اول پادشاهان

اول پادشاهان

داوود پادشاه در سن پيری

¹داوود پادشاه بسيار پير شده بود و هر چند او را با لحاف می‌پوشاندند، ولی گرم نمی‌شد. ²درباريان به او گفتند: «علاج تو در اين است كه يک دختر جوان از تو پرستاری كند و در آغوشت بخوابد تا گرم بشوی.» ^3‏-4پس در سراسر كشور اسرائيل گشتند تا زيباترين دختر را برای او پيدا كنند. سرانجام دختری بسيار زيبا به نام ابيشگ از اهالی شونم انتخاب شد. او را نزد پادشاه آوردند و او مشغول پرستاری از پادشاه شد، ولی پادشاه با او نزديكی نكرد.

ادونيا، مدعی تاج و تخت

^5‏-6پس از مرگ ابشالوم، پسر بعدی پادشاه به نام ادونيا كه مادرش حجيت بود، به اين انديشه افتاد تا بر تخت سلطنت بنشيند. از اين رو عرابه‌ها و عرابه‌رانان و يک گارد پنجاه نفره برای خود گرفت. ادونيا جوانی بود خوش‌اندام، و پدرش داوود پادشاه در تمام عمرش هرگز برای هيچ كاری او را سرزنش نكرده بود.

⁷ادونيا نقشهٔ خود را به اطلاع يوآب و ابياتار كاهن رساند و آنها نيز قول دادند از او حمايت كنند. ⁸اما صادوق كاهن، بنايا، ناتان نبی، شمعی، ريعی و گارد سلطنتی نسبت به داوود پادشاه وفادار ماندند و از ادونيا حمايت نكردند.

⁹يک روز ادونيا به عين روجل رفت و در محلی به نام «سنگ مار» مهمانی مفصلی ترتيب داد و گاوان و گوسفندان پرواری سر بريد. او پسران ديگر پادشاه و مقامات دربار را كه از يهودا بودند دعوت كرد تا در جشن شركت كنند. ¹⁰اما او ناتان نبی، بنايا، محافظان دربار و برادر ناتنی خود سليمان را به آن مهمانی دعوت نكرد.

سليمان پادشاه می‌شود

¹¹پس ناتان نبی نزد بتشبع مادر سليمان رفت و به او گفت: «آيا می‌دانی كه ادونيا پسر حجيت، خود را پادشاه ناميده و پادشاه ما داوود از اين موضوع بی‌خبر است؟ ¹²اگر می‌خواهی جان خودت و پسرت سليمان را نجات بدهی، آنچه می‌گويم، بكن. ¹³پيش داوود پادشاه برو و به او بگو: ای پادشاه، مگر شما قول نداديد كه پسر من سليمان بعد از شما پادشاه بشود؟ پس چرا حالا ادونيا پادشاه شده است؟ ¹⁴همان وقت كه تو مشغول صحبت كردن با داوود هستی، من هم می‌آيم و حرف تو را تأييد می‌كنم.»

¹⁵پس بتشبع به اتاق پادشاه رفت. داوود پادشاه خيلی پير شده بود و ابيشگ از او پرستاری می‌كرد. ¹⁶بتشبع جلو رفت و تعظيم كرد. پادشاه پرسيد: «چه می‌خواهی؟»

¹⁷بتشبع جواب داد: «ای پادشاه، برای اين كنيزتان به خداوند، خدای خود قسم خورديد كه بعد از شما پسرم سليمان بر تختتان بنشيند؛ ¹⁸ولی حالا ادونيا به جای او پادشاه شده است و شما از اين موضوع بی‌خبريد. ¹⁹ادونيا جشن بزرگی گرفته و گاوان و گوسفندان زيادی سر بريده و تمام پسرانتان را با ابياتار كاهن و يوآب فرماندهٔ سپاهتان به اين جشن دعوت كرده اما پسرتان سليمان را دعوت نكرده است. ²⁰حال ای پادشاه، تمام قوم اسرائيل منتظرند تا ببينند شما چه كسی را به جانشينی خود انتخاب می‌كنيد. ²¹اگر زودتر تصميم نگيريد، بعد از شما با من و پسرم سليمان مثل يک خيانتكار رفتار خواهند كرد.»

^22‏-23وقتی بتشبع مشغول صحبت بود، به پادشاه خبر دادند كه ناتان نبی می‌خواهد به حضور پادشاه شرفياب شود. ناتان داخل شد و به پادشاه تعظيم كرد ²⁴و گفت: «ای سرور من، آيا شما ادونيا را جانشين خود كرده‌ايد تا بر تخت سلطنت بنشيند؟ ²⁵چون امروز ادونيا جشن بزرگی بر پا كرده و گاوان و گوسفندان بسياری سر بريده و پسرانتان را با ابياتار كاهن و فرماندهان سپاهتان به اين جشن دعوت كرده است. هم اكنون ايشان می‌خورند و می‌نوشند و خوش می‌گذرانند و فرياد می‌زنند: زنده باد ادونيای پادشاه! ²⁶اما من و صادوق كاهن و بنايا و سليمان به آن جشن دعوت نشده‌ايم! ²⁷آيا اين كار با اطلاع پادشاه انجام گرفته است؟ پس چرا پادشاه به ما نگفته‌اند كه چه كسی را به جانشينی خود برگزيده‌اند؟»

²⁸با شنيدن اين حرفها، پادشاه دستور داد بتشبع را احضار كنند. پس بتشبع به اتاق برگشت و در حضور پادشاه ايستاد.

²⁹آنگاه پادشاه چنين گفت: «به خداوند زنده كه مرا از تمام خطرات نجات داده، قسم می‌خورم كه ³⁰همانطور كه قبلاً در حضور خداوند، خدای اسرائيل برايت قسم خوردم، امروز كاری می‌كنم كه پسرت سليمان بعد از من پادشاه شود و بر تخت سلطنت من بنشيند!»

³¹آنگاه بتشبع در حضور پادشاه تعظيم كرد و گفت: «پادشاه هميشه زنده بماند!»

³²سپس پادشاه گفت: «صادوق كاهن و ناتان نبی و بنايا را پيش من بياوريد.» وقتی آنها به حضور پادشاه شرفياب شدند، ³³پادشاه به ايشان گفت: «همراه درباريان من، سليمان را به جيحون ببريد. او را بر قاطر مخصوص من سوار كنيد ³⁴و صادوق كاهن و ناتان نبی وی را در آن شهر به عنوان پادشاه اسرائيل تدهين كنند. بعد شيپورها را به صدا درآوريد و با صدای بلند بگوييد: زنده باد سليمان پادشاه! ³⁵سپس سليمان را همراه خود به اينجا برگردانيد و او را به نام پادشاه جديد بر تخت سلطنت من بنشانيد، چون من وی را رهبر قوم اسرائيل و يهودا تعيين كرده‌ام.»

³⁶بنايا جواب داد: «اطاعت می‌كنيم. خداوند، خدايت برای اين كار به ما توفيق دهد. ³⁷همانطور كه خداوند با تو بوده است، با سليمان پادشاه هم باشد و سلطنت او را از سلطنت تو شكوهمندتر كند.»

³⁸پس صادوق كاهن، ناتان نبی و بنايا با محافظان دربار، سليمان را بر قاطر داوود پادشاه سوار كردند و به جيحون بردند. ³⁹در آنجا صادوق كاهن، ظرف روغن مقدس را كه از خيمهٔ عبادت آورده بود، گرفته و روغن آن را بر سر سليمان ريخته، او را تدهين نمود. بعد شيپورها را نواختند و تمام مردم فرياد برآوردند: «زنده باد سليمان پادشاه!» ⁴⁰سپس همه با هم شادی‌كنان به اورشليم برگشتند. صدای ساز و آواز آنها چنان بلند بود كه زمين زير پايشان می‌لرزيد!

⁴¹ادونيا و مهمانانش به آخر جشن نزديک می‌شدند كه اين سر و صدا به گوششان رسيد. وقتی يوآب صدای شيپورها را شنيد پرسيد: «چه خبر است؟ اين چه غوغايی است كه در شهر بر پا شده؟»

⁴²حرف او هنوز تمام نشده بود كه يوناتان پسر ابياتار كاهن از راه رسيد. ادونيا به او گفت: «داخل شو! تو جوان خوبی هستی و حتماً خبری خوش برايم آورده‌ای!»

⁴³يوناتان گفت: «آقای ما داوود پادشاه، سليمان را جانشين خود كرده است! ^44‏-45او سليمان را بر قاطر مخصوص خود سوار كرده، همراه صادوق كاهن، ناتان نبی، بنايا و گارد سلطنتی به جيحون فرستاده است. صادوق و ناتان، سليمان را به عنوان پادشاه جديد تدهين كرده‌اند! اينک آنها برگشته‌اند و از اين جهت تمام شهر جشن گرفته‌اند و شادی می‌كنند. اين هلهلهٔ شادی از خوشحالی مردم است! ⁴⁶سليمان بر تخت سلطنت نشسته است ⁴⁷و درباريان برای عرض تبريک نزد داوود پادشاه می‌روند و می‌گويند: خدای تو سليمان را مشهورتر از تو بگرداند و سلطنت او را بزرگتر و باشكوهتر از سلطنت تو بسازد؛ و داوود پادشاه نيز در بستر خود سجده كرده ⁴⁸به دعاهای خير ايشان اينطور جواب می‌دهد: سپاس بر خداوند، خدای اسرائيل كه به من طول عمر داده است تا با چشمان خود ببينم كه خدا پسرم را برگزيده است تا بر تخت سلطنت من بنشيند و به جای من پادشاه شود!»

⁴⁹ادونيا و مهمانان او وقتی اين خبر را شنيدند، ترسيدند و پا به فرار گذاشتند. ⁵⁰ادونيا از ترس سليمان به خيمهٔ عبادت پناه برد و در پای قربانگاه بست نشست. ⁵¹به سليمان خبر دادند كه ادونيا از ترس او به عبادتگاه پناه برده و در آنجا بست نشسته و می‌گويد: «سليمان برای من قسم بخورد كه مرا نخواهد كشت.»

⁵²سليمان گفت: «اگر ادونيا رفتار خود را عوض كند، با او كاری ندارم؛ در غير اين صورت سزای او مرگ است.»

⁵³سپس سليمان كسی را فرستاد تا ادونيا را از عبادتگاه بيرون بياورد. ادونيا آمد و در حضور سليمان پادشاه تعظيم كرد. سليمان به او گفت: «می‌توانی به خانه‌ات برگردی!»

وصيت داوود به سليمان

¹وقت وفات داوود پادشاه نزديک می‌شد، پس به پسرش سليمان اينطور وصيت كرد:

²«چيزی از عمرم باقی نمانده است. تو قوی و شجاع باش ³و همواره از فرمانهای خداوند، خدايت پيروی كن و به تمام احكام و قوانينش كه در شريعت موسی نوشته شده‌اند عمل نما تا به هر كاری دست می‌زنی و به هر جايی كه می‌روی كامياب شوی. ⁴اگر چنين كنی، آنگاه خداوند به وعده‌ای كه به من داده وفا خواهد كرد. خداوند فرموده است: اگر نسل تو با تمام وجود احكام مرا حفظ كنند و نسبت به من وفادار بمانند، هميشه يكی از ايشان بر مملكت اسرائيل سلطنت خواهد كرد.

⁵«در ضمن تو می‌دانی كه يوآب چه بر سر من آورد و چطور دو سردار مرا يعنی ابنير و عماسا را كشت و دست خود را به خون اين بی‌گناهان آلوده كرد. يوآب وانمود كرد كه آنها را در جنگ كشته ولی حقيقت اين است كه در زمان صلح ايشان را كشته بود. ⁶تو يک مرد دانا هستی و می‌دانی چه بايد كرد تا او كشته شود. ⁷اما با پسران برزلائی جلعادی با محبت رفتار كن و بگذار هميشه از سفرهٔ شاهانهٔ تو نان بخورند. چون وقتی از ترس برادرت ابشالوم فرار می‌كردم، آنها از من پذيرايی كردند. ⁸شمعی پسر جيرای بنيامينی را هم كه از اهالی بحوريم است به ياد داری. وقتی من به محنايم می‌رفتم او به من اهانت كرد و ناسزا گفت. اما وقتی او برای استقبال از من به كنار رود اردن آمد، من برای او به خداوند قسم خوردم كه او را نكشم؛ ⁹ولی تو نگذار او بی‌سزا بماند. تو مردی دانا هستی و می‌دانی چه بايد كرد كه او نيز كشته شود.»

وفات داوود

¹⁰وقتی داوود درگذشت او را در شهر اورشليم به خاک سپردند. ¹¹داوود چهل سال بر اسرائيل سلطنت نمود. از اين چهل سال، هفت سال در شهر حبرون سلطنت كرد و سی و سه سال در اورشليم.

¹²سپس سليمان به جای پدر خود داوود بر تخت نشست و پايه‌های سلطنت خود را استوار كرد.

مرگ ادونيا

¹³يک روز ادونيا به ديدن بتشبع مادر سليمان رفت. بتشبع از او پرسيد: «به چه قصدی به اينجا آمده‌ای؟»

ادونيا گفت: «قصد بدی ندارم. ¹⁴آمده‌ام تا از تو درخواستی بكنم.»

بتشبع پرسيد: «چه می‌خواهی؟»

¹⁵ادونيا گفت: «تو می‌دانی كه سلطنت مال من شده بود و تمام مردم هم انتظار داشتند كه بعد از پدرم، من به پادشاهی برسم؛ ولی وضع دگرگون شد و برادرم سليمان به پادشاهی رسيد، چون اين خواست خداوند بود. ¹⁶اما حال خواهشی دارم و اميدوارم كه اين خواهش مرا رد نكنی.»

بتشبع پرسيد: «چه می‌خواهی؟»

¹⁷ادونيا گفت: «از طرف من با برادرم سليمانِ پادشاه، گفتگو كن چون می‌دانم هر چه تو از او بخواهی انجام می‌دهد. به او بگو كه ابيشگ شونمی را به من به زنی بدهد.»

¹⁸بتشبع گفت: «بسيار خوب، من اين خواهش را از او خواهم كرد.»

¹⁹پس بتشبع به همين منظور نزد سليمان پادشاه رفت. وقتی او داخل شد، پادشاه به پيشوازش برخاست و به او تعظيم كرد و دستور داد تا برای مادرش يک صندلی مخصوص بياورند و كنار تخت او بگذارند. پس بتشبع در طرف راست سليمان پادشاه نشست. ²⁰آنگاه بتشبع گفت: «من يک خواهش كوچک از تو دارم؛ اميدوارم آن را رد نكنی.»

سليمان گفت: «مادر، خواهش تو چيست؟ می‌دانی كه من هرگز خواست تو را رد نمی‌كنم.»

²¹بتشبع گفت: «خواهش من اين است كه بگذاری برادرت ادونيا با ابيشگ ازدواج كند.»

²²سليمان در جواب بتشبع گفت: «چطور است همراه ابيشگ، سلطنت را هم به او بدهم،2‏:22 ازدواج با ابيشگ که از کنيزان داوود پادشاه بود، طبق رسم آن زمان، به نحوی به ادونيا حق ادعای سلطنت می‌بخشيد.‏ چون او برادر بزرگ من است! تا او با يوآب و ابياتار كاهن روی كار بيايند و قدرت فرمانروايی را به دست بگيرند!» ^23‏-24سپس سليمان به خداوند قسم خورد و گفت: «خدا مرا نابود كند اگر همين امروز ادونيا را به سبب اين توطئه كه عليه من چيده است نابود نكنم! به خداوند زنده كه تخت و تاج پدرم را به من بخشيده و طبق وعده‌اش اين سلطنت را نصيب من كرده است قسم، كه او را زنده نخواهم گذاشت.»

²⁵پس سليمان پادشاه به بنايا دستور داد كه ادونيا را بكشد، و او نيز چنين كرد.

تبعيد ابياتار و مرگ يوآب

²⁶سپس پادشاه به ابياتار كاهن گفت: «به خانهٔ خود در عناتوت برگرد. سزای تو نيز مرگ است، ولی من اكنون تو را نمی‌كشم، زيرا در زمان پدرم مسئوليت نگهداری صندوق عهد خداوند با تو بود و تو در تمام زحمات پدرم با او شريک بودی.» ²⁷پس سليمان پادشاه، ابياتار را از مقام كاهنی بركنار نموده و بدين وسيله هر چه خداوند در شهر شيلوه دربارهٔ فرزندان عيلی فرموده بود، عملی شد.2‏:27 نگاه کنيد به اول سموئيل 2‏:31‏-35‏.‏

²⁸وقتی خبر اين وقايع به گوش يوآب رسيد، او به خيمهٔ عبادت پناه برد و در پای قربانگاه بست نشست.2‏:28 نگاه کنيد به 1‏:51‏.‏ (يوآب هر چند در توطئهٔ ابشالوم دست نداشت اما در توطئهٔ ادونيا شركت كرده بود.) ²⁹وقتی به سليمان پادشاه خبر رسيد كه يوآب به خيمهٔ عبادت پناه برده است، بنايا را فرستاد تا او را بكشد.

³⁰بنايا به خيمهٔ عبادت داخل شد و به يوآب گفت: «پادشاه دستور می‌دهد كه از اينجا بيرون بيايی.»

يوآب گفت: «بيرون نمی‌آيم و همين جا می‌ميرم.»

بنايا نزد پادشاه برگشت تا كسب تكليف كند.

³¹پادشاه گفت: «همانطور كه می‌گويد، عمل كن. او را بكش و دفن كن. كشتن او، لكه‌های خون اشخاص بی‌گناهی را كه او ريخته است از دامن من و خاندان پدرم پاک می‌كند. ³²او بدون اطلاع پدرم، ابنير فرماندهٔ سپاه اسرائيل و عماسا فرماندهٔ سپاه يهودا را كه بهتر از وی بودند كشت. پس خداوند هم انتقام اين دو بی‌گناه را از او خواهد گرفت ³³و خون ايشان تا به ابد بر گردن يوآب و فرزندان او خواهد بود. اما خداوند نسل داوود را كه بر تخت او می‌نشينند تا به ابد بركت خواهد داد.»

³⁴پس بنايا به خيمهٔ عبادت برگشت و يوآب را كشت. بعد او را در كنار خانه‌اش كه در صحرا بود دفن كردند.

³⁵آنگاه پادشاه، بنايا را به جای يوآب به فرماندهی سپاه منصوب كرد و صادوق را به جای ابياتار به مقام كاهنی گماشت.

مرگ شمعی

³⁶سپس پادشاه، شمعی را احضار كرد. وقتی شمعی آمد، پادشاه به او گفت: «خانه‌ای برای خود در اورشليم بساز و از اورشليم خارج نشو. ³⁷اگر شهر را ترک كنی و از رود قدرون بگذری، بدان كه كشته خواهی شد و خونت به گردن خودت خواهد بود.»

³⁸شمعی عرض كرد: «هر چه بگوييد اطاعت می‌كنم.» پس در اورشليم ماند و مدتها از شهر بيرون نرفت.

³⁹ولی بعد از سه سال، دو نفر از غلامان شمعی پيش اخيش، پادشاه جَت فرار كردند. وقتی به شمعی خبر دادند كه غلامانش در جت هستند، ⁴⁰او الاغ خود را آماده كرده، به جت نزد اخيش رفت. او غلامانش را در آنجا يافت و آنها را به اورشليم باز آورد. ⁴¹سليمان پادشاه وقتی شنيد كه شمعی از اورشليم به جت رفته و برگشته است، ⁴²او را احضار كرد و گفت: «مگر تو را به خداوند قسم ندادم و به تأكيد نگفتم كه اگر از اورشليم بيرون بروی تو را می‌كشم؟ مگر تو نگفتی هر چه بگوييد اطاعت می‌كنم؟ ⁴³پس چرا قول خود را شكستی و دستور مرا اطاعت نكردی؟ ⁴⁴تو خوب می‌دانی چه بدی‌هايی در حق پدرم داوود پادشاه كردی. پس امروز خداوند تو را به سزای اعمالت رسانده است. ⁴⁵اما خداوند به من بركت خواهد داد و سلطنت داوود را تا ابد پايدار خواهد ساخت.»

⁴⁶آنگاه به فرمان پادشاه، بنايا شمعی را بيرون برد و او را كشت. به اين ترتيب، سلطنت سليمان برقرار ماند.

درخواست سليمان از خدا

(دوم تواريخ 1‏:2‏-13)

¹سليمان با فرعون مصر پيمان دوستی بسته، دختر او را به همسری گرفت و به شهر داوود آورد تا بنای كاخ سلطنتی خود و نيز خانه خداوند و ديوار شهر اورشليم را تمام كند. ²در آن زمان، قوم اسرائيل به بالای تپه‌ها می‌رفتند و روی قربانگاه‌های آنجا قربانی می‌كردند، چون هنوز خانهٔ خداوند ساخته نشده بود. ³سليمان خداوند را دوست می‌داشت و مطابق دستورات پدر خود عمل می‌كرد ولی او هم به بالای تپه‌ها می‌رفت و در آنجا قربانی می‌كرد و بخور می‌سوزانيد.

⁴يكبار سليمان برای قربانی كردن به جبعون رفت. معروفترين قربانگاه در آنجا قرار داشت و او هزار گاو و گوسفند در آن محل قربانی كرد. ⁵آن شب در جبعون خداوند در عالم خواب به او ظاهر شد و فرمود: «از من چه می‌خواهی تا به تو بدهم؟»

⁶سليمان گفت: «تو به پدرم داوود بسيار محبت نشان دادی چون او نسبت به تو صادق و امين بود و قلب پاكی داشت. به او پسری بخشيدی كه امروز بر تختش نشسته است. با اين كار، لطف خود را در حق او كامل كردی! ⁷ای خداوند، خدای من، تو مرا به جای پدرم داوود به پادشاهی رسانيده‌ای، در حالی که من خود را برای رهبری يک قوم، بسيار كوچک و بی‌تجربه می‌دانم. ⁸حال كه رهبری قوم برگزيدهٔ تو با اين همه جمعيت بی‌شمار به عهدهٔ من است، ⁹به من حكمت عطا كن تا بتوانم نيک و بد را تشخيص بدهم و با عدالت بر مردم حكومت كنم؛ و گرنه چطور می‌توانم اين قوم بزرگ را اداره كنم؟»

¹⁰خداوند درخواست سليمان را بسيار پسنديد و خشنود شد كه سليمان از او حكمت خواسته است. ¹¹پس به سليمان فرمود: «چون تو حكمت خواستی تا با عدالت حكومت كنی و عمر طولانی يا ثروت فراوان برای خود و يا مرگ دشمنانت را از من نخواستی، ¹²پس هر چه طلب كردی به تو می‌دهم. من به تو فهم و حكمتی می‌بخشم كه تاكنون به كسی نداده‌ام و نخواهم داد. ¹³در ضمن چيزهايی را هم كه نخواستی به تو می‌دهم، يعنی ثروت و افتخار را، به طوری كه در طول زندگی‌ات هيچ پادشاهی به پای تو نخواهد رسيد. ¹⁴اگر مثل پدرت داوود از من اطاعت كنی و دستورات مرا پيروی نمايی آنگاه عمر طولانی نيز به تو خواهم بخشيد!»

¹⁵وقتی سليمان بيدار شد فهميد كه خدا در خواب با او سخن گفته است. پس به اورشليم رفت و به خيمهٔ عبادت وارد شده، در برابر صندوق عهد خداوند ايستاد و قربانیهای سوختنی و سلامتی به خداوند تقديم كرد. سپس برای تمام درباريان خود، ضيافتی بزرگ ترتيب داد.

داوری عادلانهٔ سليمان

¹⁶چندی بعد دو فاحشه برای حل اختلاف خود به حضور پادشاه آمدند. ¹⁷يكی از آنان گفت: «ای پادشاه، ما دو نفر در يک خانه زندگی می‌كنيم. چندی قبل من فرزندی به دنيا آوردم. ¹⁸سه روز بعد از من، اين زن هم فرزندی زاييد. كسی جز ما در آن خانه نبود. ¹⁹يک شب كه او خواب بود، روی بچه‌اش افتاد و بچه‌اش خفه شد! ²⁰نصف شب وقتی من در خواب بودم، او برخاست و پسر مرا از كنارم برداشت و پيش خودش برد و بچهٔ مردهٔ خود را در بغل من گذاشت. ²¹صبح زود كه برخاستم بچه‌ام را شير بدهم ديدم مرده است. وقتی با دقت به او نگاه كردم متوجه شدم كه آن كودک پسر من نيست.»

²²زن دوم حرف او را قطع كرد و گفت: «اينطور نيست، بچهٔ مرده مال اوست و اينكه زنده است پسر من است.»

زن اولی گفت: «نه، آنكه مرده است مال تو است و اينكه زنده است مال من است.» و در حضور پادشاه به مجادله پرداختند.

²³پس پادشاه گفت: «بگذاريد ببينم حق با كيست. هر دو شما می‌گوييد: بچهٔ زنده مال من است، و هر دو هم می‌گوييد: بچهٔ مرده مال من نيست!»

²⁴سپس پادشاه دستور داد شمشيری بياورند. پس يک شمشير آوردند. ²⁵آنگاه سليمان فرمود: «طفل زنده را دو نصف كنيد و به هر كدام يک نصف بدهيد!»

²⁶زنی كه مادر واقعی بچه بود دلش بر پسرش سوخت و به پادشاه التماس كرده گفت: «ای پادشاه بچه را نكشيد. او را به اين زن بدهيد!»

ولی زن ديگر گفت: «نه، بگذار او را تقسيم كنند تا نه مال من باشد و نه مال تو!»

²⁷آنگاه پادشاه فرمود: «بچه را نكشيد! او را به اين زن بدهيد كه نمی‌خواهد بچه كشته شود؛ چون مادرش همين زن است!»

²⁸اين خبر به سرعت در سراسر اسرائيل پيچيد و تمام مردم فهميدند كه خدا به سليمان حكمت بخشيده تا بتواند عادلانه داوری كند. پس برای او احترام زيادی قايل شدند.

مقامات دربار سليمان

^1‏-6سليمان پادشاه بر تمام اسرائيل حكومت می‌كرد و مقامات دربار او عبارت بودند از:

عزريا (پسر صادوق)، رئيس كاهنان؛

اليحورف و اخيا (پسران شيشه)، کاتب؛

یهوشافاط (پسر اخيلود)، وقايع‌نگار؛

بنايا (پسر يهوياداع)، فرماندهٔ سپاه؛

صادوق و ابياتار، كاهن؛

عزريا (پسر ناتان)، سرپرست حاكمان؛

زابود (پسر ناتان)، كاهن و مشاور پادشاه؛

اخيشار، سرپرست امور دربار؛

ادونيرام (پسر عبدا) سرپرست كارهای اجباری.

⁷سليمان در تمام اسرائيل دوازده حاكم گماشته بود و آنها وظيفه داشتند خوراک دربار را تهيه كنند. هر يک از ايشان، يک ماه در سال مسئول تداركات دربار بودند.

^8‏-19اين است اسامی دوازده حاكم و حوزه‌های فعاليت آنها:

بن هور، در كوهستان افرايم؛

بن دقر، در ماقص، شعلبيم، بيت‌شمس، ايلون و بيت حانان؛

بن حسد، در اربوت، سوكوه و تمامی قلمرو حافر؛

بن ابيناداب، (كه با تافَت دختر سليمان ازدواج كرده بود) در تمام منطقهٔ دُر؛

بعنا (پسر اخيلود)، در تعنک، مجدو، تمام سرزمين نزديک بيت‌شان و صرتان، جنوب شهر يزرعيل، و تا شهر آبل مهوله و شهر يقمعام.

بن جابر، در راموت جلعاد كه شامل دهكده‌های ياعير (پسر منسی) در جلعاد و ناحيه ارجوب در باشان می‌شد با شصت شهر حصاردار ديگر كه دروازه‌هايشان پشت‌بندهای مفرغی داشت؛

اخيناداب (پسر عدو)، در محنايم؛

اخيمعص (كه با باسمت دختر ديگر سليمان ازدواج كرده بود)، در نفتالی؛

بعنا (پسر حوشای)، در اشير و بعلوت؛

يهوشافاط (پسر فاروح)، در سرزمين يساكار؛

شمعی (پسر ايلا)، در سرزمين بنيامين؛

جابر (پسر اوری)، در جلعاد كه شامل سرزمينهای سيحون، پادشاه اموری‌ها و عوج، پادشاه باشان می‌شد.

اين دوازده حاكم زير نظر حاكم كل قرار داشتند.

حكمت و عظمت سليمان

²⁰در آن زمان اسرائيل و يهودا قوم بزرگ و مرفه و كاميابی بودند. ²¹سليمان بر تمام سرزمينهای واقع در بين رود فرات و فلسطين كه تا سرحد مصر نيز می‌رسيدند سلطنت می‌كرد. اقوام اين سرزمينها به او باج و خراج می‌دادند و در تمام مدت عمرش تابع او بودند.

²²آذوقهٔ روزانهٔ دربار عبارت بود از: حدود پنج تن آرد و ده تن بلغور، ²³ده گاو از طويله، بيست گاو از چراگاه، صد گوسفند و نيز غزال، آهو، گوزن و انواع مرغان.

²⁴قلمرو سلطنت سليمان از تفصح تا غزه می‌رسيد و تمام ممالک غرب رود فرات را در بر می‌گرفت. تمام پادشاهان غرب رود فرات تابع او بودند و او با سرزمينهای همسايه در صلح بود.

²⁵مردم يهودا و اسرائيل در طول سلطنت سليمان در كمال آرامش بودند و هر خانواده زير درختان مو و انجير خود آسوده می‌نشستند.

²⁶سليمان دوازده هزار اسب و چهار هزار اصطبل برای اسبان عرابه‌های خود داشت.

²⁷حاكمان، هر يک در ماه تعيين شده، خوراک سليمان و مهمانان او را بدون كم و كسر تهيه می‌كردند. ²⁸در ضمن هر يک به سهم خود برای اسبان عرابه و ساير اسبان كاه و جو فراهم می‌ساختند.

²⁹خدا به سليمان فهم و حكمت بی‌نظيری بخشيد و بصيرت او بی‌حد و حصر بود. ³⁰حكمت سليمان از حكمت دانشمندان مشرق زمين و علمای مصر هم زيادتر بود. ³¹او حتی از حكمای معروفی چون ايتان ازراحی و پسران ماحول يعنی حيمان و كلكول و دَردَع حكيمتر بود. سليمان در ميان تمام ممالک دنيای زمان خود معروف شد. ³²سه هزار مثل گفت و هزار و پنج سرود نوشت. ³³سليمان دربارهٔ حيوانات و پرندگان و خزندگان و ماهيان اطلاع كافی داشت، او همچنين تمام گياهان را از درختان سرو گرفته تا بوته‌های كوچک زوفا كه در شكاف ديوارها می‌رويند، می‌شناخت و دربارهٔ آنها سخن می‌گفت. ³⁴پادشاهان سراسر جهان كه آوازهٔ حكمت او را شنيده بودند نمايندگانی به دربار او می‌فرستادند تا از حكمتش برخوردار شوند.

آمادگی برای ساختن خانه خدا

(دوم تواريخ 2‏:1‏-18)

¹حيرام، پادشاه صور، كه در زمان داوود پادشاه دوست او بود، وقتی شنيد كه سليمان، پسر داوود، جانشين پدرش شده است چند سفير به دربار او فرستاد. ²سليمان نيز متقابلاً قاصدانی با اين پيام نزد حيرام فرستاد: ³«تو می‌دانی كه پدرم داوود به خاطر جنگهای پی‌درپی نتوانست خانه‌ای برای عبادت خداوند، خدای خود بسازد. او منتظر بود كه خداوند او را بر دشمنانش پيروز گرداند. ⁴اما اينک خداوند، خدايم در اسرائيل صلح و امنيت برقرار كرده است و من دشمنی ندارم تا به من حمله كند. ⁵خداوند به پدرم وعده فرمود: پسرت كه به جای تو بر تخت سلطنت می‌نشيند، برای من خانه‌ای خواهد ساخت. حال در نظر دارم برای عبادت خداوند، خدايم خانه‌ای بسازم. ⁶آنچه از تو می‌خواهم اين است كه چوب‌بُران خود را به کوههای لبنان بفرستی تا از درختان سرو برايم الوار تهيه كنند. من هم افرادم را به آنجا روانه می‌كنم تا دوش به دوش آنها كار كنند. مزد كارگران تو را هم هر قدر تعيين كنی می‌پردازم. چون همانطور كه می‌دانی در اسرائيل هيچكس به خوبی صیدونی‌ها در بريدن درخت ماهر نيست!»

⁷حيرام از اين پيام سليمان بسيار خوشحال شد و گفت: «سپاس بر خداوند كه به داوود پسر حكيمی داده است تا بر مملكت بزرگ اسرائيل سلطنت كند.» ⁸آنگاه اين پيام را برای سليمان فرستاد: «پيغامت را دريافت كردم و خواهش تو را دربارهٔ تهيهٔ الوار درخت سرو و صنوبر بجا می‌آورم. ⁹افرادم الوار را از کوههای لبنان به ساحل دريا می‌آورند. سپس آنها را به هم می‌بندند و به آب می‌اندازند تا از كنار دريا به طور شناور حركت كنند و به نقطه‌ای كه می‌خواهی برسند. در آنجا افراد من چوبها را از هم باز می‌كنند و تحويل می‌دهند. تو نيز می‌توانی در عوض، برای خاندان سلطنتی من آذوقه بفرستی.»

¹⁰به اين ترتيب، حيرام چوب سرو و صنوبر مورد نياز سليمان را فراهم كرد، ¹¹و به جای آن، سليمان هر سال دو هزار تن گندم و چهارصد هزار ليتر روغن زيتون خالص برای حيرام می‌فرستاد.

¹²بين حيرام و سليمان صلح برقرار بود و آن دو با هم پيمان دوستی بستند. خداوند همانطور كه فرموده بود به سليمان حكمت زيادی بخشيد.

¹³آنگاه سليمان سی هزار نفر را از سراسر اسرائيل به بيگاری گرفت. ¹⁴ادونيرام را نيز به سرپرستی آنها گماشت. او هر ماه به نوبت، ده هزار نفر از آنان را به لبنان می‌فرستاد. به اين ترتيب، هر کس دو ماه در خانهٔ خود بود و يک ماه در لبنان. ¹⁵سليمان هفتاد هزار باربر و هشتاد هزار سنگتراش در كوهستان داشت ¹⁶و سه هزار و سيصد سركارگر بر آنها نظارت می‌كردند. ¹⁷سنگتراشها به دستور پادشاه سنگهای مرغوب بزرگ برای بنای خانهٔ خدا می‌كندند و می‌تراشيدند. ¹⁸اهالی جبال هم به چوب‌بران سليمان و حيرام در بريدن چوب و تهيه الوار و تراشيدن سنگها برای خانهٔ خدا كمک می‌كردند.

سليمان خانهٔ خدا را می‌سازد

(دوم تواريخ 3)

¹در سال چهارم سلطنت سليمان، درست چهارصد و هشتاد سال پس از خروج قوم اسرائيل از مصر در ماه زيو كه ماه دوم است، بنای خانه خداوند شروع شد. ²طول خانهٔ خدا سی متر، عرض آن ده متر و ارتفاعش پانزده متر بود. ³ايوان جلو ساختمان ده متر درازا و پنج متر پهنا داشت. ⁴در ديوارهای ساختمان پنجره‌ای باريک كار گذاشته شده بود.

^5‏-6يک سری اتاق در سه طبقه دور ساختمان و چسبيده به آن درست كردند. عرض اتاقهای طبقه اول دو و نيم متر، طبقه دوم سه متر و طبقه سوم سه و نيم متر بود. برای اينكه مجبور نباشند سر تيرهای اين اتاقها را به داخل ديوار خانهٔ خدا فرو كنند، پشته‌هايی چسبيده به ديوار خانهٔ خدا ساختند و سر تيرهای سرو را روی آنها قرار دادند.

⁷تمام سنگهای ساختمان قبلاً در معدن تراشيده و آماده می‌گرديد به طوری که در فضای ساختمان صدای تيشه و چكش و ابزار و آلات آهنی ديگر شنيده نمی‌شد.

⁸در ورودی طبقه اول در سمت جنوبی خانهٔ خدا بود و طبقهٔ دوم و سوم بوسيلهٔ پله‌های مارپيچی به طبقه اول راه داشت. ⁹پس از تكميل ساختمان، سليمان دستور داد سقف ساختمان را با تيرها و تخته‌های چوب سرو بپوشانند. ¹⁰ارتفاع اتاقهای دور ساختمان دو و نيم متر بود كه با تيرهای سرو آزاد به معبد متصل می‌شدند.

¹¹خداوند به سليمان گفت: ¹²«اگر هر چه به تو می‌گويم انجام دهی و از تمام احكام و دستورات من اطاعت كنی، آنگاه آنچه را كه به پدرت داوود قول دادم، بجا خواهم آورد ¹³و در ميان قوم اسرائيل در اين خانه ساكن می‌شوم و هرگز ايشان را ترک نمی‌كنم.»

¹⁴وقتی بنای خانهٔ خدا به پايان رسيد، ¹⁵ديوارهای داخل خانه را با چوب سرو و كف آن را با چوب صنوبر پوشاندند. ¹⁶قسمت انتهای خانه خدا را به طول ده متر بوسيلهٔ ديواری از چوب سرو جدا ساختند و آن اتاق را به «قدس‌الاقداس» اختصاص دادند. ¹⁷اتاق جلو قدس‌الاقداس به طول بيست متر بود. ¹⁸تمام ديوارهای سنگی داخل خانهٔ خدا را با قطعاتی از تخته‌های سرو كه با نقشهايی از گل و كدو منبت‌كاری شده بود، پوشاندند.

¹⁹قدس‌الاقداس محلی بود كه صندوق عهد خداوند را در آن می‌گذاشتند. ²⁰درازا و پهنا و بلندی قدس‌الاقداس، هر يک ده متر بود و سطح ديوارهای داخلی آن با طلا پوشانده شده بود. سپس سليمان از چوب سرو يک قربانگاه برای آن درست كرد. ^21‏-22روكش قربانگاه هم مثل رويه داخل خانهٔ خدا، از طلای خالص بود. در برابر محل در ورودی قدس‌الاقداس، زنجيرهايی از طلا نصب نمود.

^23‏-28سليمان دو مجسمه به شکل فرشته از چوب زيتون ساخت كه بلندی هر كدام از آنها پنج متر بود و آنها را در داخل قدس‌الاقداس قرار داد. اين مجسمه‌ها طوری كنار هم قرار گرفته بودند كه دو بال آنها به هم می‌رسيد و بالهای ديگرشان تا ديوارهای دو طرف قدس‌الاقداس كشيده می‌شد. طول هر يک از بالهای فرشتگان دو و نيم متر بود و به اين ترتيب از سر يک بال تا سر بال ديگر پنج متر می‌شد. هر دو فرشته را به يک اندازه و به يک شكل ساخته بودند و هر دو را با روكش طلا پوشانيده بودند.

²⁹ديوارهای هر دو اتاق خانهٔ خدا با نقشهای فرشتگان و درختان خرما و دسته‌های گل، منبت‌كاری شده بود. ³⁰كف هر دو اتاق نيز روكش طلا داشت.

³¹برای در ورودی قدس‌الاقداس، دو لنگه در از چوب زيتون ساختند. پهنای اين درها به اندازهٔ يک پنجم پهنای ديوار بود. ³²اين دو لنگه در نيز با نقشهای فرشتگان و درختان خرما و دسته‌های گل منبت‌كاری شده و تمام با روكش طلا پوشانيده شده بود.

³³چهار چوب در ورودی خانهٔ خدا كه به اتاق جلويی باز می‌شد از چوب زيتون ساخته شده بود. پهنای اين چهار چوب يک چهارم پهنای ديوار بود. ³⁴اين در، از چوب صنوبر ساخته شده بود و چهار لنگه داشت كه دو به دو به هم متصل بود و تا می‌شد. ³⁵اين درها نيز با نقشهای فرشتگان و درختان خرما و دسته‌های گل منبت‌كاری شده و تمام با روكش طلا پوشانيده شده بود.

³⁶حياطی در جلو خانهٔ خدا ساخته شد كه ديوارهای آن از سه رديف سنگ تراشيده و يک رديف چوب سرو تشكيل شده بود.

³⁷اولين سنگ بنای خانهٔ خداوند در ماه زيو كه ماه دوم است، در سال چهارم سلطنت سليمان گذاشته شد؛ ³⁸و در سال يازدهم سلطنت او در ماه بول كه ماه هشتم است، تمام كارهای ساختمانی آن درست مطابق طرح داده شده، تكميل گرديد. به اين ترتيب، ساختن خانهٔ خدا هفت سال به طول انجاميد.

كاخ سليمان

¹سپس، سليمان برای خود يک كاخ سلطنتی ساخت و برای ساختن آن سيزده سال وقت صرف كرد. ²اسم يكی از تالارهای آن كاخ را «تالار جنگل لبنان» گذاشت. درازای اين تالار پنجاه متر، پهنای آن بيست و پنج متر و بلندی آن پانزده متر بود. سقف آن از تيرهای سرو پوشيده شده بود و روی چهار رديف از ستونهای سرو قرار داشت. ³سقف مجموعاً چهل و پنج تير داشت كه در سه رديف پانزده تايی قرار گرفته بودند. ⁴در هر يک از دو ديوار جانبی، سه رديف پنجره كار گذاشته شده بود. ⁵چارچوب تمام درها و پنجره‌ها به شکل چهارگوش بود و پنجره‌های ديوارهای جانبی، روبروی هم قرار داشتند.

⁶تالار ديگر «تالار ستونها» ناميده شد كه درازای آن بيست و پنج متر و پهنای آن پانزده متر بود. جلو اين تالار، يک ايوان بود كه سقف آن روی ستونها قرار داشت.

⁷در كاخ سلطنتی، يک تالار ديگر هم بود به اسم «تالار داوری» كه سليمان در آنجا می‌نشست و به شكايات مردم رسيدگی می‌كرد. اين تالار از كف تا سقف با چوب سرو پوشيده شده بود.

⁸پشت اين تالار، خانهٔ شخصی خودِ پادشاه ساخته شد كه شبيه «تالار داوری» بود. سليمان خانهٔ ديگری شبيه خانهٔ خود، برای زنش كه دختر فرعون بود ساخت.

⁹تمام اين عمارتها از سنگهای مرغوب و تراشيده شده در اندازه‌های معين ساخته شده بودند. ¹⁰پايهٔ عمارتها از سنگهای بزرگ پنج متری و چهار متری تشكيل شده بود. ¹¹بر سر ديوارهای اين عمارتها تيرهايی از چوب سروكار گذاشته بودند. ¹²ديوار حياط بزرگ كاخ، مانند حياط داخلی خانهٔ خدا با سه رديف سنگ تراشيده و يک رديف چوب سرو ساخته شده بود.

^13‏-14سليمان پادشاه به دنبال يک ريخته‌گر ماهر به اسم حورام فرستاد و او را دعوت كرد تا از صور به اورشليم بيايد و برای او كار كند. حورام دعوت سليمان را پذيرفت. مادر حورام يک بيوه‌زن يهودی از قبيلهٔ نفتالی و پدرش يک ريخته‌گر از اهالی صور بود.

دو ستون مفرغی

(دوم تواريخ 3‏:15‏-17)

¹⁵حورام دو ستون از مفرغ درست كرد كه بلندی هر یک نه متر و دور هر يک شش متر بود. ^16‏-22برای ستونها دو سر ستون مفرغی ساخت. هر یک از اين سر ستونها به شكل گل سوسن بود. بلندی هر سر ستون دو و نيم متر و پهنای هر يک دو متر بود. هر كدام از اين سر ستونها با هفت رشته زنجير مفرغی بافته شده و با دو رديف انار مفرغی تزيين شده بود. تعداد انارهای مفرغی در هر سر ستون دويست عدد بود. حورام اين ستونها را در دو طرف در ورودی خانهٔ خدا بر پا نمود. ستون جنوبی را «ستون ياكين»7‏:16‏-22 احتمالاً ياکين به معنی «او (خدا) برقرار می‌سازد» و بوعز به معنی «در او (خدا) قوت هست» می‌باشد.‏ ناميد و ستون شمالی را «ستون بوعز»7‏:16‏-22 تقديس يعنی جدا کردن، اختصاص دادن و مقدس ساختن.‏ نام گذاشت.

حوض مفرغی

(دوم تواريخ 4‏:2‏-5)

²³حورام يک حوض گرد از مفرغ درست كرد كه عمق آن دو و نيم متر، قطرش پنج متر و محيطش پانزده متر بود. ²⁴بر كناره‌های لبهٔ حوض در دو رديف نقشهای كدويی شكل (در هر متر بيست نقش) قرار داشتند. اين نقشها با خود حوض قالبگيری شده بود. ²⁵اين حوض بر پشت دوازده مجسمهٔ گاو قرار داشت. سر گاوها به طرف بيرون بود، سه گاو رو به شمال، سه گاو رو به جنوب، سه گاو رو به مغرب و سه گاو رو به مشرق. ²⁶ضخامت ديوارهٔ حوض به پهنای كف دست بود. لبهٔ آن به شکل جام بود و مانند گلبرگ سوسن به طرف بيرون باز می‌شد. گنجايش آن بيش از چهل هزار ليتر بود.

ميزهای مفرغی

^27‏-30سپس حورام ده ميز مفرغی با پايه‌های چرخدار درست كرد. درازای هر ميز دو متر، پهنای آن دو متر و بلنديش يک و نيم متر بود. چهار طرف ميز به‌وسیلهٔ ورقه‌های چهارگوش پوشانده شده بود. هر ورقه داخل قابی قرار داشت و ورقه‌ها و قابها با نقشهايی از فرشته، شير و گاو تزيين شده بود. در قسمت بالا و پايين گاوها و شيرها نقشهايی از دسته‌های گل قرار داشت. هر يک از اين ميزها دارای چهار چرخ مفرغی بود. اين چرخها دور محورهای مفرغی حركت می‌كردند. در چهار گوشهٔ هر ميز، چهار پايهٔ كوچک نصب شده بود تا حوضچه‌ای را كه می‌ساختند روی آنها بگذارند. اين پايه‌های كوچک با نقشهای مارپيچی تزيين شده بودند. ³¹در قسمت بالای هر ميز، سوراخ گردی قرار داشت. دور اين سوراخ را قابی به بلندی هفتاد و پنج سانتی متر فرا گرفته بود كه پنجاه سانتی متر آن بالای ميز و بيست و پنج سانتی متر ديگر داخل ميز قرار می‌گرفت. دور قاب با نقشهايی تزيين شده بود.

³²محور چرخها به پايه‌های ميزها وصل بود و بلندی هر چرخ هفتاد و پنج سانتی متر بود، ³³و چرخها به چرخهای عرابه شباهت داشتند. محور، چرخ، پره‌ها و توپی چرخ، همه از جنس مفرغ بودند. ³⁴در هر گوشهٔ ميز، روی هر پايه، يک دستگيره از جنس خود ميز وجود داشت. ³⁵دور تا دور هر ميز تسمه‌ای به بلندی بيست و پنج سانتی متر كشيده شده بود و پايه‌ها و ورقه‌های آن به سر ميز متصل بودند. ³⁶قسمتهای خالی پايه‌ها و ورقه‌ها با نقشهايی از فرشته، شير و درخت خرما تزيين شده و با دسته‌های گل پوشيده شده بود. ³⁷تمام اين ميزها به يک شكل و اندازه و از يک جنس ساخته شده بودند.

³⁸حورام همچنين ده حوضچه مفرغی ساخت و آنها را بر سر ده ميز چرخدار گذاشت. قطر هر حوضچه دو متر بود و گنجايشش هشتصد ليتر. ³⁹پنج ميز با حوضچه‌هايش در سمت جنوب و پنج ميز ديگر با حوضچه‌هايش در سمت شمال خانهٔ خدا گذاشته شد. حوض اصلی در گوشهٔ جنوب شرقی خانه خدا قرار گرفت. ⁴⁰حورام همچنين سطلها، خاک‌اندازها و كاسه‌ها ساخت. او تمام كارهای خانهٔ خداوند را كه سليمان پادشاه به او واگذار كرده بود به انجام رسانيد.

وسايل خانه خدا

(دوم تواريخ 4‏:11 تا 5‏:1)

^41‏-45اين است فهرست اشيايی كه حورام ساخت: دو ستون،

دو سر ستون كاسه مانند برای ستونها،

دو رشته زنجير روی سر ستونها،

چهارصد انار مفرغی برای دو رشته زنجير سر ستون (يعنی برای هر رشته زنجير سر ستون دويست انار كه در دو رديف قرار داشتند)،

ده ميز با ده حوضچه روی آنها،

يک حوض بزرگ با دوازده گاو مفرغی زير آن،

سطلها،

خاک‌اندازها،

كاسه‌ها.

حورام تمام اين اشیا خانه خداوند را از مفرغ صيقلی برای سليمان پادشاه ساخت. ⁴⁶به دستور سليمان، اين اشیا در دشت اردن كه بين سوكوت و صرتان قرار داشت قالبريزی شده بود. ⁴⁷وزن آنها نامعلوم بود، چون به قدری سنگين بودند كه نمی‌شد آنها را وزن كرد!

⁴⁸در ضمن، به دستور سليمان وسايلی از طلای خالص برای خانهٔ خداوند ساخته شد. اين وسايل عبارت بودند از: قربانگاه، ميز نان مقدس، ⁴⁹ده چراغدان با نقشهای گل (اين چراغدانها روبروی قدس‌الاقداس قرار داشتند، پنج عدد در سمت راست و پنج عدد در سمت چپ)، چراغها، انبركها، ⁵⁰پياله‌ها، انبرها، كاسه‌ها، قاشقها، آتشدانها، لولاهای درهای قدس‌الاقداس و درهای اصلی راه ورودی خانهٔ خدا. تمام اينها از طلای خالص ساخته شده بودند.

⁵¹وقتی كارهای خانه خداوند تمام شد، سليمان طلا و نقره و تمام ظروفی را كه پدرش وقف خانهٔ خداوند كرده بود، به خزانهٔ خانهٔ خداوند آورد.

صندوق عهد به خانهٔ خدا منتقل می‌شود

(دوم تواريخ 5‏:2 تا 6‏:2)

¹آنگاه سليمان پادشاه تمام سران قبايل و طوايف قوم اسرائيل را به اورشليم دعوت كرد تا صندوق عهد خداوند را كه در صهيون، شهر داوود بود به خانه خدا بياورند. ²همهٔ آنها در روزهای عيد خيمه‌ها در ماه ايتانيم كه ماه هفتم است در اورشليم جمع شدند. ^3‏-4آنگاه كاهنان و لاويان صندوق عهد و خيمه عبادت را با تمام ظروف مقدسی كه در آن بود، به خانه خدا آوردند. ⁵سپس سليمان پادشاه و تمام بنی‌اسرائيل در برابر صندوق عهد خداوند جمع شدند و در آن روز تعداد زيادی گاو و گوسفند قربانی كردند. تعداد گاو و گوسفند قربانی شده آنقدر زياد بود كه نمی‌شد شمرد.

⁶سپس كاهنان، صندوق عهد را به درون قدس‌الاقداس خانهٔ خداوند بردند و آن را زير بالهای آن دو مجسمهٔ فرشته قرار دادند. ⁷مجسمهٔ فرشته‌ها طوری ساخته شده بود كه بالهايشان روی صندوق عهد خداوند و روی چوبهای حامل صندوق گسترده می‌شد و آن را می‌پوشاند. ⁸اين چوبها آنقدر دراز بود كه از داخل اتاق دوم يعنی قدس ديده می‌شدند اما از حياط ديده نمی‌شدند. (اين چوبها هنوز هم در آنجا هستند.) ⁹در صندوق عهد چيزی جز دو لوح سنگی نبود. وقتی خداوند با قوم خود، پس از بيرون آمدنشان از مصر، در كوه حوريب عهد و پيمان بست، موسی آن دو لوح را در صندوق عهد گذاشت.

¹⁰وقتی كاهنان از قدس بيرون می‌آمدند ناگهان ابری خانهٔ خداوند را پر ساخت ¹¹و حضور پرجلال خداوند آن مكان را فرا گرفت به طوری كه كاهنان نتوانستند به خدمت خود ادامه دهند.

^12‏-13آنگاه سليمان پادشاه اينطور دعا كرد:

«خداوندا، تو فرموده‌ای كه در ابر غليظ و تاريک ساكن می‌شوی؛ ولی من برای تو خانه‌ای ساخته‌ام تا هميشه در آن منزل گزينی!»

سليمان برای قوم سخنرانی می‌كند

(دوم تواريخ 6‏:3‏-11)

^14‏-15سپس پادشاه رو به جماعتی كه ايستاده بودند كرد و ايشان را بركت داده، گفت: «سپاس بر خداوند، خدای اسرائيل كه آنچه را به پدرم داوود وعده داده بود، امروز با قدرت خود بجا آورده است. ¹⁶او به پدرم فرمود: از زمانی كه قوم خود را از مصر بيرون آوردم تاكنون در هيچ جای سرزمين اسرائيل هرگز شهری را انتخاب نكرده‌ام تا در آنجا خانه‌ای برای حرمت نام من بنا شود ولی داوود را انتخاب كرده‌ام تا بر قوم من حكومت كند.

¹⁷«پدرم داوود می‌خواست خانه‌ای برای خداوند، خدای اسرائيل بنا كند، ¹⁸اما خداوند به او فرمود: قصد و نيت تو خوب است، ¹⁹اما كسی كه بايد خانه خدا را بسازد تو نيستی؛ پسر تو خانهٔ مرا بنا خواهد كرد. ²⁰حال، خداوند به وعدهٔ خود وفا كرده است. زيرا من به جای پدرم بر تخت سلطنت اسرائيل نشسته‌ام و اين خانه را برای عبادت خداوند، خدای اسرائيل ساخته‌ام، ²¹و در آنجا مكانی برای صندوق عهد آماده كرده‌ام عهدی كه خداوند هنگامی كه اجداد ما را از مصر بيرون آورد، با ايشان بست.»

دعای سليمان

(دوم تواريخ 6‏:12‏-42)

^22‏-23آنگاه سليمان در حضور جماعت اسرائيل، روبروی قربانگاه خداوند ايستاده، دستهای خود را به طرف آسمان بلند كرد و گفت: «ای خداوند، خدای اسرائيل، در تمام زمين و آسمان خدايی همانند تو وجود ندارد. تو خدايی هستی كه عهد پر از رحمت خود را با كسانی كه با تمام دل احكام تو را اطاعت می‌كنند نگاه می‌داری. ²⁴تو به وعده‌ای كه به بندهٔ خود، پدرم داوود دادی، امروز وفا كرده‌ای. ²⁵پس ای خداوند، خدای اسرائيل، اينک به اين وعده‌ای هم كه به پدرم دادی وفا كن كه فرمودی: اگر فرزندان تو مانند خودت مطيع دستورات من باشند هميشه کسی از نسل تو بر اسرائيل پادشاهی خواهد كرد. ²⁶اكنون ای خدای اسرائيل، از تو خواستارم كه اين وعده‌ای را كه به پدرم دادی، به انجام برسانی.

²⁷«ولی آيا ممكن است كه خدا واقعاً روی زمين ساكن شود؟ ای خداوند، حتی آسمانها گنجايش تو را ندارند، چه رسد به اين خانه‌ای كه من ساخته‌ام. ²⁸با وجود اين، ای خداوند، خدای من، تو دعای مرا بشنو و آن را مستجاب فرما. ²⁹چشمان تو شبانه روز بر اين خانه باشد كه برای خود انتخاب كرده‌ای. هر وقت در اين مكان دعا می‌كنم، دعای مرا بشنو و اجابت فرما. ³⁰نه تنها من، بلكه هر وقت قوم تو اسرائيل نيز در اينجا دعا می‌كنند، تو دعای آنها را اجابت فرما و از آسمان كه محل سكونت تو است، استغاثهٔ ايشان را بشنو و گناهانشان را ببخش.

³¹«هرگاه كسی متهم به جرمی شده باشد و از او بخواهند كنار اين قربانگاه سوگند ياد كند كه بی‌گناه است، ³²آنگاه از آسمان بشنو و داوری كن. اگر به دروغ سوگند ياد نموده و مقصر باشد وی را به سزای عملش برسان، در غير اين صورت بی‌گناهی او را ثابت و اعلام كن.

^33‏-34«وقتی قوم تو اسرائيل گناه ورزند و مغلوب دشمن شوند، ولی بعد به سوی تو روی آورند و اعتراف نمايند و در اين خانه به درگاه تو دعا كنند، آنگاه از آسمان ايشان را اجابت فرما و گناه قوم خود را بيامرز و بار ديگر آنان را به اين سرزمين كه به اجداد ايشان بخشيده‌ای، بازگردان.

³⁵«اگر قوم تو گناه كنند و دريچهٔ آسمان به سبب گناهشان بسته شود و ديگر باران نبارد، آنگاه كه آنها از گناهشان بازگشت نموده، اعتراف نمايند و در اين خانه به درگاه تو دعا كنند، ³⁶تو از آسمان دعای ايشان را اجابت فرما و گناه بندگان خود را بيامرز و راه راست را به ايشان نشان بده و بر زمينی كه به قوم خود به ملكيت داده‌ای باران بفرست.

³⁷«هرگاه اين سرزمين دچار قحطی يا طاعون شود، يا محصول آن بر اثر بادهای سوزان و هجوم ملخ از بين برود، يا دشمن قوم تو را در شهر محاصره كند و يا هر بلا و مرض ديگری پيش آيد ³⁸و قوم تو، هر يک دستهای خود را به سوی اين خانه دراز كرده، دعا كنند، آنگاه تو ناله‌های ايشان را ³⁹از آسمان كه محل سكونت تو است، بشنو و گناهشان را ببخش. ای خدا تو كه از دل مردم آگاهی، هر كس را برحسب كارهايش جزا بده ⁴⁰تا قوم تو در اين سرزمينی كه به اجدادشان بخشيده‌ای همواره از تو اطاعت كنند.

^41‏-42«وقتی بيگانگان از عظمت نام تو و معجزات شگفت‌انگيزت باخبر شوند و از سرزمينهای دور برای پرستش تو به اينجا بيايند و در اين خانه دعا كنند ⁴³آنگاه از آسمان كه محل سكونت توست، دعای آنها را بشنو و هر چه می‌خواهند به آنها ببخش تا تمام اقوام روی زمين تو را بشناسند و مانند قومت اسرائيل تو را احترام كرده، بدانند كه حضور تو در اين خانه‌ای است كه من ساخته‌ام.

⁴⁴«اگر قومت به فرمان تو به جنگ دشمن بروند و از ميدان جنگ به سوی اين شهر برگزيدهٔ تو و اين خانه‌ای كه به اسم تو ساخته‌ام نزد تو دعا كنند، ⁴⁵آنگاه از آسمان دعای ايشان را اجابت فرما و آنها را در جنگ پيروز گردان.

⁴⁶«اگر قوم تو نسبت به تو گناه كنند و كيست كه گناه نكند؟ و تو بر آنها خشمگين شوی و اجازه دهی دشمن آنها را به كشور خود، خواه دور و خواه نزديک، به اسارت ببرد، ⁴⁷سپس در آن كشور بيگانه به خود آيند و توبه كرده، به تو پناه آورند و دعا نموده، بگويند: خداوندا، ما به راه خطا رفته‌ايم و مرتكب گناه شده‌ايم! ⁴⁸و از گناهان خود دست بكشند و به طرف اين سرزمين كه به اجداد ايشان بخشيدی و اين شهر برگزيده‌ات و اين خانه‌ای كه به اسم تو ساخته‌ام دعا كنند، ⁴⁹آنگاه از آسمان كه محل سكونت توست، دعاها و ناله‌های ايشان را بشنو و به داد آنان برس. ⁵⁰قوم خود را كه نسبت به تو گناه كرده‌اند بيامرز و تقصيراتشان را ببخش و در دل دشمن نسبت به آنها ترحم ايجاد كن؛ ⁵¹زيرا آنها قوم تو و از آن تو هستند و تو ايشان را از اسارت و بندگی مصریان آزاد كردی!

⁵²«ای خداوند، همواره بر بنده‌ات و قومت نظر لطف بفرما و دعاها و ناله‌هايشان را بشنو. ⁵³زيرا وقتی اجداد ما را از سرزمين مصر بيرون آوردی، به بنده خود موسی فرمودی: من قوم اسرائيل را از ميان تمام قومهای جهان انتخاب كرده‌ام تا قوم خاص من باشد!»

دعای بركت سليمان

^54‏-55سليمان همانطور كه زانو زده و دستهای خود را به سوی آسمان بلند كرده بود، دعای خود را به پايان رسانيد. سپس از برابر قربانگاه خداوند برخاست و با صدای بلند برای تمام بنی‌اسرائيل بركت طلبيد و گفت:

⁵⁶«سپاس بر خداوند كه همهٔ وعده‌های خود را در حق ما به انجام رسانيد و به قوم خود آرامش و آسايش بخشيد. خدا به تمام وعده‌های خوبی كه توسط بندهٔ خويش موسی به ما داده بود، وفا نموده است. ⁵⁷همانگونه كه خداوند، خدای ما، با اجداد ما بود، با ما نيز باشد و هرگز ما را ترک نگويد و وانگذارد. ⁵⁸او قلبهای ما را به سوی خود مايل گرداند تا ما از او پيروی كنيم و از تمامی احكام و دستوراتی كه به اجداد ما داده؛ اطاعت نماييم. ⁵⁹خداوند، خدای ما تمام كلمات اين دعا را شب و روز در نظر داشته باشد و برحسب نياز روزانه، مرا و قوم بنی‌اسرائيل را ياری دهد، ⁶⁰تا همهٔ قومهای جهان بدانند كه فقط خداوند، خداست و غير از او خدای ديگری وجود ندارد. ⁶¹ای قوم من، با تمام دل از خداوند، خدايمان پيروی كنيد و مانند امروز، از احكام و دستورات او اطاعت نماييد.»

تقديس خانه خدا

(دوم تواريخ 7‏:4‏-10)

^62‏-63سپس پادشاه و تمام مردم قربانیهای سلامتی به خداوند تقديم كردند. جمعاً بيست و دو هزار گاو و صد و بيست هزار گوسفند ذبح شد. به اين ترتيب، خانهٔ خداوند را تبرک نمودند. ⁶⁴چون قربانگاه مفرغی خانهٔ خداوند گنجايش آن همه قربانیهای سوختنی و هدايای آردی و پيه قربانیهای سلامتی را نداشت پس پادشاه وسط حياط خانه خدا را به عنوان قربانگاه تقديس كرد8‏:64 تقديس يعنی جدا کردن، اختصاص دادن و مقدس ساختن.‏ تا از آنجا نيز استفاده كنند. ⁶⁵اين جشن چهارده روز طول كشيد و گروه بی‌شماری از سراسر اسرائيل، از گذرگاه حمات گرفته، تا سرحد مصر، در آن شركت كردند. ⁶⁶روز بعد سليمان مردم را مرخص كرد و آنها به خاطر تمام بركاتی كه خداوند به خدمتگزار خود داوود و قوم خويش اسرائيل عطا كرده بود با خوشحالی به شهرهای خود بازگشتند و برای سلامتی پادشاه دعا كردند.

خداوند دوباره به سليمان ظاهر می‌شود

(دوم تواريخ 7‏:11‏-22)

¹پس از آنكه سليمان پادشاه بنای خانهٔ خداوند، كاخ سلطنتی و هر چه را كه خواسته بود به اتمام رسانيد، ^2‏-3خداوند بار ديگر بر او ظاهر شد، چنانكه قبلاً در جبعون به او ظاهر شده بود، و به او فرمود: «دعای تو را شنيده‌ام و اين خانه را كه ساخته‌ای تا نام من تا ابد بر آن باشد، تقديس كرده‌ام. چشم و دل من هميشه بر اين خانه خواهد بود. ⁴اگر تو نيز مانند پدرت داوود با كمال صداقت و راستی رفتار كنی و هميشه مطيع من باشی و از احكام و دستورات من پيروی نمايی، ⁵آنگاه همانطور كه به پدرت داوود قول دادم هميشه يک نفر از نسل او بر اسرائيل سلطنت خواهد كرد.

⁶«اما اگر شما و فرزندان شما از دستوراتی كه من به شما داده‌ام سرپيچی كنيد و از من روی برگردانيد و به بت‌پرستی بگراييد، ⁷آنگاه بنی‌اسرائيل را از اين سرزمين كه به آنان بخشيده‌ام، بيرون می‌رانم و حتی اين خانه را كه به نام خود تقديس كرده‌ام ترک خواهم گفت؛ به طوری كه اسرائيل رسوا شده، زبانزد قومهای ديگر خواهد شد. ⁸اين خانه با خاک يكسان خواهد گرديد به گونه‌ای كه هر كس از كنارش بگذرد، حيرت‌زده خواهد گفت: چرا خداوند با اين سرزمين و اين خانه چنين كرده است؟ ⁹در جواب به آنها خواهند گفت: چون بنی‌اسرائيل خداوند، خدای خود را كه اجداد آنها را از مصر بيرون آورده بود ترک گفته، بت‌پرست شدند، به همين علت خداوند اين بلا را بر سر ايشان آورده است.»

كارهای ديگر سليمان

(دوم تواريخ 8)

¹⁰بنای خانهٔ خداوند و كاخ سليمان بيست سال طول كشيد. ¹¹سليمان به جای چوبهای سرو و صنوبر و طلاهايی كه حيرام برای ساختن خانهٔ خداوند و كاخ سلطنتی او تقديم كرده بود، بيست شهر از شهرهای جليل را به او پيشكش نمود. ¹²ولی وقتی حيرام از صور به ديدن اين شهرها آمد آنها را نپسنديد ¹³و به سليمان گفت: «ای برادر، اين چه شهرهايی است كه به من می‌دهی؟» (به همين جهت آن شهرها تا به امروز «شهرهای بی‌ارزش» ناميده می‌شوند.) ¹⁴حيرام بيش از چهار تن طلا برای سليمان فرستاده بود.

¹⁵سليمان برای ساختن خانهٔ خداوند، كاخ سلطنتی خود، قلعهٔ ملو، حصار اورشليم، و شهرهای حاصور، مجدو و جازر، افراد زيادی را به کار گرفته بود. ¹⁶(جازر همان شهری است كه پادشاه مصر آن را آتش زده و تمام سكنهٔ آن را قتل عام نموده بود. ولی وقتی سليمان با دختر او ازدواج كرد، فرعون آن شهر را به عنوان جهيزيهٔ دخترش به او بخشيد ¹⁷و سليمان هم آن را بازسازی كرد.) سليمان همچنين بيت‌حورون پايين ¹⁸و شهر بعلت و تدمور را كه ويران بودند، از نو ساخت و آباد نمود. ¹⁹سليمان علاوه بر آنها شهرهای مخصوصی نيز برای انبار آذوقه، نگهداری اسبها و عرابه‌ها ساخت. خلاصه هر چه می‌خواست در اورشليم و لبنان و سراسر قلمرو سلطنت خود بنا كرد.

^20‏-21سليمان از بازماندگان قومهای كنعانی كه اسرائيلی‌ها در زمان تصرف كنعان آنها را از بين نبرده بودند برای بيگاری استفاده می‌كرد. اين قومها عبارت بودند از: اموری‌ها، فرزی‌ها، حيتی‌ها، حوی‌ها و يبوسی‌ها. نسل اين قومها تا زمان حاضر نيز برده هستند و به بيگاری گرفته می‌شوند. ²²اما سليمان از بنی‌اسرائيل كسی را به بيگاری نمی‌گرفت، بلكه ايشان به صورت سرباز، افسر، فرمانده و رئيس عرابه‌رانها خدمت می‌كردند. ²³پانصد و پنجاه نفر نيز به عنوان سرپرست بر گروه‌های كارگران گمارده شده بودند.

²⁴آنگاه سليمان پادشاه، دختر فرعون را از شهر داوود به قصر تازه‌ای كه برای او ساخته بود، انتقال داد و سپس قلعهٔ ملو را ساخت.

²⁵پس از ساختن خانهٔ خدا، سليمان روی قربانگاه آن سالی سه بار قربانیهای سوختنی و قربانیهای سلامتی تقديم می‌كرد و بخور می‌سوزانيد.

²⁶سليمان در عصيون جابر كه از بنادر سرزمين ادوم است كشتيها ساخت. (عصيون جابر بندری است در نزديكی شهر ايلوت واقع در خليج عقبه.) ²⁷حيرام پادشاه، دريانوردان با تجربهٔ خود را فرستاد تا در كشتيهای سليمان با ملاحان او همكاری كنند. ²⁸آنها با كشتی به اوفير مسافرت كردند و برای سليمان طلا آوردند. مقدار اين طلا بيش از چهارده تن بود.

ديدار ملكه سبا با سليمان

(دوم تواريخ 9‏:1‏-12)

¹ملكهٔ سبا وقتی شنيد كه خداوند به سليمان حكمت خاصی داده است، تصميم گرفت به ديدار او برود و با طرح مسائل دشوار او را آزمايش كند. ²پس با سواران بسيار و كاروانی از شتر با بار طلا همراه با جواهرات و عطريات به شهر اورشليم آمد و مسائل خود را با سليمان در ميان گذاشت. ³سليمان به تمام سؤالات او جواب داد. پاسخ هيچ مسئله‌ای برای سليمان مشكل نبود. ^4‏-5وقتی ملكهٔ سبا حكمت سليمان را ديد و كاخ زيبا، خوراک شاهانه، تشريفات درباريان و مقامات، خدمت منظم خدمتكاران و ساقيان، و قربانیهایی كه در خانهٔ خداوند تقديم می‌شد، همه را از نظر گذراند مات و مبهوت ماند! ⁶پس به سليمان گفت: «حال باور می‌كنم كه هر چه در مملكتم دربارهٔ حكمت تو و كارهای بزرگت شنيده‌ام، همه راست بوده است. ⁷باور نمی‌كردم تا اينكه آمدم و با چشمان خود ديدم، حتی نصفش را هم برايم تعريف نكرده بودند. حكمت و ثروت تو خيلی بيشتر از آن است كه تصورش را می‌كردم. ⁸خوشا به حال اين قوم و خوشا به حال اين درباريان كه هميشه سخنان حكيمانهٔ تو را می‌شنوند! ⁹خداوند، خدای تو را ستايش می‌كنم كه تو را برگزيده تا بر تخت سلطنت اسرائيل بنشينی. خداوند چقدر اين قوم بزرگ را دوست دارد كه تو را به پادشاهی ايشان گمارده تا به عدل و انصاف بر آنان سلطنت كنی!»

¹⁰سپس ملكهٔ سبا به سليمان هدايای فراوان داد. اين هدايا عبارت بودند از: چهار تن طلا، مقدار زيادی عطريات بی‌نظير و سنگهای گرانبها. تا به حال كسی اين همه عطريات به سليمان هديه نكرده بود.

¹¹(كشتی‌های حيرام پادشاه از اوفير برای سليمان طلا و نيز مقدار زيادی چوب صندل و سنگهای گرانبها آوردند. ¹²سليمان پادشاه از اين چوبهای صندل، ستونهای خانهٔ خداوند و كاخ سلطنتی خود را بر پا ساخت و برای دستهٔ نوازندگان خود از اين چوبها عود و بربط درست كرد. تا به آن روز چوبهايی بدان خوبی به اسرائيل وارد نشده بود و بعد از آن نيز هيچگاه وارد نشده است.)

¹³سليمان پادشاه علاوه بر آنچه كه ملكهٔ سبا از او خواسته بود، از كرم ملوكانهٔ خويش نيز هدايايی به او بخشيد. سپس ملكه و همراهانش به سرزمين خود بازگشتند.

ثروت و شهرت سليمان

(دوم تواريخ 9‏:13‏-29)

^14‏-15سليمان پادشاه علاوه بر دريافت ماليات و سود بازرگانی و باج و خراج از پادشاهان عرب و حاكمان سرزمين خود، هر سال بيست و سه تن طلا نيز عايدش می‌شد. ¹⁶سليمان از اين طلا دويست سپر بزرگ، هر كدام به وزن چهار كيلو ¹⁷و سيصد سپر كوچک هر يک به وزن دو كيلو ساخت. پادشاه اين سپرها را در تالار بزرگ قصر خود كه نامش «جنگل لبنان» بود، گذاشت.

¹⁸او يک تخت سلطنتی بزرگ نيز از عاج با روكش طلای ناب ساخت. ¹⁹اين تخت شش پله داشت و قسمت بالای پشتی تخت گرد بود. در دو طرف آن دو دسته بود كه كنار هر دسته يک مجسمهٔ شير قرار داشت. ²⁰در دو طرف هر يک از پله‌ها دو مجسمهٔ شير ايستاده بودند. اين تخت در تمام دنيا بی‌نظير بود.

²¹تمام جامهای سليمان و ظروف «تالار جنگل لبنان» از طلای خالص بود. در ميان آنها حتی يک ظرف از جنس نقره هم پيدا نمی‌شد، چون در زمان حكومت سليمان طلا به حدی فراوان بود كه ديگر نقره ارزشی نداشت!

²²كشتيهای تجاری سليمان پادشاه با كمک كشتی‌های حيرام هر سه سال يكبار با بارهای طلا و نقره و عاج، ميمون و طاووس وارد بنادر اسرائيل می‌شدند. ²³سليمان از تمام پادشاهان دنيا ثروتمندتر و داناتر بود. ²⁴تمام مردم دنيا مشتاق ديدن سليمان بودند تا شاهد حكمتی باشند كه خدا به او داده بود. ²⁵هر سال عده‌ای به ديدن او می‌آمدند و با خود هدايايی از طلا و نقره، لباس، عطريات، اسلحه، اسب و قاطر برايش می‌آوردند.

²⁶سليمان هزار و چهارصد عرابه و دوازده هزار اسب داشت كه برخی را در پايتخت و بقيه را در شهرهای ديگر نگه می‌داشت. ²⁷در روزگار سليمان در اورشليم نقره مثل ريگ بيابان فراوان بود و الوارهای گران قيمت سرو، مانند چوب معمولی مصرف می‌شد! ²⁸اسبهای سليمان را از مصر و قيليقيه می‌آوردند و تاجران سليمان همه را يكجا به قيمتهای عمده می‌خريدند. ²⁹يک عرابهٔ مصری به قيمت ششصد مثقال نقره و هر اسب به قيمت صد و پنجاه مثقال نقره فروخته می‌شد. آنها همچنين اسبهای اضافی را به پادشاهان حيتی و سوری می‌فروختند.

علت دور شدن سليمان از خدا

^1‏-2سليمان پادشاه، به غیر از دختر فرعون، دل به زنان ديگر نيز بست. او برخلاف دستور خداوند زنانی از سرزمين قومهای بت‌پرست مانند موآب، عمون، ادوم، صيدون و حيت به همسری گرفت. خداوند قوم خود را سخت برحذر داشته و فرموده بود كه با اين قومهای بت‌پرست هرگز وصلت نكنند، تا مبادا آنها قوم اسرائيل را به بت‌پرستی بكشانند. ^3‏-4سليمان هفتصد زن و سيصد كنيز برای خود گرفت. اين زنها به تدریج سليمان را از خدا دور كردند به طوری كه او وقتی به سن پيری رسيد به جای اينكه مانند پدرش داوود با تمام دل و جان خود از خداوند، خدايش پيروی كند به پرستش بتها روی آورد. ⁵سليمان عشتاروت، الهه صیدونی‌ها و ملكوم، بت نفرت‌انگيز عمونی‌ها را پرستش می‌كرد. ⁶او به خداوند گناه ورزيد و مانند پدر خود داوود، از خداوند پيروی كامل نكرد. ⁷حتی روی كوهی كه در شرق اورشليم است، دو بتخانه برای كموش بت نفرت‌انگيز موآب و مولک بت نفرت‌انگيز عمون ساخت.

⁸سليمان برای هر يک از اين زنان اجنبی نيز بتخانه‌ای جداگانه ساخت تا آنها برای بتهای خود بخور بسوزانند و قربانی كنند.

^9‏-10هر چند خداوند، خدای اسرائيل، دو بار بر سليمان ظاهر شده و او را از پرستش بتها منع كرده بود، ولی او از امر خداوند سرپيچی كرد و از او برگشت، پس خداوند بر سليمان خشمگين شد ¹¹و فرمود: «چون عهد خود را شكستی و از دستورات من سرپيچی نمودی، من نيز سلطنت را از تو می‌گيرم و آن را به يكی از زيردستانت واگذار می‌كنم. ^12‏-13ولی به خاطر پدرت داوود، اين كار را در زمان سلطنت تو انجام نمی‌دهم بلكه در زمان سلطنت پسرت. با اين حال به خاطر خدمتگزارم داوود و به خاطر شهر برگزيده‌ام اورشليم، اجازه می‌دهم كه پسرت فقط بر يكی از دوازده قبيلهٔ اسرائيل سلطنت كند.»

دشمنان سليمان

¹⁴پس خداوند، حداد را كه از شاهزادگان ادومی بود بر ضد سليمان برانگيخت. ^15‏-16سالها پيش، وقتی داوود سرزمين ادوم را فتح كرده بود، سردارش يوآب را به ادوم فرستاد تا ترتيب دفن سربازان كشته شدهٔ اسرائيلی را بدهد. يوآب و سربازانش شش ماه در ادوم ماندند و در طول اين مدت به كشتار مردان ادومی پرداختند. ¹⁷در نتيجه غير از حداد و چند نفر از درباريان پدرش كه او را به مصر بردند، همه مردان ادومی كشته شدند. (حداد در آن زمان پسر كوچكی بود.) ¹⁸آنها پنهانی از مديان خارج شدند و به فاران فرار كردند. در آنجا عده‌ای به ايشان ملحق شدند و همه با هم به مصر رفتند. پادشاه مصر به حداد خانه و زمين داده، معاش او را تأمين كرد.

¹⁹كم‌كم حداد مورد لطف فرعون قرار گرفت و او خواهر زن خود را به حداد به زنی داد. (همسر فرعون تحفنيس نام داشت.) ²⁰زن حداد پسری به دنیا آورد كه نام او را گنوبت گذاشتند. تحفنيس گنوبت را در كاخ سلطنتی فرعون، با پسران فرعون بزرگ كرد.

²¹وقتی حداد در مصر بود شنيد كه داوود پادشاه و يوآب هر دو مرده‌اند. پس از فرعون اجازه خواست تا به ادوم برگردد.

²²فرعون از او پرسيد: «مگر در اينجا چه چيز كم داری كه می‌خواهی به ولايت خود برگردی؟»

حداد جواب داد: «چيزی كم ندارم ولی اجازه بدهيد به وطنم برگردم.»

²³يكی ديگر از دشمنان سليمان كه خدا او را بر ضد سليمان برانگيخته بود رزون نام داشت. او يكی از افراد هددعزر پادشاه صوبه بود كه از نزدش فرار كرده بود. ²⁴رزون عده‌ای راهزن را دور خود جمع كرد و رهبر آنها شد. هنگامی كه داوود سربازان هددعزر را نابود كرد، رزون با افراد خود به دمشق گريخت و حكومت آنجا را به دست گرفت. ²⁵پس در طول عمر سليمان، علاوه بر هدد، رزون نيز كه در سوريه حكومت می‌كرد از دشمنان سرسخت اسرائيل به شمار می‌آمد.

²⁶شورش ديگری نيز بر ضد سليمان به وقوع پيوست. رهبری اين شورش را يكی از افراد سليمان به نام يربعام بر عهده داشت. يربعام پسر نباط از شهر صَرَدهٔ افرايم بود و مادرش بيوه‌زنی بود به نام صروعه. ²⁷شرح واقعه از اين قرار است:

سليمان سرگرم نوسازی قلعه ملو و تعمير حصار شهر پدرش داوود بود. ²⁸يربعام كه جوانی قوی و فعال بود توجه سليمان را جلب كرد، پس سليمان او را ناظر كارگران تمام منطقه منسی و افرايم ساخت.

^29‏-30يک روز كه يربعام از اورشليم بيرون می‌رفت، اخيای نبی كه اهل شيلوه بود، در صحرا به او برخورد. آن دو در صحرا تنها بودند. اخيای نبی ردای تازه‌ای را كه بر تن داشت به دوازده تكه، پاره كرد ³¹و به يربعام گفت:

«ده تكه را بردار، زيرا خداوند، خدای اسرائيل می‌فرمايد: من سرزمين اسرائيل را از دست سليمان می‌گيرم و ده قبيله از دوازده قبيلهٔ اسرائيل را به تو می‌دهم! ³²ولی به خاطر خدمتگزارم داوود و به خاطر اورشليم كه آن را از ميان شهرهای ديگر اسرائيل برگزيده‌ام، يک قبيله را برای او باقی می‌گذارم. ³³زيرا سليمان مرا ترک گفته است و عشتاروت الههٔ صیدونی‌ها، كموش بت موآبی‌ها و ملكوم بت عمونی‌ها را پرستش می‌كند. او از راه من منحرف شده، آنچه را که در نظر من درست است بجا نياورد و احكام و دستورات مرا مثل پدرش داوود اطاعت نكرد. ³⁴با اين حال به خاطر خدمتگزار برگزيده‌ام داوود كه احكام و دستورات مرا اطاعت می‌كرد، اجازه می‌دهم سليمان بقيهٔ عمرش را همچنان سلطنت كند. ³⁵سلطنت را از پسر سليمان می‌گيرم و ده قبيله را به تو واگذار می‌كنم، ³⁶اما يک قبيله را به پسر او می‌دهم تا در شهری كه برگزيده‌ام و اسم خود را بر آن نهاده‌ام يعنی اورشليم، اجاق داوود هميشه روشن بماند. ³⁷پس من تو را ای يربعام بر تخت فرمانروايی اسرائيل می‌نشانم تا بر تمام سرزمينی كه می‌خواهی، سلطنت كنی. ³⁸اگر كاملاً مطيع من باشی و مطابق قوانين من رفتار كنی و آنچه را در نظر من درست است انجام دهی و مثل بندهٔ من داوود احكام مرا نگه داری، آنگاه من با تو خواهم بود و خاندان تو را مانند خاندان داوود بركت خواهم داد و آنها نيز بعد از تو بر اسرائيل سلطنت خواهند كرد. ³⁹ولی به سبب گناهانی كه از سليمان سر زده است، من خاندان داوود را تنبيه می‌كنم، اما نه تا ابد.»

⁴⁰پس سليمان تصميم گرفت يربعام را از ميان بردارد، اما يربعام پيش شيشق، پادشاه مصر فرار كرد و تا وفات سليمان در آنجا ماند.

مرگ سليمان

(دوم تواريخ 9‏:29‏-31)

⁴¹ساير رويدادهای سلطنت سليمان، و نيز كارها و حكمت او، در كتاب «زندگی سليمان» نوشته شده است. ⁴²سليمان مدت چهل سال در اورشليم بر تمام اسرائيل سلطنت كرد. ⁴³وقتی مرد، او را در شهر پدرش داوود دفن كردند و پسرش رحبعام به جای او پادشاه شد.

شورش قبايل شمالی اسرائيل

(دوم تواريخ 10‏:1‏-19)

¹رحبعام به شكيم رفت زيرا ده قبيلهٔ اسرائيل در آنجا جمع شده بودند تا او را پادشاه سازند. ^2‏-3يربعام كه از ترس سليمان به مصر فرار كرده بود، بوسيلهٔ يارانش از اين موضوع باخبر شد و از مصر برگشت. او در رأس ده قبيلهٔ اسرائيل پيش رحبعام رفت و گفت: ⁴«پدر تو سليمان، پادشاه بسيار سختگيری بود. اگر تو می‌خواهی بر ما سلطنت نمايی بايد قول بدهی مثل او سختگير نباشی و با مهربانی با ما رفتار كنی.»

⁵رحبعام جواب داد: «سه روز به من فرصت بدهيد تا در اين باره تصميم بگيرم.» آنها نيز قبول كردند.

⁶رحبعام با ريش‌سفيدان قوم كه قبلاً مشاوران پدرش سليمان بودند، مشورت كرد و از ايشان پرسيد: «به نظر شما بايد به مردم چه جوابی بدهم؟»

⁷گفتند: «اگر می‌خواهی اين مردم هميشه مطيع تو باشند، به آنها مطابق ميلشان جواب بده و آنها را خدمت كن.»

⁸ولی رحبعام نصيحت ريش‌سفيدان را نپذيرفت و رفت با مشاوران جوان خود كه با او پرورش يافته بودند مشورت كرد. ⁹او از آنها پرسيد: «به نظر شما بايد به اين مردم كه به من می‌گويند: مثل پدرت سختگير نباش، چه جوابی بدهم؟»

¹⁰مشاوران جوانش به او گفتند: «به مردم بگو: انگشت كوچک من از كمر پدرم كلفتتر است! ¹¹اگر فكر می‌كنيد پدرم سختگير بود، بدانيد كه من از او سختگيرتر هستم! پدرم برای تنبيه شما از تازيانه استفاده می‌كرد، ولی من از شلاق خاردار استفاده خواهم كرد.»

¹²بعد از سه روز، همانطور كه رحبعام پادشاه گفته بود، يربعام همراه قوم نزد او رفت. ^13‏-14رحبعام جواب تندی به آنها داد. او نصيحت ريش‌سفيدان را نشنيده گرفت و آنچه جوانان گفته بودند به قوم بازگفت. ¹⁵پس پادشاه به مردم جواب رد داد زيرا دست خداوند در اين كار بود تا وعده‌ای را كه به‌وسیلهٔ اخيای نبی به يربعام داده بود، عملی كند.

^16‏-17بنابراين وقتی مردم ديدند كه پادشاه جديد به خواسته‌های ايشان هيچ اهميتی نمی‌دهد، فرياد برآوردند: «ما خاندان داوود را نمی‌خواهيم! ما با آنها كاری نداريم! ای مردم، به شهرهای خود برگرديم. بگذاريد رحبعام بر خاندان خودش سلطنت كند.»

به اين ترتيب، قبيله‌های اسرائيل رحبعام را ترک نمودند و او فقط پادشاه سرزمين يهودا شد.

¹⁸چندی بعد رحبعام پادشاه ادونيرام، سرپرست كارهای اجباری را فرستاد تا به قبيله‌های اسرائيل سركشی كند. اما مردم او را سنگسار كردند و رحبعام با عجله سوار بر عرابه شد و به اورشليم گريخت. ¹⁹به اين ترتيب، تا به امروز اسرائيل بر ضد خاندان داوود هستند.

²⁰پس وقتی قبيله‌های اسرائيل شنيدند كه يربعام از مصر برگشته است، دور هم جمع شدند و او را به پادشاهی خود برگزيدند. بدين ترتيب، تنها قبيلهٔ يهودا بود كه به دودمان سلطنتی داوود وفادار ماند.

پيغام شمعيای نبی

(دوم تواريخ 11‏:1‏-4)

²¹وقتی رحبعام به اورشليم رسيد، صد و هشتاد هزار مرد جنگی از يهودا و بنيامين جمع كرد تا با بقيهٔ اسرائيل بجنگد و آنها را هم زير سلطهٔ خود در بياورد. ²²اما خدا به شمعيای نبی گفت:

^23‏-24«برو و به رحبعام پسر سليمان، پادشاه يهودا و به تمام قبيلهٔ يهودا و بنيامين بگو كه نبايد با اسرائیلی‌ها كه برادرانشان هستند، بجنگند. به آنها بگو كه به خانه‌های خود برگردند؛ زيرا تمام اين اتفاقات مطابق خواست من صورت گرفته است.» پس همانگونه كه خداوند فرموده بود، تمام مردم به خانه‌های خود برگشتند.

يربعام باعث گمراهی قوم اسرائيل می‌شود

²⁵يربعام، پادشاه اسرائيل شهر شكيم را در كوهستان افرايم بنا كرد و در آنجا ساكن شد. اما پس از چندی به فنوئيل رفته آن شهر را بازسازی كرد و در آن سكونت گزيد.

^26‏-27پس از آن يربعام با خود فكر كرد: «مردم اسرائيل برای تقديم قربانیها به خانهٔ خداوند كه در اورشليم است می‌روند. اگر اين كار ادامه يابد ممكن است آنها به رحبعام، پادشاه يهودا گرايش پيدا كنند و او را پادشاه خود سازند و مرا بكشند.»

²⁸يربعام بعد از مشورت با مشاوران خود، دو گوساله از طلا ساخت و به قوم اسرائيل گفت: «لازم نيست برای پرستش خدا به خودتان زحمت بدهيد و به اورشليم برويد. ای اسرائيل، اين گوساله‌ها خدايان شما هستند، چون اينها بودند كه شما را از اسارت مصریان آزاد كردند!»

²⁹او يكی از اين مجسمه‌های گوساله شكل را در بيت‌ئيل گذاشت و ديگری را در دان. ³⁰اين امر باعث شد قوم اسرائيل برای پرستش آنها به بيت‌ئيل و دان بروند و مرتكب گناه بت‌پرستی شوند. ³¹يربعام روی تپه‌ها نيز بتخانه‌هايی ساخت و به جای اينكه از قبيلهٔ لاويان كاهن تعيين كند از ميان مردم عادی كاهنانی برای اين قربانگاه‌ها انتخاب نمود.

^32‏-33يربعام حتی تاريخ عيد خيمه‌ها را كه هر ساله در يهودا جشن گرفته می‌شد، به روز پانزدهم ماه هشتم تغيير داد.12‏:32‏و33 عيد خيمه‌ها درست يک ماه قبل از اين تاريخ برگزار می‌شد. نگاه کنيد به لاويان 23‏:34‏.‏ او در اين روز به بيت‌ئيل می‌رفت و برای گوساله‌هايی كه ساخته بود روی قربانگاه قربانی می‌كرد و بخور می‌سوزانيد. در ضمن از كاهنان بتخانه‌هايی كه روی تپه‌ها بودند برای اين جشن استفاده می‌كرد.

يک نبی از يهودا

¹يک روز وقتی يربعام پادشاه كنار قربانگاه بيت‌ئيل ايستاده بود تا قربانی كند، يک نبی كه به دستور خداوند از يهودا آمده بود به او نزديک شد. ²او به فرمان خداوند خطاب به قربانگاه گفت: «ای قربانگاه، ای قربانگاه، خداوند می‌فرمايد كه پسری به نام يوشيا در خاندان داوود متولد می‌شود و كاهنان بتخانه‌ها را كه در اينجا بخور می‌سوزانند، روی تو قربانی می‌كند و استخوانهای انسان روی آتش تو می‌سوزاند!» ³سپس اضافه كرد: «اين قربانگاه شكافته خواهد شد و خاكسترش به اطراف پراكنده خواهد گرديد تا بدانيد آنچه می‌گويم از جانب خداوند است!»

⁴يربعام پادشاه وقتی سخنان نبی را شنيد دست خود را به طرف او دراز كرده دستور داد او را بگيرند. ولی دست پادشاه همانطور كه دراز شده بود، خشک شد به طوری که نتوانست دست خود را حركت بدهد! ⁵در اين موقع، قربانگاه هم شكافته شد و خاكستر آن به اطراف پراكنده شد، درست همانطور كه آن نبی به فرمان خداوند گفته بود.

⁶يربعام پادشاه به آن نبی گفت: «تمنا دارم دعا كنی و از خداوند، خدای خود بخواهی دست مرا به حالت اول برگرداند.»

پس او نزد خداوند دعا كرد و دست پادشاه به حالت اول برگشت. ⁷آنگاه پادشاه به نبی گفت: «به كاخ من بيا و خوراک بخور. می‌خواهم به تو پاداشی بدهم.»

⁸ولی آن نبی به پادشاه گفت: «اگر حتی نصف كاخ سلطنتی خود را به من بدهی همراه تو نمی‌آيم. در اينجا نه نان می‌خورم و نه آب می‌نوشم؛ ⁹زيرا خداوند به من فرموده كه تا وقتی در اينجا هستم نه نان بخورم و نه آب بنوشم و حتی از راهی كه آمده‌ام به يهودا برنگردم!» ¹⁰پس او از راه ديگری رهسپار يهودا شد.

نبی پير بيت‌ئيل

¹¹در آن زمان در شهر بيت‌ئيل نبی پيری زندگی می‌کرد. پسرانش دربارهٔ نبی تازه وارد به او خبر دادند و گفتند كه چه كرده و به پادشاه چه گفته است. ¹²نبی پير پرسيد: «او از كدام راه رفت؟» پسرانش راهی را كه آن نبی رفته بود، به پدرشان نشان دادند.

¹³پيرمرد گفت: «زود الاغ مرا آماده كنيد!» پسران او الاغ را برايش حاضر كردند و او سوار شده، ¹⁴به دنبال آن نبی رفت و او را زير يک درخت بلوط نشسته يافت. پس از او پرسيد: «آيا تو همان نبی يهودا هستی؟»

جواب داد: «بلی، خودم هستم.»

¹⁵نبی پير به او گفت: «همراه من به خانه‌ام بيا تا با هم خوراكی بخوريم.»

^16‏-17اما او در جواب گفت: «نه، من نمی‌توانم بيايم، چون خداوند به من دستور داده كه در بيت‌ئيل چيزی نخورم و ننوشم و حتی از آن راهی كه آمده‌ام به خانه برنگردم.»

¹⁸پيرمرد به او گفت: «من هم مثل تو نبی هستم و فرشته‌ای از جانب خداوند پيغام داده كه تو را پيدا كنم و با خود به خانه ببرم و به تو نان و آب بدهم.» اما او دروغ می‌گفت.

¹⁹پس آن دو با هم به شهر برگشتند و او در خانهٔ آن نبی پير خوراک خورد. ²⁰در حالی که آنها هنوز بر سر سفره بودند پيغامی از جانب خداوند به آن نبی پير رسيد ^21‏-22و او هم به نبی يهودا گفت: «خداوند می‌فرمايد كه چون از دستور او سرپيچی كردی و در جايی كه به تو گفته بود نان نخوری و آب ننوشی، نان خوردی و آب نوشيدی، بنابراين جنازهٔ تو در گورستان اجدادت دفن نخواهد شد!»

²³بعد از صرف غذا، نبی پير، الاغ نبی يهودا را آماده كرد ^24‏-25و او را روانهٔ سفر نمود؛ ولی در بين راه، شيری به او برخورد و او را دريد. كسانی كه از آن راه می‌گذشتند، جنازهٔ نبی يهودا را در وسط راه ديدند و شير و الاغ را در كنار او. پس به بيت‌ئيل كه نبی پير در آن زندگی می‌كرد، آمدند و به مردم خبر دادند.

²⁶وقتی اين خبر به گوش نبی پير رسيد او گفت: «اين جنازهٔ آن نبی است كه از فرمان خداوند سرپيچی كرد. پس خداوند هم آن شير را فرستاد تا او را بدرد. او مطابق كلام خداوند كشته شد.»

²⁷بعد او به پسران خود گفت: «زود الاغ مرا آماده كنيد.» آنها الاغش را آماده كردند. ²⁸او رفت و جنازهٔ آن نبی را پيدا كرد و ديد كه شير و الاغ هنوز در كنار جسد ايستاده‌اند. شير نه جسد را خورده بود و نه الاغ را. ²⁹پس جنازه را روی الاغ گذاشت و به شهر آورد تا برايش سوگواری كرده، او را دفن نمايد. ³⁰او جنازهٔ نبی يهودا را در قبرستان خاندان خود دفن كرد. بعد برای او ماتم گرفته، گفتند: «ای برادر… ای برادر…»

³¹آنگاه نبی پير به پسران خود گفت: «وقتی من مُردم، در همين قبر دفنم كنيد تا استخوانهای من در كنار استخوانهای اين نبی بماند. ³²هر چه او به فرمان خداوند دربارهٔ قربانگاه بيت‌ئيل و بتخانه‌های شهرهای سامره گفت، حتماً واقع خواهد شد.»

³³و اما يربعام، پادشاه اسرائيل، با وجود اخطار نبی يهودا از راه بد خود برنگشت و همچنان برای بتخانه‌های خود از ميان مردم عادی كاهن تعيين می‌كرد، به طوری که هر كه می‌خواست كاهن شود يربعام او را به كاهنی منصوب می‌كرد. ³⁴اين گناه يربعام بود كه سرانجام به نابودی تمام خاندان او منجر شد.

پيشگویی دربارهٔ نابودی يربعام

¹در آن روزها ابيا پسر يربعام پادشاه بيمار شد. ²يربعام به همسرش گفت: «قيافه‌ات را تغيير بده تا كسی تو را نشناسد و پيش اخيای نبی كه در شيلوه است برو. او همان كسی است كه به من گفت كه بر اين قوم پادشاه می‌شوم. ³ده نان، يک كوزه عسل و مقداری هم كلوچه برايش ببر و از او بپرس كه آيا فرزند ما خوب می‌شود يا نه؟»

⁴پس همسر يربعام به راه افتاد و به خانهٔ اخيای نبی كه در شيلوه بود رسيد. اخيای نبی پير شده بود و چشمانش نمی‌ديد. ⁵اما خداوند به او گفته بود كه بزودی ملكه در قيافهٔ مبدل به ديدار او می‌آيد تا دربارهٔ وضع پسر بيمارش از وی سؤال كند، خداوند همچنين به اخيای نبی گفته بود كه به ملكه چه بگويد.

⁶پس وقتی اخيا صدای پای او را دم در شنيد گفت: «ای همسر يربعام داخل شو! چرا قيافه‌ات را تغيير داده‌ای؟ من خبر ناخوشايندی برايت دارم!» ⁷سپس اخيا اين پيغام را از جانب خداوند، خدای قوم اسرائيل به او داد تا به شوهرش يربعام برساند: «من تو را از ميان مردم انتخاب كردم تا به پادشاهی برسی. ⁸سلطنت را از خاندان داوود گرفتم و به تو دادم؛ اما تو مثل بندهٔ من داوود از دستوراتم اطاعت نكردی. او از صميم قلب مرا پيروی می‌كرد و آنچه را كه من می‌پسنديدم انجام می‌داد. ⁹تو از تمام پادشاهانِ پيش از خودت بيشتر بدی كردی؛ بتها ساختی و بت‌پرست شدی و با ساختن اين گوساله‌ها از من رو گردانيدی و مرا خشمگين نمودی. ¹⁰پس من هم بر خاندان تو بلا می‌فرستم و تمام پسران و مردان خاندانت را، چه اسير و چه آزاد، نابود می‌كنم. همانطور كه طويله را از كثافت حيوانات پاک می‌كنند، من هم زمين را از خاندان تو پاک خواهم كرد. ¹¹به طوری که از خاندان تو هر كه در شهر بميرد، سگها او را می‌خورند و هر كه در صحرا بميرد، لاشخورها جسدش را می‌خورند. من كه خداوند هستم اين را می‌گويم.»

¹²سپس اخيا به همسر يربعام گفت: «اكنون برخيز و به خانه‌ات برو. وقتی پايت به شهر برسد پسرت خواهد مرد. ¹³تمام اسرائيل برای او عزاداری كرده، او را دفن خواهند كرد. ولی از تمام اعضای خانوادهٔ يربعام اين تنها كسی است كه در قبر دفن می‌شود؛ زيرا تنها فرد خوبی كه خداوند، خدای اسرائيل در تمام خانوادهٔ يربعام می‌بيند همين بچه است. ¹⁴خداوند پادشاه ديگری برای اسرائيل انتخاب می‌كند كه خاندان يربعام را به کلی از بين می‌برد. ¹⁵خداوند اسرائيل را چنان تكان خواهد داد كه مثل علفی كه در مسير آب رودخانه است بلرزد. خداوند اسرائيل را از اين سرزمين خوب كه به اجدادشان بخشيده، ريشه‌كن می‌كند و آنها را در آن طرف رود فرات آواره می‌سازد، زيرا آنها با بت‌پرستی‌شان خداوند را به خشم آوردند. ¹⁶خداوند همچنين به سبب گناه يربعام كه اسرائيل را به گناه كشاند ايشان را ترک خواهد گفت.»

¹⁷پس زن يربعام به ترصه بازگشت. به محض اينكه پای او به آستانهٔ كاخ سلطنتی رسيد، پسرش مرد. ¹⁸همانطور كه خداوند بوسيلهٔ اخيای نبی فرموده بود، پسر را دفن كردند و در سراسر اسرائيل برايش ماتم گرفتند.

¹⁹شرح وقايع جنگها و ساير رويدادهای دوران فرمانروايی يربعام در كتاب «تاريخ پادشاهان اسرائيل» نوشته شده است. ²⁰يربعام بيست و دو سال سلطنت كرد و بعد از مرگ او، پسرش ناداب زمام امور را در دست گرفت.

سلطنت رحبعام در يهودا

(دوم تواريخ 11‏:5 تا 12‏:15)

²¹رحبعام، پسر سليمان، چهل و يک ساله بود كه پادشاه يهودا شد. مادرش اهل عمون و نامش نعمه بود. او در اورشليم، شهری كه خداوند از ميان ساير شهرهای اسرائيل برگزيده بود تا اسمش را بر آن بگذارد به مدت هفده سال سلطنت كرد. ²²در دورهٔ سلطنت او، مردم يهودا نسبت به خداوند گناه ورزيدند و با گناهان خود حتی بيش از اجدادشان خداوند را خشمگين كردند. ²³آنها روی هر تپه و زير هر درخت سبز، بتها و بتخانه‌ها ساختند ²⁴و گناه لواط را در سراسر اسرائيل رواج دادند. مردم يهودا درست مثل همان قومهای خدانشناسی شدند كه خداوند آنها را از سرزمين كنعان بيرون رانده بود.

²⁵در سال پنجم سلطنت رحبعام، شيشق (پادشاه مصر) به اورشليم حمله برد و آن را تصرف نمود. ²⁶او خزانه‌های خانهٔ خداوند و كاخ سلطنتی را غارت كرد و تمام سپرهای طلا را كه سليمان ساخته بود، با خود به يغما برد. ²⁷پس از آن رحبعام پادشاه به جای سپرهای طلا، برای نگهبانان كاخ خود، سپرهای مفرغی ساخت. ²⁸هر وقت پادشاه به خانهٔ خداوند می‌رفت، نگهبانان او سپرها را به دست می‌گرفتند و پس از پايان مراسم، آنها را دوباره به اتاق نگهبانی برمی‌گرداندند.

²⁹رويدادهای ديگر دوران سلطنت رحبعام در كتاب «تاريخ پادشاهان يهودا» نوشته شده است. ³⁰در تمام دوران سلطنت رحبعام بين او و يربعام جنگ بود. ³¹وقتی رحبعام مرد، او را در آرامگاه سلطنتی، در شهر اورشليم دفن كردند. (مادر رحبعام نعمهٔ عمونی بود.) پس از رحبعام پسرش ابيا به جای او بر تخت پادشاهی نشست.

سلطنت ابيا در يهودا

(دوم تواريخ 13‏:1 تا 14‏:1)

^1‏-2در هجدهمين سال سلطنت يربعام، پادشاه اسرائيل، ابيا پادشاه يهودا شد و سه سال در اورشليم سلطنت كرد. مادر او معكه دختر ابشالوم بود. ³ابيا نيز مانند پدرش مرد فاسدی بود و مثل داوود پادشاه نبود كه نسبت به خداوند وفادار باشد. ⁴اما با وجود اين، خداوند به خاطر نظر لطفی كه به جد او داوود داشت، به ابيا پسری بخشيد تا سلطنت دودمان داوود در اورشليم برقرار بماند؛ ⁵چون داوود در تمام عمر خود مطابق ميل خداوند رفتار می‌نمود. او از دستورات خداوند سرپيچی نكرد، به‌جز در مورد اوريای حيتی.

⁶در طول سه سال سلطنت ابيا، بين اسرائيل و يهودا هميشه جنگ بود. ⁷رويدادهای ديگر سلطنت ابيا در كتاب «تاريخ پادشاهان يهودا» نوشته شده است. ⁸وقتی ابيا مرد، او را در اورشليم دفن كردند و پسرش آسا به جای او پادشاه شد.

سلطنت آسا در يهودا

(دوم تواريخ 15‏:16 تا 16‏:6)

⁹در بيستمين سال سلطنت يربعام پادشاه اسرائيل، آسا پادشاه يهودا شد. ¹⁰او چهل و يک سال در اورشليم سلطنت كرد. مادر بزرگ او معكه دختر ابشالوم بود. ¹¹او هم مثل جد خود داوود، مطابق ميل خداوند رفتار می‌كرد. ¹²افرادی را كه لواطی می‌كردند از سرزمين خود اخراج كرد و تمام بتهايی را كه پدرش بر پا كرده بود، در هم كوبيد. ¹³حتی مادر بزرگ خود معكه را به سبب اينكه بت می‌پرستيد، از مقام ملكه‌ای بركنار كرد و بت او را شكست و در درهٔ قدرون سوزانيد. ¹⁴هر چند آسا تمام بتكده‌های بالای تپه‌ها را به کلی از بين نبرد، اما در تمام زندگی خويش نسبت به خداوند وفادار ماند.

¹⁵آسا اشیا طلا و نقره‌ای را كه خود و پدرش وقف خانهٔ خداوند نموده بودند، در خانهٔ خداوند گذاشت.

¹⁶آسا، پادشاه يهودا و بعشا، پادشاه اسرائيل هميشه با يكديگر در حال جنگ بودند. ¹⁷بعشا، پادشاه اسرائيل به يهودا لشكر كشيد و شهر رامه را بنا كرد تا نگذارد كسی نزد آسا، پادشاه يهودا رفت و آمد كند. ¹⁸آسا چون وضع را چنين ديد، هر چه طلا و نقره در خزانه‌های خانه خداوند و كاخ سلطنتی بود گرفته، با اين پيام برای بنهدد، پادشاه سوريه به دمشق فرستاد:

¹⁹«بيا مثل پدرانمان با هم متحد شويم. اين طلا و نقره را كه برايت می‌فرستم از من بپذير. پيوند دوستی خود را با بعشا، پادشاه اسرائيل قطع كن تا او از قلمرو من خارج شود.»

²⁰بنهدد موافقت كرد و با سپاهيان خود به اسرائيل حمله برد و شهرهای عيون، دان، آبل بيت‌معكه، ناحيهٔ درياچهٔ جليل و سراسر نفتالی را تسخير كرد. ²¹وقتی بعشا اين را شنيد، از ادامهٔ بنای رامه دست كشيد و به ترصه بازگشت. ²²آنگاه آسا به سراسر يهودا پيغام فرستاد كه همهٔ مردان بدون استثنا بيايند و سنگها و چوبهايی را كه بعشا برای بنای رامه به کار می‌برد برداشته، ببرند. آسا با اين مصالح، شهر جبع واقع در زمين بنيامين و شهر مصفه را بنا نهاد.

²³بقيهٔ رويدادهای سلطنت آسا، يعنی فتوحات و كارهای او و نام شهرهايی را كه ساخته، همه در كتاب «تاريخ پادشاهان يهودا» نوشته شده است. آسا در سالهای پيری به پا درد سختی مبتلا شد. ²⁴وقتی فوت كرد، او را در آرامگاه سلطنتی، در شهر اورشليم دفن كردند. بعد از او پسرش يهوشافاط به مقام پادشاهی يهودا رسيد.

سلطنت ناداب در اسرائيل

²⁵در سال دوم سلطنت آسا پادشاه يهودا، ناداب، پسر يربعام، پادشاه اسرائيل شد و دو سال سلطنت كرد. ²⁶او نيز مثل پدرش نسبت به خداوند گناه ورزيد و اسرائيل را به گناه كشاند.

²⁷بعشا پسر اخيا از قبيلهٔ يساكار بر ضد ناداب برخاست و هنگامی كه ناداب با سپاه خود شهر جبتون را كه يكی از شهرهای فلسطين بود محاصره می‌كرد بعشا ناداب را كشت. ²⁸بعشا در سومين سال سلطنت آسا پادشاه يهودا، به جای ناداب بر تخت سلطنت اسرائيل نشست. ²⁹او وقتی به قدرت رسيد تمام فرزندان يربعام را كشت، به طوری که حتی يک نفر هم از خاندان او زنده نماند. اين درست همان چيزی بود كه خداوند بوسيلهٔ اخيای نبی خبر داده بود؛ ³⁰زيرا يربعام نسبت به خداوند گناه ورزيد و تمام اسرائيل را به گناه كشاند و خداوند، خدای قوم اسرائيل را خشمگين نمود.

³¹جزييات سلطنت ناداب در كتاب «تاريخ پادشاهان اسرائيل» نوشته شده است. ³²بين آسا، پادشاه يهودا و بعشا، پادشاه اسرائيل هميشه جنگ بود.

سلطنت بعشا در اسرائيل

³³در سومين سال سلطنت آسا پادشاه يهودا، بعشا بر اسرائيل پادشاه شد و بيست و چهار سال در ترصه سلطنت كرد. ³⁴او نيز مثل يربعام نسبت به خداوند گناه ورزيد و اسرائيل را به گناه كشاند.

¹خداوند به ييهو نبی فرمود كه اين پيغام را به بعشا بدهد: ²«تو را از روی خاک بلند كردم و به سلطنت قوم خود اسرائيل رساندم؛ اما تو مانند يربعام گناه ورزيدی و قوم مرا به گناه كشانيدی و آنها نيز با گناهانشان مرا خشمگين نمودند. ³پس تو و خاندان تو را مثل خاندان يربعام نابود می‌كنم. ⁴از خانهٔ تو آنكه در شهر بميرد، سگها او را می‌خورند و آنكه در صحرا بميرد، لاشخورها او را می‌خورند!»

^5‏-7اين پيغام برای بعشا و خاندانش فرستاده شد، زيرا او مانند يربعام با كارهای زشت و شرم‌آور خود خداوند را خشمگين كرده بود و نيز خاندان يربعام را از بين برده بود. وقتی بعشا مرد او را در ترصه دفن كردند و پسرش ايله به جای او پادشاه شد. بقيهٔ رويدادهای سلطنت بعشا، يعنی فتوحات و كارهای او در كتاب «تاريخ پادشاهان اسرائيل» نوشته شده است.

سلطنت ايله در اسرائيل

⁸در بيست و ششمين سال سلطنت آسا پادشاه يهودا، ايله پسر بعشا بر تخت سلطنت اسرائيل نشست و دو سال در ترصه سلطنت كرد. ⁹زمری كه فرماندهی نيمی از عرابه‌های سلطنتی را به عهده داشت، عليه او توطئه چيد. يک روز كه ايله پادشاه در ترصه، در خانهٔ ارصا، وزير دربار خود، بر اثر نوشيدن شراب مست شده بود، ¹⁰زمری وارد خانه شد و به ايله حمله كرد و او را كشت. اين واقعه در بيست و هفتمين سال سلطنت آسا پادشاه يهودا رخ داد. از آن تاريخ زمری خود را پادشاه اسرائيل اعلام كرد.

¹¹وقتی زمری بر تخت سلطنت نشست، اعضای خاندان بعشا را قتل عام كرد و حتی يک مرد از خويشاوندان و دوستان بعشا را زنده نگذاشت. ¹²نابودی فرزندان بعشا كه خداوند توسط ييهو نبی قبلاً خبر داده بود، ¹³به اين سبب بود كه بعشا و پسرش ايله گناه ورزيده، بنی‌اسرائيل را به بت‌پرستی كشاندند و به اين ترتيب خشم خداوند را برانگيختند. ¹⁴بقيهٔ رويدادهای سلطنت ايله در كتاب «تاريخ پادشاهان اسرائيل» نوشته شده است.

سلطنت زمری در اسرائيل

¹⁵زمری در بيست و هفتمين سال سلطنت آسا پادشاه يهودا، پادشاه اسرائيل شد و فقط هفت روز در ترصه سلطنت كرد. ¹⁶زيرا وقتی سپاهيان اسرائيل كه آمادهٔ حمله به جبتون، شهر فلسطینی‌ها بودند، شنيدند كه زمری، پادشاه را كشته است، عمری را كه سردار سپاه بود همانجا پادشاه خود ساختند. ¹⁷عمری بی‌درنگ با نيروهای خود به ترصه برگشت و آن را محاصره كرد. ¹⁸زمری وقتی ديد كه شهر محاصره شده، به داخل كاخ سلطنتی رفت و آن را آتش زد. او خود نيز در ميان شعله‌های آتش سوخت. ¹⁹او مانند يربعام نسبت به خداوند گناه ورزيد و اسرائيل را به گناه كشاند. ²⁰بقيه وقايع زندگی زمری و شرح شورش او در كتاب «تاريخ پادشاهان اسرائيل» نوشته شده است.

سلطنت عمری در اسرائيل

²¹در آن روزها بين مردم اسرائيل دو دستگی افتاد. نيمی از مردم طرفدار عمری بودند و نيمی ديگر از تبنی پسر جينت پشتيبانی می‌كردند. ²²ولی سرانجام طرفداران عمری پيروز شدند. تبنی كشته شد و عمری به سلطنت رسيد.

²³در سی و يكمين سال سلطنت آسا پادشاه يهودا، عمری پادشاه اسرائيل شد و دوازده سال سلطنت كرد. از اين دوازده سال، شش سال را در ترصه سلطنت كرد. ²⁴او تپهٔ سامره را از شخصی به نام سامر به هفتاد كيلو نقره خريد و شهری روی آن ساخت و نام آن را سامره گذاشت. ²⁵ولی عمری بيش از پادشاهان قبل نسبت به خداوند گناه ورزيد. ²⁶او مانند يربعام به پرستيدن بت پرداخت و قوم اسرائيل را به گمراهی كشاند و به اين وسيله خشم خداوند، خدای اسرائيل را برانگيخت. ²⁷بقيه رويدادهای سلطنت و فتوحات عمری در كتاب «تاريخ پادشاهان اسرائيل» نوشته شده است. ²⁸وقتی عمری مرد او را در سامره دفن كردند و پسرش اخاب به جای او پادشاه شد.

سلطنت اخاب در اسرائيل

²⁹در سی و هشتمين سال سلطنت آسا پادشاه يهودا، اخاب پادشاه اسرائيل شد و بيست و دو سال در سامره سلطنت كرد. ³⁰اخاب بيش از پادشاهان قبل نسبت به خداوند گناه ورزيد. ³¹او نه فقط مثل يربعام مرتكب گناه شد، بلكه با ايزابل دختر اتبعل، پادشاه صيدون نيز ازدواج كرد و بت بعل صیدونی‌ها را پرستيد و در برابر آن سجده كرد. ³²او در سامره يک بتخانه و يک قربانگاه برای بعل ساخت، ³³بعد به ساختن بتهای ديگر پرداخت و با اين اعمال خود بيش از هر پادشاهی كه قبل از او در اسرائيل سلطنت كرده بود، خداوند، خدای اسرائيل را خشمگين نمود.

³⁴در دورهٔ سلطنت او مردی از بيت‌ئيل به نام حی‌ئيل، شهر اريحا را دوباره بنا كرد. اما وقتی پايه‌های آن را می‌نهاد، پسر بزرگش ابيرام مرد و وقتی آن را تمام كرد و دروازه‌هايش را كار گذاشت، پسر كوچكش سجوب مرد. اين به سبب لعنت خداوند بر اريحا بود كه توسط يوشع پسر نون اعلام شده بود.16‏:34 نگاه کنيد به يوشع 6‏:26‏.‏

ايليا و خشكسالی

¹روزی يک نبی به نام ايليا كه از اهالی تشبی جلعاد بود، به اخاب پادشاه گفت: «به خداوند، خدای زندهٔ اسرائيل، يعنی به همان خدايی كه خدمتش می‌كنم قسم كه تا چند سال شبنم و باران بر زمين نخواهد آمد مگر اينكه من درخواست كنم.»

²پس خداوند به ايليا فرمود: ³«برخيز و به طرف مشرق برو و كنار نهر كريت، در شرق رود اردن خود را پنهان كن. ⁴در آنجا از آب نهر بنوش و خوراكی را كه كلاغها به فرمان من برای تو می‌آورند، بخور.»

⁵ايليای نبی به دستور خداوند عمل كرد و در كنار نهر كريت ساكن شد. ⁶هر صبح و شام كلاغها برايش نان و گوشت می‌آوردند و او از آب نهر می‌نوشيد. ⁷اما چندی بعد به علت نبودن باران نهر خشكيد.

بيوه‌زن صرفه

⁸آنگاه خداوند به ايليا فرمود: ⁹«برخيز و به شهر صرفه كه نزديک شهر صيدون است برو و در آنجا ساكن شو. من در آنجا به بيوه‌زنی دستور داده‌ام خوراک تو را فراهم سازد.»

¹⁰پس ايليا از آنجا به صرفه رفت. وقتی به دروازهٔ شهر رسيد، بيوه‌زنی را ديد كه مشغول جمع كردن هيزم است. ايليا از او كمی آب خواست. ¹¹وقتی آن زن به راه افتاد تا آب بياورد، ايليا او را صدا زد و گفت: «خواهش می‌كنم يک لقمه نان هم بياور.»

¹²اما بيوه‌زن گفت: «به خداوند، خدای زنده‌ات قسم كه در خانه‌ام حتی يک تكه نان هم پيدا نمی‌شود! فقط يک مشت آرد در ظرف و مقدار كمی روغن در ته كوزه مانده است. الان هم كمی هيزم جمع می‌كردم تا ببرم نان بپزم و با پسرم بخورم. اين آخرين غذای ما خواهد بود و بعد از آن از گرسنگی خواهيم مرد.»

¹³ايليا به او گفت: «نگران نباش! برو و آن را بپز. اما اول، از آن آرد نان كوچكی برای من بپز و پيش من بياور، بعد با بقيهٔ آن برای خودت و پسرت نان بپز. ¹⁴زيرا خداوند، خدای اسرائيل می‌فرمايد: تا وقتی كه باران بر زمين نبارانم، آرد و روغن تو تمام نخواهد شد.»

^15‏-16بيوه‌زن رفت و مطابق گفتهٔ ايليا عمل كرد. از آن به بعد، آنها هر چقدر از آن آرد و روغن مصرف می‌كردند تمام نمی‌شد، همانطور كه خداوند توسط ايليا فرموده بود.

¹⁷مدتی گذشت. يک روز پسر آن بيوه‌زن بيمار شد. حال او بدتر و بدتر شد و عاقبت مرد. ¹⁸زن به ايليا گفت: «ای مرد خدا، اين چه بلايی است كه بر سر من آوردی؟ آيا به اينجا آمده‌ای تا به سبب گناهانم پسرم را بكشی؟»

¹⁹ايليا به او گفت: «پسرت را به من بده.» آنگاه ايليا جنازه را برداشت و به بالاخانه، جايی كه خودش زندگی می‌كرد برد و او را روی بستر خود خواباند. ²⁰سپس با صدای بلند چنين دعا كرد: «ای خداوند، خدای من، چرا اين بلا را بر سر اين بيوه‌زن آوردی؟ چرا پسر او را كه مرا در خانه‌اش پناه داده است، كشتی؟»

²¹سپس ايليا سه بار روی جنازهٔ پسر دراز كشيد و دعا كرد: «ای خداوند، خدای من، از تو تمنا می‌كنم كه اين پسر را زنده كنی!»

²²خداوند دعای ايليا را شنيد و پسر را زنده كرد. ²³آنگاه ايليا پسر را از بالاخانه پايين آورد و به مادرش داد و گفت: «نگاه كن، پسرت زنده است!»

²⁴بيوه‌زن گفت: «الان فهميدم كه تو براستی مرد خدا هستی و هر چه می‌گويی از جانب خداوند است!»

ايليا و انبيای بعل

¹در سومين سال خشكسالی، يک روز خداوند به ايليا فرمود: «نزد اخاب پادشاه برو و به او بگو كه من بزودی باران می‌فرستم!» ²پس ايليا روانه شد. در اين وقت، در شهر سامره شدت قحطی به اوج رسيده بود.

^3‏-4سرپرست امور دربار اخاب، شخصی بود به نام عوبديا. (عوبديا مردی خداترس بود. يكبار وقتی ملكه ايزابل می‌خواست تمام انبيای خداوند را قتل عام كند، عوبديا صد نفر از آنها را پنجاه پنجاه درون دو غار پنهان كرد و به ايشان نان و آب می‌داد.)

⁵اخاب پادشاه به عوبديا گفت: «ما بايد تمام كناره‌های چشمه‌ها و نهرها را بگرديم تا شايد كمی علف پيدا كنيم و بتوانيم اقلاً بعضی از اسبها و قاطرهايمان را زنده نگه داريم.» ⁶پس آنها نواحی مورد نظر را بين خود تقسيم كردند و هر كدام از يک راه رفتند.

⁷وقتی عوبديا در راه بود ناگهان ايليا به او برخورد! عوبديا ايليا را فوراً شناخت و پيش پای او به خاک افتاد و گفت: «ای سرور من ايليا، آيا واقعاً اين خود تو هستی؟»

⁸ايليا جواب داد: «بلی. برو به اخاب بگو كه من اينجا هستم.»

⁹عوبديا گفت: «ای سرورم، مگر من چه گناهی كرده‌ام كه می‌خواهی مرا به دست اخاب به كشتن بدهی؟ ¹⁰به خداوند، خدای زنده‌ات قسم، اخاب پادشاه برای جستجوی تو مأموران خود را به تمام ممالک جهان فرستاده است. در هر مملكتی كه به او گفته می‌شد ايليا در آنجا نيست، او از پادشاه آن مملكت می‌خواست قسم بخورد كه حقيقت را می‌گويد. ¹¹حال تو می‌گويی پيش اخاب بروم و به او بگويم كه ايليا در اينجاست! ¹²می‌ترسم به محض اينكه از پيش تو بروم، روح خداوند تو را از اينجا بردارد و به جای ديگری ببرد. آنگاه وقتی اخاب پادشاه به جستجوی تو به اينجا بيايد و تو را پيدا نكند، مرا خواهد كشت. تو می‌دانی كه من در تمام عمرم خدمتگزار وفاداری برای خداوند بوده‌ام. ¹³آيا اين را هيچكس به سرورم نگفته كه وقتی ملكه ايزابل می‌خواست همهٔ انبيای خداوند را بكشد، من چگونه صد نفر از آنها را در دو دستهٔ پنجاه نفری در دو غار پنهان كردم و به ايشان نان و آب دادم؟ ¹⁴حال تو می‌گويی كه بروم و به پادشاه بگويم كه ايليا اينجاست؟ با اين كار خود را به كشتن خواهم داد.»

¹⁵ايليا گفت: «به خداوند زنده، خدای قادر متعال كه خدمتش می‌كنم، قسم كه امروز خود را به اخاب نشان خواهم داد.»

¹⁶پس عوبديا برگشت و به اخاب خبر داد كه ايليا پيدا شده است. اخاب با شنيدن اين خبر به ملاقات ايليا رفت. ¹⁷وقتی او ايليا را ديد گفت: «پس تو هستی كه اين بلا را بر سر اسرائيل آورده‌ای!»

¹⁸ايليا جواب داد: «من اين بلا را بر سر اسرائيل نياورده‌ام، بلكه تو و خاندانت با سرپيچی از دستورات خداوند و پرستش بت بعل باعث شده‌ايد اين بلا بر سر اسرائيل بيايد. ¹⁹حال برو و تمام قوم اسرائيل را روی كوه كرمل جمع كن. همچنين چهارصد و پنجاه نبی بت بعل و چهارصد نبی بت اشيره را كه ايزابل معاش آنها را تأمين می‌كند به كوه كرمل احضار كن.»

²⁰پس اخاب تمام بنی‌اسرائيل را با انبيای بعل به كوه كرمل احضار كرد.

²¹وقتی همه جمع شدند، ايليا خطاب به ايشان گفت: «تا كی می‌خواهيد هم خدا را بپرستيد و هم بتها را؟ اگر خداوند خداست، او را اطاعت نماييد و اگر بعل خداست، او را پيروی كنيد.» اما قوم هيچ جوابی ندادند.

²²ايليا در ادامهٔ سخنان خود گفت: «از انبيای خداوند تنها من باقی مانده‌ام، اما انبيای بعل چهارصد و پنجاه نفرند. ²³حال دو گاو اينجا بياوريد. انبيای بعل از آن دو گاو يكی را انتخاب كنند و آن را تكه‌تكه نموده بر هيزم قربانگاه بعل بگذارند، ولی هيزم را آتش نزنند. من هم گاو ديگر را به همان ترتيب روی هيزم قربانگاه خداوند می‌گذارم، ولی هيزم را آتش نمی‌زنم. ²⁴آنگاه انبيای بعل نزد خدای خود دعا كنند و من نيز نزد خداوند دعا می‌كنم. آن خدايی كه هيزم قربانگاه خود را شعله‌ور سازد، او خدای حقيقی است!» تمام قوم اسرائيل اين پيشنهاد را پذيرفتند.

²⁵بعد ايليا به انبيای بعل گفت: «شما اول شروع كنيد، چون تعدادتان بيشتر است. يكی از گاوها را آماده كنيد و روی قربانگاه بگذاريد ولی هيزم را آتش نزنيد. فقط نزد خدای خود دعا كنيد.»

²⁶پس آنها يكی از گاوها را گرفتند و آماده كردند و آن را روی قربانگاه بعل گذاشتند و از صبح تا ظهر نزد بعل فرياد می‌زدند: «ای بعل، دعای ما را اجابت كن!» و دور قربانگاه می‌رقصيدند. اما هيچ صدا و جوابی نيامد.

²⁷نزديک ظهر ايليا آنها را به باد مسخره گرفت و گفت: «بلندتر فرياد بزنيد تا خدايتان بشنود! شايد او به فكر فرو رفته و يا شايد مشغول است! شايد اصلاً اينجا نيست و در سفر است! شايد هم خوابيده و بايد بيدارش كنيد!» ²⁸پس بلندتر فرياد زدند. آنها چنانكه عادتشان بود با شمشير و نيزه خود را مجروح می‌كردند، به طوری كه خون از بدنهايشان جاری می‌شد. ²⁹به اين ترتيب، از صبح تا عصر آنها ورد خواندند ولی نه صدايی از بعل برآمد و نه جوابی.

³⁰آنگاه ايليا تمام قوم را جمع كرد و قربانگاه خداوند را كه ويران شده بود، دوباره بر پا نمود. ³¹سپس او دوازده سنگ برداشت. اين سنگها به نشانهٔ دوازده قبيلهٔ اسرائيل بود كه به نام پسران يعقوب خوانده می‌شدند. (يعقوب همان است كه خداوند اسمش را اسرائيل گذاشت.) ³²ايليا با آن سنگها قربانگاه خداوند را از نو ساخت. بعد زمين دور قربانگاه را به عمق يک متر كند ³³و هيزمها را روی قربانگاه گذاشت، گاو را تكه‌تكه كرد و آن را روی هيزمها نهاد و گفت: «چهار سطل آب بياوريد و روی تكه‌های گاو و هيزم بريزيد.» آنها چنين كردند. ³⁴ايليا گفت: «باز هم آب بريزيد.» آنها باز هم آب ريختند. ايليا بازگفت: «يكبار ديگر هم بريزيد.» آنها برای بار سوم آب ريختند ³⁵به طوری که آب، قربانگاه را پر ساخته، از آن سرازير شد و گودال اطراف را نيز تمام پر كرد.

³⁶هنگام عصر كه وقت قربانی كردن بود، ايليا كنار قربانگاه ايستاد و اينطور دعا كرد: «ای خداوند، خدای ابراهيم و اسحاق و يعقوب، امروز آشكار كن كه تو خدای اسرائيل هستی و من خدمتگزار تو می‌باشم. ثابت كن كه همهٔ اين كارها را من به فرمان تو انجام داده‌ام. ³⁷ای خداوند، جواب بده. دعای مرا اجابت فرما تا اين قوم بدانند كه تو خدا هستی و ايشان را به سوی خود باز می‌گردانی.»

³⁸آنگاه خداوند آتشی از آسمان فرستاد و قربانی و هيزم و حتی خاک و سنگ قربانگاه را سوزانيد و آب گودال را نيز خشک كرد.

³⁹وقتی بنی‌اسرائيل اين را ديدند، همگی روی خاک افتادند و فرياد زدند: «خداوند، خداست! خداوند، خداست!»

⁴⁰آنگاه ايليای نبی به آنها گفت: «اين انبيای بعل را بگيريد و نگذاريد يكی از ايشان نيز فرار كند.»

پس همهٔ آنها را گرفتند و ايليا آنها را به كنار رود قيشون برد و آنها را در آنجا كشت.

خشكسالی تمام می‌شود

⁴¹سپس ايليا به اخاب پادشاه گفت: «حال برو بخور و بياشام! بزودی باران شروع می‌شود زيرا صدای رعد به گوشم می‌رسد.»

⁴²پس اخاب رفت كه عيش و نوش كند ولی ايليا به قلهٔ كوه كرمل برآمد و در آنجا رو به زمين خم شد و سرش را ميان زانوانش گرفت. ⁴³سپس به خدمتكار خود گفت: «به طرف دريا برو و نگاه كن؛ ببين ابری می‌بينی!» او رفت و برگشت و گفت: «چيزی نمی‌بينم.»

ايليا گفت: «باز هم برو.» و به اين ترتيب هفت بار او را فرستاد. ⁴⁴سرانجام بار هفتم خدمتكار به او گفت: «يک تكه ابر كوچک به اندازهٔ كف دست از طرف دريا بالا می‌آيد.»

ايليا به او گفت: «نزد اخاب برو و بگو هر چه زودتر سوار عرابه‌اش شود و از كوه پايين برود و گرنه باران مانع رفتنش خواهد شد.»

⁴⁵طولی نكشيد كه ابرهای غليظ به هم آمدند، هوا تاريک گرديد، باد تندی وزيد و باران شروع شد. اخاب با شتاب سوار عرابه شد و به سوی يزرعيل روانه گشت. ⁴⁶اما خداوند نيروی مخصوصی به ايليا بخشيد و او برخاست لباسش را به كمر بست و آنچنان تند دويد كه جلوتر از عرابهٔ اخاب به يزرعيل رسيد.

ايليا به حوريب فرار می‌كند

¹وقتی اخاب پادشاه برای همسرش ايزابل تعريف كرد كه ايليا چه كرده و چطور انبيای بعل را كشته است؛ ²ايزابل برای ايليا اين پيغام را فرستاد: «تو انبيای مرا كشتی! به خدايانم قسم كه تا فردا همين موقع تو را خواهم كشت!»

³وقتی ايليا اين پيغام را شنيد برخاست و از ترس جان خود به بئرشبع، يكی از شهرهای يهودا، فرار كرد. او نوكرش را در آنجا گذاشت ⁴و خود، سر به بيابان نهاد و تمام روز راه رفت. در راه به درختی رسيد و زير آن نشست و آرزوی مرگ كرد و گفت: «ای خداوند، ديگر بس است! جانم را بگير و بگذار بميرم.»

⁵او همانجا دراز كشيد و خوابيد. اما وقتی خوابيده بود، فرشته‌ای او را بيدار كرد و گفت: «برخيز و لقمه نانی بخور!» ⁶ايليا بلند شد و به اطراف خود نگاه كرد و در كنارش يک نان روی سنگهای داغ و كوزه‌ای آب ديد. پس نان را خورد و آب را نوشيد و دوباره خوابيد.

⁷فرشتهٔ خداوند بار ديگر آمده، او را بيدار كرد و گفت: «بلند شو و بخور، چون راه طولانی در پيش داری.»

⁸ايليا بلند شد، نان را خورد، آب را نوشيد و به نيروی همان خوراک چهل شبانه روز راه رفت و به كوه حوريب كه به كوه خدا مشهور است رسيد. ⁹در آنجا او در غاری شب را به سر برد.

ولی خداوند به او فرمود: «ايليا، اينجا چه می‌كنی؟»

¹⁰ايليا جواب داد: «ای خداوند، خدای قادر متعال، من هميشه تو را خدمت كرده‌ام. اما قوم اسرائيل عهد خود را با تو شكسته‌اند، قربانگاه‌هايت را خراب كرده و تمام انبيای تو را كشته‌اند و تنها من باقی مانده‌ام. حال می‌خواهند مرا هم بكشند.»

¹¹خداوند به او فرمود: «از اين غار بيرون بيا و روی كوه، در حضور من بايست.» وقتی ايليا در حضور خدا ايستاد، خدا از آنجا عبور كرد و باد شديدی در كوه پيچيد. وزش باد چنان شديد بود كه صخره‌ها از كوه فرو ريخت. اما خداوند در آن باد نبود. پس از باد، زلزله‌ای همه جا را لرزاند، ولی خداوند در ميان آن زلزله نيز نبود. ¹²بعد از زلزله، شعله‌های آتش افروخته شد، اما خداوند در آن هم نبود. بعد از آتش، صدايی ملايم به گوش رسيد. ¹³ايليا وقتی آن صدا را شنيد، با ردای خود صورتش را پوشاند و به دهنه غار آمد و در آنجا ايستاد.

آنگاه صدايی به او گفت: «ايليا، اينجا چه می‌كنی؟»

¹⁴ايليا جواب داد: «ای خداوند، خدای قادر متعال من هميشه تو را خدمت كرده‌ام. اما قوم اسرائيل عهد خود را با تو شكسته، قربانگاه‌هايت را خراب كرده و تمام انبيای تو را كشته‌اند و تنها من باقی مانده‌ام. حال می‌خواهند مرا هم بكشند.»

¹⁵خداوند به او فرمود: «اكنون از راهی كه در اين بيابان است به دمشق برو. وقتی به آنجا رسيدی، حزائيل را به پادشاهی سوريه تدهين كن. ¹⁶ييهو پسر نمشی را هم به پادشاهی اسرائيل تدهين كن و نيز اليشع پسر شافاط از اهالی آبل محوله را تدهين نما تا به جای تو نبی باشد. ¹⁷بعد از اين هر كه از چنگ حزائيل رهايی يابد ييهو او را می‌كشد و هر کس از دست ييهو فرار كند، اليشع او را می‌كشد. ¹⁸در ضمن بدان كه هنوز هفت هزار نفر در اسرائيل هستند كه هرگز در برابر بت بعل زانو نزده‌اند و او را نبوسيده‌اند.»

دعوت ايليا از اليشع

¹⁹پس ايليا روانه شد و اليشع را پيدا كرد. اليشع در يک گروه چند نفره، با دوازده جفت گاو مشغول شخم زدن زمين بود. يازده جفت جلوتر از او بودند و او با يک جفت گاو پشت سر همه بود. ايليا وقتی به اليشع رسيد ردای خود را روی دوش19‏:19 انداختن ردا روی دوش کسی نشانه انتخاب او به جانشينی صاحب ردا بود.‏ او انداخت. ²⁰اليشع گاوها را گذاشت، به دنبال ايليا دويد و گفت: «اجازه بده اول بروم پدر و مادرم را ببوسم و با ايشان خداحافظی كنم، بعد با تو بيايم.»

ايليا به او گفت: «اشكالی ندارد، برو و زود برگرد.»

²¹آنگاه اليشع يک جفت گاو خود را سر بريد و با همان چوبهای يوغ و خيش گاوان آتشی درست كرد و گوشت گاوها را پخت و به كسانی كه همراهش بودند داد و آنها خوردند. سپس اليشع همراه ايليا رفت و به خدمت او مشغول شد.

بنهدد به سامره حمله می‌كند

¹در اين هنگام بنهدد، پادشاه سوريه، لشكر خود را بسيج كرد و با سی و دو پادشاه ديگر متحد شده به كمک عرابه‌های جنگی و سواره نظام آنها سامره، پايتخت اسرائيل را محاصره كرد. ^2‏-3سپس اين پيغام را برای اخاب، پادشاه اسرائيل به شهر فرستاد: «بنهدد پادشاه از تو می‌خواهد كه هر چه طلا و نقره داری با بهترين زنان و فرزندانت برای او بفرستی.»

⁴اخاب جواب داد: «بسيار خوب قربان، من با هر چه دارم، در اختيار شما هستم.»

⁵طولی نكشيد كه قاصدان بنهدد با پيغامی ديگر برگشتند و به اخاب گفتند: «بنهدد پادشاه دستور می‌دهد كه نه فقط بايد تمام طلا و نقره و زنان و فرزندانت را به من بدهی، ⁶بلكه فردا در همين وقت مأموران خود را می‌فرستم تا كاخ سلطنتی تو و خانه‌های افراد تو را جستجو كنند و هر چه بخواهند بردارند.»

⁷اخاب بزرگان اسرائيل را احضار كرد و گفت: «ببينيد بنهدد چه می‌خواهد! با اينكه قبلاً به او گفته‌ام كه حاضرم زنان و فرزندان و تمام موجودی طلا و نقرهٔ خود را به او بدهم، ولی او باز ما را در تنگنا گذاشته است.»

⁸بزرگان قوم، همگی به اخاب گفتند: «درخواستش را قبول نكن.»

⁹پس اخاب به فرستادگان بنهدد گفت: «به آقايم پادشاه سوريه بگوييد كه هر چه را بار اول خواسته است، حاضرم به او بدهم، ولی درخواست دومش را قبول نمی‌كنم.» قاصدان برگشتند و جواب اخاب را به بنهدد دادند.

¹⁰آنگاه بنهدد، پادشاه سوريه برای اخاب چنين پيغام فرستاد: «اگر شهر سامره را با خاک يكسان نكنم، خدايان همان بلا را به سر من بياورند كه من می‌خواهم به سر تو بياورم.»

¹¹پادشاه اسرائيل به او جواب داد: «خواهيم ديد در جنگ چه كسی پيروز می‌شود!»

¹²جواب اخاب وقتی به بنهدد رسيد كه او با پادشاهان ديگر در خيمه‌های خود ميگساری می‌كردند. بنهدد به فرماندهان خود دستور داد كه آمادهٔ حمله شوند. پس در برابر شهر صف‌آرايی نمودند.

اخاب بنهدد را شكست می‌دهد

¹³در همين وقت يک نبی نزد اخاب پادشاه رفت و اين پيغام را از جانب خداوند به او رسانيد: «آيا اين قوای بزرگ دشمن را می‌بينی؟ من همين امروز همهٔ آنان را به تو تسليم می‌كنم تا بدانی كه من خداوند هستم!»

¹⁴اخاب پرسيد: «خداوند اين كار را چگونه انجام می‌دهد؟»

نبی جواب داد: «خداوند می‌فرمايد كه بوسيلهٔ فرماندهانی كه زير دست حاكمان اسرائيل هستند اين كار را انجام خواهد داد.»

اخاب پرسيد: «چه كسی اول بايد جنگ را شروع كند؟»

نبی جواب داد: «خودت.»

¹⁵پس اخاب فرماندهان را كه دويست و سی و دو نفر بودند احضار كرد و سپاه هفت هزار نفری خود را سان ديد. ^16‏-17نزديک ظهر، در حالی که بنهدد و سی و دو پادشاه همراه او هنوز در خيمه‌ها سرگرم باده‌نوشی بودند فرماندهان اسرائيل از پايتخت خارج شدند.

ديده‌بانان بنهدد به او خبر دادند و گفتند: «عده‌ای سرباز از سامره بيرون آمده‌اند.»

¹⁸بنهدد دستور داد: «خواه برای صلح آمده باشند خواه برای جنگ، آنها را زنده دستگير كنيد.»

^19‏-20در اين هنگام سربازان اسرائيلی به دنبال فرماندهانشان از شهر خارج شده، به دشمن حمله كردند و به كشتن آنها پرداختند. سربازان سوريه پا به فرار گذاشتند و اسرائیلی‌ها آنها را تعقيب كردند، ولی بنهدد سوار بر اسب شده، همراه چند سوار ديگر از دست اسرائیلی‌ها فرار كرد. ²¹در اين جنگ تلفات سنگينی به لشكر سوريه وارد آمد و تمام عرابه‌ها و اسبان ايشان به دست اخاب افتاد.

²²پس از اين پيروزی، آن نبی باز نزد اخاب آمد و گفت: «سپاه خود را دوباره برای جنگ آماده كن زيرا سال ديگر پادشاه سوريه باز به تو حمله خواهد كرد.»

²³مقامات سوری به بنهدد گفتند: «خدايان اسرائيلی خدايان کوهها هستند و به همين علت اسرائیلی‌ها پيروز شدند. ولی ما می‌توانيم در دشتهای هموار، آنها را به آسانی شكست بدهيم. ²⁴اين بار فرماندهی جنگ را به جای آن سی و دو پادشاه، به سرداران بسپار. ²⁵سپاه ديگری به جای سپاه از دست رفته فراهم‌آور و به تعداد قبلی اسب و عرابه آماده كن تا در دشتهای هموار با آنها بجنگيم. بدون شک آنان را شكست خواهيم داد.» بنهدد، پادشاه سوريه طبق پيشنهاد آنان عمل كرد. ²⁶او در آغاز سال جديد، لشكر سوريه را بسيج كرد و باز به جنگ اسرائيل رفت. ولی اين بار دشت افيق را برای جنگ انتخاب كرد. ²⁷اسرائيل هم سپاه خود را بسيج كرده، به ميدان جنگ فرستاد. اسرائيلی‌ها در برابر سپاه بزرگ سوريه كه سراسر آن دشت را پر كرده بود، مثل دو گله كوچک بزغاله به نظر می‌رسيدند.

²⁸باز همان نبی با پيام خداوند نزد اخاب، پادشاه اسرائيل آمد و چنين گفت: «چون سوريها می‌گويند: خداوند شما، خدای كوههاست نه خدای دشتها، بنابراين، من بار ديگر تو را ياری می‌كنم اين سپاه بزرگ دشمن را شكست دهی تا بدانيد كه من خداوند هستم!»

²⁹نيروهای دو طرف هفت روز در برابر هم اردو زدند و در روز هفتم جنگ را شروع كردند. قوم اسرائيل در همان روز اول جنگ تعداد صد هزار سرباز پيادهٔ دشمن را كشتند. ³⁰بقيهٔ سربازان سوريه به شهر افيق گريختند. ولی در آنجا حصار شهر به روی آنها افتاد و بيست و هفت هزار سرباز ديگر نيز هلاک شدند. ولی بنهدد توانست به داخل شهر فرار كند و در اتاق خانه‌ای پنهان شود.

³¹افراد بنهدد به او گفتند: «ما شنيده‌ايم كه پادشاهان اسرائيل بسيار باگذشت و مهربان هستند. پس اجازه بده پلاس بر كمر و ريسمانها به دور گردن ببنديم و نزد اخاب، پادشاه اسرائيل برويم تا شايد از كشتن تو چشم‌پوشی كند.»

³²پس پلاس بر كمر و ريسمان به دور گردن بستند و نزد اخاب، پادشاه اسرائيل رفتند و به او گفتند: «بندهٔ تو بنهدد تقاضا می‌كند كه او را نكشيد.»

اخاب، پادشاه اسرائيل جواب داد: «مگر او هنوز زنده است؟ او برادر من است!»

³³افراد بنهدد اين را به فال نيک گرفتند و گفتند: «بلی، بنهدد برادر شماست!»

پادشاه اسرائيل به ايشان گفت: «برويد او را بياوريد.» وقتی بنهدد پيش اخاب آمد، اخاب او را سوار عرابهٔ مخصوص خود كرد.

³⁴بنهدد به او گفت: «شهرهايی را كه پدر من از پدرت گرفته به تو پس می‌دهم. تو هم می‌توانی در دمشق برای خود مراكز تجارت ايجاد كنی، همانطور كه پدرم اين كار را در سامره كرد.» اخاب اين پيشنهاد را پذيرفت و با بنهدد پيمان بست و او را رها كرد.

پيشگويی مرگ اخاب

³⁵روزی يكی از انبيا به فرمان خداوند به دوستش گفت: «با شمشير ضربه‌ای به من بزن!» ولی آن مرد اين كار را نكرد. ³⁶پس آن نبی به او گفت: «چون دستور خداوند را اطاعت نكردی، وقتی از اينجا بروی، شيری تو را خواهد دريد.» و همينطور هم شد.

³⁷بعد آن نبی به يک نفر ديگر گفت: «ضربه‌ای به من بزن!» آن مرد ضربه‌ای به او زد و مجروحش كرد. ³⁸سپس آن نبی با دستمالی صورتش را پوشاند تا شناخته نشود و سر راه پادشاه منتظر ايستاد. ³⁹وقتی اخاب پادشاه رسيد، آن نبی او را صدا زد و گفت: «ای پادشاه، من در ميدان جنگ بودم كه سربازی، اسيری را پيش من آورد و گفت: مواظب اين مرد باش. اگر فرار كرد يا بايد هفتاد و چهار كيلو نقره بدهی يا كشته خواهی شد. ⁴⁰وقتی سرگرم كارهايم بودم، آن اسير فرار كرد.»

پادشاه گفت: «تو مقصری و خودت مجازات خود را تعيين كردی.»

⁴¹آنگاه آن نبی دستمال را از صورتش برداشت و پادشاه او را شناخت كه يكی از انبياست. ⁴²او به پادشاه گفت: «خداوند می‌فرمايد: چون بنهدد را كه من می‌خواستم هلاک شود آزاد كردی، بايد خودت به جای او كشته شوی و افراد تو به جای افراد او نابود شوند.»

⁴³پس اخاب غمگين و ناراحت به كاخ سلطنتی خود كه در شهر سامره بود، بازگشت.

اخاب و تاكستان نابوت

¹شخصی به نام نابوت يزرعيلی تاكستانی در يزرعيل، نزديک كاخ اخاب پادشاه داشت. ²روزی اخاب به ديدن نابوت رفت و به او گفت: «تاكستان تو نزديک خانهٔ من است. آن را به من بفروش، چون برای سبزی‌كاری به آن احتياج دارم. اگر بخواهی قيمتش را به نقره می‌پردازم، يا اينكه به جای آن، تاكستان بهتری به تو می‌دهم.»

³ولی نابوت جواب داد: «به هيچ وجه حاضر نيستم آن را بفروشم زيرا از اجدادم به من به ارث رسيده است.»

⁴اخاب پادشاه از اين جواب رد چنان پريشان و ناراحت شد كه به كاخ سلطنتی‌اش برگشت و در بستر خود دراز كشيد و رويش را از همه برگردانيد و لب به غذا نزد.

⁵زنش ايزابل پيش او آمد و پرسيد: «چه شده؟ چرا غذا نمی‌خوری؟ چه اتفاقی افتاده كه اين همه تو را ناراحت كرده است؟»

⁶اخاب جواب داد: «امروز از نابوت خواستم تاكستانش را به من به نقره بفروشد، و يا آن را با تاكستان ديگری عوض كند، ولی او قبول نكرد.»

⁷ايزابل به او گفت: «مگر تو در اسرائيل پادشاه نيستی؟ بلند شو و غذا بخور و هيچ ناراحت نباش؛ تاكستان نابوت را من خودم برايت می‌گيرم!»

⁸ايزابل چند نامه به اسم اخاب پادشاه نوشت و با مهر سلطنتی آنها را مهر كرد و برای بزرگان و ريش‌سفيدان يزرعيل فرستاد. ⁹ايزابل در نامهٔ خود چنين نوشت: «اهالی شهر را به روزه21‏:9 فراخواندن مردم به روزه زمانی صورت می‌گرفت که گناه بزرگی در ميان قوم اتفاق افتاده باشد.‏ فرا خوانيد و نابوت را در صدر مجلس بنشانيد. ¹⁰سپس دو ولگرد اجير كنيد تا بيايند و شهادت بدهند كه نابوت به خدا و پادشاه ناسزا گفته است. آنگاه او را از شهر بيرون كشيده، سنگسارش كنيد.»

¹¹بزرگان و ريش‌سفيدان شهر مطابق دستور ملكه عمل كردند. ¹²آنها مردم شهر را جمع كردند و نابوت را به محاكمه كشيدند. ¹³بعد دو ولگرد آمده، شهادت دروغ دادند كه نابوت به خدا و پادشاه ناسزا گفته است. آنگاه او را از شهر بيرون كشيده، سنگسارش كردند. ¹⁴سپس به ايزابل خبر دادند كه نابوت كشته شد.

¹⁵ايزابل وقتی اين خبر را شنيد به اخاب گفت: «بلند شو و تاكستانی را كه نابوت نمی‌خواست به تو بفروشد، تصرف كن. چون او ديگر زنده نيست.» ¹⁶اخاب رفت تا تاكستان را تصرف كند.

¹⁷در اين هنگام خداوند به ايليای نبی فرمود: ¹⁸«برخيز و به شهر سامره، نزد اخاب پادشاه برو. او به تاكستان نابوت رفته است تا آن را تصرف كند. ¹⁹اين پيغام را از جانب من به او برسان: آيا كشتن نابوت كافی نبود كه حالا می‌خواهی اموال او را نيز غارت كنی؟ سپس به او بگو: همانطور كه سگها در بيابان خون نابوت را ليسيدند، خون تو را هم خواهند ليسيد!»

²⁰وقتی اخاب چشمش به ايليا افتاد فرياد زد: «ای دشمن من، باز هم تو به سراغم آمدی!»

ايليا جواب داد: «بلی، من به سراغت آمده‌ام، زيرا تو خود را به گناه فروخته‌ای و برخلاف ميل خداوند عمل می‌كنی. ²¹بدان كه بزودی خداوند، تو را به بلای بزرگی گرفتار خواهد ساخت و نسل تو را از روی زمين برخواهد داشت به طوری که حتی يک مرد هم از نسل تو باقی نخواهد ماند! ²²افراد خاندان تو را مثل خاندان يربعام و بعشا از بين می‌برد، چون خداوند را خشمگين نموده‌ای و تمام بنی‌اسرائيل را به گناه كشانده‌ای. ²³همچنين خداوند در مورد ايزابل می‌فرمايد كه سگها بدن او را در يزرعيل پاره‌پاره خواهند كرد. ²⁴از خانوادهٔ تو هر كه در شهر بميرد، سگها او را می‌خورند و هر که در بيابان بميرد لاشخورها او را می‌خورند.»

²⁵(هيچكس نبود كه مثل اخاب پادشاه تا اين حد خود را به گناه فروخته باشد زيرا زنش ايزابل او را اغوا می‌كرد. ²⁶او با پرستش بتها به شيوهٔ اموری‌ها كه خداوند آنها را از سرزمين موعود بيرون رانده بود، به گناهان شرم‌آوری دست زد.)

²⁷وقتی اخاب سخنان ايليا را شنيد، لباس خود را پاره كرد و پلاس پوشيده، روزه گرفت. او در پلاس می‌خوابيد و ماتم زده راه می‌رفت و با كسی حرف نمی‌زد.

²⁸پيغام ديگری از جانب خداوند به ايليا رسيد: ²⁹«ببين اخاب چگونه در حضور من متواضع شده است. حال كه اينچنين در حضور من فروتن شده است، مادامی كه زنده است اين بلا را بر سرش نمی‌آورم بلكه در زمان سلطنت پسرش بر خاندان او اين بلا را می‌فرستم.»

ميكايای نبی عليه اخاب پيشگويی می‌كند

(دوم تواريخ 18‏:2‏-27)

¹در آن زمان، ميان سوريه و اسرائيل سه سال تمام صلح برقرار بود. ²اما در سال سوم، يهوشافاط، پادشاه يهودا به ديدار اخاب، پادشاه اسرائيل رفت. ³اخاب به درباريان خود گفت: «ما تا به حال برای پس گرفتن شهر راموت جلعاد از دست سوری‌ها غافل مانده‌ايم. اين شهر به ما تعلق دارد.»

⁴آنگاه اخاب از يهوشافاط خواست كه در حمله به راموت جلعاد به او كمک كند.

يهوشافاط گفت: «هر چه دارم مال توست. قوم من قوم توست. همهٔ سوارانم در خدمت تو می‌باشند. ⁵ولی بگذار اول با خداوند مشورت كنيم.»

⁶پس اخاب پادشاه، چهارصد نفر از انبيا را احضار كرد و از ايشان پرسيد: «آيا برای تسخير راموت جلعاد به جنگ بروم يا نه؟»

همهٔ آنها يكصدا گفتند: «برو، چون خداوند به تو پيروزی خواهد بخشيد.»

⁷آنگاه يهوشافاط پرسيد: «آيا غير از اينها نبی ديگری در اينجا نيست تا نظر خداوند را به ما بگويد؟»

⁸اخاب جواب داد: «چرا، يكنفر به اسم ميكايا پسر يمله هست، كه من از او نفرت دارم، چون هميشه برای من چيزهای بد پيشگويی می‌كند.»

يهوشافاط گفت: «اينطور سخن نگوييد!»

⁹پس اخاب پادشاه يكی از افراد دربار خود را صدا زد و به او گفت: «برو و ميكايا را هر چه زودتر به اينجا بياور.»

¹⁰در اين هنگام هر دو پادشاه در ميدان خرمنگاه، نزديک دروازهٔ شهر سامره با لباسهای شاهانه بر تختهای سلطنتی خود نشسته بودند و تمام انبيا در حضور ايشان پيشگويی می‌كردند. ¹¹يكی از اين انبيا به نام صدقيا، پسر كنعنه، كه شاخهای آهنين برای خود درست كرده بود گفت: «خداوند می‌فرمايد كه شما با اين شاخها، سوريها را تار و مار خواهيد كرد!» ¹²ساير انبيا هم با او همصدا شده، گفتند: «به راموت جلعاد حمله كن، چون خداوند به تو پيروزی خواهد بخشيد.»

¹³قاصدی كه به دنبال ميكايا رفته بود، به او گفت: «تمام انبيا پيشگويی می‌كنند كه پادشاه پيروز خواهد شد؛ پس تو نيز چنين پيشگويی كن.»

¹⁴ولی ميكايا به او گفت: «به خداوند زنده قسم، هر چه خداوند بفرمايد، همان را خواهم گفت!»

¹⁵وقتی ميكايا به حضور پادشاه رسيد، اخاب از او پرسيد: «ای ميكايا، آيا ما به راموت جلعاد حمله كنيم يا نه؟»

ميكايا جواب داد: «البته! چرا حمله نكنی! خداوند تو را پيروز خواهد كرد!»

¹⁶پادشاه به او گفت: «چند بار به تو بگويم هر چه خداوند می‌گويد، همان را به من بگو؟»

¹⁷آنگاه ميكايا به او گفت: «تمام قوم اسرائيل را ديدم كه مثل گوسفندان بی‌شبان، روی تپه‌ها سرگردانند. خداوند فرمود: اينها صاحب ندارند. به ايشان بگو كه به خانه‌های خود برگردند.»

¹⁸اخاب به يهوشافاط گفت: «به تو نگفتم؟ من هرگز حرف خوب از زبان اين مرد نشنيده‌ام!»

¹⁹بعد ميكايا گفت: «به اين پيغام خداوند نيز گوش بده! خداوند را ديدم كه بر تخت خود نشسته بود و فرشتگان در حضور او ايستاده بودند. ²⁰آنگاه خداوند فرمود: چه كسی می‌تواند اخاب را فريب دهد تا به راموت جلعاد حمله كند و همانجا كشته شود؟ هر يک از فرشتگان نظری دادند. ²¹سرانجام روحی جلو آمد و به خداوند گفت: من اين كار را می‌كنم! ²²خداوند پرسيد: چگونه؟ روح گفت: من حرفهای دروغ در دهان انبيا می‌گذارم و اخاب را گمراه می‌كنم. خداوند فرمود: تو می‌توانی او را فريب دهی، پس برو و چنين كن.»

²³سپس ميكايای نبی گفت: «خداوند روح گمراه كننده در دهان انبيای تو گذاشته است تا به تو دروغ بگويند ولی حقيقت امر اين است كه خداوند می‌خواهد تو را به مصيبت گرفتار سازد.»

²⁴در همين موقع صدقيا پسر كنعنه، جلو رفت و سيلی محكمی به صورت ميكايا زد و گفت: «روح خداوند كی مرا ترک كرد تا به سوی تو آيد و با تو سخن گويد.»

²⁵ميكايا به او گفت: «آن روز كه در اتاقت مخفی شوی، جواب اين سؤال را خواهی يافت!»

²⁶آنگاه اخاب پادشاه گفت: «ميكايا را بگيريد و پيش آمون، فرماندار شهر و يوآش پسرم ببريد. ²⁷از قول من به ايشان بگوييد كه ميكايا را به زندان بيندازند و جز آب و نان چيزی به او ندهند تا من پيروز بازگردم.»

²⁸ميكايا به او گفت: «اگر تو زنده بازگشتی، معلوم می‌شود من هر چه به تو گفتم، از جانب خداوند نبوده است.» بعد رو به حاضران كرد و گفت: «همهٔ شما شاهد باشيد كه من به پادشاه چه گفتم.»

مرگ اخاب

(دوم تواريخ 18‏:28‏-34)

²⁹با وجود اين هشدارها، اخاب، پادشاه اسرائيل و يهوشافاط، پادشاه يهودا به راموت جلعاد لشكركشی كردند. ³⁰اخاب به يهوشافاط گفت: «تو لباس شاهانهٔ خود را بپوش، ولی من لباس ديگری می‌پوشم تا كسی مرا نشناسد.» پس اخاب با لباس مبدل به ميدان جنگ رفت.

³¹پادشاه سوريه به فرماندهان سی و دو عرابهٔ خود دستور داده بود كه به ديگران زياد توجه نكنند بلكه فقط با خود اخاب بجنگند. ^32‏-33پس وقتی آنها يهوشافاط را در لباس شاهانه ديدند گمان كردند كه او همان اخاب، پادشاه اسرائيل است و برگشتند تا به او حمله كنند. اما وقتی يهوشافاط فرياد زد، آنها فهميدند كه او اخاب نيست بنابراين از او دور شدند. ³⁴اما تير يكی از سربازان به طور تصادفی از ميان شكاف زرهٔ اخاب، به او اصابت كرد. اخاب به عرابه‌ران خود گفت: «مجروح شده‌ام. عرابه را برگردان و مرا از ميدان بيرون ببر.»

³⁵جنگ به اوج شدت خود رسيده بود و اخاب نيمه جان به كمک عرابه‌ران خود رو به سوری‌ها در عرابهٔ خود ايستاده بود و خون از زخم او به كف عرابه می‌ريخت تا سرانجام هنگام غروب جان سپرد. ^36‏-37آنگاه ندا در داده، گفتند: «ای سربازان اسرائيلی به وطن خود برگرديد. پادشاه مرده است!» پس جنازهٔ اخاب را به شهر سامره بردند و در آنجا به خاک سپردند. ³⁸وقتی عرابه و اسلحهٔ او را در بركهٔ سامره می‌شستند، سگها آمدند و خون او را ليسيدند، درست همانطور كه خداوند فرموده بود.

³⁹شرح بقيهٔ رويدادهای سلطنت اخاب و بنای قصر عاج و شهرهايی كه ساخت در كتاب «تاريخ پادشاهان اسرائيل» نوشته شده است. ⁴⁰به اين ترتيب اخاب مرد و پسرش اخزيا به جای او در اسرائيل به سلطنت رسيد.

يهوشافاط، پادشاه يهودا

(دوم تواريخ 20‏:31 تا 21‏:1)

⁴¹يهوشافاط پسر آسا در سال چهارم سلطنت اخاب، پادشاه يهودا شد. ⁴²يهوشافاط در سن سی و پنج سالگی بر تخت نشست و بيست و پنج سال در اورشليم سلطنت كرد. مادرش عزوبه نام داشت و دختر شلحی بود. ⁴³او هم مثل پدر خود آسا مطابق ميل خداوند عمل می‌كرد، به‌جز در يک مورد و آن اينكه بتخانه‌های روی تپه‌ها را از بين نبرد. پس بنی‌اسرائيل همچنان در آنجا قربانی می‌كردند و بخور می‌سوزاندند. ⁴⁴از اين گذشته يهوشافاط با اخاب، پادشاه اسرائيل صلح كرد. ⁴⁵شرح بقيهٔ رويدادهای سلطنت يهوشافاط و جنگها و فتوحات او در كتاب «تاريخ پادشاهان يهودا» نوشته شده است.

⁴⁶او همچنين لواط‌ان بتخانه‌ها را كه از زمان پدرش آسا هنوز باقی مانده بودند، تمام از بين برد.

⁴⁷در آن زمان در ادوم پادشاهی نبود، بلكه فرمانداری كه از طرف يهوشافاط معين می‌شد در آنجا حكمرانی می‌كرد.

⁴⁸يهوشافاط كشتی‌های بزرگ ساخت تا برای آوردن طلا به اوفير بروند. ولی اين كشتيها هرگز به مقصد نرسيدند، چون همهٔ آنها در عصيون جابر شكسته شدند. ⁴⁹آنگاه اخزيای پادشاه، پسر اخاب به يهوشافاط پيشنهاد كرد تا ملاحان او در كشتيها با كاركنان يهوشافاط همكاری كنند، ولی يهوشافاط قبول نكرد.

⁵⁰وقتی يهوشافاط مرد، او را در آرامگاه سلطنتی در اورشليم، شهر جدش داوود، دفن كردند و پسر او يهورام به جای او به سلطنت رسيد.

اخزيا، پادشاه اسرائيل

⁵¹در سال هفدهم سلطنت يهوشافاط پادشاه يهودا، اخزيا پسر اخاب در سامره پادشاه اسرائيل شد و دو سال سلطنت كرد. ⁵²ولی او نيز مثل يربعام و پدر و مادر خود نسبت به خداوند گناه ورزيد و بنی‌اسرائيل را به گناه كشاند. ⁵³او مانند پدرش به عبادت بت بعل پرداخت و به اين وسيله خداوند، خدای اسرائيل را خشمگين نمود.