ايوب

ايوب

مقدمه

كتاب ايوب از رنج سخن می‌گويد. هر كس در زندگی خود با اوضاعی روبرو می‌شود كه از خود می‌پرسد: «چرا انسان خوب بايد رنج بكشد؟»

كتاب ايوب دليل وجود رنج را نشان نمی‌دهد، اما به ما می‌گويد كه ديدگاه و احساس درست و نادرست در مورد مسئلهٔ رنج و مفهوم زندگی چيست.

ايوب مردی است بسيار حكيم، ثروتمند و نيكوكار كه ناگهان مصيبت دامنگيرش می‌شود. ده فرزندش را در يک طوفان سهمگين از دست می‌دهد؛ ثروتش به کلی از بين می‌رود و خود به مرضی جانكاه مبتلا می‌گردد. سه نفر از دوستانش به عيادت او می‌آيند و می‌كوشند برای ايوب توضيح دهند كه چرا او به چنين مصيبتی دچار شده است. آنها به ايوب می‌گويند او به دليل گناهانش به اين روز افتاده است و در واقع خدا او را بدين وسيله مجازات می‌كند.

ايوب اصرار می‌ورزد كه چنين نيست، اما كسی سخن او را باور نمی‌كند. ايوب بسيار دل‌آزرده و خشمگين می‌شود، اما همچنان بر اين اعتقاد است كه خداوند او را فراموش نكرده، هر چند دليل رنج و مصيبت خود را نمی‌تواند درک كند.

سرانجام، خداوند از داخل يک گردباد با ايوب سخن می‌گويد و به او يادآوری می‌كند كه انسان هرگز قادر به درک عظمت خداوند نيست. پس از شنيدن سخنان خداوند، ايوب می‌گويد: «پيش از اين گوش من دربارهٔ تو چيزهايی شنيده بود، ولی اكنون چشم من تو را می‌بيند! از اين جهت از خود بيزار شده در خاک و خاكستر توبه می‌كنم.» ايوب به اين حقيقت پی می‌برد كه اعتمادی كه او به خداوند دارد نبايد وابسته به رويدادهايی باشد كه برای او رخ می‌دهد.

خداوند ثروت ايوب را به دو برابر ثروت قبلی‌اش می‌رساند و به او ده فرزند ديگر می‌بخشد.

از كتاب ايوب می‌توان اين حقيقت را مشاهده كرد كه آنچه در زندگی ما اتفاق می‌افتد خارج از اقتدار خداوند نيست. قدرت و اختيارات شيطان محدود به اجازه‌ای است كه خداوند به او می‌دهد. هنگامی كه خداوند اجازه می‌دهد رنج و مصيبت دامنگير كسی شود، او راههايی را نيز فراهم می‌سازد تا در آخر، آن شخص را كامياب سازد. كافی است به خداوند اعتماد كنيم و از او بخواهيم ما را تقويت كند و تسلی بخشد. سختيهای زندگی به ما كمک می‌كند بفهميم خداوند چقدر نيک و مهربان است.

ايوب و خانواده‌اش

¹در سرزمين عوص مردی زندگی می‌كرد به نام ايوب. او مردی بود درستكار و خداترس كه از گناه دوری می‌ورزيد. ^2‏-3ايوب هفت پسر و سه دختر داشت و صاحب هفت هزار گوسفند، سه هزار شتر، پانصد جفت گاو، پانصد الاغ ماده و نوكران بسيار بود. او ثروتمندترين مرد سراسر آن ناحيه به شمار می‌رفت.

⁴هر يک از پسران ايوب به نوبت در خانهٔ خود جشنی بر پا می‌كردند و همهٔ برادران و خواهران خود را دعوت می‌نمودند تا در آن جشن شركت كنند. ⁵وقتی روزهای جشن به پايان می‌رسيد، ايوب صبح زود برمی‌خاست و برای طهارت هر كدام از فرزندانش به خداوند قربانی تقديم می‌كرد. ايوب اين كار را مرتب انجام می‌داد، تا اگر احياناً پسرانش ندانسته نسبت به خدا گناه كرده باشند، بدين وسيله گناهشان آمرزيده شود.

آزمايش ايمان ايوب

⁶يک روز كه فرشتگان در حضور خداوند حاضر شده بودند، شيطان نيز همراه ايشان بود.

⁷خداوند از شيطان پرسيد: «كجا بودی؟»

شيطان پاسخ داد: «دور زمين می‌گشتم و در آن سير می‌كردم.»

⁸آنگاه خداوند از او پرسيد: «آيا بندهٔ من ايوب را ديدی؟ بر زمين، كسی همچون او پيدا نمی‌شود. او مردی درستكار و خداترس است و از گناه دوری می‌ورزد.»

⁹شيطان گفت: «اگر خداترسی برای او سودی نمی‌داشت اين كار را نمی‌كرد. ¹⁰ايوب و خانواده و اموالش را از هر گزندی محفوظ داشته‌ای. دسترنج او را بركت داده‌ای و ثروت زياد به او بخشيده‌ای. ¹¹دارايی‌اش را از او بگير، آنگاه خواهی ديد كه آشكارا به تو كفر خواهد گفت!»

¹²خداوند در پاسخ شيطان گفت: «برو و هر كاری كه می‌خواهی با دارايی‌اش بكن، فقط آسيبی به خود او نرسان.» پس شيطان از بارگاه خداوند بيرون رفت.

¹³يک روز وقتی پسران و دختران ايوب در خانهٔ برادر بزرگشان میهمان بودند، ^14‏-15قاصدی پيش ايوب آمد و به او گفت: «گاوهايت شخم می‌زدند و ماده الاغهايت كنار آنها می‌چريدند كه ناگهان سابی‌ها1‏:14‏و15 «سابی‌ها» قبيله‌ای وحشی و غارتگر بودند.‏ به ما حمله كرده، حيوانات را بردند و تمام كارگران تو را كشتند. تنها من جان به در بردم و آمدم تا به تو خبر دهم.»

¹⁶سخنان اين مرد هنوز پايان نيافته بود كه قاصد ديگری از راه رسيده، گفت: «آتش خدا از آسمان نازل شده، تمام گوسفندان و همهٔ چوپانانت را سوزاند و تنها من جان به در برده، آمدم تا به تو خبر دهم.»

¹⁷پيش از آنكه حرفهای وی تمام شود قاصدی ديگر وارد شده، گفت: «كلدانيان در سه دسته به ما حمله كردند و شترهايت را بردند و كارگرانت را كشتند، تنها من جان به در بردم و آمده‌ام تا به تو خبر دهم.»

¹⁸سخنان آن قاصد هم هنوز تمام نشده بود كه قاصد ديگری از راه رسيد و گفت: «پسران و دخترانت در خانهٔ برادر بزرگشان میهمان بودند، ¹⁹كه ناگهان باد شديدی از طرف بيابان وزيده، خانه را بر سر ايشان خراب كرد و همه زير آوار جان سپردند و تنها من جان به در بردم و آمده‌ام تا اين خبر را به تو برسانم.»

²⁰آنگاه ايوب برخاسته، از شدت غم لباس خود را پاره كرد. سپس موی سر خود را تراشيد و در حضور خدا به خاک افتاده، ²¹گفت: «از شكم مادر برهنه به دنيا آمدم و برهنه هم از اين دنيا خواهم رفت. خداوند داد و خداوند گرفت. نام خداوند متبارک باد.»

²²با همهٔ اين پيش‌آمدها، ايوب گناه نكرد و به خدا ناسزا نگفت.

¹فرشتگان دوباره به حضور خداوند آمدند و شيطان هم با ايشان بود.

²خداوند از شيطان پرسيد: «كجا بودی؟»

شيطان جواب داد: «دور زمين می‌گشتم و در آن سير می‌كردم.»

³خداوند پرسيد: «آيا بندهٔ من ايوب را ديدی؟ بر زمين كسی مانند او پيدا نمی‌شود. او مردی درستكار و خداترس است و از گناه دوری می‌ورزد. با اينكه مرا بر آن داشتی تا اجازه دهم بدون هيچ علتی به او صدمه بزنی، ولی او وفاداری خود را نسبت به من از دست نداده است.»

^4‏-5شيطان در جواب گفت: «انسان برای نجات جان خود حاضر است هر چه دارد بدهد. به بدن او آسيب برسان، آنگاه خواهی ديد كه آشكارا به تو كفر خواهد گفت!»

⁶خداوند پاسخ داد: «هر چه می‌خواهی با او بكن، ولی او را نكش.»

⁷پس شيطان از حضور خداوند بيرون رفت و ايوب را از سر تا پا به دملهای دردناک مبتلا ساخت. ⁸ايوب در خاكستر نشست و تكه سفالی برداشت تا با آن خود را بخاراند.

⁹زنش به او گفت: «آيا با وجود تمام اين بلاها كه خدا به سرت آورده، هنوز هم به او وفاداری؟ خدا را لعنت كن و بمير!»

¹⁰ولی ايوب جواب داد: «تو مثل يک زن ابله حرف می‌زنی! آيا بايد فقط چيزهای خوب از خدا به ما برسد و چيزهای بد نرسد؟»

با وجود تمام اين بلاها ايوب سخنی بر ضد خدا نگفت.

دوستان ايوب

¹¹سه نفر از دوستان ايوب به نامهای اليفاز تيمانی، بلدد شوحی و سوفر نعماتی وقتی از بلاهايی كه به سر او آمده بود آگاه شدند، تصميم گرفتند با هم نزد ايوب بروند و با او همدردی نموده، او را تسلی دهند. ¹²وقتی ايوب را از دور ديدند به سختی توانستند او را بشناسند. آنها از شدت تأثر با صدای بلند گريستند و لباس خود را دريدند و بر سر خود خاک ريختند. ¹³آنها بدون آنكه كلمه‌ای بر زبان آورند هفت شبانه روز در كنار او بر زمين نشستند، زيرا می‌ديدند كه درد وی شديدتر از آنست كه بتوان با كلمات آن را تسكين داد.

شكايت ايوب

¹سرانجام ايوب لب به سخن گشود و روزی را كه از مادر زاييده شده بود نفرين كرد:

^2‏-3لعنت به روزی كه به دنيا آمدم و شبی كه در رحم مادرم قرار گرفتم! ⁴ياد آن روز برای هميشه فراموش شود و خدا نيز آن را به ياد نياورد. ای كاش آن روز در ظلمت ابدی فرو رود. ⁵تاريكی آن را فرا گيرد و ابر تيره بر آن سايه افكند. ⁶از صفحهٔ روزگار محو گردد و ديگر هرگز در شمار روزهای ماه قرار نگيرد. ⁷شبی خاموش و عاری از شادی به حساب آيد. ⁸آنانی كه در نفرين كردن ماهرند، آن را نفرين كنند. ⁹آن شب ستاره‌ای نداشته باشد و آرزوی روشنايی كند، ولی هرگز روشنايی نباشد و هيچگاه سپيدهٔ صبح را نبيند. ¹⁰آن شب را لعنت كنيد، چون قادر به بستن رحم مادرم نشد و باعث شد من متولد شده، دچار اين بلاها شوم.

¹¹چرا هنگام تولد نمردم؟ ¹²چرا مادرم مرا روی زانوهايش گذاشت و مرا شير داد؟ ^13‏-15اگر هنگام تولد می‌مردم، اكنون آرام و آسوده در كنار پادشاهان، رهبران و بزرگان جهان كه كاخهای قديمی برای خود ساختند و قصرهای خود را با طلا و نقره پر كردند، خوابيده بودم.

¹⁶ای كاش مرده به دنيا می‌آمدم! هرگز نفس نمی‌كشيدم و روشنايی را نمی‌ديدم؛ ¹⁷زيرا در عالم مرگ، شروران مزاحمتی به وجود نمی‌آورند و خستگان می‌آرامند. ¹⁸در آنجا حتی زندانيان هم راحتند و فرياد زندانبان آنان را آزار نمی‌دهد. ¹⁹در آنجا فقير و غنی يكسانند و غلام از دست اربابش آزاد است.

^20‏-21چرا بايد نور زندگی به كسانی كه در بدبختی و تلخكامی به سر می‌برند بتابد و چرا كسانی كه آرزوی مردن دارند و مرگشان فرا نمی‌رسد و مثل مردمی كه در پی گنج هستند به دنبال مرگ می‌گردند، زنده بمانند؟ ²²چه سعادت بزرگی است وقتی كه سرانجام مرگ را در آغوش می‌كشند! ²³چرا نور زندگی بر كسی می‌تابد كه چاره‌ای ندارد و خدا درهای اميد را به رويش بسته است؟ ²⁴خوراک من غصه است، و آه و ناله مانند آب از وجودم جاری است. ²⁵چيزی كه هميشه از آن می‌ترسيدم بر سرم آمده است. ²⁶آرامش و راحتی ندارم و رنجهای مرا پايانی نيست.

گفتگوی اول

(4‏:1‏—22‏:14)

اليفاز سخن می‌گويد: ايوب گناهكار است

¹آنگاه اليفاز تيمانی پاسخ داد:

²ای ايوب، آيا اجازه می‌دهی چند كلمه‌ای حرف بزنم؟ چون ديگر نمی‌توانم ساكت بمانم. ^3‏-4تو در گذشته بسياری را نصيحت كرده‌ای كه به خدا توكل جويند. به ضعيفان و بيچارگان و كسانی كه گرفتار يأس بودند، قوت قلب داده‌ای. ⁵ولی اكنون كه مصيبت به سراغ تو آمده است پريشان شده‌ای. ⁶آدم پرهيزگار و درستكاری مثل تو، در چنين مواقعی نبايد اميد و اعتمادش را از دست بدهد. ⁷قدری فكر كن و ببين آيا تا به حال ديده‌ای انسان درستكار و بی‌گناهی هلاک شود؟ ⁸تجربه نشان می‌دهد كه هر چه بكاری همان را درو می‌كنی. كسانی كه گناه و بدی می‌كارند همان را درو می‌كنند. ⁹آنها زير دست توانای خدا نابود می‌شوند. ¹⁰اگرچه مانند شير ژيان، درنده‌خو هستند، اما خُرد و تباه خواهند گرديد. ¹¹مثل شيرهای پير و ناتوان از گرسنگی خواهند مرد و تمام فرزندانشان پراكنده خواهند شد.

^12‏-13يک شب وقتی در خواب عميقی بودم، زمزمه‌ای به گوشم رسيد و حقيقتی بر من آشكار گشت. ¹⁴ناگهان ترس وجودم را فرا گرفت. از وحشت، تمام بدنم می‌لرزيد. ¹⁵روحی از برابر من گذشت و موی بر تنم راست شد! ¹⁶حضور روح را احساس می‌كردم، ولی نمی‌توانستم او را ببينم. سپس در آن سكوت وحشتناک اين ندا به گوشم رسيد: ¹⁷«آيا انسان خاكی می‌تواند در نظر خدای خالق، پاک و بی‌گناه باشد؟ ¹⁸حتی فرشتگان آسمان نيز در نظر خدا پاک نيستند، ¹⁹چه برسد به آدميانی كه از خاک آفريده شده‌اند و مانند بيد ناپايدارند. ²⁰صبح، زنده‌اند و شب، می‌ميرند و برای هميشه از بين می‌روند و كسی هم آنها را به ياد نمی‌آورد. ²¹شمع زندگيشان خاموش می‌گردد و می‌ميرند، و هيچكس اهميت نمی‌دهد.»

¹فرياد برمی‌آورند و كمک می‌طلبند، ولی كسی گوش نمی‌دهد. به سوی خدايان خود روی می‌آورند، اما هيچكدام از آنها به دادشان نمی‌رسد. ²سرانجام در عجز و درماندگی از غصه می‌ميرند. ³كسانی كه از خدا برمی‌گردند، ظاهراً كامياب هستند، ولی بلای ناگهانی بر آنها نازل می‌شود. ⁴فرزندان ايشان بی‌پناه می‌گردند و كسی از آنها حمايت نمی‌كند. ⁵محصولاتشان را گرسنگان می‌خورند و ثروتشان را حريصان غارت می‌كنند. ⁶بلا و بدبختی هرگز بدون علت دامنگير انسان نمی‌شود. ⁷بدبختی از خود انسان سرچشمه می‌گيرد، همچنانكه شعله از آتش برمی‌خيزد.

⁸اگر من جای تو بودم، مشكل خود را نزد خدا می‌بردم. ⁹زيرا او معجزات شگفت‌انگيز می‌كند و كارهای عجيب و خارق‌العادهٔ بی‌شمار انجام می‌دهد. ¹⁰بر زمين باران می‌باراند و كشتزارها را سيراب می‌كند، ¹¹فروتنان را سرافراز می‌گرداند و رنجديدگان را شادی می‌بخشد. ¹²او نقشه‌های اشخاص حيله‌گر را نقش بر آب می‌كند تا كاری از پيش نبرند. ¹³آنها را در دامهای خود گرفتار می‌سازد و توطئه‌های ايشان را خنثی می‌نمايد. ¹⁴روز روشن برای آنها مانند شب تاريک است و در آن كورمال كورمال راه می‌روند.

¹⁵خدا مظلومان و فقيران را از چنگ ظالمان می‌رهاند. ¹⁶او به فقيران اميد می‌بخشد و دهان ظالمان را می‌بندد.

¹⁷خوشا به حال كسی كه خدا تنبيه‌اش می‌كند. پس وقتی او تو را تنبيه می‌نمايد، دلگير نشو. ¹⁸اگر خدا تو را مجروح كند خودش هم زخمهايت را می‌بندد و تو را شفا می‌بخشد ¹⁹و از هر بلايی می‌رهاند.

²⁰خدا تو را هنگام قحطی از مرگ نجات خواهد داد و در موقع جنگ از دم شمشير خواهد رهانيد.

²¹از زخم زبان در امان خواهی بود و از هلاكت محفوظ خواهی ماند.

²²به جنگ و قحطی خواهی خنديد و حيوانات وحشی به تو آسيبی نخواهد رسانيد. ²³زمينی كه شخم می‌زنی خالی از سنگ خواهد بود و جانوران خطرناک با تو در صلح و صفا به سر خواهند برد.

²⁴خانهٔ تو در امان خواهد بود و از اموال تو چيزی دزديده نخواهد شد.

²⁵نسل تو مانند علف صحرا زياد خواهند بود، ²⁶و تو همچون خوشهٔ گندم كه تا وقتش نرسد درو نمی‌شود، در كمال پيری، كامياب از دنيا خواهی رفت. ²⁷تجربه به من ثابت كرده است كه همهٔ اينها حقيقت دارد؛ پس به خاطر خودت نصيحت مرا بشنو.

ايوب پاسخ می‌دهد: شكايت من بر حق است

¹آنگاه ايوب پاسخ داد:

²اگر می‌توانستيد غصهٔ مرا وزن كنيد، ³آنگاه می‌ديديد كه از شنهای ساحل دريا نيز سنگينتر است. برای همين است كه حرفهای من تند و بی‌پرواست. ⁴خدای قادر مطلق با تيرهای خود مرا به زمين زده است. تيرهای زهرآلودش در قلب من فرو رفته است. يورشهای ناگهانی خدا مرا به وحشت انداخته است. ⁵الاغ وقتی عرعر می‌كند كه علف نداشته باشد و گاو هنگامی صدا می‌كند كه خوراک نداشته باشد. ⁶آيا انسان غذايی را كه بی‌مزه باشد و يا سفيدهٔ تخم‌مرغی را كه پخته نباشد دوست دارد؟ ⁷هنگامی كه به چنين غذايی نگاه می‌كنم اشتهايم كور می‌شود و حالم به هم می‌خورد.

^8‏-9ای كاش خدا آرزوی مرا برآورده سازد و مرا بكشد. ¹⁰اگر می‌دانستم او اين كار را می‌كند، با وجود همهٔ اين دردها خوشحال می‌بودم. من هرگز با دستورات خدا مخالفت نكرده‌ام، زيرا می‌دانم او مقدس است. ¹¹من چطور می‌توانم اين وضع را تحمل كنم؟ به چه اميدی به زندگی خود ادامه دهم؟ ¹²آيا من از سنگ ساخته شده‌ام؟ آيا بدنم از آهن است؟ ¹³كاری از دستم برنمی‌آيد و كسی به دادم نمی‌رسد.

¹⁴انسان بايد نسبت به دوست عاجز خود مهربان باشد، حتی اگر او خدای قادر مطلق را ترک گفته باشد. ^15‏-18ولی ای دوستان، من به دوستی شما اعتماد ندارم، زيرا مثل نهری هستيد كه در زمستان از برف و يخ پر است و در تابستان آب آن خشک و ناپديد می‌شود؛ كاروانها به كنار آن می‌روند تا عطش خود را فرو بنشانند؛ ولی آبی در آن نمی‌يابند؛ پس، از تشنگی هلاک می‌شوند. ^19‏-21وقتی كه كاروانهای تيما و سبا برای نوشيدن آب در آنجا توقف می‌كنند، نااميد می‌شوند. من هم از شما قطع اميد كرده‌ام. شما از ديدن وضع من می‌ترسيد و حاضر نيستيد كمكم كنيد. ²²ولی چرا؟ آيا هرگز از شما كوچكترين چيزی خواسته‌ام؟ آيا درخواست هديه‌ای كرده‌ام؟ ²³آيا تاكنون از شما خواسته‌ام مرا از دست دشمنان و ظالمان برهانيد؟ ²⁴تنها چيزی كه من از شما می‌خواهم يک جواب منطقی است، آنگاه ساكت خواهم شد. به من بگوييد كه چه خطايی كرده‌ام؟

^25‏-26گفتن حقيقت بسيار عالی است، ولی انتقادهای شما دور از حقيقت است. آيا فقط به اين دليل كه از فرط يأس و نوميدی بی‌اراده فرياد برآوردم می‌خواهيد مرا محكوم كنيد؟ ²⁷شما حتی به يتيم هم رحم نمی‌كنيد و حاضريد دوست خود را نيز بفروشيد. ²⁸به چشمان من نگاه كنيد. آيا من به شما دروغ می‌گويم؟ ²⁹مرا محكوم نكنيد، چون بی‌گناهم. اينقدر بی‌انصاف نباشيد. ³⁰آيا فكر می‌كنيد من دروغ می‌گويم و يا نمی‌توانم درست را از نادرست تشخيص دهم؟

ايوب: رنج من بی‌پايان است

¹زندگی انسان روی زمين مثل زندگی يک برده، طولانی و طاقت فرساست. ²مانند زندگی غلامی است كه آرزو می‌كند زير سايه‌ای بيارامد، و مثل زندگی كارگری است كه منتظر است مزدش را بگيرد. ³ماههای عمر من بی‌ثمر می‌گذرد؛ شبهای من طولانی و خسته كننده است. ⁴شب كه سر بر بالين می‌گذارم می‌گويم: «ای كاش زودتر صبح شود.» و تا سپيده دم از اين پهلو به آن پهلو می‌غلتم.

⁵بدنم پر از كرم و زخم است. پوست بدنم ترک خورده و پر از چرک است. ⁶روزهای زندگی من به سرعت می‌گذرد و با نوميدی سپری می‌شود. ⁷به ياد آوريد كه عمر من دمی بيش نيست و چشمانم ديگر روزهای خوش را نخواهد ديد. ⁸چشمان شما كه الان مرا می‌بيند ديگر مرا نخواهد ديد. به دنبال من خواهيد گشت، ولی من ديگر نخواهم بود. ⁹كسانی كه می‌ميرند مثل ابری كه پراكنده و ناپديد می‌شود، برای هميشه از اين دنيا می‌روند. ¹⁰تا به ابد از خانه و خانوادهٔ خود دور می‌شوند و ديگر هرگز كسی آنها را نخواهد ديد. ¹¹پس بگذاريد غم و غصه‌ام را بيان كنم؛ بگذاريد از تلخی جانم سخن بگويم.

¹²ای خدا مگر من جانور وحشی هستم كه مرا در بند گذاشته‌ای؟ ^13‏-14حتی وقتی در بسترم دراز می‌كشم تا بخوابم و بدبختی‌ام را فراموش كنم، تو با كابوس شب مرا می‌ترسانی. ¹⁵برايم بهتر می‌بود گلويم را می‌فشردند و خفه‌ام می‌كردند تا اينكه به چنين زندگی نكبت‌باری ادامه بدهم. ¹⁶از زندگی خود بيزارم. در اين چند روزی كه از عمرم باقی مانده مرا به حال خود رها كن. ¹⁷انسان چه ارزشی دارد كه وقت خود را صرف او نمايی؟ ¹⁸هر روز صبح از او بازجويی كنی و هر لحظه او را بيازمايی؟ ¹⁹چرا حتی يک لحظه تنهايم نمی‌گذاری تا آب دهانم را فرو برم؟

²⁰ای خدايی كه ناظر بر اعمال آدميان هستی، آيا گناه من به تو لطمه‌ای زده است؟ برای چه مرا هدف تيرهای خود قرار داده‌ای؟ آيا من برای تو مانعی هستم؟ ²¹چرا گناهم را نمی‌بخشی و از تقصير من در نمی‌گذری؟ من بزودی زير خاک خواهم رفت و تو به دنبالم خواهی گشت، ولی من ديگر نخواهم بود.

بلدد سخن می‌گويد: ايوب بايد توبه كند

¹آنگاه بلدد شوحی پاسخ داد:

²ای ايوب، تا به كی به اين حرفها ادامه می‌دهی؟ حرفهای تو باد هواست! ³آيا خدای قادر مطلق عدالت و انصاف را زير پا می‌گذارد؟ ⁴فرزندانت به خدا گناه كردند و او به حق، ايشان را مجازات نمود. ⁵ولی اكنون تو به درگاه خدای قادر مطلق دعا كن. ⁶اگر آدم پاک و خوبی باشی، او دعايت را می‌شنود و تو را اجابت می‌كند و خانهٔ تو را بركت می‌دهد. ⁷عاقبت تو آنچنان از خير و بركت سرشار خواهد شد كه زندگی گذشته‌ات در برابر آن ناچيز به نظر خواهد آمد.

⁸از سالخوردگان بپرس تا از تجربهٔ خود به تو بياموزند. ⁹ما آنقدر زندگی نكرده‌ايم كه همه چيز را بدانيم. ¹⁰تو می‌توانی از حكمت گذشتگان درس عبرت بگيری و آنها به تو خواهند گفت كه ^11‏-13آنان كه خدا را فراموش می‌كنند ديگر اميدی ندارند. ايشان مانند گياهی در زمين بی‌آب هستند كه حتی پيش از آنكه آن را ببرند پژمرده می‌شود. ¹⁴شخص بی‌خدا مانند كسی است كه به تار عنكبوت اعتماد كند. ¹⁵اگر به آن تكيه نمايد، می‌افتد و اگر از آن آويزان شود، آن تار او را نگه نمی‌دارد. ¹⁶او مانند گياهی است كه صبحگاهان تر و تازه می‌شود و شاخه‌هايش در باغ گسترده می‌گردند. ¹⁷در ميان سنگها ريشه می‌دواند و خود را محكم نگه می‌دارد. ¹⁸ولی وقتی آن را از ريشه می‌كنند ديگر كسی آن را به ياد نمی‌آورد، ¹⁹و گياهان ديگری روييده جای آن را می‌گيرند. چنين است عاقبت شخص بی‌خدا.

²⁰ولی بدان كه خدا نيكان را ترک نمی‌گويد و بدكاران را كامياب نمی‌گرداند. ²¹او دهانت را از خنده و فريادهای شادی پر خواهد كرد، ²²و دشمنانت را رسوا و خانهٔ بدكاران را خراب خواهد نمود.

ايوب پاسخ می‌دهد: شفيعی نيست

¹آنگاه ايوب پاسخ داد:

²همهٔ اينها را به خوبی می‌دانم. چيز تازه‌ای در گفتار تو نيست. ولی انسان چطور می‌تواند از ديدگاه خدا واقعاً خوب باشد؟ ³اگر بخواهد با او بحث كند نمی‌تواند حتی به يكی از هزار سؤالی كه می‌كند پاسخ دهد؛ ⁴زيرا خدا دانا و تواناست و كسی را يارای مقاومت با او نيست. ⁵ناگهان كوهها را به حركت درمی‌آورد و با خشم آنها را واژگون می‌سازد ⁶و پايه‌های زمين را می‌لرزاند. ⁷اگر او فرمان دهد آفتاب طلوع نمی‌كند و ستارگان نمی‌درخشند. ⁸او بر درياها حركت می‌كند. او به تنهايی آسمانها را گسترانيده ⁹و دب اكبر، جبار، ثريا و ستارگان جنوبی را آفريده است.

¹⁰او اعمال حيرت‌آور می‌كند و كارهای عجيب او را حد و مرزی نيست. ¹¹از كنار من می‌گذرد و او را نمی‌بينم، عبور می‌نمايد و او را احساس نمی‌كنم. ¹²هر چه را كه بخواهد می‌برد و هيچكس نمی‌تواند به او اعتراض كرده، بگويد كه چه می‌كنی؟

¹³خدا خشم خود را فرو نمی‌نشاند و دشمنان قدرتمند خويش را زير پا له می‌كند. ¹⁴پس من كيستم كه با او مجادله كنم؟ ¹⁵حتی اگر بی‌گناه هم می‌بودم كلامی به زبان نمی‌آوردم و تنها از او تقاضای رحمت می‌كردم. ¹⁶حتی اگر او را بخوانم و او حاضر شود، می‌دانم كه به حرفهايم گوش نخواهد داد. ¹⁷گردبادی می‌فرستد و مرا در هم می‌كوبد و بی‌جهت زخمهايم را زياد می‌كند. ¹⁸نمی‌گذارد نفس بكشم؛ زندگی را بر من تلخ كرده است. ¹⁹چه كسی می‌تواند بر خدای قادر غالب شود؟ چه كسی می‌تواند خدای عادل را به دادگاه احضار كند؟ ²⁰اگر بی‌گناه هم باشم حرفهايم مرا محكوم خواهد كرد.

²¹هر چند بی‌گناه هستم، ولی اين برای من اهميتی ندارد، زيرا از زندگی خود بيزارم. ²²خدا گناهكار و بی‌گناه را از بين می‌برد. ²³وقتی بلايی دامنگير بی‌گناهی شده، او را می‌كشد، خدا می‌خندد. ²⁴خدا دنيا را به دست گناهكاران سپرده است. او چشمان قضات را كور كرده تا عدالت را بجا نياورند. اگر اين كار خدا نيست، پس كار كيست؟

²⁵زندگی مصيبت‌بارم مثل پيكی تيزرو، به سرعت سپری می‌شود. ²⁶سالهای عمرم چون كشتيهای تندرو و مانند عقابی كه بر صيد خود فرود می‌آيد، به تندی می‌گذرند.

²⁷می‌خواهم غم و غصه‌ام را فراموش كرده، شاد باشم، ²⁸ولی نمی‌توانم؛ زيرا می‌ترسم مرا گرفتار رنج ديگری بكنی، چون می‌دانم كه تو، ای خدا، مرا بی‌گناه نخواهی شمرد. ²⁹پس اگر گناهكارم تلاشم چه فايده دارد؟ ³⁰حتی اگر خود را با پاكترين آبها بشويم، ³¹تو مرا در گل و لجن فرو می‌بری، تا آنجا كه حتی لباسهايم نيز از من كراهت داشته باشند.

³²تو مثل من انسان نيستی كه بتوانم به تو جواب دهم و با تو به محكمه روم. ³³ای كاش بين ما شفيعی می‌بود تا ما را با هم آشتی می‌داد، ³⁴آنگاه تو از تنبيه كردن من دست می‌كشيدی و من از تو وحشتی نمی‌داشتم. ³⁵آنگاه می‌توانستم بدون ترس با تو سخن بگويم؛ ولی افسوس كه چنين نيست!

ايوب: از زندگی سير شده‌ام

¹از زندگی سير شده‌ام. پس بگذاريد زبان به شكايت گشوده، از تلخی جانم سخن بگويم. ²ای خدا مرا محكوم نكن؛ فقط به من بگو چه كرده‌ام كه با من چنين می‌كنی؟ ³آيا به نظر تو اين درست است كه به من ظلم روا داری و انسانی را كه خود آفريده‌ای ذليل سازی و شادی و خوشبختی را نصيب بدكاران بگردانی؟ ^4‏-7آيا تو مثل ما انسانها قضاوت می‌كنی؟ آيا می‌ترسی عمرت به سرآيد و نتوانی مرا مجازات كنی و يا فكر می‌كنی كسی می‌تواند مرا از چنگ تو برهاند؟ پس چرا مرا برای گناهانی كه مرتكب نشده‌ام اينچنين تعقيب می‌كنی؟

⁸دستهای تو بود كه مرا سرشت و اكنون همان دستهاست كه مرا نابود می‌كند. ⁹به ياد آور كه مرا از خاک به وجود آوردی؛ آيا به اين زودی مرا به خاک برمی‌گردانی؟ ¹⁰به پدرم قدرت بخشيدی تا مرا توليد نمايد و گذاشتی در رحم مادرم رشد كنم. ¹¹پوست و گوشت به من دادی و استخوانها و رگ و پی‌ام را به هم بافتی. ¹²تو بودی كه به من حيات بخشيدی و محبت تو بود كه مرا زنده نگه داشت.

^13‏-14با وجود اين، از ابتدای خلقتم هميشه فكر تو اين بوده كه اگر من مرتكب گناهی شدم، از بخشيدنم امتناع ورزی و مرا نابود كنی. ¹⁵چه آدم بيچاره‌ای هستم! اگر كار خوب بكنم به حساب نمی‌آيد، ولی تا كوچكترين گناهی از من سر بزند فوری تنبيه می‌شوم. ¹⁶اگر بخواهم از زمين برخيزم، مثل شير بر من می‌پری و باز قدرت خود را عليه من به نمايش می‌گذاری. ¹⁷پيوسته عليه من شاهد می‌آوری؛ هر لحظه بر خشم خود نسبت به من می‌افزايی و ضربات پی‌درپی بر من فرود می‌آوری.

¹⁸چرا گذاشتی به دنيا بيايم؟ ای كاش قبل از اينكه چشمی مرا می‌ديد، جان می‌دادم. ¹⁹آنگاه از اين زندگی نكبت‌بار رهايی می‌يافتم و از رحم مادر به گور می‌رفتم. ²⁰آيا نمی‌بينی كه ديگر چيزی از عمرم باقی نمانده است؟ پس ديگر تنهايم بگذار. بگذار دمی استراحت كنم. ²¹بزودی می‌روم و ديگر باز نمی‌گردم. به سرزمينی می‌روم كه سرد و تاريک است ²²به سرزمين ظلمت و پريشانی، به جايی كه خود نور هم تاريكی است.

سوفر سخن می‌گويد: گناه ايوب سزاوار مجازات است

¹آنگاه سوفر نعماتی پاسخ داد:

²آيا به اين همه سخنان بی‌معنی نبايد پاسخ گفت؟ آيا كسی با پرحرفی می‌تواند خود را تبرئه كند؟ ³ای ايوب، آيا فكر می‌كنی ما نمی‌توانيم جواب تو را بدهيم؟ وقتی كه خدا را مسخره می‌كنی، آيا فكر می‌كنی ما ساكت خواهيم نشست؟ ⁴ادعا می‌كنی كه سخنانت درست است و در نظر خدا پاک هستی! ⁵ای كاش خدا صحبت می‌كرد و می‌گفت كه نظرش دربارهٔ تو چيست. ⁶ای كاش او كاری می‌كرد كه تو خود را آن طور كه هستی می‌ديدی، زيرا او هر آنچه را كه تو انجام داده‌ای می‌داند. بدان كه خدا كمتر از آنچه كه سزاوار بوده‌ای تو را تنبيه كرده است.

⁷آيا تو افكار و مقاصد خدا را می‌دانی؟ آيا با تحقيق و تجسس می‌توانی به آنها پی ببری؟ ^8‏-9افكار او بلندتر از آسمان و وسيعتر از زمين و گسترده‌تر از درياهاست. پس تو با عقل خود در برابر او چه می‌توانی بكنی؟ ¹⁰وقتی خدا تو را می‌گيرد و محاكمه می‌كند، نبايد با او مخالفت كنی، ¹¹زيرا او خوب می‌داند چه كسی گناهكار است و از شرارت انسان آگاه می‌باشد. ¹²مرد نادان زمانی دانا می‌شود كه خر وحشی انسان بزايد!

¹³حال دل خود را پاک كن و دستهايت را به سوی خدا برافراز؛ ¹⁴گناهانت را از خود دور كن و از بدی دست بردار؛ ¹⁵تا بتوانی بدون خجالت سر خود را بلند كنی و با جرأت و اطمينان بايستی. ¹⁶آنگاه تمام سختيهای خود را فراموش خواهی كرد و از آنها چون آب رفته ياد خواهی نمود. ¹⁷زندگی تو از آفتاب نيمروز درخشانتر خواهد شد و تيرگی زندگيت مانند صبح روشن خواهد گشت. ¹⁸در زندگی اميد و اطمينان خواهی داشت و خدا به تو آرامش و امنيت خواهد بخشيد. ¹⁹از دشمنان ترسی نخواهی داشت و بسياری دست نياز به سوی تو دراز خواهند كرد. ²⁰ولی بدان كه برای گناهكار راه فراری نيست و تنها اميدش مرگ است.

ايوب پاسخ می‌دهد: مايهٔ خنده و تمسخر شده‌ام

¹آنگاه ايوب پاسخ داد:

²آيا فكر می‌كنيد عقل كل هستيد؟ و اگر بميريد حكمت هم با شما خواهد مرد؟ ³من هم مثل شما فهم دارم و از شما كمتر نيستم. كيست كه اين چيزهايی را که شما گفته‌ايد نداند؟ ⁴من كه روزگاری دعا می‌كردم و خدا دعايم را اجابت می‌كرد، اكنون مايهٔ خندهٔ دوستان خود شده‌ام. آری، مرد درستكار و بی‌عيب مورد تمسخر واقع شده است. ⁵اشخاصی كه آسوده هستند رنجديدگان را اهانت می‌كنند و افتادگان را خوار می‌شمارند. ⁶دزدان و خدانشناسان اگرچه به قدرتشان متكی هستند و نه به خدا، ولی در امنيت و آسايشند.

^7‏-9كيست كه آنچه را شما می‌گوييد نداند؟ حتی اگر از حيوانات و پرندگان هم بپرسيد اين چيزها را به شما ياد خواهند داد. اگر از زمين و دريا سؤال كنيد به شما خواهند گفت كه دست خداوند اين همه را آفريده است. ¹⁰جان هر موجود زنده و نفس تمام بشر در دست خداست. ¹¹درست همانطور كه دهانم مزهٔ خوراک خوب را می‌فهمد، همچنان وقتی حقيقت را می‌شنوم گوشم آن را تشخيص می‌دهد.

¹²شما می‌گوييد: «اشخاص پير حكيم هستند و همه چيز را درک می‌كنند.» ¹³اما حكمت و قدرت واقعی از آن خداست. فقط او می‌داند كه چه بايد كرد.

¹⁴قدرت خدا چقدر عظيم است! آنچه را كه او خراب كند دوباره نمی‌توان بنا كرد. وقتی كه او عرصه را بر انسان تنگ نمايد، راه گريزی نخواهد بود. ¹⁵او جلو باران را می‌گيرد و زمين خشک می‌شود. طوفانها می‌فرستد و زمين را غرق آب می‌كند. ¹⁶آری، قدرت و حكمت از آن اوست. فريب‌دهندگان و فريب‌خوردگان هر دو در دست او هستند.

¹⁷او حكمت مشاوران و رهبران را از آنها می‌گيرد و آنها را احمق می‌سازد. ¹⁸پادشاهان را برده و اسير می‌كند. ¹⁹كاهنان را پست می‌سازد و زورمندان را سرنگون می‌نمايد. ²⁰صدای سخنوران و بصيرت ريش‌سفيدان را از ايشان می‌گيرد. ²¹بزرگان را حقير و صاحبان قدرت را ذليل می‌سازد. ²²تيرگی و ظلمت را به روشنايی تبديل می‌كند. ²³قومها را نيرومند می‌سازد، سپس آنها را نابود می‌كند؛ قبيله‌ها را زياد می‌كند، سپس آنها را به اسارت می‌فرستد. ²⁴رهبران ممالک را احمق ساخته، حيران و سرگردان رها می‌سازد ²⁵و آنها در تاريكی مثل كورها راه می‌روند و مانند مستها تلوتلو می‌خورند.

^1‏-2من آنچه را كه شما می‌گوييد به چشم خود ديده و به گوش خود شنيده‌ام. من حرفهای شما را می‌فهمم. آنچه را كه شما می‌دانيد من نيز می‌دانم و كمتر از شما نيستم. ³ای كاش می‌توانستم مستقيم با خدای قادر مطلق سخن گويم و با خود او بحث كنم؛ ⁴چرا كه شما حقيقت را با دروغ می‌پوشانيد. شما طبيبان كاذب هستيد. ⁵اگر حكمت داشتيد حرف نمی‌زديد.

⁶حال به من گوش بدهيد و به دلايلم توجه نماييد.

⁷آيا مجبوريد به جای خدا حرف بزنيد و چيزهايی را كه او هرگز نگفته است از قول او بيان كنيد؟ ^8‏-9می‌خواهيد به طرفداری از او حقيقت را وارونه جلوه دهيد؟ آيا فكر می‌كنيد او نمی‌داند شما چه می‌كنيد؟ خيال می‌كنيد می‌توانيد خدا را هم مثل انسان گول بزنيد؟ ¹⁰بدانيد كه خدا برای اين كار، شما را تنبيه خواهد كرد. ¹¹آيا عظمت و هيبت خدا، ترسی به دل شما نمی‌اندازد؟ ¹²بيانات شما پشيزی ارزش ندارد. استدلال‌هايتان چون ديوار گلی، سست و بی‌پايه است.

¹³حال ساكت باشيد و بگذاريد من سخن بگويم. هر چه می‌خواهد بشود! ¹⁴بلی، جانم را در كف می‌نهم و هر چه در دل دارم می‌گويم. ¹⁵اگر خدا برای اين كار مرا بكشد، باز به او اميدوار خواهم بود و حرفهای خود را به او خواهم زد. ¹⁶من آدم شروری نيستم، پس با جرأت به حضور خدا می‌روم شايد اين باعث نجاتم گردد. ¹⁷حال به دقت به آنچه كه می‌گويم گوش دهيد و حرفهايم را بشنويد.

¹⁸دعوی من اينست: «من می‌دانم كه بی‌تقصيرم.» ¹⁹كيست كه در اين مورد بتواند با من بحث كند؟ اگر بتوانيد ثابت نماييد كه من اشتباه می‌كنم، آنگاه از دفاع خود دست می‌كشم و می‌ميرم.

²⁰ای خدا، اگر اين دو درخواست مرا اجابت فرمايی در آن صورت خواهم توانست با تو روبرو شوم: ²¹مرا تنبيه نكن و مرا با حضور مهيب خود به وحشت نيانداز. ²²آنگاه وقتی مرا بخوانی جواب خواهم داد و با هم گفتگو خواهيم نمود. ²³حال، به من بگو كه چه خطايی كرده‌ام؟ گناهم را به من نشان بده. ²⁴چرا روی خود را از من برمی‌گردانی و مرا دشمن خود می‌شماری؟ ²⁵آيا برگی را كه از باد رانده شده است می‌ترسانی؟ آيا پر كاه را مورد هجوم قرار می‌دهی؟

²⁶تو اتهامات تلخی بر من وارد می‌آوری و حماقت‌های جوانی‌ام را به رخ من می‌كشی. ^27‏-28مرا محبوس می‌كنی و تمام درها را به رويم می‌بندی. در نتيجه مانند درختی افتاده و لباسی بيد خورده، می‌پوسم و از بين می‌روم.

¹انسان چقدر ناتوان است. عمرش كوتاه و پر از زحمت است. ²مثل گل، لحظه‌ای می‌شكفد و زود پژمرده می‌شود و همچون سايهٔ ابری كه در حركت است به سرعت ناپديد می‌گردد. ³ای خدا، آيا با انسانهای ضعيف بايستی اينچنين سختگيری كنی و از آنها بخواهی تا حساب پس دهند؟ ⁴چطور انتظار داری از يک چيز كثيف چيز پاكی بيرون آيد؟ ⁵روزهای عمر او را از پيش تعيين كرده‌ای و او قادر نيست آن را تغيير دهد. ⁶پس نگاه غضب‌آلود خود را از وی برگردان و او را به حال خود بگذار تا پيش از آنكه بميرد چند صباحی در آرامش زندگی كند.

⁷برای درخت اميدی هست، چون اگر بريده شود باز سبز می‌شود و شاخه‌های تر و تازه می‌روياند. ^8‏-9اگر ريشه‌هايش در زمين فرسوده شود و كنده‌اش بپوسد، باز مانند نهال تازه نشانده‌ای به مجرد رسيدن آب از نو جوانه زده، شكوفه می‌آورد. ¹⁰ولی وقتی انسان می‌ميرد، فاسد می‌شود و اثری از او باقی نمی‌ماند. ^11‏-12همانطور كه آب درياچه بخار می‌گردد و آب رودخانه در خشكسالی ناپديد می‌شود، همچنان انسان برای هميشه بخواب می‌رود و تا نيست شدن آسمانها ديگر برنمی‌خيزد و كسی او را بيدار نمی‌كند. ¹³ای كاش مرا تا زمانی كه خشمگين هستی در كنار مردگان پنهان می‌كردی و پس از آن دوباره به ياد می‌آوردی.

¹⁴وقتی انسان بميرد، آيا دوباره زنده می‌شود؟ من در تمام روزهای سخت زندگی در انتظار مرگ و خلاصی خود خواهم بود. ¹⁵آنگاه تو مرا صدا خواهی كرد و من جواب خواهم داد؛ و تو مشتاق اين مخلوق خود خواهی شد. ¹⁶مواظب قدمهايم خواهی بود و گناهانم را از نظر دور خواهی داشت. ¹⁷تو خطاهای مرا خواهی پوشاند و گناهانم را پاک خواهی نمود.

^18‏-19كوهها فرسوده و ناپديد می‌شوند. آب، سنگها را خرد می‌كند و به صورت شن در می‌آورند. سيلابها خاک زمين را می‌شويد و با خود می‌برد. اميد انسان را باطل می‌سازی. ²⁰او را از توان می‌اندازی و پير و فرتوت به كام مرگ می‌فرستی. ²¹اگر پسرانش به عزت و افتخار برسند او از آنها اطلاع نخواهد داشت و اگر به ذلت و خواری بيفتند از آن نيز بی‌خبر خواهد بود. ²²نصيب انسان فقط اندوه و درد است.

گفتگوی دوم

(15‏:1‏—34‏:21)

اليفاز سخن می‌گويد: ايوب برای دين ارزشی قايل نيست

¹آنگاه اليفاز تيمانی پاسخ داد:

²ای ايوب، فكر می‌كرديم آدم عاقلی هستی، ولی سخنان احمقانه‌ای به زبان می‌آوری. حرفهای تو پوچ و توخالی است. ³هيچ آدم حكيمی با اين حرفهای پوچ از خود دفاع نمی‌كند. ⁴مگر از خدا نمی‌ترسی؟ مگر برای او احترامی قايل نيستی؟ ⁵حرفهای تو گناهانت را آشكار می‌سازد. تو با حيله و نيرنگ صحبت می‌كنی. ⁶لازم نيست من تو را محكوم كنم، چون دهان خودت تو را محكوم می‌كند.

^7‏-8آيا تو داناترين شخص روی زمين هستی؟ آيا تو قبل از ساخته شدن كوهها وجود داشته‌ای و از نقشه‌های مخفی خدا باخبر بوده‌ای؟ آيا حكمت در انحصار توست؟ ⁹تو چه چيزی بيشتر از ما می‌دانی؟ تو چه می‌فهمی كه ما نمی‌فهميم؟ ¹⁰در ميان ما ريش‌سفيدانی هستند كه سنشان از پدر تو هم بيشتر است!

¹¹آيا تسلی خدا برای تو كم است كه آن را رد می‌كنی؟ ما از طرف خدا با ملايمت با تو سخن گفتيم. ¹²ولی تو به هيجان آمده‌ای و چشمانت از شدت عصبانيت برق می‌زنند. ¹³تو بر ضد خدا سخن می‌گويی. ¹⁴بر روی تمام زمين كدام انسانی می‌تواند آنقدر پاک و خوب باشد كه تو ادعا می‌كنی كه هستی؟ ¹⁵خدا حتی به فرشتگان خود نيز اعتماد ندارد! در نظر او حتی آسمانها نيز پاک نيستند، ¹⁶چه رسد به انسان كه گناه را مثل آب سر می‌كشد.

^17‏-19حال، به حقايقی كه به تجربه ياد گرفته‌ام گوش بده. من اين حقايق را از خردمندان ياد گرفته‌ام. پدران ايشان نيز همين حقايق را به آنها آموختند و چيزی از آنها مخفی نداشتند، و در سرزمينشان بيگانگانی نبودند كه آنها را از راه خدا منحرف سازند:

²⁰مرد شرير تمام عمرش در زحمت است. ²¹صداهای ترسناک در گوش او طنين می‌اندازد و زمانی كه خيال می‌كند در امان است، ناگهان غارتگران بر او هجوم می‌آورند. ²²در تاريكی جرأت نمی‌كند از خانه‌اش بيرون برود، چون می‌ترسد كشته شود. ²³به دنبال نان، اين در و آن در می‌زند و اميدی به آينده ندارد. ²⁴مصيبت و بدبختی مانند پادشاهی كه آمادهٔ جنگ است، او را به وحشت می‌اندازد و بر او غلبه می‌كند، ²⁵زيرا او مشت خود را بر ضد خدای قادر مطلق گره كرده، او را به مبارزه می‌طلبد، ²⁶و گستاخانه سپر خود را به دست گرفته، به سوی او حمله‌ور می‌شود.

^27‏-28مرد شرور هر چند ثروتمند باشد، ولی عاقبت در شهرهای ويران و خانه‌های متروک و در حال فرو ريختن سكونت خواهد كرد ²⁹و تمام ثروتش بر باد خواهد رفت. ³⁰تاريكی برای هميشه او را فرا خواهد گرفت. نفس خدا او را از بين خواهد برد و شعله‌های آتش، دار و ندار او را خواهد سوزانيد.

³¹پس بهتر است با تكيه كردن به آنچه كه ناپايدار و فانی است خود را گول نزند، زيرا اين كار ثمری ندارد. ³²قبل از آنكه بميرد، بيهودگی تمام چيزهايی كه بر آنها تكيه می‌كرد برايش آشكار خواهد شد، زيرا تمام آنها نيست و نابود خواهند شد. ³³او مانند درخت انگوری كه ميوه‌اش قبل از رسيدن پلاسيده و مثل درخت زيتونی كه شكوفه‌هايش ريخته باشد، بی‌ثمر خواهد بود. ³⁴اشخاص خدانشناس، بی‌كس خواهند ماند و خانه‌هايی كه با رشوه ساخته‌اند در آتش خواهد سوخت. ³⁵وجود اين اشخاص از شرارت پر است و آنها غير از گناه و نيرنگ چيزی به بار نمی‌آورند.

ايوب بر بی‌گناهی خود باز تأكيد می‌كند

¹آنگاه ايوب پاسخ داد:

²من از اين حرفها زياد شنيده‌ام. همهٔ شما تسلی‌دهندگان مزاحم هستيد. ³آيا اين سخنان بيهودهٔ شما پايانی ندارد؟ چه كسی شما را مجبور كرده اين همه بحث كنيد؟ ⁴اگر به جای شما بودم من هم می‌توانستم همين حرفها را بزنم و سرم را تكان داده، شما را به باد انتقاد و ريشخند بگيرم. ⁵اما اين كار را نمی‌كردم، بلكه طوری صحبت می‌كردم كه حرفهايم به شما كمكی بكند. سعی می‌كردم شما را تسلی داده، غمتان را برطرف سازم.

⁶هر چه سخن می‌گويم ناراحتی و غصه‌ام كاهش نمی‌يابد. اگر هم سكوت كنم و هيچ حرف نزنم، اين نيز درد مرا دوا نخواهد كرد؛ ⁷زيرا خدا مرا از زندگی خسته كرده و خانواده‌ام را از من گرفته است. ⁸ای خدا، تو آنچنان مرا در سختيها قرار داده‌ای كه از من پوست و استخوانی بيش نمانده است و دوستانم اين را دليل گناهان من می‌دانند. ⁹خدا مرا به چشم يک دشمن نگاه می‌كند و در خشم خود گوشت بدنم را می‌درد. ¹⁰مردم مرا مسخره می‌كنند و دور من جمع شده، به صورتم سيلی می‌زنند. ¹¹خدا مرا به دست گناهكاران سپرده است، به دست آنانی كه شرور و بدكارند.

¹²من در كمال آرامش زندگی می‌كردم كه ناگاه خدا گلوی مرا گرفت و مرا پاره‌پاره كرد. اكنون نيز مرا هدف تيرهای خود قرار داده است. ¹³با بی‌رحمی از هر سو تيرهای خود را به سوی من رها می‌كند و بدن مرا زخمی می‌سازد. ¹⁴او مانند يک جنگجو پی‌درپی به من حمله می‌كند.

¹⁵لباس ماتم پوشيده، به خاک ذلت نشسته‌ام. ¹⁶از بس گريه كرده‌ام چشمانم سرخ شده و تاريكی بر ديدگانم سايه افكنده است. ¹⁷ولی من بی‌گناهم و دعايم بی‌رياست.

¹⁸ای زمين، خون مرا پنهان نكن؛ بگذار خونم از جانب من بانگ اعتراض برآورد. ¹⁹من شاهدی در آسمان دارم كه از من حمايت می‌كند. ²⁰دوستانم مرا مسخره می‌كنند، ولی من اشكهای خود را در حضور خدا می‌ريزم ²¹و به او التماس می‌كنم تا مثل شخصی كه به حرفهای دوستش گوش می‌دهد، به سخنانم توجه كند. ²²زيرا بزودی بايد به راهی بروم كه از آن بازگشتی نيست.

ايوب برای رهايی دعا می‌كند

¹پايان زندگی من فرا رسيده و پايم لب گور است. قبر آماده است تا مرا در خود جای دهد. ²مسخره‌كنندگان دور مرا گرفته‌اند. آنها را در همه جا می‌بينم. ^3‏-4هيچكس بر بی‌گناهی من گواهی نمی‌دهد زيرا تو ای خدا، به ايشان حكمت نداده‌ای تا بتوانند مرا ياری دهند. ای خدا، نگذار آنها پيروز شوند. ⁵كسی كه برای منفعت خويش بر ضد دوستانش سخن گويد، فرزندانش كور خواهند شد.

⁶خدا مرا مايهٔ تمسخر مردم گردانيده است و آنها به صورتم تف می‌اندازند. ⁷چشمانم از گريه تار شده و از من سايه‌ای بيش باقی نمانده است. ⁸مردان درستكار وقتی مرا می‌بينند دچار حيرت می‌شوند.

ولی سرانجام آدمهای بی‌گناه بر اشخاص نابكار پيروز خواهند شد، ⁹و پاكان و درستكاران پيش خواهند رفت و قويتر و قويتر خواهند شد.

¹⁰در بين شما كه مقابل من ايستاده‌ايد آدم فهميده‌ای نمی‌بينم. ¹¹روزهای من سپری شده، اميدهايم به باد فنا رفته و آرزوهای دلم برآورده نشده است. ¹²دوستانم شب را روز و روز را شب می‌گويند! چگونه حقيقت را وارونه جلوه می‌دهند!

^13‏-14اگر بميرم، در تاريكی فرو رفته و قبر را پدر و كرم را مادر و خواهر خود خواهم خواند. ¹⁵پس اميد من كجاست؟ آيا كسی می‌تواند آن را پيدا كند؟ ¹⁶نه، اميدم با من به گور می‌رود و با هم در دل خاک خواهيم خوابيد!

بلدد سخن می‌گويد: خدا بدكاران را مجازات می‌كند

¹آنگاه بلدد شوحی پاسخ داد:

²تا كی می‌خواهی به اين حرفها ادامه دهی؟ اگر می‌خواهی ما هم سخن بگوييم قدری عاقلانه‌تر صحبت كن. ³آيا تو فكر می‌كنی ما مثل حيوان بی‌شعور هستيم؟ ⁴چرا بی‌جهت عصبانی می‌شوی و به خود صدمه می‌زنی؟ آيا انتظار داری به خاطر تو زمين بلرزد و صخره‌ها واژگون شوند.

⁵چراغ مرد بدكار خاموش خواهد شد و شعله‌اش نوری نخواهد داد. ⁶در هر خانه‌ای كه شرارت وجود داشته باشد، تاريكی حكمفرما خواهد بود. ⁷قدمهای شرور سست می‌شوند و او قربانی نقشه‌های خود می‌گردد. ^8‏-9او با پای خود به دام می‌افتد و تله پاشنهٔ پای او را می‌گيرد و او را رها نمی‌كند. ¹⁰سر راه او تله‌ها پنهان شده است. ¹¹ترسها از هر طرف به او هجوم می‌آورند و او را قدم به قدم تعقيب می‌كنند. ¹²مصيبت دهان خود را برای او باز كرده و فلاكت آماده است تا او را به كام خود فرو برد. ¹³مرض مهلک به جان او می‌افتد و او را به كام مرگ می‌كشاند. ¹⁴از خانهٔ امن خود جدا شده، نزد پادشاه مرگ برده می‌شود. ¹⁵خانه‌اش در زير آتش گوگرد نابود می‌گردد. ¹⁶ريشه و شاخه‌هايش می‌خشكند و از بين می‌روند. ¹⁷خاطرهٔ وجود او تمام از روی زمين محو می‌گردد و هيچكس او را به ياد نمی‌آورد.

¹⁸از دنيای زندگان بيرون انداخته شده، از نور به تاريكی رانده می‌شود. ¹⁹در ميان قومش نسلی از او باقی نمی‌ماند. ²⁰پير و جوان از سرنوشت او هراسان می‌شوند. ²¹آری، اين بلايی است كه بر سر گناهكاران می‌آيد، بر سر آنانی كه خدا را نمی‌شناسند.

ايوب پاسخ می‌دهد: می‌دانم كه رهاننده‌ام زنده است

¹آنگاه ايوب پاسخ داد:

²تا به كی می‌خواهيد عذابم بدهيد و با سخنانتان مرا خرد كنيد؟ ³پی‌درپی به من اهانت می‌كنيد و با گستاخی با من رفتار می‌نماييد. ⁴اگر من خطا كرده‌ام، خطای من چه صدمه‌ای به شما زده است؟ ⁵شما خود را بهتر از من می‌پنداريد و اين مصيبت مرا نتيجهٔ گناه من می‌دانيد، ⁶در حالی که اين خداست كه مرا به چنين روزی انداخته و در دام خود گرفتار كرده است. ⁷فرياد برمی‌آورم و كمک می‌خواهم، اما هيچكس صدايم را نمی‌شنود و كسی به فريادم نمی‌رسد. ⁸خدا راهم را سد كرده و روشنايی مرا به تاريكی مبدل نموده است. ⁹او عزت و فخر را از من گرفته ¹⁰و از هر طرف مرا خرد كرده است. او مرا از پا درآورده و درخت اميدم را از ريشه بركنده است. ¹¹خشم او عليه من شعله‌ور است و او مرا دشمن خود به حساب می‌آورد. ¹²سپاهيان خود را می‌فرستد تا خيمه‌ام را محاصره كنند.

¹³او برادران و آشنايانم را از من دور كرده است. ¹⁴بستگانم از من روگردانيده و همهٔ دوستانم مرا ترک گفته‌اند. ¹⁵اهل خانه و حتی خدمتكارانم با من مانند يک غريبه رفتار می‌كنند و من برای آنها بيگانه شده‌ام. ¹⁶خدمتكارم را صدا می‌كنم، حتی به او التماس می‌نمايم، ولی او جوابم را نمی‌دهد. ¹⁷زنم از من گريزان است و برادرانم طاقت تحمل مرا ندارند. ¹⁸بچه‌های كوچک هم مرا خوار می‌شمارند و وقتی مرا می‌بينند مسخره‌ام می‌كنند. ¹⁹حتی نزديكترين دوستانم از من منزجرند و آنانی كه دوستشان می‌داشتم از من روگردان شده‌اند. ²⁰از من پوست و استخوانی بيش نمانده است، به زحمت از چنگ مرگ گريخته‌ام.

²¹آه ای دوستان، به من رحم كنيد، زيرا دست خدا بر من سنگين شده است. ²²چرا شما هم مثل خدا مرا عذاب می‌دهيد؟ چرا دست از سرم برنمی‌داريد؟ ^23‏-24ای كاش می‌توانستم درد دلم را با قلمی آهنين برای هميشه در دل سنگ بنويسم.

²⁵اما من می‌دانم كه رهاننده‌ام زنده است و سرانجام بر زمين خواهد ايستاد؛ ²⁶و می‌دانم حتی بعد از اينكه بدن من هم بپوسد، خدا را خواهم ديد! ²⁷من خود با اين چشمانم او را خواهم ديد! چه اميد پرشكوهی!

²⁸ای كسانی كه مرا متهم ساخته، عذابم می‌دهيد، ²⁹از شمشير مجازات خدا بترسيد و بدانيد كه او شما را داوری خواهد كرد.

سوفر سخن می‌گويد: شرارت بی‌سزا نخواهد ماند

¹آنگاه سوفر نعماتی پاسخ داد:

²ای ايوب، بيش از اين نمی‌توانم حرفهای تو را تحمل كنم و مجبورم جوابت را بدهم. ³مرا به دلیل اينكه تو را گناهكار خوانده‌ام سرزنش می‌كنی، ولی من می‌دانم چگونه جواب تو را بدهم.

^4‏-5مگر نمی‌دانی كه از دوران قديم كه انسان بر زمين قرار داده شد خوشبختی شريران هميشه زودگذر بوده است؟ ⁶اگرچه مرد بدكار سرافراز گردد و شوكتش سر به فلک كشد، ⁷ولی بزودی مثل فضله به دور انداخته شده، نابود خواهد گرديد و كسانی كه او را می‌شناختند حيران شده، خواهند گفت كه او چه شد؟ ⁸او همچون يک رؤيا محو خواهد شد. ⁹ديگر هرگز نه دوستانش او را خواهند ديد و نه خانواده‌اش.

¹⁰فرزندانش از فقيران گدايی خواهند كرد و با زحمت و مشقت قرضهای پدرشان را خواهند پرداخت. ¹¹هنوز به پيری نرسيده، خواهد مرد و استخوانهايش در خاک خواهد پوسيد.

^12‏-13او از طعم شرارت لذت می‌برد و آن را در دهان خود نگه داشته، مزه‌مزه می‌كند. ¹⁴اما آنچه كه خورده است در معده‌اش ترش می‌شود. ¹⁵ثروتی را كه بلعيده، قی خواهد كرد؛ خدا آن را از شكمش بيرون خواهد كشيد. ¹⁶آنچه خورده است مانند زهر مار تلخ شده، طعم مرگ خواهد داشت. ¹⁷او از اموالی كه دارد استفاده نخواهد كرد و از خوراک لذت نخواهد برد. ¹⁸زحماتش برای او ثمری نخواهد داشت و ثروتش باعث خوشی او نخواهد شد. ¹⁹زيرا به فقرا ظلم كرده، آنها را از خانه و زندگيشان محروم ساخته است.

²⁰از آنچه با حرص و طمع به چنگ آورده است هرگز ارضا نخواهد شد، ²¹و از آنچه با دزدی اندوخته است لذت نخواهد برد و كاميابی او دوام نخواهد داشت. ²²وقتی به اوج كاميابی برسد بدبختی دامنگير او خواهد شد. ²³هنگامی كه او می‌خورد و شكم خود را پر می‌كند، خدا خشم خود را بر او نازل خواهد كرد. ²⁴در حالی که می‌كوشد از شمشير آهنين فرار كند، تيری از كمانی برنجين رها شده، در بدن او فرو خواهد رفت. ²⁵هنگامی كه تير را از بدنش بيرون می‌كشد نوک براق آن جگرش را پاره خواهد كرد و وحشت مرگ بر او چيره خواهد شد.

²⁶دارايی او نابود خواهد شد و آتشی ناگهانی به اموالش خواهد افتاد و آنچه را كه برايش باقی مانده است خواهد بلعيد. ²⁷آسمانها گناهان او را آشكار خواهند ساخت و زمين عليه او شهادت خواهد داد. ²⁸مال و ثروتش در اثر خشم خدا نابود خواهد گرديد. ²⁹اين است سرنوشتی كه خدای قادر مطلق برای بدكاران تعيين كرده است.

ايوب پاسخ می‌دهد: بدكاران اغلب بدون مجازات می‌مانند

¹آنگاه ايوب پاسخ داد:

^2‏-3به من گوش دهيد! تنها تسلی‌ای كه می‌توانيد به من بدهيد اينست كه بگذاريد حرفم را بزنم. پس از آن اگر خواستيد، مرا مسخره كنيد.

⁴من از خدا شكايت دارم، نه از انسان. بی‌تابی من به همين دليل است. ⁵به من نگاه كنيد و از تعجب دست روی دهان بگذاريد و سكوت نماييد. ⁶خودم هم وقتی آنچه را كه بر من گذشته به ياد می‌آورم، از ترس به لرزه می‌افتم.

⁷واقعيت اين است كه بدكاران تا سن پيری و كهولت زنده می‌مانند و كامياب می‌شوند. ⁸فرزندان و نوه‌هايشان بزرگ می‌شوند و دورشان را می‌گيرند. ⁹خانه‌های آنها از هر خطری در امان است و خدا ايشان را مجازات نمی‌كند. ¹⁰گله‌های آنها زاد و ولد می‌كنند و زياد می‌شوند. ¹¹فرزندانشان از خوشحالی مانند گوسفندان جست و خيز می‌كنند و می‌رقصند ¹²و با صدای ساز و آواز به شادی می‌پردازند. ¹³آنها روزهای خود را در سعادتمندی به سر می‌برند و راحت می‌ميرند، ¹⁴در حالی كه هرگز طالب خدا نبوده‌اند و نخواسته‌اند راههای خدا را بشناسند.

¹⁵شروران می‌گويند: «قادر مطلق كيست كه او را عبادت نماييم؟ چه فايده اگر دست دعا به سويش دراز كنيم؟»

¹⁶گناهكاران به هر كاری دست بزنند موفق می‌شوند! ولی من نمی‌خواهم با آنها سروكار داشته باشم. ¹⁷تا به حال چند بار اتفاق افتاده كه چراغ بدكاران خاموش شود و آنها به بدبختی دچار گردند؟ و يا چند بار اتفاق افتاده كه خدا آنها را مجازات كند، ¹⁸و ايشان را مثل كاه در برابر باد و مانند خاک در برابر طوفان پراكنده سازد؟

¹⁹ولی شما می‌گوييد: «خدا فرزندان مرد شرور را مجازات می‌كند!» اما من می‌گويم كه خدا بايد خود شرور را مجازات كند! بگذار مزهٔ مجازات را خودش بچشد! ²⁰بلی، بگذار مرد شرور خودش به سزای اعمالش برسد و پيالهٔ خشم خدای قادر مطلق را سر بكشد. ²¹وقتی انسان می‌ميرد ديگر چه احساسی می‌تواند دربارهٔ خانواده‌اش داشته باشد؟

²²كيست كه بتواند خدا، آن داور بزرگ را سرزنش كند؟ ^23‏-24او از يک سو اشخاص قوی و سالم، مرفه و ثروتمند را هلاک می‌كند ²⁵و از سوی ديگر كسانی را كه در شدت فقر و تنگدستی به سر می‌برند و در زندگی هرگز طعم خوشی را نچشيده‌اند از بين می‌برد. ²⁶هر دو دسته در خاک دفن می‌شوند و كرمها بدن آنها را می‌خورند.

²⁷من می‌دانم می‌خواهيد چه بگوييد! ²⁸می‌خواهيد بگوييد: «اشخاص ثروتمند و شرور برای گناهانشان دچار بلا و بدبختی شده‌اند.» ²⁹ولی من می‌گويم: «از هر فرد دنيا ديده‌ای كه بپرسيد خواهد گفت ^30‏-32كه آدم بدكار معمولاً در روز بلا و مصيبت در امان است و جان به در می‌برد. هيچكس مرد شرور را رودررو متهم نمی‌كند و كسی وی را به سزای اعمالش نمی‌رساند. حتی بعد از مرگش او را با احترام به خاک می‌سپارند و بر سر قبرش نگهبان قرار می‌دهند؛ ³³بسياری در مراسم تدفين او شركت می‌كنند و با خاک نرم او را می‌پوشانند.»

³⁴شما چگونه می‌توانيد با اين ياوه‌گويی‌ها و دروغها مرا دلداری دهيد؟

گفتگوی سوم

(22‏:1‏—27‏:23)

اليفاز سخن می‌گويد: گناه ايوب بزرگ است

¹آنگاه اليفاز تيمانی پاسخ داد:

²آيا از انسان فايده‌ای به خدا می‌رسد؟ حتی از خردمندترين انسانها نيز فايده‌ای به او نمی‌رسد! ³اگر تو عادل و درستكار باشی آيا نفع آن به خدا می‌رسد؟ ⁴اگر تو خداترس باشی آيا او تو را مجازات می‌كند؟ ⁵هرگز! مجازات تو برای شرارت و گناهان بی‌شماری است كه در زندگی مرتكب شده‌ای! ⁶تو بدون شک از دوستان محتاجی كه به تو مقروض بودند تمام لباسهایشان را گرو گرفته، چيزی برايشان باقی نگذاشته‌ای. ⁷به تشنگان آب نداده‌ای و شكم گرسنگان را سير نكرده‌ای، ⁸هر چند تو آدم توانگر و ثروتمندی بودی و املاک زيادی داشتی. ⁹بيوه‌زنان را دست خالی از پيش خود رانده و به يتيمان رحم نكرده‌ای. ^10‏-11برای همين است كه اكنون دچار دامها و ترسهای غيرمنتظره شده‌ای و ظلمت و امواج وحشت، تو را فرا گرفته‌اند.

¹²خدا بالاتر از آسمانها و بالاتر از بلندترين ستارگان است. ¹³ولی تو می‌گويی: «خدا چگونه می‌تواند از پس ابرهای تيره، اعمال مرا مشاهده و داوری كند؟ ¹⁴ابرها او را احاطه كرده‌اند و او نمی‌تواند ما را ببيند. او در آن بالا، بر گنبد آسمان حركت می‌كند.»

¹⁵آيا می‌خواهی به راهی بروی كه گناهكاران در گذشته از آن پيروی كرده‌اند؟ ¹⁶كسانی كه اساس زندگيشان فرو ريخت و نابهنگام مردند؟ ¹⁷زيرا به خدای قادر مطلق گفتند: «ای خدا از ما دور شو! تو چه كاری می‌توانی برای ما انجام دهی؟» ¹⁸در حالی که خدا خانه‌هايشان را سرشار از بركت ساخته بود. بنابراين من خود را از راههای شروران دور نگه خواهم داشت. ^19‏-20درستكاران و بی‌گناهان هلاكت شروران را می‌بينند و شاد شده، می‌خندند و می‌گويند: «دشمنان ما از بين رفتند و اموالشان در آتش سوخت.»

²¹ای ايوب، از مخالفت با خدا دست بردار و با او صلح كن تا لطف او شامل حال تو شود. ²²دستورات او را بشنو و آنها را در دل خود جای بده. ²³اگر به سوی خدا بازگشت نموده، تمام بديها را از خانهٔ خود دور كنی، آنگاه زندگی تو همچون گذشته سروسامان خواهد گرفت. ²⁴اگر طمع را از خود دور كنی و طلای خود را دور بريزی، ²⁵آنگاه خدای قادر مطلق خودش گنج و نقرهٔ خالص برای تو خواهد بود! ²⁶به او اعتماد خواهی كرد و از وجود او لذت خواهی برد. ²⁷نزد او دعا خواهی نمود و او دعای تو را اجابت خواهد كرد و تو تمام نذرهايت را به جا خواهی آورد. ²⁸دست به هر كاری بزنی موفق خواهی شد و بر راههايت هميشه نور خواهد تابيد. ²⁹اگر كسی به تو حمله كند و تو را به زمين افكند، می‌دانی كسی هست كه دوباره تو را بلند كند. بلی، او فروتنان را نجات می‌دهد؛ ³⁰پس اگر فروتن شده، خود را از گناه پاکسازی او تو را خواهد رهانيد.

ايوب پاسخ می‌دهد: شكايت من تلخ است

¹آنگاه ايوب پاسخ داد:

²من هنوز هم از خدا شكايت دارم و نمی‌توانم ناله نكنم. ³ای كاش می‌دانستم كجا می‌توانم خدا را بيابم آنگاه نزد تخت او می‌رفتم. ⁴و دعوی خود را ارائه می‌دادم و دلايل خود را به او می‌گفتم ⁵و پاسخهايی را كه به من می‌داد می‌شنيدم و می‌دانستم از من چه می‌خواهد. ⁶آيا او با تمام قدرتش با من مخالفت می‌كرد؟ نه، بلكه با دلسوزی به حرفهايم گوش می‌داد ⁷و شخص درستكاری چون من می‌توانست با او گفتگو كند و او مرا برای هميشه تبرئه می‌كرد.

⁸ولی جستجوی من بی‌فايده است. به شرق می‌روم، او آنجا نيست. به غرب می‌روم او را نمی‌يابم. ⁹هنگامی كه به شمال می‌روم، اعمال او را می‌بينم، ولی او را در آنجا پيدا نمی‌كنم. به جنوب می‌روم، اما در آنجا نيز نشانی از وی نيست. ¹⁰او از تمام كارهای من آگاه است و اگر مرا در بوتهٔ آزمايش بگذارد مثل طلای خالص، پاک بيرون می‌آيم.

¹¹من وفادارانه از خدا پيروی كرده‌ام و از راه او منحرف نشده‌ام. ¹²از فرامين او سرپيچی نكرده‌ام و كلمات او را در سينه‌ام حفظ نموده‌ام. ¹³او هرگز عوض نمی‌شود و هيچكس نمی‌تواند او را از آنچه قصد كرده است منصرف نمايد. او هر چه اراده كند انجام می‌دهد. ¹⁴بنابراين هر چه برای من در نظر گرفته است به سرم خواهد آورد، زيرا او هميشه نقشه‌های خود را عملی می‌سازد. ¹⁵وقتی به اين چيزها فكر می‌كنم از او می‌ترسم. ^16‏-17خدای قادر مطلق جرأت را از من گرفته است و با تاريكی ترسناک و ظلمت غليظ مرا پوشانده است.

ايوب از ظلم و خشونت در دنيا شكايت می‌كند

¹چرا خدا زمانی برای دادرسی تعيين نمی‌كند؟ تا كی خداشناسان منتظر باشند؟ ²امواج ظلم ما را فرو گرفته است. خدانشناسان زمينها را غصب می‌كنند و گله‌ها را می‌دزدند؛ ³حتی از الاغهای يتيمان نيز نمی‌گذرند و دار و ندار بيوه‌زنان را به گرو می‌گيرند. ⁴حق فقرا را پايمال می‌سازند و فقرا از ترس، خود را پنهان می‌كنند. ⁵فقرا مانند خرهای وحشی، برای سير كردن شكم خود و فرزندانشان، در بيابانها جان می‌كنند؛ ⁶علفهای هرز بيابان را می‌خورند و دانه‌های انگور بر زمين افتادهٔ تاكستانهای شريران را جمع می‌كنند. ⁷نه لباسی دارند و نه پوششی، و تمام شب را برهنه در سرما می‌خوابند. ⁸از بی‌خانمانی به غارها پناه می‌برند و در كوهستان از باران خيس می‌شوند.

⁹ستمگران بچه‌های يتيم را از بغل مادرانشان می‌ربايند و از فقرا در مقابل قرضشان، بچه‌هايشان را به گرو می‌گيرند. ¹⁰فقرا ناچارند لخت و عريان بگردند و با شكم گرسنه بافه‌های بدكاران را برايشان حمل كنند، ¹¹در آسيابها روغن زيتون بگيرند بدون آنكه مزه‌اش را بچشند، و در حالی که از تشنگی عذاب می‌كشند با لگد كردن انگور، عصارهٔ آن را بگيرند. ¹²فرياد مظلومان در حال مرگ از شهر به گوش می‌رسد. دردمندان داد می‌زنند و كمک می‌خواهند، ولی خدا به داد ايشان نمی‌رسد.

¹³شروران بر ضد نور قيام كرده‌اند و از درستكاری بويی نبرده‌اند. ^14‏-15آنان آدمكشانی هستند كه صبح زود برمی‌خيزند تا فقيران و نيازمندان را بكشند و منتظر شب می‌مانند تا دزدی و زنا كنند. می‌گويند: «در تاريكی كسی ما را نخواهد ديد.» صورتهای خود را می‌پوشانند تا كسی آنها را نشناسد. ¹⁶شبها به خانه‌ها دستبرد می‌زنند و روزها خود را پنهان می‌كنند، زيرا نمی‌خواهند با روشنايی سروكار داشته باشند. ¹⁷شب تاريک برای آنها همچون روشنايی صبح است، زيرا با ترسهای تاريكی خو گرفته‌اند.

¹⁸اما آنها بزودی از روی زمين ناپديد خواهند شد! ملک آنها نفرين شده است و زمين آنها محصولی ندارد. ¹⁹مرگ آنها را می‌بلعد، آن گونه كه خشكی و گرما برف را آب می‌كند. ²⁰حتی مادر شخصِ گناهكار او را از ياد می‌برد. كرمها او را می‌خورند و ديگر هيچكس او را به ياد نمی‌آورد. ريشهٔ گناهكاران كنده خواهد شد، ²¹چون به زنان بی‌فرزند كه پسری ندارند تا از ايشان حمايت كند، ظلم می‌نمايند و به بيوه‌زنان محتاج كمک نمی‌كنند. ²²خدا با قدرت خويش ظالم را نابود می‌كند؛ پس هر چند آنها ظاهراً موفق باشند، ولی در زندگی اميدی ندارند. ²³ممكن است خدا بگذارد آنها احساس امنيت كنند، ولی هميشه مواظب كارهای ايشان است. ²⁴برای مدت كوتاهی كامياب می‌شوند، اما پس از لحظه‌ای مانند همهٔ كسانی كه از دنيا رفته‌اند، از بين می‌روند و مثل خوشه‌های گندم بريده می‌شوند. ²⁵آيا كسی می‌تواند بگويد كه حقيقت غير از اين است؟ آيا كسی می‌تواند ثابت كند كه حرفهای من اشتباه است؟

بلدد سخن می‌گويد: انسان فانی چگونه می‌تواند در نظر خدا پاک و بی‌گناه باشد

¹آنگاه بلدد شوحی پاسخ داد:

²خدا توانا و مهيب است و سلطنت او در آسمان پابرجاست. ³كيست كه بتواند لشکرهای آسمانی او را بشمارد؟ كيست كه نور خدا بر او نتابيده باشد؟ ⁴كيست كه در برابر او پاک و درستكار به حساب بيايد؟ ⁵حتی ماه و ستارگان در نظر او پاک و نورانی نيستند، ⁶چه رسد به انسان كه كرمی بيش نيست.

ايوب پاسخ می‌دهد: عظمت خدا غيرقابل تصور است

¹آنگاه ايوب پاسخ داد:

²چه مددكاران خوبی هستيد! چه خوب مرا در هنگام سختی دلداری داديد! ³چه خوب با پندهای خود مرا متوجهٔ حماقتم ساختيد و چه حرفهای عاقلانه‌ای زديد! ⁴چطور به فكرتان رسيد اين سخنان عالی را به زبان بياوريد؟

^5‏-6ارواح مردگان در حضور خدا می‌لرزند و در دنيای مردگان هيچ چيز از نظر او پنهان نيست. ⁷خدا آسمان را بر بالای فضای خالی گسترانيده و زمين را بر نيستی معلق ساخته است. ⁸او آب را در ابرهای خود قرار می‌دهد و ابرها از سنگينی آن شكاف بر نمی‌دارند. ⁹خدا تخت خود را با ابرهايش می‌پوشاند. ¹⁰او برای اقيانوس مرز می‌گذارد و برای روز و شب مرز قرار می‌دهد. ¹¹اركان آسمان از نهيب او به لرزه در می‌آيند. ¹²او با قدرت خويش دريا را مهار می‌كند و با حكمت خود غرور آن را در هم می‌شكند. ¹³روح او آسمانها را زينت می‌دهد و دست او مار تيزرو را هلاک می‌كند.

¹⁴اينها تنها بخش كوچكی از كارهای عظيم اوست و زمزمه‌ای از صدای غرش او. پس كيست كه بتواند در برابر قدرت او بايستد؟

آخرين دفاع ايوب

¹ايوب بحث خود را ادامه داده گفت:

²به خدای زندهٔ قادر مطلق كه حق مرا پايمال كرده و زندگيم را تلخ نموده است قسم می‌خورم ³كه تا زمانی كه زنده‌ام و خدا به من نفس می‌دهد ⁴حرف نادرست از دهانم خارج نشود و با زبانم دروغی نگويم. ⁵من به هيچ وجه حرفهای شما را تصديق نمی‌كنم؛ و تا روزی كه بميرم به بی‌گناهی خود سوگند ياد می‌كنم. ⁶بارها گفته‌ام و باز هم می‌گويم كه من گناهكار نيستم. تا آخر عمرم وجدانم پاک و راحت است.

⁷دشمنان من كه با من مخالفت می‌كنند مانند بدكاران و خطاكاران مجازات خواهند شد. ⁸آدم شرور وقتی كه خدا او را نابود می‌كند و جانش را می‌گيرد، چه اميدی دارد؟ ⁹هنگامی كه بلايی به سرش بيايد خدا به فريادش نخواهد رسيد، ¹⁰زيرا او از خدا لذت نمی‌برد و جز به هنگام سختی به او روی نمی‌آورد.

¹¹من دربارهٔ اعمال خدای قادر مطلق و قدرت او به شما تعليم خواهم داد. ¹²اما در واقع احتياجی به تعليمات من نداريد، زيرا خود شما هم به اندازهٔ من دربارهٔ خدا می‌دانيد؛ پس چرا همهٔ اين حرفهای پوچ و بی‌اساس را به من می‌زنيد؟

¹³اين است سرنوشتی كه خدای قادر مطلق برای گناهكاران تعيين كرده است: ¹⁴هر چند شخص گناهكار فرزندان زيادی داشته باشد، آنها يا در جنگ می‌ميرند و يا از گرسنگی تلف می‌شوند. ¹⁵آنان هم كه از جنگ و گرسنگی جان به در ببرند، بر اثر بيماری و بلا به گور خواهند رفت و حتی زنانشان هم برای ايشان عزاداری نخواهند كرد.

¹⁶هر چند گناهكاران مثل ريگ پول جمع كنند و صندوق خانه‌هايشان را پر از لباس كنند ¹⁷ولی عاقبت درستكاران آن لباسها را خواهند پوشيد و پول آنها را بين خود تقسيم خواهند كرد. ¹⁸خانه‌ای كه شخص شرور بسازد مانند تار عنكبوت و سايبان دشتبان، بی‌دوام خواهد بود. ¹⁹او ثروتمند به رختخواب می‌رود، اما هنگامی كه بيدار می‌شود می‌بيند تمامی مال و ثروتش از دست رفته است. ²⁰ترس مانند سيل او را فرا می‌گيرد و طوفان در شب او را می‌بلعد. ²¹باد شرقی او را برده، از خانه‌اش دور می‌سازد، ²²و با بی‌رحمی بر او كه در حال فرار است می‌وزد. ²³مردم از بلايی كه بر سر او آمده است شاد می‌شوند و از هر سو او را استهزا می‌كنند.

¹مردم می‌دانند چگونه نقره را از معدن استخراج نمايند، طلا را تصفيه كنند، ²آهن را از زمين بيرون آورند و مس را از سنگ جدا سازند. ³آنها می‌دانند چطور معادن تاريک را روشن كنند و در جستجوی سنگهای معدن تا عمقهای تاريک زمين فرو روند. ⁴آنها در نقاطی دور دست، جايی كه پای بشری بدان راه نيافته، در دل زمين نقب می‌زنند و از طنابها آويزان شده، به عمق معادن می‌روند.

⁵مردم می‌دانند چگونه از روی زمين غذا تهيه كنند، در حالی که در زير پوستهٔ همين زمين، آتش نهفته است. ⁶آنها می‌دانند چگونه از سنگهای آن ياقوت و طلا به دست بياورند. ⁷حتی پرندگان شكاری راه معادن را نمی‌دانند و چشم هيچ عقابی آن را نمی‌تواند ببيند؛ ⁸پای شير يا جانور درندهٔ ديگری به اين معادن نرسيده است؛ ⁹ولی مردم می‌دانند چطور سنگهای خارا را تكه‌تكه نموده، کوهها را از بيخ و بن بركنند، ¹⁰صخره‌ها را بشكافند و به سنگهای قيمتی دست يابند. ¹¹آنها حتی سرچشمهٔ رودها را كاوش می‌كنند و چيزهای مخفی از آن بيرون می‌آورند.

¹²مردم همهٔ اينها را می‌دانند، ولی نمی‌دانند فهم و حكمت را در كجا بيابند. ¹³حكمت در بين انسانها پيدا نمی‌شود و هيچكس ارزش آن را نمی‌داند.

¹⁴اقيانوسها می‌گويند: «در اينجا حكمت نيست.» و درياها جواب می‌دهند: «در اينجا هم نيست.» ¹⁵حكمت را با طلا و نقره نمی‌توان خريد، ¹⁶و نه با طلای خالص و سنگهای قيمتی. ¹⁷حكمت از طلا و الماس بسيار گرانبهاتر است و آن را نمی‌توان با جواهرات خريداری كرد. ¹⁸مرجان و بلور در برابر حكمت هيچ ارزشی ندارند. قيمت آن از لعل بسيار گرانتر است. ¹⁹نه می‌توان آن را با زبرجد مرغوب خريد و نه با طلای ناب.

²⁰پس حكمت را از كجا می‌توان به دست آورد؟ در كجا پيدا می‌شود؟ ²¹زيرا از چشمان تمامی افراد بشر پنهان است. حتی از چشمان تيزبين پرندگان هوا نيز مخفی است؛ ²²دنيای مردگان نيز از آن اطلاع ندارد.

²³فقط خدا می‌داند كه حكمت را كجا می‌توان پيدا كرد؛ ²⁴زيرا او تمامی زمين را زير نظر دارد و آنچه را كه در زير آسمانست مشاهده می‌كند. ²⁵او باد را به حركت درمی‌آورد و حدود اقيانوسها را تعيين می‌كند. ²⁶به باران فرمان می‌دهد كه ببارد و مسير برق آسمان را تعيين می‌كند. ²⁷پس او می‌داند حكمت كجاست. او آن را آزمايش كرده و تأييد نموده است، ²⁸و به افراد بشر می‌گويد: «بدانيد كه ترس از خداوند، حكمت واقعی، و دوری نمودن از شرارت، فهم حقيقی می‌باشد.»

ادامهٔ سخنان ايوب

¹ايوب به سخنان خود ادامه داده، گفت:

²ای كاش روزهای گذشته باز می‌گشت، روزهايی كه خدا، نگهدار من بود ³و راهی را كه در پيش داشتم روشن می‌ساخت و من با نور او در دل تاريكی قدم بر می‌داشتم! ⁴بلی، در آن روزها كامران بودم و زير سايهٔ خدا زندگی می‌كردم. ⁵خدای قادر مطلق همراه من بود و فرزندانم در اطراف من بودند. ⁶من پاهای خود را با شير می‌شستم و از صخره‌ها برای من چشمه‌های روغن زيتون جاری می‌شد!

⁷در آن روزها به دروازهٔ شهر می‌رفتم و در ميان بزرگان می‌نشستم. ⁸جوانان با ديدن من با احترام كنار می‌رفتند، پيران از جا برمی‌خاستند، ⁹ريش‌سفيدان قوم خاموش شده، دست بر دهان خود می‌گذاشتند ¹⁰و بزرگان سكوت اختيار می‌كردند. ¹¹هر كه مرا می‌ديد و حرفهايم را می‌شنيد از من تعريف و تمجيد می‌كرد؛ ¹²زيرا من به داد فقرا می‌رسيدم و يتيمانی را كه يار و ياور نداشتند كمک می‌كردم. ¹³كسانی را كه دم مرگ بودند ياری می‌دادم و ايشان برايم دعای خير می‌كردند و كاری می‌كردم كه دل بيوه‌زنان شاد شود. ¹⁴هر كاری كه انجام می‌دادم از روی عدل و انصاف بود؛ ¹⁵برای كورها چشم و برای شلها پا بودم؛ ¹⁶برای فقرا پدر بودم و از حق غريبه‌ها دفاع می‌كردم. ¹⁷دندانهای ستمگران را می‌شكستم و شكار را از دهانشان می‌گرفتم.

¹⁸در آن روزها فكر می‌كردم كه حتماً پس از يک زندگی خوش طولانی به آرامی در آشيانهٔ خود خواهم مرد. ¹⁹زيرا مانند درختی بودم كه ريشه‌هايش به آب می‌رسيد و شاخه‌هايش از شبنم سيراب می‌شد. ²⁰پيوسته افتخارات تازه‌ای نصيبم می‌شد و به قدرتم افزوده می‌گشت. ²¹همه با سكوت به حرفهايم گوش می‌دادند و برای نصيحت‌های من ارزش قايل بودند. ²²پس از اينكه سخنانم تمام می‌شد آنها ديگر حرفی نمی‌زدند، زيرا نصايح من مانند قطرات باران بر ايشان فرو می‌چكيد. ²³آنها مانند كسی كه در زمان خشكسالی انتظار باران را می‌كشد، با اشتياق در انتظار سخنان من بودند. ²⁴وقتی كه دلسرد بودند، با يک لبخند آنها را تشويق می‌كردم و بار غم را از دلهايشان بر می‌داشتم. ²⁵مانند كسی بودم كه عزاداران را تسلی می‌دهد. در ميان ايشان مثل يک پادشاه حكومت می‌كردم و مانند يک رهبر آنها را راهنمايی می‌نمودم.

¹ولی اكنون كسانی كه از من جوانترند مرا مسخره می‌كنند، در حالی که من عار داشتم پدرانشان را حتی جزو سگهای گله‌ام بدانم؛ ²زيرا آنها مشتی اشخاص فرسوده بودند كه كاری از دستشان برنمی‌آمد. ³از شدت گرسنگی لاغر و بيتاب شده، سر به بيابان خشک و متروک می‌نهادند. ⁴ريشه و برگ گياهان را می‌خوردند؛ ⁵چون مردم آنها را مانند يک دزد با داد و قال از ميان خود رانده بودند. ⁶پس آنها مجبور شدند به غارها و حفره‌ها پناه برند. ⁷در بيابانها عرعر می‌كردند و زير بوته‌ها می‌لوليدند. ⁸اكنون پسران آنها كه مانند پدرانشان احمق و بی‌نام و نشان و طرد شده از ميان مردم هستند، ⁹مرا به باد ريشخند گرفته‌اند و من بازيچهٔ دست آنها شده‌ام. ¹⁰از من كراهت دارند و نزديكم نمی‌آيند. از تف انداختن به صورتم ابايی ندارند. ¹¹خدا مرا ذليل و ناتوان ساخته است، پس آنها هر چه دلشان می‌خواهد با من می‌كنند. ¹²اين اوباش از هر سو به من حمله می‌كنند و سر راهم دام می‌گذارند. ¹³راه مرا می‌بندند و دست به هر كاری می‌زنند تا مرا از پای درآورند و من بی‌يار و ياورم. ¹⁴ناگهان بر من هجوم می‌آورند و وقتی كه می‌بينند به زمين افتاده‌ام بر سرم می‌ريزند.

¹⁵در ترس و وحشت به سر می‌برم. آبروی من رفته است و سعادتم مانند ابر ناپديد شده است. ¹⁶ديگر رمقی در بدنم نمانده و تسكينی برای رنجهايم نيست. ¹⁷شبانگاه دردی شديد تمام استخوانهايم را فرا می‌گيرد و لحظه‌ای آرامم نمی‌گذارد. ¹⁸تمام شب از اين پهلو به آن پهلو می‌غلتم و لباسهايم به دورم می‌پيچد. ¹⁹خدا مرا به گل و لجن كشيده و به خاک نشانده است.

²⁰ای خدا، نزد تو فرياد برمی‌آورم، ولی به من جواب نمی‌دهی. در حضورت می‌ايستم، اما نگاهم نمی‌كنی. ²¹نسبت به من بی‌رحم شده‌ای و با تمام قدرت آزارم می‌دهی. ²²مرا به ميان گردباد می‌اندازی و در مسير طوفان قرار می‌دهی. ²³می‌دانم برای من هدفی جز مرگ نداری. ²⁴چرا به كسی كه خرد شده است و كاری جز التماس كردن، از او برنمی‌آيد، حمله می‌كنی؟

²⁵آيا من برای آنانی كه در زحمت بودند گريه نمی‌كردم؟ آيا برای نيازمندان غصه نمی‌خوردم؟ ²⁶با اين وجود به پاس خوبی، بدی نصيبم شد و به جای نور، تاريكی به سراغم آمد. ²⁷دلم آشفته است و آرام و قرار ندارد. امواج مصيبت مرا فرا گرفته‌اند. ²⁸تاريكی وجودم را تسخير كرده و از شدت غم به اين سو و آن سو می‌روم و قرار ندارم. در ميان جماعت می‌ايستم و با التماس كمک می‌طلبم. ²⁹ناله‌هايم به فرياد شغال و جغد می‌ماند. ³⁰پوست بدنم سياه شده، و كنده می‌شود. استخوانهايم از شدت تب می‌سوزد. ³¹نوای شادِ چنگِ من، به نوحه‌گری مبدل شده و از نی من ناله‌های جانگداز به گوش می‌رسد.

¹با چشمان خود عهد بستم كه هرگز با نظر شهوت به دختری نگاه نكنم. ^2‏-3من خوب می‌دانم كه خدای قادر مطلق از آسمان بر سر اشخاصی كه چنين كنند بلا و مصيبت می‌فرستد. ⁴او هر كاری را كه می‌كنم و هر قدمی را كه برمی‌دارم می‌بيند.

⁵من هرگز دروغ نگفته و كسی را فريب نداده‌ام. ⁶بگذار خدا خودش مرا با ترازوی عدل بسنجد و ببيند كه بی‌گناهم. ⁷اگر پايم را از راه خدا بيرون گذاشته‌ام، يا اگر دلم در طمع چيزهايی بوده كه چشمانم ديده است، يا اگر دستهايم به گناه آلوده شده است، ⁸باشد كه غله‌ای كه كاشته‌ام از ريشه كنده شود و يا شخص ديگری آن را درو كند. ⁹اگر شيفتهٔ زن مرد ديگری شده، در كمين او نشسته‌ام، ¹⁰باشد كه همسرم را مرد ديگری تصاحب كند؛ ¹¹زيرا اين كار زشت سزاوار مجازات است، ¹²و مانند آتشی جهنمی می‌تواند تمام هستی مرا بسوزاند و از بين ببرد.

¹³اگر نسبت به خدمتگزاران خود بی‌انصافی می‌كردم ¹⁴چگونه می‌توانستم با خدا روبرو شوم؟ و هنگامی كه در اين باره از من سؤال می‌كرد، چه جوابی می‌دادم؟ ¹⁵چون هم من و هم خدمتگزارانم، به دست يک خدا سرشته شده‌ايم.

¹⁶هرگز از كمک كردن به فقرا كوتاهی نكرده‌ام. هرگز نگذاشته‌ام بيوه‌زنی در نااميدی بماند، ¹⁷يا يتيمی گرسنگی بكشد، بلكه خوراک خود را با آنها قسمت كرده‌ام ¹⁸و تمام عمر خود را صرف نگهداری از آنها نموده‌ام. ¹⁹اگر كسی را می‌ديدم كه لباس ندارد و از سرما می‌لرزد، ²⁰لباسی از پشم گوسفندانم به او می‌دادم تا از سرما در امان بماند و او با تمام وجود برای من دعای خير می‌كرد.

²¹اگر من با استفاده از نفوذی كه در دادگاه داشته‌ام حق يتيمی را پايمال نموده باشم ²²دستم بشكند. ²³هرگز جرأت نمی‌كردم چنين كاری را انجام دهم، زيرا از مجازات و عظمت خدا می‌ترسيدم.

²⁴هرگز به طلا و نقره تكيه نكرده‌ام ²⁵و شادی من متكی به مال و ثروت نبوده است. ^26‏-27هرگز فريفتهٔ خورشيد تابان و ماه درخشان نشده‌ام و آنها را از دور نبوسيده و پرستش نكرده‌ام؛ ²⁸چون اگر مرتكب چنين كارهايی شده بودم مفهومش اين بود كه خدای متعال را انكار كرده‌ام، و چنين گناهی بی‌سزا نمی‌ماند.

²⁹هرگز از مصيبت دشمن شادی نكرده‌ام، ³⁰هرگز آنها را نفرين نكرده‌ام و زبانم را از اين گناه باز داشته‌ام. ³¹هرگز نگذاشته‌ام خدمتگزارانم گرسنه بمانند. ³²هرگز نگذاشته‌ام غريبه‌ای شب را در كوچه بخوابد، بلكه در خانهٔ خود را به روی او باز گذارده‌ام. ^33‏-34هرگز مانند ديگران به خاطر ترس از سرزنش مردم، سعی نكرده‌ام گناهانم را پنهان سازم و خاموش در داخل خانهٔ خود بنشينم.

³⁵ای كاش كسی پيدا می‌شد كه به حرفهايم گوش بدهد! من دفاعيهٔ خود را تقديم می‌كنم. بگذار قادر مطلق جواب مرا بدهد و اتهاماتی را كه به من نسبت داده شده به من نشان دهد، ³⁶و من آنها را مانند تاجی بر سر می‌گذارم! ³⁷تمام كارهايی را كه كرده‌ام برای او تعريف می‌كنم و سربلند در حضور او می‌ايستم.

^38‏-39اگر زمينی كه در آن كشت می‌كنم مرا متهم سازد به اينكه صاحبش را كشته‌ام و آن را تصاحب كرده‌ام تا از محصولش استفاده برم، ⁴⁰باشد كه در آن زمين به جای گندم، خار و به عوض جو، علفهای هرز برويد.

پايان سخنان ايوب.

اليهو دوستان ايوب را توبيخ می‌كند

¹آن سه دوست ايوب، ديگر به او جواب ندادند، چون ايوب بر بی‌گناهی خود پافشاری می‌كرد.

²شخصی به نام اليهو، پسر بركئيل بوزی، از طايفهٔ رام، كه شاهد اين گفتگو بود خشمگين شد، زيرا ايوب نمی‌خواست قبول كند كه گناهكار است و خدا به حق او را مجازات كرده است. ³او از آن سه رفيق ايوب نيز عصبانی بود، چون بدون اينكه پاسخ قانع كننده‌ای برای ايوب داشته باشند، او را محكوم می‌كردند. ⁴اليهو صبر كرده و هيچ حرفی نزده بود چون سايرين از او بزرگتر بودند. ⁵اما وقتی كه ديد آنها ديگر جوابی ندارند، برآشفت.

⁶اليهو به سخن آمده چنين گفت:

من جوانم و شما پير. به همين علت لب فرو بستم و جرأت نكردم عقيده‌ام را برای شما بيان كنم، ⁷زيرا گفته‌اند كه پيران داناترند. ^8‏-9ولی حكمت و دانايی فقط بستگی به سن و سال ندارد، بلكه آن روحی كه در انسان قرار دارد و نفس خدای قادر مطلق است، به انسان حكمت می‌بخشد. ¹⁰پس به من گوش بدهيد و بگذاريد عقيده‌ام را بيان كنم.

^11‏-12من در تمام اين مدت صبر كردم و با دقت به سخنان و دلايل شما گوش دادم. هيچكدام از شما نتوانستيد پاسخ ايوب را بدهيد و يا ثابت كنيد كه او گناهكار است. ¹³به من نگوييد: «فقط خدا می‌تواند شخص گناهكار را به گناه ملزم كند.» ¹⁴اگر ايوب با من به مباحثه پرداخته بود، با اين نوع منطق پاسخ او را نمی‌دادم!

¹⁵شما حيران نشسته‌ايد و هيچ جوابی نداريد. ¹⁶آيا حال كه شما سكوت كرده‌ايد من هم بايد همچنان صبر كنم و ساكت بمانم؟ ¹⁷نه، من به سهم خود جواب می‌دهم. ¹⁸حرفهای زيادی برای گفتن دارم و ديگر نمی‌توانم صبر كنم. ¹⁹مانند مشكی هستم كه از شراب پر شده و نزديک تركيدن است. ²⁰بايد حرف بزنم تا راحت شوم. پس بگذاريد من هم به سهم خود جواب بدهم. ²¹من قصد ندارم از كسی طرفداری كنم و سخنان تملق‌آميز بگويم، ²²چون انسان چاپلوسی نيستم و گرنه خدا مرا هلاک می‌كرد.

اليهو ايوب را توبيخ می‌كند

¹ای ايوب، خواهش می‌كنم به حرفهای من گوش بده، ²چون می‌خواهم با تو صحبت كنم. ³من با اخلاص و صداقت كامل، حقيقت را خواهم گفت، ⁴زيرا روح خدا مرا آفريده است و نفس قادر مطلق به من زندگی بخشيده است. ⁵اگر توانستی جوابم را بدهی درنگ نكن.

⁶من هم مثل تو از گل سرشته شده‌ام و هر دو ما مخلوق خدا هستيم، ⁷پس لزومی ندارد از من بترسی. من تو را نخواهم ترساند و در تنگنا قرار نخواهم داد.

⁸من خود، اين حرف را از دهان تو شنيده‌ام كه گفته‌ای: ⁹«پاک و بی‌تقصيرم و مرتكب هيچ گناهی نشده‌ام. ¹⁰خدا پی بهانه می‌گردد تا در من خطايی بيابد و مرا دشمن خود محسوب كند. ¹¹خدا پای مرا در كنده می‌گذارد و كوچكترين حركت مرا زير نظر می‌گيرد.»

¹²اما ايوب تو اشتباه می‌كنی. خدا از انسان بزرگتر است. ¹³چرا شكايت می‌كنی كه خدا برای كارهايی كه می‌كند توضيحی به انسان نمی‌دهد؟

¹⁴خدا به شیوه‌های گوناگون با انسان سخن می‌گويد، اما انسان توجه نمی‌کند. ¹⁵هنگامی كه خواب عميق انسان را در بسترش فرو می‌گيرد، خدا بوسيلهٔ خوابها و رؤياهای شب با او حرف می‌زند. ¹⁶گوشهای او را باز می‌كند و به او هشداری می‌دهد تا ¹⁷او را از گناه و تكبر باز دارد. ¹⁸او انسان را از هلاكت و مرگ می‌رهاند. ¹⁹خدا با درد و مرض، انسان را تأديب می‌كند ²⁰به طوری که او اشتهايش را از دست داده، حتی از لذيذترين خوراكها نيز بيزار می‌شود. ²¹به قدری لاغر و ضعيف می‌شود كه جز پوست و استخوان چيزی از او باقی نمی‌ماند ²²و پايش به لب گور می‌رسد.

^23‏-24اما هرگاه فرستاده‌ای از آسمان33‏:23‏و24 «فرستاده‌ای از آسمان» يا «يکی از هزاران فرشته».‏ در آنجا حاضر شود تا برايش شفاعت نموده، آنچه را كه درست است به وی نشان بدهد، آنگاه خدا33‏:23‏و24 «خدا» يا «فرشته».‏ بر او ترحم نموده، می‌فرمايد: «آزادش سازيد! نگذاريد بميرد! چون برای او فديه‌ای يافته‌ام.» ²⁵آنگاه بدن او مثل بدن يک طفل، سالم شده، دوباره جوان و قوی می‌گردد. ²⁶هر وقت به حضور خدا دعا كند، خدا دعايش را شنيده، او را اجابت می‌كند و او با شادی خدا را پرستش می‌نمايد و خدا او را به وضع خوب گذشته‌اش بر می‌گرداند. ²⁷سپس او به مردم خواهد گفت: «من گناه كردم و به راستی عمل ننمودم ولی خدا از سر تقصيرم گذشت. ²⁸او نگذاشت بميرم و از نور زندگی محروم گردم.»

²⁹خدا بارها اين كار را برای انسان انجام می‌دهد ³⁰و جان او را از مرگ می‌رهاند تا نور زندگی بر او بتابد. ³¹ای ايوب، به آنچه كه گفتم خوب توجه كن و بگذار به سخنانم ادامه دهم؛ ³²ولی اگر چيزی برای گفتن داری، بگو؛ می‌خواهم آن را بشنوم، چون به هيچ وجه مايل نيستم كه ابهامی برايت باقی بماند. ³³اما اگر حرفی برای گفتن نداری به من گوش بده و خاموش باش تا به تو حكمت بياموزم!

اليهو خدا را عادل اعلام می‌كند

^1‏-2ای مردان حكيم و دانا به من گوش دهيد. ³همچنانكه زبان طعم غذای خوب را می‌فهمد همانگونه نيز گوش سخنان درست را تشخيص می‌دهد؛ ⁴پس بياييد آنچه را كه خوب و درست است تشخيص داده، آن را اختيار كنيم. ⁵ايوب گفته است: «من گناهی ندارم، ولی خدا مرا گناهكار می‌داند. ⁶هر چند كه تقصيری ندارم او مرا دروغگو می‌داند. با اينكه هيچ خطايی نكرده‌ام، اما سخت تنبيه شده‌ام.»

^7‏-8ببينيد ايوب چه حرفهای توهين‌آميزی می‌زند! حتماً با بدكاران همنشين بوده است! ⁹زيرا می‌گويد: «برای انسان چه فايده‌ای دارد كه در صدد خشنود ساختن خدا برآيد؟»

¹⁰ای كسانی كه فهم و شعور داريد، به من گوش دهيد. چطور ممكن است خدای قادر مطلق، بدی و ظلم بكند؟ ¹¹او هر کس را موافق عملش جزا می‌دهد. ¹²براستی كه خدای قادر مطلق، بدی و بی‌انصافی نمی‌كند. ¹³اقتدار و اختيار تمام جهان در دست اوست. ¹⁴اگر خدا اراده كند كه روح و نفس خود را از انسان بگيرد، ¹⁵اثری از زندگی در او باقی نمی‌ماند و او به خاک باز می‌گردد.

¹⁶حال، اگر فهم داری، گوش كن. ¹⁷اگر خدا از عدالت و انصاف متنفر بود آيا می‌توانست جهان را اداره كند؟ آيا می‌خواهی آن داور بزرگ را محكوم كنی؟ ¹⁸او كسی است كه پادشاهان و نجبا را به بدكاری و بی‌انصافی متهم می‌كند، ¹⁹هرگز از قدرتمندان طرفداری نمی‌نمايد و ثروتمند را بر فقير ترجيح نمی‌دهد، زيرا همهٔ انسانها آفريدهٔ دست او هستند. ²⁰خدا می‌تواند نيمه شب در يک لحظه جان انسان را بگيرد و با يک اشاره قدرتمندترين انسانها را از پای درآورد.

²¹خدا تمام كارهای انسان را به دقت زير نظر دارد و همه را می‌بيند. ²²هيچ ظلمتی نمی‌تواند آدمهای بدكار را از نظر او پنهان سازد. ²³پس خدا احتياجی ندارد كه برای داوری كردن انسان صبر كند. ²⁴بی‌آنكه نيازی به تحقيق و بررسی باشد خدا قدرتمندان را خرد و متلاشی می‌كند و ديگران را به جای آنها می‌نشاند، ²⁵زيرا او از كارهای ايشان آگاه است و در يک شب ايشان را سرنگون می‌سازد. ²⁶او آنها را در حضور همگان به سزای اعمالشان می‌رساند، ²⁷چون از پيروی او انحراف ورزيده به احكام او توجهی نكرده‌اند، ²⁸و آنچنان بر فقرا ظلم نموده‌اند كه فريادشان به گوش خدا رسيده است. بلی، خدا نالهٔ مظلومان را می‌شنود.

²⁹وقتی او آرام است، كيست كه بتواند او را مضطرب كند؟ و چون روی خود را بپوشاند، كيست كه بتواند او را ببيند؟ هيچ قومی و هيچ انسانی نمی‌تواند. ³⁰او نمی‌گذارد بدكاران بر مردم حكومت رانند و آنها را اسير كنند.

³¹ای ايوب، آيا گناهانت را پيش خدا اعتراف نموده‌ای؟ آيا به او قول داده‌ای كه ديگر گناه نكنی؟ ³²آيا از خدا خواسته‌ای كه خطاهايت را به تو نشان دهد؟ آيا حاضری از آنها دست بكشی؟ ³³تا زمانی كه دست از مخالفت برنداری نمی‌توانی انتظار داشته باشی كه خدا آن طور كه تو می‌خواهی رفتار كند. حال تصميم با توست، نه با من. بگو چه فكر می‌كنی. ^34‏-35هر انسان فهميده و با شعوری اين حرف مرا تصديق خواهد كرد كه تو مثل آدم احمق حرف می‌زنی. ³⁶مستحقی كه تو را به خاطر سخنان كفرآميزت به اشد مجازات برسانند، ³⁷زيرا اكنون نافرمانی، كفر و اهانت به خدا را بر گناهان ديگر خود افزوده‌ای.

^1‏-3آيا اين درست است كه ادعا می‌كنی كه در حضور خدا بی‌گناهی، و می‌گويی: «از اين پاكی و بی‌گناهی خود سودی نبرده‌ام»؟

⁴من جواب تو و همهٔ دوستانت را می‌دهم. ⁵به آسمان بلندی كه بر فراز سر توست نگاه كن. ⁶اگر گناه كنی چه لطمه‌ای به خدا می‌زنی؟ اگر خطاهای تو زياد شود چه تأثيری بر او دارد؟ ⁷يا اگر گناه نكنی، چه نفعی به او می‌رسانی؟ ⁸خواه گناه كنی، و خواه كار خوب انجام دهی، تأثير آن فقط بر انسانهاست.

⁹وقتی به انسانها ظلم می‌شود، آنها ناله می‌كنند و فرياد برمی‌آورند تا كسی به دادشان برسد. ^10‏-11اما آنها به خدايی كه آنها را آفريده و از حيوانات و پرندگان داناتر گردانيده، و در تاريكیها به آنها نور اميد می‌بخشد، روی نمی‌آورند.

¹²فرياد برمی‌آورند و كمک می‌طلبند اما خدا پاسخی نمی‌دهد، زيرا متكبر و شرور هستند. ¹³فرياد آنها سودی ندارد، زيرا خدای قادر مطلق آن را نمی‌شنود و به آن توجهی ندارد. ¹⁴ای ايوب، تو می‌گويی كه خدا را نمی‌توانی ببينی، اما صبر كن و منتظر باش، چون او به دعوی تو رسيدگی خواهد كرد. ¹⁵می‌گويی: «خدا گناهكار را مجازات نمی‌كند و به گناهان او توجهی ندارد.» ¹⁶اما تو از روی نادانی سخن می‌گويی و سخنانت پوچ و باطل است.

اليهو از نيكی خدا تمجيد می‌كند

^1‏-2حوصله كن و به آنچه كه دربارهٔ خدا می‌گويم گوش بده. ³من با دانش وسيع خود به تو نشان خواهم داد كه خالق من عادل است. ⁴بدان كسی كه در مقابل تو ايستاده، مردی فاضل است و آنچه می‌گويد عين حقيقت می‌باشد.

⁵فهم و دانايی خدا كامل است. او قادر به انجام هر كاری است، با وجود اين كسی را خوار نمی‌شمارد. ⁶او بدكاران را بی‌سزا نمی‌گذارد و به داد مظلومان می‌رسد. ⁷از نيكان حمايت كرده، آنها را چون پادشاهان سرافراز می‌نمايد و عزت ابدی به آنها می‌بخشد. ⁸هرگاه در زحمت بيفتند و اسير و گرفتار شوند، ⁹خدا اعمال گناه‌آلود و تكبر ايشان را كه موجب گرفتاريشان شده به آنها نشان می‌دهد ¹⁰و به ايشان كمک می‌كند كه به سخنان او توجه نمايند و از گناه دست بكشند. ¹¹اگر به او گوش داده، از او اطاعت كنند، آنگاه تمام عمر شادمان و خوشبخت خواهند بود؛ ¹²و اگر گوش ندهند، در جنگ هلاک شده، در جهل و نادانی خواهند مرد.

¹³اشخاص خدانشناس در دل خود خشم را می‌پرورانند و حتی وقتی خدا آنها را تنبيه می‌كند از او كمک نمی‌طلبند. ¹⁴آنها به سوی فساد و هرزگی كشيده می‌شوند و در عنفوان جوانی می‌ميرند. ¹⁵خدا بوسيلهٔ سختی و مصيبت با انسان سخن می‌گويد و او را از رنجهايش می‌رهاند.

¹⁶خدا می‌خواهد تو را از اين سختی و مصيبت برهاند و تو را كامياب سازد تا بتوانی در امنيت و وفور نعمت زندگی كنی. ¹⁷اما در حال حاضر تو برای شرارت خود مجازات می‌شوی. ¹⁸مواظب باش كسی با رشوه و ثروت، تو را از راه راست منحرف نسازد. ¹⁹فرياد تو به جايی نخواهد رسيد و با قدرت خود نمی‌توانی از اين تنگنا آزاد شوی.

²⁰در آرزوی فرا رسيدن شب و فرصتهای آن برای ارتكاب گناه مباش. ²¹از گناه دوری كن، زيرا خدا اين گرفتاری را به همين سبب فرستاده است تا تو را از گناه دور نگه دارد.

²²بدان كه قدرت خدا برتر از هر قدرتی است. كيست كه مثل او بتواند به انسان تعليم دهد؟ ²³چه كسی می‌تواند چيزی به خدا ياد دهد و يا او را به بی‌انصافی متهم سازد؟

اليهو عظمت خدا را اعلام می‌كند

²⁴خدا هميشه به خاطر كارهايش مورد ستايش مردم قرار گرفته است، پس تو هم بايد او را ستايش كنی. ²⁵همهٔ مردم كارهای خدا را مشاهده می‌كنند، هر چند از درک كامل آنها عاجزند. ²⁶زيرا خدا به قدری عظيم است كه نمی‌توان او را آنچنانكه بايد شناخت و به ازليت وی پی برد.

²⁷او بخار آب را به بالا می‌فرستد و آن را به باران تبديل می‌كند. ²⁸سپس ابرها آن را به فراوانی برای انسان فرو می‌ريزند. ²⁹آيا واقعاً كسی چگونگی گسترده شدن ابرها در آسمان و برخاستن غرش رعد از درون آنها را می‌فهمد؟ ³⁰ببينيد چگونه سراسر آسمان را با برق روشن می‌سازد، ولی اعماق دريا همچنان تاريک می‌ماند. ³¹خدا با كارهای حيرت‌انگيز خود غذای فراوان در دسترس همهٔ انسانها قرار می‌دهد. ³²او دستهای خود را با تيرهای آتشين برق پر می‌كند و هر يک از آنها را به سوی هدف پرتاب می‌نمايد. ³³رعد او از فرا رسيدن طوفان خبر می‌دهد؛ و حتی حيوانات نيز از آمدن آن آگاه می‌شوند.

¹دل من می‌لرزد؛ ²گوش دهيد و غرش صدای خدا را بشنويد. ³او برق خود را به سراسر آسمان می‌فرستد. ⁴سپس غرش صدای او شنيده می‌شود، غرش مهيب رعد به گوش می‌رسد و باز برق، آسمان را روشن می‌كند. ⁵صدای او در رعد باشكوه است. ما نمی‌توانيم عظمت قدرت او را درک كنيم. ⁶وقتی او برف و باران شديد بر زمين می‌فرستد، ⁷مردم از كار كردن باز می‌مانند و متوجه قدرت او می‌شوند، ⁸حيوانات وحشی به پناهگاه خود می‌شتابند و در لانه‌های خويش پنهان می‌مانند.

⁹از جنوب طوفان می‌آيد و از شمال سرما. ¹⁰خدا بر آبها می‌دمد، به طوری كه حتی وسيعترين درياها نيز يخ می‌بندد. ¹¹او ابرها را از رطوبت، سنگين می‌كند و برق خود را بوسيلهٔ آنها پراكنده می‌سازد. ¹²آنها به دستور او به حركت در می‌آيند و احكام او را در سراسر زمين به جا می‌آورند. ¹³او ابرها را برای مجازات مردم و يا برای سيراب كردن زمين و نشان دادن رحمتش به ايشان، می‌فرستد.

¹⁴ای ايوب، گوش بده و دربارهٔ اعمال شگفت‌آور خدا تأمل و تفكر كن. ¹⁵آيا تو می‌دانی كه خدا چگونه تمام طبيعت را اداره نموده، برق را از ابرها ساطع می‌كند؟ ¹⁶آيا تو می‌دانی چگونه ابرها در هوا معلق می‌مانند؟ آيا تو عظمت اين كار خدا را می‌توانی درک كنی؟ ¹⁷آيا وقتی زمين زير وزش باد گرم جنوب قرار دارد و لباسهايت از گرما به تنت چسبيده است، ¹⁸تو می‌توانی به خدا كمک كنی تا وضع آسمان را كه مانند فلز سخت است تغيير دهد؟

¹⁹آيا تو می‌توانی به ما بگويی چگونه بايد با خدا مواجه شد؟ ما با اين فكر تاريكمان نمی‌دانيم چگونه با او سخن گوييم. ²⁰من با چه جرأتی با خدا صحبت كنم؟ چرا خود را به كشتن دهم؟ ²¹همانطور كه در يک روز آفتابی بی‌ابر، نمی‌توانيم به تابش خورشيد نگاه كنيم، ²²همچنان نيز نمی‌توانيم به جلال پرشكوه خدا كه از آسمان با درخشندگی خيره‌كننده‌ای بر ما نمايان می‌شود خيره شويم. ²³ما نمی‌توانيم به قدرت خدای قادر مطلق پی ببريم. او نسبت به ما عادل و رحيم است و بر كسی ظلم نمی‌كند، ²⁴و تحت تأثير داناترين مردم جهان نيز قرار نمی‌گيرد، از اين جهت ترس و احترام او در دل همهٔ مردم جا دارد.

پاسخ خداوند

¹آنگاه خداوند از درون گردباد به ايوب چنين پاسخ داد:

²اين كيست كه با حرفهای پوچ و بی‌معنی حكمت مرا رد می‌كند؟ ³حال، مثل يک مرد بايست و به پرسش من پاسخ بده.

⁴وقتی زمين را بنياد نهادم تو كجا بودی؟ اگر می‌دانی به من بگو. ⁵آيا می‌دانی اندازه‌های زمين چگونه تعيين شد و چه كسی آن را با شاقول اندازه گرفت؟ ^6‏-7آيا می‌دانی وقتی در ميان غريو شادی ستارگان صبح و فرشتگان آسمان، زمين بنياد نهاده می‌شد، پايه‌های آن بر چه چيز قرار گرفت و سنگ زاويهٔ آن را چه كسی كار گذاشت؟ ⁸وقتی دريا از شكم زمين بيرون آمد چه كسی برای آن حد گذاشت؟ ⁹اين من بودم كه دريا را با ابرها پوشاندم و با تاريكی برايش قنداقه درست كردم، ¹⁰حدود آن را تعيين نمودم و با سواحل، آن را محصور كردم. ¹¹به دريا گفتم: «از اينجا جلوتر نيا و موجهای سركش تو از اين حد تجاوز نكنند!»

¹²آيا در تمام عمرت هرگز به خورشيد فرمان داده‌ای كه طلوع كند؟ ¹³آيا هرگز به روشنايی روز گفته‌ای كه كرانه‌های زمين را در بر بگيرد تا شرارت شب رخت بربندد؟ ^14‏-15آيا هرگز سپيدهٔ صبح را به رنگ قرمز درآورده‌ای تا روشنايی روز نمايان شده بدكاران را از ظلم و شرارت باز دارد؟

¹⁶آيا چشمه‌هايی را كه درياها از آن جاری می‌گردند كشف كرده‌ای و يا به اعماق درياها قدم گذاشته‌ای؟ ¹⁷آيا دروازه‌های دنيای تاريک مردگان را ديده‌ای؟ ¹⁸آيا می‌دانی پهنای زمين چقدر است؟ اگر می‌دانی به من بگو!

¹⁹آيا می‌دانی روشنايی و تاريكی از كجا می‌آيند؟ ²⁰آيا می‌توانی حدودشان را پيدا كنی و به سرچشمهٔ آنها برسی؟ ²¹البته تو همهٔ اين چيزها را می‌دانی! مگر نه اين است كه تو هنگام خلقت دنيا وجود داشته‌ای!

²²آيا تو مخزنهای برف را ديده‌ای؟ آيا می‌دانی تگرگ در كجا ساخته و انبار می‌شود؟ ²³من آنها را برای زمان جنگ و بلا ذخيره كرده‌ام. ²⁴آيا می‌دانی روشنايی از كجا می‌تابد و باد شرقی از كجا می‌وزد؟

^25‏-27چه كسی دره‌ها را برای سيلابها حفر نمود و مسير برق آسمان را تعيين كرد؟ چه كسی باران را بر بيابانهای خشک و متروک می‌باراند تا زمين ويران و باير سيراب گشته گياهان تازه بروياند؟

²⁸آيا باران يا شبنم پدری دارد؟ ²⁹كيست كه يخ را به وجود می‌آورد و شبنم را توليد می‌كند، ³⁰آب را به يخ مبدل می‌سازد و سطح دريا را مانند سنگ، منجمد می‌نمايد؟

³¹آيا می‌توانی مجموعهٔ ستارگان پروين را به هم ببندی؟ يا رشتهٔ منظومهٔ جبار را باز كنی؟ ³²آيا می‌توانی گردش منظم فصول را اداره كنی و دب اكبر را با ستارگانش در آسمان هدايت نمايی؟ ³³آيا از قوانين آسمان سر در می‌آوری و می‌دانی اينها چه تأثيری بر زمين دارند؟ ³⁴آيا می‌توانی بر سر ابرها فرياد بزنی تا ببارند؟ ³⁵آيا می‌توانی به برق آسمان دستور دهی در مسيرش روانه شود؟ و آيا او فرمان تو را اطاعت خواهد كرد؟

³⁶كيست كه فهم و شعور به انسان می‌دهد؟ ^37‏-38كيست كه با حكمتش ابرها را می‌شمارد و مشكهای آب آسمان را بر زمين خالی می‌كند و خاک را به صورت كلوخهای گلی در می‌آورند؟

^39‏-40آيا می‌توانی برای ماده شير و بچه‌هايش كه در لانهٔ خود لميده و يا در جنگل به كمين نشسته‌اند، خوراک تهيه كنی تا شكمشان را سير كنند؟ ⁴¹وقتی كلاغها به اين سو و آن سو پرواز می‌كنند تا شكم گرسنهٔ خود و جوجه‌هايشان را كه نزد خدا فرياد برمی‌آورند سير كنند، چه كسی برايشان خوراک تهيه می‌كند؟

¹آيا می‌دانی بز كوهی چطور می‌زايد؟ آيا وضع حمل آهو را با چشم خود ديده‌ای؟ ^2‏-3آيا می‌دانی چند ماه طول می‌كشد تا بچه‌های خود را زاييده از بارداری فارغ شوند؟ ⁴بچه‌های آنها در صحرا رشد می‌كنند، سپس والدين خود را ترک نموده، ديگر نزدشان برنمی‌گردند.

⁵گورخرها را چه كسی وحشی بار می‌آورد؟ ⁶من بيابانها و شوره‌زارها را مسكن آنها ساخته‌ام. ⁷از سر و صدای شهر بيزارند و كسی نمی‌تواند آنها را رام كند. ⁸دامنهٔ كوهها چراگاه آنهاست و در آنجا هر سبزه‌ای پيدا كنند می‌خورند.

⁹آيا گاو وحشی راضی می‌شود تو را خدمت كند؟ آيا او كنار آخور تو می‌ايستد؟ ¹⁰آيا می‌توانی گاو وحشی را با طناب ببندی تا زمينت را شخم بزند؟ ¹¹آيا صرفاً به خاطر قوت زيادش می‌توانی به او اعتماد كنی و كار خودت را به او بسپاری؟ ¹²آيا می‌توانی او را بفرستی تا محصولت را بياورد و در خرمنگاه جمع كند؟

¹³شترمرغ با غرور بالهايش را تكان می‌دهد، ولی نمی‌تواند مانند لک‌لک پرواز كند. ¹⁴شترمرغ تخمهای خود را روی زمين می‌گذارد تا خاک آنها را گرم كند. ¹⁵او فراموش می‌كند كه ممكن است كسی بر آنها پا بگذارد و آنها را له كند و يا حيوانات وحشی آنها را از بين ببرند. ¹⁶او نسبت به جوجه‌هايش چنان بی‌توجه است كه گويی مال خودش نيستند، و اگر بميرند اعتنايی نمی‌كند؛ ¹⁷زيرا من او را از فهم و شعور محروم كرده‌ام. ¹⁸ولی هر وقت بالهايش را باز می‌كند تا بدود هيچ اسب و سواركاری به پايش نمی‌رسد.

¹⁹آيا قوت اسب را تو به او داده‌ای؟ يا تو گردنش را با يال پوشانيده‌ای؟ ²⁰آيا تو به او توانايی بخشيده‌ای تا چون ملخ خيز بردارد و با شيهه‌اش ترس ايجاد كند؟ ^21‏-23ببين چگونه سم خود را به زمين می‌كوبد و از قدرت خويش لذت می‌برد. هنگامی كه به جنگ می‌رود نمی‌هراسد؛ تيغ شمشير و رگبار تير و برق نيزه او را به عقب بر نمی‌گرداند. ²⁴وحشيانه سم بر زمين می‌كوبد و به مجرد نواخته شدن شيپور حمله، به ميدان كارزار يورش می‌برد. ²⁵با شنيدن صدای شيپور، شيهه برمی‌آورد و بوی جنگ را از فاصلهٔ دور استشمام می‌كند. از غوغای جنگ و فرمان سرداران به وجد می‌آيد.

²⁶آيا تو به شاهين ياد داده‌ای كه چگونه بپرد و بالهايش را به سوی جنوب پهن كند؟ ²⁷آيا به فرمان توست كه عقاب بر فراز قله‌ها به پرواز در می‌آيند تا در آنجا آشيانهٔ خود را بسازد؟ ²⁸ببين چگونه روی صخره‌ها آشيانه می‌سازد و بر قله‌های بلند زندگی می‌كند ²⁹و از آن فاصلهٔ دور، شكار خود را زير نظر می‌گيرد. ³⁰ببين چگونه دور اجساد كشته شده را می‌گيرند و جوجه‌هايشان خون آنها را می‌خورند.

^1‏-3آيا هنوز هم می‌خواهی با من كه خدای قادر مطلق هستم مباحثه كنی؟ تو كه از من انتقاد می‌كنی آيا می‌توانی جوابم را بدهی؟

ايوب به خداوند چنين پاسخ داد: ⁴«من كوچكتر از آنم كه بتوانم به تو جواب دهم. دست بر دهانم می‌گذارم ⁵و ديگر سخن نمی‌گويم.»

⁶آنگاه خداوند از ميان گردباد بار ديگر به ايوب چنين گفت:

⁷اكنون مثل يک مرد بايست و به سؤال من جواب بده. ⁸آيا مرا به بی‌عدالتی متهم می‌سازی و مرا محكوم می‌كنی تا ثابت كنی كه حق با توست؟ ⁹آيا تو مثل من توانا هستی؟ آيا صدای تو می‌تواند مانند رعد من طنين اندازد؟ ¹⁰اگر چنين است پس خود را به فّر و شكوه ملبس ساز و با جلال و عظمت به پا خيز. ¹¹به متكبران نگاه كن و با خشم خود آنها را به زير انداز. ¹²با يک نگاه، متكبران را ذليل كن و بدكاران را در جايی كه ايستاده‌اند پايمال نما. ¹³آنها را با هم در خاک دفن كن و ايشان را در دنيای مردگان به بند بكش. ¹⁴اگر بتوانی اين كارها را بكنی، آنگاه من قبول می‌كنم كه با قوت خود می‌توانی نجات يابی.

¹⁵نگاهی به بهيموت40‏:15 «بهيموت» يک نوع حيوان عظيم الجثه بوده است.‏ بينداز! من او را آفريده‌ام، همانطور كه تو را آفريده‌ام! او مثل گاو علف می‌خورد. ¹⁶كمر پرقدرت و عضلات شكمش را ملاحظه كن. ¹⁷دمش مانند درخت سرو، راست است. رگ و پی رانش محكم به هم بافته شده است. ¹⁸استخوانهايش مانند تكه‌های مفرغ و دنده‌هايش چون ميله‌های آهن، محكم می‌باشند. ¹⁹عجيب‌ترين مخلوق من است و تنها من می‌توانم او را از پای درآورم. ²⁰كوهها بهترين علوفهٔ خود را به او می‌دهند و حيوانات وحشی در كنار او بازی می‌كنند. ²¹زير درختان كُنار، در نيزارها دراز می‌كشد ²²و سايهٔ آنها او را می‌پوشانند و درختان بيد كنار رودخانه او را احاطه می‌كنند. ²³طغيان رودخانه‌ها او را مضطرب نمی‌سازد و حتی اگر امواج جوشان رود اردن بر سرش بريزد، ترس به خود راه نمی‌دهد. ²⁴هيچكس نمی‌تواند قلاب به بينی او بزند و او را به دام اندازد.

¹آيا می‌توانی تمساح را با قلاب صيد كنی يا به دور زبانش كمند بيندازی؟ ²آيا می‌توانی از بينی او طناب رد كنی يا چانه‌اش را با نيزه سوراخ نمايی؟ ³آيا از تو خواهش خواهد كرد كه دست از سرش برداری؟ ⁴آيا می‌پذيرد كه تا آخر عمر، او را بردهٔ خود سازی؟ ⁵آيا می‌توانی با او مثل يک پرنده بازی كنی يا به او افسار زده، او را به كنيزانت هديه نمايی؟ ⁶آيا ماهيگیران می‌توانند او را تكه‌تكه كرده، به تاجران بفروشند؟ ⁷آيا تير به پوست او فرو می‌رود يا نيزهٔ ماهيگيری سر او را سوراخ می‌كند؟ ⁸اگر به او دست بزنی چنان آشوبی به پا می‌كند كه ديگر هرگز هوس نكنی به او نزديک شوی!

⁹هر که بخواهد او را بگيرد از ديدنش به لرزه می‌افتد و تلاشش نافرجام می‌ماند. ¹⁰هيچكس جرأت ندارد او را تحريک كند يا در مقابلش بايستد. ¹¹در تمام دنيا كسی نيست كه با او درگير شود و جان به در برد.

¹²از عظمت و قدرت اعضای بدن او ديگر چه گويم؟ ^13‏-14كيست كه بتواند پوست او را بشكافد؟ يا كيست كه جرأت كند به دندانهای ترسناک او نزديک شود و يا دهان او را باز كند؟ ^15‏-17پشت او از فلسهايی كه محكم به هم چسبيده‌اند پوشيده شده است، به طوری که هيچ چيز قادر نيست آنها را از هم جدا كند و حتی هوا نيز نمی‌تواند به داخل آنها نفوذ نمايد. ¹⁸وقتی عطسه می‌كند بخار آن در پرتو نور خورشيد می‌درخشد. چشمانش مانند طلوع خورشيد درخشان است. ¹⁹از دهانش آتش زبانه می‌كشد. ²⁰دودی كه از سوراخهای بينی‌اش خارج می‌شود مانند بخاری است كه از ديگ جوشان برمی‌خيزد. ²¹نفس او هيزم را به آتش می‌كشد؛ شعله‌های سوزان از دهانش می‌جهد. ²²قدرت حيرت‌آوری در گردن او نهفته است و هر كه او را می‌بيند به وحشت می‌افتد. ²³لايه‌های گوشت بدنش سفت و محكم به هم چسبيده است. ²⁴دلش مثل سنگ زيرين آسياب سخت است. ²⁵وقتی برمی‌خيزد زورمندان هراسان می‌شوند و از ترس بيهوش می‌گردند. ²⁶شمشير، نيزه، تير يا زوبين بر او كارگر نيست. ²⁷آهن برايش مثل كاه است و مفرغ مانند چوب پوسيده. ²⁸تيرهای كمان نمی‌توانند او را فراری دهند. سنگهای فلاخن چون پر كاه بر او بی‌اثرند. ²⁹چماق برای او مانند كاه است. او به تيرهايی كه به طرفش پرتاب می‌شوند، می‌خندد. ³⁰پوست شكمش مانند تكه‌های سفال، تيز است و مانند چنگال خرمنكوب روی زمين شيار به وجود می‌آورد. ³¹با حركات خود اعماق دريا را مانند يک ظرف جوشان به غليان می‌آورد و دريا را مثل ديگ عطاران به هم می‌زند. ³²خط درخشانی به دنبال خود برجای می‌گذارد، به طوری که دريا از كف سفيد پوشيده می‌شود. ³³در روی زمين هيچ موجودی مانند او بی‌باک نيست. ³⁴او سلطان حيوانات وحشی است و هيچ جانوری به پای او نمی‌رسد.

پاسخ ايوب به خدا

¹سپس ايوب در جواب خداوند چنين گفت:

²می‌دانم كه تو هر چه اراده كنی می‌توانی انجام دهی. ³می‌پرسی: «كيست كه با حرفهای پوچ و بی‌معنی منكر حكمت من می‌شود؟» آن شخص منم. من نمی‌دانستم چه می‌گفتم. دربارهٔ چيزهايی سخن می‌گفتم كه فوق از عقل من بود. ⁴تو از من خواستی كه به سخنانت گوش كنم و به سؤالی كه از من می‌كنی پاسخ دهم. ⁵پيش از اين گوش من دربارهٔ تو چيزهايی شنيده بود، ولی اكنون چشم من تو را می‌بيند! ⁶از اين جهت از خود بيزار شده در خاک و خاكستر توبه می‌كنم.

خاتمه

⁷هنگامی كه خداوند صحبت خود را با ايوب تمام كرد، به اليفاز تيمانی فرمود: «از تو و از دو رفيقت خشمگين هستم، زيرا سخنان شما دربارهٔ من مانند سخنان بنده‌ام ايوب، درست نبوده است. ⁸اكنون هفت گوساله و هفت قوچ بگيريد و پيش بنده‌ام ايوب برويد و آنها را برای گناه خود قربانی كنيد؛ و بندهٔ من ايوب برای شما دعا خواهد كرد و من دعای او را مستجاب نموده، از مجازات شما درمی‌گذرم.»

⁹پس اليفاز تيمانی، بلدد شوحی و سوفر نعماتی همانطور كه خداوند امر فرموده بود عمل كردند و خداوند دعای ايوب را در حق ايشان اجابت نمود. ¹⁰آنگاه، پس از آنكه ايوب برای دوستان خود دعا كرد، خداوند ثروت و خوشبختی از دست رفته‌اش را به او بازگردانيد. در واقع، خداوند دو برابر آنچه را كه ايوب قبلاً داشت به او بخشيد. ¹¹آنگاه تمام برادران و خواهران و دوستان سابقش پيش او آمده، در خانه‌اش با او جشن گرفتند و او را كه خداوند به مصيبتها مبتلا كرده بود تسلی دادند و هر كدام از آنها پول و انگشتر طلا برايش هديه آوردند.

¹²به اين ترتيب خداوند، ايوب را بيش از پيش بركت داد. ايوب صاحب چهارده هزار گوسفند، شش هزار شتر، هزار جفت گاو و هزار ماده الاغ شد.

^13‏-14همچنين خدا به او هفت پسر و سه دختر داد. اسامی دختران ايوب از اين قرار بود: يميمه، قصيعه و قرن هفوک. ¹⁵در تمام آن سرزمين دخترانی به زيبايی دختران ايوب نبودند، و پدرشان به آنها هم مانند برادرانشان ارث داد.

¹⁶پس از آن، ايوب صد و چهل سال ديگر عمر كرد و فرزندان خود را تا پشت چهارم ديد. ¹⁷او سرانجام پس از يک زندگی طولانی در حالی که پير و سالخورده شده بود وفات يافت.