeu’ maneu’ éh kenat tong jumen Kristus, uban kejam ké’ adang ka’ah keloo’ akeu’ pika éh, 11 dokoo’ mapat jalan Sitan dai iah menang, uban bé’ uleu’ barei’ kelunan éh tejeu’ tong kekat pengenyo néh. 12 La’ah tovoo’ ké’ avéé’ tong Troas rai dokoo’ ké’ perengah Rengah Jian tong Kristus, kejam ké’ Tuhan pu’un ngusii’ kenin kuraa’-kuraa’ kelunan sinah. 13 Bang tusah mu’un-mu’un kenin ké’ uban ké’ bé’ jam semah padéé’ lu’ Titus pu’un. Uban néh kenat akeu’ bara’ tabi’ ngan kekat irah tong Troas, tioo pelapah ku’ tai Makedonia kepéh. 14 Bang jian lu’ mejing ngaran Allah éh ngelayau majak uleu’ kivu Yésus éh menang. Barei’ ba’oo’ éh jian payen semah-semah péh, pu’un Allah pakai uleu’ dokoo’ rengah tong Kristus omok avéé’ tong kelunan semah-semah péh, barei’ ba’oo’ éh jian payen nah. 15 Uleu’ pu’un barei’ ba’oo’ kemenyan éh jian ba’oo’, Kristus pakai uleu’ mihin Rengah Jian ngan kelunan éh omok alaa’ urip Néh ngan tong irah éh tawang péh. 16 Bang tong kelunan éh alaa’ urip Tuhan, uleu’ barei’ ba’oo’ éh jian mu’un éh omok purip réh, ha’ tapan nah. Hun néh kenat séé’ éh omok mihin kelunan jam Tuhan neu’ pengejam kenin néh tengéé’? 17 Bé’ mu’un améé’ barei’ jelua’ kelunan éh bara’ ha’ Tuhan, barei’ réh seruh tebaraa’ inah bé’ pu’un gunah. Irah bara’ éh uban réh juk alaa’ rigit awah. Bang améé’ bara’ ha’ Tuhan uban Allah éh nyohoo’ améé’ bara’ éh, bé’ améé’ bara’ éh ngelayoo’ awah, bang améé’ bara’ éh ngan kekat kenin mé’ mu’un uban mé’ kelunan éh sohoo’ Kristus.

3

1 Kineu’ ha’ mé’ pané kenat seneruh keh, uban mé’ juk ngajung usah mé’? Kineu’, tekep mé’ mena’ surat ngan ka’ah éh bara’ tong kereja’ mé’, ngan alaa’ surat jin ka’ah, barei’ kemalai jelua’ kelunan? 2 Ka’ah éh barei’ surat améé’, uban ka’ah barei’ senurat lem kenin mé’ dokoo’ kekat kelunan omok jam éh ngan omok purung éh. 3 Kristus éh nyurat surat iteu’ ngan nyohoo’ améé’ patet éh. Bé’ éh senurat Néh lem surat ngan bé’ éh tong bateu’ péh, bang senurat Néh lem kenin kelunan neu’ Sahéé’ Allah éh murip. 4 Améé’ pané kenat uban mé’ ngelan tong Allah neu’ Kristus. 5 Bé’ mé’ ngelan tong ineu’-ineu’ penganeu’ mé’ ngan bé’ mé’ seruh neu’ pengejam mé’ tengéé’ améé’ omok maneu’ éh, uban kekat pengejam mé’ pu’un éh jin Allah, 6 Uban Iah éh maneu’ améé’ jam nebaraa’ kelunan tong jajii’ Néh éh maréng tong jalan Néh juk purip réh. Bé’ éh neu’ réh kivu kuraa’-kuraa’ sohoo’ éh lepah senurat Néh, bang neu’ Sahéé’. Uban kekat sohoo’ éh senurat Néh nah ngukum réh matai, bang Sahéé’ Ni’ai éh purip kenin kelunan. 7 Kekat sohoo’ Tuhan lem Surat Musa pu’un éh senurat Néh tong bateu’, ngan pengaren Allah pu’un poléng tovoo’ Néh bara’ éh ngan Musa. Kekat pengaren Néh inah na’ péh éh pu’un tovoo’ inah awah, da’in Musa mening mu’un neu’ pengaren Tuhan inah, pah avéé’ kelunan Israel bé’ omok kepuh Musa nah. 8 Kekat sohoo’ Tuhan lem Surat Musa nah, na’ péh éh mihin réh matai, pu’un éh ngan pengaren Allah, hun néh kenat kekat éh pu’un hun iteu’ éh neu’ Sahéé’, adang néh pelapah ja’au pengaren Néh. 9 Hun néh kekat éh mihin réh matai nah pu’un ngan pengaren, adang éh tekep kekat éh juk purip réh nah, pu’un ngan pengaren éh pelapah ja’au kepéh. 10 Éh mu’un néh kenat pengaren éh jian mu’un lepah rai, pu’un éh béé hun iteu’ naneu’ pengaren éh pelapah jian éh pu’un hun iteu’ kepéh. 11 Uban hun néh tong sohoo’ Néh éh pu’un metok awah, pu’un ngan pengaren Néh, makin péh tong éh pu’un pelinguh. 12 La’ah uban uleu’ ngelan éh kenat, inah éh maneu’ uleu’ makang kenin pané. 13 Bé’ uleu’ barei’ Musa éh mekep da’in néh dokoo’ kelunan Israel bé’ omok na’at pengaren da’in néh tai kurang juk béé. 14 Bang maten lem kenin réh barei’ peseu’ awah, pah avéé’ dau iteu’ siget koléé’ réh purung lem jajii’ éh sahau, kenin réh barei’ pekep. Uban kep inah pu’un éh peka hun kelunan pu’un pemung ngan Kristus. 15 Pah avéé’ dau iteu’ hun mah irah purung Surat Musa, kep inah mekep kenin réh. 16 Bang barei’ ha’ lem surat Allah pu’un bara’ tong Musa, hun kelunan moléé’ kepéh tavin Tuhan, boh kep inah omok pebet. 17 La’ah Tuhan, Iah néh Sahéé’ ngan semah-semah Sahéé’ Tuhan pu’un, kenin kelunan pu’un pelepu. 18 La’ah uleu’ béé pepoléng pengaren Tuhan palaa’ da’in lu’ éh bé’ pu’un mekep, uban pengaren inah tuai jin Tuhan, neu’ Sahéé’ Ni’ai éh ngepaléu uleu’ omok pekua’ Iah dalem pengaren Néh éh pelapah ja’au.

4

1 La’ah uban Tuhan pu’un masi améé’ ngan mena’ kereja’ iteu’ ngan mé’, bé’ mé’ putui kenin maneu’ éh. 2 Pu’un mé’ bet kekat-kekat barék sa’at éh pu’un pelim éh mihin kelunan menyaa’, bé’ mé’ maneu’ ineu’-ineu’ ngelavo’ kelunan, ngan bé’ mé’ ngepaléu ha’ tebaraa’ Tuhan. Améé’ bara’ tong kekat éh teneng ngan lenaa’ mu’un, pu’un mé’ maneu’ kekat kereja’ mé’ tong jumen Allah, adang kekat kelunan pu’un jam kenat éh neu’ mé’. 3 Bang hun rengah Tuhan éh benara’ mé’ nah pu’un pelim, pu’un éh pelim kenat tong kelunan éh tawang. 4 Bé’ irah ngelan uban Sitan éh pengeja’au tana’ iteu’ memeseu’ maten kenin réh, inah maneu’ réh bé’ omok na’at nawa éh perema tong irah, nawa éh jin Rengah Jian éh bara’ tong pengaren Kristus éh pekua’ mu’un ngan Allah lem ineu’-ineu’ péh. 5 Bé’ améé’ lakau ke’ mé’ bara’ tong penganeu’ usah mé’ tengéé’, bang pu’un mé’ bara’ Yésus Kristus Iah éh Tuhan, améé’ éh kelunan sohoo’ Néh awah, dokoo’ mé’ nolong keh uban penika Yésus ngan améé’. 6 Uban Allah éh lepah bara’, Jian rema ngada jin merem, Iah ke’ éh ngada dalem kenin uleu’ kepéh, dokoo’ Néh mihin lu’ tong rema neu’ pengejam lu’ tong pengaren Allah éh pepoléng Néh ngan lu’ neu’ Kristus. 7 Bang améé’ éh pu’un Rengah Jian iteu’, améé’ barei’ kuren tana’ awah éh jalan kelunan modoo’ livah éh jian. Uleu’ iteu’ barei’ kuren tana’ awah dokoo’ pepoléng penyukat éh ja’au nah bé’ éh jin améé’ bang jin Allah. 8 Pinaa’ koléé’ améé’ jam tusah, bang bé’ mé’ putui kenin, jelua’ koléé’ bé’ mé’ jam seruh, bang bé’ mé’ béé kenin. 9 Pinaa’ kelunan maneu’ améé’ avéé’ réh peketa usah mé’, bang bé’ Tuhan bet améé’. Jelua’ koléé’ pu’un mé’ kuba’, bang tioo betéé’ mé’ maneu’ kepéh. 10 Améé’ ngelayau juk teneng ukum penatai réh barei’ éh teneng tong Yésus, dokoo’ urip Kristus omok poléng lem mé. 11 Dalem kekat pengurip mé’, bé’ mé’ jam hun mah irah juk mematai mé’ uban pengelan mé’ tong Yésus, bang pu’un éh kenat dokoo’ urip Yésus omok poléng lem usah mé’ éh juk matai iteu’. 12 Uban kereja’ mé’ ngan Tuhan mihin améé’ matai, bang mihin keh murip. 13 La’ah ka’ ha’ lem surat Allah, uban akeu’ ngelan inah akeu’ pané, ha’ Néh, kenat péh améé’, uban améé’ ngelan inah ke’ mé’ pané. 14 Uban améé’ jam Allah éh pebetéé’ Tuhan Yésus ngan purip Éh, adang Néh juk pebetéé’ améé’ kepéh pemung ngan Yésus, ngan mihin améé’ pemung ngan ka’ah tong jumen Néh. 15 Kekat pengeketa améé’ pu’un éh dokoo’ mé’ nolong ka’ah, ngan hun néh penika Tuhan pepit kejam kelunan pinaa’, inah mihin kelunan pinaa’ pepit kepéh sebayang bara’ jian kenin ngan Allah ke’ réh peparen Iah. 16 Uban néh kenat bé’ uleu’ putui pengelan. Na’ péh usah uleu’ juk lemoo’, bang dalem kenin lu’ inah éh paléu gahang kepéh siget-siget dau. 17 Uban penusah ngan pengeketa lu’ iteu’, barei’ si’ik awah éh ngan metok awah, pu’un éh mihin uleu’ alaa’ pengaren éh ja’au ngan éh pelinguh, éh pelapah ja’au kepéh jin kekat penusah lu’. 18 Uban bé’ uleu’ seruh tong kekat éh poléng ta’an lu’ awah, bang pu’un lu’ seruh tong kekat éh bé’ poléng ta’an lu’, uban kekat éh poléng ta’an lu’ iteu’, metok awah éh, bang kekat éh bé’ poléng nah, inah éh pu’un pelinguh.

5

1 Uban uleu’ jam lamin lu’, inah éh usah lu’ éh jalan lu’ mokoo’ tong tana’ iteu’, hun néh pega’ Allah pu’un lamin ngan uleu’ kepéh, lamin inah pu’un éh tong seruga, bé’ éh senuai kelunan, bang senuai Tuhan ngan pu’un éh pelinguh. 2 Uban néh kenat, otoo’ lu’ mokoo’ tong lamin lu’ iteu’, gahang kenin lu’ juk memakai lamin éh tong seruga, 3 uban hun lu’ memakai lamin inah boh lu’ pu’un usah éh maréng kepéh. 4 Uban kelebéé’ lu’ pu’un dalem lamin iteu’, otoo’ lu’, uban lu’ bahat kenin ngan tejeu’ siteu’, bé’ makat uban lu’ juk piso jin lem usah lu’ iteu’, bang uleu’ keloo’ alaa’ usah éh maréng kepéh dokoo’ usah lu’ éh juk matai iteu’, omok mesoléé’ neu’ urip. 5 La’ah Allah pu’un petenup uleu’ kelu’ omok mesoléé’ kenat, ngan Iah mena sahéé’ Néh ngan uleu’ telana’ tong kekat éh petenup Néh ngan lu’ pu’un kenat mu’un. 6 Uban néh kenat bé’ lu’ putui kenin, uban uleu’ jam kelebéé’ uleu’ pu’un dalem usah lu’ iteu’, uleu’ bé’ pu’un tong lamin éh petenup Tuhan ngan uleu’, 7 uban kekat urip lu’ tong tana’ pu’un éh neu’ pengelan, bé’ éh neu’ éh poléng ta’an lu’ awah. 8 Gahang kenin mé’ juk piso jin usah iteu’ ke’ mé’ omok tai ngan Tuhan. 9 Bang gahang kenin lu’ juk ngepayoo’ kenin Tuhan, kenat péh hun lu’ mokoo’ siteu’ keto, kenat péh hun lu’ pu’un moléé’ ngan Tuhan péh. 10 Uban adang kekat uleu’ béé pu’un tai tong jumen Kristus ke’ Néh petuneng lu’, dokoo’ siget-siget kelunan alaa’ oléé’ néh pekua’ barei’ kekat penganeu’ néh kelebéé’ néh murip tong tana’, kenat péh hun néh jian ngan hun néh sa’at péh. 11 Uban améé’ jam tong kemerek Tuhan tong kelunan éh maneu’ penyala’, inah améé’ gahang kenin juk mihin réh ngelan tong Iah. Allah éh jam kekat éh lem kenin mé’, ngan akeu’ ngelan ka’ah péh pu’un jam éh kenat. 12 Bé’ améé’ pané kenat dokoo’ mé’ ngajung usah mé’, bang améé’ keloo’ ka’ah jam améé’ kelunan éh teneng kenin hun keh pemung ngan kelunan éh ngelayoo’ awah jian, ngan éh bau kenin seruh réh kenajung kelunan. 13 Uban hun améé’ tuleu’, pu’un mé’ tuleu’ dokoo’ peparen Allah. Hun mé’ jam seruh, pu’un mé’ jam seruh dokoo’ mé’ nolong ka’ah. 14 Uban tong kekat penganeu’ mé’ pu’un éh uban neu’ penika Kristus éh barei’ mugun améé’, uban kejam mé’ jah usah inah éh Kristus, lepah matai ngan kekat kelunan. Hun néh kenat kekat kelunan seleket matai. 15 Hun Kristus lepah matai ngan kekat kelunan kenat, tekep uleu’ éh alaa’ urip Néh éh maréng, mai lu’ murip kivu pengeloo’ lu’ tengéé’, bang jian lu’ murip kivu pengeloo’ Iah éh lepah matai ngan éh betéé’ kepéh. 16 Hun néh kenat bé’ améé’ seruh tong kejian ngan kesa’at kelunan barei’ éh kemalai éh seneruh kelunan awah. Sahau rai na’ péh améé’ seruh tong Kristus barei’ éh seneruh kelunan malai, hun iteu’ kepéh, bé’ mé’ seruh éh kenat. 17 Séé’-séé’ éh murip dalem Kristus, iah pu’un urip maréng, kekat urip néh jin sahau lepah béé, iah pu’un urip maréng kepéh. 18 Allah éh pu’un ngepaléu lu’ kelu’ omok kenat, bu’un-bu’un uleu’ éh ayau Allah bang Iah ngepaléu lu’ dokoo’ lu’ omok bakéh Néh kepéh. Iah ngepaléu lu’ kenat neu’ Kristus, la’ah Iah mena’ kereja’ Néh ngan lu’ dokoo’ lu’ omok mihin irah éh jah bakéh Néh kepéh. 19 La’ah inah éh ha’ tebaraa’ mé’, Allah neu’ Kristus pu’un mihin kekat kelunan bakéh Néh kepéh. Bé’ Iah mihau penyala’ réh ke’ Néh ngukum réh, Ha’ tebaraa’ inah nena’ Néh ngan améé’ dokoo’ améé’ omok bara’ éh kepéh ngan irah éh jah, ke’ réh omok bakéh Néh kepéh. 20 Uban néh kenat améé’ éh lawah Kristus pané ngan keh pekua’ barei’ hun néh usah Allah mu’un pané ngan keh, Dalem ngaran Kristus améé’ naten nyohoo’ ka’ah jian keh tavin Allah, kejeraa’ Iah ngepaléu keh omok bakéh Néh, ngan bé’ lah keh ayau Néh kepéh. 21 La’ah bé’ Kristus pu’un penyala’, bang Allah nyohoo’ Iah tagong penyala’ uleu’, dokoo’ uleu’ omok alaa’ jian kepéh ngan Allah hun lu’ pu’un pemung ngan Néh kepéh.

6

1 Améé’ kelunan éh kereja’ pemung ngan Tuhan, naten mé’ nyohoo’ keh uban keh lepah jam tong penika Tuhan mai keh si’ik kenin tong néh. 2 Uban ka’ ha’ Néh, Uban ka’ ha’ Néh, Hun jaka’ kenin ké’ juk purip, pu’un ku’ menéng ha’ ko’ ngan tong dau pengelepu, pu’un ku’ nolong ka’au’. Nesen éh hun iteu’ néh jaka’ penika Néh, ngan hun iteu’ néh dau ka’ah alaa’ urip. 3 Bé’ améé’ mapat jalan ngan kelunan séé’-séé’ péh, ngan bé’ mé’ keloo’ maneu’ ineu’-ineu’ éh jalan kelunan omok pesala’ kereja’ mé’ ngan Tuhan. 4 Bang pu’un mé’ maneu’ kekat kereja’ mé’ barei’ éh tekep ngan kelunan éh sohoo’ Tuhan, pu’un mé’ ngeretep lem penusah ngan kekat pengeketa, kenat péh hun mé’ besau, pu’un mé’ ngeretep ngan kebit kenin. 5 Pu’un réh mipok ngan bet mé’ tong lamin tutup, ngan pu’un kelunan pinaa’ pebetéé’ kenin réh merek juk maneu’ améé’, pu’un mé’ kereja’ mutau, ngan pinaa’ koléé’ mé’ bé’ omok pegen, ngan bé’ pu’un penguman. 6 Bang dalem kekat inah pu’un mé’ pekelenaa’ mé’ adang améé’ kelunan éh sohoo’ Tuhan. Améé’ pekelenaa’ éh kenat neu’ kekat barék mé’ pu’un jian, ngan dawai kenin jam seruh, ngan kebit kenin ngan neu’ mé’ nolong kelunan éh jah, neu’ kekat pengena’ Sahéé’ Ni’ai ngan mé’ ngan neu’ mé’ pika réh mu’un. 7 Inah kepéh neu’ ha’ tebaraa’ éh benara’ mé’ éh teneng, ngan neu’ penyukat Allah, inah éh pekelenaa’ améé’ éh kelunan sohoo’ Tuhan. Kekat éh teneng, inah éh lajam mé’ ke’ mé’ omok ngelawan kekat kesa’at ngan mihau usah mé’ kepéh. 8 Jelua’ koléé’ pu’un mé’ kenajung kelunan, jelua’ koléé’ pu’un réh pekenyaa’ mé’. Pu’un réh maneu’ mé’ pu’un réh mejing mé’. Pu’un réh maneu’ mé’ barei’ réh seruh améé’ kelunan éh pané kenyo awah, bang bé’ mé’ kenyo, kekat ha’ mé’ teneng éh. 9 Améé’ barei’ bé’ kejam irah éh bé’ ngelan, éh mu’un néh adang réh jam mé’. Améé’ barei’ kelunan éh danii’ juk matai bang murip keto mé’. Pu’un réh ngukum mé’ bang bé’ réh mematai mé’. 10 Pu’un mé’ besau, bang pu’un murung kenin mé’ kepéh. Pu’un mé’ kari mu’un, bang pu’un mé’ pekaya’ kenin kelunan pinaa’. Améé’ bé’ pu’un livah ineu’-ineu’ bang améé’ pu’un kekat pengena’ Tuhan ngan kaya’ mu’un mé’. 11 O kekat bakéh mé’ tong leboo’ Korintus, améé’ pané lenaa’ mu’un ngan keh, améé’ murung keh ngan kekat kenin mé’. 12 Bé’ améé’ bet ka’ah, bang ka’ah éh bet améé’. 13 Hun iteu’ akeu’ pané ngan keh seleket ké’ pané ngan anak usah ké’ mu’un, jian keh pika améé’ barei’ améé’ pika ka’ah, mai keh bet améé’, jian keh alaa’ améé’. 14 Mai ka’ah pebakéh ngan kelunan éh bé’ ngelan uban keh bé’ omok pekua’ kenin ngan réh. Kekat éh teneng ngan kekat éh sala’, bé’ éh omok pemung. Rema ngan merem bé’ éh omok pemung. 15 Kristus ngan Sitan bé’ roh omok pekua’ kenin. Kekat penyeruh kelunan éh ngelan tong Tuhan, tengéé’ mu’un éh jin kelunan éh bé’ ngelan. Bé’ pu’un ineu’-ineu’ éh pekua’. 16 Lamin Allah tengéé’ mu’un éh jin lamin butun, bé’ éh omok pekua’. Uban uleu’ éh lamin Allah éh murip, barei’ Allah bara’, Akeu’ juk mokoo’ ngan murip dalem irah, Akeu’ omok Allah réh, ngan irah omok anah Ké’ mu’un. 17 Ha’ Tuhan kepéh, Uban néh kenat piso keh jin belah kelunan éh bé’ ngelan, petengéé’ usah keh jin irah, Mai keh keloo’ tong ineu’-ineu’ éh sa’at, La’ah Akeu’ juk alaa’ ka’ah. 18 Akeu’ omok Tamen keh, ngan ka’ah omok anak Ké’, kenat péh anak Ké’ lakei’ ngan anak Ké’ redo péh. Kenat ha’ Allah éh pelapah ja’au penyukat jin ineu’-ineu’ péh.

7

1 Kekat bakéh ké’, kekat ha’ jajii’ Néh inah, pu’un éh ngan uleu’, uban néh pu’un ngan uleu’ kenat, jian uleu’ peti’ai kenin lu’ jin kekat ineu’-ineu’ éh omok maneu’ usah ngan kenin lu’ sa’at, jian uleu’ ni’ai mu’un ngan murip ngan medai maneu’ ineu’-ineu’ éh sa’at éh omok ngesa’at ngaran Allah. 2 Mai keh sa’at kenin ngan améé’, bang jian keh alaa’ améé’ bakéh keh kepéh. Bé’ améé’ maneu’ sa’at ngan séé’-séé’ péh, bé’ améé’ pu’un mihin kelunan petat ngan maneu’ penyala’, bé’ améé’ pu’un ngebuyuk séé’-séé’ péh. 3 Bé’ akeu’ pané kenat dokoo’ pesala’ ka’ah, uban barei’ ha’ ké’ ngan keh rai, murung mu’un-mu’un améé’ tong ka’ah, ka’ah petem lem kenin mé’, pah avéé’ mé’ matai. 4 Bé’ akeu’ melak seruh ka’ah, murung mu’un-mu’un akeu’ tong ka’ah. Dalem kekat penusah mé’, kenin ké’ gahang ngan murung mu’un, kemurung kenin ké’ inah éh pepit-pepit ja’au kepéh. 5 La’o améé’ avéé’ tong Makedonia rai, sinah péh bé’ mé’ omok mokoo’ ngan posot naneu’ penusah ja’au uban irah pepaneu’ ngan pinaa’ arong kemedai lem kenin mé’. 6 Bang Allah éh ngegahang kenin kelunan éh mujah kenin, pu’un éh ngegahang kenin améé’ neu’ penyavéé’ Titus, 7 bé’ éh uban penyavéé’ néh awah, bang neu’ ha’ néh bara’ ka’ah pu’un ngegahang iah rai, inah éh ngegahang kenin améé’ kepéh. Pu’un iah bara’ ka’ah gahang kenin juk temeu’ ngan ké’, ngan tong keh pika akeu’ ngan nyakat tong kelunan séé’-séé’ éh pesala’ akeu’, inah maneu’ akeu’ pelapah murung kenin kepéh. 8 Uban na’ péh surat ké’ rai ngebesau kenin ka’ah, bé’ akeu’ duah kenin seruh pelapah jian hun ké’ bé’ nyurat éh ngan keh. Hun ké’ jam ka’ah pu’un besau kenin neu’ surat ké’ inah, akeu’ péh besau kenin kepéh. 9 Bang hun iteu’ murung kenin ké’, bé’ makat uban ké’ ngebesau kenin keh, bang neu’ kebesau keh nah, inah éh mihin keh pekoléé’ kenin. Tuhan keloo’ keh pu’un besau kenin kenat ngan bé’ makat menyaa’ awah, hun néh kenat bé’ améé’ pu’un ngesa’at keh. 10 Uban kebesau éh jin Allah, inah éh mihin kelunan pekoléé’ kenin ke’ néh omok alaa’ urip, ngan bé’ pu’un ineu’-ineu’ éh maneu’ éh duah kenin seruh pelapah jian hun éh bé’ pu’un pekoléé’ kenin. Bang kebesau éh jin tana’ iteu’ awah, inah éh mihin kelunan matai awah. 11 Tuhan pakai kekat kebesau keh inah ngepaléu éh jian, uban neu’ kebesau keh inah, inah éh mihin keh jam seruh ngan maneu’ keh mekat mu’un pekelenaa’ kekat penganeu’ keh rai bé’ éh sala’. Jelua’ ka’ah kelatan kenin menéng ha’ ké’, ngan jelua’ kepéh merek ngan medai, ngan maneu’ keh tawai kenin juk alaa’ akeu’ kepéh, ngan pu’un éh pebetéé’ pengelan keh kepéh juk ngukum kelunan éh sala’. Dalem kekat penusah rai pu’un keh pepoléng ka’ah bé’ pu’un sala’. 12 Kenat péh na’ péh akeu’ maneu’ surat nah ngan keh, bé’ éh uban kelunan éh maneu’ penyala’ nah awah, kenat péh bé’ makat uban iah éh jalan kesa’at inah makat, bang dokoo’ keh omok jam tong jumen Allah ka’ah pu’un pika améé’. 13 Inah éh maneu’ améé’ gahang kenin kepéh. Bé’ améé’ pu’un gahang awah, bang améé’ murung kepéh. Titus éh maneu’ améé’ murung kenin, uban iah pu’un murung kenin tong kekat jalan keh ngejian kenin néh rai. 14 Pu’un ku’ sepah ka’ah ngan néh rai, ngan bé’ keh pu’un pekenyaa’ akeu’. Ngelayau améé’ pané mu’un ngan keh, bé’ mé’ kenyo. Kenat péh tong kekat jalan mé’ sepah ka’ah ngan Titus rai, pu’un mé’ pané mu’un, ngan hun iteu’ kejam néh ha’ améé’ bara’ keh kenat teneng mu’un. 15 La’ah penika néh ngan ka’ah pepit-pepit kepéh uban iah seruh tong jalan keh gahang kenin juk kivu sohoo’ mé’, ngan tong jalan keh alaa’ iah ngan bé’ nyakat ha’ néh bang medai ngan riyet kenin. 16 La’ah murung kenin ké’ uban akeu’ omok ngelan ka’ah mu’un.

8

1 O kekat padéé’ ké’, améé’ keloo’ ka’ah jam tong jalan penika Allah poléng tong kekat sidang tong tana’ Makedonia. 2 Pinaa’ arong penusah réh, penusah inah tupat kenin réh tong pengelan réh tong Tuhan, bang kemurung réh pelapah ja’au jin kekat arong penusah réh inah. La’ah livah ineu’ éh pu’un ngan réh, irah mena’ éh ngan Tuhan. Na’ péh réh pu’un kari, pelapah ja’au kepéh pengena’ réh ngan Tuhan jin pengekari réh. 3 Kejam ké’ mu’un irah mena’ éh pekua’ barei’ éh pu’un tong irah, éh mu’un néh, éh nena’ réh éh pelapah ja’au jin éh pu’un ngan réh, irah mena’ éh kenat kivu éh jian seneruh réh lem kenin réh. 4 Irah nyohoo’ mé’ alaa’ pengena’ réh inah, éh mu’un néh bé’ irah kejeraa’ mé’ bé’ pu’un alaa’ éh, uban réh keloo’ nolong kelunan éh ngelan tong Tuhan tong tana’ Yudea. 5 Bé’ améé’ seruh réh omok mena’ éh pelapah ja’au kenat, éh bu’un néh irah mena’ usah réh tenah ngan Tuhan, la’o inah irah mena’ pengena’ réh ngan améé’ kivu pengeloo’ Allah. 6 Kenat péh améé’ nyohoo’ Titus éh bu’un-bu’un pebetéé’ kenin keh dokoo’ mena’ ngan Tuhan, maneu’ kereja’ Néh kepéh nolong keh pesukup kereja’ keh éh neu’ penika keh dokoo’ keh omok mena’ ngan Tuhan kepéh. 7 Ka’ah kaya’ tong kekat-kekat éh pu’un tong ka’ah, inah éh lem pengelan keh tong Tuhan ngan ha’ tebaraa’ keh ngan pengejam keh, ngan tong kemekat keh nolong irah éh jah péh, kenat péh tong penika keh ngan améé’. Uban keh pu’un barei’ kaya’ lem kekat inah, kenat péh améé’ keloo’ ka’ah barei’ kaya’ kepéh lem kereja’ keh mena’ ngan Tuhan uban keh pika Iah. 8 Bé’ akeu’ bara’ tong kekat jalan éh tekep keh mena’ ngan Tuhan, bang inah akeu’ bara’ tong jalan kelunan éh jah gahang kenin mena’ ngan Tuhan, inah akeu’ juk jam kepéh, Kineu’ penika ka’ah iteu’ ngan Tuhan, pu’un keh pika éh mu’un ngan maneu’ kenat. 9 Ka’ah jam tong penika Yésus Kristus éh Tuhan lu’, na’ péh Iah kaya’ mu’un bang uban Iah pika ka’ah Iah tuai paléu kari mu’un kepéh, dokoo’ ka’ah omok kaya’ neu’ pengekari Néh. 10 La’ah inah éh seneruh ké’, jian ka’ah pesukup éh neu’ keh tong ta’un éh lepah rai. Ka’ah éh tenah mena’ éh ngan keloo’ maneu’ éh jin kekat irah éh jah. 11 Uban néh kenat hun iteu’ kepéh jian keh pesukup éh. Barei’ keh gahang kenin keloo’ mena’ éh rai, jian keh gahang kenin mena’ éh kepéh jin kekat éh pu’un ngan ka’ah. 12 Uban hun keh gahang kenin juk mena’ éh, Tuhan jam seruh tong kekat pengena’ keh inah, bé’ Iah nyohoo’ keh mena’ éh bé’ pu’un. 13 Bé’ akeu’ keloo’ kelunan éh jah alaa’ jian, ngan ka’ah pu’un kurang kepéh, 14 bang uban keh pu’un sukup hun iteu’, tekep keh nolong irah éh pu’un kurang. Hun ka’ah pu’un kurang ngan hun irah pu’un sukup, boh irah omok nolong ka’ah kepéh. Boh keh pu’un pekua’ béé. 15 Barei’ ha’ lem surat Allah, ka’ ha’ Néh, Kelunan éh alaa’ éh pinaa’ bé’ éh mutaa’ kepéh, Kelunan éh alaa’ éh kerat awah péh, bé’ éh pu’un kurang. ha’ Néh. 16 Améé’ bara’ jian kenin ngan Allah uban Titus péh pekua’ kenin ngan améé’, gahang kenin juk tai nepah ka’ah ngan nolong keh. 17 Bé’ makat iah pekua’ kenin kivu sohoo’ mé’ awah, bang kenin néh tengéé’ péh keloo’ nolong keh. 18 La’ah pu’un jah padéé’ lu’ kivu éh tai, padéé’ éh kenajung kuraa’ kelunan tong sidang uban kereja’ néh perengah Rengah Jian. 19 Bé’ iah tuai uban néh sohoo’ mé’ makat, bang iah éh kevéléé’ ngan éh senohoo’ kekat sidang, ke’ néh kivu améé’ dalem kereja’ mé’ éh petulat pengena’ jin siget sidang éh nena’ réh uban penika réh ngan Tuhan, dokoo’ mé’ peparen Tuhan ngan dokoo’ kekat kelunan omok jam améé’ juk nolong réh béé. 20 La’ah améé’ mavaa’ mu’un dai pu’un séé’-séé’ péh pesala’ mé’ tong jalan mé’ tulat pengena’ iteu’. 21 Améé’ juk maneu’ éh pekua’ éh teneng tong ta’an Tuhan ngan tong ta’an kelunan péh. 22 Pemung ngan Titus rawah améé’ pu’un nyohoo’ jah padéé’ lu’ éh pekua’ pengelan, tai kivu réh, uban pinaa’ koléé améé’ lepah mena’ kereja’ ngan néh, ngelayau iah mekat maneu’ éh, ngan hun iteu’, uban néh ngelan ka’ah, gahang kenin néh juk nolong keh kepéh. 23 Titus nah bakéh ké’ éh kereja’ pemung ngan ké’ ke’ néh nolong ka’ah. Pu’un duah usah padéé’ éh tai pemung ngan néh sohoo’ irah sidang siteu’, ngan kereja’ réh omok peparen Kristus. 24 Jian keh pepoléng penika keh ngan réh, dokoo’ kekat sidang omok jam ka’ah jam pika kelunan, ngan jam bé’ mé’ sala’ hun mé’ mejing ka’ah.

9

1 La’ah bé’ tiken ke’ ku’ nyurat bara’ tong pengena’ keh dokoo’ keh nolong kelunan éh anah Allah tong tana’ Yudea. 2 Akeu’ jam adang ka’ah juk nolong réh, ngan pu’un ku’ mejing ka’ah ngan irah tong tana’ Makedonia. Ka’ ha’ ké’ ngan réh, Irah padéé’ lu’ tong tana’ Akhaya pu’un réh lepah petenup jah ta’un tenéh ke’ réh mena’ éh, ha’ ké’ ngan réh. Hun irah jam ka’ah gahang kenin maneu’ kenat, irah péh gusii’ kenin juk nolong kepéh. 3 La’ah hun iteu’ kepéh inah akeu’ nyohoo’ kekat padéé’ lu’ iteu’ tai ngan ka’ah, dai ha’ ké’ mejing keh rai barei’ ha’ kenyo awah. Bang akeu’ jam adang ka’ah petenup juk nolong pekua’ ha’ ké’ bara’ keh nah. 4 Uban hun pu’un kelunan jin Makedonia kivu akeu’ tai ka’ah, boh réh jam bé’ jak keh petenup mena’ ineu’-ineu’, menyaa’ mu’un améé’, makin péh ka’ah, uban améé’ ngelan adang keh pu’un mena’ éh tenéh. 5 Kenat péh akeu’ seruh tekep akeu’ nyohoo’ kekat padéé’ lu’ iteu’ tai tenah, dokoo’ keh omok petenup pengena’ keh éh juk nena’ keh rai. Hun mah ku’ avéé’ kepéh, boh éh pu’un petenup keh tenéh, boh éh poléng ka’ah mena’ éh uban keh keloo’, bé’ éh uban sohoo’ kelunan awah. 6 Seruh keh, kelunan éh mulah tulin pulah éh kerat, adang néh majau éh kerat kepéh. Bang kelunan éh mulah pinaa’, adang néh majau éh pinaa’ kepéh. 7 Jian siget-siget usah mena’ kivu pengeloo’ kenin néh, mai éh nyihun éh, ngan mai éh mena’ éh uban sohoo’ kelunan awah, uban Allah murung kenin ngan kelunan éh mena’ éh ngan jian kenin. 8 La’ah omok Allah mena’ ngan keh pelapah ja’au jin pengekurang keh, dokoo’ néh omok sukup tong usah keh tengéé’, ngan pu’un éh mutaa’ kepéh dokoo’ keh nolong dalem kereja’ Tuhan. 9 Barei’ ha’ lem surat Allah ka’, Ja’au mu’un pengena’ Néh ngan kelunan kari, penika Néh pu’un pelinguh. 10 La’ah Allah éh mena’ parai ngan kelunan ke’ néh omok mulah éh, kenat péh Éh mena’ éh sukup kinan réh kepéh, omok Iah mena’ parai éh sukup ngan keh ngan omok Éh maneu’ parai inah nyekaa’, dokoo’ ja’au ajau néh kepéh jin éh pengena’ keh. 11 Omok Iah maneu’ ka’ah sukup kaya’ dokoo’ keh ngelayau pu’un palaa’ omok mena’ ngan Néh kepéh, dokoo’ kelunan pinaa’ omok bara’ jian kenin ngan Allah uban pengena’ keh éh tenulat améé’. 12 Uban hun keh mena’ éh kenat, bé’ éh jah pesukup pengekurang kelunan éh anah Tuhan awah, bang pu’un éh mihin kelunan pinaa’ bara’ jian kenin ngan Allah kepéh. 13 Uban neu’ pengena’ keh kenat, inah éh pepoléng pengereken keh dalem pengelan keh, inah mihin kelunan pinaa’ peparen Allah uban ka’ah maneu’ pekua’ éh kenakun keh tong Rengah Jian Kristus, neu’ penika keh mena’ ngan irah ngan mena’ ngan kelunan éh jah kepéh. 14 La’ah adang réh pu’un sebayang ka’ah ngan murung keh mu’un uban penika Allah ngan keh éh pelapah ja’au jin ineu’-ineu’ éh omok kejam lu’. 15 Jian uleu’ bara’ jian kenin ngan Allah uban pengena’ Néh ngan uleu’ éh jian mu’un-mu’un.

10

1 Akeu’ Paulus menyat pika ngan ka’ah, akeu’ éh benara’ kelunan pu’un diva’ kenin hun ké’pemung ngan ka’ah bang éh makang kenin ngan mahéng kenin hun ké’ juu’. Akeu’ menyat keh neu’ kekat penika ngan pengejian Kristus, 2 mai keh pebetéé’ kenin ké’ dokoo’ ké’ makang pané tovoo’ ké’ angai da’. Omok awah ku’ pané bahat ngan kelunan éh bara’ améé’ maneu’ kereja’ mé’ kivu pengagat dalem usah mé’. 3 Mu’un péh améé’ murip tong tana’, bang bé’ mé’ ngelawan kesa’at pakai ineu’-ineu’ éh jin tana’, 4 uban lajam mé’ bé’ éh barei’ lajam éh penakai kelunan tong tana’ iteu’, bang pu’un éh jin Allah ngan pu’un penyukat éh ja’au, palaa’ lajam inah améé’ nasa’ apat éh reken, améé’ memata’ kekat ha’ kelunan pesakat. 5 Ngan ineu’-ineu’ éh neu’ kelunan ke’ néh mapat jalan dai kelunan jam Allah. Améé’ ngelawan dokoo’ siget-siget penyeruh kelunan pu’un lem penyukat Tuhan kepéh ke’ réh kivu pengeloo’ Kristus. 6 Hun améé’ jam ka’ah pu’un reken kenin kivu sohoo’, adang mé’ ngukum séé’-séé’ éh tengéé’ kenin bé’ keloo’ kivu sohoo’. 7 Jian keh seruh tong kekat éh pu’un belah keh sinah. Kelunan éh seruh iah éh anah Kristus, jian, bang jian iah nesen, améé’ péh anah Kristus, bé’ makat iah awah. 8 Bé’ akeu’ menyaa’, na’ péh akeu’ ngajung usah ké’ uban Tuhan mena’ penyukat Néh ngan améé’, pu’un éh kenat dokoo’ ngereken ka’ah, bé’ éh pu’un dokoo’ néh mega’ ka’ah. 9 La’ah bé’ akeu’ keloo’ ngedai ka’ah neu’ kekat ha’ lem surat ké’. 10 Barang kelunan pu’un bara’, Bahat ha’ ngan mahéng ha’ Paulus lem surat néh, bang hun usah néh pu’un pemung ngan lu’, lemoo’ awah éh ngan bé’ iah jam pané, ha’ réh. 11 Kelunan éh pané kenat jian iah nesen, kekat ha’ mé’ dalem surat mé’ hun mé’ juu’, kenat péh tong kekat penganeu’ mé’ hun mé’ pu’un ngan keh sinah, bé’ éh tengéé’. 12 Adang améé’ bé’ makang pepata usah mé’ ngan kelunan éh ngajung usah réh tengéé’ irah palui awah. Irah pepata ngan petuneng usah réh belah irah ke’ awah. 13 Bang hun mé’ ngajung bé’ mé’ ngajung tong éh bé’ pu’un barei’ irah inah, adang mé’ pepata éh ngan kereja’ éh nena’ Allah ngan mé’, ngan kereja’ inah, pu’un éh belah keh kepéh. 14 Bé’ mé’ sala’ hun mé’ bara’ améé’ pu’un penyukat belah ka’ah, uban améé’ éh bu’un tai bara’ Rengah Jian Kristus ngan keh. 15 La’ah bé’ mé’ ngajung usah mé’ tong kereja’ éh neu’ irah éh jah ngan éh bé’ neu’ améé’, éh bé’ lem nihau mé’. Bang améé’ ngelan pengelan keh tong Tuhan omok pepit kenat péh kereja’ mé’ omok pepit kepéh belah keh, 16 dokoo’ mé’ omok bara’ Rengah Jian tong tana’ éh juu’ jin ka’ah, uban bé’ mé’ keloo’ ngajung usah mé’ tong kereja’ irah éh jah tong tana’ semah-semah éh pu’un lem nihau réh. 17 Bang barei’ ha’ lem surat Allah pu’un bara’, Kelunan éh juk ngajung, jian iah ngajung tong kekat éh penganeu’ Tuhan, ha’ Néh. 18 Bé’ éh kelunan éh ngajung usah néh tengéé’ éh pu’un teneng bang kelunan éh kenajung Tuhan.

11

1 Na’ péh akeu’ kelunan éh palui, jian ka’ah kebit kenin ngan ké’. 2 Uban akeu’ mihau keh mu’un-mu’un barei’ Allah mihau keh, uban ka’ah éh barei’ redo éh bé’ pu’un pemung ngan lakei’, bang petunang awah jak. Akeu’ juk mena’ keh ngan Kristus, dokoo’ keh omok pemung ngan Néh. 3 Bang medai ku’ dai kekat penyeruh keh pu’un sa’at, avéé’ keh bet Kristus barei’ Awa’ éh lavo’ neu’ kekat aken torok éh ngelavo’ éh. 4 Uban séé’-séé’ éh pu’un tuai ngan bara’ jah Yésus éh tengéé’ jin Yésus éh benara’ améé’, pu’un keh alaa’ réh ngan menéng ha’ réh. La’ah pu’un ka’ah alaa’ jah sahéé’ éh tengéé’ jin Sahéé’ éh nena’ Tuhan ngan keh, kenat péh hun réh bara’ Rengah Jian éh tengéé’ jin éh lepah ka’ah alaa’, ka’ah alaa’ éh awah. Inah améé’ medai dai keh lavo’. 5 Bang kioo’ ké’ bé’ akeu’ kurang jin irah lawah keh éh benara’ keh jian mu’un. 6 Barang bé’ péh ku’ jam pané, bang bé’ akeu’ kurang lem kekat pengejam ké’, jam akeu’ tong kekat éh benara’ ké’, petek mu’un ngan lenaa’ mu’un kekat ha’ mé’ nebaraa’ ka’ah. 7 Hun ké’ tuai rai ngan bara’ Rengah Jian tong Allah ngan keh, bé’ ku’ menyat ineu’-ineu’ jin keh. Akeu’ ngediva’ kenin ké’ dokoo’ ké’ ngeja’au ka’ah. Kineu’, sala’ ku’ maneu’ kenat kei? 8 Kelebéé’ ké’ kereja’ belah ka’ah rai, sidang éh jah éh tagong akeu’. Akeu’ barei’ ngerugi’ irah dokoo’ ké’ nolong ka’ah. 9 Ngan kelebéé’ ké’ pu’un pemung ngan ka’ah, hun ké’ pu’un kurang bé’ ku’ menyat jin ka’ah, uban padéé’ lu’ éh tuai jin Makedonia éh pesukup pengekurang ké’. Barei’ éh lepah kenat péh vam kepéh, bé’ akeu’ nyohoo’ keh bii’ bahat ngan tagong akeu’. 10 Naneu’ pengeteneng Kristus éh pu’un dalem akeu’, akeu’ bara’ lenaa’ mu’un bé’ pu’un kelunan semah-semah pah tipo tana’ Akhaya omok bara’ bé’ éh kenat. 11 Uban ineu’ akeu’ pané kenat? Pu’un akeu’ pané kenat uban ké’ bé’ pika ka’ah kei? Bé’ éh kenat, Allah jam akeu’ pika ka’ah. 12 Bang barei’ éh neu’ ké’ hun iteu’, akeu’ juk maneu’ éh kenat keto, dokoo’ ké’ mapat jalan ngan irah éh ngelayoo’ lawah dokoo’ réh bé’ omok ngajung usah réh ngan bara’ irah pu’un kereja’ barei’ améé’ iteu’. 13 Kelunan inah bé’ réh lawah Tuhan mu’un, bang ngelayoo’ awah réh. Pu’un réh pané kenyo bara’ tong kekat kereja’ réh ngan maneu’ barei’ penganeu’ irah éh lawah Kristus mu’un, bang réh ngelayoo’ awah. 14 La’ah bé’ lu’ béé kenin seruh éh kenat uban Sitan péh omok ngepaléu kekat penganeu’ néh barei’ penganeu’ meliket éh ni’ai. 15 Hun Sitan omok maneu’ kenat bé’ lu’ béé kenin hun irah éh kivu éh nah, ngepaléu penganeu’ réh barei’ éh penganeu’ irah éh teneng. La’ah pengega’ réh pu’un pekua’ barei’ penganeu’ réh nah ke’. 16 La’ah akeu’ bara’ kepéh, mai jah usah seruh akeu’ kelunan palui awah, bang hun réh seruh akeu’ palui, jian réh alaa’ akeu’ barei’-okoo’ kelunan éh palui awah, dokoo’ akeu’ omok mejing ka’ah. 17 Tong ha’ ké’ kenat, bé’ ku’ pané barei’ éh tekep tong kelunan éh ngelan tong Tuhan, bang barei’-okoo’ kelunan éh palui awah éh makang ngajung usah néh. 18 Bang pinaa’ kelunan ngajung usah néh, kenat péh akeu’ juk ngajung usah ké’ kepéh. 19 Ka’ah kelunan éh jam seruh mu’un, hun néh kenat jian ka’ah kebit kenin ngan ké’ éh palui iteu’. 20 Uban ka’ah keloo’ kelunan éh nyohoo’ keh maneu’ barei’ iteu’ ngan barei’ inah péh, keloo’ keh hun réh ngebuyuk keh ngan muau keh, avéé’ réh tepap da’in keh. 21 La’ah menyaa’ akeu’ ngakun éh, uban bé’ mé’ makang maneu’ kenat tong keh. Bang hun kelunan pu’un makang dalem ineu’-ineu’ akeu’ péh makang. Akeu’ pané kenat barei’ kelunan palui. 22 Kineu’ réh, pohoo’ Yahudi réh kei? Akeu’ iteu’ péh. Kineu’, irah éh kevéléé’ Tuhan kei? Akeu’ iteu’ péh. Kineu’, irah awah éh anak-ayam Abraham kei? Akeu’ iteu’ péh. 23 Kineu’ réh, kelunan sohoo’ Kristus réh kei? Makin péh akeu’. Inah akeu’ pané barei’ kelunan palui. Pu’un ku’ kereja’ pelapah muruh jin irah inah, akeu’ pu’un kamit kelunan tong lamin tutup pelapah pinaa’ koléé’ jin irah inah, ngan pu’un réh mipok akeu’ pelapah pinaa’ koléé’, pinaa’ koléé’ ké’ si’ik la’ah ku’ bé’ matai. 24 Lemah liwet irah Yahudi mipok akeu’ teleu’ poloo’ pi’en koléé’ siget liwet inah. 25 Teleu’ liwet irah Rum mipok akeu’, jah koléé’ pu’un kelunan memateu’ ku’. Teleu’ koléé’ akeu’ kaham lem baa’ banget, ngan jah koléé’ akeu’ matong putung dau ngan putung merem péh. 26 Tong ké’ lakau perengah Tuhan, pinaa’ koléé’ ké’ teneng tusah neu’ baa’ ja’au ngan neu’ pejamun, ngan pinaa’ penusah jin pohoo’ ké’ tengéé’, kenat péh jin irah éh tengéé’ pohoo’. Pinaa’ koléé’ ké’ jam tusah hun ké’ pu’un tong leboo’ ja’au, kenat péh tong leboo’ éh kerat péh, ngan pinaa’ penusah hun ké’ jalan baa’ banget, ngan pinaa’ penusah ké’ jin kelunan éh bara’ réh bakéh ké’ bang ngelayoo’ awah réh. 27 Pu’un ku’ kereja’ mutau, pinaa’ koléé’ ké’ bé’ omok pegen, pinaa’ koléé’ ké’ la’au’ ngan mapeu’ batok, pinaa’ koléé’ ké’ bé’ pu’un penguman, pinaa’ koléé’ ké’ pu’un genin uban bé’ pu’un jalan ké’ mokoo’ ngan bé’ pu’un pakai ké’. 28 La’ah éh tengéé’ jin kekat éh inah kepéh, siget dau akeu’ bahat kenin uban ké’ mihau kekat sidang. 29 Hun pu’un kelunan éh lemoo’, akeu’ péh barei’ lemoo’ uban ké’ pika réh. Hun pu’un kelunan pelohoo’ maneu’ penyala’, besau mu’un-mu’un kenin ké’. 30 Hun néh tekep akeu’ ngajung usah ké’, inah akeu’ juk ngajung éh tong kekat éh pepoléng pengelemoo’ ké’ awah. 31 La’ah Allah, éh Tamen Tuhan Yésus, éh tekep kenajung lu’ pelinguh, la’ah kejam nah ke’ ku’ bé’ kenyo. 32 Hun ké’ pu’un tong leboo’ ja’au Damsyik rai, pengeja’au éh kivu sohoo’ raja’ Arétas nyohoo’ réh mavaa’ tong kekat usit tong leboo’ inah ke’ réh juk ngamit akeu’. 33 La’ah irah bakéh ké’ alaa’ akeu’ lem jah éh barei’ ingen rai’ ke’ réh petuhun ku’ kera’ jin giwang ngetang tapé, kenat jalan ké’ kelap bé’ réh omok ngamit ku’.

12

1 La’ah tekep akeu’ ngajung usah ké’, na’ péh akeu’ seruh bé’ pu’un gunah ké’ maneu’ kenat, uban akeu’ keloo’ bara’ tong éh ta’an ké’ ngan tong éh pepoléng Tuhan ngan ké’. 2 La’ah akeu’ jam jah kelunan éh ngelan tong Kristus, jah poloo’ pat ta’un lepah rai, Tuhan alaa’ éh tai seruga. Akeu’ éh kelunan inah. Bé’ ku’ jam hun usah ké’ mu’un éh tai kenat ngan hun néh barei’ lem nyupin ké’ awah péh. Tuhan awah éh jam éh. 3 Bang akeu’ tai barei’ tong seruga mu’un, inah akeu’ bara’ kepéh, bé’ ku’ jam hun ké’ tai kenat mu’un ngan hun néh barei’ nyupin ké’ awah péh. Allah awah éh jam éh. 4 Hun ké’ sinah nenéng ké’ kuraa’-kuraa’ arong éh bé’ omok benara’ ké’ palaa’ ha’ jin tana’ iteu’, bé’ tekep ku’ bara’ éh. 5 Tong kekat éh ta’an ké’ inah, hun ké’ juk ngajung, jian ku’ ngajung tong inah, bang bé’ ku’ keloo’ ngajung usah ké’, akeu’ juk ngajung tong kekat pengelemoo’ usah ké’ awah. 6 Uban hun ké’ keloo’ ngajung, bé’ akeu’ palui, uban pu’un ku’ bara’ tong éh pu’un ta’an ké’ mu’un, bang bé’ akeu’ juk ngajung usah ké’ tengéé’, dai pu’un séé’-séé’ seruh akeu’ pelapah jian jin éh ta’an réh ngan jin éh nenéng réh éh benara’ ké’. 7 La’ah akeu’ pu’un sakit dai akeu’ ngeja’au usah ké’ ngan bau kenin uban kekat éh poléng ta’an ké’ inah. Kesakit ké’ inah barei’ jah penyohoo’ Sitan ke’ néh petusah ku’ dai ku’ ngeja’au usah ké’. 8 Teleu’ koléé’ ké’ sebayang menyat Tuhan mega’ kesakit ké’ inah, 9 bang ka’ ha’ Néh ngan ké’, Penika ké’ pu’un éh sukup tong kekat pengelemoo’ ko’ inah, uban hun ko’ lemoo’ boh pengegahang ké’ pu’un sukup mu’un ngan ko’, ha’ Néh. Uban néh kenat murung kenin ké’ lem kekat pengelemoo’ ké’, dokoo’ penyukat Kristus omok sukup tong akeu’. 10 La’ah uban pengelan ké’ tong Kristus, omok ku’ murung kenin dalem kekat pengelemoo’ usah ké’, kenat péh hun kelunan ngesa’at ku’, kenat péh dalem kekat penusah ngan pengeketa ngan pengekurang ké’, uban hun ké’ lemoo’, tovoo’ inah péh ku’ pu’un gahang kepéh. 11 Pu’un ku’ pané barei’ kelunan éh palui awah, bang ka’ah éh maneu’ akeu’ pané kenat. Éh mu’un néh tekep ka’ah ngajung akeu’, uban na’ péh akeu’ kelunan éh adek ke’ awah, bé’ akeu’ kurang jin irah lawah éh jah éh kenajung keh nah. 12 Uban kekat kereja’ ké’ belah keh rai, inah éh pekelenaa’ adang akeu’ jah lawah Tuhan, pu’un ku’ maneu’ kereja’ ké’ ngan kebit kenin, pinaa’ telana’ éh neu’ ké’ éh ngebéé kenin keh éh tejeu’ ta’an keh rai. 13 Ineu’ éh maneu’ keh seruh akeu’ tengéé’ kenin ngan ka’ah jin sidang éh jah? Jah awah éh tengéé’, bé’ ku’ nyohoo’ keh tagong akeu’. Akeu’ menyat jian uban sala’ ké’ inah. 14 Iteu’ éh keteleu’ koléé’ ké’ petenup juk angai ngan hun ké’ angai bé’ ku’ keloo’ nyohoo’ keh maneu’ ineu’-ineu’ éh bé’ pekua’ lem pengeloo’ keh. Uban bé’ akeu’ juk alaa’ livah keh bang akeu’ juk alaa’ ka’ah. Uban bé’ éh tekep irah anak tagong tinen tamen réh, bang tinen tamen éh tekep tagong anak néh. 15 Keloo’ ku’ mena’ ineu’-ineu’ éh anah ké’, avéé’ usah ké’ péh, dokoo’ ké’ nolong ka’ah. Ja’au mu’un penika ké’ tong ka’ah, kineu’ ka’ah, kurang penika keh tong akeu’ kei? 16 Oo’ mu’un, bé’ lakei’ inah nyohoo’ mé’ tagong iah, ha’ keh. Bang kineu’ keh, pu’un keh seruh akeu’ ngelavo’ keh ngan petawang keh uban ké’ pané kenyo? 17 Hun ké’ pu’un maneu’ éh kenat, kineu’ éh neu’ ké’? Kineu’, neu’ kelunan éh sohoo’ ké’ tai ngan keh rai éh kei? 18 Pu’un ku’ nyohoo’ Titus tai, ngan pu’un jah padéé’ lu’ kivu éh tai rai. Kineu’, Titus éh ngelavo’ keh kei? Kineu’, bé’ éh jah awah Sahéé’ éh mihin amo kei? Kineu’, bé’ mo maneu’ kereja’ pekua’? 19 Barang ka’ah seruh améé’ pané kenat uban mé’ juk peteneng usah mé’ tong ta’an ka’ah awah. Bé’ éh kenat. Bang tong jumen Allah améé’ pané barei’ Kristus keloo’ mé’ pané. O kekat bakéh mé’, penganeu’ mé’ pu’un éh dokoo’ mé’ nolong ka’ah. 20 Tusah kenin ké’ dai hun ké’ angai da’ barang bé’ péh keh barei’ éh keneloo’ ké’, kenat péh barang akeu’ bé’ pu’un barei’ éh keneloo’ ka’ah nah. Medai ku’ dai hun ké’ angai, pu’un irah pepaneu’ pekeleko pekerek, seruh usah réh tengéé’, ngesa’at ngaran kelunan ngan nebok, bau kenin ngan keloo’ ngasau. 21 Medai ku’, dai hun ké’ kangai kepéh Allah pekenyaa’ ku’ tong jumen keh ngan akeu’ pu’un besau kenin ngan mangaa’ uban keh to ke’ maneu’ penyala’, ngan bé’ keloo’ pekoléé’ kenin jin petuyang ngan kekat kemagat éh sa’at lem kenin keh nah.

13

1 La’ah iteu’ éh keteleu’ koléé’ ké’ juk angai nepah ka’ah, la’ah jian keh seruh tong ha’ lem surat Allah éh bara’ ka’. Hun kelunan, jian éh bara’ éh dokoo’ jam éh pu’un kenat mu’un. 2 La’ah akeu’ juk bara’ ngan kekat kelunan éh lepah maneu’ penyala’ rai ngan bara’ ngan kekat irah kelunan éh jah péh, na’ péh ku’ lepah bara’ éh tong keruwah koléé’ ké’ angai rai, inah akeu’ bara’ éh ngan keh hun iteu’ kepéh. Hun akeu’ angai kepéh bé’ akeu’ pika irah éh maneu’ penyala’, adang akeu’ ngukum réh. 3 Tovoo’ inah da’ omok keh jam adang Kristus pu’un pané dalem akeu’. Uban bé’ Kristus pu’un lemoo’, bang pu’un éh pepoléng penyukat Néh ngan ka’ah. 4 Uban na’ péh Iah barei’ lemoo’ hun réh mematai Éh tong kayeu’ salib, tong Néh murip kepéh, Iah murip ngan penyukat Allah. Uban améé’ éh lemoo’ pemung ngan Néh, bang tong jalan mé’ nolong ka’ah améé’ murip pemung ngan Néh ngan penyukat Allah. 5 Jian keh seruh mu’un tong kekat barék keh dokoo’ keh jam hun keh pu’un murip pekua’ urip kelunan éh ngelan ngan hun néh bé’ péh. Kineu’, bé’ keh jam Yésus Kristus pu’un dalem ka’ah, inah éh hun keh kelunan éh ngelan Tuhan mu’un. 6 Akeu’ ngelan ka’ah jam améé’ éh kelunan éh ngelan Tuhan mu’un. 7 Améé’ sebayang menyat Allah dokoo’ ka’ah bé’ maneu’ kesa’at ineu’-ineu’, bé’ makat dokoo’ améé’ kenajung uban kereja’ mé’ belah ka’ah, hun kelunan seruh kereja’ mé’ bé’ pu’un gunah, bé’ ineu’, bang inah éh pengeloo’ mé’ hun keh maneu’ jian. 8 Uban bé’ mé’ omok maneu’ ineu’-ineu’ éh ngelawan kekat éh teneng. 9 Hun améé’ pu’un lemoo’ ngan ka’ah pu’un gahang, murung kenin mé’. Inah kepéh améé’ sebayang dokoo’ ka’ah omok pepit sukup mu’un. 10 Uban kenat akeu’ maneu’ surat ngan keh kelebéé’ ké’ bé’ pu’un ngan keh, dokoo’ hun mah akeu’ kangai kepéh mai ku’ pané ngan mahéng kenin uban penyukat éh nena’ Tuhan ngan ké’. Penyukat inah pu’un dokoo’ ké’ omok ngegahang kenin keh, bé’ makat dokoo’ ké’ ngelemoo’ keh. 11 O kekat padéé’ ké’, iteu’ awah kekat ha’ ké’. Jian keh peteneng kekat jalan keh dokoo’ keh omok teneng ngan sukup mu’un, jian keh menéng kekat ha’ ké’ inah, jian ka’ah pekua’ kenin murip ngan pawah. La’ah Allah éh jalan kekat penika ngan pengepawah pu’un, jian Iah pu’un pemung ngan ka’ah. 12 Jian ka’ah tabi’ jah usah ngan jah usah. Kekat kelunan éh anah Tuhan siteu’ bara’ tabi’ ngan keh. 13 La’ah penika éh jin Tuhan Yésus Kristus ngan kemurung Allah, ngan Sahéé’ Ni’ai éh mihin lu’ pekua’ kenin, jian éh pemung ngan kekat ka’ah béé.