MATTHEW

MATTHEW

¹ Sàlàichi màlà Jesus Christ tamo yamùk yesek menukasak lùppù. Jesus wechippù David pa pe. David wechippù Abraham pa pe. ² Abraham wechippù Isaac kàipùnù pe. Isaac wechippù Jacob kàipùnù pe. Jacob wechippù Judah molopai itonpa yamùk kàipùnù pe. ³ Judah wechippù Perez molopai Zerah tawonnan kàipùnù pe. Tok yan wechippù Tamar. Perez wechippù Hezron kàipùnù pe. Hezron wechippù Ram kàipùnù pe. ⁴ Ram wechippù Amminadab kàipùnù pe. Amminadab wechippù Nashon kàipùnù pe. Nashon wechippù, Salmon kàipùnù pe. ⁵ Salmon wechippù Boaz kàipùnù pe. Rahab wechippù ichan. Boaz wechippù Obed kàipùnù pe. Ruth wechippù, ichan pe. Obed wechippù Jesse kàipùnù pe. ⁶ Jesse wechippù, Kin David kàipùnù pe. David wechippù, Solomon Kàipùnù pe. Solomon yan wechippù, Uriah noppù lùppù. ⁷ Solomon wechippù, Rehoboam kàipùnù pe. Rehoboam wechippù, Abijah kàipùnù pe. Abijah wechippù, Asa kàipùnù pe. ⁸ Asa wechippù, Jehoshaphat kàipùnù pe. Jehoshaphat wechippù, Joram kàipùnù pe. Joram wechippù, Uzziah kàipùnù pe. ⁹ Uzziah wechippù, Jotham kàipùnù pe. Jotham wechippù, Ahaz kàipùnù pe. Ahaz wechippù, Hezekiah kàipùnù pe. ¹⁰ Hezekiah wechippù, Manasseh kàipùnù pe. Manasseh wechippù, Amon kàipùnù pe. Amon wechippù, Josiah kàipùnù pe. ¹¹ Josiah wechippù, Jechoniah molopai itonpa yamùk kàipùnù pe. Babylon pona kappon yamùk Israel pon kon yalà yattai. ¹² Kappon yamùk yalàppù Babylon pona tùpo, Jechoniah wechippù, Shealtiel kàipùnù pe. Shealtiel wechippù Zerubbabel kàipùnù pe. ¹³ Zerubbabel wechippù, Abiud kàipùnù pe. Abiud wechippù, Eliakim kàipùnù pe. Eliakim wechippù, Azor kàipùnù pe. ¹⁴ Azor wechippù, Zadok kàipùnù pe. Zadok wechippù, Achim kàipùnù pe. Achim wechippù, Eliud kàipùnù pe. ¹⁵ Eliud wechippù, Eleazar kàipùnù pe. Eleazar wechippù, Matthan kàipùnù pe. Matthan wechippù, Jacob kàipùnù pe. ¹⁶ Jacob wechippù Joseph, Mary tayappù kàipùnù pe. Mùkkàlà Mary, Jesus Christ wentuppù iwinà lùppù. ¹⁷ Màlàpàk uchi 14 pe mule kàipùnù yamùk molopai tok mumu yamùk wechippù màlà Abraham motapai David tepose. Molopai 14 pe làma David motapai kappon yamùk yalàppù Babylon pona motak. Molopai 14 pe màlà motapai Christ itesek wentutok motak. ¹⁸ Sàlà kasaichi Jesus Christ wentu yekale wechippù màlà. Mary molopai Joseph tawonnan wekkussak wechippù màlà tùwemali’ma kon pàk. Tùse tùwemali’ma kon wapiya Mary uya mule yepolo tùuya Wakù Akkwalù winà ittuppù. ¹⁹ Itayappù woton, Joseph, wechippù màlà Kaatù wettok i’che yawàlà tùwessen pe. Tùse ayupo Mary ànkuli’mapai pùla iwechippù màlà. Màlàpàk inonka pàk iwekkupùppù màlà amak yai. ²⁰ Tamù’nawolon sàlà yamùk pàk iichenumenka tùse, Itepulu inchelùyi usenpoikappù màlà ipyak iwe’neppàttok yau, molopai, “Joseph, David pa, kesenalippai Mary yanùmù auya ànoppù pe pàk. Masapùla Wakù Akkwalù winàpai inmonottasak màlà. ²¹ Walawok pe iwentu màlà molopai yesettà auya màlà Jesus pe, masapùla tùtonpa yamùk pùikattànài pe iwechi màlà tok makuyi winàpai,” teppù ya. ²² Sàlà yamùk wekkupùppù màlà Kaatù uya màlà kasa iwechi màlà teppù tùmaimu yenpoikanài yai kasa. ²³ “Ema’non kàyik nappàtùppù pen wena màlà monok pe molopai iwentu walawok pe, molopai yesatù màlà Immanuel tukaik,” teppù ya. Kaatù kùpyau’nokon man te ya pe iwechi. ²⁴ Màlàyau tùupakasak yau Joseph uya Itepulu inchelùyi nekamappù kupùppù, Molopai Mary yalàppù ya tùnoppù pe. ²⁵ Tùse ipàk iwechippù pen màlà walawok tùmle ke iwentu ponalà. Molopai Joseph uya yesettàppù Jesus pe.

¹ Jesus wentuppù màlà Judea yawon pata Bethlehem po, Herod wechi kin pe yattai. Malalà tùpo kàyik yamùk pukkek ton uyàpùppù màlà, wei wepakkatok iwinà winàpai Jerusalem pona. Molopai tok uya kappon yamùk yekamappoppù. ² “I’nai mùkkàlà mule iwentusak lùppù Jew yamùk kinù pe? Ichilùkàyi usenpoika yentai ina molopai ina uyàssak sàlà yapulàse inama pe,” tukaik. ³ Sàlà yetasak tùuya yau, Kin Herod, utaimelunpasak wechippù màlà, tamù’nawolon kon Jerusalem pon kon pokonpe. ⁴ Paatele yamùk yepulu ton molopai enupannan Law pàk kà’mappù ya màlà tamùkke molopai tok yekamappoppù ya, “I’nailà ken uchi mùkkàlà Christ wentutok woton?” tukaik. ⁵ “Judea yawon pata Bethlehem po,” tukaik tok uya yeikuppù. “Sàlàichi màlà Kaatù Maimu yenpoikanài nùmenukappù. ⁶ ‘Àmàlà Bethlehem, pata Judea yau nai’nùk, yà’là kasa là Judah yawon kon eke ton ennài nan kùlottau tok ma’lan pen àmàlà. Masapùla ayapai itepulu usenpoika màlà uponalok kon Israel yamùk yanài woton,’ tawon.” ⁷ Màlàpàk Herod uya pukkek ton kà’mappù amak yai. Molopai yà’là yekkwa yattai’ne kulu là chilùkà usenpoikappù pe iwechi yekamappoppù ya tok pàk. ⁸ Màlàyau nen uchi tok yeunokoppù ya Bethlehem pona. “Itàtàk kon molopai wakù pe mule mùwatàik, molopai yeposak auya’nokon yau mekamatàik upàk, utà toppe nàlà yapulàse,” teppù ya. ⁹ Wate kin uya yeta tùpo tok utàppù màlà. Molopai tok utà tùse màlà lùppù chilùkà tok neneppù wei wepakkatok winà echii’ma utàppù tok lawàlà, mule wettok imotau yepoi tùweleuta ponalà. ¹⁰ Chilùkà yensak tùuya’nokon yau eke pe kulu tok utauchinpasak wechippù màlà! ¹¹ Tapùi tak tok wewomùppù màlà molopai mule yeneppù tok uya tùsan Mary pokonpe. Tese’mu kon yok tok wenappù molopai tok uya yapulàppù. Màlàyau temamin kon yen yakkokappù tok uya. Molopai tok uya ilepappù kolù ke molopai appoi’nan tùpottàsen, frankincense ke molopai appoi’nan kalapa itesek myrrh ke. ¹² Molopai Kaatù uya tok yelupappù we’neppà’nàtok yau “Herod piyak kennappotàu,” tukaik. Màlàpàk tok wennappoppù tùulon asanta tawà. ¹³ Tok utà tùpo, Itepulu inchelùyi, usenpoikappù màlà we’neppà’nàtok yau Joseph piyak. Molopai ipàk “E’wuluukakà, mule molopai ichan tawonnan yakà, epetàk kon Egypt pona. Molo mettàik itàtàk kon te uya ponalà. Herod uya mule iwa màlà iwàtoppe tùuya,” teppù ya. ¹⁴ Màlàpàk Joseph we’wuluukappù, mule molopai ichan tawonnan yalàppù ya Egypt pona ewalupàttau. ¹⁵ Molo tok wechippù màlà Herod welikù ponalà. Sàlà wekkupùppù màlà Kaatù uya màlà kasa iwechi màlà teppù tùmaimu yenpoikannan yai kasa, “Umu kà’mappù uya Egypt yapai,” tawon. ¹⁶ Pukkek ton uya tennakasak ittusak tùuya yau, Herod we’naikasak kulu wechippù màlà. Iichelupappù màlà tamù’nawolon kon walawoti’chi muku’chi Bethlehem pon kon wàtoppe molopai ipyawon kon pata yamùk yawon kon, asa’lon ikili’chimo’chiyi molopai elekkwà ton nùiwa. Sàlà kupùppù ya màlà tok uya yà’là yattai kulu là chilùkà usenpoikappù yekamasak yawàlà. ¹⁷ Sàlà kasa Kaatù Maimu yenpoikanài Jeremiah uselupappù wekkupùppù màlà. ¹⁸ “Iichetappù màlà pata Ramah po, tùuseka’nonkaik kalannà, usewankono’man. Rachel kalawù tùmunkà yamùk wenai. Ikalawù màlà tewan ipittà là pàk ailon te ya pen, masapùla tok weli’chak pàk,” tawon. ¹⁹ Herod weli’chak tùpo, Itepulu inchelùyi usenpoikappù màlà Joseph piyak iwe’neppàtù yau Egypt po. ²⁰ “E’wuluukakà, mule yakà molopai ichan, ennappokà pata Israel pona. Masapùla mùkyamlo mule wànài’che iwessak kon welikùppù man,” teppù ya. ²¹ Màlàpàk Joseph we’wuluukappù, mule molopai ichan tawonnan yalàppù ya molopai tok wennappoppù Israel pona. ²² Archelaus wechi tùkàipùnù Herod patassek lùppù yau Judea kinù pe yetasak tùuya yau, Joseph usenalippappù màlà miyalà tùutà pàk. Kaatù uya kùtài teppù iwe’neppàttok yau, màlàpàk iitàppù Galilee pon pata yak. ²³ Tùpata konekappù ya màlà Nazareth po. Sàlà kupùppù ya màlà Kaatù Maimu yenpoikannan uya, màlà kasa iwechi màlà teppù kasa. “Nazarene pe yesatù màlà,” tawon.

¹ Màlà yattai Enpataukanài John uyàpùppù màlà molopai wakù itekale yekama pàk iwepyattàppù wontaik Judea yawon yau. ² “Amakuyi kon winàpai elattàtàk kon masapùla itepulu pe we’nàtok epùn po mei pùla man!” tukaik. ³ John uchi mùkkàlà Kaatù Maimu yenpoikanài Isaiah uselupappù ipàk lùppù, “Kappon nentaimeyan wontaik yau, ‘Itepulu Jesus ye’ma ikonekatàk kon iponalok pe! Tossalà asanta ikonekatàk!’ ” tesak ya yau. ⁴ John pon wechippù màlà camel pùpok yapai ikonekasak. Kamo pippà wechippù ipokùlùyi pe. Molopai iteipa wechippù kailau molopai yuk yawon wan. ⁵ Kappon yamùk uyàpùppù màlà John piyak Jerusalem poi, Judea yawolon kon pata yamùk yapai, molopai tamù’nawolon pata yamùk tuna Jordan woino kon yapai. ⁶ Tok uya tùmakuyi kon yekamappù molopai tok yenpataukappù ya Jordan kau. ⁷ Tùse tukke Pharisee yamùk molopai Sadducee yamùk uyàpù tùpyak tenpataukatok kon pe yensak tùuya yau, John uya tok pàk “Àkài yamùk, ànùk ken uchi epetàk kon Kaatù we’naikatok nùyàssai’nùk winàpai nùkai àpàkù’nokon,” teppù ya. ⁸ “Màlà yamùk ikuttàk kon amakuyi kon winàpai ewelattàsak kon yekamanài. ⁹ Molopai ‘Abraham mùkkàlà ina kàipùnù’ kùkatàu. Tekamayaik àpàkù’nokon Kaatù uya nen sàlà yamùk tàk yanuku molopai Abraham munkà yamùk pe ikoneka ya. ¹⁰ Wakka wekonekasak man yei pùlakun yamùk yattà pàk. Tamù’nawolon yei wakù pe itepelu tùwepetasen pen yattà màlà, molopai yenu’ma apok yak. ¹¹ Eyenpataukanài’nokon iulà tuna ke, amakuyi kon winàpai ewelattàsak kon pàk. Tùse mùkkàlà uye’mappù pàk tùuyàssen uya màlà eyenpatauka kon Wakù Akkwalù ke molopai apok ke. Eke mùkkàlà uyentaino, ichappattuyi yalà uya yentaino. ¹² Kùyali pantakatok tùuya ipippà winàpai yesak pe man. Ipilipù ya màlà kùyali yùwùk tak. Tùse ipippà lùppù pottà ya màlà tùusà’nùssen pen apok ke!” teppù ya. ¹³ Màlà yattai Jesus utàppù màlà Galilee poi Jordan pona, molopai iyàpùppù John piyak tenpatauka toppe ya. ¹⁴ Tùse John wechippù Jesus uya tùusenumenkatok mùyakanma toppe ikupùi’che. “Usenpatauka làkku nen eppaino ewinà, tùse àuyàssak man upyak!” teppù ya. ¹⁵ Tùse Jesus uya yeikuppù, “Masaichi sàlà kasa nechii sàlàpe, masapùla sàlà kasa nen uchi màlà tamù’nawolon iwalai Kaatù wettok i’che kupù,” tukaik. Màlàpàk John uya, ewaik teppù, ikuttoppe tùuya. ¹⁶ Tenpatauka pe Jesus wepalùkappù màlà asse’ne tuna kapai. Màlà yattai kulu epùn utakkokappù màlà. Molopai Wakù Akkwalù wuttà wakokkwa kasa yeneppù ya màlà molopai iweleutappù ipona. ¹⁷ Molopai nen uchi mayin uya epùn poi, “Pùsàlà mùkkàlà u’nùn kulu Umu, utauchinpatok kulu ipàk,” teppù.

¹ Màlàyau Wakù Akkwalù uya Jesus yalàppù wontaik yak, yamùipai’che Makui wettoppe. ² 40 pe wei molopai ewalupà iteipa pùla tùuko’mamù tùpo, Jesus wapàkkassak wechippù. ³ Makui uyàpùppù màlà ipyak molopai, “Kaatù Mumu pe ewechi yau, sà tàk yamùk wekoneka toppe pùlomù pusak pe ipàk yekamakà,” teppù ya. ⁴ Jesus uya yeikuppù, “Kaatù Maimu yau iwe’menukasak màlà, ‘Kappon wemapù pùlomù pusak pàk neken nà pen màlà, tùse tamù’nawolon Kaatù uselupatok pàk iwemapù,’ tukaik,” tukaik. ⁵ Màlàyau Makui uya Jesus yalàppù màlà Wakù esukenan Pata pona, molopai yalàppù ya kawon kulu Kaatù yùwùk ipu pona. ⁶ Molopai Jesus pàk, “Kaatù Mumu pe ewechi yau epukakà non pona. Masapùla Kaatù Maimu yau iwe’menukasak màlà, ‘Kaatù uselupa màlà tiyinchelùyi yamùk pokonpe àpàk. Tok uya aya’chi màlà temyatù kon ke atta wànà là auya tàk yamùk pona tukaik,’ ” teppù. ⁷ Jesus uya yeikuppù, “Tùse Kaatù Maimu uya nàlà, ‘Itepulu Akaatùyi kùttùlùi ittutok yak,’ tesak man,” tukaik. ⁸ Màlàyau nen uchi Makui uya Jesus yalàppù kawon kulu wùk pona, molopai tamù’nawolon itepoi itepulu pe we’nàtok wolù yawon kon molopai wakù pe iichentok yenpoikappù ya. ⁹ “Tamù’nawàlà sàlà tùlù uya màlà eyemyak, eyese’mu yok tùwenase uyapulàsak auya yau,” teppù Makui uya. ¹⁰ Màlàyau Jesus uya yeikuppù, “Itàkà uwinàpai, Settan! Kaatù Maimu yau iwe’menukasak màlà, ‘Itepulu Akaatùyi yapulàkà, molopai iponalok pe neken e’wotokomakà!’ tukaik,” tukaik yeikuppù ya. ¹¹ Màlàpàk Makui uya inàmàppù, molopai inchelù yamùk uyàpùppù nen uchi Jesus piyak molopai ipùikattàppù tok uya. ¹² John tùsak patiki’chi tak yetasak tùuya yau, Jesus utàppù màlà pata Galilee pona. ¹³ Nazareth tùnànse iitàppù Capernaum pona. Molo iwemappàtùppù palau Galilee piyawon Zebulun molopai Naphtali tawon yawon pata yau. ¹⁴ Sàlà wekkupùppù màlà Kaatù Maimu yenpoikanài, Isaiah, uselupappù lùppù kasa iwekkuttoppe. ¹⁵ “Pata Zebulun molopai pata Naphtali, palau winàkài’no motawon, Jordan latoi pon Jew yamùk pen kappon yamùk pata, Galilee! ¹⁶ Kappon yamùk ewalupàttau tùwemassan uya eke akkwa yensak màlà! Mùkyamlo weli’nàtok yewalupàyi pata yau tùwemassan pona akkwa ulenpansak màlà!” tawon. ¹⁷ Màlà motapai Jesus wepyattàppù itekale yekama pàk, “Amakuyi kon winàpai elattàtàk kon, itepulu pe we’nàtok epùn po mei pùla man!” tukaik. ¹⁸ Tùusalà Galilee yena pàk yau, Jesus uya asa’lon kon echiyakonnon molok ya’chi pàk tùwessan yeneppù, Simon, Peter tukaik tesassen molopai itonpa Andrew tawonnan. Tok wechippù màlà molok ya’chi pàk punwe yai. ¹⁹ Jesus uya tok pàk, “Uya’là àittàk kon molopai eyenupa kon uya màlà, kappon yamùk kà’mannan pe àkoneka kon uya màlà,” teppù. ²⁰ Asse’ne màlà yattai tok uya tùpunwe kon nàmàppù màlà molopai tok utàppù ya’là. ²¹ Iitàppù màlà miyaiwa molopai asa’lon kon tùulon kon echiyakonnon làma, James molopai John tawonnan, Zebedee munkà yamùk yeneppù ya. Tùkanwa kon yau tok wechippù tùkàipùnù kon Zebedee pokonpe tùpunwe kon yale’nattàpàtù pàk. Jesus uya tok kà’mappù màlà. ²² Asse’ne màlà yattai tok uya kanau molopai tùkàipùnù kon nàmàppù màlà. Molopai tok utàppù Jesus ya’là. ²³ Jesus utàppù màlà tamù’nawàlà Galilee yawàlà, kappon yamùk yenupa pe tok wepilittok itak tau, wakù itekale itepulu pe we’nàtok yekale yekama pe, molopai yà’là yekkwa ton nà itepalan ton molopai ite’netù kappon yamùk ipittà pe. ²⁴ Itekale usetappù màlà tamù’nawàlà Syria pon pata yawàlà. Màlàpàk kappon yamùk uya tamù’nawàlà e’nek ton yalàppù ipyak yà’là yekkwa ton nà palan pàk tùwessan molopai ti’ninchan kulu. Molopai nàlà àli akkwalù yen yamùk, tùusa’mantapàssan, iitokkassak kon nà nepùppù tok uya. Jesus uya tok ipittàppù màlà tamù’nawàlà. ²⁵ Ilinà pe kappon yamùk utàppù màlà ya’là Galilee poi, 10 pan pata poi, Jerusalem poi, Judea poi, Jordan latoi pon kon pata poi.

¹ Jesus uya tukkan kon kappon yamùk yeneppù màlà molopai wùk pona iwenukuppù. Molo iweleutappù. Inenupa ton wepilipùppù màlà iwoi. ² Molopai tok yenupa pàk iwepyattàppù. ³ “Tùutauchinpasan mùkyamlo italumayippù pe tùwechi kon tewan kon yau ittunnan. Tok yepulu pe Kaatù wechi màlà! ⁴ Tùutauchinpasan mùkyamlo tùusewankono’masan. Kaatù uya tok yewan ipittà màlà! ⁵ Tùutauchinpasan mùkyamlo àssà’mùnon. Non màlà tok ponalok woton! ⁶ Tùutauchinpasan mùkyamlo iwalai ànkuppai kulu tùuseka’nonkasan. Kaatù uya tok yewan ya’lettà màlà! ⁷ Tùutauchinpasan mùkyamlo tùusentuppasan tùulon kon pàk. Kaatù usentuppa màlà tok pàk! ⁸ Tùutauchinpasan mùkyamlo esuken tewan kon yau nai’nannùk. Kaatù yene tok uya màlà! ⁹ Tùutauchinpasan mùkyamlo echitonpa pe we’nàtok ku’nài nan. Kaatù uya tùmunkà pe tok yesatù màlà. ¹⁰ Tùutauchinpasan mùkyamlo talumattàntok yawàlà tùutàsan, Kaatù wettok i’che kupù tok uya pàkànsau. Tok yepulu pe Kaatù wechi màlà. ¹¹ “Tùutauchinpasan amyamlo, kappon yamùk uya àmottùnpa kon yau, atalumattà kon yau molopai yà’là kasa là akaseipa kon yau, masapùla uya’lon kon pe ewechi kon pàk. ¹² Molùk ettàk, atauchinpatàk kon kulu, masapùla eke pe eyepeppù kon man epùn po. Sàlà kasa màlà kappon yamùk uya Kaatù Maimu yenpoikannan talumattàppù mùkyamlo awapiya iwemassak kon,” teppù ya. ¹³ “Pata ne’mayi pe ewechi kon màlà kappon yamùk ne’mayi pe. Tùse pan uya tùne’mayi la’chimasak yau yà’là kasa ken ine’nek pe iwena tukka. Tapulàsen pe pùla iwenasak màlà, tenu’masen pe iwenasak molopai kappon yamùk nùwasappàtù pe iwechi. ¹⁴ “Wolù weyu pe ewechi kon màlà kappon yamùk weyu pe. Pata yamùsak kawon wùk po màlà yonamù yentaino. ¹⁵ Ànù’là pùla iwechi màlà lanppu pottànài pùsau yokkoik yonantoppe tùuya. Tùse yapon pona làkku inonkanài mùkkàlà, tamù’nawàlà tapùi tawon kon weyuttà toppe ya. ¹⁶ Màlà kasa làmaichi tàwà eweyu kon nùlenpamùi kappon yamùk yemlotopo, wakù ton ànkupù kon yentoppe tok uya molopai àkàipùnù kon epùn pon yapulà toppe tok uya,” tukaik. ¹⁷ “Law molopai Kaatù Maimu yenpoikannan uya enupantok yenu’mase uyàssak pe kùsekamatàu. Yenu’mase uyàssak pen sàlà, tùse yenuka’nùsse. ¹⁸ Ailon kulu sàlà, kak molopai non utama ponalà màlà malalon nùkkwà là Law yawon yenu’ma pen tamù’nawolon wenukapù ponalà. ¹⁹ Màlàpàk uchi, ànù’là malalon nà Law yawolon pen, molopai tùulon kon yenupanài tok uya màlà lùppù kuttoppe, yesatù màlà tamù’nawolon kon ma’le itepulu pe we’nàtok epùn po yau. Tùse ànù’là Law yawolon, molopai tùulon kon yenupanài imaimu yawàlà tok wettoppe, yesatù eke pe màlà itepulu pe we’nàtok epùn po yau. ²⁰ Tekamayaik àpàkù’nokon Pharisee yamùk molopai Law pàk enupannan yentai ikasa lùiwa ewemapù kon pùla ewechi kon yau, itepulu pe we’nàtok epùn po yak ewewomù kon pen màlà,” teppù Jesus uya. ²¹ “Yetappù auya’nokon màlà kappon yamùk pàk pena ‘Ànù’là kù’wàtàu, ànù’là tùtonpa wànài nepù màlà talumattànài yemlotopona,’ tawon,” teppù Jesus uya. ²² “Tùse sàlàpe tekamayaik àpàkù’nokon, ànù’là iwe’naikasak tùtonpa pàk nepù màlà talumattànài yemlotopona. Ànù’là tùtonpa yesa’nài ‘wakù pen àmàlà!’ tukaik nepù màlà Jew yamùk yepulu ton yemlotopona. Molopai ànù’là tùtonpa yesa’nài pakko tukaik wechi màlà apok patassek yawon pe. ²³ Màlàpàk uchi lepantok tùlù pàk ewekkussak kon Kaatù lepatok patassek yau tùse àtonpa uya yà’làlà kussak ewinàkàik ittu auya’nokon yau, ²⁴ Kaatù lepatok auya’nokon mùnàntàik molo lepatok patassek yau. Wapiya eyeya’nomatok àtonpa uya konekase mùtàtàik echitonpa pe ewemapù kon pa àtonpa kon pokonpe, molopai nen uchi mennappotàik Kaatù yemyak lepantok auya’nokon tùse,” teppù nàlà Jesus uya. ²⁵ “Eyeyaton uya ayalà kon àkottùmatok yak yau, asse’ne ikonekatàk kon ipokonpe asantau ewechi kon kùlottau. Wa ewechi kon pùla iwechi yau yattai pùla àtùlù kon ya màlà ittunài yemyak, mùkkàlà uya àtùlù kon màlà a’chinài yemyak, molopai patiki’chi tak àtùlù kon ya màlà,” teppù ya. ²⁶ “Ailon kulu sàlà, molo ewechi kon màlà tamù’nawolon ene’ma kon ye’ma auya’nokon ponalà,” teppù Jesus uya. ²⁷ “Yetappù auya’nokon, ‘Ànoppù pen pokonpe kechii,’ tawon. ²⁸ Tùse sàlàpe tekamayaik àpàkù’nokon. Ànù’là nossan yennài molopai i’che tùwessen tùponalok pe, wemakuimakassak màlà ipokonpe tewan yau. ²⁹ Màlàpàk kamik pen winon eyenu uya àkupù kon àli kupù kon pa yau, imokkatàk molopai yenu’matàk! Wakù peiwa iwechi màlà eyesak kon pùkkù yenu’ma auya’nokon, tamù’nawàlà eyesak kon yenu’ma apok patassek yak yentai lùiwa. ³⁰ Kamik pen eyemyatù kon uya àkupù kon àli kupù kon pa yau, yattàtàk molopai yenu’matàk! Wakù peiwa iwechi màlà eyesak kon pùkkù yenu’ma auya’nokon, tamù’nawàlà eyesak kon yenu’ma tùusà’nùssen pen apok patassek yak yentai lùiwa,” teppù Jesus uya. ³¹ “ ‘Ànù’là tùnoppù nonkanài uya màlà inonkatok kaletayi tùlù itemyak,’ tesak nàlà man. ³² Tùse sàlàpe tekamayaik àpàkù’nokon, ànù’là tùnoppù nonkatak tùse ailon pe pùla neken tiwinàkàik iwessak yau. Àli pe nen uchi iwettoppe ikupù ya màlà iwemali’ma tu’ma yau, molopai ipokonpe tùwemali’masen wemakuima nàlà nen uchi màlà,” teppù Jesus uya. ³³ “Yetappù nàlà auya’nokon man kappon yamùk pàk pena, ‘Ikupù uya màlà,’ tesak auya’nokon yau, mùkuttàik euselupappù kichimyakanmatàu. Molopai, ‘Ikupù uya màlà,’ tesak auya’nokon Kaatù pàk yau, mùkuttàik,” teppù ya nàlà. ³⁴ “Tùse tekamayaik àpàkù’nokon, Ikupù uya kulu màlà kùkatàu, Epùn yesek winà là. Masapùla epùn màlà Kaatù yapon, ³⁵ wapùla non yesek winà là masapùla non màlà itta yapon. Wapùla Jerusalem yesek winà là masapùla Jerusalem màlà Eke Kin patassek. ³⁶ Wapùla ikupù uya màlà kùkatàu appai kon tesasse, masapùla tewin nùkkwà là appai kon pùpok matok auya’nokon aimu’ne wapùla iklùn pe pùla iwechi màlà. ³⁷ Tùse neken ‘Ewaik’ wapùla ‘Kane,’ mùkatàik. Yà’là tu’ma là euselupatok kon màlà Ene Makui winàpai iyàssak,” teppù Jesus uya. ³⁸ “Yetappù auya’nokon man, ‘En yepek pe en molopai à yepek pe à,’ tesak. ³⁹ Tùse sàlàpe tekamayaik àpàkù’nokon. Use’ma kùkatàu mùkkàlà àli ku’nàippù ewinàkài’nokon pàk. Ànù’là uya kamik pen winà eyenpata yai àwànà kon yau tàwà kamik winà nàlà àwànàik. ⁴⁰ Molopai ànù’là wechi àkottùmapai yau àpon kon yepoino mokka toppe tùuya yau, tàwà nàlà iwapu yalài tùponalok pe. ⁴¹ Molopai ànù’là uya eyeka’nonka kon tùpaikiyi yalà kon pa mei yau, yatàk kon mei lùiwa kulu. ⁴² Ànù’là uya yà’làlà yennasak àpàkù’nokon yau, mùtùtàik itemyak. Molopai ànù’là wechi yà’làlà anapai yapulà toppe tùuya yau, tàwà nalàik,” teppù ya nàlà. ⁴³ “Yetasak auya’nokon man, ‘Ayakontalù kon i’nùnmatàk kon molopai eyeyaton kon yeya’nomatàk kon,’ tesak ya. ⁴⁴ Tùse tekamayaik àpàkù’nokon, eyeyaton kon i’nùnmatàk kon. [Wakù ikuttàk kon apa’nùssatài’nùk winàkàik molopai tewanma pe àkussai’nùk pàk wakù pe mettàik,] molopai atalumattànnan pona màpùlematàik. ⁴⁵ Sàlà kussak auya’nokon yau, àkàipùnù kon epùn pon munkà pe ewena kon màlà. Masapùla tùponalok wei ku’nài mùkkàlà iilenpantoppe, àli ton molopai wakù ton weyu pe ekkaichalà, molopai konok yeuno’nài iwalai ku’nài nan ponalok pe molopai àli ku’nài nan ponalok pe. ⁴⁶ À’nùnmannan pùnùnma auya’nokon yau, yà’là ken eyepeppù yepolo auya’nokon? Pùlayatta pili’nài nan nà mùkyamlo iku’nài nan màlà kasa! ⁴⁷ Molopai ewechiyakonnon pàk neken wakù pe na’ messan te auya’nokon yau, tùkussen pen kussak na’ auya’nokon màlà? Ailon Kaatù ittunnan pen nàlà lànen mùkyamlo iku’nài nan màlà kasa! ⁴⁸ Màlàpàk uchi ikasa ettàk kon, ikasa àkàipùnù kon epùn yau nai’nùk wechi kasa,” teppù Jesus uya tok pàk.

¹ “Tùttuseichi mettàik wakù kupù auya’nokon yau ayupo kùkkuttàu, kappon yamùk uya ànkupù kon yentoppe. Sàlà yamùk kupù auya’nokon ayupo yau, eyepeppù kon yepolo auya’nokon Àkàipùnù kon epùn pon winàpai pen màlà. ² “Màlàpàk yà’làlà tùlù auya’nokon ipla tùwessen yemyak yau, kùsekalettài yeta toppe, tùusennakasan uya ikupù Jew yamùk wepilittok itak tau molopai asantau kasa. Màlà ku’nài nan mùkyamlo kappon yamùk uya tapulàtok kon pe. Ailon kulu sàlà, tok uya tamù’nawàlà tepeppù kon yepokassak màlà. ³ Tùse yà’làlà pùn sa’ne kappon pùikattà auya’nokon yau mùkuttàik ewechiyakon nà uya ittu pùla. ⁴ Tekalettàik pùla, tùkussen pe iwechi màlà. Molopai Àkàipùnù kon Kaatù amak yai ikupù auya yennài uya eye’ma màlà,” teppù Jesus uya. ⁵ “Àwàpùlema kon yau, kappon yamùk uya eyene kon i’che kettàu tùusennakasan kasa! Jew yamùk wepilittok itak tau tùwe’wuluukase àpùlemapaino kon mùkyamlo molopai asanta yena po. Sàlà ku’nài nan mùkyamlo tamù’nawolon kon uya tentok kon pe. Ailon kulu sàlà, tok uya màlà tamù’nawàlà tepeppù kon yepokassak. ⁶ Tùse àwàpùlema kon yau, tùkkenan pata yak mùtàtàik, ànù’là uya eyene kon tukaik, molopai tewincha nen uchi àwàpùlema kon pa, mùkkàlà tensen pen pàk. Kaatù Àkàipùnù kon amak yai mùkussatài’nùk yennài uya eye’ma kon màlà. ⁷ “Àwàpùlema kon yau tukke itesek lùppù pe neken kentaklomatàu, Kaatù ittunnan pen kasa là, tukke tùuselupa kon pàk Kaatù uya teta kon pe yekamannan. ⁸ Tok kasa kettàu, Kaatù mùkkàlà àkàipùnù kon molopai i’che ewettok kon ittunài mùkkàlà tùpàk yenna auya’nokon wapiya. ⁹ “Sàlà kasaichi màpùlematàik, ‘Ina Kàipùnù epùn pon, tàwà wakù eyesek tùnamasen pe nechii. ¹⁰ Tàwà itepulu pe ewettok nùyàpùi. Tàwà eyeselu nekkupùi sàlà non po, epùn yau nai’nùk kasa. ¹¹ Ina yekyali ke ina ilepakà sàlàpe. ¹² Ina makuyi pàk esentuppakà. Ina winàkàik iwemakuimasak kon pàk nàlà ina nùsentuppayai’nùk kasa. ¹³ Ina kùsettùtak amùipantok yak, tùse àli winàpai làkku ina ikukkà. [Masapùla àponalok màlà itepulu pe we’nàtok epùn po, molopai apàikkek, molopai apulàntok tàwàlàlà. Emen.’] ¹⁴ “Masapùla ewinàkài’nokon iwemakuimasak kon pàk eusentuppa kon yau, Àkàipùnù kon epùn pon usentuppa nàlà màlà àpàkù’nokon. ¹⁵ Tùse tùulon kon pàk eusentuppa kon pùla iwechi yau, Àkàipùnù kon usentuppa amakuyi kon pàk pen màlà,” teppù Jesus uya. ¹⁶ “Molopai tùuta’lettàik pùla ewechi kon yau, iichewankono’masak pe itenpata kettàu, tùusennakasan kasa. Tùutàsan mùkyamlo iwan pe tùusense, tamù’nawolon kon uya kulu tùuta’lettàik pùla tùwechi kon yentoppe. Ailon kulu sàlà, tok uya màlà tamù’nawàlà tepeppù kon yeposak. ¹⁷ Tùuta’lettàik pùla àuko’mamù kon yau, eyenpata kon mùkukatàik molopai appai kon mùkalapaimatàik, ¹⁸ kappon yamùk uya àwàpùlema kon tùuta’lettàik pùla ittu tukaik. Àkàipùnù kon, tùusensen pen uya neken ittu màlà. Molopai Àkàipùnù kon amak yai mùkussatài’nùk yennài uya, eyepeppù kon ke elepa kon màlà,” teppù Jesus uya. ¹⁹ “Mamin kippilittàu talà non po, ikalanpanài molopai ene yamùk lùkkwà uya imattanùttok yau, molopai amak ton wewontok yonanse yau. ²⁰ Tùse làkku, epùn po mamin ipilikkà, ikalanpanài molopai ene yamùk lùkkwà uya imattanùttok pen yau, molopai amak ton wewontok yonanse pata pen yau. ²¹ Masapùla eyemamin wettok yau, yau nàlà eyewan wechi màlà,” teppù Jesus uya. ²² “En màlà lanppu walai esak pona. Wakù pe eyenu kon wechi yau tamù’nawàlà eyesak kon wechi màlà tùweyu ke. ²³ Tùse eyenu kon wechi àli pe yau, tamù’nawàlà eyesak kon wechi màlà ewalupàttau. Màlàpàk akkwa ayau’nokon nai’nùk wenasak ewalupà pe yau, ewalupà pe kulu iwechi màlà!” teppù tu’ma Jesus uya. ²⁴ “Asa’lon kon itepulu yamùk yapyoto pe tùwessen ànù’là pùla iwechi màlà. Yattai pùla tewinan nà wechi itewanma pe, molopai yakon kupù ya tù’nùn pe. Wapùla tùusetakkaik pùla iwechi màlà ailon pe tewinan nà pàk molopai yakon yenpàtù ya i’nùmla. Eyepulu kon pe asaklàma Kaatù molopai pùlayatta wechi pen màlà. ²⁵ “Sàlà kasaichi iwechi pàk tekamayaik àpàkù’nokon, ewemattok kon pàk kataimelunpatàu. Yà’là napù uya sa’ uchi ko wapùla yà’là inchi uya, wapùla yà’là yau wechi kùkatàu. Wema’nàtok ken na’ màlà kùyali yentaino pen? Molopai esak ken na’ màlà pon yentaino pen? ²⁶ Masa tolon yamùk yentàk kon. Tùwàppànsan pen, wapùla kùyali pili’nài nan itùwùk tak pen. Àkàipùnù epùn pon mùkkàlà tok mainanpanài! Tolon yamùk yentaino kon nùiwa pen ken na’ uchi amyamlo? ²⁷ Ànùk ken àklottau’nokon nai’nùk usemokka kusan peiwa, màlà pàk tùutaimelunpa winà ànùk wechi wa? ²⁸ “Molopai yà’là pe ken iwechi pàk utaimelunpan pon pàk? Masa yuk yùpùlù yamùk yentàk kon. Tùwe’wotokomasan pen, wapùla tùpon kon konekannan pen. ²⁹ Tùse tekamayaik àpàkù’nokon Solomon nà wepontàppù wakù pe tewin nà yuk yùpùlù kasa pen màlà, tukke lànen temamin ke iwechi tùse. ³⁰ Kaatù mùkkàlà wanak pontànài, wanak nulà nai’nùk sàlàpe, ipla nai’nùk ewanawà, tùpottàsen apok ke. Màlà yamùk yentai ken na’ uchi àpontà kon ya pen kulu? Attu’mùla kulu ailon tetok auya’nokon man! ³¹ Màlàpàk uchi kataimelunpatàu, ‘Yà’là napù uya sa’ uchi ko, wapùla yà’là inchi uya, wapùla yà’là yau là wechi?’ tukaik. ³² Sàlà yamùk màlà ailon Kaatù ittunnan pen utaimelunpatok ipàk. Àkàipùnù epùn pon mùkkàlà i’che sa’ne ewettok ittunài,” teppù Jesus uya. ³³ “Tùse wapiya làkku itepulu pe iwettok yemyak ettùtàk kon, molopai tamù’nawàlà i’che iwettok kasa molopai tamù’nawolon sàlà yamùk tùlù ya màlà eyemyakù’nokon. ³⁴ Màlàpàk uchi kataimelunpatàu ewanawolok pàk. Masapùla tiyiwalà utaimelunpantok ipàk yesak pe iwechi màlà. Màlàpàk wei kaichalà utaimelunpantok wechi màlà molo,” teppù nàlà Jesus uya.

¹ “Suwa messaik kùkai tùulon kon pàk, watawon pe ewechi yau àpàk nàlà wate màlà. ² Masapùla suwa messaik tesak auya tùulon kon pàk yau, màlà kasa làma àpàk wate màlà, molopai yà’làlà ànkupùppù kon tùulon kon winàkàik wekkupù màlà ewinàkài’nokon. ³ Yà’là pe ken uchi iwechi pàk àtonpa kon yenu yawon elekkwà amulu yennài nan amyamlo, eke pùlanka eyenu kon yawon tense pùla? ⁴ Atta ken uchi àtonpa kon pàk, ‘Masa pùlanka yamuluyi eyenu yapai tùmokkai’che,’ te auya’nokon, eke pùlanka wechi eyenu kon yau tùse? ⁵ Tùwetapansen àmàlà! Eke pùlanka imokkakà eyenu yapai wapiya, molopai nen uchi malalon pùlanka yamuluyi àtonpa kon yenu yawon yene auya’nokon màlà wakù pe molopai imokka auya’nokon,” teppù Jesus uya. ⁶ “Wakù pe esuken nai’nùk kùttùtàu a’a yamùk yemyak. Epekkek akassuluyi kon pearl yamùk kùsenu’matàu puuluku yamùk yemlotopona. Masapùla tok uya neken màlà iwasappàtù, molopai tok welattà nen uchi màlà akalapàsse,” teppù ya nàlà. ⁷ “Yennakà molopai yepolo auya màlà. Iwakà, molopai yepolo auya màlà. Manatta iwàkà, molopai iitakkoka màlà eyemyak. ⁸ Masapùla yennanài pe nai’nùk ànù’là, uya yepolo màlà molopai iwanài uya yepolo, molopai manatta yakkoka màlà manatta wànài yemyak. ⁹ I’nai, àklottau’nokon nai’nùk uya ken, pùlomù pusak yenna tùmu uya pe iwechi yau, tàk ke ilepa? ¹⁰ Wapùla, molok yenna ya yau àkài ke na’ ilepa ya? ¹¹ Àli pe là echii’ma’nokon wakù ton tùlù auya’nokon àmunkà kon yemyak ittunnan amyamlo. Màlà yentai nen uchi Àkàipùnù kon epùn pon uya màlà mùkyamlo, yennannan pe nai’nannùk lepa wakù ton ke! ¹² “Ewinàkàik ikupù i’che ewettok kon mùkuttàik tùulon kon winàkàik. Sàlàichi màlà Law molopai Kaatù Maimu yenpoikannan uya enupantok,” teppù Jesus uya. ¹³ “Ewontàk kon ettakkù manatta yai, masapùla awenek màlà manatta molopai eke màlà asanta mattantok yak anài, molopai tukkan kon mùkyamlo itawà tùutàsan. ¹⁴ Tùse ettakkù manatta molopai elekkwà asanta màlà wema’nàtok yak anài, molopai tukkan kon pen uya yepolo màlà,” teppù Jesus uya. ¹⁵ “Tùttuse ettàk kon, ailon pen itekale yenpoikannan pàk. Tok uyàpù màlà apyakù’nokon kaalinilu kasa là tok usene màlà polopo, tùse àsà ton kamo yamùk kasa tok wechi màlà. ¹⁶ Tok ittu auya’nokon màlà tok nùkupù winà. Àmà’nà peichi itek wechi poi grape pàikannan kappon yamùk, wapùla kalalaik na’ itek màlà fig pe tùwepetasen? ¹⁷ Màlà kasa nulànan molopai meluntà yei màlà wakù pe tùwessen itepelu, tùse italumayippù yei wepeta màlà àli pe. ¹⁸ Nulànan yei wepeta àli pe pen màlà, molopai italumayippù yei wepeta wakù pe pen. ¹⁹ Yei wakù pe tùwepetasen pen màlà tattàsen molopai apok yak tenu’masen. ²⁰ Màlàpàk uchi iwalai pen itekale yenpoikannan ittu auya’nokon màlà tok nùkupù winà,” teppù ya nàlà. ²¹ “Tamù’nawàlà là ‘Uyepulu, Uyepulu,’ tukaik uyesa’nài nan kappon yamùk, wewomù Itepulu pe we’nàtok epùn po yak pen mà màlà tà, tùse Ukàipùnù epùn pon wettok i’che ku’nài nan neken wewomù màlà. ²² Iweyu uyàssak yau, tukkan kon uya upàk, ‘Uyepulu, Uyepulu! Kaatù Maimu yenpoikappù ku ina uya tà eyesek yau, tukke àli akkwalù yamùk yenpakkappù ina uya eyesek yau, molopai tensan yekkwa ton pen kupùppù ina uya!’ te màlà. ²³ Màlàyau nen uchi tok pàk, ‘Eyittusak kon uya pùla man. Uwinàpai itàtàk kon àli ku’nài nan amyamlo!’ te uya màlà,” teppù Jesus uya. ²⁴ “Màlàpàk uchi, sàlà yamùk umaimu yetannan molopai yawàlà tùwessan ànùkyan nà wechi màlà pukkek kàyik tàk po tùwùk yamùnàippù kasa. ²⁵ Konok utappù pùlù pe, tuna u’mappù, molopai assetun utasse’nùmùppù meluntà pe tapùi pona. Tùse iwekkawai’mappù pen màlà, masapùla tàk po yamùsak pàk. ²⁶ Tùse sàlà yamùk umaimu yetannan molopai yawàlà tùwessan pen wechi màlà pakko kàyik wàssàk po tùwùk yamùnàippù kasa. ²⁷ Konok utappù pùlù pe, molopai tuna u’mappù molopai assetun utasse’nùmùppù meluntà pe tapùi pona, molopai tapùi wekkawai’mappù. Àsà pe kulu iwekkawai’mappù màlà!” teppù Jesus uya. ²⁸ Jesus wenukapùppù màlà sàlà yamùk pàk tùuselupa pàk, molopai tukkan kon kappon yamùk usenumenkasak kulu wechippù màlà enupantok ya pàk. ²⁹ Masapùla tok yenupappù ya màlà tapàikketù ke molopai ti’cha yamùk Law pàk enupannan kasa pùla.

¹ Jesus wuttàppù màlà wùk poi, màlàyau tukkan kon kappon yamùk utàppù ya’là. ² Màlàyau àsà kulu pippà yepalan pokon uyàpùppù màlà ipyak, tese’muyok iwenappù itemlotopo, molopai, “Uyepulu, uyipittàpai ewechi yau, uyipittà auya,” teppù ya. ³ Jesus uya temyatù yenkappù iwinàkàik molopai yappàtùppù ya. “Eyipittàpai wessaik. Wakù peichi enakà,” tukaik yeikuppù ya. Tewinanpa màlà yattai àsà kulu ipippà wenappù wakù pe. ⁴ Màlàyau Jesus uya ipàk, “Ànù’là pàk kùsekamai, tùse tossalà paatele piyak itàkà eyentoppe ya. Molopai Moses nekamappù lùppù àntùlù pe itùta euchipittàsak yekama pe nen uchi tamù’nawolon kon pàk,” teppù. ⁵ Jesus welepansak pata Capernaum pona yau, Rome pon soicha yamùk yesak uya iwakkàtùppù molopai Jesus pawanattàppù ya tùpùikattà toppe ya. ⁶ “Uyepulu, uyapyoto sa’ e’nek pe man iitokkassak pata po. Molopai ipla kulu nùtaimelunpayan,” tukaik. ⁷ “Utà màlà ipittàse,” teppù Jesus uya ipàk. ⁸ “Kane tàwà, Uyepulu, uyùwùk tak àuyàpù pa wakù pen iulà, italumayippù tàwà. Eselupakà neken molopai uyapyoto wena màlà pàli’yau,” teppù ya Jesus pàk. ⁹ “Iulà nàlà mùkkàlà eke ton yapàikketù yokkoik itùsak lùppù, molopai soicha yamùk molo man uyo’non kon. Pùsà yapyontànài iulà, ‘Itàkà!’ tukaik, molopai tùutàsen mùkkàlà. Mùklà pàk, ‘Àikkà!’ tawon iulà, molopai tùuyàssen mùkkàlà. Molopai uyapyoto pàk, ‘Sà ikukkà,’ tawon iulà, molopai iku’nài mùkkàlà,” teppù ya Jesus pàk. ¹⁰ Jesus usenumenkasak wechippù màlà sàlà yetasak tùuya yau, molopai ta’lon kon pàk, “Ailon kulu sàlà, sàlà yekkwa là ailon tetok yensak uya pùla man ànù’là yau Israel po. ¹¹ Sàlà mùttutàik! Tukkan kon uyàpù màlà wei wepakkatok winàpai molopai wei wewontok winàpai molopai Itepulu pe we’nàtok epùn po yau tok weleuta màlà ata’lettàse Abraham, Isaac, molopai Jacob tawonnan pokonpe. ¹² Tùse mùkyamlo itepulu pe we’nàtok epùn po yau tùwessan yek pan kon yenu’ma màlà ewalupàttak polopona, molo tok kalawù màlà molopai tùyà kon kàlàlài’ma tok uya,” teppù Jesus uya. ¹³ Molopai Jesus uya soicha yamùk yesak pàk, “Emeikkà, molopai ailon mùkayai’nùk wekkupù màlà àponalok pe,” teppù. Molopai itapyoto uchipittàppù, màlà yattai kulu. ¹⁴ Jesus utàppù màlà Peter yùwùk tak, molopai molo itewoppù wechi e’nek pe tekkwek po yeneppù ya, iwàkkàmi’masak. ¹⁵ Jesus uya itemyatù yappàtùppù màlà, màlàyau iwàkkàmi’makapùppù. Molopai iwe’wuluukappù, tok yeipa konekappù ya. ¹⁶ Pata uko’mansak yau, kappon yamùk uya tukkan kon àli akkwalù yamùk yen ton nepùppù Jesus piyak. Àli akkwalù yamùk yenpakkappù ya màlà tùmaimu ke molopai tamù’nawolon kon e’nek ton ipittàppù ya. ¹⁷ Sàlà kupùppù ya màlà Kaatù Maimu yenpoikanài Isaiah uselupappù kasa iwekkuttoppe. “Mùkkàlà uya ina ye’netù yanùmùppù molopai ina yepalan yalàppù ya màlà,” teppù ya kasa. ¹⁸ Jesus uya tukke kappon yamùk yensak tùuya tùwoi yau, tuna latoi pona tùutàtok kon pe yekamappù ta’lon kon pàk. ¹⁹ Law pàk enupanài uyàpùppù màlà Jesus piyak, “Enupanài, aya’là utà màlà i’nailà là àutà yau,” teppù ya. ²⁰ Jesus uya yeikuppù, “Maikan yamùk mùkyamlo teuta kenan kon, molopai tolon yamùk mùkyamlo tùpon kenan kon, tùse Kàyik Mumu mùkkàlà iwàlàkkattok patassek pùn,” tukaik. ²¹ Tùulon ya’lon kon tonpa uya, “Uyepulu, masa wapiya utài’che ukàipùnù wu’nattàse,” teppù. ²² “Uya’là àikkà, tàwà iweli’chak kon tàkàpù kon wu’nattài,” tukaik Jesus uya yeikuppù. ²³ Jesus wenukuppù màlà kanau yak, molopai inenupa ton utàppù ya’là. ²⁴ Màlà pe là àsà pe assetun utasse’nùmùppù màlà tuna po, molopai chipa’chipa uya kanau waputtàppù. Tùse Jesus we’nùnsak wechippù màlà. ²⁵ Inenupa ton utàppù màlà ipyak molopai yenpakappù tok uya. “Ina ipùikattàkà, ina Yepulu! Mattan pe man!” teppù tok uya Jesus pàk. ²⁶ “Yà’là peichi iwechi pàk ewettalipasak kon màlà? Attu’mùla kulu ailon tetok auya’nokon man!” tukaik Jesus uya yeikuppù. Màlàyau iwe’wuluukappù, assetun molopai chipa’chipa weleuta toppe ikupùppù ya, molopai màlà yamùk wàttù’nàppù. ²⁷ Tamù’nawolon kon usenumenkasak wechippù màlà. “Yà’là yekkwa là ken uchi pùsàlà kàyik? Assetun nà molopai chipa’chipa là wettok imaimu yawàlà!” teppù tok uya. ²⁸ Jesus uyàpùppù màlà Gadara pona pata tuna latoi winon yak, molopai asa’lon kon kàyik yamùk uluwaik yamùk yapai iwepakkasak kon uya iwakkàtùppù màlà. Pùsamlo kàyik yamùk yau àli akkwalù yamùk wechippù màlà, molopai àsà pe tok wechippù, màlàpàk ànù’là utà màlà asanta tawà yeselùkek pùla iwechippù. ²⁹ Asse’ne kulu tok wentaimeppù, “Yà’là pe ina wechi i’che messan, Kaatù Mumu? Ina talumattàse na’ àuyàssak màlà ina weyu wapiya?” tukaik. ³⁰ Mei kulu pùla tukkan kon puuluku yamùk wechippù màlà tùuta’lettà kon pàk. ³¹ Àli akkwalù yamùk uya Jesus pawanattàppù màlà, “Ina yenpakka auya yau, ina yeunokkà puuluku yamùk yak,” tukaik. ³² “Itàtàk kon,” teppù Jesus uya. Màlàpàk tok utàppù molopai tok wewomùppù puuluku yamùk yak. Tamù’nawàlà puuluku yamùk utàppù aitun pe aiko yai tuna kak molopai tok unalàppù. ³³ Puuluku yamùk mainanpannan nùssan utàppù màlà aitun pe pata pona, molo tok uya màlà tamù’nawàlà ipantomù lùppù yekamappù, molopai nàlà mùkyamlo kàyik yamùk àli akkwalù wechippù yau lùssan nà pantomù. ³⁴ Màlàpàk tamù’nawolon kon màlà pata yawon kon utàppù Jesus wakkàsse. Molopai yensak tùuya’nokon yau Jesus pawanattàppù tok uya tùpata kon nàntoppe ya.

¹ Jesus wenukuppù màlà kanau yak, molopai iwuklàtùppù ilatoi pona molopai iyàpùppù tùpata yak. ² Molo kàyik yamùk uya iitokkassak kàyik nepùppù màlà, aittoupe itekkwek po. Jesus uya eke pe ailon tetok tok uya wechi yeneppù màlà, molopai iitokkassak kàyik pàk, “Emeluntàtakà, Umu! Amakuyi pàk usentuppansak man,” teppù. ³ Màlàyau Law pàk enupannan tonpa yamùk uya tùklottau’nokon, “Pùsàlà kàyik nùselupayan Kaatù winàkàik!” teppù. ⁴ Jesus uya tok usenumenkatok ittuppù màlà molopai, “Yà’là peichi iwechi pàk àli pe eusenumenka kon màlà eyewan kon yau?” tukaik tok yekamappoppù ya. ⁵ “Sa’man pe ma’le ken na’, ‘Amakuyi pàk usentuppansak man,’ te nai, wapùla ka’, ‘E’wuluukakà molopai asakà,’ te làkku lù? ⁶ Kàyik Mumu wechi iwemakuimasak pàk usentuppantok yapàikketù yesak pe non po ittu kon pa ‘E’wuluukakà, eyekkwek yanùnkà molopai emeikkà!’ te uya sàlà iitokkassak pàk,” teppù Jesus uya. ⁷ Kàyik we’wuluukappù màlà molopai iwemeikuppù. ⁸ Yensak tùuya’nokon yau, kappon yamùk wettalipappù màlà, molopai Kaatù yapulàppù tok uya kappon yamùk yemyak sàlà yekkwa apàikkek tùlù ya pàk. ⁹ Jesus uya màlà pata nàmàppù, molopai tùutà yau pùlayatta pili’nài Matthew itesek yeneppù ya, tùwe’wotokomatok patassek yau iwechi. “Uya’là àikkà,” teppù ya ipàk. Màlàyau Matthew we’wuluukappù molopai ya’là iitàppù. ¹⁰ Jesus uta’lettà itùwùk tau tùse, tukkan kon pùlayatta pili’nài nan molopai àli ku’nài nan uyàpùppù, Jesus molopai inenupa ton pokonpe tok uta’lettàppù. ¹¹ Pharisee yamùk tonpa yamùk uya sàlà yeneppù màlà, molopai Jesus nenupa ton yekamappoppù tok uya, “Yà’là peichi iwechi pàk eti’chayi kon uta’lettà màlà pùlayatta pili’nài nan molopai àli ku’nài nan pokonpe?” tukaik. ¹² Jesus uya tok yetappù màlà molopai tok yeikuppù ya, “Pàli’yawon kon nà kappon yamùk wechi ipittànài i’che pen màlà, tùse e’nek pe neken tùwessan wechi i’che. ¹³ Itàtàk kon uchi molopai sàlà Kaatù Maimu nekama pàk esenupatàk kon, ‘Usentuppantok i’chelok iulà kamo tùlù tùpottàsen pe i’chelok pen.’ Masapùla wakù ton nà tùnamasan kappon yamùk kà’mase uyàssak pen sàlà, tùse àli ku’nài nan làkku kà’maik uyàssak,” tukaik. ¹⁴ Màlàyau John Enpataukanài nenupa ton uyàpùppù Jesus piyak, molopai tok uya yekamappoppù, “Yà’là pe ken iwechi pàk ina molopai Pharisee yamùk tùuta’lettàik pùla tùwessan tùulon yattai’ne tùse enenupa ton tùuta’lettàik pùla tùwessan pen kulu?” tukaik. ¹⁵ Jesus uya yeikuppù, “Tùwemali’masan nùkà’massan uta’lettàtok wechi ken na’ pokoi pe ema’non tayappù woton wechi molo tùpyau’nokon tùse pe mekamayatàu? Kane! Tùse pata weyu uyàpù màlà tok winàpai tùwemali’masen kàyik mokkatok yattai, molopai nen uchi tok wechi màlà tùuta’lettàik pùla. ¹⁶ “Pon poippà pa’chi’ma emennak kuyalikku pùkkù lùppù ke ànù’là uya pen màlà. Masapùla màlà yekkwa ke ipa’chi’masak màlà pon poippà poi tùwekalakasen molopai eke peiwa yeutattànài. ¹⁷ Wapùla emennak wain yemaika yapulàsak lùppù iten yak ànù’là uya pen màlà. Ikussak ya yau, iten we’mo màlà molopai nen uchi emennak wain wekkwamù, molopai iten umatta. Tùse làkku emennak wain temaikasen emennak iten yak, molopai asaklàma wakù pe màlà yamùk wechi màlà.” ¹⁸ Sàlà te Jesus uya tok pàk tùse, Jew yamùk wepilittok itak yesak uyàpùppù màlà Jesus piyak, tese’muyok iwenappù itemlotopo molopai ipàk, “Uyenchi nelippàssan, tùse àikkà eyemyatù inonkatanikkà ipona molopai nulà iwena màlà,” teppù ya. ¹⁹ Màlàpàk Jesus we’wuluukappù, ya’là iitàppù molopai inenupa ton utàppù ya’là. ²⁰ Màlà yattai nossan àsà pe tùumùnta pàk iwessak 12 pe kili’chimo’chi, uyàpùppù màlà Jesus mùpoi winà molopai ipon yepi yappàtùppù ya. ²¹ Tiyiwalà, “Ipon neken nà yappàssak uya yau uchipittà,” teppù ya. ²² Jesus welattàppù molopai yeneppù ya, molopai, “Emeluntàtakà, uyenchi! Ailon tetok auya uya eyipittàsak man,” teppù ya ipàk. Màlà yattai nossan uchipittàppù màlà. ²³ Jesus wewonsak itepulu yùwùk tak yau. Wai tàulùnpannan yeneppù ya màlà, molopai tùusewankono’masan wentaimepàtù. ²⁴ “Epakkatàk kon! Uli’chan weli’chak pen màlà, tùse iwe’nùnsak neken!” teppù ya. Tùse tok wàklàppù Jesus pàk. ²⁵ Kappon yamùk wepakka tùpo, iwewomùppù molopai uli’chan yemyatù pàk ya’chippù ya, molopai iwe’wuluukappù. ²⁶ Sàlà pantomù yekalùnpappù màlà tamù’nawàlà màlà pata yawàlà. ²⁷ Jesus uya màlà pata nàmàppù màlà, molopai iità tùse asa’lon kon enpùnon kàyik yamùk uya iwenaimappù, “Ina pàk esentuppakà David Mumu!” tukaik tok wentaimeppù. ²⁸ Molopai Jesus utàsak tapùi tak yau, asa’lon kon enpùnon uyàpùppù ipyak, molopai tok yekamappoppù ya, “Ikupù uya yeselùkek na’ iwechi pàk ailon mùkayatàu?” tukaik. “Ewaik, ina yepulu,” tukaik tok uya yeikuppù. ²⁹ Màlàyau Jesus uya tok yenu yappàtùppù molopai tok pàk, “Tàwàichi nekkupùi ailon teppù auya’nokon kasa!” teppù. ³⁰ Molopai tok yenu utakkokappù màlà. Jesus uya meluntà pe, “Ànù’là pàk sàlà kùsekamatàu!” teppù. ³¹ Tùse tok utàppù molopai Jesus nùkupùppù lùppù yekamappù tok uya tamù’nawàlà màlà pata yawàlà. ³² Tok utà tùse tùulon kon kappon yamùk uya kàyik nepùppù màlà Jesus piyak. Tùuselupasen pen, masapùla àli akkwalù wechi yau pàk. ³³ Àli akkwalù yenpakkasak ya pe, kàyik uselupappù nen uchi màlà. Tamù’nawolon kon usenumenkasak wechippù. “Sàlà yekkwa là yensa’nokon pùla man Israel yau,” teppù tok uya. ³⁴ Tùse Pharisee yamùk uya, “Àli akkwalù yamùk yepulu uya màlà ilepa meluntà ke tok yenpakka toppe ya,” teppù. ³⁵ Màlà yattai Jesus utàppù màlà tamù’nawàlà eke pata molopai echikili ton pata yamùk kaklanpa pe. Kappon yamùk yenupappù ya tok wepilittok itak tau, wakù itekale itepulu pe we’nàtok yekale yekamappù ya tok pàk, molopai kappon yamùk ipittàppù ya, yà’là yekkwa là palan molopai tok ye’netù yapai. ³⁶ Ilinà kappon yamùk yene tùuya yau, Jesus usentuppappù tok pàk, masapùla tok utaimelunpasak molopai ipùikattànài pùla tok wechi pàk, kaalinilu yamùk itesak pùnon kasa. ³⁷ Màlàpàk ta’lon kon pàk, “Eke pe kulu tipili’chen man, tùse tukke pùla ipili’nài nan man. ³⁸ Tipili’chen yesak ipawanattàtàk kon tukkeiwa ipili’nài nan yeunottoppe ya,” teppù ya.

¹ Jesus uya 12 pan kon tùnenupa ton kà’mappù màlà tùpyak. Molopai tok lepappù ya meluntà ke, àli ton akkwalù yamùk yenpakka toppe tok uya, molopai yà’là yekkwa là palan molopai e’nek ipittà toppe tok uya. ² Sàlà yamùk uchi màlà teunossan yesek. Wapiyalok mùkkàlà Simon, Peter itesek, molopai itonpa Andrew, James molopai yakon John, Zebedee munkà yamùk, ³ Philip molopai Bartholomew, Thomas molopai Matthew pùlayatta pili’nài, James, Alphaeus mumu, molopai Thaddaeus, ⁴ Simon, Zealot molopai Judas Iscariot, Jesus yeimipponài. ⁵ Jesus uya pùsamlo 12 pan kon yeunokoppù màlà suwa tukaik tok tùpanamase. “Kùtàtàu tùulon kon kappon yamùk, Jew yamùk pen pata yak wapùla Samaria pon kon pata yak. ⁶ Tùse làkku itàtàk kon iitassak kon kaalinilu yamùk walainon Israel pon kon piyak. ⁷ Àutà kon pe, ‘Itepulu pe we’nàtok epùn po wechi mei pùla,’ mekamatàik,” teppù Jesus uya. ⁸ “E’nek ton mipittàtàik, iweli’chak kon mùwuluukatàik, àsà kulu pippà yepalan pokon kon mipittàtàik, molopai àli ton akkwalù yamùk menpakkatàik. Te’mase pùla yeposak auya’nokon man, màlàpàk me’lepatàik te’maik pùla. ⁹ Kolù wapùla chilùpa wapùla kalukuli pùlayatta kùsatàu. ¹⁰ Paiki kùsatàu àutà kon yau, wapùla asa’là pon kùsatàu, wapùla pùtassa wapùla tekessen. Tùwe’wotokomasen mùkkàlà tùlepasen yek. ¹¹ “Pata pona àutàsak kon yau, ànù’là tùpyau àku’nài’nokon yek mùwatàik, molopai ipyau mettàik màlà pata nàmà auya’nokon ponalà. ¹² Tapùi tak ewewomù kon yau, ‘Echitonpa pe we’nàtok wechi apyau’nokon màlà,’ mùkatàik. ¹³ Kappon yamùk màlà tapùi tawon kon uya ayanùmù kon yau, tàwà echitonpa pe we’nàtok tok piyau nechii, tùse ayanùmù kon tok uya pùla iwechi yau, tàwà echitonpa pe we’nàtok nennappoi apyakù’nokon,” teppù Jesus uya. ¹⁴ “Molopai kappon yamùk tùwùk kon tawon kon, wapùla pata uya ayanùmù kon pùla iwechi yau, wapùla eyeta tok uya pùla iwechi yau, màlà pata mùnàntàik molopai non mùtu’metàik atta kon poi. ¹⁵ Ailon kulu sàlà, Ittuntok Weyu yattai Kaatù usentuppa màlà eke peiwa Sodom molopai Gomorrah pon kon pàk, màlà pata yawon kon kappon yamùk pàk tùusentuppa yentai!” teppù Jesus uya. ¹⁶ “Yetatàk kon! Kaalinilu yamùk kasa eyeunoko kon uya sàlà tukkan kon àsà ton kamo yamùk kùlottak. Pukkek peichi mettàik àkài yamùk kasa molopai àli pùnon wakokkwa yamùk kasa. ¹⁷ Enpen mentàik, masapùla kappon yamùk wechi màlà molo aya’chi kon woton molopai ayalà kon woton potolù yamùk yemlotopona, molopai tok uya eyippoppàtù kon màlà tùwepilittok kon itak tau. ¹⁸ Upàkànsau enepù kon màlà kin yamùk molopai kopùna yamùk yemlotopona, wakù itekale yekama kon pa tùpàkù’nokon molopai tùulon kon Jew yamùk pen pàk. ¹⁹ Tok uya enessak kon eyittutok kon pe yau, yà’là te uya lùssa’ uchi sàlà ko tukaik kataimelunpatàu wapùla yà’là kasa uselupa kùkatàu. Iweyu uyàssak yau, euselupatok woton ke elepa kon màlà. ²⁰ Masapùla euselupatok wechi màlà àmàlà pe pùla. Àkàipùnù kon Yakkwalù winàpai iyàpù màlà, ayai’nokon iichelupa,” teppù Jesus uya. ²¹ “Takon yeimippo màlà ilui uya iwàtoppe, molopai ikàipùnù uya tùmunkà yeimippo, mule yamùk uya tùsan kon molopai tùkàipùnù kon yentaika màlà molopai tok tùlù tok uya tok wàtoppe. ²² Tamù’nawolon kon uya eyeya’noma kon màlà upàkànsau. Tùse mùkkàlà ailon pe tùwessen iwenukapù tepose wepùikattà màlà,” teppù Jesus uya. ²³ “Molopai atalumattà kon tok uya tewinan pata yau yattai mepetàik tùulon pata yak. Ailon kulu sàlà, tamù’nawolon pata yamùk Israel yawolon kon yaletùkka auya’nokon pen màlà, Kàyik Mumu uyàpù wapiya. ²⁴ “Tenupasen mùkkàlà titi’chayi yentaino là pen. Apyoto mùkkàlà tepotolù yentaino là pen. ²⁵ Eichilà mà iwechi màlà tenupasen wechi tenupanài kasa yau tà molopai apyoto wechi tepotolù kasa yau. Tapùi yesak wechi Beelzebul pe yau màlà yentai nen uchi itùwùk tawon kon wechi màlà!” teppù ya. ²⁶ “Kappon yamùk pàk kesenalippatàu. Yà’làlà iwaputtàsak nai’nùk wapukka màlà, molopai tamù’nawolon tonantau nai’nùk ittu màlà. ²⁷ Ewalupàttau tekamayai’nùk mekamatàik weinai, molopai enetappù kon amak yai, mekamatàik tapùi ipu poi. ²⁸ Kesenalippatàu mùkyamlo esak wànnan tùse akkwalù wànnan pen pàk. Tùse làkku esenalippatàk kon, mùkkàlà asaklàma esak molopai akkwalù mattanù’nài apok patassek yau pàk. ²⁹ Asa’lon kon tolon yamùk lùkkwà ye’manài ku màlà tewinan nùkkwà pùlayatta pun tà. Tùse tewin nà tok tonpa wepuka non pona àkàipùnù uya ittu pùla pen màlà. ³⁰ Molopai appai kon pùpok là ittusak màlà tamù’nawàlà. ³¹ Màlàpàk uchi kesenalippatàu, epekkek ton kulu amyamlo tukkan kon tolon yamùk lùkkwà yentaino kon!” teppù Jesus uya. ³² “Ànù’là uponalok pe tùwechi yekamanài ayupo, yekama uya nàlà màlà Ukàipùnù epùn pon yemlotopo, ‘uponalok kon mùkyamlo’ te uya. ³³ Tùse ànù’là uponalok pe tùwechi yekamanài pen ayupo, yekama uya Ukàipùnù epùn pon yemlotopo, ‘uponalok kon pen mùkyamlo’ te uya màlà,” teppù Jesus uya. ³⁴ “Echitonpa pe we’nàtok nessak uya non pona pe kùsekamatàu. Echitonpa pe we’nàtok nessak uya pen sàlà, tùse kasupala nessak uya. ³⁵ Uyàssak sàlà ‘àsà pe walawoti’chi yamùk wettoppe tùkàipùnù kon winàkàik, àsà pe ema’nomi’chi wettoppe tùsan kon winàkàik, àsà pe passe pe tùwessan wettoppe tewoppù kon winàkàik. ³⁶ Kappon yeyaton wechi màlà itonpa yamùk kulu kùlottapaino pe.’ ³⁷ “Ànù’là tùkàipùnù wapùla tùsan pùnùnmanài uyentai mùkkàlà wechi màlà uponalok yek pe pùla. Ànù’là tùmu wapùla tenchi pùnùnmanài uyentai wechi màlà uponalok yek pe pùla. ³⁸ Ànù’là tùnalà pulusuk yanùnnài pen molopai uye’mappùtawà tùutàsen pen mùkkàlà uponalok pen. ³⁹ Ànù’là takkwalù ku’nài tùponalok pe uya ila’chima màlà. Ànù’là takkwalù la’chimanài upàkànsau uya yepolo màlà,” teppù Jesus uya. ⁴⁰ “Ànù’là ayanùnnài’nokon uya uyanùmù màlà. Molopai ànù’là uyanùnnài uya mùkkàlà uyeuno’nàippù yanùmù màlà. ⁴¹ Ànù’là Kaatù Maimu yenpoikanài yanùnnài, masapùla imaimu yenpoikanài pe iwechi pàk uya màlà mùkkàlà yepeppù yepolo. Molopai ànù’là i’che Kaatù wettok ku’nài yanùnnài masapùla màlà kasa iwechi pàk uya màlà mùkkàlà yepeppù yepolo. ⁴² Ànù’là elekkwà uya’lon kon tonpa woppanàippù i’nàkkenan tuna ke tewin nùkkwà là, masapùla uya’lon pe iwechi pàk, ailon kulu sàlà mùkkàlà uya tepeppù la’chima pen màlà,” teppù Jesus uya.

¹ Sàlà yamùk enupantok tùlù tùuya 12 pan kon tùnenupa ton pàk yenuka’nùssak tùuya yau, Jesus uya màlà pata nàmàppù molopai iitàppù kappon yamùk yenupase molopai itekale yekamase tok pata yamùk Galilee yawolon kon nà yau. ² Patiki’chi tau echii’ma Christ wotokoyi yekale yetasak tùuya yau, John Enpataukanài uya, tùnenupa ton tonpa yamùk yeunokoppù ipyak. ³ “Ina pàk yekamakà, àmàlà ken na’ mùkkàlà, wapùla ka’ tùulon màmuku ina uya màlà lù?” tukaik Jesus yekamappoppù tok uya. ⁴ Jesus uya tok yeikuppù, “Ennappotàk kon molopai John pàk metayatài’nùk molopai menyatài’nùk mekamatàik,” tukaik. ⁵ “Enpùn pata yenyan. Tùusasen pen nùsayan. Àsà kulu pippà yepalan pokon kon uchipittàsak man. Panattàppan netayan. Molopai iweli’chak kon wuluukasak man. Molopai wakù itekale yekama man entuppa’no kon pàk. ⁶ Tùutauchinpasen mùkkàlà kappon upàk kasei tetok ya pùn,” teppù Jesus uya. ⁷ John nenupa ton wennappo tùse Jesus uya tukkan kon kappon yamùk yelupappù màlà ipàk, “Wontaik yak John piyak àutàsak kon yau ken, yà’là yene auya’nokon pàk enpen mettantàu? Wanak wepeima assetun yau? ⁸ Yà’là yense ken mùtàtantàu? Kappon wepontàsak ka’ wakù pon yak yense lù? Kappon yamùk màlà kasa wakù pe tùwepontàsan mùkyamlo kin patassek yau tùwemassan! ⁹ Yekamatàk kon upàk, yà’là yense ken mùtàtantàu? Kaatù Maimu yenpoikanài? Ewaik, àpàkù’nokon tekamayaik, Kaatù Maimu yenpoikanài yentaino mentantàu. ¹⁰ Masapùla John mùkkàlà Kaatù Maimu yau iwe’menukasak uselupappù ipàk lùppù, ‘Pùsàlàichi mùkkàlà umaimu yekamanài, yeunoko uya màlà awapiya asanta konekase àponalok pe,’ tukaik. ¹¹ “Ailon kulu sàlà, John Enpataukanài mùkkàlà eke kulu, ànù’là iwemassak lùppù yentaino. Tùse mùkkàlà àssà’mùla nai’nùk itepulu pe we’nàtok epùn po motau wechi màlà itentai. ¹² John uya tekale yekamappù motapai sàlà tepose Itepulu pe we’nàtok epùn po wettalumattàsak man àsà ton ke molopai àsà ton kàyik yamùk wechippù imokkai’che man teka’nonkaik. ¹³ Tamù’nawolon kon Kaatù Maimu yenpoikannan molopai Law, uselupappù màlà John wechi molo yawàlà’ne. ¹⁴ Molopai tok nekama itekale yanùmù auya’nokon yau, John mùkkàlà Elijah, tùuyàpù woton. ¹⁵ Yetatàk kon uchi, tùpana ke ewechi kon yau!” teppù Jesus uya. ¹⁶ “Yà’là kasa ken sàlàpe nai’nannùk kappon yamùk wechi te uya? Mule yamùk wenkalu makitti tau kasa tok man. Tok wentaime tùtonpa kon yamùk pàk, ¹⁷ ‘Wemali’mansak yelemu tàulùnpai ina àponalok kon pe, tùse amananù kon pùn! Uluwaik tùlù yelemu pàk ina nùselenpai, tùse akalawù kon pùn!’ tukaik,” teppù Jesus uya. ¹⁸ “John uyàpùppù màlà, molopai iita’lettàppù molopai tinchisen inchippù ya pen, molopai tok uya, ‘Àli akkwalù wechi màlà yau,’ teppù. ¹⁹ Kàyik Mumu uyàpùppù, molopai iita’lettàppù molopai tinchisen inchippù ya, màlàyau tamù’nawolon kon uya, ‘Eke pe tùuta’lettàsen mùkkàlà molopai tùwetùnsen, pùlayatta pili’nài nan molopai àli ku’nài nan wechiyakon,’ teppù. Pukkek pe we’nàtok màlà tùusensen ailon pe inkupù winà,” teppù Jesus uya. ²⁰ Màlàyau Jesus wepyattàppù màlà kappon yamùk, tensan yekkwa ton pen kupùppù tùuya ipyau lùssan yàulàma pàk, masapùla kappon yamùk molonkonnà welattàsak tùmakuyi kon winàpai pùla iwechi pàk. ²¹ “Àsà pe iwechi màlà àpona, Korazin pon kon! Àsà pe nàlà iwechi màlà àpona, Bethsaida pon kon! Masapùla tensan yekkwa ton pen kussak Tyre pon kon molopai Sidon pon kon ponalok pe ayau’nokon iwekkussak lùppù wekkussak yau, pena nen sàlà tok wepontàppù eppaino pon chippopà’nài yak, molopai ulumlàppà sululukkappù tok uya eppaino tùpona’nokon tùmakuyi kon winàpai tùwelattàsak kon yekama pe! ²² Tùse tekamayaik àpàkù’nokon Ittuntok Weyu yattai usentuppantok wechi màlà eke peiwa kappon yamùk Tyre molopai Sidon pon kon pàk, àpàkù’nokon usentuppantok yentai! ²³ Amyamlo nen, Capernaum pon kon! Anama kon peichi mekamayatàu? Eyenu’ma kon màlà i’nawon aiko yak! Masapùla tensan yekkwa ton pen ikussak lùppù àklottau’nokon kussak Sodom po yau, molo sàlà iwechippù eppaino sàlà tepose! ²⁴ Tùse tekamayaik àpàkù’nokon Ittuntok Weyu yattai usentuppantok wechi màlà eke peiwa Sodom pàk, àpàkù’nokon usentuppantok yentai!” teppù Jesus uya. ²⁵ Màlà yattai Jesus uya wateppù, “Ukàipùnù, epùn molopai non yepulu! Tenki ukayaik àpàk. Masapùla pukkek ton molopai iichenupasak kon winàpai ànonamùppù yenpoikasak auya, mule yamùk yemyak pàk. ²⁶ Ewaik, Ukàipùnù, sàlà kasa ayauchinpanài pe iwekkupù i’che ewechippù lùppù sàlà. ²⁷ “Ukàipùnù uya ulepasak màlà tamù’nawolon yà’làlà ke. Ànù’là Imu ittunài pùla iwechi màlà tùse Ikàipùnù neken, molopai ànù’là pùla iwechi màlà Ikàipùnù ittunài tùse Imu neken, molopai mùkyamlo ipàk Imu wettok enenpoikapai,” teppù ya. ²⁸ “Upyak àittàk kon, tamù’nawàlà amyamlo eme’nek lootù yalà pàk iichetakkasak kon, molopai elepa kon uya màlà wàlàkka’nàtok ke. ²⁹ Uyapyoto pe ettàk kon, molopai uwinàpai esenupatàk kon. Masapùla tùusentuppasen iulà molopai àssà’mùn iulà uyeselu yau. Molopai ayakkwalù kon wàlàkkattok yepolo auya’nokon màlà. ³⁰ Uyapyoto pe we’nà màlà sa’man pen, molopai ulootùyi màlà a’wono,” teppù Jesus uya.

¹ Màlà yattai Jesus utàppù màlà paali yekkwa kùlottawà wàlàkka’nàtok weyu yattai. Ya’lon kon wapàkkassak wechippù màlà. Màlàpàk tok wessa’molùkappù paali pàika pàk itonpa pe’ne molopai inapùppù tok uya. ² Sàlà yensak tùuya’nokon yau, Pharisee yamùk uya Jesus pàk, “Masa yenkà, ina yenupatok yawàlà pùla màlà sàlà kupù wàlàkka’nàtok weyu yattai enenupa ton uya wechi!” teppù. ³ Jesus uya tok maimu yeikuppù, “David nùkupùppù lùppù ken na’ ta’lon kon pokonpe tùwapàkkassak kon yau yennài nan pen amyamlo? ⁴ Iitàppù Kaatù yùwùk tak, molopai Kaatù yemyak itùsak lùppù pùlomù pusak napùppù ya ta’lon kon pokonpe, Law yawàlà pùla, Kaatù yùwùk tau neken tùwe’wotokomasan kussak ina’nài nan pe tùse,” teppù Jesus uya. ⁵ “Wapùla yene ken na’ uchi auya’nokon pùn Law yau, wàlàkka’nàtok weyu kaichalà paatele yamùk uya màlà wei ikkwàppàtùppù, tùse àli kussak là tok uya pe iwechippù pen? ⁶ Tekamayaik àpàkù’nokon, talà man eke lùiwa màlà Kaatù yùwùk yentaino. ⁷ Kaatù Maimu màlà, ‘Kamo ipottà toppe itùsak i’che pùla wessaik, tùse usentuppantok i’che wessaik,’ tawon. Sàlà uya yà’là te ittu auya’nokon yau, kappon yamùk àli ton pen yàulàma auya’nokon pen sàlà eppaino. ⁸ Masapùla Kaatù Mumu mùkkàlà Wàlàkka’nàtok yattai yepulu,” teppù Jesus uya. ⁹ Jesus uya màlà pata nàmàppù molopai iitàppù tok wepilittok itak tak. ¹⁰ Kàyik wechippù màlà molo iwaipùtasak itemyatù. Molo kappon yamùk wechippù màlà àli pe Jesus winàkàik eselupapaino kon. Màlàpàk tok uya yekamappoppù, “Ina yenupatok yawàlà pùla ken na’ iwechi màlà Wàlàkka’nàtok yattai ipittàn yau?” tukaik. ¹¹ Jesus uya yeikuppù, “Yà’là pe ken iwechi àtonpa kon wechi tewin kaalinilu yesak pe molopai iwepukasak i’nawon non yakasak yak Wàlàkka’nàtok Weyu yattai yau? Ya’chi ken na’ auya’nokon molopai imokka auya’nokon pen? ¹² Kappon nen mùkkàlà kaalinilu yentaino! Màlàpàk uchi, kùyenupatok kon màlà kùku’nài’nokon ànù’là pùikattà toppe Wàlàkka’nàtok Weyu yattai,” tukaik. ¹³ Màlàyau nen uchi kàyik pàk, “Eyemyatù yenkakà,” teppù ya. Temyatù yenkappù ya molopai itemyatù uchipittàppù wakù pe ilatoi kasa. ¹⁴ Pharisee yamùk utàppù màlà molopai tok uselupappù yà’là kasa là Jesus wàtok tùuya’nokon pàk. ¹⁵ Ittu tùuya pàk, Jesus utàppù màlà pata yapai, molopai tukkan kon kappon yamùk utàppù ya’là. Tamù’nawàlà e’nek ton ipittàppù ya. ¹⁶ Molopai “Tùse Ànù’là pàk kùyekamatàu,” teppù ya tok pàk. ¹⁷ Sàlà kupùppù ya màlà Kaatù Maimu yenpoikanài Isaiah uselupappù, màlà kasa iwechi màlà tukaik, kasa. ¹⁸ “Pùsàlàichi mùkkàlà uyapyoto unanùmùppù. U’nùn kulu mùkkàlà, utauchinpatok ipàk. Uyakkwalù tùlù uya màlà ipona. Molopai ittuntok uya yekama ya màlà tamù’nawolon kon pàk Jew yamùk pen pàk,” tawon. ¹⁹ “Iichàulàma wapùla iwentaime là pen màlà. Ànù’là uya imaimu yeta pen màlà asantau. ²⁰ Iichei’mesak pàlàu ikkwàtù ya pen màlà, molopai mala lùkkwà tùuyassen lanppu yà’nùpù ya pen. Màlà kasa iwechi màlà iwalai wekkuttoppe. ²¹ Molopai kappon yamùk Jew yamùk pen uya enpen tùwettok kon tùlù màlà itesek yau,” tawon. ²² Màlàyau kappon yamùk uya kàyik nepùppù Jesus piyak. Enpùla iwechippù molopai iichelupa pùla, masapùla àli akkwalù wechippù yau. Jesus uya kàyik ipittàppù màlà iichelupa toppe molopai pata yentoppe ya. ²³ Tamù’nawàlà kappon yamùk usenumenkasak wechippù màlà, Jesus nùkupùppù pàk. “David mumu làichi pùsàlà?” tukaik tok usekamappoppù. ²⁴ Sàlà yetasak tùuya’nokon yau Pharisee yamùk uya yeikuppù, “Àli akkwalù yamùk yenpakkanài mùkkàlà masapùla tok yepulu Beelzebul uya màlà kuttoppe tùuya meluntà ke tùlepa pàk neken,” tukaik. ²⁵ Jesus uya tok usenumenkatok ittuppù màlà molopai tok pàk, “Yà’là yekkwa là pata yau tùwemassan kappon yamùk, wepantakasak tùwepanta’matok kon pe, wemattok tachin pe pùla iwechi màlà. Molopai eke pata wapùla tapùi tawon kon wepantakasak tùwepanta’matok kon pe wemapù tamùkke pen màlà. ²⁶ Settan uya Settan yenpakka yau, iwepantakasak màlà. Yà’là kasa ken itepulu pe iwettok wechi meluntà pe. ²⁷ Àli akkwalù yamùk yenpakka uya, Beelzebul meluntàlù yai yau. Ànùk winà nen ken aya’lon kon tok yenpakkannan? Màlàyau mùkyamlo wechi màlà suwa messaik tawonnan pe àpàk! ²⁸ Tùse Kaatù Yakkwalù yai àli akkwalù yamùk yenpakka Uya yau, Kaatù wettok Itepulu pe uyàssak man apyakù’nokon. ²⁹ “Meluntà kàyik yùwùk tùkkwàsse ànù’là wewontok itemamin yamùk yase pùla iwechi màlà, tùse wapiya neken meluntà kàyik yaulonpàssak tùuya yau ikupù ya màlà. Màlà yattai làkku itùwùk tawon pàk ilapuma ya màlà. ³⁰ “Ànù’là uponalok pe pùla nai’nùk mùkkàlà uyeya’nomanài. Ànù’là upùikattànài pen ipilipù pàk mùkkàlà ita’nù’nài. ³¹ Màlàpàk tekamayaik àpàkù’nokon. Kappon yamùk makuyi pàk usentuppan màlà molopai tùwe’namaik pùla àli pe tok uselupatok pàk. Tùse ànù’là tùwe’namaik pùla àli pe iichelupasak lùppù Wakù Akkwalù winàkàik pàk usentuppan pen màlà. ³² Ànù’là Kàyik Mumu winàkàik tùuselupasen pàk usentuppan màlà. Tùse ànù’là Wakù Akkwalù winàkàik tùuselupasen pàk usentuppan pen màlà, sàlàpe, wapùla tàwàlàlà,” teppù Jesus uya. ³³ “Wakù meluntà yei yesak pe ewechi kon màlà wakù itepelu yepolo kon pa. Italumayippù yei yesak pe ewechi kon yau àli itepelu yepolo auya’nokon màlà, masapùla yei màlà tùttusen itepelu winà. ³⁴ Àkài yamùk, atta ken uchi wakù pe euselupa kon àli pe echii’ma’nokon? Masapùla ewan yawon yekamanài màlà mùta. ³⁵ Wakù kappon mùkkàlà wakù ton yenpakkanài wakù pe tewan wechi yapai molopai àli kappon mùkkàlà àli ton ne’nài àli tewan yawon yapai,” teppù Jesus uya. ³⁶ “Molopai sàlà tekamayaik àpàkù’nokon. Ittuntok Weyu yattai tamù’nawolon kon uya màlà àli pe tùttuse pùla tùuselupappù kon yekama. ³⁷ Masapùla amaimuppù kon yapulà màlà eyittutok kon ike pe, wakù pe ewechi yekamanài pe wapùla àli pe ewechi yekamanài pe,” teppù Jesus uya. ³⁸ Màlàyau enupannan Law pàk tonpa yamùk molopai Pharisee yamùk tonpa uya, “Enupanài, tensan yekkwa ton pen kupù auya enenpai ina man ànùk pe là ewechi yekamanài pe,” teppù. ³⁹ “Àli ton molopai ailon ton pen mùkyamlo tensan yekkwa ton pen kuttoppe yekamapponnan! Ikupù pen màlà tùse Kaatù Maimu yenpoikanài Jonah pàk neken iwekkussak lùppù yekama màlà. ⁴⁰ Jonah wechippù eke molok lotta yau àsolùwau wei molopai àsolùwau ewalupà, màlà kasa làma Kàyik Mumu wechi màlà i’nau non yau. ⁴¹ Ittuntok Weyu yattai Nineveh pon kon wà’mùssakka màlà, molopai àli pe tok uselupa àpàkù’nokon, masapùla tùwelattàsak kon tùmakuyi kon winàpai pàk Jonah uya itekale yekama yau. Molopai, talà man ekeiwa Jonah yentaino! ⁴² Ittuntok Weyu yattai Sheba pon Kuwin wà’mùssakka màlà molopai àli pe iichelupa màlà àpàkù’nokon, masapùla mei Solomon uya tùpukketù yai enupantok yetase tùutàsak pàk. Molopai, talà man ekeiwa Solomon yentaino!” teppù Jesus uya. ⁴³ “Tùwepakkasak kappon yapai yau, àli akkwalù utà màlà a’mun pata yawàlà tùwàlàkkapù patassek iwa pàk. Yepolo tùuya pùla iwechi yau, ⁴⁴ ‘Uyùwùk tak wennappo màlà unnàmàppù tak,’ te ya. Tùwelepansak yau tùwùk yepolo ya itawon pùla, yakolokasak molopai wakù pe ikonekasak. ⁴⁵ Molopai iità màlà, 7 pan kon tu’ma àli akkwalù yamùk nesse ta’là, àli ton kulu tentaino kon. Tok uyàpù màlà molopai tok wemapù molo. Màlàyau kappon wechi màlà àli pe kulu wapiya tùwechippù yentai. Sàlà kasaichi iwechi màlà sàlà yattaino kon àli ton kappon yamùk winàkàik,” teppù Jesus uya. ⁴⁶ Kappon yamùk yelupa pàk lùppù Jesus wechi tùse, ichan molopai yakonnon wechippù polopo satik pe, enelupapai tùwechi kon pàk. [ ⁴⁷ Màlàpàk kappon yamùk tonpa uya Jesus pàk, “Masa yenkà, asan molopai ayakonnon molo man polopo molopai eyelupapai tok man,” teppù.] ⁴⁸ Jesus uya yeikuppù, “Ànùk mùkkàlà usan? Ànùkyan mùkyamlo uyakonnon?” tukaik. ⁴⁹ Màlàyau temyatù yenkappù ya tùnenupa ton winàkàik. Molopai, “Masa yentàk kon, pùsamlo mùkyamlo usan molopai uyakonnon! ⁵⁰ Masapùla Ukàipùnù wettok ikupù tùuya i’che ku’nài mùkkàlà uyakon, uwàlichi, molopai usan,” teppù Jesus uya.

¹ Màlà wei yattai là Jesus uya tapùi nàmàppù molopai iitàppù palau yena pona. Molo iweleutappù kappon yamùk yenupa toppe tùuya. ² Tukke kulu kappon yamùk iwepili’chak kon wechippù màlà. Màlàpàk iwenukuppù kanau yak molopai chichiu pe iwechippù yau, kappon yamùk wechi satik pe tuna yena polo tùse. ³ Panton yamùk yapulàppù ya màlà tukke tok yelupa tùuya yau. “Tùwàppànsen utàppù tùnpàmà pànse. ⁴ Tùnpàmà soloka ya tùse tùulon kon wessolokappù asantawà molopai tolon yamùk uyàpùppù, inapùppù tok uya. ⁵ Tùulon kon wessolokappù tàk pon malalon nùkkwà non pona. Kùyali yenappà wenutappù màlà asse’ne, masapùla non wechi i’nau pùla pàk. ⁶ Tùwepakkasak yau wei uya echikili ton kùyali yekkwa yeke’napankappù molopai iwaipùtappù, masapùla i’nak iikalatasak pùla iwechi pàk. ⁷ Tùulon kon wessolokappù àlittak, màlà usemokkappù kùyali yek pokonpe molopai yeulankappù ya. ⁸ Tùse tùulon kon wessolokappù wakù non yak. Iwattappù molopai iwepetappù. Tùulon kon wechippù 100 pe itepelu, tùulon kon 60 pe molopai tùulon kon 30 pe. ⁹ Yetatàk kon uchi tùpana ke ewechi kon yau!” teppù Jesus uya. ¹⁰ Màlàyau Jesus nenupa ton uyàpùppù ipyak molopai tok uya yekamappoppù, “Yà’là pe ken iwechi pàk panton yapulànài àmàlà kappon yamùk yelupa auya yau?” tukaik. ¹¹ “Tùttusen pen Itepulu pe we’nàtok epùn po ittutok tùsak man apyakù’nokon. Tùse mùkyamlo piyak pùla,” tukaik Jesus uya tok maimu yeikuppù. ¹² “Masapùla kappon yà’làlà yesak lepa màlà eke peiwa, eke peiwa nen uchi itesak pe tùwechi yentai itesak pe iwettoppe. Tùse mùkkàlà yà’là pùla nai’nùk winàpai malalon itesak pe iwettok mokka màlà. ¹³ Sàlà kasaichi iwechi pàk panton yapulànài iulà tok yelupa uya yau, masapùla ‘Tok uya là yene, tùse tok uya yene pùla iwechi. Molopai tok uya là yeta tùse tok uya yeta pùla. Molopai tok uya ittu pùla iwechi.’ ¹⁴ Kaatù Maimu yenpoikanài Isaiah uselupappù màlà kasa iwechi màlà tukaik kasa, ‘Yeta là auya’nokon màlà, tùse ittu auya’nokon pen. Yene là auya’nokon, tùse yene auya’nokon pen. ¹⁵ Masapùla pùsamlo kappon yamùk yewan wenasak sa’man pe man. Tok pana uya yeta pùla molopai tenu kon yakkosak tok uya. Màlà kasa pùla iwechi yau tenu kon ke tok uya yene eppaino. Tùpana kon ke tok uya yeta. Tok uya ittu tewan kon ke eppaino, molopai tok welattàsak yau, tok ipittà uya,’ tawon,” teppù Jesus uya. ¹⁶ “Amyamlo nen, wakù pe messatàik! Eyenu kon nenyan molopai apana kon netayan. ¹⁷ Ailon kulu sàlà, tukkan kon Kaatù Maimu yenpoikannan molopai wakù ton kappon yamùk wechippù menyatài’nùk enenpai, tùse tok uya yeneppù pen. Molopai metayatài’nùk enetapai tùse tok uya yetappù pen,” teppù Jesus uya. ¹⁸ “Masaichi yetatàk kon molopai Tùwàppànsen pantomù nekama pàk esenupatàk kon. ¹⁹ Mùkyamlo itepulu pe we’nàtok yekale yetannan, tùse ittunnan pen wechi màlà tùpànsen kùyali yenappà iwessolokasak lùppù asantak kasa. Ene Makui tùuyàssen molopai ipànsak lùppù tok yewan yau mokkanài. ²⁰ Tùpànsen iwepukasak lùppù tàk pon non pona, mùkyamlo Kaatù Maimu yetannan molopai yanùnnài nan tùutauchinpaik asse’ne yeta tùuya’nokon pe. ²¹ Tùse i’nak tok yak itekale wewomù pen, màlàyau tachin pe tok uko’mamù pen. Ittuntok molopai poni’chimantok uyàssak wakù itekale pàkànsau yau, asse’ne tok we’nonka màlà. ²² Tùpànsen iwepukasak lùppù àlittak màlà mùkyamlo Kaatù Maimu yetannan. Tùse utaimelunpantok sàlà motau wema’nàtok pàk molopai mamin kuttok wakùli wannà pe màlà Kaatù Maimu yeulankanài. Molopai tok wepeta pen. ²³ Molopai ipànsak lùppù wakù non yak mùkyamlo Kaatù Maimu yetannan molopai ittunnan, tùwepetasan mùkyamlo tùulon kon 100 pe là, tùulon kon 60 pe, molopai tùulon kon 30 pe là,” teppù Jesus uya tok pàk. ²⁴ Jesus uya tok pàk tùulon panton yekamappù màlà. “Itepulu pe we’nàtok epùn po wechi màlà wakù kùyali yenappà pànnàippù tù’mà yau kàyik kasa. ²⁵ Ewalupàttau kappon yamùk we’nùnsak tùse, iteyaton uyàpùppù molopai àlitta pàmàppù ya paali yek kùlottawà molopai iitàppù. ²⁶ Kùyali yek wattappù molopai iwepeta yattai nen uchi àlitta wattappù nàlà. ²⁷ Kàyik yapyoto yamùk uyàpùppù màlà ipyak molopai ipàk, ‘Ina yepulu, wakù ku kùyali yenappà mùpàntai à’mà yau, i’nailàpai ken àlitta uyàssak màlà?’ teppù tok uya. ²⁸ “ ‘Eyaton uya ikussak màlà,’ tukaik yeikuppù ya. ‘Àlitta kalapàsse na’ ina utà i’che messan?’ tukaik tok uya yekamappoppù. ²⁹ ‘Kane, masapùla àlitta pilipù auya’nokon tùse kùyali yek yamùk kalapàtù auya’nokon, màlà yamùk pokonpe. ³⁰ Tàwà kùyali yek molopai àlitta tukaik là nattai tamùkke kùyali pilipù ponalà. Molopai nen uchi kùyali pili’nài nan pàk, àlitta ikalapàttàk kon wapiya molopai mùmùttàpàttàik tamonke’ne yenu’ma kon pa apok yak. Molopai nen uchi paali mipilittàik molopai itùwùk tak mùnonkatàik,’ te uya sàlà,” teppù Jesus uya. ³¹ Jesus uya tok pàk tùulon panton yekamappù, “Kaatù wettok itepulu pe wechi màlà mustard yenappà kappon nalà molopai tù’mà yau inpàmà kasa. Elekkwà kulu tamù’nawolon kùyali yenappà ma’lan, tùse iwattasak yau eke pe kùyali yek yamùk umà yawon kon yentai tùwenasen, màlàyau tolon yamùk tùuyàssan molopai tùpon kon ka’nài nan ipanta yamùk pàk,” tukaik. ³³ Tùulon tu’ma panton yekamappù ya, “Itepulu pe we’nàtok epùn po wechi màlà apuluwetanù’nài nossan nùtùlù eke pùlomù yak yoi’ma toppe ya tamù’nawàlà iwapuluweta ponalà kasa,” tukaik. ³⁴ Jesus uya panton yamùk yekamappù màlà tamù’nawàlà sàlà yamùk yekama tùuya tukkan kon kappon yamùk pàk yau, panton tekamaik pùla lùkkwà là iichelupappù pen. ³⁵ Sàlà kupùppù ya màlà Kaatù Maimu yenpoikannan uselupappù kasa, “Panton yapulà uya màlà tok yelupa uya yau. Màlà yamùk ittusak kon pen, non konekappù motapai yekama uya màlà,” tawon. ³⁶ Màlàyau Jesus uya tukkan kon kappon yamùk nàmàppù molopai iitàppù tapùi tak. Inenupa ton uyàpùppù ipyak molopai ipàk, “Ina pàk yekamakà yà’là yekama àlitta umà yawon pantomù uya,” teppù tok uya. ³⁷ Jesus uya yeikuppù, “Kàyik wakù kùyali yenappà pànnài mùkkàlà Kàyik Mumu. ³⁸ Umà màlà wolù. Wakù tùpànsen kùyali yenappà mùkyamlo kappon yamùk itepulu pe iwettok ton. Àlitta mùkyamlo kappon yamùk Ene Makui ponalok kon. ³⁹ Molopai eyaton àlitta pànnàippù mùkkàlà Teepùlù. Pili’nàtok yattai màlà, pata weyu wenukattok, molopai pili’nài nan mùkyamlo inchelù yamùk. ⁴⁰ Àlitta pili’chak molopai ipottà apok yau, kasa làma iwechi màlà pata weyu wenukattok yau. ⁴¹ Kàyik Mumu uya tiyinchelùyi yamùk yeunoko màlà, molopai tok uya itepulu pe iwettok yapai tamù’nawolon kon kappon yamùk wemakuima toppe tok ku’nài nan pilipù màlà, molopai tamù’nawolon kon àli ku’nài nan. ⁴² Molopai nen uchi tok uya tok yenu’ma màlà apok patassek yak. Molo tok kalawù màlà molopai tùyà kon kàlàlài’ma tok uya. ⁴³ Màlàyau nen uchi ikasa tùwessan ulenpamù màlà akkwa pe wei kasa tùkàipùnù kon wettok Itepulu pe patassek yau. Masaichi yetatàk kon, tùpana kon ke ewechi kon yau!” tukaik. ⁴⁴ “Sàlà kasaichi epùn po Itepulu pe we’nàtok wechi màlà. Wakù mamin yonansak umà yau kasa. Kàyik uya là yepolo, màlàyau iwaputtà tu’ma ya. Tùutauchinpase kulu tùutàsen mùkkàlà tamù’nawolon itesak pe tùwettok chilanmase, molopai nen uchi tùwennapposen molopai umà ye’manài,” teppù Jesus uya. ⁴⁵ “Molopai sàlà kasa nàlà itepulu pe we’nàtok epùn po wechi màlà. Mamin ye’manài uya wakù ton kulu pearl yamùk iwa kasa. ⁴⁶ Wakù pe kulu tùwessen molopai epekkek yeposak tùuya yau, tùutàsen mùkkàlà tamù’nawàlà itesak pe tùwettok chilanmase molopai nen uchi pearl ye’manài,” teppù Jesus uya. ⁴⁷ “Molopai sàlà kasa nàlà itepulu pe we’nàtok epùn po wechi màlà. Punwe yenu’masak tuna kak, molopai ànùk yekkwa ton nà molok yamùk ya’chinài kasa. ⁴⁸ Iwanùssak yau, molok ya’chinnan mùkyamlo ipàlàkannan tuna yena pona molopai tùweleutasan molok yamùk menkase. Wakù ton tùnnan mùkyamlo iten yak molopai ene yamùk yenu’mannan mùkyamlo. ⁴⁹ Sàlà kasaichi iwechi màlà pata weyu wenukattok yattai. Inchelù yamùk utà màlà molopai àli ku’nài nan kappon yamùk menka tok uya wakù ton kùlottapai. ⁵⁰ Tok uya àli ku’nài nan yenu’ma màlà apok patassek yak. Molo tok kalawù màlà molopai tùyà kon kàlàlài’ma tok uya,” teppù Jesus uya. ⁵¹ “Sàlà yamùk ken na’ mùttuyatàu?” tukaik Jesus uya ta’lon kon yekamappoppù. “Ewaik,” tukaik tok uya yeikuppù. ⁵² Màlàpàk yeikuppù ya, “Sàlà uyaichi yekamasak màlà, tamù’nawolon kon Law pàk enupannan itepulu pe we’nàtok epùn po pàk yenupasak kon wechi màlà tapùi yesak emennak ton molopai penalok kon mamin yamùk yenpakkayai’nùk ipilittok tùuya tapai kasa,” tukaik. ⁵³ Sàlà yamùk panton yekama pàk tùwenukassak yau, Jesus uya màlà pata nàmàppù. ⁵⁴ Molopai iwennappoppù màlà tùpata yak. Molo kappon yamùk yenupappù ya tok wepilittok itak tau, molopai mùkyamlo iichelupa yetannan nùssan usenumenkasak wechippù màlà. “I’nailàpai ken uchi màlà tùpukketù yepoloppù ya? Molopai yà’là yekkwa ken uchi màlà inkupù tensan yekkwa ton pen?” tukaik tok usekamappoppù tiyiwalà’nokon. ⁵⁵ “Tapùi yamùnài mumu pen ken na’ mùkkàlà? Mary pen ken na’ mùkkàlà ichan yesek? Molopai James, Joseph, Simon, molopai Judas tawonnan pen ken na’ uchi mùkyamlo yakonnon? ⁵⁶ Tamù’nawàlà pùla ken na’ uchi iwàlichi ton talà nemassan? I’nailàpai ken uchi sàlà yamùk yepoloppù ya?” tukaik tok usekamappopàtùppù. ⁵⁷ Màlàpàk tok uya inulunpappù. Jesus uya tok pàk, “Kaatù Maimu yenpoikanài mùkkàlà tùnamasen i’nailà là tùse ipata po molopai itonpa yamùk kùlottau pùla,” teppù. ⁵⁸ Molopai tensan yekkwa ton pen kupùppù ya pen màlà molo masapùla ailon te tok uya pùla iwechi pàk.

¹ Màlà yattai pata yesak Herod uya Jesus yekale yetappù. ² “John Enpataukanài we’wuluukasak mùkkàlà nai’nùk, màlàpàk nen màlà apàikkek pe tensan yekkwa ton pen wekkupù yai,” teppù ya tapyoto ton pàk. ³ Màlà wapiya Herod uselupappù màlà John ya’chi toppe molopai yaulonpàttoppe, molopai patiki’chi tak itùtoppe. Sàlà kupùppù ya màlà Herodias takon Philip noppù wenai. ⁴ Masapùla John wechippù màlà Herod pàk, “Law maimu yawàlà pùla iwechi màlà mùkkàlà wechi apyau yau,” te pàk. ⁵ Herod wechippù màlà John ànwàpai, tùse iichenalippappù màlà ilinà pàk masapùla Kaatù Maimu yenpoikanài pe tok uya ittu pàk. ⁶ Herod uya tùwentuppù weyu lùppù kupù yattai Herodias yema’nomù mananùppù màlà tukkan kon kappon yamùk yemlotopo. Herod utauchinpasak wechippù màlà. ⁷ Màlàpàk ema’non pàk, “Yà’làlà yenna auya yau elepa uya màlà!” teppù ya Kaatù yesek tùkà’maik. ⁸ Màlàyau tùsan nekamappù yennappù ya, “John ippaippù ke kùlepakà palapi po!” teppù ya. ⁹ Kin usewankono’masak wechippù, tùse ikupù uya tesak tùuya tùkaklamu yamùk yemlotopo pàk, màlà ema’non wettok i’che kasa ikuttoppe yekamappù ya màlà. ¹⁰ Màlàpàk nen uchi John ippai yattà woton yapyontàppù ya patiki’chi tau. ¹¹ John ippaippù nepùppù nen uchi màlà palapi po molopai ema’non yemyak itùlùppù, molopai tùsan yemyak yalàppù ya. ¹² John nenupa ton nùssan uyàpùppù màlà itàkàpù yense molopai tok uya iwu’nattàppù. Molopai nen uchi tok utàppù Jesus pàk yekamase. ¹³ Màlà yekale lùppù yetasak tùuya yau, màlà pata nàmàppù Jesus uya kanau yau molopai iitàppù tùkkenan pata yak tewincha. Kappon yamùk uya yetappù màlà. Màlàyau tùpata kon nàmàppù tok uya, molopai tok utàppù ite’mappù pàk paluppolo. ¹⁴ Jesus wepalùkappù màlà kanau yapai, tukkan kon kappon yamùk yensak tùuya yau iichentuppappù tok pàk, molopai tok ye’netù ipittàppù ya. ¹⁵ Màlà ko’manpe inenupa ton uyàpùppù ipyak. Molopai, “Ko’manpe kulu iwenasak man molopai sàlà pata màlà tùkkenan. Kappon yamùk yeunokkà, tàwà tok nùtài pata yamùk yak teipa kon woton ye’mase,” teppù tok uya. ¹⁶ “Tok utà pen nen màlà. Amyamlo pe tok yewettàk kon,” tukaik Jesus uya tok maimu yeikuppù. ¹⁷ “5 pan neken pùlomù pusak molopai asa’lon kon neken molok yamùk ina piyau man,” tukaik tok uya yeikuppù. ¹⁸ Tùnenupa ton uya tùpyak inettoppe yekamappù Jesus uya. ¹⁹ Kappon yamùk weleuta toppe wanak pona Jesus uya yekamappù tok pàk. Màlàyau 5 pan pùlomù pusak molopai asa’lon kon molok yamùk tawon yanùmùppù ya. Tenu tùlùppù ya epùn winàkàik, molopai tenki teppù ya. Pùlomù pusak yamùk pilipàtùppù ya molopai itùlùppù ya tùnenupa ton yemyak, molopai inenupa ton uya itùpàtùppù kappon yamùk yemyak. ²⁰ Tamù’nawàlà tok uta’lettàppù màlà i’che tùwettok kon yawàlà. Màlàyau Jesus nenupa ton uya iwà’nànsak lùppù yanukuppù 12 pan wali’cha yamùk lùmà yak. ²¹ Kàyik yamùk iita’lettàsak kon wechippù màlà 5000 pe, tùse nossan yamùk molopai mule yamùk pokonpe pùla tok ittusak. ²² Màlàyau màlà pe kulu là Jesus uya tùnenupa ton wenuttoppe kanau yak yekamappù molopai tok utà toppe tùwapiya palau latoi pona, kappon yamùk yeunokoi’ma. ²³ Kappon yamùk yeunoko tùpo iitàppù màlà iklù pona tewincha, àpùlemase. Ko’manpe iwenakassak tùse Jesus wechippù molo tewincha. ²⁴ Sàlà yattai’ne kanau wechippù màlà mei tuna kau, chipa’chipa uya kanau làkàilàkàimappù màlà masapùla assetun utasse’nùmùppù meluntà pe ipona. ²⁵ Ko’làma wei wepakka wapiya Jesus uyàpùppù tok piyak tuna polo. ²⁶ Tuna polo iyàpù yensak tùuya’nokon yau, inenupa ton wettalipasak wechippù màlà. “Akkwalùppà mùkkàlà!” teppù tok uya, molopai tok wentaimepàtùppù tùusenalippa kon pàk. ²⁷ Jesus uya tok yelupappù màlà asse’ne. “Meluntàk ettàk kon! Iulà mùkkàlà. Kettalipatàu!” tukaik. ²⁸ Màlàyau Peter uselupappù, “Uyepulu, àmàlà pe kulu iwechi yau, tuna polo apyak uyàttoppe ikukkà,” tukaik. ²⁹ “Àikkàichi!” tukaik Jesus uya yeikuppù. Peter wuttàppù màlà kanau yapai tuna pona, molopai iitàppù tuna polo Jesus piyak. ³⁰ Tùse assetun yensak tùuya yau Peter wettalipappù molopai tùuseulanka wepyattà yau. “Kùpùikattàkà, Uyepulu!” teppù ya. ³¹ Asse’ne Jesus usenkappù iwinàkàik ya’chippù ya molopai ipàk, “Attu’mùla kulu ailon tetok auya man! Yà’là pe ken uchi iwechi pàk ailon te auya pùn?” teppù ya. ³² Asaklàma tok wenukuppù màlà kanau yak molopai assetun weleutappù. ³³ Ya’lon kon kanau yawon kon uya Jesus yapulàppù. “Ailon pe Kaatù Mumu àmàlà!” teppù tok uya. ³⁴ Tok uya tuna nuklàtùppù. Molopai tok uyàpùppù pata Gennesaret pona. ³⁵ Màlà yattai kappon yamùk uya molo Jesus wechi ittuppù. Màlàpàk e’nek ton nettoppe kappon yamùk uya tok uya yekamappù. Tamù’nawolon pata woino kon pata yamùk yapai e’nek ton nepùppù tok uya Jesus piyak. ³⁶ Ipawanattàppù tok uya e’nek ton uya neken nà ipon yepi yappàttoppe. Molopai tamù’nawolon kon ipon yepi yappà’nài nan nùssan uchipittàppù.

¹ Màlàyau Pharisee yamùk tonpa yamùk molopai enupannan Law pàk, uyàpùppù màlà Jesus piyak Jerusalem poi molopai tok uya yekamappoppù. ² “Ya’là pe ken iwechi pàk màlà enenupa ton wechi kùtamo kon yamùk nùtùlùppù kùyemyakù’nokon enupantok maimu yawàlà pùla? Temyatù kon kukannan pen neichi mùkyamlo ko tùuta’lettà kon wapiya lù!” tukaik. ³ Jesus uya yeikuppù, “Molopai yà’là pe ken uchi iwechi pàk Kaatù uya enupantok maimu yawolon kon nà pen amyamlo, molopai eyiwalà’nokon neken eusenupatok kon yawàlà tùwessan? ⁴ Masapùla Kaatù uya, ‘Àkàipùnù kon molopai asan kon inamatàk kon,’ molopai, ‘Ànù’là àli pe tùkàipùnù pàk wapùla tùsan pàk tùuselupasen wànà màlà,’ teppù. ⁵ Tùse kappon yamùk yenupannan amyamlo. Kappon wechi yà’làlà tùnapulà yek tùkàipùnù wapùla tùsan pùikattàtok yesak pe tùse, ‘Kaatù ponalok sàlà,’ te ya yau, ⁶ ‘tùkàipùnù nama ya pen nen uchi màlà.’ Sàlà kasaichi Kaatù Maimu ku’nài nan amyamlo yà’là pen kasa, ewinàpaino Enupantok yawàlà ewechi kon pa,” tukaik. ⁷ “Tùusennakasan amyamlo! Ikasa kulu Isaiah wechippù man pena àpàkù’nokon tùuselupatok yau! ⁸ ‘Pùsamlo kappon yamùk mùkyamlo unamannan tùmaimu kon ke neken. Tùse tok yewan wechi màlà mei kulu uwinàpai. ⁹ Uyapulànnan mùkyamlo iwoton pe pùla, masapùla kappon nùkonekappù enupantok pàk kappon yamùk yenupannan mùkyamlo enupantok uya pe iwechi kasa!’ ” teppù ya. ¹⁰ Màlàyau Jesus uya tukkan kon kappon yamùk kà’mappù tùpyak molopai tok pàk, “Yetatàk kon uchi, molopai ittutàk kon! ¹¹ Kappon mùtak tùutàsen màlà àli pe iku’nài pen. Tùse intapai làkku nepakkayai’nùk màlà àli pe iku’nài,” teppù ya. ¹² Màlàyau Jesus nenupa ton uyàpùppù ipyak molopai, “Pharisee yamùk yewanma pe na’ euselupasak mùttuyan?” teppù tok uya. ¹³ “Tamù’nawolon yei Ukàipùnù epùn pon nùpàmàppù pen kalaka màlà,” tukaik Jesus uya yeikuppù. ¹⁴ “Tàwà tok nechii. Enpùnon mùkyamlo enpùn yanài nan. Molopai enpùn uya tùulon enpùn yalà yau, asaklàma tok wepuka màlà non yakasak yak,” teppù Jesus uya. ¹⁵ Peter uselupappù, “Ina pàk sàlà panton nekama yekamakà,” tukaik. ¹⁶ Jesus uya tok pàk, “Ittuichi auya’nokon pùla lùppù kulu nai? ¹⁷ Ittuichi auya’nokon pùla nai? Kùyali mùta yak tùtùsen màlà lotta yak tùutàsen, molopai tùwepakkasen esak yapai. ¹⁸ Tùse màlà tùwepakkasen inta yai màlà tùuyàssen itewan yapai, màlà yekkwa ton màlà àli pe kappon ku’nài. ¹⁹ Masapùla itewan yapai àli pe usenumenkantok uyàpù màlà, wàntoppe ya, tùulon noppù pokonpe iwettok, molopai inàkàluntok, amak pe iwettok, molopai kasei pe molopai àli pe iichelupatok. ²⁰ Sàlà yamùk uchi màlà kappon ku’nài àli pe. Tùse uta’lettàn mùyak tùkukase pùla uya kappon kupù àli pe pen màlà.” ²¹ Jesus uya màlà pata nàmàppù molopai iitàppù pata Tyre molopai Sidon tawon piyawon yak. ²² Canaan pon nossan màlà pata yau tùwemassen uyàpùppù màlà ipyak, “Uyepulu, David Mumu, upàk tàwà esentuppakà! Uyema’nomù yau àli akkwalù man molopai àsà pe kulu man,” teppù ya. ²³ Tùse Jesus uya yà’là teppù ipàk pen màlà. Inenupa ton uyàpùppù ipyak molopai ipawanattàppù tok uya, “Yeunokkà! Kùwenaimayan molopai eke pe nentaimepàssan!” tukaik. ²⁴ Màlàyau Jesus uya yeikuppù, “Yeunossak iulà iitassak kon kaalinilu yamùk Israel pon kon kappon yamùk piyak neken,” tukaik. ²⁵ Màlà yattai nossan uyàpùppù molopai iwepeimappù Jesus pùta piyau. “Kùpùikattàkà, Uyepulu!” teppù ya. ²⁶ Jesus uya yeikuppù, “Ikasa pùla màlà mule yamùk yeipa yanùmù molopai a’a yamùk yemyak itùlù wechi,” tukaik. ²⁷ “Ailon màlà, Uyepulu, tùse a’a yamùk là nen iwà’nànsak lùppù wepukasak tesak yeipa yapon poi na’nài!” teppù ya. ²⁸ Màlàyau Jesus uya yeikuppù, “Meluntà ailon tetok ya àmàlà, nossan! I’che ewettok wekkupù màlà àponalok pe,” tukaik. Molopai màlà yattai kulu itema’nomù uchipittàppù màlà. ²⁹ Jesus uya màlà pata nàmàppù molopai iitàppù Galilee pon palau yawàlà. Iwenukuppù iklù pona molopai iweleutappù molo. ³⁰ Tukke kappon yamùk uyàpùppù màlà ipyak. Tùusasan pen, enpùnon, sesen pan kon nà nepùppù tok uya. Tùuselupasen pen nà. Molopai tukke tùulon kon e’nek ton nepùppù tok uya. Molopai Jesus pùta piyak tok nonkappù tok uya, molopai tok ipittàppù ya. ³¹ Kappon yamùk usenumenkasak wechippù màlà tùuselupasen pen uselupa yene tùuya’nokon yau, sesen pan uchipittàsak pàk, tùusasen pen usalà pàk, molopai enpùnon uya yene pàk. Molopai Israel Kaatùyi yapulàppù tok uya. ³² Jesus uya màlà tùnenupa ton kà’mappù tùpyak molopai, “Usentuppayaik pùsamlo kappon yamùk pàk, masapùla upyau tok wessak man àsolùwau wei molopai tok nùnapù woton pùla man. Molopai tok tewesse pùla tok eneunoppai pùla wessaik, yattai pùla nen tok wenpulumanpàtù te’ma kon tau,” teppù ya. ³³ Inenupa ton uya yekamappoppù, “I’nailà ken uchi sàlà wontaik yau kùyali yepolo ina uya, pùsamlo tukkan kon kappon yamùk yewettoppe?” tukaik. ³⁴ “Yà’là kaichalà ken uchi pùlomù pusak yesak pe messatàu?” tukaik Jesus uya tok yekamappoppù. “7 pe man molopai molok yamùk lùkkwà tukke pùla,” tukaik tok uya yeikuppù. ³⁵ Màlàyau Jesus uya kappon yamùk weleuta toppe non pona yekamappù. ³⁶ Màlàyau 7 pan pùlomù pusak molopai molok tawon yanùmùppù ya, tenki teppù ya. Molopai nen uchi ipilipàtùppù ya molopai tùnenupa ton yemyak itùlùppù ya. Molopai inenupa ton uya kappon yamùk yemyak itùpàtùppù. ³⁷ Tamù’nawolon kon uta’lettàppù màlà i’che tùwettok kon yawàlà. Jesus nenupa ton uya iwà’nànsak lùppù yanukuppù màlà 7 pan wali’cha yamùk lùmà tanùkkapàsse. ³⁸ Kàyik yamùk iita’lettàsak kon wechippù màlà tukke 4000 pe, tùse nossan yamùk molopai mule yamùk pokonpe pùla tok ittusak. ³⁹ Màlàyau nen uchi Jesus uya kappon yamùk yeunokoppù màlà, iwenukuppù kanau yak, molopai iitàppù Magadan yawolon pata pona.

¹ Pharisee yamùk molopai Sadducee yamùk uyàpùppù màlà Jesus piyak. Tok wechippù màlà ittui’che, màlàpàk tok uya yentok ipàkàlà kuttoppe ya yekamappoppù epùn poino pe tùwechi yekamanài pe. ² Tùse Jesus uya tok yeikuppù, “Wei wewomù yau, [‘Wakù pe pata wechi pe man masapùla kak ichuweyu pe man,’ tawonnan amyamlo. ³ Molopai ko’làma, ‘Konok uta pe man, masapùla kak ichuweyu pe man molopai ewalupà pe,’ tawonnan. Pata weyu wechi atta là yekamannan amyamlo iwekkupù wapiya kak yau tense. Tùse sàlà yamùk pata weyu yekama auya’nokon pùla man yentok ipàkàlà pàk tense!] ⁴ Àli ton molopai ailon ton pen mùkyamlo tensan yekkwa ton pen yentok ipàkàlà kuttoppe yekamapponnan. Ikupù pen màlà tùse yentok ipàkàlà Jonah pàk neken iwekkussak lùppù yekama,” teppù ya. Màlàyau tok nàmàppù ya molopai iitàppù. ⁵ Tùwuklàssak kon tuna latoi pona yau, Jesus nenupa ton uya pùlomù pusak yalà pùla tok uputtàkapùppù wechippù. ⁶ Jesus uya tok pàk, “Tùttuik ettàk kon Pharisee yamùk molopai Sadducee yamùk uya pùlomù yapuluwetanùttok pàk,” teppù. ⁷ Tok wessa’molùkappù màlà tùuselupa kon pàk tiyiwalà’nokon, “Pùlomù pusak nessa’nokon pùla iwechi pàk wate ya màlà,” tukaik. ⁸ Jesus uya màlà tok uselupa ittuppù, màlàpàk tok yekamappoppù ya, “Yà’là peichi iwechi pàk euselupa kon màlà eyiwalà’nokon pùlomù pusak pùla iwechi pàk? Attu’mùla kulu ailon tetok auya’nokon man! ⁹ Ittu ken na’ uchi auya’nokon pùla lùppù nai, 5 pan pùlomù pusak pilipàtùppù uya 5000 pan kon kàyik yamùk ponalok pe? Yà’là kaichalà ken wali’cha yamùk yak yanùkkappù auya’nokon?” tukaik Jesus uya tok yekamappoppù. ¹⁰ “Molopai màlà yamùk nàlà 7 pan pùlomù pusak yamùk pilipàtùppù uya 4000 pan kon kàyik yamùk ponalok pe? Yà’là kaichalà ken wali’cha yamùk yanùkkappù auya’nokon? ¹¹ Yà’là kasa ken uchi pùlomù pusak pàk pùla eyelupa kon uya tùse ittu auya’nokon pùla nai? Tùttuik ettàk kon Pharisee yamùk molopai Sadducee yamùk uya pùlomù yapuluwetanùttok pàk!” teppù ya tok pàk. ¹² Màlàyau nen uchi Jesus nenupa ton uya ittuppù màlà, elannek pe tùwechi kon pùlomù yak tùtùsen yapuluwetanùttok pàk iichelupa pe pùla, tùse enupantok làkku Pharisee yamùk molopai Sadducee yamùk uya pàk. ¹³ Jesus utàppù màlà pata Caesarea Philippi piyawon yak, molo tùnenupa ton yekamappoppù ya, “Ànùk pe ken Kàyik Mumu wechi tawonnan kappon yamùk?” tukaik. ¹⁴ “Tùulon kon uya John Enpataukanài te. Tùulon kon uya Elijah te, tùulon kon uya Jeremiah te tùse, wapùla tùulon uya là Kaatù Maimu yenpoikanài te,” tukaik tok uya yeikuppù. ¹⁵ “Amyamlo nen? Ànùk tawonnan nen ken amyamlo?” tukaik tok yekamappoppù ya. ¹⁶ Simon Peter uya yeikuppù, “Yeunossak àmàlà Christ, tàwàlàlà tùwemassen Kaatù Mumu,” tukaik. ¹⁷ “Simon, Jonah mumu, ipùlemasak àmàlà! Masapùla sàlà usenpoikappù kappon winà là pen màlà tùse Ukàipùnù epùn pon winà. ¹⁸ Màlàpàk eyesettà uya sàlà Peter pe, tàk pe. Molopai sàlà tàk po uso’chiyi yamù uya màlà. Weli’nàtok là uya yentaika pen màlà. ¹⁹ Molopai itepulu pe we’nàtok epùn po yakkokatok kon ke elepa uya màlà. Yà’làlà ànnulunpa non po nulunpa màlà epùn po, molopai yà’làlà ananùmù non po yanùmù màlà epùn po,” teppù Jesus uya. ²⁰ Màlàyau Jesus uya tùnenupa ton pàk, “Ànù’là pàk Christ pe wechi kùsekamatàu,” teppù. ²¹ Màlà motapai nen uchi Jesus uya tùnenupa ton yelupappù màlà, “Utà pe man Jerusalem pona molopai tùnamasan uya utalumattà màlà ipla àsà pe, eke ton paatele yamùk yepulu yamùk, molopai Law pàk enupannan uya. Uwànà màlà molopai icholùwano wei yattai uwuluuka màlà,” tukaik. ²² Peter uya yalàppù màlà miya tewincha molopai Jesus yàulàmappù ya. “Kane Uyepulu! Sàlà wekkupù kulu ewinàkàik pen nà màlà!” tukaik. ²³ Jesus welattàppù màlà molopai Peter pàk, “Uwinàpai itàkà, Settan! Uye’ma wakkà’nài àmàlà, masapùla sàlà yamùk eusenumenkatok màlà kappon pe usenumenkantok, Kaatù winàpai iyàssak pen!” teppù ya. ²⁴ Màlàyau Jesus uya tùnenupa ton pàk, “Ànù’là wechi uya’là àippai yau, tàwà ne’nonkai, molopai pulusuk tùnalà pe nai’nùk yanùmùi, molopai tàwà uya’là nùyàpùi. ²⁵ Masapùla ànù’là tùwemattok ku’nài tùponalok pe uya ila’chima màlà. Tùse ànù’là tùwemattok la’chimanài upàkànsau uya yepolo màlà. ²⁶ Yà’làlà ken na’ yepolo ànù’là uya tamù’nawolon wolù yawon kon yà’làlà yanùmù tùuya tùponalok pe yau, wapùla tùwemattok la’chima tùuya yau? Yà’làlà pùla iwechi màlà kappon nùtùlù tùwemattok mùnappo toppe tùuya. ²⁷ Masapùla Kàyik Mumu uyàpù màlà tùkàipùnù yakkwayi molopai yapulàtok yau tiyinchelùyi yamùk pokonpe, molopai nen uchi tamù’nawolon kon ye’ma ya màlà tok nùkupùppù yawàlà. ²⁸ Ailon kulu sàlà, tùulon kon satik pe man tùwelikù woton kon pen Kàyik Mumu uyàpù Kin pe yene tùuya’nokon ponalà,” teppù Jesus uya.

¹ 6 pe wei tùpo Jesus uya Peter molopai echiyakonnon James molopai John tawonnan yalàppù ta’là, molopai tok utàppù kawon wùk pona tewincha. ² Tok uya yene tùse, Jesus wemyakanmappù. Itenpata wenappù màlà akkwa pe wei kasa. Molopai ipon wenappù aimu’ne akkwa pe. ³ Molopai nen uchi àsolùwawon kon Jesus nenupa ton uya Moses molopai Elijah tawonnan uselupa Jesus pokonpe yeneppù. ⁴ Màlàyau Peter uya Jesus pàk, “Uyepulu, wakù pe nen talà we’nà’nokon man. I’che ewechi yau, talà àsolùwau tapùi koneka uya, tewin àwùk pe, tewin Moses yùwùk pe, molopai tewin Elijah yùwùk pe tukaik,” teppù. ⁵ Iichelupa lùppù tùse akkwa katupluk uyàpùppù màlà tok yepoi molopai mayin uya katupluk yapai, “Pùsàlà mùkkàlà u’nùn kulu Umu, uyauchinpanài. Yetatàk kon!” teppù. ⁶ Mayin yetasak tùuya’nokon yau, Jesus nenupa ton wettalipasak kulu wechippù màlà. Màlàyau tok wekkawai’mappù non pona tenpata kon po. ⁷ Jesus uyàpùppù tok piyak molopai tok yappàtùppù ya. “E’wuluukatàk kon. Kettalipatàu!” teppù ya. ⁸ Màlàpàk tok uya tenu kon tùlùppù, molopai ànù’là yeneppù tok uya pen molo tùse Jesus neken. ⁹ Wùk poi tùwuttà kon yau Jesus uya tok pàk, “Ànù’là pàk sàlà menpàssatài’nùk kùsekamatàu Kàyik Mumu wuluuka weli’nàtok yapai ponalà,” teppù. ¹⁰ Màlàyau inenupa ton uya, “Yà’là pe ken uchi iwechi pàk màlà Law pàk enupannan uya Elijah uyàpù màlà wapiya te?” tukaik yekamappoppù. ¹¹ “Elijah làichi mùkkàlà tùuyàssen wapiya molopai tamù’nawolon koneka ya màlà. ¹² Tùse tekamayaik àpàkù’nokon! Elijah uyàkkapùppù man molopai kappon yamùk uya ittu pùla iwechippù, tùse tok uya italumattàppù i’che tùwettok kon yawàlà. Màlà kasa làma Kàyik Mumu talumattà tok uya màlà,” teppù ya. ¹³ Màlàyau nen uchi inenupa ton uya John Enpataukanài pàk iichelupa ittuppù. ¹⁴ Ilinà kappon yamùk kùlottak tok wennapposak yau, kàyik uyàpùppù Jesus piyak, molopai tese’mu pona iwenappù itemlotopo. ¹⁵ Molopai, “Uyepulu, Umu pàk tàwà esentuppakà! Tùusa’mantapàssen mùkkàlà molopai àsà pe màlà imattanù’nài, tùwàpàpàssen nà apok yak wapùla tuna kak là. ¹⁶ Enenupa ton piyak tùnepùi tùse tok uya ipittà pùn,” teppù ya. ¹⁷ Jesus uya yeikuppù, “Ailon tawonnan pen molopai ikasa pùla tùwessan kappon yamùk! Yà’là pàkàlà ken sàlà apyau’nokon wechi? Yà’là pàkàlà ken sàlà àpàlika kon pàk wechi? Sà motak walawok inekkà upyak!” tukaik. ¹⁸ Jesus uya meluntà pe àli akkwalù pàk, “Epakkakà!” teppù, molopai iwepakkappù. Màlàyau màlà yattai kulu walawok uchipittàppù. ¹⁹ Màlàyau Jesus nenupa ton uyàpùppù ipyak amak yai molopai yekamappoppù tok uya, “Yà’là pe ken iwechi pàk ina uya àli akkwalù yenpakka pùla nechiinùk?” tukaik. ²⁰ “Ailon tetok auya’nokon ma’le iwechi pàk. Ailon kulu sàlà, ailon tetok yesak pe ewechi kon mustard yenappà kasa là yau, sà wùk pàk, ‘Sàlà motapai itàkà mootak,’ te auya’nokon, molopai iità. Yà’làlà kupù auya’nokon! [ ²¹ Tùse tùuta’lettàik pùla wàpùlemantok neken màlà pùsàlà yekkwa yenpakkanài. Yà’làlà uya ikupù yentai iwechi màlà,]” tukaik Jesus uya tok yeikuppù. ²² Tamù’nawàlà tamùkke Galilee po tùuyàssak kon yau, Jesus uya tùnenupa ton pàk, “Kàyik Mumu tùlù màlà kappon yamùk yemyak. ²³ Tok uya iwànà màlà. Tùse icholùwano wei yattai iwuluuka màlà wema’nàtok yak,” teppù. Inenupa ton usewankono’mappù kulu màlà. ²⁴ Jesus molopai inenupa ton uyàssak Capernaum pona yau, Kaatù yùwùk ponalok pe tùtùsen pùlayatta pili’nài nan uyàpùppù màlà Peter piyak molopai yekamappoppù tok uya, “Eyenupanài ken na’ Kaatù yùwùk ponalok pe pùlayatta tùnài?” tukaik. ²⁵ “Ewaik, itùnài mùkkàlà,” tukaik yeikuppù ya. Peter wewonsak tapùi tak yau, Jesus uselupappù màlà wapiya, “Simon, yà’là kasa mesenumenkayan sàlà pàk? Ànùk winàpai ken pùlayatta yekkwa’nài nan sàlà non pon kon kappon yamùk kinù? Tùmu kon yamùk ka’lù, wapùla tùulon kon?” tukaik. ²⁶ “Tùulon kon,” tukaik Peter uya yeikuppù. “Màlàpàk na’ tok mumu yamùk uya ye’ma pen màlà. ²⁷ Tùse pùsamlo kappon yamùk yaimelunpa toppe ikupù i’che pùla we’nà’nokon man. Màlàpàk tuna kak itàkà molopai konoik menu’maik tuna kak. Wapiya anmappù mùpàlàkaik, molopai intau eke chilùpa pùn yepolo auya màlà, Kaatù yùwùk ponalok pe pùlayatta ye’matok untùlù molopai àntùlù kaichalon. Malàik molopai tok me’maik,” teppù ya.

¹ Màlà yattai Jesus nenupa ton uyàpùppù ipyak, molopai tok uya yekamappoppù, “Ànùk ken itepulu pe we’nàtok epùn po yau eke kulu?” tukaik. ² Jesus uya mule kà’mappù màlà, molopai i’mùssakkappù ya tok yemlotopo. ³ Molopai, “Ailon kulu sàlà, ewemyakanmasak kon molopai mule yamùk kasa ewenasak kon pùla iwechi yau, epùn po itepulu pe we’nàtok yak ewewomù kon pen màlà. ⁴ Màlàpàk mùkkàlà àssà’mùla nenayai’nùk pùsàlà mule kasa wechi màlà eke pe kulu epùn po itepulu pe we’nàtok yau. ⁵ Molopai kappon pùsàlà yekkwa mule yanùnnài uyesek yau, uya uyanùmù màlà,” teppù Jesus uya. ⁶ “Tùse ànù’là uya pùsamlo echikili ton ailon tawonnan upàk tonpa welattà toppe uwinàpai ikupù yau, wakù peiwa iwettok pan eke tàk yaulonsak i’mù pàk yau molopai iicheulanka toppe palau kak. ⁷ Àsà pe kulu sàlà wolù pon kon kappon yamùk pona iwechi màlà, masapùla molo màlà kappon yamùk welattà toppe iku’nài wechi. Màlà yekkwa ton wekkupù màlà, tùse àsà pe kulu iwechi màlà mùkyamlo iwekkuttoppe iku’nài nan pona!” teppù ya. ⁸ “Eyemyatù kon wapùla atta kon uya ewemakuima kon pa àkupù kon yau, yattàtàk molopai yenu’matàk! Wakù peiwa màlà itemyatù wapùla itta pùla wema’nàtok yak ewewomù yau iwechi, asaklàma eyemyatù kon molopai atta kon kupù auya’nokon molopai eyenu’ma kon tàwàlàlà tùuyassen apok yak yentai lùiwa. ⁹ Molopai eyenu kon uya ewemakuima kon pa àkupù kon yau, imokkatàk kon molopai yenu’matàk! Wakù peiwa màlà tewin itenu wema’nàtok yak ewewomù yau iwechi, asaklàma eyenu kon kupù auya’nokon molopai apok yak eyenu’ma kon yentai lùiwa,” teppù Jesus uya. ¹⁰ “Tùttuik mettàik, pùsamlo echikili ton kùkkuttàu i’nùmla. Tekamayaik àpàkù’nokon, tok inchelùyi yamùk mùkyamlo tàwàlàlà Ukàipùnù yenpata yennài nan epùn po. [ ¹¹ Masapùla Kàyik Mumu uyàpùppù màlà iitassak kon pùikattàse.] ¹² “Yà’là tukaik ken mesenumenkayatàu? Yà’là kupù ken kàyik 100 pan kon kaalinilu yamùk itùkùn uya, tewin nà tok tonpa utassak yau? 99 pan kon nàmà ya wùk po màlà, iitassak kaalinilu iwase. ¹³ Ailon kulu sàlà, yeposak tùuya yau, tùutauchinpasen eke peiwa pùsàlà pàk, 99 pan kon iitassak kon pen pàk tùutauchinpa yentai. ¹⁴ Màlà kasa làma Àkàipùnù kon epùn pon wechi màlà pùsamlo echikili ton tonpa utatù i’che pùla,” teppù ya. ¹⁵ “Àtonpa kon uya àli kussak ewinàkài’nokon yau, ipyak mùtàtàik molopai ikasa pùla iwettok kon mekamatàik. Tùse ayupo pùla mùkuttàik ipokonpe neken. Eyeta kon ya yau, àtonpa mùnapposak auya’nokon màlà. ¹⁶ Tùse yeta ya pùla iwechi yau, tewin wapùla asa’là là kappon yamùk matàik aya’là’nokon, ‘tamù’nawàlà uselupantok yeta toppe tok uya,’ Kaatù Maimu uya wate kasa. ¹⁷ Tùse yeta ya pùla iwechi yau, mekamatàik so’chi tawon kon pàk. Molopai so’chi tawon kon yeta ya pùla iwechi yau, Kaatù ittunài pen kasa mùkuttàik wapùla pùlayatta pili’nài kasa,” teppù Jesus uya. ¹⁸ “Màlàpàk uchi ailon kulu sàlà, yà’làlà ànnulunpa kon non po nulunpa màlà epùn po. Màlà ananùmù kon non po yanùmù màlà epùn po. ¹⁹ “Molopai tùulon yekama uya sàlà àpàkù’nokon. Yà’là yattai là amyamlo asa’lon kon uya eusenumenkatok kon konekasak àwàpùlematok kon ipona pe yau, iwekkupù màlà àponalok kon pe Ukàipùnù epùn pon winà. ²⁰ Masapùla asa’lon kon wapùla àsolùwawon kon wepili’chak uyesek yau yattai, molo wechi màlà tok piyau,” teppù Jesus uya. ²¹ Màlàyau Peter uyàpùppù Jesus piyak molopai yekamappoppù ya, “Uyepulu, yà’là kaichalà itekkwa ken utonpa uya àli kussak uwinàkàik yau ipàk usentuppa màlà? 7 pe ka’ itekkwa lù?” tukaik. ²² Jesus uya yeikuppù, “Kane, 7 pe itekkwa pùla, tùse 70 pe’ne 7 pe itekkwa. ²³ Masapùla itepulu pe we’nàtok epùn po wechi màlà, tapyoto yamùk uya tùwe’womatok kon ye’makapù i’chelok kin kasa. ²⁴ Màlà yamùk kupù pàk iwepyattà yau kàyik nepùppù màlà ipyak iwomanàippù, tukke kulu pùlayatta pàk 10,000 talent yamùk kaichalà. ²⁵ Tùse ye’matok ya ike pùla iwechi pàk, itepulu uya ichilanma toppe ikupùppù, inoppù, imunkà yamùk tukaik, molopai tamù’nawàlà itesak pe iwettok pokonpe, iwe’womatok ye’ma toppe. ²⁶ Apyoto wenappù tese’muyok tepulu yemlotopo. ‘Masa tàwà kùmàmukkà, molopai eye’ma uya màlà tamù’nawàlà,’ tukaik ipawanattàppù ya. ²⁷ Itepulu usentuppappù ipàk, màlàpàk tàwà iwe’womatok wettoppe ye’ma ya tukaik ikupùppù ya molopai iità toppe. ²⁸ “Kàyik utàppù màlà molopai tùtonpa apyoto yepoloppù ya, tùwomanàippù tukke pùla là pùlayatta, 100 pe chilùpa pun. Ya’chippù ya molopai i’mùtumlukuppù ya. ‘Uwomatok auya ye’makà!’ teppù ya ipàk. ²⁹ Itonpa apyoto wekkawai’mappù màlà itemlotopo molopai, ‘Masa tàwà kùmàmukkà molopai eye’ma uya màlà,’ tukaik ipawanattàppù ya. ³⁰ Tùse iichentuppappù pen màlà. Patiki’chi tak itùtoppe ikupùppù ya. Tùwoyi ye’ma ya ponalà. ³¹ Màlà yensak tùuya’nokon yau, tùulon kon apyoto yamùk wekkussak wechippù wakù pe pùla kulu. Molopai tok utàppù tepulu kon piyak molopai tamù’nawolon yekamappù tok uya ipàk. ³² Màlàyau mùkkàlà apyoto kà’mappù itepulu uya. ‘Àli kulu àmàlà apyoto! Àpàk usentuppappù tamù’nawàlà ànkupùppù pàk, masapùla àpàk usentuppa toppe upawanattàsak auya pàk. ³³ Eusentuppappù sàlà eppaino àtonpa apyoto pàk, usentuppappù àpàk kasa,’ teppù itepulu uya ipàk. ³⁴ Itepulu we’naikasak kulu wechippù màlà. Molopai apyoto yeunokoppù ya patiki’chi tak italumattà toppe, tamù’nawàlà tùwoyi ye’ma ya ponalà. ³⁵ Màlà kasaichi Ukàipùnù epùn pon uya tamù’nawàlà àkupù kon màlà, eyewan kon yapai àtonpa kon pàk eusentuppa kon pùla iwechi yau,” teppù Jesus uya.

¹ Sàlà yamùk pàk tùuselupakapù tùpo Jesus uya Galilee nàmàppù molopai iwennappoppù Jordan latoi pon pata Judea yawon pona. ² Tukkan kon kappon yamùk uya màlà iwenaimappù molopai tok ipittàppù ya molo. ³ Pharisee yamùk tonpa yamùk uyàpùppù màlà Jesus piyak ittuse, tok uya yekamappoppù, “Yà’làlà wenai na’ màlà kàyik uya tùnoppù nonka wechi enupantok yawàlà?” tukaik. ⁴ Jesus uya yeikuppù, “Kaatù Maimu yau ken na’ yennài nan pen amyamlo, ‘Iwepyattà pe Konekanài uya kappon yamùk konekappù walawok molopai uli’chan tawonnan tesak ya?’ ⁵ Molopai Kaatù uya wateppù, ‘Sàlà wenai uchi kàyik uya tùkàipùnù molopai tùsan tawonnan nàmà màlà, molopai tok wekki’ma màlà tùnoppù pokonpe molopai asa’lon kon wena màlà tewin.’ ⁶ Màlàpàk, asa’là tok wechi pen nen uchi màlà, tùse tewin. Kappon uchi Kaatù niki’massan pantakatak,” teppù ya. ⁷ Pharisee yamùk uya Jesus yekamappoppù, “Yà’là pe ken uchi iwechi pàk Moses uya, ‘Ànoppù ànnonkapai ewechi yau, inonka auya kaletayi itùkà itemyak molopai yeunoko pa,’ teppù kàyik pàk?” tukaik. ⁸ Jesus uya yeikuppù, “Moses uya, ‘Tàwà tùnoppù kon nonkai tok,’ teppù màlà, masapùla sa’man pe eyewan kon wechi pàk. Tùse sàlà kasa iwechippù pen màlà tamù’nawolon koneka yattai. ⁹ Tekamayaik àpàkù’nokon, ànù’là kàyik tùnoppù nonkanài, ailon pe pùla tiwinàkàik iwessak yau, molopai tùulon nossan pokonpe iwemali’masak uya àli kupù màlà,” tukaik. ¹⁰ Inenupa ton uya ipàk, “Sàlà kasa iwechi kàyik molopai inoppù tawonnan wechi yau, wakù peiwa nen tùwemali’mase pùla we’nà wechi màlà,” teppù. ¹¹ Jesus uya yeikuppù, “Tamù’nawolon kon uya sàlà mayin yanùmù pen màlà, tùse mùkyamlo neken màlà ke ilepasak kon. ¹² Tùulon kon mùkyamlo tùwemali’masan pen. Masapùla màlà kasa tùwentusak kon pàk, tùulon kon molonkonnà tùwemali’masan pen kappon yamùk uya tùkussak kon màlà kasa pàk, molopai tùulon kon tùwemali’masan pen itepulu pe we’nàtok epùn po pàkànsau. Ànù’là sàlà yanùnnài uya yanùmù màlà,” teppù Jesus uya. ¹³ Tùulon kon kappon yamùk uya mule yamùk nepùppù màlà Jesus piyak temyatù tùtoppe ya tok pona molopai iwàpùlema toppe, tùse inenupa ton uya kappon yamùk yàulàmappù. ¹⁴ Tùse Jesus uya, “Tàwà mule yamùk nùyàpùi upyak, tok kùseleutanùttàu, masapùla epùn po itepulu pe we’nàtok wechi màlà pùsamlo yekkwa ponalok pe,” teppù. ¹⁵ Temyatù tùlùppù ya màlà mule yamùk pona, molopai nen uchi iitàppù. ¹⁶ Màlà yattai kàyik uyàpùppù màlà Jesus piyak. “Enupanài, yà’là yekkwa ken wakù kupù uya, wema’nàtok yepotoppe uya?” tukaik yekamappoppù ya. ¹⁷ “Yà’là pe ken iwechi pàk wakù pe nai’nùk pàk uyekamappo auya màlà? Tewinan neken nen molo man, wakù. Enupantok ikukkà tàwàlàlà wema’nàtok yak àutà pa,” tukaik Jesus uya yeikuppù. ¹⁸ “Yà’là yekkwaichi enupantok?” tukaik Jesus yekamappoppù ya. Màlàyau yeikuppù ya, “Ànù’là kù’wànài, ànoppù pen pokonpe kechii, amak pe kechii, kasei pe kechii. ¹⁹ Àkàipùnù molopai asan tawonnan inamakà. Molopai ayakontalù i’nùnmakà eyiwalà mechi’nùnmayai’nùk kasa tawon,” tukaik. ²⁰ “Tamù’nawolon sàlà yamùk enupantok maimu yawàlà wessak man. Yà’là tu’ma ken uchi kupù uya?” tukaik umoine uya yeikuppù. ²¹ Jesus uya ipàk, “Wakù pe, ikasa kulu eppai ewechi yau, itàkà molopai tamù’nawolon itesak pe ewettok ichilanmata, molopai entuppa’no kon mùlepaik molopai nen uchi mamin yamùk yesak pe ewechi màlà epùn po. Molopai uya’là àikkà,” teppù. ²² Sàlà yetasak tùuya yau, umoine utàppù màlà tùusewankono’maik, masapùla tukke kulu temamin ke tùwechi pàk. ²³ Jesus uya nen uchi tùnenupa ton pàk, “Ailon kulu sàlà, sa’man pe kulu tukkan itemamin wewomù epùn po itepulu pe we’nàtok yak wechi màlà. ²⁴ Tekamatukkayaik àpàkù’nokon, sa’man pe pùla lùiwa camel wepakka akkussa yenu yeuta yai wechi màlà. Mamin yesak wewomù epùn po itepulu pe we’nàtok yak yentai,” teppù nàlà màlà. ²⁵ Yetasak tùuya’nokon yau inenupa ton usenumenkasak kulu wechippù màlà. “Ànùk wepùikattà ken uchi?” tukaik tok uya yekamappoppù. ²⁶ Jesus uya tok yeneppù molopai tok yeikuppù ya, “Sàlà màlà iwekkupù yentaino kappon yamùk pona, tùse tamù’nawolon màlà Kaatù nùkupù,” tukaik. ²⁷ Màlàyau Peter uya, “Masa yenkà ina uya tamù’nawolon nànsak man molopai aya’là ina man. Yà’là yepolo ken uchi ina uya?” teppù. ²⁸ Jesus uya tok pàk, “Ailon kulu sàlà, Kàyik Mumu wechi chichiu pe wakù tapon po emennak pata weyu yattai yau, amyamlo unenupassan wechi nàlà màlà chichiu pe 12 pan aponnok yamùk po. 12 pan kon Israel kok yamùk ittu kon pa. ²⁹ Molopai tamù’nawolon kon tùwùk kon nànnài nan nùssan, wapùla tùlunan yamùk tùpachi ton, wapùla tùkàipùnù kon, tùsan kon, tùmunkà kon yamùk wapùla tù’mà kon nànnài nan nùssan upàkànsau uya 100 pe itekkwa yepolo màlà molopai tàwàlàlà wema’nàtok yepolo tok uya. ³⁰ Tùse tukkan kon wapiya nai’nannùk wechi màlà àkàmlàk, molopai tukkan kon àkàmlàk nai’nannùk sàlàpe wechi màlà wapiya,” teppù ya.

¹ “Epùn po Itepulu pe we’nàtok wechi màlà umà yesak ko’làma tùutàsen kappon yamùk tù’mà yau tùwe’wotokoma woton kon yepose kasa. ² Tùwe’wotokomasan ye’matok tùuya konekappù ya màlà tok pokonpe, tewin chilùpa pun iwessek kasa là. Molopai tok yeunokoppù ya e’wotokomase tù’mà yak. ³ Iitàppù tu’ma màlà makitti pàk tok wessek yak, wei wenussak 9:00 yattai tùse molo kàyik yamùk wechi satik pe yà’là pàk pùla yeneppù ya. ⁴ Màlàpàk tok pàk, ‘Amyamlo nàlà itàtàk kon e’wotokomase u’mà yak, molopai eye’ma kon uya màlà ikasa,’ teppù ya. ⁵ Màlàpàk tok utàppù. Molopai nàlà inakattapailà wei wechi tùse, molopai wei wetteilettàsak pe 3:00 yattai tu’ma màlà lùppù kupùppù ya. ⁶ Wei wewomù winàkàik lùiwa nen uchi tùutàsak makitti motak yau, tùulon kon tu’ma kàyik yamùk wechi molo lùppù satik pe yà’là pàk pùla yeneppù ya. ‘Yà’là peichi iwechi pàk pata ko’manka auya’nokon màlà yà’làlà tùkusse pùla?’ tukaik tok yekamappoppù ya. ⁷ ‘Ànù’là uya ina yekamapposak ina we’wotokoma toppe pùla iwechi pàk,’ tukaik tok uya yeikuppù. ‘Itàtàk kon nàlà e’wotokomase u’mà yak,’ teppù ya tok pàk. ⁸ “Pata uko’mansak yau, umà yesak uya tok yennài pàk, ‘Tùwe’wotokomasan ikà’makà molopai tok ye’makà, àkàmlà’nokon nùssan winàpai tùpyattàse molopai wapiyalok kon nùssan motak iwenukattoppe,’ teppù. ⁹ Kàyik yamùk wei wewomù winàkàik tùwe’wotokoma kon pàk iwessa’molùkasak kon ye’mappù màlà tewin chilùpa pun ke. ¹⁰ Màlàyau kàyik yamùk iwe’wotokoma toppe wapiya yekamapposak kon uyàssak te’ma tok kon pe yau, eke peiwa pùlayatta yepolo tùuya’nokon pe tok uya yekamappù, tùse mùkyamlo uya nàlà tewin chilùpa pun yepoloppù. ¹¹ Tùpùlayattayi kon yekkwatùppù tok uya molopai umà yesak winàkàik tùusàulàma kon pàk tok wessa’molùkappù. ¹² ‘Pùsamlo àkàmlàk yekamapposak kon ne’wotokomai tachin pe pùla, ina we’wotokoma kassak sa’man pe tùse a’nek wei yau. Tùse tok ye’masak auya man ina yepeppù kaichalà!’ teppù tok uya. ¹³ ‘Utonpa, ayama’masak kon uya pùla man. Eusenumenkatok kon ku mùkonekatàu tewin wei wotoko kupù pàk tewin chilùpa pun yepek pe,’ tukaik tok yeikuppù ya. ¹⁴ ‘Eye’matok kon uchi yanùntàk kon molopai emeittàk kon. Pùsamlo àkàmlàk iwe’wotokoma toppe yekamapposak kon nùppù enlepapai wessaik elepasak kon uya nai’nùk kaichalà. ¹⁵ I’che wettok kupù uya ken na’ uchi upùlayattayi ke wechi màlà ikasa pùla? Wapùla ka’ àkùlùmàlu kon màlà lù masapùla tùwe’lepasen pe wechi pàk?’ teppù ya. ¹⁶ Màlàpàk mùkyamlo àkàmlà’nokon wechi màlà wapiya, molopai mùkyamlo wapiyalok kon wechi màlà àkàmlàk,” teppù Jesus uya. ¹⁷ Jerusalem pona tùutà pe Jesus uya 12 pan kon tùnenupa ton yalàppù màlà miya molopai tok yelupappù ya amak yai, tùutài’ma’nokon. ¹⁸ “Masa yetatàk kon, utàn’nokon sàlà Jerusalem pona, màlà motau Kàyik Mumu tùlù màlà eke ton paatele yamùk yepulu yemyak, molopai enupannan Law pàk yemyak. Molo màlà tok wekkupù iwàtoppe tùuya’nokon. ¹⁹ Molopai nen uchi itùlù màlà tùulon kon kappon yamùk Jew yamùk pen yemyak, tok wàklà màlà ipàk italumattà pe. Tok uya ippoppàtù màlà, molopai tok uya ipukapàtù màlà pulusuk pona. Molopai nen uchi icholùwano wei yattai iwuluuka màlà wema’nàtok yak,” tukaik. ²⁰ Màlàyau Zebedee munkà yan uyàpùppù màlà Jesus piyak walawoti’chi tùmunkà yamùk pokonpe, iwepeimappù itemlotopo molopai i’che tùwettok yennappù ya ipàk. ²¹ “Yà’là i’che messan?” tukaik, Jesus uya yekamappoppù. “Asa’lon kon umunkà walawoti’chi yamùk weleuta toppe apyak ikukkà, tewin kamik pen eyemyatù winà, molopai tùulon akamikù winà Kin pe ewechi yau,” tukaik yeikuppù ya. ²² Jesus uya tok yeikuppù, “Enenna kon ittu auya’nokon pùla man. Pùsau yawon, inchi uya winàkàik nai’nùk inchi ken na’ uchi auya’nokon?” tukaik Jesus uya tok yekamappoppù. “Ina uya nen inchi,” tukaik tok uya yeikuppù. ²³ “Ussawù yawon inchi lànen auya’nokon, tùse ikasa pùla iwechi màlà ànù’là yanùmù uya iweleuta toppe ukamikù pen winà, molopai ukamikù winà tukaik yau. Sàlà màlà patassek yamùk Ukàipùnù nùkonekappù iponalok kon ponalok pe,” teppù Jesus uya tok pàk. ²⁴ Tùulon kon 10 pan kon Jesus nenupa ton uya sàlà yetasak yau, tok we’naikappù asa’lon kon echilunan pàk. ²⁵ Màlàpàk Jesus uya tamù’nawàlà tok kà’mappù màlà tamùkke tùpyak molopai, “Mùttuyatàik Jew yamùk pen yepulu yamùk wechi tùmeluntàlù ke, tok yepoi, molopai mùkyamlo yennài nan pe tok yepulu yamùk wechi. ²⁶ Sàlà kasa ewechi kon pen màlà. Tùse làkku ànù’là àklottau’nokon eke pe enapai tùwessen wechi màlà àpoitolù kon pe. ²⁷ Molopai ànù’là wechi wapiya eppai yau, tàwà ayapyoto kon pe nechii. ²⁸ Kàyik Mumu uyàpùppù tapyoto ke esse pen màlà, tùse apyoto pe esse, molopai tùwemattok tùse tukkan kon kappon yamùk ye’ma toppe tùuya,” teppù Jesus uya. ²⁹ Jesus molopai inenupa ton uya Jericho nàmà tùse tukkan kon kulu kappon yamùk uya iwenaimappù. ³⁰ Asa’lon kon enpùnon kàyik yamùk, asanta yena po chichiu pe tùwessan uya Jesus uya pata yentaka yetappù màlà, màlàpàk tok wessa’molùkappù tùwentaimepàtù kon pàk, “Itepulu, David Mumu! Ina pàk tàwà esentuppakà!” tukaik. ³¹ Tukkan kon kappon yamùk uya tok yàulàmappù, “Eppana ettàk kon!” teppù tok uya. Tùse eke peiwa tok wentaimeppù, “Itepulu, David Mumu! Ina pàk tàwà esentuppakà!” tukaik. ³² Jesus weleutappù molopai tok kà’mappù ya. “Yà’là kupù uya i’che messatàu àponalok kon pe?” tukaik tok yekamappoppù ya. ³³ “Itepulu, ina yenu yakkoka auya i’che ina man!” teppù tok uya. ³⁴ Jesus usentuppappù tok pàk molopai tok yenu yappàtùppù ya. Màlà yattai là tok uya pata yeneppù molopai tok utàppù Jesus ya’là.

¹ Jerusalem winàkàik tùuyàpù kon pe Jesus molopai inenupa ton uyàpùppù màlà Bethphage Olives Tùpù motawon pata motak. Molo asa’là ta’lon kon yeunokoppù ya. ² “Pata eyemloto kon po nai’nùk yak itàtàk kon. Màlà yattai tonki yewattàsak yepolo auya’nokon màlà imle ipyau. Tok meukatàik molopai tok mùnettàik upyak. ³ Molopai ànù’là uya yà’làlà te yau, ‘Ina yepulu tok i’che kulu man’ mùkatàik. Molopai màlà yattai là tok utà toppe ikupù ya màlà,” teppù ya tok pàk. ⁴ Sàlà wekkupùppù màlà Kaatù Maimu yenpoikanài uselupappù kasa iwekkupù yekamanài pe. ⁵ “Pata Zion yawon pàk yekamakà. Ekinù nùyàssan apyak. Ten pan mùkkàlà molopai tonki po nùyàssan, tonki mule po,” tawon. ⁶ Màlàpàk inenupa ton utàppù màlà molopai Jesus nekamappù ikuttoppe tùuya’nokon kupùppù tok uya. ⁷ Tok uya tonki molopai imle tawonnan nepùppù. Tok uya tùpon kon nonkappù tok pona, molopai Jesus wenukuppù ipona. ⁸ Tukkan kon kappon yamùk uya tùpon kon yalenkapàtùppù asantawàlà, tùulon kon uya kumya yale walai yattàpàtù molopai inonkapàtù tùse. ⁹ Tukkan kon kappon yamùk Jesus wapiya molopai ite’mappù pàk tùutàsan wessa’molùkappù màlà tùwentaimepàtù kon pàk, “David Mumu yapulàtàk kon! Mùkkàlà nùyàssai’nùk Itepulu yesek yau yapulàtàk! Kaatù yapulàtàk!” tukaik. ¹⁰ Jesus welepansak Jerusalem pona yau, tamù’nawàlà pata yawon kon utaimelunpasak wechippù molopai tok uya. “Ànùk ken uchi mùkkàlà?” teppù. ¹¹ “Kaatù Maimu yenpoikanài pùsàlà Jesus, Galilee yawon Nazareth pon,” tukaik tukkan kon kappon yamùk uya yeikuppù. ¹² Jesus utàppù màlà Kaatù yùwùk tak molopai tamù’nawolon kon yà’làlà ye’mannan molopai yà’làlà chilanmannan itau yenpakkappù ya. Pùlayatta yenchimannan pùlayattayi yapon yamùk lattàpàtùppù ya, molopai wakokkwa yamùk chilanmannan yapon yamùk. ¹³ Molopai tok pàk, “Kaatù Maimu yau, ‘Uyùwùk yesatù màlà wàpùlemantok yùwùk pe tukaik iwe’menukasak màlà.’ Tùse amak ton uso’nantok itak pe imasak auya’nokon man!” teppù ya. ¹⁴ Enpùn molopai sesen pan uyàpùppù màlà Jesus piyak Kaatù yùwùk tak molopai tok ipittàppù ya. ¹⁵ Eke ton paatele yamùk yepulu molopai Law pàk enupannan we’naikappù màlà, eke ton tensan pen kupù ya yensak tùuya’nokon yau. Molopai mule yamùk wentaimepàtù Kaatù yùwùk pùloloi po, “David Mumu yapulàtàk kon!” tukaik pàk. ¹⁶ Tok uya Jesus pàk, “Yà’là te là na’ pùsamo mule yamùk uya metayan?” teppù. “Ewaik, Kaatù Maimu yau ken na’ imenukasak lùppù yennài nan pen amyamlo, ‘Mule yamùk molopai echikili ton mule yamùk winàpai wakù kulu apulàntok kussak auya màlà,’ tawon?” teppù ya. ¹⁷ Jesus uya tok nàmàppù molopai iitàppù pata poi Bethany pona, màlà yailà pata tùlùppù ya. ¹⁸ Iwemassak pe Jerusalem pona tùwennappo yau, Jesus wapàkkassak wechippù. ¹⁹ Fig yek yeneppù ya màlà asanta yena po molopai iitàppù itekalepàk, tùse yà’làlà yepoloppù ya pen màlà, tùse yale neken. Màlàpàk yei pàk, “Ewepeta tu’ma pen màlà!” teppù ya. Màlà yattai fig yek waipùtappù màlà. ²⁰ Inenupa ton uya sàlà yeneppù molopai tok usenumenkappù. “Yà’là kasa ken uchi fig yek naipùtai asse’ne là?” tukaik tok usekamappoppù. ²¹ Jesus uya tok yeikuppù “Ailon kulu sàlà, ailon te auya’nokon, kasei tukaik pùla yau, tùkuppàssai’nùk sàlà fig yek pàk kupù auya’nokon màlà, sàlà neken pen. Sàlà wùk pàk nàlà lànen, ‘E’wuluukakà molopai epukakà palau kak,’ te auya’nokon, molopai iwekkupù màlà. ²² Ailon te auya’nokon yau, yà’làlà enennappù kon àwàpùlema kon pe, yepolo auya’nokon màlà,” teppù Jesus uya. ²³ Jesus wennappoppù màlà Kaatù yùwùk tak. Molopai kappon yamùk yenupa ya tùse, eke ton paatele yamùk yepulu molopai tùnamasan uyàpùppù Jesus piyak molopai tok uya yekamappoppù, “Yà’là yekkwa ken apàikkek yesak àmàlà sàlà yamùk kupù pa? Ànùk ken elepatai sàlà apàikkek ke?” tukaik. ²⁴ Jesus uya tok yeikuppù, “Tewin neken eyekamappo kon uya sàlà. Molopai yei’chak auya’nokon yau, yekama uya màlà àpàkù’nokon yà’là yekkwa là apàikkek ke sàlà yamùk kupù uya. ²⁵ I’nai yailàpai ken John yapàikketù uyàpùppù kappon yamùk yenpatauka toppe ya. Kaatù winàpai ka’lù, wapùla kappon winàpai?” tukaik. Tok wessa’molùkappù tùuselupa kon pàk tiyiwalà’nokon, “Yà’là te’nokon ken uchi? ‘Kaatù winàpai iyàssak màlà,’ te’nokon yau nen, ‘Yà’là pe ken uchi iwechi pàk ailon te auya’nokon pùn John pàk?’ te ya màlà. ²⁶ Tùse, ‘Kappon winàpai iyàssak màlà,’ te’nokon yau, usenalippan man yà’làlà kupù kappon yamùk uya kiwinàkài’nokon pàk, masapùla tamù’nawàlà tok uya ailon tesak màlà John wechi Kaatù Maimu yenpoikanài pe pàk,” teppù tok uya. ²⁷ Màlàpàk tok uya Jesus yeikuppù, “Ina uya ittu pùla man,” tukaik. Molopai tok pàk, “Àpàkù’nokon nàlàichi yekama uya pen sàlà, yà’là yekkwa là apàikkek ke sàlà yamùk kupù uya,” teppù Jesus uya. ²⁸ “Yà’là tukaik ken mesenumenkayatàu? Kàyik wechippù màlà molo asa’lon kon imu yamùk. Wapiyalok piyak iitàppù màlà molopai ipàk, ‘Umu, umà yak e’wotokomata sàlàpe,’ teppù ya. ²⁹ ‘Utà pen sàlà,’ tukaik yeikuppù ya, tùse màlà tùpo tùusenumenkatok mùyakanmappù ya molopai iitàppù umà yak. ³⁰ Màlàyau ikàipùnù utàppù yakon piyak, molopai watetukkappù ya. ‘Ewaik, ukàipùnù utà màlà,’ tukaik yeikuppù ya, tùse iitàppù pen màlà. ³¹ I’nai uya ken tùkàipùnù wettok i’che kupùppù nai?” teppù Jesus uya. “Wapiyalok uya,” tukaik tok uya yeikuppù. “Ailon kulu sàlà, pùlayatta pili’nài nan molopai kàyik yamùk yemyak tùwe’chilanmasan utà màlà Kaatù patassek yak awapiya’nokon. ³² Masapùla John Enpataukanài uyàpùppù màlà apyakù’nokon iwalai asanta yekamase molopai ailon te auya’nokon pùn. Tùse pùlayatta pili’nài nan molopai kàyik yamùk yemyak tùwe’chilanmasan uya ailon teppù ipàk. Sàlà yene tùpo’nokon nànen eusenumenkatok kon mùyakanma auya’nokon pùn molopai ailon te auya’nokon pùn,” teppù Jesus uya. ³³ “Tùulon panton yetatàk kon,” teppù Jesus uya. “Pata yesak wechippù màlà molo, grape yekkwa pànnàippù. Kulala tùlùppù ya iwoi, molopai non yakappù ya wain kaklàtok tùuya yau pe. Kawon pata yentok ipoi yamùppù ya. Molopai umà tùlùppù ya imainanpannan pe tùnepolossan yemyak. Molopai iitàppù tùulon pata yak. ³⁴ Kùyali pilittok yattai iwechi yau, tapyoto yamùk yeunokoppù ya umà mainanpannan piyak tùponalok yepose. ³⁵ Umà mainanpannan uya itapyoto yamùk ya’chippù, tewin ippoppàtùppù tok uya, tùulon wànàppù tok uya, molopai tùulon wànàppù tok uya tàk ke. ³⁶ Kàyik uya tu’ma tùulon kon tapyoto yamùk yeunottu’mappù, tukke wapiyalok kon yentai, molopai umà mainanpannan uya tok talumattàppù màlà kasa làma. ³⁷ Àkàmlàk lùppù tùmu yeunokoppù ya tok piyak. ‘Umu nama nen ken uchi màlà tok uya ko,’ tei’ma. ³⁸ Tùse imu yensak tùuya’nokon yau, umà mainanpannan uya tiyiwalà’nokon, ‘Pùsàlà mùkkàlà umà yesak mumu. Àittàk kon iwàpai’nokon man, molopai nen uchi iponalok wettoppe kùponalok kon pe!’ teppù. ³⁹ Màlàpàk tok uya ya’chippù, tok uya yenu’mappù màlà umà yapai, molopai tok uya iwànàppù. ⁴⁰ “Molopai yà’là pe ken umà yesak uya mùkyamlo umà mainanpannan kupù tùuyàssak yau?” tukaik Jesus uya tok yekamappoppù. ⁴¹ “Àli ku’nài nan wànà yaichi màlà ipla tok tùtalumattàse molopai tùulon kon umà mainanpannan yemyak itùlù ya, mùkyamlo tùlepa woton kon tùponalok ke iweyu yattai yemyak,” tukaik tok uya yeikuppù. ⁴² Jesus uya tok pàk, “Kaatù Maimu yau ken na’ sàlà yensak auya’nokon pùla nai? ‘Tàk tapùi yamùnnan nùnulunpappù tapulàsen yek pen wenappù man i’che kulu we’nàtok pe. Sàlà wekkupùppù màlà Itepulu winà. Wakù pe kulu man!’ tawon. ⁴³ “Màlàpàk tekamayaik àpàkù’nokon, sàlà lepantok mokka màlà ewinàpai’nokon molopai itùlù màlà kappon yamùk wakù pe tùwepetasan yemyak. [ ⁴⁴ Ànù’là tùwekkawai’masen sàlà tàk pona utakitukka màlà tùutamoklosse. Molopai ànù’là pona tàk wekkawai’masak yau, ya’woka ya màlà ipla sululuk pe,]” teppù ya. ⁴⁵ Eke ton paatele yamùk yepulu molopai Pharisee yamùk uya Jesus pantomù yetappù màlà molopai tùpàkù’nokon iichelupa pe tok uya ittuppù. ⁴⁶ Màlàpàk tok wechippù Jesus ya’chi’che. Tùse tok usenalippù tukkan kon kappon yamùk, Jesus wechi Kaatù Maimu yenpoikanài pe ittunnan pàk.

¹ Jesus uya tu’ma panton yamùk yapulàppù kappon yamùk yelupa tùuya yau. ² “Sàlà kasaichi epùn po itepulu pe we’nàtok wechi màlà, Kin tùmu ponalok pe iwemali’ma yattai uta’lettàntok konekanàippù kasa. ³ Tapyoto ton yeunokoppù ya màlà uta’lettàntok yak ikà’masak kon kà’mase, tùse àippai pùla tok wechippù. ⁴ Màlàpàk tùulon kon tapyoto ton yeunokoppù ya tùmaimu pokonpe, ‘Ikà’masak kon pàk, Uta’lettàtok wekonekasak man sàlàpe. Uyùkùnnon paaka yamùk molopai kaiwanton paaka munkà wàsak man molopai tamù’nawolon wekonekasak man. Àittàk kon uta’lettàntok yak,’ tawon. ⁵ Tùse ikà’masak kon uya yetapàtùppù molopai i’che tùwettok kon kusse tok utàppù. Tewinan utàppù màlà tù’mà yak. Tùulon utàppù tùwotokoyi yak. ⁶ Tùulon kon uya kin yapyoto ton ya’chippù. Àsà pe tok talumattàppù molopai tok wànàppù tok uya. ⁷ Kin we’naikasak kulu wechippù màlà molopai tùsoichayi yamùk yeunokoppù ya tok wànnan nùssan wàse, molopai tok pata pottàse. ⁸ Màlàyau tapyoto ton kà’mappù ya màlà. ‘Wemali’mantok yattai uta’lettàntok wekonekasak man, tùse kappon yamùk unkà’massan wechippù tùuyàssan yek pe pùla man. ⁹ Itàtàk kon, eke ton asanta tak. Molopai uta’lettàntok yak tukke là kappon yamùk enepoloppù kon mùkà’matàik,’ teppù ya. ¹⁰ Màlàpàk itapyoto ton utàppù màlà asanta yamùk tak molopai tamù’nawàlà kappon yamùk tùnepoloppù kon pilipùppù tok uya, wakù ton, molopai àli ton. Molopai wemali’man patassek wanùssak wechippù kappon yamùk ke. ¹¹ “Kin wewomùppù màlà ikà’masak kon yense. Màlàyau kàyik yeneppù ya màlà wemali’man yattai yau we’nàtok pen pon yau. ¹² ‘Utonpa, yà’là kasa ken uchi mewomùi sàlà motak wemali’man yattai yau we’nàtok pon yau pùla?’ tukaik, kin uya yekamappoppù. Tùse yà’là te ya pùla iwechippù. ¹³ Màlàyau kin uya tapyoto ton pàk, ‘Itemyatù molopai itta yaulonpàttàk kon molopai yenu’matàk kon ewalupàttak. Molo ikalawù màlà molopai tùyà kàlàlài’ma ya,’ teppù ya. ¹⁴ Masapùla tukkan kon kà’masak màlà tùse tukkan kon pen menkasak,” teppù Jesus uya. ¹⁵ Pharisee yamùk wepakkappù molopai iichelupatok winà Jesus ya’chitok tùuya’nokon kupùppù tok uya. ¹⁶ Màlàyau tùnenupa ton tonpa yamùk molopai Herod tonpa yamùk yeunokoppù tok uya Jesus piyak. “Enupanài, ina nùttuyan wakù pe ewechi. Kappon yamùk ponalok ailon, Kaatù yeselu pàk enupanài àmàlà, yà’là tukaik kappon yamùk usenumenka pàk tùutaimelunpaik pùla, masapùla tamù’nawolon kon kappon yamùk mùkyamlo ekkaichalon kon eyenu yau. ¹⁷ “Ina pàk uchi yekamakà, yà’là kasa ken mùttuyan? Caesar yemyak na’ pata ye’ma wechi màlà ikasa, wapùla kane ka’lù?” tukaik. ¹⁸ Jesus uya àli kupù pàk tok wekkupù ittuppù. Màlàpàk, “Tùusennakasan amyamlo! Yà’là peichi iwechi pàk uyittui’che ewechi kon màlà? ¹⁹ Pùlayatta pun pata ye’matok ike yenpoikatàk kon uyemyak!” teppù Jesus uya. Tok uya pùlayatta pun nepùppù itemyak. ²⁰ Molopai tok yekamappoppù ya, “Ànùk yenpata molopai ànùk yesek ken uchi sà?” tukaik. ²¹ “Caesar,” tukaik tok uya yeikuppù. Màlàpàk Jesus uya, “Caesar yemyak iponalok itùtàk kon molopai Kaatù yemyak iponalok itùtàk,” teppù. ²² Sàlà yetasak tùuya’nokon yau tok usenumenkappù kulu màlà molopai tok uya inàmàppù. ²³ Màlà lùppù wei yattai Sadducee yamùk tonpa yamùk uyàpùppù Jesus piyak. Mùkyamlo wechippù màlà kappon yamùk we’wuluuka pen màlà weli’nàtok yapai tawonnan pe. ²⁴ “Enupanài, Moses uya nen kappon yamùk yenupappù, Kàyik weli’chak imunkà pùla echii’ma yau, yakon wechi tùlui noppù lùppù yak màlà, tok uya mule yamùk yepotoppe iweli’chak lùppù munkà pe,” tukaik. ²⁵ “Molo iwechippù màlà 7 pan kon echilunan kàyik yamùk talà iwemassak kon nùssan. Wapiyalok wemali’mappù màlà, molopai iwelikùppù imunkà pùla, màlàpàk tùnoppù lùppù nàmàppù ya takon noppù pe. ²⁶ Màlà lùppù wekkupùppù màlà yakon pàk, tok solùwano pàk miya tok ya’mippù tepose. ²⁷ Àkàmlàk lùppù nossan welikùppù. ²⁸ Màlà iweli’chak kon we’wuluukasak weli’nàtok yapai weyu yattai ken, ànùk noppù pe iwechi? Tamù’nawàlà tok uya imali’mapàssak tùse,” teppù tok uya. ²⁹ Jesus uya tok yeikuppù, “Yennakasak pe messatàik! Masapùla Kaatù Maimu wapùla Kaatù yapàikketù ittu auya’nokon pùla iwechi pàk. ³⁰ We’wuluukantok yattai kappon yamùk wemali’ma pen màlà, inchelù yamùk kasa tok wechi màlà epùn po. ³¹ Molopai iweli’chak kon we’wuluukatok pàk, Kaatù nekamappù na’ àpàkù’nokon ittu auya’nokon pùla nai? Watesak ya, ³² ‘Abraham Kaatùyi iulà, Isaac Kaatùyi, molopai Jacob Kaatùyi,’ tawon. Nulànan kon Kaatùyi mùkkàlà, iweli’chak kon Kaatùyi pen,” teppù Jesus uya. ³³ Sàlà yetasak tùuya’nokon yau tukkan kon kappon yamùk usenumenkasak wechippù màlà enupantok ya pàk. ³⁴ Pharisee yamùk uyàpùppù tamùkke Jesus uya Sadducee yamùk yeppaka’nùpùppù yetasak tùuya’nokon yau. ³⁵ Molopai tok tonpa, Law pàk iichenupasak wechippù ittui’che ekamappontok ke. ³⁶ “Enupanài, i’nai ken màlà eke kulu suwa ekkà tetok, Law yawon?” tukaik. ³⁷ Jesus uya yeikuppù, “Itepulu Akaatùyi i’nùnmakà tamù’nawàlà eyewan ke, molopai tamù’nawàlà ayakkwalù ke, molopai tamù’nawàlà eusenumenkatok ke, tawon. ³⁸ Sàlàichi màlà eke molopai tùkussen kulu enupantok. ³⁹ Yakon tùkussen kulu màlà walai làma, ayakontalù i’nùnmakà eyiwalà mechi’nùnmayai’nùk kasa, tawon. ⁴⁰ Tamù’nawolon Law molopai Kaatù Maimu yenpoikannan uya imenukasak màlà sàlà asa’lon tùkussan yau,” teppù Jesus uya. ⁴¹ Pharisee yamùk wepili’chak tamùkke yau, Jesus uya tok yekamappoppù. ⁴² “Yà’là tukaik ken tùusenumenkasan amyamlo Christ pàk? Ànùk pa ken mùkkàlà?” tukaik. “David pa nen mùkkàlà,” tukaik tok uya yeikuppù. ⁴³ “Yà’là pe ken uchi iwechi pàk Wakù Akkwalù uya David kupùppù màlà, Uyepulu tukaik yesattoppe ya?” tukaik Jesus uya tok yekamappoppù. “Masapùla David uya, Itepulu uya Uyepulu pàk, ‘Chichiu pe ekkà meluntà uyemyatù winà, eyeyatonnon tùlù uya atta yokkoik ponalà,’ teppù màlà. ⁴⁵ “David uyaichi yesatù Uyepulu tukaik yau, yà’là kasa ken uchi Christ wechi David pa pe?” tukaik Jesus uya tok yekamappoppù. ⁴⁶ Tùse ànù’là yei’nài pùla iwechippù molopai màlà motapai ànù’là uya yekamappopàttukkappù pen.

¹ Jesus uya tukkan kon kappon yamùk, molopai tùnenupa ton yelupappù. ² “Enupannan Law pàk, molopai Pharisee yamùk kussak màlà Moses Law yekamannan pe,” teppù ya. ³ “Màlàpàk uchi tamù’nawolon tok nekama maimu yawàlà mettàik molopai mùkuttàik. Tùse tok yeselu kùkkuttàu, masapùla tùnekama kon ku’nài nan pen mùkyamlo. ⁴ Eme’nek pe yaplu konekannan mùkyamlo molopai kappon yamùk mùpona yaulonpà’nài nan, tùse tewin nà elekkwà temyatù kon ke yanùmù pàk alikyek pe tok wechi pen màlà màlà yamùk yaplu yalà pàk. ⁵ Tamù’nawolon ku’nài nan mùkyamlo kappon yamùk uya neken yentoppe. Eke pe Kaatù Maimu yen konekannan mùkyamlo tepiyeppà kon pàk molopai temekun kon pàk, molopai kusan pe tùpon kon yeppi yùpùlù ku’nài nan!” teppù Jesus uya. ⁶ “Wakù kulu patassek iwakùli ton mùkyamlo uta’lettàn yattai, molopai wakù kulu aponnok iwakùli ton wepili’nàtok itak tau. ⁷ Makitti tau ‘Wakù pe na’ messan?’ te namantok pokonpe iwakùli ton mùkyamlo, molopai Ti’cha tukaik kappon yamùk uya tesatù kon iwakùli ton. ⁸ Eyesatù kon uchi kùsettak Ti’cha tukaik masapùla tamù’nawàlà echitonpa ton amyamlo molopai tewinan neken Eyenupanài’nokon yesak. ⁹ Molopai ànù’là kùsesattàu Ukàipùnù tukaik sàlà non po, masapùla tewinan neken epùn pon Ikàipùnù ton amyamlo. ¹⁰ Wapùla ‘Ti’cha’ pe eyesatù kon kùsettak, masapùla tewinan neken mùkkàlà eyenupanài’nokon Christ. ¹¹ Eke pe kulu àklottau’nokon nai’nùk wechi màlà ayapyoto kon pe. ¹² Molopai ànù’là eke pe tùwekkussen yàssà’mùntanùpù màlà, molopai ànù’là àssà’mùla tùwessen ma màlà eke pe,” tukaik. ¹³ “Àsà pe kulu iwechi màlà àpona’nokon, Law pàk enupannan molopai Pharisee yamùk! Tùusennakasan amyamlo! Kappon yamùk wakkà’nài nan, itepulu pe we’nàtok epùn po mùlatta takkose. Màlà yak amyamlo utà pen màlà molopai tùulon kon utà toppe tok kupù auya’nokon pùla man. [ ¹⁴ Àsà pe kulu iwechi màlà àpona’nokon Law pàk enupannan molopai Pharisee yamùk! Tùusennakasan amyamlo! Itayappù iweli’chak kon yemamin molopai tok patassek mokkannan. Molopai nàlà kusan pe tùwàpùlemasan amyamlo, kappon yamùk uya neken yentoppe. Sàlà wenai atalumattàtok kon wechi màlà àsà peiwa.] ¹⁵ “Àsà pe kulu iwechi màlà àpona’nokon Law pàk enupannan molopai Pharisee yamùk! Tùusennakasan amyamlo! Tuna po tùutàsan amyamlo molopai tamù’nawolon pata yawà, tewin kappon lattàse ewinàkài’nokon. Molopai ilattàsak auya’nokon yau asak itekkwa apok patassek yak tùutàsen yek pe ikussak auya’nokon màlà, akasa’nokon. ¹⁶ “Àsà pe iwechi màlà àpona’nokon, enpùla echii’ma anài nan! Enupannan amyamlo, ‘Ànù’là uya suwa wechi màlà tesak Kaatù yùwùk winà yau, yà’là pe iwechi pen màlà, tùse watesak ya kolù Kaatù yùwùk tawon winà yau, mùkkàlà ya’chichak màlà ikupù uya màlà teppù ya lùppù uya,’ tukaik,” teppù Jesus uya. ¹⁷ “Enpùnon pakko ton! I’nai ken uchi màlà eke lùiwa, kolù ka’lù, wapùla Kaatù yùwùk kolù ku’nài esuken? ¹⁸ Enupannan nàlà amyamlo, ‘Ànù’là uya suwa wechi màlà tesak itùsak lùppù pottà yapon Kaatù yùwùk tawon yesek winà yau, ikupù uya teppù tùuya kupù ya kulu pen màlà, tùse ànù’là uya wa wechi màlà tesak tùpottàsen màlà ipottà yapon pon yesek winà yau mùkkàlà ikupù uya teppù tùuya kupùik!’ tukaik. ¹⁹ Enpùla messatàik! I’nai ken uchi màlà tùnamasen, lepantok ka’lù, wapùla itùsak lùppù pottà yapon Kaatù yùwùk tawon, esuken lepantok ku’nài? ²⁰ Màlàpàk uchi kappon uya wa nen wechi màlà te lepantok pottà yapon yesek winà yau, wa nen wechi te ya màlà lepantok yapon yesek winà, molopai tamù’nawolon ipon lepantok kon yesek winà. ²¹ Molopai kappon uya wa nen wechi màlà te Kaatù yùwùk yesek winà yau, wate ya màlà Kaatù yùwùk yesek winà, molopai mùkkàlà itau tùwemassen Kaatù yesek winà. ²² Molopai kappon uya suwa nen wechi màlà te epùn yesek winà yau, wate ya màlà Kaatù yapon yesek winà molopai mùkkàlà ipo tùwessen yesek winà. ²³ “Àsà pe kulu iwechi màlà àpona’nokon Law pàk enupannan, molopai Pharisee yamùk! Tùusennakasan amyamlo! Kaatù lepannan amyamlo tewin 10 pan itesak pe ewettok kon yapai, kùyali kà’nùnpannan nà mint, dill molopai cummin ke, tùse tùkussen kulu Law yawon uya enupantok nulunpannan amyamlo, ikasa we’nàtok, usentuppantok molopai ailon pe we’nàtok. Sàlà yamùk kupù auya’nokon sàlà eppaino wapiyalok tùnulunpase pùla. ²⁴ Enpùla echii’ma anài nan! Kanpitu yasukannan amyamlo àwuku yapai, tùse eke camel yeuno’mannan!” teppù Jesus uya. ²⁵ “Àsà pe iwechi màlà àpona’nokon Law pàk enupannan, molopai Pharisee yamùk! Tùusennakasan amyamlo! Àkokù kon molopai apalapiyi kon kukannan polopo, tùse yau useka’nonkantok molopai iwalàwannà i’che we’nàtok kuttok ke iwanùssak man. ²⁶ Enpùnon Pharisee yamùk! Yau làkku pùsau ikukatàk kon wapiya, molopai nen uchi polopo nàlà wakù pe iwechi màlà!” teppù Jesus uya. ²⁷ “Àsà pe kulu iwechi màlà àpona’nokon Law pàk enupannan molopai Pharisee yamùk! Tùusennakasan amyamlo! Aimu’nan ke uluwaik kukasak usene wakù pe polopo walainon, tùse iweli’chak kappon yamùk yàppù lùssan molopai ikà ke iwanùssak yekkwa ton. ²⁸ Màlà kasa làma wakù pe tùusenpoikasan amyamlo kappon yamùk piyak, tùse ayau’nokon awanùssak kon man ikasa pe tukaik usennakantok ke molopai àli pe we’nàtok ke,” teppù Jesus uya. ²⁹ “Àsà pe iwechi màlà àpona’nokon Law pàk enupannan molopai Pharisee yamùk! Tùusennakasan amyamlo! Wakù pe uluwaik konekannan amyamlo Kaatù Maimu yenpoikannan ponalok pe, molopai wakù pe iwemassak kon uluwachi yùpùlùttànnan. ³⁰ Molopai, ‘Wema’nàsakù’nokon pena kùtamo kon weyu yattai yau, tok pokonpe Kaatù Maimu yenpoikannan wànàppù’nokon pen sàlà eppaino,’ te auya’nokon. ³¹ Màlàpàk uchi mùkyamlo Kaatù Maimu yenpoikannan wànnan nùssan payan pe ewechi kon yenpoika auya’nokon màlà! ³² Ikuttàk kon uchi, molopai atamo kon nùpyattàppù àli yenuka’nùttàk kon! ³³ Àkài yamùk, molopai àkài yamùk munkà! Yà’là kasa ken uchi ewepe kon apok patassek yak àutà kon winàpai pe mùttuyatàu? ³⁴ Sàlà kasaichi iwechi pàk Kaatù Maimu yenpoikannan teunossaik, molopai pukkek ton, molopai enupannan. Tok tonpa yamùk wànà auya’nokon màlà, tùulon kon pukapàtù auya’nokon pulusuk pona. Tùulon kon ippoppàtù auya’nokon màlà ewepilittok kon itak tau molopai tok wenaima auya’nokon màlà pata yapai tùulon pata yak. ³⁵ Màlàpàk tamù’nawolon kon wakù ton kappon yamùk wànnan nùssan talumattàtok uyàpù màlà àpona’nokon, Abel wànàppù motapai Zechariah, Berechiah mumu wànàppù motak. Ànwànàppù kon Kaatù yùwùk molopai itùsak lùppù pottàtok patassek yakletau. ³⁶ Ailon kulu sàlà, sàlà yamùk wenai talumattàntok uyàpù màlà kappon yamùk sàlà yattaino kon pona!” teppù Jesus uya. ³⁷ “Jerusalem, Jerusalem! Kaatù Maimu yenpoikannan mùwàtantàu molopai Kaatù neunokossan imaimu yenpoikannan mùwàtantàu tàk ke! Yà’là kaichalà itekkwa ayawon kon enpilippai wechippù, kali’cho uya tùmunkà yamùk pilipù tapàli yokkoik kasa, tùse ikupù uya i’che pùla ewechippù! ³⁸ Màlàpàk nen uchi apatassek wà’nàmà màlà tùkken. ³⁹ Sàlà motapai uyentu’ma auya’nokon pen màlà, ukayaik àpàkù’nokon, ‘Ipùlemasak mùkkàlà Itepulu yesek yau tùuyàssen,’ te auya’nokon ponalà,” teppù Jesus uya.

¹ Jesus utàppù màlà molopai Kaatù yùwùk nàmà ya yau, inenupa ton uyàpùppù màlà ipyak Kaatù yùwùk pàk yelupase. ² “Tamù’nawàlàichi sà yamùk menyatàu?” tukaik tok yekamappoppù ya. “Ailon kulu sàlà, tewin nà tàk wà’nàmà talà tùtonpa po pen màlà. Tamù’nawàlà iwettùlùkkwa màlà,” teppù Jesus uya tok pàk. ³ Jesus wechi chichiu pe Olive Tùpù po tùse, inenupa ton uyàpùppù màlà ipyak amak yai. “Ina pàk yà’là yattai sàlà yamùk wekkupù yekamakà, molopai yà’là wekkupù àuyàpù winàkàik, molopai pata weyu wenukassak yekamanài pe,” teppù tok uya. ⁴ Jesus uya yeikuppù, “Enpen mettàik, ànù’là eyennakatakù’nokon. ⁵ Masapùla tukkan kon kappon yamùk uyàpù màlà uyesek yau, ‘Christ iulà!’ tei’ma, molopai tukkan kon kappon yamùk yenkuttà tok uya màlà. ⁶ Wepanta’mantok yeta auya’nokon màlà mei molopai mei pùla. Tùse, kataimelunpatàu. Màlà yekkwa ton wekkupù màlà, tùse iwenukattok yekama màlà yamùk uya pen màlà. ⁷ Tewinan pata wepanta’ma màlà tùulon pata pokonpe, tùulon itepulu pe we’nàtok wepanta’ma màlà tùulon itepulu pe we’nàtok pokonpe. Iwan wechi màlà molo, molopai tùlùpùnù. ⁸ Tamù’nawàlà sàlà yamùk wechi màlà wapiya mule we’chi’mosak kasa. ⁹ “Màlàyau nen uchi kappon yamùk uya aya’chi kon màlà molopai àtùlù kon atalumattàtok kon pe, molopai àwànà kon màlà. Tamù’nawolon kon kappon yamùk uya eyeya’noma kon màlà upàkànsau. ¹⁰ Màlà yattai tukkan kon uya ailon tetok tùuya’nokon upàk nonka màlà. Tùtonpa kon yeimippo tok uya màlà, molopai tok useya’noma màlà tiyiwalà’nokon. ¹¹ Tukke ailon pen itekale yenpoikannan usenpoika màlà molopai tukkan kon kappon yamùk yennaka tok uya. ¹² Màlà kasa àli wekatù màlà, màlàyau tukkan kon kappon yamùk uya u’nùnmatok pùla iwena màlà. ¹³ Tùse mùkkàlà meluntà pe iwenukapù ponalà nai’nùk wepùikattà màlà. ¹⁴ Molopai sàlà wakù itekale itepulu pe we’nàtok yekale yekama màlà tamù’nawàlà wolù yawàlà pata yamùk yawolon kon pàk, molopai nen uchi iwenukattok uyàpù màlà,” teppù Jesus uya. ¹⁵ “ ‘Àli kulu Kaatù yewanma pe nai’nùk mattantok ku’nài wà’mùssakkasak wakù pata Kaatù yùwùk tau’ yene auya’nokon yau, màlà Daniel Kaatù Maimu yenpoikanài uselupappù ipàk lùppù,” teppù Jesus uya. Ànù’là sàlà kaleta yennài, tàwà nùttui. ¹⁶ “Màlà yensak tùuya’nokon yau mùkyamlo Judea pon kon nepeik wùk pona. ¹⁷ Molopai ànù’là tapùi ipu po nai’nùk kùsuttàtak yà’làlà yense tùwùk tak. ¹⁸ Ànù’là umà yau nai’nùk kùsennappotak tùpon yense. ¹⁹ Àsà pe kulu iwechi màlà nossan yamùk monok ton pona, molopai manak pàk lùppù nai’nannùk imunkà ton pona màlà wei yattai! ²⁰ Àpùlematàk kon iko yattai wapùla Wàlàka’nàttok yattai àutàtok kon wechi tukaik. ²¹ Masapùla màlà yattai wettalumattàntok wechi màlà àsà peiwa kulu, pena pata wepyattàppù motapai sàlà wei tepose wettalumattàntok wechippù yentai. Molopai màlà yekkwa tu’ma wechi molo pen màlà. ²² Tùse Kaatù uya pata weyu yamùk tonpakasak man, ikussak ya pùla iwechi yau, ànù’là wemapù pen màlà. Tùnmenkassan pàkànsau Kaatù uya pata weyu yamùk tonpaka màlà. ²³ “Màlàpàk uchi, ànù’là uya àpàkù’nokon, ‘Yenkà, pùsàlàichi mùkkàlà Christ,’ te wapùla ‘Mùkkàlà yenkà!’ te yau, ailon kùkatàu ipàk. ²⁴ Masapùla ailon pen Christ molopai ailon pen itekale yenpoikannan usenpoika màlà. Eke ton wotoko molopai enumenkanài kupù tok uya màlà imenkasak kon yennaka toppe tùuya’nokon, tok yennaka tùuya’nokon pe iwechi yau. ²⁵ Yetatàk kon! Sàlà tekamapàssaik iweyu wapiya. ²⁶ “Wapùla, kappon yamùk uya àpàkù’nokon, ‘Yenkà, wontaik yau Christ man!’ te yau, kùtàtàu, wapùla, tok uya, ‘Talà man iwe’wakkàttok tawon tau!’ te yau, ailon kùkatàu. ²⁷ Masapùla Kàyik Mumu uyàpù màlà pata wekamlippù usene kak yakletawà wei wepakkatok motapai wei wewontok motak kasa. ²⁸ “I’nailàlà ekek wechi yau kassanak yamùk wepilipù màlà,” teppù Jesus uya. ²⁹ “Tachin pe pùla utaimelunpantok kon weyu tùpo, ‘wei wena màlà ewalupà pe, kapùi ulenpamù pen nen uchi màlà, chilùkà yamùk wessoloka màlà kaupai, molopai kak yawon kon apàikkek ton utalo’ma màlà.’ ³⁰ “Màlàyau nen uchi Kàyik Mumu yentok ipàkàlà woton usenpoika màlà kak yau. Màlà yattai nen uchi tamù’nawolon kon kappon yamùk non pon kon kalawù màlà. Kàyik Mumu uyàpù katupluk po epùn poi, meluntà pe molopai eke pe akkwa pokonpe yene tok uya màlà. ³¹ Eke paaka letù walai wai tàwù màlà, molopai tiyinchelùyi yamùk yeunoko ya màlà asakùlà’nan non pana’mu yawà. Mùkyamlo uya iponalok kon inanùmùssan pilipù màlà tamù’nawàlà wolù yapai,” teppù Jesus uya. ³² “Tàwàichi fig yek eyenupatàu. Ipanta yamùk wechi lola pe molopai àmù pe yau, molopai iwaleta yau, wàppànàtok yattai wechi mei pùla ittunnan amyamlo. ³³ Màlà kasa làma, tamù’nawàlà sàlà yamùk yene auya’nokon yau, pata weyu wechi mei pùla, iyàpù winàkàik iwechi ittu auya’nokon màlà. ³⁴ Ailon kulu sàlà, tamù’nawàlà sàlà yamùk wekkupù màlà nemassai’nannùk kappon yamùk welikù tamù’nawàlà wapiya. ³⁵ Epùn molopai non utà màlà, tùse umaimu utà pen màlà.” ³⁶ “Ànù’là uya Kàyik Mumu weyu molopai iwekkuttok yattai uyàpù ittu pùla man, inchelù yamùk uya là, [wapùla Imu uya là,] tùse Ikàipùnù neken mùkkàlà ittunài. ³⁷ Kàyik Mumu uyàttok wechi màlà iwekkussak lùppù Noah yattai kasa. ³⁸ Tuna’ma wapiya, kappon yamùk uta’lettàpàtùppù molopai tùwuku kon inchippù tok uya. Kàyik yamùk molopai nossan yamùk wemali’mapàtùppù, Noah wenuku kanau yak weyu tepose. ³⁹ Tùse yà’làlà wekkupù ittuppù tok uya pen, tuna’ma uyàpù molopai teulanka kon ya ponalà. Màlà kasa làmaichi iwechi màlà Kàyik Mumu uyàpù yattai. ⁴⁰ Màlà yattai asa’lon kon kàyik yamùk wechi màlà umà yau, tewin yanùmù màlà molopai yakon wà’nàmà ipatappù yau. ⁴¹ Asa’lon kon nossan yamùk wechi màlà paali yeppa pàk. Tewin yanùmù màlà, yakon wà’nàmà ipatappù yau. ⁴² Màlàpàk uchi enpen ettàk kon! Masapùla yà’là yattai là Eyepulu kon uyàpù ittu auya’nokon pùla man. ⁴³ Sàlàichi mùttutàik, tapùi yesak kàyik uya yà’là yattai là ewalupàttau amak uyàpù ittu tùuya yau, tùwe’nùnse pùla iwechi màlà molopai amak wewontoppe tùwùk tak ikupù ya pen. ⁴⁴ Màlàpàk uchi, iwekonekasak pe nàlà mettàik, masapùla Kàyik Mumu uyàpù màlà yenei’che ewechi kon pùla tùse.” ⁴⁵ “Ànùk ken uchi mùkkàlà ailon molopai pukkek apyoto itepulu nùtùlùppù tùwùk tawon kon yepoi, tok yeipattà toppe ya iwalai iweyu yattai? ⁴⁶ Tùutauchinpasen mùkkàlà apyoto, tepulu uya teposak yau, màlà kupù tùuya tùse iwennapposak yau! ⁴⁷ Ewaik, ailon kulu sàlà, itepulu uya màlà mùkkàlà apyoto tùlù tamù’nawolon itesak pe tùwettok mainanpanài pe. ⁴⁸ Tùse àli apyoto pe tùwechi yau, ‘Uyepulu uyàpù pen màlà tachin pe,’ te ya tiyiwalà. ⁴⁹ Molopai nen uchi tùtonpa yamùk apyoto ton ippoppàtù pàk iwepyattà, molopai iita’lettà molopai iwetùmù tùwetùnsan pokonpe. ⁵⁰ Màlàyau nen uchi mùkkàlà yepulu wennappo màlà tewin nà wei yattai, iyàpù yenei’che iwechi molopai ittui’che iwechi pen tùse. ⁵¹ Itepulu uya yattàpàtù màlà echikili pe molopai tùusennakasan talumattàtok patassek yak inonka màlà. Màlà motau kalannàtok wechi màlà molopai tùyà kon kàlàlàikkatok tok uya wechi,” teppù ya.

¹ “Màlà yattai itepulu pe we’nàtok epùn po wechi màlà sàlà kasa. Molo 10 pan kon ema’nomi’chi yamùk wechippù màlà, tùlanppuyi kon yanùnnài nan molopai iitàsak kon umoine tùwemali’ma woton wakkàsse. ² 5 pan kon wechippù màlà pakko ton pe, molopai tùulon kon 5 pan kon wechippù pukkek pe. ³ Pakko ton uya tùlanppuyi kon yalàppù màlà, tùse tok uya ipalu wenukassak yattaino woton nùiwa tùulon pe ipalu yalàppù pen, ⁴ pukkek ton uya iten yamùk yau tùlanppuyi kon palu yalà tùse. ⁵ Umoine tùwemali’ma woton wechippù màlà tachin pe tùuyàpù pàk. Màlàpàk ema’nomi’chi we’nùnpàtùppù molopai tok we’nùnkapùppù. ⁶ “Anomlak iwenakassak wechippù màlà wentaimensak yattai, ‘Pùsàlàichi yenkà, umoine tùwemali’ma woton uyàpù! Àittàk kon iwakkàsse!’ tukaik. ⁷ 10 pan kon ema’nomi’chi upakappù màlà molopai tùlanppuyi kon konekappù tok uya. ⁸ Màlàyau pakko ton uya pukkek ton pàk, ‘Eweyu kon palu pùkkù ke ina ilepatàk kon masapùla ina lanppuyi nùsà’nùssan,’ teppù. ⁹ ‘Kane, ina ponalok pe neken nen man molopai àponalok kon woton kulu pùla. Itàtàk kon eyiwalà’nokon ichilanma yùwùk tak ye’mase,’ teppù pukkek ton uya. ¹⁰ Màlàpàk pakko ton utàppù tùweyu kon palu yepose. Molopai tok utàppù tùse umoine tùwemali’ma woton welepamùppù màlà. 5 pan kon iwekonekasak kon ema’nomi’chi wewomùppù màlà ya’là wemali’mantok yattai uta’lettàntok yak. Molopai manatta yakkoloppù màlà. ¹¹ “Malalà tùpo tùulon kon 5 pan kon ema’nomi’chi welepamùppù. ‘Ina yepulu, ina yepulu! Manatta yakkokakà ina ponalok pe,’ teppù tok uya. ¹² ‘Ailon kulu sàlà, eyittu kon uya pùla man,’ tukaik tùwemali’ma woton umoine uya yeikuppù. ¹³ Enpen uchi ettàk kon, masapùla Kàyik Mumu uyàttok weyu ittu auya’nokon pùla man,” teppù Jesus uya. ¹⁴ “Sàlà kasaichi itepulu pe we’nà wechi màlà. Kàyik tùpata nàmà pàk nekkussai’nùk kasa. Tapyoto ton kà’mappù ya molopai itesak pe tùwettok tùlùppù ya tok yemyak imainanpa toppe tok uya. ¹⁵ Tewin pàk tok lepappù ya màlà, ikupù tok uya kaichalà. Tewinan yemyak 5000 pe chilùpa pun tùlùppù ya, tùulon yemyak 2000 pe, molopai tùulon yemyak 1000 pe. Molopai nen uchi iitàppù màlà mei. ¹⁶ Apyoto, 5000 pe chilùpa pun yekkwa’nàippù utàppù màlà, molopai màlà pùlayatta yapai 5000 pe làma yepoloppù ya màlà. ¹⁷ Màlà kasa làma 2000 pe yekkwa’nàippù uya 2000 pe làma yepoloppù. ¹⁸ Tùse apyoto 1000 pe yekkwa’nàippù utàppù màlà, molopai non yakappù ya, màlà yak tepulu pùlayattayi chilùpa pun yamùk yonamùppù ya. ¹⁹ “Tachin pe tùpo apyoto ton yepulu wennappoppù, molopai tok pokonpe yà’là kaichalà là chilùpa pun yamùk tùlùppù tùuya ittu pàk iwekkupùppù. ²⁰ Apyoto, 5000 pe chilùpa pun yeponàippù uyàpùppù, molopai tùulon pe 5000 pan tu’ma tùlùppù ya itemyak. ‘5000 pe ulepappù auya chilùpa pun yamùk ke, Uyepulu. Sàlà nàlàichi yenkà tùulon 5000 pan làma unepoloppù,’ teppù ya. ²¹ ‘Wakù kussak auya man, wakù molopai ailon uyapyoto! Ailon pe ewessak man malalon nùkkwà yau, màlàpàk àtùlù uya màlà eke yesak pe ewechi pa. Àikkà utauchinpa tonpa pe ewechi pa!’ teppù itepulu uya. ²² Molopai apyoto, 2000 pan kolù pun ke ilepasak lùppù uyàpùppù màlà molopai ipàk, ‘2000 pe ulepappù auya, Uyepulu. Sàlà nàlàichi yenkà tùulon 2000 pe làma unepoloppù,’ teppù ya. ²³ ‘Wakù kussak auya man! Wakù molopai ailon uyapyoto, ailon pe ewessak man malalon nùkkwà yau. Màlàpàk àtùlù uya màlà eke mainanpa pa. Àikkà molopai utauchinpa tonpa pe ewechi pa,’ teppù itepulu uya. ²⁴ Màlàyau nen uchi apyoto tewin kolù pun yeponàippù uyàpùppù molopai, ‘Uyepulu, sa’man ken mùkkàlà kàyik ko. Tùnpàmàppù pen mokkanài lù, molopai kùyali pili’nài tùnpàmàppù pen yapai, teppù uya. ²⁵ Màlàpàk usenalippappù màlà. Màlàyau utàppù molopai àpùlayattayi yonamùppù uya non yak. Sà yenkà! Àponalok uchi sàlà,’ teppù ya. ²⁶ ‘Àli àmàlà molopai emya’nek apyoto! Ittunài àmàlà, unpàmàppù pen pilipù uya, molopai kùyali pilipù uya unpàmàppù pen yapai? ²⁷ Upùlayattayi tùlùppù nen auya sàlà eppaino pùlayatta mainanpatok tak, molopai wennapposak yau eke peiwa iwenasak yepoloppù uya sàlà eppaino,’ teppù itepulu uya. ²⁸ ‘Pùlayatta imokkatàk kon iwinàpai molopai itùtàk kon 10 pan kolù pun yesak yemyak. ²⁹ Masapùla yà’làlà yesak pe tùwessen, lepa màlà eke peiwa, molopai nen uchi eke pe itesak pe iwechi màlà, tùse mùkkàlà yà’là pùla nai’nùk, winàpai malalon nà itesak pe iwettok mokka màlà. ³⁰ Pùsàlà tapulàsen pen apyoto, yenu’matàk kon polopona ewalupàttak. Molo ikalawù màlà molopai tùyà kàlàlài’ma ya,’ teppù,” teppù Jesus uya. ³¹ “Kàyik Mumu uyàssak tapulàtok yau tiyinchelùyi yamùk pokonpe yau, chichiu pe iwechi màlà wakù akkwa tapon po. ³² Molopai tamù’nawàlà pata yamùk yawolon kon non pon kon wepilipù màlà itemlotopo. Màlàyau nen uchi tok pantaka ya màlà asa’là, kaalinilu yesak uya kaalinilu yamùk pantaka kaapala yamùk winàpai kasa. ³³ Kaalinilu yamùk tùlù ya màlà tùkamikù pen winàkàik molopai kaapala yamùk tùlù ya màlà tùkamikù winàkàik. ³⁴ Màlàyau nen uchi Kin uya kappon yamùk tùkamikù pen winon kon pàk, ‘Àittàk kon! Ukàipùnù nùpùlemassan. Àittàk kon itepulu pe ewettok kon patassek yepotanùttàk kon, ikonekasak lùppù àponalok kon pe wolù wekonekappù motapai. ³⁵ Masapùla wapàkkassak wechippù molopai uyewetùppù auya’nokon. We’naklipasak wechippù molopai uwoppappù auya’nokon. Kaklan pe wechippù molopai uyanùmùppù auya’nokon apatassek kon yak. ³⁶ Ipon pùla wechippù molopai upontàppù auya’nokon. E’nek pe wechippù molopai umainanpappù auya’nokon. Patiki’chi tau wechippù molopai ukaklanpappù auya’nokon,’ te màlà Kin uya. ³⁷ Wakù ton uya nen uchi yeiku màlà, ‘Uyepulu, Yà’là yattai ken uchi ina awapàkkassak yentai molopai ina eyewettai, wapùla ewe’naklipasak yentai ina molopai àwoppatai ina? ³⁸ Yà’là yattai ken uchi kaklan pe ewechi yentai ina molopai ina ayanùntai tùpatassek kon yak, wapùla yà’là yattai ina ipon pùla ewechi yentai molopai àpontàtai ina? ³⁹ Yà’là yattai ken uchi e’nek pe ewechi yentai ina, wapùla yà’là yattai ken uchi patiki’chi tau ewechi yentai ina, molopai akaklanpatai ina?’ tukaik. ⁴⁰ Kin uya yeiku màlà, ‘Ailon kulu sàlà, yà’là yattai là sàlà kussak auya’nokon utonpa yamùk lùkkwà winàkàik yau, uponalok pe ikussak auya’nokon màlà!’ tukaik. ⁴¹ “Màlàyau nen uchi tùkamikù winon kon pàk, ‘Itàtàk kon uwinàpai, amyamlo ipa’nùssak kon! Itàtàk kon tàwàlàlà tùuyassen apok yak, ikonekasak lùppù Teepùlù molopai itinchelùyi yamùk ponalok pe yak! ⁴² Wapàkkassak wechippù, tùse uyewetùppù auya’nokon pen, we’naklipasak wechippù tùse uwoppappù auya’nokon pen. ⁴³ Kaklan pe wechippù tùse uyanùmùppù auya’nokon apatassek kon yak pen. Ipon pùla wechi tùse upontàppù auya’nokon pen. E’nek pe wechippù molopai patiki’chi tau wechippù tùse umainanpappù auya’nokon pen,’ te Kin uya màlà. ⁴⁴ Màlàyau nen uchi tok uya yeiku màlà. ‘Uyepulu, yà’là yattai ken uchi awapàkkassak yeneppù ina uya, wapùla ewe’naklipasak là, wapùla kaklan pe, wapùla ipon pùla là, wapùla e’nek pe, wapùla patiki’chi tau, molopai ina uya àpùikattàppù pen?’ tukaik. ⁴⁵ Kin uya yeiku màlà, ‘Ailon kulu sàlà, yà’là yattai là pùsamlo entuppa’no kon yenpàssak auya’nokon yau, uyenpàssak auya’nokon màlà,’ tukaik. ⁴⁶ Pùsamlo uchi yeunoko màlà tàwàlàlà talumattàntok yak. Wakù ton utà màlà tàwàlàlà wema’nàtok yak,” teppù Jesus uya.

¹ Jesus wenukassak sàlà yamùk pàk tùuselupa pàk yau, tùnenupa ton pàk wateppù ya, ² “Mùttuyatàik, asa’là wei tùpo Entaka’nàppà Yattai Uta’lettàntok wechi, molopai Kàyik Mumu tùlù màlà pulusuk pona.” ³ Màlàyau eke ton paatele yamùk molopai eke ton tùnamasan wessepoloppù màlà tamùkke Caiaphas eke kulu paatele patassek yak. ⁴ Molopai tok wekkupùppù màlà Jesus ya’chi pàk amak yai, iwàtoppe. ⁵ “Uta’lettàntok yattai ikupù’nokon pen màlà. Masapùla kappon yamùk wechi àsà pe màlà yattai pùla,” teppù tok uya. ⁶ Bethany po, Simon, àsà kulu ipippà yùwùk tau Jesus wechi yattai, ⁷ nossan uyàpùppù màlà ipyak, wakù iten epekkek kalapa pokonpe. Kalapa ikkwamùppù ya màlà Jesus ippai pona uta’lettàn yapon piyau tùse. ⁸ Jesus nenupa ton uya sàlà yeneppù màlà molopai tok we’naikappù. “Yà’là pe ken uchi iwechi pàk sàlà mattanùpù nai’nùk?” tukaik tok usekamappoppù. ⁹ “Sàlà kalapa chilanmappù sàlà eppaino epekkek pe molopai pùlayatta tùtoppe entuppa’no kon yemyak!” teppù tok uya. ¹⁰ Jesus uya tok uselupatok ittuppù màlà molopai tok pàk, “Yà’là pe iwechi pàk pùsàlà nossan wanittàpa auya’nokon màlà? Wakù kulu kussak ya màlà uponalok pe. ¹¹ Entuppa’no kon wechi nen apyau’nokon màlà tàwàlàlà, tùse tàwàlàlà apyau’nokon wechi pen màlà. ¹² Sàlà kalapa ikkwansak ya màlà upona u’nattàntok ponalok pe ukonekanài pe. ¹³ Ailon kulu sàlà, i’nai yailà là sàlà Itekale usekama tamù’nawàlà wolù yawàlà yau, màlà nossan nùkupùppù yekama màlà, mùkkàlà ittutok ipàkàlà pe,” teppù Jesus uya. ¹⁴ Màlàyau 12 pan kon inenupa ton tonpa, Judas Iscariot itesek utàppù màlà eke ton paatele yamùk piyak. ¹⁵ Molopai, “Yà’là ke ken ulepa auya’nokon Jesus tùlù uya eyemyakù’nokon yau?” teppù ya. Màlàpàk tok uya 30 pe chilùpa pun pùlayatta ittuppù, molopai tok uya itùlùppù itemyak. ¹⁶ Màlà motapai nen uchi Judas wechippù Jesus yeimippotok tùuya yattai yenei’che. ¹⁷ Iwapuluwetasak pen pùlomù pusak pàk Uta’lettàntok Wapiyalok weyu wepyattà pe, Jesus nenupa ton uyàpùppù màlà ipyak molopai tok uya yekamappoppù, “I’nai motak ken Entaka’nàppà yattai Uta’lettàntok konekase ina utà àponalok pe i’che messan?” tukaik. ¹⁸ “Itàtàk kon mùkkàlà kàyik piyak Jerusalem pona,” teppù ya tok pàk, “Molopai ipàk ‘Uweyu uyàssak man, unenupa ton pokonpe Entaka’nàppà Yattai Uta’lettàntok kupù uya màlà àyùwùk tau nùkapàssan Enupanài,’ mùkatàik,” teppù ya. ¹⁹ Jesus nenupa ton uya inekamappù tùpàkù’nokon kupùppù, molopai Entaka’nàppà Yattai Uta’lettàntok konekappù tok uya. ²⁰ Ko’manpe iwenasak yau, Jesus molopai 12 pan kon inenupa ton weleutappù ata’lettàse. ²¹ Tok uta’lettà tùse, Jesus uya tok pàk, “Ailon kulu sàlà, tewinan nà àtonpa kon uya uyeimippo màlà,” teppù. ²² Jesus nenupa ton usewankono’masak kulu wechippù màlà molopai tok wessa’molùkappù yekamappopàtù pàk esse’mappù pàk, “Iulà na’, Uyepulu?” tukaik. ²³ Jesus uya yeikuppù, “Mùkkàlà tùyu ki’nàippù pùsau yawon yak upokonpe uya uyeimippo màlà. ²⁴ Kàyik Mumu welikù màlà Kaatù Maimu yau iwe’menukasak kasa, tùse àsà pe kulu iwechi màlà mùkkàlà Kàyik Mumu yeimipponài pona! Wakù peiwa iwettok pan, iwentu pùla iwessak yau!” tukaik. ²⁵ Yeimipponài Judas uya, “Ti’cha, iulà ken na’ mùkkàlà?” teppù. Jesus uya yeikuppù, “Wa mùkayaik làkku,” tukaik. ²⁶ Tùuta’lettà kon yau, Jesus uya pùlomù pusak yanùmùppù, Tenki te pe iwàpùlemappù, pùlomù pusak pilipàtùppù ya, molopai itùlùppù tùnenupa ton yemyak. “Yanùntàk molopai inattàk kon, sàlà màlà uyesak,” teppù ya. ²⁷ Molopai nàlà pùsau yanùmùppù ya. Tenki teppù ya, molopai itùlùppù ya tok yemyak. “Tamù’nawàlà amyamlo pe inchitàk kon, ²⁸ Masapùla sàlà màlà umùnù [emennak] Kaatù uya ikupù tùuya tetok yekamanài. Tukkan kon ponalok pe ikkwansak sàlà Umùnù, wemakuimansak pàk usentuppantok iwinà pe. ²⁹ Tekamayaik àpàkù’nokon, sàlà wain inchi uya pen nen uchi màlà, emennak inchi uya àpokonpe’nokon Ukàipùnù wettok itepulu pe patassek yau ponalà,” teppù ya. ³⁰ Molopai nen uchi elen pàk tok uselenpappù molopai tok utàppù Olive Tùpù pona. ³¹ Màlàyau Jesus uya tok pàk, “Sàlà yewalupàyi tau tamù’nawàlà ewepe kon màlà molopai unàmà auya’nokon, masapùla Kaatù Maimu yau iwe’menukasak màlà, ‘Kaalinilu mainanpanài wànà uya màlà. Molopai kaalinilu yamùk wetta’nùpù màlà,’ tukaik. ³² Tùse we’wuluuka tùpo, Galilee pona utà màlà awapiya’nokon,” teppù ya. ³³ Peter uya Jesus pàk, “Ànàmà uya pen kulu màlà, tamù’nawolon kon uya là ànàmà tùse!” teppù. ³⁴ Jesus uya, “Ailon kulu sàlà, sàlà yewalupàyi tau kali’cho tàwù wapiya, ‘Ittunài pen iulà,’ te auya màlà àsolùwau itekkwa,” teppù Peter pàk. ³⁵ Peter uya, “Ittunài pen iulà te uya pen màlà, àpokonpe là welikù yau!” teppù. Molopai tamù’nawolon kon Jesus nenupa ton uya wateppù. ³⁶ Màlàyau Jesus utàppù màlà tùnenupa ton pokonpe Gethsemane tukaik tesassen yak, molopai tok pàk, “Masa talà tùweleutaik ettàk kon, miya àpùlemase utà tùse,” teppù ya. ³⁷ Peter molopai asa’lon kon Zebedee munkà yamùk yalàppù ya ta’là. Iichewankono’mappù kulu màlà molopai iitaimelunpappù. ³⁸ Molopai tok pàk, “Usewankono’masak kulu man eke pe welikù yeselùkek uchittuyaik! Talà ettàk kon molopai upokonpe e’wetunkatàk,” teppù ya. ³⁹ Iitàppù màlà mei lùiwa, molopai non pona itenpata iwekkawai’mappù molopai iwàpùlemappù, “Ukàipùnù, ikupù auya pe iwechi yau, sàlà wettalumattàntok yen kok yamakà uwinàpai! Walàtùse i’che wettok pen, i’che làkku ewettok,” tukaik. ⁴⁰ Màlàyau iwennappoppù màlà àsolùwawon kon tùnenupa ton piyak molopai tok we’nùnsak yepoloppù ya, molopai Peter pàk, “Yà’là peichi iwechi pàk mala là upokonpe ewe’wetunka kon pùla iwechi màlà?” teppù ya. ⁴¹ “Enpen ettàk, molopai àpùlematàk kon amùipantok yak ewettùlù kon tukaik. Akkwalù ànkuppai man tùse àpun kon attu’mùla man,” teppù ya. ⁴² Yakon itekkwa pe tu’ma Jesus utàppù, molopai iwàpùlemappù, “Ukàipùnù, sàlà wettalumattàntok yen kok utama uwinàpai pùla iwechi yau, tùse inchichak uya yau neken tùutamasen pe iwechi yau, eyeselu wekkupù màlà,” tukaik. ⁴³ Iwennappoppù màlà molopai ta’lon kon we’nùnsak yepoloppù ya. Tok wechi pàsàn pe yentai iwechippù. ⁴⁴ Jesus uya tu’ma tok nàmàppù màlà, iitàtu’mappù molopai iwàpùlemappù icholùwano itekkwa pe, màlà kasa lùppù. ⁴⁵ Màlàyau iwennappoppù màlà tùnenupa ton piyak molopai tok pàk, “Ewe’nùmù kon pàk lùppù na’ messatàu, molopai àwàlàkkapù kon pàk? Yentàk kon! Kàyik Mumu tùtok àli ku’nài nan kappon yamùk yemyak yattai uyàssak man. ⁴⁶ E’wuluukatàk kon, utànpai’nokon. Yentàk kon, pùsàlàichi yenkà uyeimippo woton mei pùla!” teppù. ⁴⁷ Tùuselupa pàk lùppù Jesus wechi tùse, Judas Iscariot, 12 pan kon inenupa ton tonpa welepamùppù. Tukkan kon kappon yamùk wechippù ya’là, asa’lon yà kasupala molopai taikek tawon wechippù tok yemyau. Pùsamlo wechippù màlà eke ton paatele yamùk yepulu ton, molopai tùnamasan neunokossan pe. ⁴⁸ Eimipponài uya yentok tok uya ipàkàlà ke tok lepasak wechippù màlà “Unùkismaichi mùkkàlà i’che ewettok kon kàyik. Ma’chitàik!” tukaik. ⁴⁹ Tùwelepansak yau, Judas Iscariot utàppù màlà Jesus piyak tossalà, molopai ipàk, “Wakù pe na’ messan Ti’cha,” teppù ya, molopai ikismappù ya. ⁵⁰ Jesus uya yeikuppù, “Uwechiyakon, asse’neichi ikusse àuyàpùppù lùppù ikukkà!” tukaik. Màlàyau tok uyàpùppù molopai Jesus ya’chippù tok uya yatoppe. ⁵¹ Tewinan nà Jesus nenupa ton tonpa uya tùkasupalayi mokkappù molopai eke kulu paatele yapyoto wànàppù ya ipana tattàkasse. ⁵² Màlàyau Jesus uya ipàk, “Akasupalayi inonkakà ipatassek yak, masapùla mùkyamlo pàlàu yapulànnan welikù màlà pàlàu ke. ⁵³ Ittu na’ auya’nokon pùla nai, Ukàipùnù yekamapposak uya upùikattà toppe ya yau, asse’ne tukke tùwepanta’masan tiyinchelùyi yamùk yeunoko ya 12 pan kon itesak pe’ne? ⁵⁴ Tùse màlà kasa iwessak yau, yà’là kasa ken uchi iwekkupù ailon pe Kaatù Maimu uya iwekkupù màlà teppù yawàlà?” teppù. ⁵⁵ Màlàyau tukkan kon kappon yamùk iyàssak kon pàk, “Tùtaikepu ke molopai tùkasupalayi ke’ne ken na’ uchi àuyàssak kon màlà uya’chiche nai’nùk, amak yense utàn kasa là? Wei kaichalà ku chichiu pe wechippù Kaatù yùwùk tau, kappon yamùk yenupa pàk, molopai uya’chi auya’nokon pùn. ⁵⁶ Tùse tamù’nawàlà sàlà yamùk wekkussak sàlà, Kaatù Maimu yawon Imaimu yenpoikannan uya màlà kasa iwekkupù màlà teppù kasa,” teppù ya. Màlàyau tamù’nawàlà Jesus nenupa ton uya inàmàppù, aitun pe tok wepeppù. ⁵⁷ Mùkyamlo Jesus ya’chinnan nùssan uya yalàppù màlà eke kulu paatele Caiaphas piyak, Law pàk enupannan molopai tùnamasan wepilittok yak motak. ⁵⁸ Peter uya iwenaimappù màlà mei, eke kulu paatele yùwùk pùloloi motak. Iwewomùppù molopai iweleutappù pata yennài nan piyau, yà’là kasa là tamù’nawolon wekkupù yene pàk. ⁵⁹ Paatele yamùk molopai tamù’nawàlà eke ton wechippù iwalai pen yepoloi’che Jesus winàkàik, iwàtoppe. ⁶⁰ Tùse yà’làlà iwalai pen yepoloppù tok uya pen màlà, tukkan kon nànen kappon yamùk wessalattàpàssak molopai kasei pe tok uselupasak iwinàkàik tùse. Tùse àkàmlàk lùppù asa’lon kon kàyik yamùk wessalattàppù. ⁶¹ Molopai, “Pùsàlà kàyik, ‘Kaatù yùwùk yamoklo’nài yek iulà molopai àsolùwau wei tùpo yamù tu’ma uya,’ nùkatai,” teppù tok uya. ⁶² Eke kulu paatele we’wuluukappù molopai Jesus pàk, “Sàlà na’ àli pe àpàk uselupantok yeiku auya pen màlà?” teppù. ⁶³ Tùse Jesus wechippù eppana. Molopai eke kulu paatele uya tu’ma, “Tàwàlàlà tùwemassen Kaatù yesek tesasse, eselupakà. Ina pàk yekamakà Christ pe na’ ewechi màlà, Kaatù mumu pe?” teppù. ⁶⁴ Jesus uya yeikuppù, “Wamùkayatàik làkku. Molopai tekamayaik àpàkù’nokon, sàlà motapai yene auya’nokon màlà Kàyik Mumu wechi chichiu pe apàikkek pe tùwessen kamikù pen winà, molopai iyàpù katupluk po epùn poi!” tukaik. ⁶⁵ Màlàyau eke kulu paatele uya tùpon kalakappù molopai, “Àli pe Kaatù winàkàik nùselupapàssan tùwe’namaik pùla. Uselupantok tu’ma i’che we’nà’nokon pùla man. Àli pe iichelupa metakappàssatàik! ⁶⁶ Yà’là tukaik mesenumenkayatàu?” teppù ya. “Àli kussak ya man molopai tùweli’chen yek pe man!” tukaik tok uya yeikuppù. ⁶⁷ Màlàyau nen uchi tok wetattapàtùppù itenpata pona. Molopai tok uya ippoppàtùppù, molopai inta’monnan nùssan uya, ⁶⁸ “Ina pàk yenpoikakà, Christ, ànùk àwànài!” teppù. ⁶⁹ Peter wechippù màlà chichiu pe polopo pùloloi po, Eke paatele yapyoto yamùk tonpa ema’non uyàpùppù ipyak, molopai, “Àmàlà nàlà wechippù ku Jesus Galilee pon ya’là,” teppù ya. ⁷⁰ Tùse Peter uya tamù’nawàlà tok yemlotopo, “Ipàk meselupayai’nùk ittu uya pùla man,” tukaik yeikuppù. ⁷¹ Molopai iitàppù pùloloi yak wewonnàtok motak. Tùulon apyoto ema’non uya yeneppù molopai kàyik yamùk molonkonnà pàk, “Pùsàlà nàlà sa’ Jesus Nazareth pon ya’là nettai,” teppù. ⁷² Molopai tu’ma Peter uya, “Usennaka pen kulu, mùkkàlà kàyik ittunài pen iulà!” teppù. ⁷³ Malalà tùpo, kàyik yamùk molo satik pe tùwessan uyàpùppù Peter piyak. “Ewaik, tok tonpa sa’ àmàlà. Euselupatok nen eyeimippoyan!” teppù tok uya. ⁷⁴ Màlàyau Peter uya, “Ailon pe kulu tekamayaik. Tàwà làichi Kaatù utalumattài ailon pe pùla uselupa yau! Pùsàlà kàyik ittunài pen iulà!” teppù. Màlà yattai nen uchi kali’cho tàwùppù màlà. ⁷⁵ Molopai Peter uya Jesus uya tùpàk, “Kali’cho tàwù wapiya àsolùwau itekkwa, ‘Ittunài pen iulà,’ te auya màlà,” teppù ittuppù. Iwepakkappù, molopai ikalawùppù tùuseka’nonkaik.

¹ Ko’làma kulu tamù’nawolon kon paatele yamùk molopai tùnamasan Jew yamùk uya yà’là pe là Jesus kuttok tùuya’nokon konekappù, iwàtoppe. ² Jesus yaulonpàtùppù tok uya màlà. Tok uya yalàppù molopai Pilate, kopùna pe tùwessen yemyak tok uya itùlùppù màlà. ³ Jesus welikù pe iwechi yensak tùuya yau, yeimipponàippù Judas Iscariot, usewankono’masak wechippù màlà molopai pùlayatta 30 pan chilùpa pun mùnappoppù ya eke ton paatele yamùk molopai tùnamasan yemyak. ⁴ “Wemakuimasak man yà’làlà àli ku’nàippù pen kàyik teimippose, iwelittoppe!” teppù ya. “Yà’là peichi ina wettoppe? Eneneichi màlà!” tukaik tok uya yeikuppù. ⁵ Judas Iscariot uya pùlayatta solokappù Kaatù yùwùk tak molopai tok nàmàppù ya. Molopai nen uchi iitàppù màlà molopai iwe’mùtùntàppù. ⁶ Eke ton paatele yamùk yepulu ton uya pùlayatta yanukuppù molopai “Sàlà màlà mùn yepek pùlayatta, molopai Law yawàlà pùla iwechi màlà Kaatù yùwùk pùlayattayi yen yak itùlù yau,” teppù tok uya. ⁷ Tùusenumenka kon ipàk tùpo tok uya pùlayatta yanùmùppù màlà àinà ka’nài tumà ye’ma toppe, kaklan yamùk uluwachi patassek pe. ⁸ Màlàpàk uchi màlà umà yesatù Umà, Mùn Pata tukaik sàlà tepose. ⁹ Màlàyau, màlà Kaatù Maimu yenpoikanài Jeremiah uya màlà kasa iwechi màlà teppù lùppù wekkupùppù ailon pe. “Tok uya 30 pan chilùpa pun yamùk yanùmùppù màlà. Màlà kaichalà itepek wechi màlà teppù Israel pon kon uya lùppù. ¹⁰ Molopai pùlayatta yapulàppù tok uya àinà ka’nài tumà ye’ma toppe, Itepulu uya yekamappù upàk kasa,” tawon. ¹¹ Jesus wechippù màlà satik pe kopùna yemlotopo, mùkkàlà uya yekamappoppù. “Jew yamùk kinù na’ àmàlà?” tukaik. Jesus uya yeikuppù, “Wa mùkayaik làkku,” tukaik. ¹² Yà’là teppù ya pen màlà eke ton paatele yamùk molopai tùnamasan uselupatok àli pe tiwinàkàik pàk. ¹³ Màlàpàk Pilate uya Jesus pàk, “Yetanpe’ auya pùla nai sàlà yamùk àli pe uselupantok ewinàkàik?” teppù. ¹⁴ Tùse Jesus uya yeikuppù pen màlà, tewin itekkwa là tiwinàkàik uselupantok yeikuppù ya pen. Màlàpàk kopùna usenumenkasak wechippù màlà eke pe. ¹⁵ Entaka’nàppà yattai Uta’lettàntok yattai màlà kopùna wechippù tewin nà patiki’chi tawon kappon yamùk nennappù nonkanài pe. ¹⁶ Màlà yattai tùttusen ya’chichak wechippù patiki’chi tau Barabbas itesek. ¹⁷ Màlàpàk ilinà pe kappon yamùk wepili’chak yau, Pilate uya tok yekamappoppù, “I’nai nonka uya àponalok kon pe i’che messatàu, Barabbas wapùla Jesus, Christ tukaik tesassen?” tukaik. ¹⁸ Ittuppù ya màlà tok uya Jesus tùsak temyak masapùla tùtalumayi kon pe ikupù tùuya’nokon pàk. ¹⁹ Pilate wechi chichiu pe ittuntok patassek yau tùse, inoppù uya tùmaimu yeunossak wechippù màlà. “Yà’làlà kùkkupùi pùsàlà yà’làlà àli ku’nàippù pen kàyik winàkàik, masapùla we’neppà’nàtok yau wettalumattài kulu pùsàlà wenai sàlàpe,” tukaik. ²⁰ Eke ton paatele yamùk molopai eke ton tùnamasan uya tukkan kon kappon yamùk yelupappù màlà Pilate pawanattà toppe tok uya Barabbas nonka toppe ya molopai Jesus tùtoppe ya iwelittoppe. ²¹ Pilate, kopùna pe tùwessen uya tok yekamappoppù, “I’nai ken uchi nonka uya àponalok kon pe pùsamo asa’lon kon kùlottapai i’che messatàu?” tukaik. “Barabbas,” tukaik tok uya yeikuppù. ²² “Yà’là pe ken uchi Jesus, Christ tukaik tesassen kupù uya?” tukaik Pilate uya tok yekamappoppù. “Ipukapàtù màlà pulusuk pona!” tukaik tamù’nawolon kon uya yeikuppù. ²³ Tùse Pilate uya tok yekamappoppù, “Yà’là ken uchi àli kussak ya nai?” tukaik. Màlàyau nen uchi tok wessa’molùkappù eke pe tùwentaime kon pàk, “Ipukapàtù màlà pulusuk pona!” tukaik. ²⁴ Yà’là woton pe pùla sàlà kupù pàk tùwechi yensak tùuya yau, tùse wepanta’mantok wessepolo pàk, tuna yepoloppù ya, molopai temyatù kukappù ya tukkan kon kappon yamùk yemlotopo, molopai, “Pùsàlà kàyik tùlù uya weli’nàtok yak pùn. Sàlà nai’nùk ànkupù kon!” teppù ya. ²⁵ Tamù’nawàlà kappon yamùk uya yeikuppù, “Tàwà talumattàntok iwelittok yepeppù nùyàpùi ina pona molopai ina munkà yamùk pona!” tukaik. ²⁶ Màlàyau nen uchi Pilate uya Barabbas nonkappù tok ponalok pe, Jesus ippoppàttoppe ikupùppù ya màlà, molopai itùlùppù ya ipukapàttoppe pulusuk pona. ²⁷ Màlàyau Pilate soichayi yamùk uya Jesus yalàppù Kopùna yùwùk lùmà tak, molopai tamù’nawà tùtonpa kon yamùk pokonpe tok wepilipùppù Jesus woi. ²⁸ Tok uya iponkappù molopai ichuweyu yak tok uya ipontàppù. ²⁹ Màlàyau tok uya alok konekappù àmà’nà panta yamùk yapai molopai ippai pona itùlùppù tok uya, molopai yei tùlùppù tok uya itemyak kamik pen yak, màlàyau tok wenappù tese’mu kon yok molopai tok wàklàppù ipàk. “Tàwàichi Jew yamùk Kinù nemapùi tachin pe!” teppù tok uya. ³⁰ Tok wetattapàtùppù màlà ipona, molopai yei yekkwatùppù tok uya itemyapai molopai ippai yai tok uya ipippàtùppù. ³¹ Ipàk tùwàklà kon wenukassak yau pon ichuweyu yapai tok uya iponkappù molopai ipontàppù tok uya ipon yak, molopai tok uya yalàppù ipukapàsse pulusuk pona. ³² Tùutà kon yau, Cyrene pon kàyik Simon itesek yepoloppù tok uya, molopai soicha yamùk uya yeka’nonkappù màlà Jesus nalà pulusuk yatoppe ya. ³³ Tok uyàpùppù Golgotha itesek pata motak, “Puppà yàppù Pata,” te ya pe iwechi. ³⁴ Màlà motau tok uya wain yoi’masak maik ke, ke ilepappù. Tùse yonpa tùpo, Jesus uya inchi pùla iwechippù. ³⁵ Ipukapàssak tùuya’nokon yau, tok uya ipon pantakappù tùklottau’nokon tàk walai tenu’mapàsse. ³⁶ Màlà tùpo molo tok wechippù chichiu pe itenupàkà. ³⁷ Ippai yepoi tok uya àli pe uselupantok iwinàkàik menukasak tùlùppù màlà, “Pùsàlà mùkkàlà Jesus, Jew yamùk Kinù,” tawon. ³⁸ Màlàyau tok uya asa’lon kon kappon lapumannan nùssan kaiwattàsak wechippù màlà pulusuk pona Jesus pokonpe, tewin ikamikù pen winà molopai tùulon ikamikù winà. ³⁹ Kappon yamùk tùutàsan màlà yawàlà uya tùpai kon wùkùuwùkùumappù molopai Jesus mottùpappù tok uya. ⁴⁰ “Kaatù yùwùk yamoklopù lùkku auya màlà molopai yamù auya àsolùwau wei yau neken! Epùikattàkàichi, Kaatù Mumu pe ewechi yau! Àwuttàkà pulusuk poi!” tukaik. ⁴¹ Màlà kasa làma eke ton paatele yamùk yepulu ton molopai enupannan Law pàk molopai tùnamasan eke ton wàklàppù Jesus pàk. ⁴² “Tùulon kon pùikattànài lùk kanmà mùkkàlà tà tùse tiyiwalà iwepùikattà pùla man! Israel pon kon Kinù lùk uchi mùkkàlà! Tàwà nuttài sàlàpe pulusuk poi, molopai ailon te’nokon màlà ipàk! ⁴³ Kaatù pàk ailon tawon mùkkàlà, tàwà Kaatù nùpùikattài i’che tùwechi yau, masapùla Kaatù Mumu pe tùusesassen mùkkàlà. Masaichi Kaatù wechi ànpùikattàpai yenpai’nokon!” teppù tok uya. ⁴⁴ Kappon lapumannan nùssan, ikaiwattàsak kon ipokonpe uya nàlà imottùnpappù, màlà kasa làma. ⁴⁵ Inakattapailà wei wechi 12:00 yattai tùse tamù’nawàlà pata wenappù màlà ewalupà pe 3:00 ponalà. ⁴⁶ 3:00 yattai’ne lùiwa là tùse Jesus wentaimeppù eke pe, “Eloi, Eloi, lama sabachthani?” te ya. Ukaatùyi, Ukaatùyi, yà’là peichi iwechi pàk unonkasak auya sàlà? ⁴⁷ Kappon yamùk molo satik pe tùwessan tonpa yamùk uya yetappù màlà molopai tok uya, “Elijah kà’mayan!” teppù. ⁴⁸ Tok tonpa utàppù asse’ne aitun pe molopai kàtàkkwak walai yanùmùppù ya, ikipùppù ya so’li kulu wain yak. Màlàyau nen uchi itùlùppù ya yei pàk molopai Jesus mùta pàk iki’mappù ya. ⁴⁹ Tùse tùulon kon uya, “Masa, Elijah uyàpù ipùikattàse yenpai’nokon man!” teppù. ⁵⁰ Jesus wentaimeppù tu’ma màlà eke pe molopai iwelikùppù. ⁵¹ Màlàyau awenek solin pan Kaatù yùwùk tawon, iwakkàttok wekalakappù màlà asa’là, kau winàpai non tepose. Non utatù’mappù màlà, tàk we’mopàtùppù. ⁵² Uluwaik yamùk utakkokappù, molopai tukkan kon Kaatù ponalok kon kappon yamùk iweli’chak kon nùssan we’wuluukappù màlà wema’nàtok yak. ⁵³ Tok wepakkappù màlà uluwaik yamùk yapai molopai Jesus we’wuluuka tùpo, tok utàppù Jerusalem pona, molo tukkan kon kappon yamùk uya tok yeneppù màlà. ⁵⁴ Soicha yamùk yepulu, soicha yamùk pokonpe Jesus yelasu pe tùwessan uya tùlùpùnù molopai tamù’nawolon tùwekkussan yeneppù, tok wettalipasak wechippù màlà molopai, “Kaatù Mumu pe kulu iwechippù man!” teppù tok uya. ⁵⁵ Molo tukke nossan yamùk wechippù màlà, Jesus yene pàk tùwessan mei echii’ma. Mùkyamlo wechippù màlà ya’là iitàsak kon Galilee poi molopai ipùikattànnan nùssan pe. ⁵⁶ Mùkyamlo kùlottau màlà Mary Magdalene, Mary, James molopai Joseph yan, molopai Zebedee munkà yan tawonnan wechippù. ⁵⁷ Ko’manpe iwenasak yau, mamin yesak Arimathea poino welepamùppù màlà, Joseph itesek, molopai nàlà Jesus nenupa pe iwechippù màlà. ⁵⁸ Pilate yemlotopona iitàppù molopai Jesus yàkàpù yekamappoppù ya ipàk. Pilate uya Jesus yàkàpù tùtoppe Joseph yemyak yekamappù màlà. ⁵⁹ Màlàyau Joseph uya yalàppù molopai iwontàppù ya ikopposak pen linen kuyalikku yak. ⁶⁰ Molopai itùlùppù ya tùwuluwachi pe tùnakappù tàk yai pena kulu pùla là yak. Màlàyau eke lùmà tàk pelenkappù ya uluwaik mùta pona molopai iitàppù. ⁶¹ Mary Magadalene molopai tùulon Mary tawonnan wechippù molo chichiu pe, uluwaik winàkàik itenpata. ⁶² Iwemassak pe, Jew yamùk wàlàkkattok yattai eke ton paatele yamùk molopai Pharisee yamùk wessepoloppù màlà Pilate pokonpe. ⁶³ Molopai tok uya, “Ina yepulu, ina nùttuyan mùkkàlà kasei uya nulà lùppù tùwechi yau, ‘We’wuluuka tu’ma màlà àsolùwau wei tùpo,’ teppù. ⁶⁴ Wakù pe tennài ke uluwaik wettoppe ikukkà icholùwano wei ponalà, inenupa ton nùssan utà itàkàpù yonanse tukaik, molopai nen uchi kappon yamùk pàk, ‘Iwuluukasak man weli’nàtok yapai,’ te tukaik. Sàlà àkàmlà’no kasei wechi màlà àli peiwa wapiyalok yentai,” teppù. ⁶⁵ “Uluwaik yelasu pe mettàik, itàtàk imokka tukaik yentàk kon ànùttu kon yawàlà,” teppù Pilate uya tok pàk. ⁶⁶ Màlàpàk tok utàppù, molopai uluwaik yakkosak tàk ke ki’nàmappù tok uya molopai yennài nan nàmàppù tok uya yene pàk.

¹ Jew Wàlàkkattok weyu tùpo, wapiyalok wei Suntayakka wemapù pe, Mary Magdalene molopai tùulon Mary tawonnan utàppù màlà uluwaik yense. ² Màlà yattai meluntà pe tùlùpùnù wechippù molo. Itepulu inchelùyi wuttàppù màlà epùn poi, tàk pelenkappù ya uluwaik mùta poi, molopai iweleutappù ipona. ³ Iicheneppù màlà pata wekamlipù kasa molopai ipon wechippù aimu’ne kulu. ⁴ Uluwaik yennài nan wettalipasak kulu wechippù màlà ipàk, tok pùlànài’nùmùppù molopai iweli’chak kasa tok wenappù. ⁵ Inchelù uya nossan yamùk yelupappù. “Kettalipatàu uchi, Jesus ipukapàssak lùppù pulusuk pona iwa auya’nokon pe tùttuyaik,” teppù ya. ⁶ “Talà pùla nen man, iwuluukappù man wateppù ya kasa. Àittàk kon, ipatappù yense. ⁷ Asse’neichi itàtàk kon inenupa ton nùssan pàk yekamase, ‘Iwuluukappù man weli’nàtok yapai molopai nen uchi nùtàyan Galilee pona awapiya’nokon. Molo yene auya’nokon màlà!’ mùkatàik. Mùttutàik uchi àpàkù’nokon unekamappù,” teppù ya. ⁸ Màlàpàk uluwaik nàmàppù tok uya tùusemittàpaik, tok wettalipasak wechippù màlà tùse nàlà tok utauchinpasak, molopai aitun pe tok utàppù inenupa ton nùssan pàk yekamase. ⁹ Màlà yattai là Jesus uya tok yepoloppù asantau, molopai tok pàk, “Wakù pe na’ messatàu,” teppù ya. Tok uyàpùppù ipyak molopai tok uya itta pàk ya’chippù, molopai tok uya yapulàppù. ¹⁰ “Kesenalippatàu. Itàtàk kon utonpa yamùk utà toppe Galilee pona yekamatantàk, molopai molo tok uya uyene màlà,” teppù ya. ¹¹ Màlàyau nossan yamùk utà tùse, uluwaik yennài nan tonpa yamùk wennappoppù màlà pata pona molopai eke ton paatele yamùk pàk tamù’nawolon iwekkussak lùppù yekamappù tok uya. ¹² Eke ton paatele yamùk molopai Jew yamùk tùnamasan wepilipùppù molopai tùnkupù kon woton konekappù tok uya, eke pe pùlayatta tùlùppù tok uya màlà soicha yamùk yemyak. ¹³ Molopai tok pàk, “ ‘Inenupa ton nùssan uyàpùppù nechii ewalupàttau molopai itàkàpù yonamùppù tok uya ina we’nùmù tùse,’ mùkatàik,” teppù tok uya. ¹⁴ “Molopai Kopùna uya sàlà yetasak yau, ailon te toppe ya ina uya ikupù màlà molopai autaimelunpatok pùla iwechi màlà,” teppù tok uya. ¹⁵ Uluwaik yennài nan nùssan uya pùlayatta yekkwatùppù molopai ikuttoppe tùuya’nokon yekamasak lùppù kupùppù tok uya. Sàlàichi màlà itekale Jew yamùk nekama mailàlà sàlà tepose. ¹⁶ 11 pan kon Jesus nenupa ton utàppù màlà Galilee pona, Jesus nekamappù tùutàtok kon ipona pe wùk pona. ¹⁷ Jesus yensak tùuya’nokon yau, tok uya yapulàppù, tùse tùulon kon uya ailon te ma’le iwechippù. ¹⁸ Jesus uyàpùppù màlà mei pùla molopai tok pàk, “Ulepasak man tamù’nawolon apàikkek ke epùn yau molopai non po. ¹⁹ Itàtàk kon uchi tamù’nawolon kon kappon yamùk piyak, i’nai yailà là. Molopai uya’lon kon pe tok mùkonekatàik, tok yenpatauka auya’nokon winà Ukàipùnù yesek yau molopai Imu yesek yau molopai Wakù Akkwalù yesek yau. ²⁰ Molopai tok yenupa auya’nokon màlà tamù’nawolon ‘mùkuttàik’, teppù uya lùppù àpàkù’nokon maimu yawàlà tok wettoppe. Apyau’nokon wechi màlà tàwàlàlà pata weyu wenukattok ponalà,” teppù ya.