ROMANS

1

1 Sàlà kaleta nùyàssan apyakù’nokon Paul winàpai. Mùkkàlàichi mùkkàlà Jesus Christ yapyoto molopai yeunossak lùppù. Inanùmùppù mùkkàlà molopai inkà’mappù wakù itekale tùponalok yekama toppe ya. 2 Wakù Itekale tùlù uya màlà teppù màlà pena Kaatù uya tùmaimu yenpoikannan yai, molopai imenukappù màlà Wakù Kaatù Maimu yau. 3 Sàlà wakù itekale màlà Imu, Kùyepulu kon Jesus Christ yekale. Kappon pe tùwechi yau David pa pe iwechippù. 4 Tùse Wakù Akkwalù uya Jesus, Kaatù Mumu wechi meluntà yesak pe yekamasak màlà, weli’nàtok yapai iwe’wuluukasak winà. Jesus Christ Kùyepulu kon. 5 Mùkkàlà yai màlà Kaatù uya ukupùppù tùneunoko pe, Christ yesek pàkànsau. Kappon yamùk tamù’nawolon pata yamùk yawolon kon Jew yamùk pen yatoppe uya ailon te toppe tok uya. Molopai Kaatù Maimu yawàlà tok wettoppe. 6 Amyamlo nàlà mùkyamlo tok tonpa Kaatù nùkà’massan Jesus Christ ponalok kon pe. 7 Màlàpàk kaleta menuka uya sàlà tamù’nawàlà apyakù’nokon Rome pon kon, Kaatù nù’nùnma ton molopai inkà’massan esuken tùwessan pe. Tàwà Kaatù Kùkàipùnù kon molopai Kùyepulu kon Jesus Christ elepai’nokon wakù pe we’nàtok molopai echitonpa pe we’nàtok ke. 8 Wapiya, tenki tawon iulà ukàipùnù Kaatù pàk Jesus Christ yai, tamù’nawàlà àpàkànsau’nokon. Masapùla tamù’nawolon kon wolù yawon kon kappon yamùk uya ailon tetok auya’nokon yekale yetasak pàk. 9 Kaatù uya yekama màlà waukayai’nùk wechi ailon pe, mùkkàlà iponalok pe we’wotokomatok tamù’nawàlà uyewan ke Imu yekale yekama pàk. Eyittunài’nokon iulà tàwàlàlà wàpùlema yattai’ne. 10 Kaatù tekamappoyaik tàwàlàlà, akaklanpatok kon uya yattai ke ulepa toppe ya teselu yau. 11 Masapùla eyenpai’nokon kulu wessaik wakù Kaatù winàpaino pùlemantok ke elepatok kon pe uya Kaatù Yakkwalù yai meluntà pe ewena kon pa. 12 Suwa te uya nai’nùk, asak essattai amyamlo molopai iulà tukaik umeluntàtantok kon pe ekkaichalà, ailon tetok uya winà molopai ailon tetok auya’nokon winà. 13 Sàlà mùttutàik utonpa yamùk, tukke itekkwa akaklanpa kon uya tepàssak uya man. Tùse utà toppe pùla yà’làlà uwakkà’nài. Àklottau’nokon kappon yamùk ànpùikattàpai wechippù tok uya nàlà ailon te toppe, tùulon kon Jew yamùk pen kùlottau ikupùppù uya kasa. 14 Masapùla tùttuyaik, tamù’nawolon kon kappon yamùk pùikattàtok uya pe iwechi màlà, Greek yamùk molopai Greek yamùk pen, pukkek ton molopai pakko ton. 15 Màlàpàk àpàkù’nokon nàlà wakù itekale enekamapai kulu wessaik amyamlo Rome po tùwemassan. 16 Masapùla wekkuli’ma pùla man wakù itekale pàk. Masapùla Kaatù yapàikketù màlà tamù’nawolon kon ailon tawonnan tùpàk pùikattànài, wapiya Jew yamùk molopai nàlà Jew yamùk pen. 17 Masapùla wakù itekale màlà Kaatù uya kappon yamùk yanùmù ikasa tok wechi tùpokonpe yekamanài. Ailon tetok yawolon neken màlà, iwepyattàtok motapai iwenukapù ponalà. Kaatù Maimu yau iwe’menukasak uya, “Mùkkàlà iwekonekasak lùppù ikasa Kaatù pokonpe ailon tetok yai wemapù màlà,” te kasa. 18 Kaatù we’naikatok usenpoikasak man epùn winàpai. Iyàssak màlà tamù’nawolon àli ton molopai àli pe kappon yamùk wettok pona, mùkyamlo àli pe tùwettok kon yeselu ke ittu toppe pùla ailon wakkàssai’nannùk pona. 19 Tùttusen yek pe Kaatù yekale yekamasak màlà kappon yamùk pàk. Kaatù uya màlà yenpoikasak tok pàk. 20 Tùwenukassen pen màlà Kaatù yapàikketù molopai iteselu tùusensen pen. Tùse wolù konekappù motapai, Kaatù uya yà’là kasa là sàlà yamùk wechi yenpoikasak màlà tamù’nawolon tùnkonekappù winà. Màlàpàk mùkyamlo kappon yamùk we’waputtàtok pùla iwechi màlà. 21 Kaatù ittunnan mùkyamlo, tùse yapulàtok molopai inamatok iponalok tùnnan pen. Tenki tawonnan pen mùkyamlo. Tok usenumenkatok wenasak màlà itenpù pe. Molopai tok usenumenkatok wenasak pakko pe molopai ewalupà pe. 22 Pukkek pe tiuchittusan tùse pakko ton. 23 Tùweli’chen pen Kaatù yapulànnan pen mùkyamlo molopai inamannan pen, yà’làlà ikonekasak kon kappon tùweli’chen kasa, tolon yamùk kasa, kamo yamùk kasa molopai ululu pe tùusasan kasa, màlà yapulànnan mùkyamlo. 24 Màlàpàk Kaatù uya tok tùsak màlà àli ton tewan kon wettok ànkuppai kuttoppe tok uya. Molopai àli ton kuli’mannan ku’nài nan mùkyamlo tùke’nokon tùtonpa kon pokonpe. 25 Ailon, Kaatù yekale nonkannan mùkyamlo kasei pàkànsau. Màlà Kaatù nùkonekappù ponalok pe tùwe’wotokomasan, tùwepeimasan mùkyamlo yapulà pe, Kaatù làkku màlà yamùk konekanàippù tapulàik molopai tùnamaik pùla, mùkkàlà tàwàlàlà tapulàsen pe nai’nùk woton! Emen. 26 Kappon yamùk nùkupù wenai Kaatù uya tok nonkasak màlà, kuli’manài àli ànkuppai tok wettok tùke’nokon kuttoppe tok uya. Molopai nossan yamùk uya nàlà ikasa tesak kon yapulàtok tùuya’nokon mùyakanmappù àli pe yapulàtok yak. 27 Màlà kasa làma walawoti’chi yamùk uya ikasa nossan yamùk yapulàtok nonkappù man molopai àli ànkuppai kulu tùwettok kon tùke’nokon kussan tok tùwalai’nokon pokonpe. Walawoti’chi yamùk wechi walawoti’chi yamùk pokonpe tùwekuli’mase pùla, molopai màlà yepeppù pe wettalumattàntok yepolo tok uya màlà ikasa pùla kulu tùwessak kon wenai. 28 Màlà pe neken pùla kappon yamùk uya Kaatù tùttuik we’nàtok yekale nulunpasak tanùnse pùla pàk, tok tùsak ya màlà àli pe tok usenumenkatok yemyak, àli ton tùnkupù kon pen kuttoppe tok uya. 29 Yà’là yekkwa ton nà àli pe we’nàtok kon yeselu ke tok wanùssak màlà, i’napailà imakuyippù pe we’nàtok, tùuseka’nonkaik we’nàtok ke, molopai kùlùmà ke, e’wàpai we’nàtok ke, wepanta’mantok ke, àsà pe we’nàtok ke molopai ennakantok ke molopai etapankà tetok ke. Tùulon pantomù pàk tùuselupasan mùkyamlo. 30 Àli pe tùuselupasan tùtonpa kon pàk yeta ya pùla, Kaatù yeya’nomannan. Yà’làlà ànkuppaino kon tiyiwalà’nokon teselu kon yawà, tùtonpa kon yentai tùwekkussan molopai tamù’nawolon ittunài pe tukaik tùwekkussan, àli kuttok yawàlà woton kon pàk tùusenumenkasan, tùsan kon, tùkàipùnù kon maimu yawolon kon nà pen. 31 Pakko ton, ikupù tùuya’nokon teppù tùuya’nokon lùppù ku’nài nan pen, tùusentuppasan pen molopai àsà pe tùuselupasan. 32 Àli ton eselu yamùk wenai Kaatù uya weli’nàtok ke talumattàntok yekale ittui’ma, tok wechi lùppù sàlà yamùk kupù pàk, molopai tùulon kon meluntàpannan mùkyamlo tok uya nàlà ikuttoppe.

2

1 Màlàpàk uchi ewe’waputtàtok ike pùla iwechi màlà, masapùla tùulon kon pàk, suwa iwechi tawon àmàlà, àpàk wate auya pe iwechi màlà masapùla màlà lùppù tok nùkussai’nùk kupù auya pàk. 2 Sàlà yekkwa ton ku’nài nan pàk ikasa suwa messaik tawon pe Kaatù wechi ittu man. 3 Màlàyau àmàlà, kappon pe echii’ma suwa man te auya tùulon kon pàk molopai màlà lùssan kupù auya yau, Kaatù uyaichi suwa messaik tetok winàpai ewepe pe mùttuyan? 4 Wapùla ka’ Kaatù wettok wakù pe ku’nài àmàlà i’nùmla lù? Wapùla pàlikantok ya molopai tùusentuppatok yau alikyek pe eyenpàtù ya. Mùttuyan uchi yà’là pe iwechi pàk Kaatù wechi tùusentuppasen pe? Masapùlaichi àli pe ewettok kon winàpai ewelattà kon i’che tùwechi pàk. 5 Tùse sa’man pe kulu eyewan man elattàpai pùla molopai màlà uya we’naikantok pili’chak man àpona Kaatù we’naikatok weyu ponalok pe ikasa suwa messaik tetok ya yattai. 6 Kaatù uya tamù’nawolon kon kappon yamùk ye’ma màlà tok nùkupùppù pàkàlà. 7 Tùulon kon kappon yamùk wakù kupù pàk tùwessan, apulàntok, namantok molopai tàwàlàlà wema’nàtok iwannan. Mùkyamlo yemyak Kaatù uya tàwàlàlà wema’nàtok tùlù màlà. 8 Tùse mùkyamlo tùpàkù’nokon neken tùusenumenkasan molopai ailon nulunpannan àli kuttoppe tùuya’nokon pàk àsà pe Kaatù we’naika màlà. 9 Àsà pe wettalumattàntok molopai eke pe usewankono’mantok wechi màlà molo àli ku’nài nan winàkàik, Jew yamùk winàkàik wapiya molopai nàlà Jew yamùk pen winàkàik. 10 Tùse Kaatù uya apulàntok, namantok, molopai ewan wàlàkkattok tùlù màlà tamù’nawolon kon wakù ku’nài nan yemyak. Jew yamùk yemyak molopai nàlà Jew yamùk pen yemyak. 11 Masapùla Kaatù mùkkàlà tamù’nawolon kon kappon yamùk yennài ekkaichalà. 12 Tùulon kon kappon yamùk Jew yamùk pen mùkyamlo Law ittunnan pen. Màlàpàk àli ku’nài nan mùkyamlo molopai tok umatta màlà màlà pùla. Jew yamùk mùkyamlo Law ittunnan, tùse àli ku’nài nan mùkyamlo. Màlàpàk tok ittu màlà Law winà. 13 Masapùla Law yeta tok uya winà neken nà ikasa kappon yamùk yanùnsak Kaatù pokonpe pen màlà, tùse làkku ikupù tok uya winà. 14 Jew yamùk pen mùkyamlo Law pùnon, tùse tiyiwalà’nokon Law maimu yawolon kon, Law pùla lànen tùwechii’ma’nokon. Tùmàlà’nokon pe là Law kasa tok wechi. 15 Sàlà uyaichi màlà, Law wechi tok yewan yau yekama. Molopai tok usenumenkatok uya nàlà tùulon yattai ikasa tok wechi molopai ikasa pùla tok wechi yekama. 16 Sàlà wekkupù màlà, Kaatù uya Jesus winà tamù’nawolon tonantawon kon kappon yamùk yewan yawon ittutok weyu yattai. Itekale unekama uya yekama kasa. 17 Àmàlà nen Jew pe tùusesassen. Law pàk ailon tawon molopai Kaatù ittu auya pàk tùutapulàsen àmàlà. 18 Kaatù wettok ikupù auya i’che mùttuyaik, masapùla apanamasak man Law yapai, ikasa nai’nùk kupù pa. 19 Enpùnon ye’ma yekamanài pe ewechi mùttuyaik, ewalupàttau là nai’nannùk weyu pe ewechi. 20 Pakko ton panamanài pe ewechi, molopai mule yamùk yenupanài pe. Masapùla Law yawon ittutok molopai ailon yesak pe ewechi pàk. 21 Àmàlà nen uchi tùulon kon panamanài, tùwepanamasen pen ken na’ àmàlà eyiwalà? Amak pe we’nà tukaik itekale yekamanài àmàlà. Amak peichi tùwessen àmàlà? 22 “Ànoppù pen pokonpe kettàu,” tawon àmàlà tùse ken na’ ànoppù pen pokonpe tùwessen àmàlà? Ailon pen kaatù yemlotopo tùwepeimasen pen àmàlà tùse ken na’ ipatassek yau ilapumanài àmàlà? 23 Law yesak pe ewechi pàk tùutapulàsen àmàlà, Kaatù pàk uchi tùwe’namasen pen àmàlà Law maimu ikkwàtù auya yau? 24 Kaatù Maimu yau iwe’menukasak lùppù uya, “Àpàkànsau Jew yamùk pen uya Kaatù yesek mottùnpasak man tùwe’namaik pùla,” tesak kasa. 25 Law maimu yawàlà ewechi yau, Jew yamùk yattàtok yeselu wechi màlà tapulàsen pe. Tùse imaimu yawàlà pùla ewechi yau, yà’là pe pùla iwechi màlà pùikak pe là pùla. 26 Tùulon kon Jew yamùk pen, Law yeselu ittunnan pen wechi imaimu yawàlà yau, Kaatù uya ken na’ wakù pe Jew kasa lùppù ekkaichalà tok yene pen tok yattàtok yeselu yawàlà tok yattàsak pùla lànen tùse? 27 Mùkkàlà yattàsak pe pùla nai’nùk walà tùse law maimu yawàlà nai’nùk uya àli pe ewechi yekama màlà. Ayattàsak lànen molopai Law yesak pe lànen ewechi tùse imaimu yawàlà pùla ewechi pàk. 28 Jew kulu pen mùkkàlà polopon neken molopai iichattàtok nai’nùk ipippà pàk neken. Jew kulu wechi màlà ailon pe i’nau, attànsak màlà tùwekkussen ewan yau Wakù Akkwalù winà, polopo là ikussak lùppù imenukasak nai’nùk Law yawàlà pen. Molopai kappon yapulàtok màlà kappon winàpaino pen tùse Kaatù winàpaino.

3

1 Jew peichi we’nà wechi màlà Jew pe pùla nai’nùk kappon yentai lùiwa? Yà’là ken wakù molo nai teposen Jew yamùk yattàtok winà? 2 Tukke yà’làlà yawàlà! Wapiya kulu, Kaatù Maimu tùlùppù màlà Jew yamùk yemyak. 3 Yà’là pe ken iwechi tok tonpa yamùk wechi ailon pe pùla yau? Sàlà uya ka’ Kaatù wechi ailon pe pùla te pe iwechi màlà lù? 4 Kanekku! Tàwà Kaatù ailon pe nechii, tamù’nawàlà kappon yamùk wechi kasei pe tùse. “Ikasaichi tùwemassen pe mechiik euselupa yau molopai eyittutok yentaikanài pe,” tukaik Kaatù Maimu yau iwe’menukasak kasa. 5 Tùse àli pe we’nàtok uya Kaatù wechi wakù pe kulu yenpoika yau, yà’là te ken kùuya’nokon? Kaatù uya ka’ talumattàn yau iwalai pen mùkkàlà te lù? Uselupayaik talà kappon usenumenkatok kasa. 6 Kanekku! Kaatù wechi ikasa pùla yau, atta ken wolù yawon kon kappon yamùk ittu ya? 7 Tùse Kaatù wettok ailon pe wekkussak, kasei pe wettok yai Kaatù yapulàtok iwinà pe eke peiwa wapiya iwechippù yentai yau, yà’là pe ken uchi iwechi pàk makui yawon kasa utalumattàsak sàlà? 8 Walai yau “Àli ikuppai’nokon man, màlà kupù winà wakù uyàttoppe,” te ka’ sàlà lù? Masapùla tùulon kon kappon yamùk uya sàlà kasa uselupa yekamasak man. Italumattàpai kulu tok wechi màlà. 9 Màlàpàk nen uchi yà’là te sàlà, kùmyamlo ka’ Jew yamùk wechi màlà mùkyamlo Jew yamùk pen yentai wakù peiwa lù? Kanekku! Yekamasak ina uya man Jew yamùk molopai Jew yamùk pen wechi ekkaichalà makui yo’no. 10 Kaatù Maimu yau iwe’menukasak kasa, “Tewinan nà kappon ikasa tùwessen pùla iwechi màlà. 11 Tewinan nà ittunài pùla iwechi, wapùla Kaatù iwanài pùla. 12 Tamù’nawolon kon kappon yamùk welattàsak màlà Kaatù winàpai, tamù’nawàlà tok utàsak màlà ikasa pùla. Ànù’là iwalai ku’nài pùla iwechi màlà, tewinan nùkkwà là pùla. 13 Tok pùmù yeuta màlà iwu’nattàsak pen uluwaik walai. 14 Tok mùta wanùssak màlà pa’nù’nàtok ke molopai maik ton ke. 15 Molopai tok pùta màlà kappon mùnù ikkwanse tok yanài asse’ne. 16 I’nailàlà tok utàsak yau te’mappù kon tau, tok uya mattansak molopai usewankono’mantok nàmà màlà. 17 Tok uya echitonpa pe we’nàtok yeselu ittusak pùla iwechi màlà. 18 Kaatù namatok ya pùnon mùkyamlo.” 19 Sàlàpe ittu’nokon man tamù’nawolon Law yau nai’nùk wechi, mùkyamlo yawàlà nemassai’nannùk ponalok pe. Tamù’nawolon kappon we’waputtàtok kon yeleutanùttok pe molopai tamù’nawàlà wolù yawon kon kappon yamùk nettoppe Kaatù uya ittuntok yak. 20 Màlàpàk ànù’là kappon yanùmù ikasa Kaatù yenu yau, Law maimu yawàlà iwechi pàk pùla iwechi màlà. Law màlà kappon ku’nài àli kussak tùuya ittu toppe ya làkku. 21 Tùse sàlàpe ikasa we’nàtok Kaatù winàpaino, yekamasak màlà Law winà pùla. Tùse Law molopai Kaatù Maimu yenpoikannan nùssan nekamappù. 22 Sàlà ikasa we’nàtok màlà Kaatù winàpai tùuyàssen Jesus Christ pàk ailon tetok yai, tamù’nawolon kon ailon tawonnan piyak. Masapùla tùpatalà we’nàtok pùla kulu iwechi màlà. 23 Masapùla tamù’nawolon kon kappon yamùk wemakuimasak màlà, màlàpàk mei tok wechi Kaatù wettok wakù pe winàpai. 24 Tùse lepantok wakù pe Kaatù wettok winà tok yanùnsak màlà ikasa Kaatù pokonpe, mùkkàlà Christ Jesus kùpùikattànài’nokon makui yapai yai. 25 Kaatù uya Christ tùlùppù màlà tùwelittok winà kappon yamùk makuyi pàk usentuppantok pe ailon tetok tok uya imùnù pàk yai. Kaatù uya itùlùppù màlà iwalai teselu yekama pe. Pena kappon yamùk wemakuima yenpàtùppù ya màlà tok tùtalumattàik pùla. 26 Màlà kupùppù Kaatù uya màlà ikasa tùwettok sàlà yattai yenpoika pe. Sàlà kasa Kaatù uya ikasa tùwechi yekama màlà molopai tamù’nawolon kon ailon tawonnan Jesus pàk yanùmù ya ikasa. 27 Yà’là ken uchi molo nai utapulàntok ipàkànsau woton? Ipla man. Yà’là pe iwechi pàk? Masapùla ka’ Law maimu yawàlà kappon wechi pàk lù? Kanekku, tùse ailon tetok kappon uya pàkàlà làkku. 28 Màlàpàk ittusakù’nokon man kappon yanùnsak ikasa Kaatù pokonpe ailon tetok yai, molopai Law wettok i’che kupù winà pùla. 29 Wapùla Kaatù ken na’ mùkkàlà Jew yamùk Kaatùyi neken? Jew yamùk pen Kaatùyi pen nàlà ken na’ mùkkàlà? Ewaik, Jew yamùk pen Kaatùyi nàlà mùkkàlà. 30 Kaatù mùkkàlà tewinan, tamù’nawolon kon yennài mùkkàlà ekkaichalà, màlàpàk Jew yattàtok yesan yanùmù ya màlà ikasa tùpokonpe ailon tetok tok uya yai, molopai Jew yamùk pen yanùmù ya ikasa tùpokonpe ailon tetok tok uya yai. 31 Ailon te kùuya’nokon pàk uchi Law wechi yà’là pe pùla pe ikupù màlà? Kanekku! Tùse ailon tetok màlà Law wechi wakù pe yenpoikanài.

4

1 Yà’là te’nokon ken uchi Abraham, kùtamo kon pàk? Yà’là yeneppù ya ken? 2 Ikasa iwettok yak yanùnsak Kaatù pokonpe inkupùssan winà yau, iitapulàtok ipàk wechippù sàlà molo. Tùse iitapulà là Kaatù yemlotopo pùn. 3 Yà’là tawon ken Kaatù Maimu? “Abraham uya ailon teppù Kaatù pàk, molopai ailon tetok ya pàkànsau Kaatù uya yanùmùppù ikasa.” 4 Kappon mùkkàlà te’masen iwe’wotokomasak yau, ye’matok màlà lepantok pe là tesassen pen, tùse itepeppù màlà. 5 Inkupù pàkàlà là Kaatù uya kappon yanùmù pen màlà, tùse ailon tetok ya tùpàk pàkàlà làkku àli sa’ne kappon yanùnnài mùkkàlà ikasa. 6 Sàlàichi màlà David nekamappù kappon utauchinpatok pàk tùuselupa yau, mùkkàlà Kaatù nanùmùppù ikasa tùwessen pe iwotokoyi winà. 7 “Tùutauchinpasan kulu mùkyamlo Kaatù usentuppappù àli tok nùkupùppù pàk lùssan, Imakuyi iwaputtàsak kon nùssan. 8 Tùutauchinpasen kulu mùkkàlà kappon Itepulu nùpattàppù imakuyi!” 9 Sàlà ken na’ pùlemantok wechi màlà Jew yamùk yattàtok yeselu yawolon kon neken ponalok pe wapùla ka’ yawolon kon nà pen nàlà là lù? Masapùla yekama’nokon neppàssan, “Abraham uya ailon teppù Kaatù pàk molopai ailon tetok ya pàkànsau Kaatù uya yanùmùppù ikasa tùwessen pe.” 10 Yà’là yattai ken sàlà wekkupùppù? Abraham yattà Jew yamùk yattàtok yeselu yawàlà wapiya ka’lù wapùla ite’mappùtak? Iwapiya, ite’mappùtak pùla. 11 Màlà ye’mappùtak yattàppù màlà, molopai sàlà kupùppù màlà yentok ipàkàlà pe. Masapùla ailon tetok Abraham uya pàk Kaatù uya yanùmùppù ikasa tùwessen pe yattà wapiya. Màlàpàk Abraham mùkkàlà tamù’nawolon kon ailon tawonnan Kaatù pàk kàipùnù, tok yattàsak Jew yamùk yeselu yawàlà pùla lànen tùse, ikasa nàlà nen uchi tùwessan pe Kaatù uya tok yanùntoppe. 12 Yattàsak kon kàipùnù nàlà mùkkàlà, yattàsak kon neken nà pen, tùse kùkàipùnù kon Abraham uya ailon tetok tattà wapiya yeselu yawàlà tùwemassan kàipùnù. 13 Kaatù uya Abraham molopai ipayan yamùk pàk wolù wechi màlà tok ponalok pe teppù màlà. Sàlà wekkupùppù màlà Law yawàlà Abraham wechi pàk pùla, tùse ailon tesak ya pàk. Màlà winà Kaatù uya nen uchi yanùmùppù ikasa tùwessen pe. 14 Masapùla Law yawon kon neken yemyak ikupù tùuya tetok Kaatù uya tùsak yau, kappon uya ailon tetok wechi sàlà yà’là pe pùla eppaino. Molopai Kaatù uya itùlù tùuya tetok wechi sàlà wakù pe pùla eppaino. 15 Masapùla Law màlà Kaatù we’naikatok àsà pe ne’nài. Tùse Law pùla iwechi yau, yawàlà we’nàtok pùla iwechi màlà. 16 Kaatù uya ikupù tùuya tetok wechi màlà ailon tetok yapon pe, Kaatù uya lepantok pe iwechi yentok ipàkàlà pe iwettoppe. Tamù’nawolon kon Abraham payan yamùk ponalok pe, Law yawolon kon neken pen, tùse mùkyamlo nàlà ailon tawonnan Abraham wechippù kasa. Masapùla Abraham mùkkàlà kùkàipùnù kon tamù’nawàlà. 17 Kaatù Maimu yau iwe’menukasak, “Àkonekasak uya sàlà tukkan pata yawon kon kappon yamùk kàipùnù pe,” tukaik kasa. Màlàpàk kùkàipùnù kon mùkkàlà Kaatù yenu yau, ailon tawon nùppù ipàk, Kaatù mùkkàlà iweli’chak lùppù lepanài wema’nàtok ke molopai yà’làlà konekanài yà’là pen yapai. 18 Abraham uya ailon teppù, molopai enpen iwechippù enpen we’nàtok ipàk pùla tùse, molopai màlà kasa iwenappù, “Màlà kasa apayan yamùk wettok woton tukke,” teppù ipàk kasa. 19 100 peiwa là ikili’chimo’chiyi iwechippù màlà. Ailon tetok ya wattu’mùntappù pen iwattu’mùntasak lànen tùse. Molopai Sarah uya mule yepolo pùla iwechi pàk iichenumenka yau. 20 Ailon tetok ya wechippù màlà i’napailà, màlàpàk Kaatù uya ikupù tùuya teppù lùppù pàk ailon te ya pùla iwechippù pen. Ailon tetok ya wenappù meluntà pe, molopai Kaatù yapulàppù ya. 21 Masapùla ailon teppù ya kulu màlà Kaatù uya ikupù tùuya teppù lùppù kupù pàk. 22 Màlàpàk uchi Kaatù uya yanùmùppù màlà ikasa tùwessen pe ailon tetok ya yai. 23 Màlà mayin “Kaatù uya yanùmùppù màlà ikasa tùwessen pe,” tawon menukappù iponalok pe neken pen màlà. 24 Tùse kùponalok kon pe nàlà imenukasak màlà. Masapùla ikasa tùwessan pe tanùnsan pe we’nà’nokon pàk, kùmyamlo ailon tawonnan Kaatù pàk Jesus Kùyepulu kon wuluukanàippù weli’nàtok yapai pàk. 25 Kaatù uya Jesus tùlùppù màlà iwelittoppe kùmakuyi kon pàkànsau, molopai iwuluukappù màlà ikasa kùyanùntok kon pe Kaatù pokonpe.

5

1 Ailon tetok kùuya’nokon uya ikasa kùkonekasak kon Kaatù pokonpe pàk nen uchi, echitonpa pe we’nàtok Kaatù pokonpe yesak pe we’nà’nokon sàlà Kùyepulu Jesus Christ yai. 2 Ailon tetok winà kùnessak kon ya sàlà wakù pe Kaatù wettok yak, sàlàpe yau we’nà’nokon nai’nùk yak. Tùutauchinpasan kùmyamlo enpen we’nàtok Kaatù yapulàtok pùkkù pe we’nà’nokon pàk! 3 Màlà neken pen, wettalumattàntok kon yau nàlà tùutauchinpasan kùmyamlo. Masapùla wettalumattàntok uya ipàlikatok nepù ittu’nokon pàk. 4 Molopai pàlikantok kùuya’nokon uya meluntà pe kùma kon màlà molopai meluntà pe wenansak màlà kùlepanài’nokon enpen we’nàtok ke. 5 Sàlà enpen we’nàtok màlà enkuttànài pen masapùla Kaatù uya pùnùnmantok tùuya tùsak màlà kùyewan kon yak, Wakù Akkwalù yai. Mùkkàlà kùlepatok kon tùuya yai. 6 Masapùla attu’mùla ipùikattànài pùla we’nà’nokon yau, Christ welikùppù màlà àli ton ponalok pe. Kaatù nanùmùppù ikuttok tùuya yattai pe yattai. 7 Sa’man pe kulu wakù kappon ponalok pe ànù’là welikù wechi màlà. Yattai pùla tùulon wechi là meluntà pe itewan, wakùiwa kulu kappon ponalok pe tùwelikù pàk. 8 Tùse Kaatù uya eke pe kulu kù’nùnmatok tùuya yekamappù màlà. Makui yau lùppù we’nà’nokon tùse Christ welikùppù màlà kùponalok kon pe. 9 Imùnù winà nen uchi sàlà, ikasa kùyanùnsak Kaatù pokonpe, màlà yentai palà wepùikattàn’nokon màlà Christ winà Kaatù we’naikatok àsà pe winàpai. 10 Masapùla Kaatù yeyaton pe we’nàppà’nokon màlà, tùse kùkussak kon ya màlà tùwechiyakonnon pe Tùmu Jesus Christ welittok yai. Màlàpàk sàlàpe Kaatù wechiyakonnon pe we’nà’nokon pàk, eke peiwa kulu wepùikattàntok pe iwechi màlà Christ wemapù winà. 11 Molopai màlà neken pe pùla iwechi, utauchinpan’nokon man Kaatù yau Kùyepulu Jesus Christ yai, mùkkàlà kùku’nàippù’nokon Kaatù wechiyakonnon pe. 12 Makui wewomùppù màlà wolù yak tewinan kappon winà, molopai weli’nàtok uyàpùppù makui pàkàlà. Sàlà kasaichi weli’nàtok uyàpùppù màlà tamù’nawolon kon kappon yamùk pona. Masapùla tamù’nawolon kon kappon yamùk wemakuimasak pàk. 13 Law wapiya makui wechippù màlà wolù yau. Tùse wemakuimansak yau Law ikkwàssak pe pùla iwechippù màlà. 14 Tùse Adam wemapùppù motapai Moses motak, kappon yamùk wemapùppù weli’nàtok yo’no, mùkyamlo Adam wemakuimappù kasa iwemakuimasak kon pen nànen. Adam wechippù màlà mùkkàlà tùuyàpù woton pe nai’nùk yekkwa pe. 15 Tùse lepantok wechi màlà Adam wemakuimatok kasa pùla. Masapùla tewinan kappon wemakuimasak winà tukkan kon weli’chak yau, màlà yentai palà Kaatù wettok wakù pe molopai lepantok ya wechi màlà tewinan kappon, Jesus Christ yai. Màlà tùuyàssen tukkan kon pona! 16 Molopai tu’ma Kaatù uya lepantok màlà tewinan kappon wemakuimasak lùppù yepeppù walai pen itepeppù. Masapùla ittuntok tewinan kappon makuyi pokolonnà uya talumattàntok nepùppù màlà. Tùse lepantok Kaatù winàpaino, tukkan makui ye’mappùpokon uya ikasa anùnnàtok Kaatù pokonpe nepùppù màlà. 17 Tewinan kappon makuyi pàkàlà kappon yamùk wemapùppù weli’nàtok yo’no, mùkkàlà tewinan kappon pàkànsau. Tùse eke peiwa kulu nen uchi màlà tamù’nawolon kon, eke kulu wakù pe Kaatù wettok yanùnnài nan molopai lepantok ya ikasa we’nàtok yanùnnài nan wemappù màlà wema’nàtok yau tewinan kappon Jesus Christ yai. 18 Màlàpàk uchi tewinan kappon makuyi uya tamù’nawolon kon kappon yamùk pa’nùssak kasa làma, mùkkàlà Jesus nùkupùppù iwalai uya tamù’nawolon kon kappon yamùk pùikattà màlà. Kaatù uya tok yanùntoppe ikasa molopai tok lepa ya tàwàlàlà wema’nàtok ke. 19 Molopai tewinan kappon wessak mayin yawàlà pùla uya tukke kappon yamùk kussak àli ku’nài nan pe, kasa làma tewinan kappon wettok mayin yawàlà uya tukkan kon tùlù màlà ikasa Kaatù pokonpe. 20 Law tùlùppù màlà iwalai pen kuttok wekattoppe. Tùse àli kuttok wekassak yau, Kaatù wettok wakù pe wekatù màlà eke peiwa kulu. 21 Màlàpàk uchi, makui wechippù meluntà pe weli’nàtok yak anài pe kasa làma Kaatù wettok wakù pe wechi màlà meluntà pe ikasa we’nàtok winà, tàwàlàlà wema’nàtok ne’nài pe Jesus Christ Kùyepulu kon yai.

6

1 Yà’là te’nokon nen ken uchi? Tàwàlàlà ka’ wemakuiman pàk we’nà’nokon sàlà lù, Kaatù wettok wakù pe wekattoppe peiwa? 2 Kanekku! Weli’nàsakù’nokon sàlà makui winàpai. Yà’là kasa ken màlà yentak yau wema’nà’nokon? 3 Ittuichi auya’nokon pùla nai Christ Jesus yau iichenpataukasak kon nùssan wechi nàlà iwelittok pùkkù pe? 4 Usenpataukantok kon winàichi màlà kùwu’nattàsakù’nokon ipokonpe molopai iwelittok pùkkù pe we’nà’nokon. Christ wuluukappù nai’nùk weli’nàtok yapai wakù kulu kùkàipùnù kon meluntàlù winà, kasa làma kùmàlà nàlà wemapù màlà emennak wema’nàtok yau. 5 Màlàpàk tewin wenansak ipokonpe weli’nà’nokon iwelikùppù kasa yau, màlà kasa làma tewin wenan’nokon màlà ipokonpe, kùwuluuka kon wema’nàtok yak iwuluukappù kasa yau. 6 Masapùla sàlà ittu’nokon man, penalok àli ton kùyeselu kon tùlùppù inmatta toppe Christ pokonpe pulusuk po, àli eselu wannà meluntàlùkka toppe, makui yapyoto pe we’nà’nokon tukaik. 7 Ittu’nokon man iweli’chak kon kappon yamùk pàk meluntà pe tùwessen pe pùla makui wechi. 8 Weli’nàsakù’nokon Christ pokonpe yau, ailon te’nokon man wema’nà’nokon nàlà ipokonpe pàk. 9 Masapùla ittu’nokon man Christ wuluukappù weli’nàtok yapai molopai iwelittu’ma pen màlà. Weli’nàtok meluntàlù pùla nen uchi iwechi màlà itepoi. 10 Iweli’chak yau, iwelikùppù màlà àli pàkànsau tewin itekkwa molopai tamù’nawolon kon ponalok pe. Tùse nulà man sàlàpe Kaatù ponalok pe iwemapù. 11 Màlà kasa làma eusenumenka kon màlà àpàkù’nokon iweli’chak pe àli pàk tùse nulà Kaatù pàk Christ Jesus yau. 12 Eyesak kon tùumattasen pe nai’nùk yepulu pe àli kùsettak. Àli eyeselu kon wettok makui ànkuppai maimu yawàlà ewechi kon pa. 13 Màlà tùse pùla àpùkkù kon kùsapulàtàu àli ponalok pe, àli pàkànsau yapulà toppe. Tùse làkku Kaatù yemyak ettùtàk kon, kappon yamùk inessak kon weli’nàtok yapai wema’nàtok yak kasa molopai tamù’nawàlà ettùtàk kon itemyak wakù iwalai ponalok pe ayapulà toppe. 14 Makui eyepulu kon pe kùsettak, masapùla Law yo’no ewechi kon pen nai’nùk. Tùse wakù pe Kaatù wettok yo’no làkku. 15 Yà’là kupù’nokon ken uchi? Àli kupù’nokon ka’lù, masapùla Law yo’no pùla we’nà pàk tùse wakù pe Kaatù wettok yo’no we’nà pàk? Kanekku! 16 Mùttuyatàik, imaimu yawàlà ewettok kon poitolù ton amyamlo, makui maimu yawàlà ewechi kon yau weli’nàtok ne’nài màlà wapùla mayin yawàlà we’nàtok màlà ikasa we’nàtok Kaatù pokonpe ne’nài. 17 Tùse tenki tepai’nokon Kaatù pàk, masapùla pena àli yapyoto pe ewessak kon tùse, sàlàpe tamù’nawàlà eyewan kon ke ailon, enupantok enepoloppù kon maimu yawàlà messatàik. 18 Àmokkappù kon màlà makui winàpai molopai ikasa we’nàtok yapyoto pe nen uchi ewenasak kon màlà. 19 Uselupayaik kappon nùttu yau, masapùla attu’mùla ewechi kon pàk. Pena tamù’nawàlà eyesak kon tùlùppù auya’nokon màlà àli eyeselu kon yapyoto pe, miyaiwa àli yak ayanàippù’nokon. Màlà kasa làmaichi sàlàpe tamù’nawàlà eyesak kon itùtàk kon, esuken we’nàtok yapyoto pe. 20 Makui yapyoto pe ewechi kon yau, wakù pe ikasa we’nàtok yapyoto pe pùla ewechippù kon màlà. 21 Yà’là ken uchi wakù mepotantàu màlà yattai, sàlàpe ipàk mekkuli’mayatài’nùk kupù auya’nokon yau? Màlà yamùk weli’nàtok yak anài nan. 22 Tùse sàlàpe àmokkasak kon man makui winàpai molopai Kaatù yapyoto pe ewenasak kon. Sàlà uya esuken wema’nàtok yak ayasak kon nai’nùk. Molopai iwenukapù pe tàwàlàlà wema’nàtok yepolo auya’nokon màlà itepeppù pe. 23 Masapùla àli yepeppù màlà weli’nàtok. Tùse Kaatù uya lepantok màlà tàwàlàlà wema’nàtok Christ Jesus, Kùyepulu kon yai.

7

1 Ittuichi auya’nokon pùla nai utonpa yamùk, masapùla law ittunnan yelupa uya sàlà. Law wechi kappon yepulu pe màlà iwemapù pàkàlà neken. 2 Iwemali’masak uli’chan mùkkàlà yentok ipàkàlà ke lepanài. Law yeselu winà tùnmali’mappù itayappù pe tùwessen mùkkàlà tùwemapù yawàlà. Tùse itayappù weli’chak yau, law yeselu uya ya’chichak pen nen uchi màlà. 3 Màlàpàk uchi, tùulon kàyik pokonpe iwemapù pàli’yau lùppù tùtayappù wechi tùse yau, tùnmali’mappù pen pokonpe tùwessen tukaik yesatù màlà. Tùse itayappù weli’chak yau, Law yapai iwemokkasak màlà màlàpàk àli kupù ya pen, tùulon kàyik pokonpe iwemali’masak yau. 4 Màlà kasa nàlà iwechi màlà àpàkù’nokon utonpa yamùk. Eweli’chak kon nàlà màlà Law winàpai, masapùla Christ yesak pùkkù pe ewechi kon pàk. Molopai nen uchi sàlàpe iponalok pe ewechi kon màlà, mùkkàlà iwuluukasak lùppù weli’nàtok yapai. Kaatù ponalok pe tùwepetasan pe we’nàtok kon pe. 5 Masapùla wema’nà’nokon kùyeselu kon kùyau’nokon nai’nùk yawàlà yau, àli ànkuppai we’nàtok yenpakasak Law uya wechippù màlà tùwe’wotokoma pàk kùyesak kon yau, molopai weli’nàtok nepùppù ya. 6 Sàlàpe kùnonkasak Law uya man, masapùla weli’nàsakù’nokon màlà kùya’chinàippù’nokon winàpai, ya’chichak kon patiki’chi tak kasa kùku’nàippù winàpai. Màlàpàk penalok imenukasak lùppù Law yo’no we’nà’nokon pen sàlà, tùse emennak Law Wakù Akkwalù yau tùwemassan pe. 7 Yà’là te’nokon ken uchi? Law wechi màlà makui pe te’nokon ka’lù? Kanekku! Tùse Law màlà makui ittu toppe uya uku’nàippù. Masapùla tùulon yemamin i’che we’nàtok wechi ikasa pùla ittuppù uya pen sàlà eppaino, Law uya, “Tùulon yemamin i’che kechii!” tesak pùla iwechi yau. 8 Tùse makui uya màlà Law yapulàppù tamù’nawàlà yà’là yekkwa ton nà, utonpa yemamin i’che wettok yenpakappù uyau. Masapùla Law pùla iwechi yau makui wechi màlà imeluntàlù pùla. 9 Nulà wechippù màlà pena Law ittu uya pùla iwechi yau. Tùse iyàssak yau makui wennappù molopai welikùppù. 10 Molopai yeneppù uya màlà wema’nàtok ne’nài pe ikussak lùppù uya weli’nàtok nepù upona. 11 Masapùla makui uya uyennakatok tùuya yattai woton yepoloppù màlà Law yai, màlà winà àli uya uwànàppù. 12 Màlàpàk Law màlà esukenan molopai imaimu nàlà esukenan, iwalai molopai wakù. 13 Sàlà ken na’ wakù pe nai’nùk uya welittok nepùppù màlà upona? Kanekku! Makui nen màlà weli’nàtok ne’nàippù, wakù pe nai’nùk yapulà tùuya winà. Weli’nàtok nepùppù ya màlà uwinàkàik i’nai kasa kulu là makui yeselu wechi usentoppe Law winà. 14 Ittu’nokon man Law wechi akkwalù pe. Tùse iulà mùkkàlà kappon akkwalù pen makui yapyoto pe ichilanmasak. 15 Unkupù ittu uya pùla iwechi màlà, masapùla ànkuppai wettok kupù uya pùla iwechi pàk. Tùse uyewanma pe unkupù kupù uya. 16 Ànkuppai pùla wettok kupù uya yau, sàlà uya yekama màlà ewaik te uya pe iwechi Law wechi ikasa pàk. 17 Màlàpàk iulà kulu pen mùkkàlà sàlà yamùk kussai’nùk. Tùse makui làkku màlà uyau nemassai’nùk. 18 Tùttuyaik wakù là pùla uyau iwechi, imakuyippù pe kappon pe wettok yau. Masapùla wakù ànkuppai wettok wechi lànen uyau tùse, ikupù uya pùla iwechi. 19 Masapùla wakù ànkuppai wettok ku’nài pen iulà. Tùse àli, ànkuppai pùla wettok ku’nài iulà. 20 Ànkuppai pùla wettok kupù uya yau, sàlà uya yekama màlà iulà wechi iku’nài pe pùla. Tùse makui màlà iku’nài uyau nemassai’nùk. 21 Màlàpàk sàlà Law yeselu we’wotokoma tenyaik. Wakù ànkuppai wechi yau, àli wechi mei pùla upyau. 22 Tamù’nawàlà uyewan ke uwakùli pe Law, Kaatù winàpaino ku’nài iulà. 23 Tùse tùulon tu’ma Law we’wotokomatok uyau tenyaik. Sàlà yeselu nepanta’mayai’nùk usenumenkatok yeselu winàkàik. Sàlà eselu makui yapyoto pe uyau ne’wotokomayai’nùk. 24 Kappon sa’ne iulà tùusewankono’masen! Ànùk uya ken upùikattà sàlà uyesak welittok winàpai? 25 Tenki ukayaik Kaatù pàk Kùyepulu Jesus Christ yai! Màlàpàk Kaatù Maimu yawàlà eppai wessaik usenumenkatok yau, tùse kappon pe wettok yeselu ke àli maimu yawàlà wechi.

8

1 Màlàyau sàlàpe nen uchi mùkyamlo Christ Jesus ponalok pe tùwemassan talumattàtok ike pùla iwechi màlà, [mùkyamlo àli eselu yau nemassai’nannùk pen tùse Akkwalù wettok i’che yawàlà tùwessan.] 2 Masapùla Wakù Akkwalù yeselu meluntàlù wema’nàtok ne’nài Christ Jesus ponalok kon piyak uya, upùikattàsak man makui yeselu molopai weli’nàtok winàpai. 3 Law nùkupù yentaino kupùppù Kaatù uya masapùla Law wechi attu’mùla pàk molopai kappon yeselu wechi attu’mùla pàk, ikupùppù ya màlà tùmu yeunoko tùuya winà, iyàssak lùppù kappon pe àli pàkànsau tùtùsen pe. Màlàpàk makui yattu’mùnkappù ya kappon pe tùwechi ke. 4 Sàlà kupùppù Kaatù uya màlà Law maimu yawàlà tùwemassan pe we’nà’nokon usentoppe, àli, kappon wettok i’che yawàlà pùla nen uchi Wakù Akkwalù yeselu yawàlà kulu. 5 Masapùla kappon wettok i’che maimu yawàlà tùwemassan wechi màlà, teselu kon wettok i’che itepulu pe. Tùse mùkyamlo Wakù Akkwalù maimu yawàlà tùwemassan wechi màlà, Wakù Akkwalù wettok i’che itepulu pe. 6 Àli kappon yeselu wechi màlà weli’nàtok ne’nài pe. Tùse eusenumenkatok kon yepulu pe Wakù Akkwalù wettok màlà wema’nàtok molopai echitonpa pe we’nàtok ne’nài. 7 Màlàpàk àli usenumenkantok wechi Kaatù yeyaton pe màlà. Masapùla Kaatù winàpaino Law yawàlà pùla iwechi pàk, molopai imaimu yawàlà iwechi yentai iwechi màlà. 8 Mùkyamlo teselu kon wettok i’che maimu yawolon kon uya Kaatù yauchinpa yentai iwechi màlà. 9 Tùse amyamlo nen mùkyamlo eyeselu kon wettok i’che maimu yawàlà tùwemassan pen. Wakù Akkwalù wettok i’che maimu yawàlà tùwemassan amyamlo, Kaatù yakkwalù wemapù kan ayau’nokon yau. Ànù’là Christ yakkwalù yesak pe pùla nai’nùk wechi màlà iponalok pe pùla. 10 Tùse Christ wemapù ayau’nokon yau, àli pàkànsau lànen eyesak kon wechi iweli’chak pe tùse, ayakkwalù kon wechi màlà nulà, pàli’yau masapùla ayanùnsak kon ikasa Kaatù pokonpe pàk. 11 Wakù Akkwalù iwinàpaino, Jesus wuluukanàippù wema’nàtok yak wechi ayau’nokon yau, mùkkàlà Christ wuluukanàippù weli’nàtok yapai, uya nàlà tùumattasen eyesak kon lepa màlà wema’nàtok ke Wakù Akkwalù nemassai’nùk ayau’nokon winà. 12 Màlàpàk uchi, utonpa yamùk, kùyeselu kon wettok i’che maimu yawàlà tùwemassan pe we’nà’nokon pen nen uchi nai’nùk 13 Masapùla ewemapù kon eyeselu kon maimu yawàlà yau ewelikù kon màlà. Tùse Wakù Akkwalù yapàikketù winà àli eyeselu kon yeleutanùssak auya’nokon yau, ewemapù kon màlà. 14 Kaatù Yakkwalù yemyawon kon molopai inpininpa ton mùkyamlo Kaatù munkà yamùk pe tùwessan kappon yamùk. 15 Masapùla Wakù Akkwalù Kaatù uya elepatok kon màlà apyoto pe molopai eusenalippa kon pa tu’ma àku’nài’nokon pen, tùse Wakù Akkwalù làkku màlà Kaatù munkà yamùk pe àku’nài’nokon. Molopai Wakù Akkwalù meluntàlù winà Kaatù pàk, “Abba! Ukàipùnù!” tawonnan kùmyamlo. 16 Wakù Akkwalù mùkkàlà echipatùnayi pe tùwessen kùyakkwalù kon pokonpe Kaatù munkà yamùk pe we’nà’nokon yekama pe. 17 Imunkà yamùk pe we’nà’nokon pàk, wakù inkupù tùponalok kon ponalok pe yesak pe we’nà’nokon màlà Christ pokonpe. Masapùla Christ wettalumattàppù kasa alikyek pe wettalumattàn pàk we’nà’nokon yau, namantok nàlà yepolo màlà ipokonpe. 18 Tùttuyaik sàlàpe wettalumattàn’nokon nai’nùk wechi tamù’nawolon namantok tùusenpoika woton kùyau’nokon ma’le kulu. 19 Tamù’nawolon Kaatù nùkonekassan enpen man tùmunkà yamùk yekama ya yentok yattai màmuku pàk. 20 Masapùla inkonekassan wechippù màlà tapulàsen pe pùla, itùwalà pùla tùse Kaatù yiwalà, enpen we’nàtok yau. 21 Inkonekassan nùssan kupù màlà imokkasak pe kàtantok nappàtù pe pùla, molopai imunkà yamùk tonpa pe inonka inama toppe. 22 Masapùla ittu’nokon man sàlà wei tepose tamù’nawolon ikonekasak ya’nùmù tùwentusen we’chi’mosak utaimelunpa kasa. 23 Tùse ikonekasak neken pen, kùmyamlo nàlà Wakù Akkwalù wapiya kulu Kaatù uya lepantok yesak pe nai’nannùk nàlà na’nùnyan kù’nau’nokon. Kaatù uya tùponalok kon pe kùyesatù kon molopai tamù’nawàlà kùmokka kon ya kùyesak kon ukàtatok winàpai màmukui’ma. 24 Masapùla sàlà enpen we’nàtok yai wepùikattànsakù’nokon màlà. Tùse enpen we’nàtok ipàk yene’nokon yau, enpen we’nàtok pe pùla nen uchi iwechi màlà. Masapùla ànùk ken enpen tùwessen itesak pe tùwettok pàk? 25 Tùse enpen we’nà’nokon ipla we’nàtok pàk yau, imàmu’nài nan kùmyamlo tùusetakkaik pùla. 26 Màlà kasa làma Wakù Akkwalù nàlà tùuyàssen kùpùikattàse, masapùla attu’mùla we’nà’nokon pàk, yà’là kasa wàpùleman wakù pe ittu’nokon pùla iwechi pàk. Wakù Akkwalù mùkkàlà tùutaimelunpaik ta’nùmùi’ma tùwàpùlemasen kùponalok kon pe, yekama yentaino mayin yau. 27 Molopai Kaatù, kappon yamùk yewan yennài, mùkkàlà Wakù Akkwalù usenumenkatok ittunài. Masapùla Wakù Akkwalù mùkkàlà ipawanattànài imunkà yamùk ponalok pe iteselu yawàlà. 28 Masapùla ittu’nokon man tamù’nawàlà yà’làlà yau Kaatù we’wotokoma, mùkyamlo tù’nùnmannan ponalok pe, wakù wekkuttoppe yai, teselu yawàlà, mùkyamlo tùnkà’massan teselu yawàlà ponalok pe. 29 Masapùla Kaatù uya màlà tùnanùmù woton kon ittukassak pena, tùmu kasa nen uchi tok wettoppe, ipùkkù pe tok wenasak wettoppe, Tùmu wettoppe wapiyalok pe tukkan kon tùtonpa yamùk kùlottau. 30 Màlàpàk Kaatù uya màlà tùnùttussan wapiya kà’mappù. Tok kà’mappù ya neken pen màlà, tùse ikasa nàlà tok yanùmùppù ya tùpokonpe. Ikasa neken tok yanùmùppù ya tùpokonpe pen màlà tùse tùnamatok pùkkù pe nàlà tok kupùppù ya. 31 Yà’là te’nokon ken uchi sàlà yamùk wechi kùyemloto kon po pàk. Kaatù wechi kiwinà yau, ànùk wechi ken kùyeyaton pe. 32 Tùmu wenai iwechippù pen màlà, tùse itùlùppù ya tamù’nawolon kon kùmyamlo ponalok pe iwelittoppe! Tùmu ke kùlepappù kon ya, kùlepa kon ya pen ken na’ uchi tamù’nawolon yà’làlà ke wakù pe tùwettok yapai? 33 Ànùk uselupa ken àli pe Kaatù nanùmùssan pàk? Kaatù mùkkàlà ikasa tok wechi yekamanài! 34 Ànù’là uya ken na’ uchi tok talumattà? Ànù’là pùla iwechi màlà masapùla Christ Jesus mùkkàlà iweli’chak lùppù, molopai iwuluukasak lùppù weli’nàtok yapai molopai sàlàpe Kaatù yemyatù kamik pen winà man. Kaatù pawanattànài mùkkàlà kùponalok kon pe! 35 Ànùk uya ken uchi kùpantaka kon Christ uya pùnùnmantok winàpai? Utaimelunpatok uya ka’ ikupù lù, wapùla yà’làlà sa’man, wapùla talumattàntok, wapùla iwan pe we’nàtok, wapùla italumayippù pe we’nàtok, ipon pùla we’nàtok, wapùla yà’làlà àsà pe nai’nùk, wapùla weli’nàtok? 36 Kaatù Maimu yau iwe’menukasak uya, “Àpàkànsau ina àsà weli’nàtok ne’nài yau man wei kaichalà, ina kupù man kaalinilu yamùk iwànà woton kon kasa,” te kasa. 37 Kane, sàlà yamùk yau tamù’nawolon yentaikatok yesak pe we’nà’nokon man mùkkàlà Christ kù’nùnmanàippù’nokon yau! 38 Masapùla tùttuyaik kulu yà’làlà uya kùpantakatok kon pùla iwechi màlà pùnùnmantok ya winàpai. Weli’nàtok uya kùpantaka pen màlà, wapùla wema’nàtok uya, wapùla inchelù yamùk, wapùla tùulon kon kau nai’nannùk potolù ton molopai meluntà ton yapàikketù uya, wapùla sàlàpe nai’nùk wapùla ewanawolok uya. 39 Wapùla kawon kon uya wapùla non yo’non kon uya, yà’làlà pùla iwechi màlà ikonekasak lùppù yau kùpantaka kon woton Kaatù uya pùnùnmantokù’nokon Christ Jesus Kùyepulu kon yau nai’nùk winàpai.

9

1 Waukayai’nùk màlà ailon. Christ ponalok iulà molopai ukaseita là pen. Wakù Akkwalù uya nàlà i’napailà usenumenkatok ittu nai’nùk kasei pe pùla wechi. 2 Eke pe kulu usewankono’matok man molopai uyewan nùpokoitayan tàwàlàlà iichipittà yeselùkek pùla. 3 Tok pàkànsau Kaatù uya pa’nù’nàtok yo’no wechi pe eppai man molopai Christ winàpai umatta toppe utonpa yamùk pùikattà ya yau, Israel yamùk upùkkù ton molopai umùnù ton. 4 Kaatù nanùmùssan mùkyamlo tùmunkà yamùk pe molopai tapulàtok pùkkù pe tok kupùppù ya tùpokonpe. Ikupù tùuya tetok tùuya kupùppù ya màlà molopai Law tùlùppù ya tok yemyak. Kaatù yapulàtok yesak ton mùkyamlo. Ikupù tùuya tetok Kaatù uya yanùmùppù tok uya màlà. 5 Amoko yamùk inamasak kon nùssan payan yamùk mùkyamlo, molopai Christ kappon pe iwettok yau, mùkkàlà tok winàpaino. Tàwàichi Kaatù tamù’nawolon yepoi itepulu pe nechii, yapulà nechii tàwàlàlà! Emen. 6 Kaatù uya ikupù tùuya teppù lùppù kupù pùla man te ya pùla man, masapùla tamù’nawàlà là Israel winàpai iwesseposak kon pe kappon yamùk wechi, wechi Kaatù ponalok pe pen màlà. 7 Molopai tamù’nawolon kon wechi là Abraham munkà pe, ipayan yamùk pe tùwechi kon pàk pen màlà. Masapùla Kaatù uya Abraham pàk, “Isaac munkà molopai ipayan yamùk neken ittu màlà apayan pe,” tesak pàk. 8 Sàlà uya màlà Abraham munkà pe là iwentusak pe tùwechi kon pàk Kaatù ponalok pe tok wechi yekama pen. Tùse mule yamùk iwentusak kon Kaatù uya ikupù tùuya teppù lùppù yo’no, mùkyamlo tanùnsan Abraham payan pe kulu. 9 Masapùla Kaatù uya ikupù tùuya teppù lùppù wekkupùppù sàlà mayin yau, “Iwalai wei yattai wennappo màlà molopai Sarah uya walawok muleppù yepolo màlà,” tawon. 10 Molopai sàlà neken pen. Masapùla Rebecca munkà asa’lon kon walawoti’chi kàipùnù wechippù mùkkàlà lùppù pe, kùtamo kon Isaac. 11 Kaatù uya màlà Rebecca yelupappù pùsamlo mule yamùk pàk tok wentu wapiya. Kaatù uya yekamappù ipàk, “Ilui wechi màlà takon yapyoto pe,” tukaik. Sàlà uyàpùppù màlà mule yamùk wentu wapiya, wakù là wapùla àli là yà’làlà kussak tok uya wapiya, Kaatù uya anùnnàtok wechi yà’làlà ikussak wakù wapùla àli là pàkàlà pùla yekamanài pe kulu, tùse teselu pàkàlà làkku. 13 Kaatù Maimu yau iwe’menukasak, “Jacob kupùppù uya uwakùli pe tùse Esau kupùppù uya uyewanma pe,” tukaik. 14 Yà’là te’nokon ken uchi? Kaatù wechi màlà ikasa pùla te ka’lù? Kanekku! 15 Masapùla Moses pàk, “Usentuppa màlà esentuppapai wettok kon ipàk pàk, molopai ànpàlikapai wettok kon pàlika uya kulu màlà,” teppù ya. 16 Màlàpàk uchi kappon wettok i’che wapùla inkupù pàkàlà iwechi pen màlà tùse Kaatù usentuppatok pàkàlà neken. 17 Masapùla Kaatù Maimu uya Pharaoh pàk, “Sàlà pàkànsau àwuluukappù uya, umeluntàlù yenpoika toppe uya ayai. Molopai uyesek yekama toppe i’nailà là kappon yamùk non polon kon kùlottawà,” te. 18 Màlàpàk uchi Kaatù tùusentuppasen ipàk esentuppapai tùwettok pàk, molopai sa’man pe itewan ànkuppai tùwettok ku’nài sa’man pe. 19 Yattai pùla tewin nà amyamlo uya upàk, “Sàlà kasa iwechi yau, atta ken uchi Kaatù uya iwalai pen yepolo màlà kappon yau? Masapùla ànùk uya ken Kaatù yeselu nulunpa?” te màlà. 20 Tùse ànùk ken uchi àmàlà kappon, Kaatù Maimu yeippàtù pa? Àinà màlà tùka’nài kappon, yekamappopà’nài là pen, “Yà’là peichi iwechi pàk kùkattai sàlà kasa?” tawon pen. 21 Mùttuyatàik àinà ka’nài uya, màlà lùppù àinà yapai yà’là yekkwa là wei yattai neken tapulàsen pe ikoneka molopai echipalà tapulàsen pe tùusenumenkatok yawà. 22 Yattai pùla là Kaatù wechippù tùwe’naikatok molopai tùmeluntàlù enenpoikapai sàlà. Màlàyau mùkyamlo ipàk tùwe’naikatok pan kon pàlikappù ya, mùkyamlo tùntalumattà pan kon. 23 Eke kulu tapulàtok enenpoikapai tùwechi pàk tùusentuppapù ipàk ton pàk, mùkyamlo inkonekassan pena tapulàtok yanùnnài nan pe tok wettoppe. 24 Masapùla kùmyamloichi mùkyamlo inkà’massan, Jew yamùk kùlottapai neken pùla, tùse nàlà Jew yamùk pen kùlottapai. 25 Wateppù ya lùppù sàlà Hosea kaletayi yau. “Kappon yamùk uponalok kon pe pùla iwessak kon nùssan yesatù uya màlà ‘Uponalok kon pe.’ Kappon yamùk tùpatassek yawon kon unù’nùnmassan pen, yesatù uya màlà ‘U’nùn ton,’ pe. 26 Molopai, ‘Umunkà yamùk pen amyamlo,’ teppù ipàk ton nùssan, yesatù màlà tùweli’chen pen Kaatù munkà,” tukaik. 27 Molopai Isaiah uselupappù Israel yamùk pàk, “Israel yamùk wechi lànen wàssàk, palau yena pon kasa tùse, tukke pùla neken tok pùikattà màlà. 28 Masapùla Itepulu Kaatù uya asse’ne kulu àsà pe talumattàntok nepù màlà non pon kon pona,” teppù kasa. 29 Isaiah uya pena, “Itepulu Kaatù Mùkkàlà neken meluntà uya kùpayan kon pùnùnmasak pùla iwechi yau, Sodom pon kon kappon yamùk molopai Gomorrah pon kon kasa we’nàppà’nokon sàlà eppaino,” teppù kasa. 30 Yà’là te’nokon ken uchi? Jew yamùk pen ikasa tùwettùlùi’che tùwessan Kaatù pokonpe pen, yanùmùppù màlà ikasa Kaatù pokonpe. Sàlà wekkussak wechippù màlà ailon tesak tok uya pàk. 31 Yanùnsak kon Israel yamùk Law yai ikasa tùtùlù kon woton Kaatù pokonpe iwannan uya yepoloppù pùla tùse. 32 Yà’là pe iwechi pàk? Masapùla tok nùkupùppù wechi ailon tetok pàkànsau pùla tùse wotoko pàkànsau pàk. Tok tùwettatai’masan “wettatai’mantok ipona tàk” pona 33 Kaatù Maimu yau iwe’menukasak màlà pàk kasa, “Yentàk kon, tàk tùlù uya sàlà Zion pona, kappon yamùk tatai’manài pe. Tàk, ipona tok weppippotok. Tùse mùkkàlà ailon tawon ipàk wekkuli’ma pen màlà,” tukaik kasa.

10

1 Utonpa yamùk, uyewan wettok i’che molopai wàpùlematok Kaatù pàk wechi màlà Israel yamùk wepùikattà toppe. 2 Ittu uya màlà Kaatù ponalok pe kulu emappai tok wechi tùse tok uya ittu pùla iwechi nai’nùk. 3 Yà’là uya là Kaatù nanùmù yek pe kappon kupù ikasa ipokonpe ittusak tok uya pùla iwechippù, molopai tiyiwalà’nokon ikasa ekonekapai tok wechippù. Màlàpàk Kaatù uya ikasa kappon yamùk kuttok yawà, yanùmùppù tok uya pen. 4 Masapùla ailon pe Law nekama wechi ittunnan kùmyamlo Christ yau, tamù’nawolon kon ailon tawonnan tùpàk nen uchi wettoppe yanùnsak pe ikasa Kaatù pokonpe. 5 Sàlàichi màlà Moses nùmenukappù ikasa anùnnàtok Kaatù pokonpe Law maimu yawàlà we’nàtok winà pàk, “Kappon, Law wettok i’che ku’nài wemapù màlà imaimu yawàlà.” 6 Tùse sàlà ikasa anùnnàtok Kaatù pokonpe ailon tetok yai uya “Eyewan kon yau ànùk utà epùn pona kùkatàu,” tesak màlà. Christ nesse non pona, te ya. 7 “Ànùk utà ken i’nak non yak?” kùkatàu nàlà. 8 Sàlàichi màlà watetok ya, “Itekale mei pùla man, antau’nokon molopai eyewan kon yau.” Màlà ailon tetok yekale ina nekamayai’nùk, te ya pe iwechi. 9 Anta kon ke, “Christ wechi Itepulu pe,” yekama auya’nokon molopai ailon te auya’nokon eyewan kon yau Kaatù uya iwuluukappù weli’nàtok yapai pàk yau, ewepùikattà kon màlà. 10 Masapùla ailon tawonnan kùmyamlo kùyewan kon yau molopai ikasa kùyanùnsak kon man Kaatù pokonpe. Kùnta kon ke àli pe we’nàtok yekamannan kùmyamlo Kaatù pàk molopai wepùikattànsakù’nokon man. 11 Kaatù Maimu uya, “Ànù’là ailon tawon ipàk wekkuli’ma pen màlà,” tesak màlà. 12 Masapùla tùpatalà we’nàtok pùla iwechi màlà Jew yamùk molopai Jew yamùk pen kùlottau. Kaatù mùkkàlà, mùkkàlà lùppù tamù’nawolon kon Yepulu, molopai eke pe tamù’nawolon kon tesek yesa’nài nan lepanài. 13 Masapùla, “Tamù’nawolon kon Itepulu yesek yesa’nài nan wepùikattà màlà.” 14 Tùse atta ken tok uya itesek yesatù ailon tesak tùuya’nokon ipàk pùla echii’ma? Molopai atta ken ailon te tok uya ipàk, itekale yetasak tùuya’nokon pùla echii’ma? Molopai atta ken tok uya yeta, itekale yekamanài pùla tùse? 15 Molopai atta ken itekale yekama, itekale yekamannan yeunossak pùla tùse? Kaatù Maimu yau iwe’menukasak uya, “Wakù kulu màlà wakù itekale ne’nài nan pùta!” te kasa. 16 Tùse tamù’nawolon kon uya wakù itekale yanùnsak pùla iwechi màlà. Isaiah uya, “Uyepulu Kaatù, ànùk uya ken ailon tesak nai ina winàpai tùnetappù itekale pàk?” teppù. 17 Màlàpàk ailon tetok màlà tùuyàssen itekale yeta winà, molopai itekale tùuyàssen Christ yekama yai. 18 Tùse tekamappoyaik, ailon ken na’ màlà tok uya itekale yetappù pùla iwechi? Ewaik, tok uya yetappù. Kaatù Maimu uya, “Tok maimu utàppù màlà tamù’nawàlà wolù yawàlà, tok maimu utàppù tamù’nawàlà non pon kon piyak,” tesak kasa. 19 Molopai tu’ma tekamappoyaik, Kappon yamùk Israel pon kon uya ken na’ ittuppù pen? Moses uchi mùkkàlà wapiyalok yei’nài, “Àkùlùmàlunpa kon uya màlà kappon yamùk tùpatalo’nan winà. Asakolopa kon uya ittunnan pen kappon yamùk ke.” 20 Molopai Isaiah uya tùwe’namaik pùla, “Uyiwannan pen uya uyepoloppù màlà. Uyekamapponnan pen piyak usenpoikappù màlà.” 21 Tùse Israel pàk, “Uyemyatù yenkappù uya màlà wei tùko’mankaik mayin yawolon kon pen, molopai tiyiwalà’nokon eppaino kon kappon yamùk winàkàik.”

11

1 Tekamappoyaik uchi, Kaatù uya ken na’ tùponalok kon kappon yamùk nulunpappù? Kanekku! Israel tonpa nen iulà, Abraham pa, Benjamin winàpaino kon tonpa. 2 Kaatù uya tùponalok kon kappon yamùk nulunpasak pùla man, mùkyamlo inanùmùssan iwepyattà motapai. Mùttuyatàik Kaatù Maimu yau Elijah uya Kaatù pawanattàppù Israel winàkàik. 3 Molopai “Uyepulu, amaimu yenpoikannan wànàppù tok uya molopai àponalok lepantok patassek yalakkappù tok uya, molopai iulà neken mùkkàlà iwà’nànsak lùppù, molopai uwànài’che tok man,” tukaik. 4 Yà’là tukaik ken Kaatù uya yeikuppù? “7000 pan kon kappon yamùk kussak uya man uponalok pe ailon pen tùulon kaatù Baal itesek yemlotopo iwepeimasak kon pen,” tukaik. 5 Màlà kasa làma man sàlàpe. Tukkan kon kulu pen molo man Kaatù nanùmùssan tùusentuppatok pàkànsau. 6 Anùnnàtok ya màlà iichentuppatok yaino, kappon nùkupùppù yentakan pen. Masapùla Kaatù uya anùnnàtok wessak kappon nùkupùppù winà yau, iichentuppatok wechippù sàlà ailon pe pùla eppaino. 7 Yà’là nen ken uchi? Israel uya tùnùwa kon yepoloppù pen màlà. Tukkan kon pen yeponnan nùssan yanùmùppù Kaatù uya màlà, tok tonpassan tùulon kon wenappù panattàk pe Kaatù uya tùkà’matok kon winàpai. 8 Kaatù Maimu yau iwe’menukasak nai’nùk kasa, “Kaatù uya e’molonùk pe tok wettoppe tok kupùppù. Màlàpàk sàlà tepose tok uya yene pùla iwechi tenu kon ke. Tok uya yeta pùla iwechi tùpana kon ke,” tukaik. 9 Molopai David uya suwa te, “Tàwàichi tok yeipa nelattài male yeipa pe molopai tok pùlannài pe. Tàwà tok nekkawai’mai, tàwà tok talumattà nechii! 10 Tàwà tok yenu newalumamùi, tok uya yene yentai iwettoppe, molopai tok wettoppe tànài pe tàwàlà.” 11 Yekamappo uya sàlà, Jew yamùk wettatai’masak yau ken na’ tok wekkawai’mappù tùumattatok kon yak? Kanekku! Masapùla àli kussak tok uya pàk, wepùikattàntok uyàssak màlà Jew yamùk pen winàkàik, Jew pe nai’nùk kùlùmàluntok pe tok pàk. 12 Jew yamùk uya àli kuttok uya eke kulu wakù pe we’nàtok nessak wolù yawon kon pona man. Molopai tok uya àli kuttok uya wakù pe we’nàtok nessak Jew yamùk pen pona. Eke peiwa wakù pe we’nàtok wechi màlà tamù’nawàlà Jew yamùk uyàssak yau nàlà! 13 Eyelupayatàu iulà sàlàpe Jew yamùk pen. Jew yamùk pen piyak yeunossak pe wechi yawàlà uwotokoyi kupù uya sàlà tok ponalok pe. 14 Masapùla utonpa yamùk ànkùlùmàlunpapai wessaik tok wepùikattà toppe. 15 Masapùla tok nulunpasak yau wolù yawon kon kappon yamùk wenappù màlà Kaatù pokonpe echi wechiyakon pe. Yà’là pe ken uchi iwechi tok yanùnsak yau? Iweli’chak mùnappoka nulà we’nàtok yak kasaichi iwechi màlà. 16 Masapùla ipùkkù pe pùlomù kùloimasak wapiyalok kulu tùsak Kaatù piyak yau, tamù’nawàlà ipùkkù lùppù wechi nàlà màlà esuken. Molopai yei mik wechi esuken yau, ipanta yamùk nàlà wechi màlà wa. 17 Imainanpasak olive panta yamùk tonpa wekkwàtùppù man, molopai imainanpasak pen panta ki’masak man ipatappù yak. Amyamlo Jew yamùk pen wechi màlà imainanpasak pen olive yek kasa. Molopai nen uchi Jew yamùk meluntàlù molopai wakù wema’nàtok pùkkù pe ewechi kon màlà. 18 Màlàpàk uchi mùkyamlo iwepantalùkasak kon yei panta kasa nai’nannùk atalumayi kon pe kùkkuttàu. Ittutàk kon ipanta lùssan neken nen amyamlo, imik ya’chinnan pen, aya’chinài’nokon màlà imik. 19 Tùse, “Ipanta yamùk utakitukkappù màlà upatassek pe,” te auya’nokon. 20 Sàlà màlà ailon. Iitakitukkappù màlà masapùla ailon te tok uya pùla iwechi pàk, molo lùppù apatassek kon yau ewechi kon tùse ailon tesak auya’nokon pàk. Katapulàtàu, tùse esenalippatàk kon nàkku. 21 Masapùla Kaatù uya ipùkkù kulu yei panta walainon Jew yamùk kupù molo pùla iwessak yau, amyamlo nàlà kupù ya molo pen màlà. 22 Masa yentàk kon wakù pe molopai àsà pe Kaatù wechi. Àsà pe iwechi mùkyamlo iwepantalùkasak kon pàk, tùse wakù pe iwechi àpàkù’nokon wakù pe iwettok iichentuppatok yau lùppù ewechi kon yau. Tùse yau pùla ewechi kon yau amyamlo nàlà wepantalùka màlà. 23 Molopai Jew yamùk uya nàlà, ailon tukaik pùla tùwettok kon nonkasak yau, tok mùnappo màlà tok patappù yak, masapùla Kaatù mùkkàlà tapàikketù kenan tok mùnappo tukka toppe tùuya. 24 Amyamlo Jew yamùk pen mùkyamlo imainanpasak pen olive yek panta walainon molopai iwekkwàssak kon, molopai nen uchi, yei yeselu kasa pùla, imainanpasak olive yek pàk eki’masak kon. Jew yamùk mùkyamlo imainanpasak olive yek walainon molopai sa’man pe ma’le nen iwechi màlà Kaatù pona, pùsamlo Jew yamùk, iwekkwàssak kon yei panta ki’matukka yau imainanpasak olive yek pàk. 25 Tùttusen pen ailon molo man, utonpa yamùk, ittu auya’nokon i’che wettok. Pukkek pe ewechi kon pe yekama auya’nokon tukaik àkupù kon ya màlà. Sàlàichi màlà kappon yamùk Israel pon kon wettok sa’man pe itewan wechi tàwàlà tùwessen pe pùla. Tùse i’che we’nàtok kaichalà Jew yamùk pen uyàpù Kaatù piyak ponalà neken iwechi. 26 Molopai sàlà kasaichi tamù’nawàlà Israel yamùk wepùikattà màlà. Kaatù Maimu yau iwe’menukasak uya, “Pùikattànài uyàpù màlà Zion poi, tamù’nawolon àli pe we’nàtok yama ya màlà Jacob payan winàpai. 27 Ailon pe wechi màlà tok pàk. Molopai tok makuyi pàk usentuppa màlà,” te kasa. 28 Masapùla wakù itekale nulunpasak tok uya pàk, Jew yamùk mùkyamlo Kaatù yeyatonnon àpàkànsau’nokon. Tùse Kaatù uya anùnnàtok pàkàlà, Kaatù wechiyakonnon mùkyamlo tok tamo yamùk pàkànsau. 29 Masapùla Kaatù mùkkàlà tùusenumenkatok mùyakanmanài pen ànùk yanùmù tùuya pàk wapùla ànùk lepatok tùuya mokkanài pen. 30 Amyamlo Jew yamùk pen, pena Kaatù Maimu yawàlà pùla ewechippù kon. Tùse sàlàpe Kaatù usentuppatok yanùnsak auya’nokon man, masapùla Jew yamùk wessak Kaatù Maimu yawàlà pùla pàk. 31 Màlà kasa làma Kaatù usentuppatok yanùnsak auya’nokon pàk, Jew yamùk wechi Kaatù Maimu yawàlà pùla màlà, Kaatù usentuppatok yanùntoppe tùuya’nokon. 32 Masapùla Kaatù uya tamù’nawolon kon kappon yamùk kussak màlà mayin yawàlà pùla we’nàtok na’chippù pe, tùusentuppatok yenpoika toppe tùuya tamù’nawàlà tok pàk. 33 Tukkan kulu màlà Kaatù yemamin! Apàikkek pe iwettok molopai pukkek pe iwettok màlà eke kulu! Ànùk wechi ken iichenumenkatok ittui’che? Ànùk uya ken ite’mappù ye’mappùkapàtù? 34 “Ànùk ken Itepulu Kaatù usenumenkatok ittunài? Ànùk uya ken yenupappù? 35 Ànùk uya là ken Kaatù lepappù yà’làlà ke Kaatù nentakanma woton pe?” 36 Masapùla tamù’nawolon yà’làlà iwekkussak lùppù wechi màlà iwinon pe, mùkkàlà yai molopai iponalok pe. Tàwàichi apulàntok molopai namantok iponalok pe nechii tàwàlàlà. Emen.

12

1 Màlàpàk utonpa yamùk, Kaatù usentuppatok kùpàkù’nokon pàkàlà apawanattàyatàu iulà. Kaatù yemyak nulà, nulànan tùtùsen kasa ettùtàk kon iwotokoyi yak esuken molopai yauchinpanài yek pe. Sàlàichi màlà ailon kulu namantok molopai yapulàtok àntùlù kon. 2 Sàlà wolù yawon kon yeselu pàk làma kettàu, tùse tàwà Kaatù amyakanmatàu ayawà’nokon tamù’nawàlà eusenumenkatok kon wemyakanmatok winà. Màlà yattai nen uchi Kaatù yeselu ittu auya’nokon màlà, màlà wakù pe nai’nùk molopai yauchinpanài pe nai’nùk, molopai màlà ikasa imaimu yailà neken nai’nùk. 3 Masapùla Kaatù uya ulepatok wakù pàkànsau eyelupa kon uya sàlà. Ànù’là yentai ewechi kon pe kùsekamatàu. Tùse esenumenkatàk kon kulu molopai echittutàk kon, esentàk ailon tetok auya’nokon Kaatù uya elepappù kon ike yawàlà. 4 Tewin kùyesak kon wechi kasa, tùse tukkan ipùkkù molopai tamù’nawàlà ipùkkù pe tùwessan màlà tùpatalo’nan kon iwotokoyi. 5 Màlà kasa làma Christ yau màlà tukke we’nà tùse tewin itesak we’nà’nokon molopai tamù’nawolon kon tonpawannà yamùk wechi màlà pùkkùwannà pe. 6 Kaatù uya lepansakù’nokon màlà tùpatalo’nan tapulàsan lepantok ke wakù pe tùwettok yawàlà. Kùlepatok kon wechi Kaatù Maimu yekama toppe yau, ikuppai’nokon uchi màlà ailon tetok itesak pe we’nà nai’nùk yawàlà. 7 Iwotokoyitàsak pe tùwechi yau, tàwà ne’wotokomaik. Enupantok pe iwechi yau enupanài pe nechiik. 8 Ewan meluntàlùttànài pe iwechi yau, tàwà ewan meluntàlùttànài pe nechiik. Yà’là pùnon sa’ne lepanài pe iwechi yau tàwà ne’lepaik tùusàulàmaik pùla, ànù’là kappon itepulu pe tùwessen, tàwà wakù pe itepulu pe nechiik molopai tàwà tùusentuppasen nùkupùi tùutauchinpaik. 9 Tàwà ailon pe kulu euchi’nùnmatok kon nechii, àli pe nai’nùk ikuttàk eyewanma kon pe, wakù pe nai’nùk kupù pàk ettàk kon. 10 Echi’nùnmatàk kon eke pe tùuchi’nùnmaik we’nà Christ yau yenpoika pe kulu, molopai àtonpa kon tùnamaik ettàk kon. 11 E’wotokomatàk kon sa’man pe molopai emya’nek pe kettàu. Itepulu Jesus ponalok pe e’wotokomatàk kon tùuweleutaik pùla tamù’nawàlà eyewan kon ke. 12 Tàwà enpen ewettok kon yau tùutauchinpaik ettàk kon, ewettalumattàtok kon ipàlikatàk, molopai àpùlematàk kon tàwàlà. 13 Yà’làlà pùla nai’nannùk Kaatù munkà tùmainanpaik ettàk kon, molopai kaklan yamùk yewonnùttàk àwùk kon tak. 14 Atalumattànnan mùpùlematàik, tok mùpùlematàik tok kùppa’nùttàu. 15 Matauchinpatàik tùutauchinpasan pokonpe, mesewankono’matàik tùusewankono’masan pokonpe. 16 Echitonpa pe ettàk kon tamù’nawolon kon pokonpe. Ànù’là yentai kekkuttàu, tùse entuppa’no kon yanùntàk kon ewechiyakon kon pe. Pukkek pe ewechi kon pe kùsekamatàu. 17 Ànù’là uya àli kupù ewinàkài’nokon yau, àli kùsentakanmatàu àli ke. Tùttuik wakù mùkuttàik tamù’nawolon kon yenu yau. 18 Tamù’nawolon ànùttu kon wakù mùkuttàik tamù’nawolon kon pokonpe, echitonpa pe ewemapù kon pa. 19 Kese’matàu utonpa yamùk, tùse làkku tàwà Kaatù we’naikatok nùkupùi. Masapùla Kaatù Maimu yau iwe’menukasak uya, “Use’ma màlà, molopai e’mantok uya màlà upyawon te Itepulu Kaatù uya,” te kasa. 20 Tùse làkku Kaatù Maimu yau iwe’menukasak uya, “Eyeyaton kon wechi iwan pe yau, mewettàik. Iwe’naklipasak yau mùwoppatàik. Masapùla sàlà kupù auya’nokon winà, enkek apok yalàn pilipù auya’nokon màlà ippai pona,” te kasa. 21 Àli eyentaikatakù’nokon, tùse àli làkku mentaikatàik wakù ke.

13

1 Tamù’nawolon kon uchi pata yesak pe nai’nannùk maimu yawàlà nechii. Masapùla yà’là yekkwa là apàikkek wechi molo pùla iwechi màlà tùse Kaatù winàpaino neken. Molopai molo nai’nùk pata yapàikketù tùsak màlà màlà motak Kaatù winà. 2 Ànù’là molo nai’nùk maimu yawolon pen, uya Kaatù nùnonkappù yentaika màlà. Molopai ànù’là màlà ku’nài uya talumattàntok nepù màlà tùpona. 3 Masapùla pata yesak pe nai’nannùk mùkyamlo wakù ku’nài nan usenalippantok ipàk ton pen tùse mùkyamlo àli ku’nài nan usenalippatok ipàk ton. Usenalippantok pùla na’ eppai messatàu pata yesak tapàikketù ke nai’nùk pàk? Wakù pe nai’nùk uchi ikuttàk kon molopai ayapulà kon ya màlà. 4 Masapùla Kaatù yapyoto mùkkàlà ne’wotokomayai’nùk àpàkànsau’nokon. Tùse àli kussak auya’nokon yau, esenalippatàk kon ipàk, masapùla wàntok tùuya meluntàlù yesak mùkkàlà. Kaatù yapyoto mùkkàlà molopai Kaatù we’naikatok ku’nài àli ku’nài pona. 5 Màlàpàk uchi pata yesak pe nai’nannùk maimu yawàlà mettàik. Kaatù we’naikatok pàkànsau neken pùla, tùse tùwanmùla wema’nàtok pàkànsau nàlà. 6 Kaatù yapyoto pe tùwe’wotokomasan mùkyamlo tùwotokoyi kon kupù pàk. Sàlà kasa iwechi pàk tùuse’masan amyamlo pùlayatta ke pata yesan yemyak. 7 Tamù’nawàlà ewe’womatok kon me’matàik, pata ponalok pe te’masen pe iwechi yau, wapùla yà’làlà yepeppù pe iwechi yau me’matàik, kappon tùnamaik we’nàtok pe là iwechi yau, kappon mùnamatàik, wapùla kappon yapulàtok pe là iwechi yau mapulàtàik. 8 Kappon kù’womatàu, tùse echi’nùn pe we’nàtok ke neken me’womatàik, masapùla ànù’là ku’nài tù’nùn pe wechi màlà Law yawàlà. 9 Law yau màlà watesak ya, “Atayappù pen wapùla ànoppù pen pokonpe kettàu. Ànù’là kappon kù’wàtàu. Amak pe kettàu. Ànù’là yemamin i’che kettàu.” Tamù’nawolon sàlà yamùk molopai tùulon kon sàlà pokonpan kon wepili’chak màlà tewinan enupantok pe, “àtonpa kon ikuttàk à’nùn kon pe euchi’nùnma kon kasa,” tawon yau. 10 Màlàpàk ànù’là, tùtonpa ku’nài tù’nùn pe uya là àli kupù iwinàkàik pen màlà. Uchi’nùnmantok wechi màlà tamù’nawolon Law maimu yawàlà. 11 Sàlàichi mùkuttàik, masapùla yà’là yekkwa yattai là iwechi ittu auya’nokon pàk. We’nùnnàtok yapai aupakatok kon yattai uyàssak man. Masapùla wepùikattàntok kon yattai mei pùla lùiwa man sàlàpe ailon teppù’nokon wapiya yentai nen uchi. 12 Ewalupà wenukassak lùiwa nen uchi man, wei welepansak lùiwa man. Ewalupà ponalok yà’làlà kupù pàk we’nàtok kon yeleutanùppai’nokon man. Wepanta’mantok ike weinai yanùnpai’nokon man. 13 Tàwàichi wakù pe welaikanpai’nokon, kappon yamùk weinai tùwemassan kasa, tùwe’chipottùmase là pùla wapùla wetùnnàtok pùla, nàkàlunnàtok pùla wapùla esak wettok ànkuppai pùla, wepanta’mantok pùla wapùla kùlùmàlunnàtok pùla. 14 Tùse Itepulu Jesus Christ ke epontàtàk kon, molopai kesenumenkatàu yà’là kasa là àli ànkuppai ewettok kon pàk molopai yawàlà kettàu.

14

1 Kappon attu’mùla nai’nùk ailon tetok yau yanùntàk kon àklottakù’nokon, tùpatalà là iichenumenka pàk tùusàulàmaik pùla. 2 Tewinan nà kappon uya ailon tetok màlà iku’nài yà’làlà nattoppe ya, tùse mùkkàlà attu’mùla nai’nùk ailon tetok yau wechi màlà kamo pun yannài pe pùla, ipànsak molopai tiyiwalà tùwattasen neken kùyali na’nài pe. 3 Mùkkàlà tamù’nawolon na’nài molopai yannài, yonpanài pen talumattàtak molopai yà’là yekkwa là yonpanài pen tamù’nawolon na’nài molopai yannài talumattàtak, masapùla mùkkàlà kappon yanùnsak Kaatù uya màlà. 4 Ànùk ken àmàlà tùulon yapyoto pàk suwa messaik, te pa? Itepotolù nen mùkkàlà wakù ku’nài pe tapyoto wechi wapùla wakù ku’nài pe pùla iwechi ittunài, Itepotolù mùkkàlà wakù pe ken naikko tawon masapùla Itepotolù uya ikupù màlà wakù kuttoppe ya. 5 Kappon mùkkàlà tewin nà pata weyu tonpa wechi tùnamasen pe kulu tùulon pata weyu yentai ittunài, tùulon uya tamù’nawolon pata weyu wechi ekkaichalà pe ittu tùse. Tàwà ailon pe tùnùttu yawàlà nùkupùi. 6 Mùkkàlà pata weyu tonpa ittunài eke pe uya ikupù màlà Itepulu yapulàtok iwinà pe, mùkkàlà tamù’nawolon na’nài molopai yannài uya ikupù màlà Itepulu yapulàtok iwinà pe, masapùla tenki tawon mùkkàlà Kaatù pàk. Mùkkàlà tùulon nà kùyali nulunpanài uya ikupù màlà Itepulu yapulàtok iwinà pe, molopai tenki tawon mùkkàlà Kaatù pàk. 7 Masapùla ànù’là wemapù tùponalok pe neken nà pen màlà molopai ànù’là tùweli’chen tùponalok pe neken pen. 8 Molopai wema’nà’nokon yau, Itepulu ponalok pe wema’nà’nokon màlà. Weli’nà’nokon yau, Itepulu ponalok pe weli’nà’nokon màlà. Wema’nà’nokon wapùla weli’nà’nokon pe iwechi yau, Itepulu ponalok kon kùmyamlo. 9 Masapùla Christ welikùppù molopai iwe’wuluukappù wema’nàtok yak, nulànan kon molopai iweli’chak kon yepulu pe tùwettoppe. 10 Amyamlo, yà’là pe iwechi pàk àtonpa kon pàk suwa man wapùla suwa pùla man te auya’nokon màlà? Wapùla yà’là pe iwechi pàk àtonpa kon ku’nài nan amyamlo atalumayi kon pe? Tamù’nawolon kon kùmyamlo wà’mùssakka màlà ittuntok Kaatù uya yapon yemlotopo. 11 Kaatù Maimu yau iwe’menukasak man. “Wemapù yawà nùkayan Itepulu. Tamù’nawolon kon wena tese’mu kon yok màlà uyemlotopo,” tukaik. “Tewin pàk tamù’nawolon kon usekama màlà Kaatù pàk,” tukaik. 12 Màlàpàk uchi tamù’nawolon kon kùmyamlo uya tewin pàk echipàkàlà kùnkupùppù kon yekama màlà Kaatù pàk. 13 Màlàyau uchi, suwa man molopai suwa pùla man tetok tonpawannà yamùk pàk yeleutanùppai’nokon man. Tùse, eusenumenkatok kon ikonekatàk kon. Yà’làlà kùkkuttàu ewettatai’matok kon ipona pe wapùla ewekkawai’matok kon yak pe. 14 Itepulu Christ ponalok pe wechi yawàlà tùttuyaik kulu yà’làlà tùnassen wapùla tansen wechi àli pe là pùla. Tùse kappon uya àli te ipàk yau, àli pe iwechi màlà ipona. 15 Ànù’là kappon yewankono’ma auya’nokon yà’làlà annapù kon pàkàlà yau, uchi’nùnmantok yapai ewelaika kon pùla iwechi màlà pena ewechippù kon kasa pùla. Kappon, Christ welikùppù iponalok pe lùppù mattanùttak eyeipa kon! 16 Wakù pe ànùttu pàk àli pe uselupan kùsettak. 17 Masapùla Kaatù wettok Itepulu pe màlà tùnassen nà wapùla tinchisen nà pen, tùse ikasa we’nàtok, molopai echitonpa pe we’nàtok molopai utauchinpantok Wakù Akkwalù nùtùlù. 18 Màlàpàk ànù’là Christ ponalok pe tùwe’wotokomasen sàlà kasa uya Kaatù yauchinpa màlà molopai kappon uya wakù mùkkàlà te màlà ipàk. 19 Màlàpàk uchi màlà yamùk echitonpa pe we’nàtok ne’nài iwapai’nokon man tàwàlà, molopai tonpa tùmeluntàpaik we’nàpai. 20 Kùyali pàkànsau Kaatù wotokoyi kù’mattanùttàu. Tamù’nawolon kùyali wechi màlà wakù pe, tùse yà’làlà napù tùulon kappon kupù woton iwekkawai’ma toppe àli yak wechi màlà ikasa pùla. 21 Wakù peiwa iwechi màlà kamo pun yanù pùla we’nà yau, wapùla yà’là yekkwa là meluntà inchi pùla we’nà yau. Molopai wakù peiwa iwechi yà’là yekkwa là tùulon kappon wekkawai’ma toppe ku’nài kupù pùla iwechi yau. 22 Màlàpàk ailon tetok auya’nokon sà yamùk pàk ikuttàk kon àmàlà molopai Kaatù pokonpe neken ànùttu pe. Yauchin pe molopai tùwanmùla tùwessen mùkkàlà kappon tùwemakuima pe tiuchittusen pen ailon tetok tùuya kupù tùuya yau! 23 Tùse tùwanmùn pen ailon tawon ma’lan uchittu màlà tùwemakuima pe tùnnapù molopai tùnanù winà, iichenumenkatok uya yakùlùma màlà. Ikasa pùla iwechi pen ken nai’nùk ko tetok ya pùla iwechi pàk. Molopai tamù’nawolon ailon tukaik tanùnsen pen wechi màlà wemakuiman pe.

15

1 Kùmyamlo meluntà pe nai’nannùk ailon tetok yau, wechi màlà attu’mùn pùikattànnan pe molopai i’che we’nàtok kon neken kasa tùwessan pe pùla. 2 Masaichi wema’nàpai’nokon, kùyakontalù kon yenu yailà wakù pe iponalok pe, meluntà pe iwena toppe ailon tetok yau. 3 Masapùla Christ là wechippù i’che tùwettok kasa pen màlà. Tùse Kaatù Maimu yau iwe’menukasak nai’nùk uya, “Àmottùnpappù mùkyamlo uya lùppù mottùnpantok, wettùsak man upona,” te kasa. 4 Masapùla tamù’nawolon pena imenukasak lùssan màlà kùyenupa toppe ya imenukasak lùppù, pàlikantok molopai Kaatù Maimu uya ewan meluntàpatok yai enpen we’nàtok yepotoppe. 5 Molopai tàwàichi Kaatù, pàlikantok molopai ewan meluntàpatok ke lepanài elepai’nokon tewin echi yewan kaichalà ewechi kon pa Jesus Christ ya’là ewechi kon yawà, 6 tewin itewan, tewin imaimu Kaatù Kùyepulu kon Jesus Christ Kàipùnù yapulà toppe. 7 Àtonpa kon yanùntàk kon, Christ uya ayanùnsak kon nai’nùk kasa Kaatù yapulàtok ipàkàlà pe. 8 Masapùla tekamayaik àpàkù’nokon Christ wenappù màlà Jew yamùk yattàsak kon yapyoto pe, Kaatù wechi ailon pe yekama pe, ikupù uya teppù tùuya lùppù tùnamasan Jew yamùk tamo yamùk pàk kusse, ailon pe iwettoppe. 9 Molopai Jew yamùk pen uya Kaatù yapulà toppe iichentuppatok pàkàlà. Kaatù Maimu yau iwe’menukasak kasa, “Màlàpàk ayapulà uya màlà Jew yamùk pen kùlottau, eyesek yapulà pe elen kupù uya,” tukaik. 10 Molopai tu’ma, “Atauchinpatàk kon Jew yamùk pen, Kaatù nanùmùssan iponalok kon kappon yamùk pokonpe,” te ya. 11 Molopai tu’ma, “Itepulu Kaatù yapulàtàk kon tamù’nawolon kon Jew yamùk pen, Itepulu Kaatù yapulàtàk kon tamù’nawolon kon kappon yamùk!” te ya. 12 Molopai tu’ma Isaiah uya, “Jesse pa uyàpù màlà, iwuluuka màlà Jew yamùk pen yepulu pe iwettoppe, molopai enpen tok wechi màlà ipàk,” te. 13 Tàwàichi Kaatù enpen we’nàtok uyàttok iwinà ayanùkkatàu tamù’nawolon utauchinpantok ke molopai echitonpa pe we’nàtok ke, ailon te auya’nokon ipàk yawàlà, Wakù Akkwalù meluntàlù winà enpen ewettok kon yau meluntà pe kulu ewechi kon pa. 14 Utonpa yamùk, iulà uyiwalà nùttuyan wakù pe we’nàtok ke awanùssak kon, tamù’nawolon tùttusan ke molopai kappon yenupanài yek pe ewechi kon àklottau’nokon. 15 Tùse sàlà kaleta yau we’namatok pùla kulu weppàssaik màlà yamùk pàk eyenu yappontà kon uya pàk. We’nama pùla weppàssaik masapùla Kaatù uya ulepasak wakù pe we’nàtok ke pàk. 16 Màlàpàk Jesus Christ yapyoto pe tùwe’wotokomasen pe wenasak man Jew yamùk pen ponalok pe. Paatele pe wechi kasa tùwe’wotokomasen iulà, wakù itekale Kaatù winàpaino yekama pàk, Jew yamùk pen tùtoppe tùtùsen pe Kaatù nanùmù yek pe, itùsak pe Kaatù yemyak tok wettoppe Wakù Akkwalù winà. 17 Màlàpàk uchi Christ Jesus yau utauchinpa kulu sàlà, Kaatù wotokoyi yau we’wotokoma pàk. 18 Màlàpàk yà’là yekkwa là pàk uselupai’che wechi pen sàlà. Màlà neken Christ nùkupùppù uyai pàk uselupa, Jew yamùk pen nepù uya Kaatù Maimu yawàlà tok wettoppe pàk, uselupappù lùppù pàkàlà molopai unkupùppù winà. 19 Sàlà kupùppù uya yentok ipàkàlà molopai tensan yekkwa ton pen meluntàlù winà, molopai Wakù Akkwalù meluntàlù winà. Màlàpàk meipai Jerusalem poi Illyricum pùkkù yak, wakù itekale yekamasak uya man tamù’nawàlà, Christ yekale. 20 Jesus yekale usekamappù yau pen pata yau wakù itekale enekamapaino iulà tàwàlà, tùulon kon nùpyattàppù pàk we’wotokoma tukaik. 21 Kaatù Maimu yau iwe’menukasak uya, “Mùkyamlo Jesus yesek yekamappù ipàk pen ton wapiya, uya yene màlà, molopai mùkyamlo yetannan nùssan pen uya ittu màlà,” te kasa. 22 Yetasak auya’nokon pàk sàlà pàkànsau echipalà’ne uwakkàppàtùppù màlà apyakù’nokon uyàpù tukaik. 23 Tùse nen uchi uwotokoyi yenuka’nùssak uya man sàlà yawolon pata yamùk yau, molopai tukke kili’chimo’chi eyense’nokon àippai wessak man. 24 Màlàpàk “sàlàpe’ne eyene kon uya” te uya sàlà Spain pona utà yau. Akaklanpasak kon uya mala là tùpo, wepùikattàtok yepolo uya ewinàpai’nokon pàk enpen wessaik utà toppe màlà pata motak. 25 Sàlàpe, utàyaik Jerusalem pona Kaatù ponalok kon kappon yamùk pùikattàse molo. 26 Masapùla ailon tawonnan Jesus pàk Macedonia pon kon molopai Achaia polon kon utauchinpasak man tùtùsen tùlù pàk yà’là pùnon sa’ne ponalok pe Kaatù ponalok kon Jerusalem pon kappon yamùk kùlottau nai’nannùk pùikattàtok. 27 Màlà kupù pàk tok utauchinpasak wechippù màlà tiyiwalà’nokon. Tùse mùkyamlo yà’là pùnon sa’ne pùikattà nen tok uya màlà, masapùla Jew yamùk uya wakù Kaatù winàpaino intùlùppù pùkkù pe Jew yamùk pen masak pàk, màlàpàk uchi Jew yamùk pen uya Jew yamùk pùikattà màlà itesak pe tùwettok kon ke. 28 Sàlà wotoko yenuka’nùssak uya yau, molopai tamù’nawàlà itùsak lùppù tok ponalok pe tùsak uya tok yemyak yau, Spain pona utà màlà molopai akaklanpa kon uya màlà, màlà motak utà pe. 29 Molopai tùttuyaik uyàpù apyakù’nokon yau, uyàpù tamù’nawolon Christ winàpaino wakù pokonpe. 30 Apawanattàyatàu iulà utonpa yamùk, Kùyepulu kon Jesus Christ winà molopai uchi’nùnmantok Wakù Akkwalù nùtùlù winà. Àwàpùlematok kon yau epanta’matàk kon uponalok pe. 31 Màpùlematàik uyesak pe Kaatù wettoppe ailon tawonnan pen Judea pon kon winàpai. Molopai we’wotokomatok Jerusalem po wettoppe wakù ton molonkonnà nanùmù pe. 32 Kaatù yeselu yawàlà welepantoppe apyakù’nokon tùutauchinpaik kulu, molopai uyakkwalù tùkà’maik àklottau’nokon wettoppe. 33 Tàwàichi Kaatù, echitonpa pe we’nàtok yesak, tamù’nawàlà apyau’nokon nechii. Emen.

16

1 Kùpachi kon Phoebe tekamayaik àpàkù’nokon, tùwe’wotokomasen mùkkàlà ailon tawonnan Cenchrea pon kon ponalok pe. 2 Yanùntàk kon Itepulu yesek yau, Kaatù ponalok kon kappon yamùk yanùmù kasa. Molopai mùpùikattàtàik yà’làlà i’che kulu iwettok ewinàpai’nokon yau, masapùla mùkkàlà wechippù wakù pe kulu, tukkan kon kappon yamùk pùikattàsak ya màlà eke pe kulu molopai iulà nàlà. 3 “Wakù pe na’ messatàu?” tetok uya yekamatàk Priscilla molopai Aquila tawonnan pàk, we’wotokoma wechiyakonnon Christ Jesus wotokoyi yau. 4 Upàkànsau àsà yak tùwemattok kon nonkaiwannan nùssan mùkyamlo. Tenki ukayaik tok pàk, iulà neken pen. Tùse tamù’nawolon kon Jew yamùk pen so’chi tawon kon nàlà tenki nùkayan. 5 “Wakù pe na’ messatàu?” ukayaik nàlà so’chi pàk tùwepili’chan tok yùwùk tak pàk. “Wakù pe na’ messan?” ukayaik Epaenetus uwechiyakon kulu pàk, wapiyalok kappon, ailon tawon Christ pàk, Asia yawon pata yau. 6 “Wakù pe na’ messan?” te uya Mary pàk, iwe’wotokomasak lùppù sa’man pe kulu àponalok kon pe pàk. 7 “Wakù pe na’ messatàu?” te uya Andronicus molopai mùkkàlà nossan, Junias tawonnan pàk, utonpa yamùk Jew yamùk, patiki’chi tau iwessak kon upokonpe, tùttusan kulu mùkyamlo yeunossak kon Christ yapyoto ton winà, molopai ailon teppù tok uya Christ pàk màlà uwapiya. 8 “Wakù pe na’ messan?” te uya Ampliatus pàk u’nùn pe kulu unkupù Itepulu yau. 9 “Wakù pe na’ messan?” te uya Urbanus pàk we’wotokoman Christ wotokoyi yau tonpa, molopai Stachys uwechiyakon kulu pàk. 10 “Wakù pe na’ messan?” te uya Apelles pàk, ailon pe iwettok Christ pàk ittusak lùppù. “Wakù pe na’ messatàu?” ukayaik Aristobulus tonpa yamùk, itùwùk tau nai’nannùk pàk. 11 “Wakù pe na’ messan?” te uya Herodion pàk, utonpa Jew, molopai Narcissus yùwùk tawon kon pàk. 12 “Wakù pe na’ messatàu?” te uya Tryphena molopai Tryphosa tawonnan, nossan yamùk sa’man pe tùwe’wotokomasan Itepulu wotokoyi yau pàk. Molopai Persis nàlà u’nùn kulu uwechiyakon pe tùwessen nossan pàk “Wakù pe na’ messan?” katàk kon, mùkkàlà eke pe kulu iwe’wotokomasak lùppù Itepulu ponalok pe. 13 “Wakù pe na’ messan?” te uya Rufus pàk, mùkkàlà wakù kulu tùwe’wotokomasen Itepulu wotokoyi yau, molopai ichan, usan pe nàlà iwessak lùppù. 14 “Wakù pe na’ messatàu?” te uya Asyncritus, Phlegon, Hermes, Patrobas, Hermas tawonnan pàk, molopai tamù’nawolon kon tùulon kon tok pokonpe ailon tawonnan pàk. 15 “Wakù pe na’ messatàu?” te uya Philologus molopai Julia tawonnan pàk, molopai Nereus molopai iwàlichi lùkkwà molopai Olympas tawonnan pàk molopai tamù’nawolon kon Kaatù ponalok kon kappon yamùk tok pokonpe nai’nannùk pàk. 16 Itepulu yesek yau uchi tùutauchinpaik messepotàik. Tamù’nawolon kon ailon tawonnan Christ pàk “Wakù pe na’ messatàu?” tetok tùuya’nokon yeunossan. 17 Apawanattàyatàu iulà utonpa yamùk, elannek pe ettàk kon mùkyamlo wepantakantok ku’nài nan, molopai kappon yamùk uya ailon tetok yaimelunpannan pàk. Mùkyamlo uya ananùmùppù kon enupantok, kupù tùwakùli kon pe pen màlà, tok tonpa pe kettàu. 18 Masapùla mùkyamlo yekkwa ton wechi Kaatù poitolù pe pen màlà, tùse tesak kon wettok neken i’che pàk tok usenumenka. Wakù pe tùuselupatok kon winà molopai ennakan pe uselupantok ke ittunnan pen yennakannan. 19 Tamù’nawolon kon uya mayin yawolon kon pe ewechi kon yekale yetasak man màlàpàk utauchinpayaik àpàkù’nokon. Wakù pe nai’nùk tùttuik ewechi kon i’che wessaik, tùse àli pe nai’nùk ku’nài pe pùla. 20 Molopai Kaatù, echitonpa pe we’nàtok yesak uya sàlàpeiwa Settan yamoklopù màlà atta kon yo’no. Wakù pe we’nàtok Kùyepulu Jesus winàpaino wechi apyau’nokon màlà. 21 Timothy, we’wotokoma yakon, “Wakù pe na’ messatàu?” tetok tùuya yeunossan apyakù’nokon, molopai nàlà Lucius, Jason tawonnan molopai Sosipater, utonpa yamùk uwalainon Jew yamùk. 22 Iulà, Tertius, sàlà kaleta menukanài, “Wakù pe na’ messatàu?” tetok yeunossan Itepulu yai. 23 Gaius, itùwùk tau wessai’nùk molopai mùkyamlo so’chi pàk tùwepili’chan itùwùk tak, “Wakù pe na’ messatàu?” tetok tùuya’nokon yeunossan. Erastus, pata pùlayattayi yesak, molopai Quartus kùtonpa kon tawonnan, “Wakù pe na’ messatàu?” tetok tùuya’nokon yeunossan apyakù’nokon. 24 Wakù pe we’nàtok Kùyepulu Jesus Christ winàpaino wechi apyau’nokon màlà tamù’nawàlà. Emen. 25 Kaatù yapulàtàk kon! Meluntà pe ewechi kon pa àkupù kon ya màlà tapàikketù ke, wakù itekale unekama Jesus Christ yekale yai. Tachin pe pena sàlà itekale kupùppù màlà tonantau. 26 Tùse sàlàpe nen uchi, sàlà itekale yekamasak man molopai tàwàlàlà tùwemassen Kaatù uya tùmaimu yenpoikannan yapyontàppù màlà imenuka toppe tok uya, tamù’nawolon kon kappon yamùk uya ailon te toppe molopai imaimu yawàlà tok wettoppe. 27 Tewinan neken pukkek Kaatù piyak, apulàntok molopai namantok tùlù nechiik Jesus Christ yai tàwàlàlà molopai tàwàlàlà! Emen.