Matyò

Chwɛzri asɔsɔ ke Yeso be

Matyò

Jwαte huŋ

Bú á ma ke srakàda atehuŋ

Ngru á jwα srakàda atehuŋ, ma Matyò. Zre ge enzo huŋ ma lɛ, Levì. È ma Ŋwa wa Jû. È yá ma lè ngru e yi mbɔ̀bye wo Yeso. Chwɛzri Asɔsɔ á ma Srakàda atehuŋ, yi yaŋa nyi wɛwa lɛ, Yeso ma Mpofye wa, yi Mbɔchù yá yate huŋ. Chwɛzri Asɔsɔ ma ke wa mbri ŋɛ myaŋɛ.

Srakàda atehuŋ, yi màŋa Yeso be chichà endɛndɛ e yi mbɔ̀ŋa ke yacha pyɔ bɔ̀bye Mbɔchù yi ya huŋ wo ke mbɔ̀ŋa ke Ndu àfα Mbɔchù. Srakàda atehuŋ, yi chàkà wo pyɔ bo mbà Yeso huŋ, è màŋa pyɔ bo vɔ́ ge zɔ̀ Mbɔchù huŋ wo pyɔ Satà mbɔ̀vè ge huŋ. È yá chà ke yi kúŋa wa chyα Mbɔchù, è yi mbɔ̀ŋa wa bye, ngè è yayi mbyangà wa ŋɛ Galìli. Ebɔ atehuŋ kàju huŋ, è yá pwɛ̀te Galìli è dɔ Jèrosalɛ̀. Bye á yá kàju wo Yeso chitú enchibá huŋ, yá mbya lɛ, bo kɛgbα ge tóàkpa, ngè è yá fu, ngè chi sra kàju huŋ, è ngàninjuwa éfi yi.

Se chyα a ma nyihùŋ srakàda atehuŋ

Kú Yeso Kristò wo pyɔ bo mbà ge huŋ 1.1–2.23

Chwɔ, yi Jɔ̂ Mvɔ́ wa zɔ̀ Mbɔchù tɔ huŋ 3.1-12

Bo vɔ́ Yeso zɔ̀ Mbɔchù, ngè Satà mbɔ̀vè ge 3.13–4.11

Chwɔ, yi Yeso tɔ ŋɛ pɔ́ Galìli huŋ 4.12–18.35

Yeso ju Galìli yi, è dɔ ŋɛ jɛ̀ wa Jèrosalɛ̀ 19.1–20.34

Chitú enchibá, yi Yeso ma ŋɛ Jèrosalɛ̀ wo bya á ma juju hɛ 21.1–27.66

Yeso ngàninju éfi, ngè è màŋa drige wo wa ge 28.1-20

Kú Yeso kristò edɛ Ŋwa àfα Devì

(Luk 3.23-38)

¹ Srakàda atehuŋ ma ke kú Yeso Kristò edɛ Ŋwa àfα Devì á yá ma Ŋwa Abràha huŋ.

² Abràha yá ma so Izìk, Izìk yá ma so Jèkɔp, Jèkɔp yá ma so Judà wo zhyɛnyɔ̀ ge hɛ. ³ Judà yá ma so Perè wo Zɛrà. Nyɔ̀ bo yá ma Tamà. Perè yá ma so Hɛzrɔ̀, Hɛzrɔ̀ so Ram. ⁴ Ram yá ma so Ammìnadà, Ammìnadà so Nashyò. Nashyò yá ma so Salmù. ⁵ Salmù so Bowà, yi nyɔ̀wé yá ma Rahà huŋ. Bowà yá ma so Obɛ̀t, yi nyɔ̀wé yá ma Rot huŋ, Obɛ̀t yá ma so Jesì. ⁶ Jesì yá ma so àfα Devì.

Devì yá ma so Solomù, yi nyɔ̀wé yá ma va Yuryà huŋ. ⁷ Solomù yá ma so Rèhobwam, Rèhobwam yá ma so Àbijà, Àbijà yá ma so Àsa. ⁸ Àsa yá ma so Jèhoshafat. Jèhoshafat yá ma so Joràm, Joràm yá ma so Ùzayà. ⁹ Ùzayà yá ma so Jotàm, Jotàm yá ma so Áhàs, Áhàs yá ma so Hèzikyà. ¹⁰ Hèzikyà yá ma so Mànasè, Mànasè yá ma so Emɔ̀n, Emɔ̀n yá ma so Jòzayà. ¹¹ Jòzayà yá ma so Jèkoníyà wo zhyɛnyɔ̀ ge. Bo yá mbà bo ebɔ bo yá kpɛdɔte wo wa Izrὰ ŋɛ Babilɔ̀ huŋ.

¹² Ebɔ bo yá kpɛdɔtegbα wo bo ŋɛ Babilɔ̀ huŋ, Jèkoníyà yá ma so Shyɛtɛ, Shyɛtɛ yá ma so Zerobabɛ̀l, ¹³ Zerobabɛ̀l yá ma so Abyɔ̀t, Abyɔ̀t yá ma so Èliyakìm, Èliyakìm yá ma so Azù. ¹⁴ Azù yá ma so Zádɔ̀k, Zádɔ̀k yá ma so Áchìm, Áchìm yá ma so Eliyùt. ¹⁵ Eliyùt yá ma so Èliyazà, Èliyazà yá ma so Matàn, Matàn yá ma so Jèkɔp. ¹⁶ Jèkɔp yá ma so Jòsɛ á ma nwa Mɛ̀ri á yá mbà Yeso, yi bo yi bé lɛ, Kristò huŋ.

¹⁷ Kú hɛ mbri, chà é Abràha dɔnda é àfα Devì yi, kú yá ma je ju nyɛ. Chà kú àfα Devì yi dɔnda ebɔ bo kpɛdɔte wo bo ŋɛ Babilɔ̀ huŋ, kú ma je ju nyɛ. Chà ebɔ bo yá kpɛdɔte wo bo ŋɛ Babilɔ̀ dɔnda ebɔ Kristò huŋ, kú ma je ju nyɛ.

Pyɔ bo mbà Yeso Kristò huŋ

(Luk 2.1-7)

¹⁸ Ngè pyɔ atehuŋ, yi bo yá mbà Yeso Kristò yi. Jòsɛ yá zète Mɛ̀ri. Bɛ bo lɛ̀ bαmí dribo huŋ, yi Mɛ̀ri fyegbα pre kokro ngre Vomwɛ Achacha. ¹⁹ Nwa ge Jòsɛ, yi zrɔbye ge yá setetemɔ ju Mbɔchù huŋ, yá katê ke ŋɔ bα pyɔ ewɛ́ ke mbu ge mu, ngè è yá sepɔ pyɔ bombò gè ke bé bα eví yi.

²⁰ Bɛhuŋ, be è yayi sepɔ pyɔ atehuŋ, nchènda Mbɔchù foshya ge ndɛ, yi zà wo gè lɛ, “Jòsɛ, Ŋwa àfα Devì, tété se ke mbu bα va wo Mɛ̀ri mu, ke pre è mate huŋ, ma kokro ngre Vomwɛ Achacha yi. ²¹ È ke mbà ŋwa ngunwa, nɛ ke bé ge lɛ, Yeso, ke è ke pofye wa é abebe bo yi.”

²² Chyα atehɛ mbri ya ju endɛndɛ be Mpwèmya yá yate é ngru pwὰpwὰ Mbɔchù lɛ, ²³ “Vè nɛ mû, nguva á yá yipɔ̂ ngunwa mu huŋ ke fye pre, è ke mbà ŋwa ngunwa. Zre ge ke ma lɛ, Èmanwɛ̀.” Yacha ge ma lɛ, Mbɔchù mafɔ̀ wo nyi.

²⁴ Ebɔ Jòsɛ fɔzhi enru huŋ, è tɔwa be nchènda Mbɔchù huŋ, yaŋa ge huŋ, ngè è bαwa Mɛ̀ri. ²⁵ Bɛhuŋ, bombò ge yá gbòkotê mu, tètè be è yá mbà ŋwa ngunwa, è yá chè ge zre lɛ, Yeso.

Wa á dɔ ke dɔ vè Yeso hɛ

¹ Ebɔ bo yá mbàgbα Yeso ŋɛ jɛ̀ wa Bɛtrɛ̀hɛ ŋɛ pɔ́ Jùdya huŋ, Hɛrɔ̀ yá ma àfα ebɔ alɔhuŋ. Wa àyibye zɔ yá ju áwá bre nu yi chi huŋ, ke ya Jèrosalɛ̀, ² ngè bo yá bipɔ lɛ̀, “Yi brekɔ ŋwashyò alɔhuŋ bo mbà, e ke ma àfα wa Jû huŋ ma yi? Nyi le vè vasɔ ge áwá bre nu yi chi, ngè nyi ya ke ya zó ge.” ³ Ebɔ àfα Hɛrɔ̀ yá pɔ chyα atehɛ, ge yá nɛ̀ ge shyɛ wo wa Jèrosalɛ̀ hɛ mbri. ⁴ È yá bégbòko washyé e tá Mbɔchù wo chɔche bɔ̀bye, è bipɔ bo bre bo ma ke mbà gè Kristò huŋ. ⁵ Bo yá yasèŋa ge lɛ, “Ŋɛ Bɛtrɛ̀hɛ pɔ́ Jùdya yi,” ke ngé bye atehɛ, yi ngru pwὰpwὰ Mbɔchù yá jwαte lɛ,

⁶ “Wo nɛ wa Bɛtrɛ̀hɛ ŋɛ zhyɔ Judà yi huŋ,

nɛ matê enchibá chɔ wa Judà mu.

Ke è ma jɛ̀ akpè nɛ, yi àfα ke ju yi.

È ke kpà wa ŋɛ, wa Izrὰ be ngru e yi vɔ́kɛ wa ge huŋ.”

⁷ Ngèhuŋ, Hɛrɔ̀ yá bégbòko wanwa àyibye hɛ áwá yi, è yi bipɔ bo ebɔ vasɔ huŋ, le màŋa huŋ. ⁸ Ngèhuŋ, è chɛpwɛ̀ bo ŋɛ Bɛtrɛ̀hɛ, yi zà wo bo lɛ, “Dɔ kavè nɛ ke ŋwashyò atehuŋ sɔbe. Ebɔ nɛ ke kabɛgbα ge huŋ, ya yaŋa nɛ mì lɛ, Ŋ̀ yibe Ŋ dɔ ŋa lè ge ezozo.” ⁹ Ebɔ bo pɔgbα bú àfα Hɛrɔ̀ ya huŋ, bo chɔ̀wa shyɔ. Vasɔ bo yá vè áwá nu yi chi huŋ, yá chàndà ke yi dɔ ju bo yi tètè be è dɔ ndate bre ŋwashyò huŋ yá ma. ¹⁰ Ebɔ bo vè vasɔ huŋ ndate huŋ, pushyɛ bo yá ŋwɛ̀te wo enɛmɔ gbαwa. ¹¹ Ngè bo kà tα huŋ, bo vèwa ŋwashyò huŋ bombò nyɔ̀wé Mɛ̀ri. Bo yá kɛkú ŋa ge ezozo. Bo pya àba bo, bo ŋa ge ekɔŋa á ma gôl huŋ, wo ányɔ e yi jubà emya asɔsɔ huŋ, wo ezɔprα e yi jubà emya asɔsɔ huŋ. ¹² Mbɔchù yá gbi bo chɔ́ ndɛ yi lɛ, bo tété dɔ bɛndà Hɛrɔ̀ mu. Ngè bo pwɛ̀te, bo ngɔ é pyɔzo vé.

Jòsɛ fɔ wa ge, bo sekù dɔ ŋɛ kwɛ̀ wa Ijìp yi

¹³ Ebɔ wa àyibye hɛ chɔ̀gbαyi shyɔ huŋ, nchènda Mbɔchù yá ya é Jòsɛ ndɛ yi. E zà wo gè lɛ, “Chitɔmɔ, a mbu ŋwashyò huŋ, wo nyɔ̀wé, nɛ sekù dɔ kwɛ̀ wa Ijìp yi. Shiwa nɛ nú tété be Ŋ ke yaŋa nɛ ke yasè ya. Hɛrɔ̀ yi kavè ŋwashyò huŋ ke gbα.” ¹⁴ Fɔnzo huŋ, Jòsɛ yá chitɔmɔ, è mbu ŋwashyò huŋ, wo nyɔ̀wé ché alɔhuŋ ke dɔ Ijìp yi. ¹⁵ Bo yá shi nú tètè be Hɛrɔ̀ yá fu. Bye atehɛ ma àmɔ ke mbya bú Mpwèmya yá yate é ngru pwὰpwὰ ge huŋ, ya ju endɛndɛ lɛ, “Ŋ bé yi ŋwaŋɛ é pwɛ̀te kwɛ̀ wa Ijìp.”

Hɛrɔ̀ zà, bo gbα yatra éwanwa

¹⁶ Ebɔ Hɛrɔ̀ vèyigbαyi lɛ, wa àyibye hɛ zhyɛkɛ ge bye mɔ huŋ, pushyɛ ge yá bé gbαwa. Ngè Hɛrɔ̀ yá sebɛ lɛ, è gbègbα zhi pyα chà ebɔ wa àyibye yá vè vasɔ huŋ, ngè è yá ŋa ngre lɛ, bo gbα yatra éwanwa mbri á ma zhi pyα shya zhyɔ á ma ŋɛ Bɛtrɛ̀hɛ wo jɛ̀ á nabàkɛte hɛ. ¹⁷ Ngèhuŋ, bú ngru pwὰpwὰ Mbɔchù Jèrèmyâ yá yate huŋ, ya ju endɛndɛ. È yá zà lɛ,

¹⁸ “Bo yi pɔ ndefi ngru ŋɛ jɛ̀ wa Ramà yi. Ngru alɔhuŋ yi sɛ̀ fi, è yi se èsrɛ gbαwa. Ràchɛ̀ yi sɛ̀ fi zhyɛ ge. Bo bɔ yi ge lɛ, e mukɛ, ngè è ŋɔ yi lɛ, è ke mukɛ̂ mu ke zhyɛ ge fu pwɛ̀te yi ge.”

Jòsɛ wo Mɛ̀ri yasè dɔ ŋɛ zhyɔ wa Izrὰ wo Yeso

¹⁹ Ebɔ Hɛrɔ̀ yá fugbα huŋ, nchènda Mpwèmya yá dɔ é Jòsɛ ndɛ yi ŋɛ kwɛ̀ Ijìp. È zà wo gè lɛ, ²⁰ “Chitɔmɔ á mbu ŋwashyò huŋ wo nyɔ̀wé, nɛ dɔ kwɛ̀ wa Izrὰ yi. Wa á yayi ka ke gbα ŋwashyò huŋ fugbα.” ²¹ Ngè è yá chitɔ mbu ŋwashyò huŋ bombò nyɔ̀wé, bo dɔwa kwɛ̀ wa Izrὰ yi. ²² Bɛhuŋ, ebɔ è yá pɔ lɛ, yi Áchelɔ̀ á mbute mbyɔ sòwé Hɛrɔ̀ be àfα wa Jùdya huŋ, è yá sewa ke dɔ ndà nú. Be bo yá gbi ge chɔ ndɛ huŋ, è pwɛ̀te dɔwa mbrɔ pɔ́ Galìli yi. ²³ È yá dɔ kpɛ jɛ̀ ge ŋɛ jɛ̀ akpè bo yi bé lɛ, Nazàrɛ huŋ. Atehuŋ ma àmɔ lɛ, bú wa pwὰpwὰ Mbɔchù yá yate huŋ, ke ya ju endɛndɛ lɛ, “Bo ke bé ge lɛ, ngru á ju Nazàrɛ huŋ.”

Bú Jɔ̂ Mvɔ́ wa zɔ̀ Mbɔchù yaŋa wa ke Yeso huŋ

(Mak 1.1-8;Luk 3.1-18;Jɔ̂ 1.19-28)

¹ È yá ma ebɔ alɔhuŋ, Jɔ̂ Mvɔ́ wa zɔ̀ Mbɔchù yá chà ke yi kúŋa wa chyα Mbɔchù ŋɛ kwɛ̀zὰmbi yi ŋɛ Jùdya yi. È yayi yaŋa bo lɛ, ² “Táwá nɛ zrɔbye abebe nɛ, ke Ndu àfα Mbɔchù, magbαyi juju.” ³ Ngè Jɔ̂, yi ngru pwὰpwὰ Mbɔchù Èzayà yayi ya ke ge ebɔ è yá zà lɛ,

“Nguzo yi ni wo nde kwɛ̀zὰmbi yi zà lɛ,

mbyabwαte nɛ pyɔ ke Mpwèmya,

mbya seteŋa nɛ gè pé.”

⁴ Àse Jɔ̂ yayi vó hɛ, bo yá mbya ge wo kpɛ kàmɛ. Nkàndá è yayi zhí sro huŋ, yá ma kpɔ bushyα. Byezhi ge yá ma mpá wo nzré dɛ ekpo. ⁵ Wa yayi ju Jèrosalɛ̀, wa mbri yi ju Jùdya wo pɔ́ zɔ̀ Jodàn mbri ke dɔ bɛ ge. ⁶ Bo yayi pùkwè zrɔbye abebe bo, bo yayi tɔ hɛ, è vɔ́ bo zɔ̀ Mbɔchù ŋɛ zɔ̀ Jodàn yi.

⁷ Bɛhuŋ, ebɔ Jɔ̂ yá vè ngɔ̀ngɔ̀ wa Farìsi wo wa Sadùsi á yayi ya lɛ, e vɔ́ bo zɔ̀ Mbɔchù huŋ, è zà wo bo lɛ, “Nɛ á ma zhyɛ ŋú huŋ, nya á ŋa nɛ àyibye ke sekù vèzri Mbɔchù e ma ke ŋa huŋ? ⁸ Ma tɔ nɛ bye e ke màŋa lɛ, nɛ yasègbαyi é zrɔbye abebe nɛ yi. ⁹ Nɛ tété yi sepɔ, yi zà nɛ lɛ, nɛ yibe nɛ sekù vèzri Mbɔchù ke ŋa huŋ, ke nɛ mbute lɛ, nɛ ma edezhyɛ Abràha mu. Ŋ yi yaŋa nɛ lɛ, ‘Mbɔchù yibe e mbya mpɛ atehɛ gé kɔ edezhyɛ Abràha.’ ¹⁰ Mami mbrɔŋɛ huŋ, fenji magbαyi drìté yi. Té mbri á lè vαtê vα asɔsɔ mu, bo ke chikwètápɔ gé krú nkùfi yi.”

¹¹ “Ŋ yi vɔ́ nɛ zɔ̀ Mbɔchù ke màŋa lɛ, nɛ yasègbα é abebe nɛ yi. Bɛ ngru e ke ya kokro ŋɛ huŋ, ma ngru á kàpɛ yi ŋɛ. Ŋ kwatê ngru e chαko byebá ge mu. È ke vɔ́ nɛ zɔ̀ Mbɔchù wo Vomwɛ Achacha wo pyo. + 3.11 Be kɛpi yayi chα byebá mɛsé bo huŋ, Jɔ̂ yá zà lɛ, è kwatê ngru e chαko byebá ge mu. ¹² È magbα wo mvre ge bwo yi, ke yi depo njyé yi, nji asɔsɔ hɛ, è ke pɔte ntù yi bɛ, è ke pɔchɛ̀ ákpá gé hɛ krú nkùfi yi.”

Pyɔ Jɔ̂ vɔ́ Yeso zɔ̀ Mbɔchù huŋ

(Mak 1.9-11;Luk 3.21-22)

¹³ Yeso yá pwɛ̀te kwɛ̀ wa Galìli huŋ, è yawa ŋɛ zɔ̀ wa Jodàn yi lɛ, Jɔ̂ vɔ́ ge zɔ̀ Mbɔchù. ¹⁴ Bɛhuŋ, Jɔ̂ yá tre ke zà lɛ, è sɔtê àmɔ mu lɛ, “Ŋ́ mì é le ya bɛ wò mɔ lɛ, a vɔ́ ŋɛ zɔ̀ Mbɔchù, à ya bɛpya yi ŋɛ ke gɛ huŋ?” ¹⁵ Bɛhuŋ, Yeso yá yasèŋa ge lɛ, “Pwɛ̀te e ma àmɔ mbrɔŋɛ. Ke nyihùŋ pyɔ atehuŋ, nyi ke tɔ bye Mbɔchù kate nyi ke tɔ hɛ mbri.” Ngè Jɔ̂ yá fenyi. ¹⁶ Ebɔ Jɔ̂ vɔ́gbα Yeso zɔ̀ Mbɔchù huŋ, Yeso ninjuwa nyihùŋ zɔ̀ yi. Ngè ebɔ alɔhuŋ, akpachù yá pwè, è vè be Vomwɛ Achacha shya shi é gè be ákrúkpɛ̀ yi. ¹⁷ Nde yá ju akpachù, yi zà lɛ, “Atehuŋ ma Ŋwaŋɛ, Ŋ̀ nɛ wo gè gbαwa, Ŋ́ yi pɔ sɔpɔ wo gè.”

Pyɔ Satà mbɔ̀vè Yeso huŋ

(Mak 1.12-13;Luk 4.1-13)

¹ Ngè Vomwɛ Achacha yá mbya Yeso ke dɔ kwɛ̀zὰmbi yi lɛ, Satà ke mbɔ̀vè ge. ² È yayi bwé drige wo mbɔ ché mà nú yi ke chi gbαngru mbɛ̀ pyα, ngè mbɔ yayi tɔ ge. ³ Nkùchi yá ya bɛ ge, e zà wo ge lɛ, “Be è lè ma endɛndɛ lɛ, à ma Ŋwa Mbɔchù, yaŋa mpɛ atehɛ, ge kɔ byezhi á zhi.”

⁴ Yeso yá yasèŋa ge lɛ, “Srakàda Mbɔchù yi zà lɛ ‘Gbαgbα ngru mê ke byezhi kwa mu, bɛ è ma ke Vomwɛ chyα e yi ju Mbɔchù mwɛ hɛ mbri.’”

⁵ Ngè nkùchi yá mbudɔ wo gè ŋɛ jɛ̀ wa Jèrosalɛ̀ á ma jɛ̀ achacha huŋ, e ni wo gè se ató tα sofye Mbɔchù akpè è te ge nú. ⁶ È zà wo gè lɛ, “Be è lè ma endɛndɛ lɛ, à ma Ŋwa Mbɔchù, á pesrɔ zhyɔ,” ke srakàda Mbɔchù yi zà lɛ,

“Mbɔchù ke ŋa ngre wo nchènda ge ke bù.

Gé ke kαkpɛ wò wo bwo chìdɔ

mama a ke kɛ bá wo mpɛ yi.”

⁷ Yeso yá yasèŋa ge lɛ, “Bɛhuŋ, srakàda Mbɔchù yi zà lè kpɛ lɛ, ‘Tété yi mbɔ̀vè Mpwèmya, Mbɔchù wo mu.’”

⁸ Ndàndà huŋ, nkùchi yá mbu ni wo Yeso se ànɛ̀ a nwabà huŋ, è màŋa ge kwɛ́ a ma myaŋɛ wo bye abwαbwα, wo ngɔ̀ngɔ̀ vìbye á ma nú hɛ. ⁹ E zà wo gè lɛ, “Be à lè kɛkú zó ŋɛ, Ŋ ke ŋa wò gé mbri.”

¹⁰ Ngè Yeso yá yasèŋa ge lɛ, “Satà chɔ̀ shyɔ jú ŋɛ yi, srakàda Mbɔchù yi zà lɛ, ‘Zó Mpwèmya wo Mbɔchù, ngè yi vége a ke tɔŋa chwɔ.’”

¹¹ Ngè nkùchi yá pwɛ̀te ge, nchèndé Mbɔchù yá ya tὰfye ge.

Pyɔ Yeso chà chwɔ ge Galìli huŋ

(Mak 1.14-15;Luk 4.14-15)

¹² Ebɔ Yeso yá pɔ lɛ, bo pɔte Jɔ̂ tαfi huŋ, è yasè dɔwa Galìli. ¹³ E yá dɔ shî Nazàrɛ mu bɛ, e yá dɔ shi ŋɛ Kàpɛnàho, jɛ̀ á ma chɛ nyrɔ wa Galìli yi. È yá ma nkwɛ̀ zhyɔ Zɛbulɔ̀ wo Natálì yi. ¹⁴ E yá ma àmɔ lɛ, bú ngru pwὰpwὰ Mbɔchù Èzayà yá yate hɛ ke ju endɛndɛ yi lɛ,

¹⁵ “Wa Zɛbulɔ̀ wo zhyɔ Natálì, á ma pyɔ zɔ̀ akpè zrèhù zɔ̀ Jodàn huŋ, nɛ á ma ŋɛ pɔ́ Galìli yi á matê ekre wa Jû mu huŋ, yi nɛ lɛ,

¹⁶ wa á yá mate nkùfi hɛ, vè yi chacha akpè. Chacha yi mbu é wa e yi shi ŋɛ kwɛ̀ wa á fugbα hɛ.”

¹⁷ Chàkà ebɔ alɔhuŋ, Yeso yá chà chyα Mbɔchù yi kú lɛ, “Pwɛ̀te nɛ abebe nɛ yi tɔ hɛ, ke ebɔ Mbɔchù yi kpà wa ge be àfα huŋ magbα juju.”

Pyɔ Yeso bé wa e yi mbɔ̀bye wo gè enkàpro hɛ

(Mak 1.16-20;Luk 5.1-11)

¹⁸ Be Yeso yayi sɛkàju chɛ nyrɔ wa Galìli huŋ, è vèwa zhyɛnyɔ̀ zɔ pyα. Samù, yi zre ge enzo huŋ yá ma lɛ, Pità huŋ wo ŋwanyɔ̀ ge Andrò. Bo yayi tá zé bo zɔ̀ akpè alɔhuŋ, ke bo yá ma wa e yi gbα ásɛ. ¹⁹ Yeso yá zà wo bo lɛ, “Ya chi nɛ mì, Ŋ ke mbɔ̀ŋa nɛ pyɔ nɛ ke béfɔ yapya wo wa enzɔ ke mì.” ²⁰ Fɔnzo huŋ, bo yá pwɛ̀tewa zé bo ke yi chi Yeso.

²¹ Be Yeso yayi dɔ jú huŋ, è vèndàwa zhyɛnyɔ̀ zɔ pyα, Jɛ̂ ŋwa Zebèdí wo ŋwanyɔ̀ ge Jɔ̂. Bo yá mate kro yi wo so bo, ke yi mbyabwα zé bo. Ngè Yeso yá bé bo. ²² Fɔnzo huŋ, bo yá pwɛ̀te kro wo so bo, ke yi chi Yeso.

Pyɔ Yeso yayi mbɔ̀ŋa, è yi kú, è yi mbyangà wa huŋ

(Luk 6.17-19)

²³ Yeso yayi sɛ bya yi mbri ŋɛ Galìli yi. È yayi mbɔ̀ŋa bo té sofye Mbɔchù bo yi, è yi kúŋa bo Chwɛzri Asɔsɔ ke Ndɔ àfα Mbɔchù wo pyɔ è mbyangà wa e yi kpé wo àchɛ̀chì dɛbye hɛ. ²⁴ Chwɛzri ge yá sɛbàkɛ bya mbri ŋɛ kwɛ̀ Siryà yi. Ngè wa yá ya bɛ ge wo wa mbri a yayi kpé wo àchɛ̀chì dɛbye hɛ, wa kpɔ bo yayi kà hɛ, wa evrα abebe yayi nɛ̀ bo shyɛ hɛ, wa a yayi kùfu hɛ, wo wa a yá futebya hɛ, è yá mbyangà bo. ²⁵ Ngɔ̀ngɔ̀ wa á ju ŋɛ pɔ́ Galìli wo kα jɛ̀ je bo yi bé lɛ, Dèkapolì huŋ, yayi chi ge. Wazɔ yá ju ŋɛ Jèrosalɛ̀ wo pɔ́ Jùdya yi, wa enzɔ hɛ yá ju, àvèpàju zrèhù zɔ̀ Jodàn yi.

Yeso kú chyα Mbɔchù ànɛ̀ yi

¹ Be Yeso yá vè ngɔ̀ngɔ̀ wa be bo yi ya ke ya bɛ ge huŋ, è yá ni shi ànɛ̀. Wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ, yá kαko pɔte ge yra yi. ² È chà ke bo yi mbɔ̀ŋa àmɔ:

Atɔtɔ Endɛndɛ

(Luk 6.20-23)

³ “Mbɔchù ke ŋa atɔtɔ wo wa á pɔte sepɔ bo mbri é gè huŋ,

ke bye mbri a ma Ndu Àfα Mbɔchù huŋ, ma edribo.

⁴ Mbɔchù ke ŋa atɔtɔ wo wa e yi se èsrɛ hɛ,

ke è ke chù bo.

⁵ Mbɔchù ke ŋa atɔtɔ wo wa e yi mbushya wo dribo zhyɔ hɛ,

ke è ke ŋa bo bú è yá yatɔ̀te lɛ, è ke ŋa bo huŋ.

⁶ Mbɔchù ke ŋa atɔtɔ wo wa á ma wo sepɔ akwαkwα ke yi tɔ bye ásetetemɔ ju Mbɔchù huŋ,

ke è ke pɔŋwɛ̀ŋa bo ke tɔ gé.

⁷ Mbɔchù ke ŋa atɔtɔ wo wa e yi vè èsrɛ wo wa enzɔ hɛ,

ke è ke vè lè èsrɛ wo bo.

⁸ Mbɔchù ke ŋa atɔtɔ wo wa pushyɛ bo ma wɛwa hɛ,

ke bo ke vè Mbɔchù.

⁹ Mbɔchù ke ŋa atɔtɔ wo wa e yi mbya lɛ, wa shi wo atɔtɔ huŋ,

ke wa ke yi bé bo lɛ, zhyɛ Mbɔchù.

¹⁰ Mbɔchù ke ŋa atɔtɔ wo wa bo yi ŋa vèzri ke bo yi tɔ bye ásetetemɔ ju Mbɔchù hɛ,

ke Ndu Àfα Mbɔchù ma edribo.”

¹¹ “Mbɔchù ke ŋa atɔtɔ wo wa, yi wa yi ché, yi wa yi ŋa vèzri wo, yi wa yi yrùpɔ wo àchɛ̀chì chyα abebe ke wa alɔhɛ ma wa ekokro ŋɛ huŋ. ¹² Ma nɛ wo enɛte, nɛ pɔ sɔpɔ, ke ekpàmɔ nɛ ma akpachù yi kpèbe. Shyɛ nɛ tété ŋwɛ̀ lɛ, ngè pyɔ alɔhuŋ, yi bo yayi ŋa vèzri wo wa pwὰpwὰ Mbɔchù á yá mayo wo nɛ hɛ mu.”

Nɛ ma be mrα wo chacha yi

(Luk 14.34-35)

¹³ “Nɛ ma be mrα yi wo wa mbri ŋɛ myaŋɛ. Bɛhuŋ be mrα alɔhuŋ lè kpɔ̀kwègbαyi vyavya ge mɔ huŋ, pyɔ ke makondê, yi bo ke mbya ge e ma wo vyavya ge mu. È ke ma bú éwàwὰ, yi bo ke táwámɔ, yi wa ke zùkàju wo bá.”

¹⁴ “Nɛ ma be chacha ke wa myaŋɛ mbri. Jɛ̀ akpè, yi wa pɔte ànɛ̀ huŋ, tetὰtekô mɔ mu. ¹⁵ Lèyɛwa ngru bèkô lambù, e vokɛ ge wo nkè mu. Ngru lè bè lambù, è ke te ge tɛbrɛ̀ yi lɛ, e ŋa chacha wo wa á ma tα hɛ mbri. ¹⁶ Ngè pyɔ alɔhuŋ, ma chacha nɛ, yi mbu é wa yi lɛ, bo ke vè bye asɔsɔ nɛ yi tɔ hɛ, yi bo ke kpyadè Sonɛ á ma akpachù huŋ.”

Yeso mbɔ̀chaŋa bɔ̀bye

¹⁷ “Tété, yi sepɔ nɛ lɛ, Ŋ ya lɛ, Ŋ chombuju bɔ̀bye Mɔsè yá jwαte hɛ wo embɔ̀ŋa wa pwὰpwὰ Mbɔchù hɛ mu. Ŋ̀ yatê lɛ, Ŋ ya chombuju gé mu bɛhuŋ, Ŋ̀ ya lɛ, bye bɔ̀bye yá yate hɛ ke ya ju endɛndɛ yi. ¹⁸ Endɛndɛ Ŋ yi yaŋa nɛ lɛ, tètè be akpachù wo zhyɔ ke gbα, ŋwa búzo, yi bo jwαte srakàda bɔ̀bye ke dɔ̂ brezo mu, tètè be gé ke yá ma.”

¹⁹ “Ngèhuŋ, mànya mànya á lè kù mami bɔ̀bye á fibà huŋ, è mbɔ̀ŋa lè wa enzɔ hɛ ke tɔ àmɔ, Mbɔchù ke mbya ge lɛ, e ma ngru á fibà huŋ, ŋɛ Ndu àfα Akpachù yi. Bɛ ngru á lè yi tɔ, è yi mbɔ̀ŋa wa enzɔ ke tɔ lè àmɔ, è ke ma ngru akpè chɔ wa yi ŋɛ ndu akpachù yi. ²⁰ Ngèhuŋ, Ŋ yi yaŋa nɛ lɛ, vè nɛ lɛ, zrɔbye nɛ setetemɔ ju Mbɔchù yi, kàju chɔche bɔ̀bye wo wa Farìsi. È lè matê àmɔ mu, nɛ ke kàkô ndu àfα akpachù yi mu.”

Bú Yeso yi mbɔ̀ŋa ke fyeshyɛ huŋ

(Luk 12.57-59)

²¹ “Nɛ pɔgbαyi lɛ, bo yá zà lɛ, bo yá yaŋate wa enkàpro hɛ lɛ, ‘Tété gbα nɛ ngru mu wo lɛ, ngru á lè gbα ngru, bo ke mbudɔ wo gè ákɔ̀kpɛ yi.’ ²² Bɛhuŋ, Ŋ yi yaŋa nɛ lɛ, ngru á lè fyeshyɛ wo ŋwanyɔ̀, bo ke mbudɔ wo gè ákɔ̀kpɛ yi. Ndàndà huŋ, ngru á lè zà wo ŋwanyɔ̀ lɛ, ‘À sɔ ke wὰ yi,’ bo ke mbudɔ wo gè ákɔ̀kpɛ yi. Ngru á lè zà lɛ, ‘Bù jwɔ!’ ngru alɔhuŋ ke srànate krú nkùfi yi. ²³ Ngèhuŋ, á lè ma lɛ, á ŋa ekɔŋa wo bre bo yi bèchɛ̀ŋa Mbɔchù ekɔŋa mɔ huŋ, à lè sebɛ lɛ, ŋwazα ma wo sepɔ abebe ke bù, ²⁴ pwɛ̀te ekɔŋa wo nú ju bre ekɔŋa, á dɔ yagbòko yogbαyi chyα nɛmbò ge bɛ, à lɛ̀ ya ŋa ekɔŋa wo.”

²⁵ “Mbyabwα bye fɔ̀fɔ̀ wo ngru e yi mbudɔ wo bù ákɔ̀kpɛ huŋ. Tɔ ge ebɔ nɛmbò gè yá mate pyɔ huŋ. Àmɔmu, è ke ŋa wò bwo ngru e yi kpà kpɛ huŋ, è ke ŋa wò wo ngru e yi vɔ́kɛ wa tαfi, ngè è ke pɔ wò tαfi yi. ²⁶ Endɛndɛ, Ŋ yi yaŋa wò lɛ, à lè yá kpangajû kɔbɔ̀, yi bo kéŋate wò huŋ mu, à ke jû tαfi alɔhuŋ mu.”

Embɔ̀ŋa á ma ke na va ngru àmɔmu nwa ngru huŋ

²⁷ “Nɛ pɔgbαyi lɛ, bo yá zà lɛ, ‘Tété na va ngru àmɔmu nwa ngru mu.’ ²⁸ Bɛhuŋ, Ŋ yi yaŋa nɛ lɛ, ngru á lè vète nguva wo sepɔ lɛ, bombò ge na, e nagbαyi nguva alɔhuŋ pushyɛ ge yi. ²⁹ Be njìjwó buyru wo lè mbya lɛ, á tɔ bú abebe mɔ huŋ, krámbuju táwá ge. È ke sɔ wo bù be nkwɛ̀ vekpɔ wo nzo le pi huŋ, kàpɛ yi be bo le mbu kpɔ wo mbri, bo tápɔ krú nkùfi yi. ³⁰ Be buyru wo lè mbya lɛ, á tɔ bú abebe mɔ huŋ, kémbuju táwá ge. È ke sɔ wo bù be nkwɛ̀ vekpɔ wo nzo le pi kàpɛ yi be kpɔ wo mbri le dɔ nyihùŋ krú nkùfi huŋ.”

Bú Yeso mbɔ̀ŋa ke chɔfo bα huŋ

(Mat 19.9;Mak 10.11-12;Luk 16.18)

³¹ “Bo yi zà lè bɔ̀bye Mɔsè kpɛ lɛ, ‘Ngunwa á lè chɔfo bα wo va ge, ma e ŋa ge srakàda e ke màŋa lɛ, è chɔfo yi bα.’ ³² Bɛhuŋ, Ŋ yi yaŋa nɛ mbrɔŋɛ lɛ, ngunwa á lè pwɛ̀te yi va ge, è lè matê lɛ, va ge na yi bombò ngunwa zo mu huŋ, e mbya yi nguva alɔhuŋ, ke kù bɔ̀bye bα, ngè ngunwa á mbu bα nguva alɔhuŋ, kù yi bɔ̀bye bα kpɛ.”

Embɔ̀ŋa Yeso mbɔ̀ŋa ke fα huŋ

³³ “Ndàndà huŋ, nɛ pɔgbαyi lɛ, bo yá zà wo wa enkàpro lɛ, ‘Tété fα ke tɔ búzo á tɔtê ge mu. À lè fα ke tɔŋa Mbɔchù búzo, tété pra ke tɔ bu alɔhuŋ mu.’ ³⁴ Bɛhuŋ, Ŋ yi yaŋa nɛ mbrɔŋɛ lɛ, Nguzo tété fα mà baba mu. Tété fα nɛ, yi bé nɛ zre akpachù mu ke, e ma mbyɔ àfα ke Mbɔchù. ³⁵ Tété yi fα nɛ, yi bé zre zhyɔ mu ke, ngè bre Mbɔchù yi shi, yi ngɔte bá ge yi. Tété yi fα nɛ, yi bé zre Jèrosalɛ̀ mu, ke è ma jɛ̀ akpè, ke àfα akpè. ³⁶ Tété yi fα nɛ, yi bé mami se wo mu ke, à mbyakô njì zré á ma po, e kɔ tòmùmù mà á ma tòmùmù huŋ, e ma powa mu. ³⁷ Búzo lè ma ke fenyi, ‘Fenyi ge mɔ.’ È lè ma ke ŋɔ, ‘Ŋɔ ge mɔ.’ Bú á lè ngɔnandà nú, ju wo nkùchi.”

Yeso mbɔ̀ŋa lɛ, tété poŋa abebe wo abebe mu

(Luk 6.29-30)

³⁸ “Nɛ pɔgbαyi lɛ, bo yá zà lɛ, ‘Ngru lè bèchú ngru njìjwó, ma bo bèchú lè edrige kpɛ. Ngru lè dombuju ngru nyiri, ma bo dombuju lè edrige kpɛ.’ ³⁹ Bɛhuŋ, Ŋ yi yaŋa nɛ mbrɔŋɛ lɛ, ngru tété poŋa abebe wo abebe mu. Ngru lè de wò bu jú áwá nzo, yasèŋa ge aŋɔ̀ chɔ kpɛ. ⁴⁰ Ngru lè ka lɛ, e mbudɔ wo bù ákɔ̀kpɛ ke è ka lɛ, a ŋa ge àsα evó wo, mbuju ŋapɔkɛ ge kô wo kpɛ. ⁴¹ Ngru lè chìmbu wò ke ngre lɛ, á chα àbre ge nɛmbò gè sɛdɔ tótó pyɔ, sɛpɔkɛndà nkwɛ̀ pyɔ alɔhuŋ, fɔ pyα. ⁴² Ŋa ngru bú è kate lɛ, á ŋa ge huŋ mami lɛ, e frɔ̀ mɔ.”

Yeso mbɔ̀ŋa lɛ wa nɛ wo wa á pite bo shyɛ hɛ

(Luk 6.27-28,32-36)

⁴³ “Nɛ pɔgbαyi lɛ, bo yá zà lɛ, ‘Nɛ wo zhyé wo, á pi wa a pite wò shyɛ hɛ.’ ⁴⁴ Bɛhuŋ, Ŋ yi yaŋa nɛ mbrɔŋɛ lɛ, nɛ nɛ wo wa àpishyɛ nɛ, nɛ sofye Mbɔchù ke wa e yi ŋa nɛ vèzri hɛ. ⁴⁵ Nɛ tɔ àmɔ, yi nɛ ke ma zhyɛ Sonɛ á ma akpachù huŋ. Ngè e yi mbya nu, yi ju ke wa abebe wo wa zrɔbye bo setetemɔ ju Mbɔchù huŋ. Ngè e yi pwɛ̀ chù ke tá ke wa zrɔbye bo setetemɔ ju Mbɔchù, wo wa zrɔbye bo setetêmɔ ju Mbɔchù mu. ⁴⁶ Be nɛ lè yi nɛ wo wa á nɛ wo nɛ kwa mɔ huŋ, ngɛ Mbɔchù ke ŋa nɛ ekpamɔ ke gè? Mê mami wa e yi kpɛ gɛndu hɛ, yi tɔwalè àmɔ mû? ⁴⁷ Be è lè ma lɛ, yi zhyé wo á yi sopɔ vébo, ngɛ á tɔkàpɛ yi wa enzɔ hɛ? Mê mami wa á yitê Mbɔchù mu hɛ, yi tɔwalè bye alɔhɛ mu? ⁴⁸ Ngèhuŋ, nɛ tɔ zrɔbye ásetetemɔ é pé yi mbri be Sonɛ á ma akpachù huŋ.”

Yeso mbɔ̀ŋa ke pyɔ ngru yibe e tὰfye wa á matê mu huŋ

¹ “Mbuwa nɛ ebɔ ke tɔ bye ásetetemɔ ju Mbɔchù jɔ wa lɛ, yi wa ke vè be nɛ yi tɔ bye huŋ. Be nɛ lè tɔ àmɔ, nɛ ke bɛtê ekpamɔ, yi Sonɛ á ma akpachù yi ŋa huŋ mu.”

² “Ngè ebɔ nɛ ke yi kɔŋa wa á matê mu hɛ bye, nɛ tété yi bé tàràti be wa e yi kwrɛyi hɛ mu. Bo yi tɔ àmɔ tα sofye Mbɔchù wa Jû yi wo pαndi lɛ, wa ke vè bo, bo ŋa bo ezozo. Endɛndɛ Ŋ yi yaŋa nɛ, bo bɛgbα ekpamɔ bo. ³ Bɛhuŋ, ebɔ nɛ lè yi kɔŋa wa á matê mu hɛ bye, tété mbya nɛ lɛ, mami zhyé fi nɛ yi bú nɛ yi tɔ huŋ mu lɛ, ⁴ bú nɛ yi tɔtὰmɔ huŋ, nɛ lè tɔ àmɔ, Sonɛ e yi vè bú nɛ yi tɔtὰmɔ huŋ, ke ŋa nɛ ekpamɔ nɛ.”

Embɔ̀ŋa á ma ke pyɔ ke sofye Mbɔchù huŋ

(Luk 11.2-4)

⁵ “Ebɔ nɛ lè yi sofye Mbɔchù, tété ma nɛ be wa e yi kwrɛyi hɛ mu. Bo nɛ ke yi ndate ŋɛ té sofye Mbɔchù wa Jû yi, wo pαndi yi ke yi sofye Mbɔchù lɛ, wa ke vè bo. Endɛndɛ Ŋ yi yaŋa nɛ, bo bɛgbαyi ekpamɔ bo. ⁶ Ebɔ nɛ lè ma lɛ, nɛ sofye Mbɔchù, kà nɛ pretα yi, nɛ kukɛ ndɔ, nɛ sofyeŋa Sonɛ, yi nguzo yi vètê mu huŋ.” Ngè Sonɛ e yi vè bye nɛ yi tɔtὰmɔ hɛ, ke ŋa nɛ ekpamɔ.

⁷ “Ebɔ nɛ lè yi sofye Mbɔchù, nɛ tété yi yâ chyα á pɔtê nji mu hɛ, be wa á yitê Mbɔchù mu huŋ. Bo yi sepɔ lɛ, Mbɔchù ke pɔ sofye bo ke ngɔ̀ngɔ̀ chyα bo yi ya hɛ. ⁸ Tété ma nɛ be bo yi mu. Sonɛ yigbαyi bye nɛ pite hɛ, bɛ nɛ lɛ̀ bipɔmi ge huŋ.

⁹ Ngè be nɛ ke yi sofye Mbɔchù yi àmɔ:

‘Sonyi á ma akpachù huŋ,

Ma wa ŋa wò ezozo,

¹⁰ mbya wa vè ndu àfα wo be e yi ya,

mbya wa tɔ bú á kate myaŋɛ huŋ, lèbe bo yi tɔlè akpachù huŋ.

¹¹ Ŋa nyi byezhi nyi kate zɛŋɛ hɛ.

¹² Vèwáŋa nyi abebe nyi, nyi tɔte hɛ,

lèbe nyi yi vèwáŋa wa á tɔte abebe wo nyi hɛ.

¹³ Tété pwɛ̀teŋa nyi wo embɔ̀vèmɔ mu,

bɛhuŋ, tekɛfye nyi é ngru abebe yi.

Ma e ma àmɔ.’”

¹⁴ “Nɛ lè yi vèwáŋa wazɔ ebɔ bo yi tɔbɛ nɛ wo abebe mɔ huŋ, Sonɛ á ma akpachù huŋ, ke vèwáŋa lè nɛ kpɛ. ¹⁵ Bɛhuŋ, be lè yi vèwáŋatê wa enzɔ abebe bo mu, Sonɛ á ma akpachù huŋ, ke vèwáŋatê nɛ abebe, yi nɛ tɔte hɛ kpɛ mu.”

Embɔ̀ŋa á ma ke bwé driwo wo mbɔ ke sofye huŋ

¹⁶ “Ebɔ nɛ lè yi bwé drinɛ wo mbɔ ke sofye Mbɔchù, tété yi ma nɛ lè èsrɛ srɛ be wa e yi kwrɛyi hɛ, yi tɔ mu. Bo yi sɛ wo se èsrɛ jɔ bo ke yi màŋa wa mbri lɛ, bo yi bwé dribo bo wo mbɔ. Endɛndɛ Ŋ yi yaŋa nɛ, bo bɛgbαyi ekpamɔ bo. ¹⁷ Bɛhuŋ, ebɔ nɛ lè yi bwé drinɛ wo mbɔ, nɛ chú jɔ nɛ, nɛ chokɛ ezɔprα, ¹⁸ mama wazɔ ke yitê lɛ, nɛ yi bwé drinɛ wo mbɔ mu. Bɛhuŋ, yi Sonɛ á ma akpachù huŋ kwa, yi nguzo yi vètê mu huŋ, ngè e yi vè bye nɛ yi tɔtὰ hɛ, ngè e ke ŋa nɛ ekpamɔ.”

Embɔ̀ŋa á ma ke té vìbye akpachù huŋ

(Luk 12.33-34)

¹⁹ “Tété pɔte nɛ vìbye nɛ ŋɛ myaŋɛ, á ma bre sè wo emangri ke zhinyimbe gé wo, yi wa eví ke gbɛ kà ví gé mu. ²⁰ Bɛ, nɛ pɔte vìbye nɛ akpachù á ma bre sè wo emangri ke zhinyimbê gé, yi wa eví ke gbɛ kà vikô gé yi mu. ²¹ È ma àmɔ ke bre vìbye nɛ ma huŋ, ngè bre pushyɛ nɛ ma yi kpɛ.”

Embɔ̀ŋa á ma lɛ njìjwó ma be lambù kpɔ ngru yi

(Luk 11.34-36)

²² “Njìjwó ma be lambù yi kpɔ ngru yi. Njìjwó wo lè ma sɔbe, kpɔ wo mbri ke ŋwɛ̀te wo chacha. ²³ Bɛ njìjwó wo lè béte, á màŋa lɛ, kpɔ wo mbri ke ma krú nkùfi yi. Ngè be chacha á ma lɛ, e le yi mbu é bù huŋ, yasè mate nkùfi huŋ, á màŋa lɛ, à mate é krú nkùfi yi!”

Embɔ̀ŋa á ma lɛ, tété nɛ̀ nɛ drinɛ shyɛ ke búzo mu huŋ

(Luk 16.13;12.22-31)

²⁴ “Kɛpi tɔŋakô mɛsé pyα chwɔ mu, è ke pi zo shyɛ, è nɛ wo enzo, àmɔmu huŋ, è ke zó enzo, è vèkakami enzo huŋ. À ke yi tɔŋakô Mbɔchù chwɔ, à gbαwa lè ebɔ wo mbri ke kabɛ kɔbɔ̀ ebɔ alɔhuŋ mu.”

²⁵ “Ngè drubú Ŋ yaŋa nɛ lɛ, nɛ tété yi nɛ̀ drinɛ shyɛ ke bú nɛ ke zhi huŋ wo, yi nɛ ke vá ke ma gbαgbα huŋ mu. Tété nɛ̀ nɛ drinɛ shyɛ, ke mami bú nɛ ke vó huŋ mu. Mê shigbαgbα ma chò kàpɛ yi byezhi mu. Ngèhuŋ mê kpɔ ngru ma chò kàpɛ yi àse mu? ²⁶ A kevè nɛ zhyɛnyɛ, gé yi játê bye, gé bópɔtê byezhi ntù yi mu bɛhuŋ, Sonɛ á ma akpachù huŋ, yi ŋa gé byezhi. Mê nɛ ma chò kàpɛ yi zhyɛnyɛ mu? ²⁷ Yi nya chɔ nɛ yi, á yibe e pɔkɛko ŋwa ebɔ é shigbαgbα ge ke e yi nɛ̀ drige shyɛ huŋ?”

²⁸ “Ngɛ nɛ yi nɛ̀ drinɛ shyɛ ke àse dɔ́? A kevè nɛ be flawà ekpo, be gé yi kpè huŋ, gé yi tɔtê chwɔ, gé zavô drige àse mu. ²⁹ Bɛhuŋ, Ŋ yaŋa nɛ, mami àfα Solomù nyihùŋ vìbye ge yi, yá matê wo àse á bwαte be nzo chɔ flawà atehɛ mu. ³⁰ Bɛhuŋ, be Mbɔchù lè yi vó byα atehɛ àse, á ma gbαgbα zɛŋɛ, yi bo ke pɔchɛ̀ gé épyo nana, mê è ke vó nɛ àse kàpɛ be e yi vó byα hɛ mu? Nɛ, yi fenyi nɛ ma ŋwa baba huŋ!”

³¹ “Be è ma àmɔ huŋ, ‘Tété yi nɛ̀ drinɛ shyɛ ke bú nɛ ke zhi huŋ, àmɔmu huŋ, yi nɛ ke va huŋ, àmɔmu àse nɛ ke vó hɛ mu.’ ³² (Ŋ yi yaŋa nɛ àmɔ, ke wa á yitê Mbɔchù mu hɛ, bo kate lè bye atehɛ ebɔ mbri.) Sonɛ á ma akpachù huŋ, yigbαyi lɛ, nɛ kate bye atehɛ mbri. ³³ Bú á kàpɛ bye mbri huŋ ma lɛ, nɛ pɔte pushyɛ nɛ é Ndu Àfα Mbɔchù yi. Nɛ tɔsete bye mɔ be Mbɔchù kate lɛ, nɛ tɔ huŋ. Ngè è ke ŋa nɛ bye atehɛ mbri kpɛ. ³⁴ Ngè ma tété yi nɛ̀ drinɛ shyɛ ke nana mu, ke ngɔ̀ngɔ̀ bye ma, yi nɛ ke nɛ̀ shyɛ yi ke nana. Chibyacha ma wo vèzri ke drige a kwate ge.”

Yeso mbɔ̀ŋa lɛ, wa tété kpà wazɔ mu huŋ

(Luk 6.37-38,41-42)

¹ “Tété kpà nɛ wazɔ mu, mama Mbɔchù ke kpàtê lè nɛ kpɛ mu. ² Pyɔ nɛ yi kpà wa huŋ, ngè be Mbɔchù ke kpà lè nɛ àmɔ. Bɔ̀bye nɛ yi mbu ke wa kpà huŋ, ngè be Mbɔchù ke mbu lè ke kpà nɛ yi.”

³ “Ngɛ á bàŋwɛ̀te ke yi kevè ebribye a ma njìjwó ŋwazα yi, á sepɔyo ke mbuju mbìtrì kpyɔ a ma njìjwó wo yi mu huŋ? ⁴ Tɔ ntrɛ á yibe a zà wo ŋwazα lɛ, Ŋwama te Ŋ mbuju wò ebribye njìjwó, yi mbìtrì kpyɔ mate njìjwó wo huŋ? ⁵ Bù ngru e yi kwrɛyi huŋ, mbujuyogbαyi mbìtrì kpyɔ njìjwó wo yi, bɛ à lè vèŋwrɛ́ ke mbuju ebribye á ma njìjwó ŋwazα huŋ.”

⁶ “Tété ŋa nɛ bye á ma wɛwa ju Mbɔchù wo bé mu. Nɛ lè tɔ àmɔ, gé ke yasè jɛ nɛ. Tété fɔ nɛ bye bo yi bé lɛ pɛ̂ + 7.6 Bú, yi bo yi bé lɛ pɛ̂ huŋ, ma byezɔ á kwαte tú e yi kpè nyihùŋ cho njàngà zo yi, ngè wa yi fɔ gé ke mbya bye zevé wo sɛ̀wa yi, á ma àfɛ̀ wo byechwα yi. huŋ, nɛ ŋa kɔye mu. Nɛ lè tɔ àmɔ, gé ke fɔ gé, gé zùnyimbe.”

Bipɔ kavè kwa nɛ ke bɛ

(Luk 11.9-13)

⁷ “Bipɔbàte nɛ, bo ke ŋa nɛ, kabàte nɛ, nɛ ke vè, debàte nɛ ndɔ, bo ke pyaŋa nɛ. ⁸ Ke mànya mànya e yi bi huŋ, bo ke ŋa ge. Mànya mànya e yi ka huŋ, è ke vè. Mànya mànya e yi kwa ndɔ huŋ, bo ke pyaŋa ge.”

⁹ “Nɛ shyé zhyɛ, nguzo ma chɔ nɛ, yi ŋwa ge lè bi ke byezhi mɔ huŋ, á yibe e ŋa ge mpɛ? ¹⁰ Àmɔmu be è lè bi ke ásɛ mɔ huŋ, è yibe e ŋa ge ŋú? ¹¹ Be nɛ wa abebe, be nɛ lè yigbαyi ke ŋa zhyɛ nɛ bye asɔsɔ, è ke ma ntrɛ wo Sonɛ á ma akpachù huŋ? Mê è ke ŋa mànya mànya bye asɔsɔ, kàpɛ yi be bo lè yi bi ge mu? ¹² Tɔ nɛ wo wazɔ bú nɛ yibe nɛ nɛte lɛ, bo tɔ lè wo nɛ huŋ. Ngè bú bɔ̀bye Mɔsè wo wa pwὰpwὰ Mbɔchù yá yate.”

Mwɛndɔ gù é baba wo á ngáte huŋ

(Luk 13.24)

¹³ “Kà nɛ é mwɛndɔ gù é baba huŋ, ke mwɛndɔ gù á ngáte huŋ, ma pyɔ e yi dɔ wo ngru bre fi yi. È ma fyɔwa ke dɔ pyɔ alɔhuŋ. È ma pyɔ alɔhuŋ, yi wa fàbe yi kàju yi. ¹⁴ Bɛ mwɛndɔ gù é baba, yi mbudɔ wo ngru é shigbαgbα yi. Pyɔ alɔhuŋ kwαte, ngè è mamɔ wa baba e yi kabɛ pyɔ alɔhuŋ.”

Mamiwa tó kɔ ma wo vro ge

(Luk 6.43-44)

¹⁵ “Mbuwa nɛ ebɔ wo wa pwὰpwὰ e yi chúzɛchu hɛ. Bo ma lɛ, bo ya bɛ nɛ huŋ, bo fɔwa kpɛ sɛ, bo vówa, eyimu nyihùŋ bo huŋ, bo mamɔ fèkpɔ á ma ke gbαzi nɛ mɔ huŋ. ¹⁶ Nɛ ke vèyi bo é zrɔbye bo yi. Wa pyako vα álamba é té ekpo yi, àmɔmu wa vɔ́ko vα njí é té mbwὰmbwὰ yi? ¹⁷ Lèyɛwa vro tó asɔsɔ, yi vα é tó asɔsɔ yi? Vro tó abebe, yi vα é tó abebe yi. ¹⁸ Tó asɔsɔ vαkô vα abebe mu, lèbe tó abebe vαkô vα asɔsɔ mu. ¹⁹ Té mbri a lè yi vαtê, vα asɔsɔ mu huŋ, bo ke chikwè tɔ̀pɔ gé krú nkùfi yi. ²⁰ Ngèhuŋ, nɛ ke vèyi wa pwὰpwὰ e yi chúzɛchu hɛ, é zrɔbye bo yi.”

Wa ekokro Yeso endɛndɛ hɛ

(Luk 13.25-27)

²¹ “Matê wa mbri e yi bé ŋɛ lɛ, Mpwèmya, Mpwèmya e ke kà ndu àfα akpachù yi mu. Bɛhuŋ, wa e ke kà nú hɛ, ma wa e yi tɔ bye Soŋɛ a ma akpachù huŋ, kate huŋ.” ²² È ke ma chú Mbɔchù ke kpà wa huŋ, ngɔ̀ngɔ̀ wa ke yi zà wo mì lɛ, “Mpwèmya, Mpwèmya, mê nyi yayi yaŋa wa chwɛzri Mbɔchù, nyi yi kαju nkɔchɔ é wa yi, nyi yi tɔ bye acheche é zre wo yi mû? ²³ Ngè Ŋ ke yaŋa bo wɛwa lɛ, ‘Ŋ̀ yá yipɔ̂ nɛ mu. Chɔ̀ nɛ shyɔ ju ŋɛ yi, nɛ wa e yi tɔ abebe hɛ!’”

Cho té zɔ pyα

(Luk 6.47-49)

²⁴ “Mànya mànya á lè pɔ chyα ŋɛ, è yi tɔ bú Ŋ kate huŋ, ma be ngru àyibye zo á yá pɔte tα ge wo mpɛ ásɛ́kɛnatemɔ huŋ. ²⁵ È yá pɔte àmɔ huŋ, chù yá tá, zɛ̀ yá ŋwɛ̀ngachαte, vo abebe yá tɔ dó tα alɔhuŋ, ngè vo abebe alɔhuŋ, yá tɔtê tα alɔhuŋ, lɛ e zo mu, ke bo pɔte tα alɔhuŋ, é mpɛ ásɛ́kɛnatemɔ huŋ. ²⁶ Bɛhuŋ, mànya mànya a lè pɔ chyα ŋɛ á tɔ̂ bu Ŋ kate huŋ mu, ma be jwɔ nguzo á pɔte tα ge zὰmbi huŋ. ²⁷ È yá pɔte àmɔ huŋ, chù yá tá, zɛ̀ yá ŋwɛ̀ngachαte, ngè vo abebe yá tɔ ya dó tα alɔhuŋ, ngè e yá zowamɔ dùdùdù!”

²⁸ Ebɔ Yeso yá yagbαyi chyα atehɛ, ngɔ̀ngɔ̀ wa á yá ma nú hɛ, yá fobetewamɔ wo pyɔ è yayi mbɔ̀ŋa huŋ. ²⁹ Ke è yayi mbɔ̀ŋa be ngru á ma wo yabàkɛte huŋ, matê be chɔche bɔ̀bye bo hɛ mu.

Yeso mbyangà ngunwa dɔsrὰ

(Mak 1.40-45;Luk 5.12-16)

¹ Ebɔ Yeso yá shyagbαyi ànɛ̀ huŋ, ngɔ̀ngɔ̀ wa yá chinate é gè yi. ² Ngè ngunwa zo á yá ma wo dɔsrὰ huŋ, yá ya kɛkú ju ge, è yi zà lɛ, “Mpwèmya be à lè nɛte, à yibe mbya ŋɛ Ŋ́ cha.”

³ Yeso yá tὰ bu, è dùkpɛ ge, yi zà wo gè lɛ, “Ŋ̀ nɛte yi, ma cha.” Fɔnzo huŋ, ngunwa alɔhuŋ yá ngà wo dɔsrὰ ge huŋ. ⁴ Ngè Yeso yá zà wo gè lɛ, “Vè lɛ, a tété yaŋa nguzo bú atehuŋ mu. Bɛ, dɔ màŋa driwo, wo ngru e tá Mbɔchù, á ŋa ekɔŋa wo be bɔ̀bye Mɔsè yate huŋ, ke màŋa wa enzɔ hɛ lɛ, à ngà yi.”

Yeso mbyangà kɛpi ngruse sɔjà

(Luk 7.1-10)

⁵ Ebɔ Yeso yá dɔ gbègbαyi jɛ̀ wa Kàpɛnàho huŋ, nú huŋ ngruse sɔje é yi vɔ́kɛ sɔje gbαngru mbɛ̀ chwɔ yá ya bɔ ge lɛ, ⁶ “Mpwèmya, ngru chwɔ ŋɛ yi kpé, è nate ánu ŋɛ tα, è futebya, e yi vèzri gbαwa.”

⁷ Yeso yá zà wo gè lɛ, “Ŋ ke dɔ mbyangà ge.”

⁸ Ngè ngruse sɔje huŋ, yá yasèŋa ge lɛ, “Mpwèmya Ŋ kwatê ngru à yibe á kà tα ŋɛ yi mu. Yasumɔ lɛ, e ngà, ngru chwɔ ŋɛ ke ngà. ⁹ Mì yi wo bɔŋɛ, Ŋ ma wo sɔje á kàpɛ ŋɛ, enzɔ Ŋ́ kàpɛ yi bo. Ebɔ Ŋ yi zà wo sɔjà zo lɛ, dɔ huŋ, e yi dɔ, ngè wo enzo lɛ, e ya huŋ, e yi ya. Ebɔ Ŋ́ yi zà wo kɛpi ŋɛ lɛ, e tɔ bú atehuŋ, e yi tɔ ge.”

¹⁰ Ebɔ Yeso pɔ chyα atehɛ, gé yá fote ge gbαwa, ngè è yá yasè zà wo wa á chikɛnate é gè hɛ lɛ, “Endɛndɛ Ŋ yi yaŋa nɛ lɛ, Ŋ yá vèpɔ̂ ngru á ma wo cho fenyi akwαkwα atehuŋ, kwɛ̀ wa Izrὰ yi mu. ¹¹ Ŋ yi yaŋa nɛ lɛ, ngɔ̀ngɔ̀ wa ke ju bre nu yi chi wo bre nu yi kù huŋ. Bo ke ya shi wo Abràha, Izìk wo Jèkɔp ke yi zhi vɛ́ ŋɛ ndu àfα akpachù yi. ¹² Bɛhuŋ, Mbɔchù ke kαtáwá wa, yi bo yá mbyabwαte ndu àfα ke bo hɛ nkùfi yi. Nú huŋ, wa atehɛ ke yi sɛ̀ fi, bo yi pɛ nyrα.”

¹³ Ngè Yeso yá zà wo ngruse sɔje hɛ lɛ, “Ma dɔ, ngru chwɔ wo ke ngà be à fenyi huŋ.” Ngè ngru chwɔ ngruse sɔje huŋ, yá ngàwa fɔnzo ebɔ alɔhuŋ.

Yeso mbya ngɔ̀ngɔ̀ wa ngà wo dɛbye bo

(Mak 1.29-34;Luk 4.38-41)

¹⁴ Ebɔ alɔhuŋ kàjugbα huŋ, Yeso yá dɔ tα Pità yi. È yá vè be nyɔ̀ va ge nate ánu, yi kpé wo vokpidri. ¹⁵ È yá dùkpɛ ge bu yi, ngè vokpidri huŋ pwɛ̀tewa ge. Ngè è yá chitɔ chùwa ge.

¹⁶ Ebɔ anzó yá gbègbα huŋ, wa yá ya bɛ ge wo ngɔ̀ngɔ̀ wa, yi nkɔchɔ yayi nɛ̀ bo shyɛ, ngè è yá kαju nkɔchɔ alɔhɛ wo nde chyα kwakwa, è mbyangà wa e yi kpé hɛ mbri. ¹⁷ È yá tɔ àmɔ, ke mbya bye ngru pwὰpwὰ Mbɔchù Àzayà yá yate hɛ, ke ya ju endɛndɛ lɛ, “È yá fɔju kpidri nyi, è chαfyedɔ wo dɛbye nyi.”

Pyɔ wa á chikɛte Yeso hɛ, le ma huŋ

(Luk 9.57-62)

¹⁸ Ebɔ Yeso yá vè lɛ, fro wa tekαnyìte ge huŋ, è yá zà wo bo lɛ, bo chαpàju nyrɔ zrèhù. ¹⁹ Be bo yá ma ke yi dɔ huŋ, chichà bɔ̀bye zo yá ya zà wo gè lɛ, “Chichà Ŋ̀ ke chi wò, mamiwa brekɔ á yi dɔ huŋ.”

²⁰ Yeso yá yasèŋa gè lɛ, “Nfùzhyɔ ma wo pì gé, zhyɛnyɛ ma wo ambá gé bɛhuŋ, Mì Ŋwa Ngru, Ŋ matê wo bre Ŋ ke te se yi mu.”

²¹ Ngunwa zo á yá ma ngru ekokro gè kpɛ huŋ, yá zà lɛ, “Mpwèmya pwɛ̀te, Ŋ dɔ zhìyogbαyi soŋɛ bɛ Ŋ̀ lɛ̀ ya.”

²² Bɛhuŋ, Yeso yá yaŋa ge lɛ, “Chi ŋɛ, á pwɛ̀te wa á fugbαyi hɛ, ke zhì ngru bo á fute huŋ.”

Yeso bɔ̀kα vochù akwαkwα

(Mak 4.35-41;Luk 8.22-25)

²³ Yeso yá yagbαyi àmɔ huŋ, è kàwa kro yi, bombò bo. ²⁴ Ebɔ baba huŋ, vochù akwαkwα chàwa ke yi vé ya nyrɔ huŋ, yi mbya zɔ̀ yi dóbàkɛ é kro huŋ, yi kà nyihùŋ kro yi. Be è yayi kàju àmɔ huŋ, yi Yeso nate enru. ²⁵ Wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ, yá dɔ dùfɔzi ge, yi zà wo gè lɛ, “Mpwèmya, pofye nyi, nyi ke bɔte fu!”

²⁶ È yá yasèŋa bo lɛ, “Nɛ, yi fenyi nɛ ma ŋwa baba huŋ, ngɛ nɛ yi se àmɔ?” Be è zà àmɔ huŋ, è chitɔ dɛkαwa vochù akwαkwα huŋ wo nyrɔ huŋ, chwα subàkɛwa sê. ²⁷ Wa ge hɛ yá fotewamɔ, bo chàwa yi bi lɛ̀, “Yi cho ngru kɔ ate? Yi mami vochù akwαkwα wo nyrɔ yi bapɔ wo gè kpɛ huŋ!”

Yeso mbyangà wanwa zɔ pyα, yi vo abebe yayi nɛ̀ shyɛ

(Mak 5.1-20;Luk 8.26-39)

²⁸ Ebɔ Yeso chαpàjugbαyi zɔ̀ zrèhù ŋɛ pɔ́ wa Gadarà huŋ, wanwa zɔ pyα, yi vo abebe yayi nɛ̀ bo shyɛ, yá jute bre ámbrakwɛ̀ yi ke ya bɛ ge. Bo yayi ŋa ànɛ̀shyɛ gbαwa, yi nguzo tákékô é pyɔ alɔhuŋ mu. ²⁹ Fɔnzo bo yá dɛ ndá, yi zà lɛ, “Ŋwa Mbɔchù, ngɛ à kate wo nyi? À ya ŋɛ ke ŋa nyi vèzri bɛ ebɔ bo màpɔte huŋ lɛ̀ kwa?”

³⁰ Kα kɔye zɔ yayi kazhibye chɛ bre alɔhuŋ. ³¹ Ngèhuŋ, nkɔchɔ hɛ yá dàŋa Yeso mwɛ lɛ, “A lè yi kαju nyi, ya nyi dɔ kà é kα kɔye atelɔhɛ.”

³² Yeso yá zà wo bo lɛ, “Dɔ nɛ,” ngè gé yá ju dɔ kàwa é kɔye hɛ. Gé kɔye hɛ mbri yá gbɛ srɔwa ákɛte yi, gé gbɛkasɛ srɔ kwèpɔwa nyrɔ yi, gé vafuwa. ³³ Wa á yayi vɔ́kɛ kɔye hɛ yá gbɛfɔ pasè, bo gbɛdɔwa jɛ̀ yi, bo yaŋa wa bye atehɛ mbri, bo yaŋandà wa ke bye á kàju wo wa vo abebe yayi nɛ̀ shyɛ hɛ. ³⁴ Ngèhuŋ, wa mbri jɛ̀ alɔhuŋ, yá ju ke dɔ bɛ Yeso. Ngè ebɔ bo vè ge huŋ, bo dàŋa ge mwɛ lɛ, e pwɛ̀te pɔ́ kwɛ̀ bo.

Yeso mbyangà ngru á futebya huŋ

(Mak 2.1-12;Luk 5.17-26)

¹ Yeso yá kà kro yi, è chαpàju dɔ ndà ŋɛ jɛ̀ ge yi, bre è yayi shi huŋ. + 9.1 Jɛ̀ Yeso bre è yayi shi ma Kàpɛnàho. ² Ebɔ è gbè nú huŋ, wanwa zɔ yá chα ya wo ngunwa zo á futebya té bo tàte yi. Ebɔ Yeso vè fenyi bo huŋ, è zà wo ngunwa á futebya huŋ lɛ, “Ŋwaŋɛ se mu, Ŋ vèwáŋa yi wò é abebe wo yi.”

³ Ngè chɔche bɔ̀bye zɔ, chàwa ke yi zà wo dribo bo lɛ, “Ngunwa atehuŋ yi chenyimbe Mbɔchù mɔ!”

⁴ Yeso yá yigbα bú bo yi sepɔ huŋ, ngè è zà wo bo lɛ, “Ngɛ nɛ yi sepɔ bye abebe pushyɛ nɛ ke gè?” ⁵ Yi kɔ á ma fyɔ kàju enzo huŋ, ke zà lɛ, “Ŋ̀ vèwáŋa yi wò abebe wo lɛ̀, ke zà lɛ, ‘chitɔmɔ á sɛshyɔ?’ ⁶ Bɛhuŋ, Ŋ̀ ke màŋa nɛ lɛ, Ŋwa Ngru, ma wo ngre ke vèwáŋa wa abebe bo ŋɛ ndomyaŋɛ.” Ngè è zà wo ngru á futebya huŋ lɛ, “Chitɔmɔ á mbu té wo bo tàte hɛ, á ngɔ!” ⁷ Be è ya àmɔ huŋ, ngunwa huŋ chitɔ ngɔwa tα ge yi. ⁸ Ebɔ ngɔ̀ngɔ̀ wa á yá ma nú hɛ, vè bye atehɛ, èmì yá kpɛwa bo gbαwa, ngè bo yá kpyadè Mbɔchù, ke è ŋate yi cho ngre atehuŋ wo wa.

Yeso bé Matyò ke ma ngru ekokro ge

(Mak 2.13-17;Luk 5.27-32)

⁹ Yeso yá pwɛ̀te bre alɔhuŋ, ngè be è yi dɔ huŋ, è vèwa ngunwa zo, yi zre ge yá ma lɛ, Matyò e shite ɔfishì gɛndu ge yi. È yá zà wo gè lɛ, “Chi ŋɛ.” Ngè Matyò yá chitɔ chiwa ge.

¹⁰ Bo yá sɛdɔ tα Matyò yi. Be bo yá mate tα Matyò ke bye yi zhi huŋ, ngɔ̀ngɔ̀ wa e yi kpɛ gɛndu wo wa e yi tɔ abebe enzɔ hɛ, yá ya gbòko, yi zhifɔ̀ bye wo bo. ¹¹ Ebɔ wa Farìsi vè bye atehɛ, bo biwa wa e yi mbɔ̀bye wo Yeso hɛ lɛ̀, “Ngɛ chichà nɛ, yi zhifɔ̀ bye wo wa gɛndu bàfɔ̀ wo wa e yi tɔ abebe enzɔ ke gè?”

¹² Ebɔ Yeso pɔ chyα atehɛ, è zàwa lɛ, “Wa á ngàte hɛ, yi katê ngru chyà mu, bɛhuŋ, è ma wa e yi kpé hɛ, mbo e yi ka ngru chyà. ¹³ Ma dɔ kavè nɛ drubú srakàda Mbɔchù, yi zà lɛ, ‘Mì huŋ, Ŋ ka lɛ, wa vè èsrɛ wo wa enzɔ hɛ matê lɛ, bo kɔŋa ŋɛ byeshyα bo yi bèchɛ̀ hɛ mu.’ Ŋ̀ yatê ke ya bé wa zrɔbye bo setetemɔ ju Mbɔchù mu bɛhuŋ, ke wa e yi tɔ abebe hɛ.”

Bo bipɔ Yeso ke bwé wo mbɔ ke sofye

(Mak 2.18-22;Luk 5.33-39)

¹⁴ Tuzo huŋ, wa ekokro Jɔ̂ Mvɔ́ wa zɔ̀ Mbɔchù yá ya bi Yeso lɛ, “Ngɛ á mbya nyi wo wa Farìsi, yi bwé drinyi wo mbɔ bɛhuŋ, wa e yi mbɔ̀bye wo bù hɛ, yi bwétê dribo bo wo mbɔ mu ke gè?”

¹⁵ Yeso yá yasèŋa bo lɛ, “Tɔ ntrɛ zhyé ngunwa á yá bαtesu mɔ huŋ, ke gbukùshiteko wo jɔ bo ebɔ è mafɔ̀ wo bo huŋ?” Ebɔ yi ya, ebɔ bo ke mbuju ngunwa alɔhuŋ á bαtesu huŋ wo bo, ngè bo ke bwé dribo bo wo mbɔ.

¹⁶ “Nguzo mbukô aŋɔ àsα epokwre, e zapɔ àsα ekwrekwre yi mu, ke è lè zapɔ, aŋɔ àsα epokwre huŋ ke tɛkpɛkɛ, è mbya ngápɔkɛ pu àsα ekwrekwre huŋ mɔ. ¹⁷ Àmɔmu huŋ, nguzo ke gbèpɔkô avyo chwa, nchré ekwrekwre mu. Ngru lè tɔ àmɔ, nchré huŋ ke gbɛ, chwa huŋ ke wekwè. Gé yi pyα mbri ke wá éwὰ yi. Bo yi gbèpɔ avyo chwa nchré epokwre yi. Ngru lè tɔ àmɔ, nchré huŋ, wo avyo chwa ke ma sɔbe.”

Yeso mbyangà ŋwashyò zavɔ̀ zo á fute huŋ, wo nguva e yi kpé huŋ

(Mak 5.21-43;Luk 8.40-56)

¹⁸ Be Yeso yayi ya chyα wo wa àmɔ huŋ, ngunwa ambrú wa Jû zo yá ya kɛkú ju ge, yi zà wo gè lɛ, “Ŋwaŋɛ enguva yá futesu mɔ bɛhuŋ, ma ya ngɔte bu wo é gè yi, è ke vèndà bye.” ¹⁹ Ngèhuŋ, Yeso wo wa e yi mbɔ̀bye wo ge hɛ, yá chitɔ chàwa ke yi dɔ tα ngunwa huŋ.

²⁰ Be bo yayi dɔ huŋ, nguva zo á yayi vèzri, yi dábàte dri ke zhi je ju pyα huŋ, yá ya kokro Yeso yi, è dùkpɛ mwɛ àsα ge. ²¹ È yá tɔ àmɔ, ke è yá sepɔ wo drige lɛ, “Ŋ lè dùkpɛ mwɛ àsα ge kwakwa mɔ huŋ, Ŋ ke ngà.”

²² Ngè ebɔ è dùkpɛ àmɔ huŋ, Yeso yasèwa. Ebɔ è vè ge huŋ, è zà wo gè lɛ, “Kpɛkɛ pushyɛ ŋwaŋɛ, fenyi wo mbyangà yi wò.” Ebɔ alɔhuŋ, nguva huŋ ngàsuwa.

²³ Ebɔ Yeso kà tα ngru ambrú huŋ, è vè wazɔ e yi bé sɛ, wazɔ yi sɛ̀ fi, zɔ yi ni wo ndá gbαwa. ²⁴ È yá zà wo bo lɛ, “Ju nɛ mya mbri, Ŋwashyò zavɔ̀ atehuŋ futê mu, è natemɔ.” Bɛhuŋ, wa alɔhɛ yayi vyɛ ge mɔ. ²⁵ Ebɔ bo mbya wa a mate kà tα jugbα huŋ, Yeso yá kà kpɛ ŋwashyò zavɔ̀ huŋ, bwo yi, è chitɔwamɔ. ²⁶ Chwɛzri ke zri bú atehuŋ, yá sɛkαnyì pɔ́ kwɛ̀ atehuŋ mbri.

Yeso mbya wa àndonjìjwó zɔ pyα vèbye

²⁷ Be Yeso yá pwɛ̀te nú yi dɔ huŋ, wa àndonjìjwó zɔ pyα yá chi ge, yi ni wo ndá, yi zà lɛ, “Vè èsrɛ wo nyi ŋwa àfα Devì.”

²⁸ Ebɔ è kàgbαyi tα huŋ, wa àndonjìjwó hɛ, yá chiwa ge nú. È bi bo lɛ̀, “Nɛ fenyi lɛ, Ŋ yibe Ŋ mbya nɛ, nɛ vèbye?” Bo yá yasèŋa ge lɛ, “Ɛ̂, Mpwèmya.”

²⁹ Ngè è yá dùkpɛ njìjwó bo, yi zà wo bo lɛ, “Be nɛ fenyi huŋ, ma e ma àmɔ!” ³⁰ Ngè bo yá chàwa ke yi vèbye. Yeso yá bɔ̀kα bo lɛ, “Tété dɔ, yi yaŋa nɛ nguzo ke bú atehuŋ mu.” ³¹ Bɛ, be bo ju, yi dɔ huŋ, bo yi yaŋa wa bye Yeso tɔ wo bo huŋ, pɔ́ kwɛ̀ hɛ mbri.

Yeso mbya ngunwa ànàmwɛ, ke ya chyα

³² Be bo yayi pwɛ̀te huŋ, wazɔ yá mbu ya bɛ Yeso wo ngunwa ànàmwɛ zo, yi vo abebe yá mbyate ge. ³³ Yeso yá mbya vo abebe alɔhuŋ, ke ju é ngunwa ànàmwɛ huŋ, è chàwa ke chyα yi ya. Ngɔ̀ngɔ̀ wa á yá ma nú hɛ, yá sαfotewamɔ, bo yi zà lɛ, “Nyi yá vèpɔ̂ cho bú atehuŋ, ŋɛ kwɛ̀ nyi wa Izrὰ atehuŋ mu.”

³⁴ Bɛhuŋ, wa Farìsi yayi zà edribo lɛ, “È ma àfα vo abebe á ŋa Yeso ngre ke kαju vo abebe é wa yi.”

Yeso ma wo se èsrɛ ke wa

³⁵ Yeso yayi sɛ jɛ̀ akpèkpè yi wo ebaba hɛ mbri, ke yi mbɔ̀ŋa wa pweté té sofye Mbɔchù bo yi. È yi kúŋa bo chwɛzri bo asɔsɔ ke ndu àfα Mbɔchù. È yi mbyangà lè wa e yi kpé wo àchɛ̀chì dɛbye hɛ. ³⁶ Ebɔ è vè fro wa huŋ, èsrɛ ge yá kpɛ ge wo bo gbαwa, ke bo yá mate é ànɛ̀shyɛ, bo matê wo ngru e ke tὰfye bo mu. Bo yá ma be sɛ á matê wo ngru e yi vɔ́kɛ gé mu huŋ. ³⁷ Ngè è yá zà wo wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ lɛ, “Byezhi byɛte àwè yi fàbe, bɛ wa chwɔ fàtê ke bó gé mu. ³⁸ Ngèhuŋ, nɛ bɔ ngruse àwè huŋ lɛ, e pwɛ̀ wa chwɔ, e ke dɔ bó byezhi.”

Yeso ngafɔ wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ je ju pyα

(Mak 3.13-19;Luk 6.12-16)

¹ Yeso yá bé wa e yi mbɔ̀bye wo ge hɛ je ju pyα, è ŋa bo ngre lɛ, bo yi kαfɔju vo abebe é wa yi, bo mbyangà wa e yi kpé wo àchɛ̀chì dɛbye hɛ.

² Mbo zrα wa Yeso yá chɛpwɛ̀ ya hɛ je ju pyα ate. Ngru enkàpro yá ma Samù, yi bo yi bé lè lɛ, Pità huŋ, wo ŋwanyɔ̀ ge Andrò, Jɛ̂ wo ŋwanyɔ̀ ge Jɔ̂, á yá ma zhyɛ Zebèdí hɛ, ³ Filì, wo Bàtòlomyo, Tɔmà wo Matyò á yá ma ngru e yi kpɛ gɛndu huŋ, Jɛ̂ ŋwa Afyɔ̀ huŋ, wo Tàdiyɔ̀. ⁴ Samù á yá ma wo enɛte ke kwɛ̀ bo huŋ, wo Judàs Iskaryɔ̀ á yá ma ke fɔzhi Yeso huŋ.

Yeso chɛpwɛ̀ wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ je ju pyα

(Mak 6.7-13;Luk 9.1-6)

⁵ Yeso yá chɛpwɛ̀ wa atehɛ je ju pyα mya, yi zà wo bo lɛ, “Tété dɔ nɛ chɔ wa á matê ekre wa Izrὰ àmɔmu jɛ̀ akpè á ma pɔ́ Sàmaryà yi mu. ⁶ Vè nɛ lɛ, nɛ dɔ pya mɔ chɔ wa Izrὰ a ma be sɛ á wánate hɛ. ⁷ Dɔ, yi kúŋa nɛ bo lɛ, ‘Ndu Àfα Mbɔchù magbαyi juju.’ ⁸ Be nɛ ke yi kú àmɔ huŋ, yi mbyangà nɛ wa e yi kpé hɛ, mami wa á ma wo dɛsrὰ hɛ. Nɛ mbya wa á fugbα hɛ, bo ngàninju éfi yi, nɛ kαju vo abebe é wa yi. Nɛ fye yi ngre atehuŋ ke éwὰ yi, ma dɔ, yi tɔ lè nɛ bye atehɛ ke éwὰ yi. ⁹ Ebɔ nɛ ke yi dɔ huŋ, nɛ tété mbu kɔbɔ̀, yi bo mbya wo bú, yi bo yi bé lɛ, gôl, sivà, wo kɔpà mà baba, nɛ pɔma pɔkɛ nɛ yi mu. + 10.9 È yá ma ebɔ ezhyɛzhyɛ huŋ, bo yayi mbya kɔbɔ̀ wo bú bo yi bé lɛ gôl, silvà wo kɔpà huŋ. Ngè Yeso yá zà lɛ, bo tété fɔma wo gé mu. ¹⁰ Tété mbu nɛ àbre àmɔmu, nɛ mbupɔkɛ àse evó, àmɔmu byebá àmɔmu, tó ke toma yi mu. Ŋ yi zà àmɔ, ke bo ke vè lɛ, bo ŋa wa chwɔ bú bo kate huŋ.”

¹¹ “Mamiwa lɛ, yi jɛ̀ akpè àmɔmu ebaba, yi nɛ ke kà yi, kevèwa nɛ ke ngru á nɛte ke fye nɛ huŋ, nɛ shi nú tα ge yi tètè be nɛ ke pwɛ̀te bre alɔhuŋ. ¹² Be nɛ ke yi kà tα alɔhuŋ, sopɔ nɛ wa épretα alɔhuŋ, nɛ zà lɛ, ‘Atɔtɔ Mbɔchù ma wo nɛ.’ ¹³ Be wa épretα alɔhuŋ, lè fye nɛ, ma sopɔ atɔtɔ nɛ bà nú. Bɛ be bo lè fyê nɛ mu, yaŋa nɛ Mbɔchù e fye atɔtɔ sopɔ alɔhuŋ ekokro yi. ¹⁴ Be nguzo lè fyê nɛ, àmɔmu bapɔ̂ wo bú nɛ ke yi ya huŋ mu, dewekwè nɛ drozhyɔ á ma bá nɛ hɛ, ebɔ nɛ ke yi pwɛ̀te tα alɔhuŋ, àmɔmu jɛ̀ akpè alɔhuŋ. + 10.14 Ke dewekwè drozhyɔ bá yi, yi màŋa lɛ, bo matê wo búzo wo wa bo ŋɔte huŋ mu. ¹⁵ Endɛndɛ, Ŋ yi yaŋa nɛ lɛ, è ke ma chú kpɛ huŋ, è ke békàpɛ mɔ wo jɛ̀ akpè alɔhuŋ, kàpɛju yi vèzri e ke ma ŋɛ jɛ̀ wa Sɔdɔ̀m wo Gɔ̀mɔrà huŋ.”

Yeso yaŋa wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ lɛ, bo ke chi bo eshyébá, eshyébá yi

(Mak 13.9-13;Luk 21.12-17)

¹⁶ “Bapɔ nɛ, Ŋ yi chɛ nɛ mya ke dɔ be sɛ chɔ fèkpɔ yi. Be è ma àmɔ huŋ, mbuwa nɛ ebɔ be ŋɔ yi, nɛ ma fɛ̀fɛ̀ be ákrakpɛ yi. ¹⁷ Vɔ́wa nɛ drinɛ ke wa. Bo ke pαfɔdɔ wo nɛ ákɔ̀kpɛ bo yi, bo gba nɛ wo ámaté ŋɛ té sofye Mbɔchù bo yi. ¹⁸ È ke ma ke zri ŋɛ, yi bo pαfɔdɔ wo nɛ ju Gɔvanɔ̀ yi wo àfé yi. Nɛ ke yaŋa bo wo wa á matê ekre wa Jû mu hɛ, Chwɛzri Asɔsɔ. ¹⁹ Bɛhuŋ, ebɔ bo ke pαfɔdɔ wo nɛ huŋ, tété nɛ̀ nɛ drinɛ shyɛ ke bú nɛ ke ya huŋ, wo pyɔ nɛ ke ya ge huŋ mu. Ebɔ alɔhuŋ, Mbɔchù ke ŋa nɛ bú nɛ ke ya huŋ. ²⁰ È ke matê, yi nɛ e ke yi ya chyα mu bɛhuŋ, è ma Vomwɛ Sonɛ e ke yi ya chyα é nɛ yi.”

²¹ “Ŋwanyɔ̀ ke fɔzhi ŋwanyɔ̀ lɛ, bo gbα. Shyé zhyɛ ke tɔ lè àmɔ wo zhyɛ bo. Zhyɛ ke kwα se wo shyé bo, bo ŋa bo lɛ, bo gbα. ²² Wa mbri ke yi pi nɛ shyɛ ke zri ŋɛ bɛhuŋ, ngru e ke ndatejɛkɛte dɔ gbè bàkɛte ebɔ chi eshyébá huŋ, Mbɔchù ke pofye ge. ²³ Ebɔ bo lè, yi chi nɛ eshyébá eshyébá jɛ̀ zo yi, sekù dɔ nɛ jɛ̀ zo yi. Endɛndɛ, Ŋ yi yaŋa nɛ lɛ, nɛ ke sɛbàkɛkô jɛ̀ wa Izrὰ mbri, bɛ Ŋwa Ngru lɛ̀ yandà mu.”

²⁴ “Ngru e yi mbɔ̀bye mɔ huŋ, kàpɛkô ngru e yi mbɔ̀ŋa ge mɔ huŋ mu, lèyɛwa ngru chwɔ kàpɛkô ngruse ge mu. ²⁵ Ngè è kwatebàwa lɛ, ngru e yi mbɔ̀ mɔ huŋ, ma be ngru á mbɔ̀ŋa ge huŋ, ngè ngru chwɔ ma be ngruse ge yi. Be bo lè bé ngruse tα lɛ, Bizibɔ̀, Satà, è ke ma ntrɛ wo wa épretα ge yi!”

Ngru, yi nyi yibe nyi se huŋ

(Luk 12.2-7)

²⁶ “Ngèhuŋ, tété se nɛ wa mu. È ma àmɔ ke búzo matê, yi bo vɔ́kɛte e ke nà màŋa wɛwa mu. Búzo tὰtê mɔ, yi wa ke pra ge yi mu. ²⁷ Bú nɛ pɔ, Ŋ́ yaŋa nɛ nkùfi huŋ, yi ya nɛ gè ebɔ nú yi, bú Ŋ́ yi ví yatὰ chwα nɛ huŋ, ya nɛ gé shyé té yi. ²⁸ Tété se nɛ wa á yibe bo gbα vekpɔ nɛ bɛhuŋ, bo gbαkô evrα nɛ mu. Bɛhuŋ, se nɛ ngru á yibe e gbα evrα wo vekpɔ ngru e tápɔ krú nkùfi yi. ²⁹ Mê bo yi fɔzhi ntɛchwɛ̀ pyα ke kɔbɔ̀ nchre nzo kwakwa mu? Mami àmɔ huŋ, nzo mê chɔ gé yi, á yibe e kùshya zhyɔ yi, yi Sonɛ Mbɔchù yá fenyitê mu. ³⁰ Mami zré á ma shyé nɛ hɛ, Mbɔchù fɔ̀gbα gé mbri. ³¹ Ngèhuŋ, nɛ tété se búzo mu. Nɛ ma chwα ju Mbɔchù yi, kàju yi ntɛchwɛ̀ fàbe!”

Ngru e ke fenyi wo Yeso huŋ

(Luk 12.8-9)

³² “Ngru á lè yi ya ju wa yi lɛ, è ma ngru ŋɛ, Mì yi kpɛ huŋ, Ŋ ke ya lè àmɔ kpɛ ju Soŋɛ á ma akpachù lɛ, è ma ngru ŋɛ. ³³ Bɛhuŋ, ngru à lè ŋɔ ŋɛ ju wa yi, Ŋ ke ŋɔ lè ge kpɛ ju Soŋɛ á ma akpachù huŋ.”

Chyα Mbɔchù ya wo chɔfo

(Luk 12.51-53;14.26-27)

³⁴ “Nɛ tété yi sepɔ lɛ, Ŋ ya lɛ, Ŋ mbya wa shi wo esαsα wo wa enzɔ hɛ ŋɛ myaŋɛ mu. Ŋ yatê ke ya wo esα mu, Ŋ ya lɛ, wa gba wo dribo bo. ³⁵ Ŋ̀ ya ke mbya ŋwashyòsɔ̀ gba wo so, yi zavɔ̀ gba wo nyɔ̀ wo vaŋwa gba lè bombò nyɔ̀ nwa ge. ³⁶ Ngru àpishyɛ ngru ke ma wa épretα ge.”

³⁷ Yeso zà lɛ, “Ngru á nɛ wo sòwé mà, yi nyɔ̀wé lè kàpɛ ŋɛ huŋ, ngru alɔhuŋ kwatê ke ma ngru ŋɛ mu. Ngru á nɛ wo ŋwa ge kàpɛ ŋɛ huŋ, ngru alɔhuŋ kwatê ngru ekokro ŋɛ mu. ³⁸ Ngru á lè chαmbû tóàkpa ge, e chi ŋɛ mu, ngru alɔhuŋ kwatê ke ma ngru ŋɛ mu. + 10.38 Ke chαmbu tóàkpa huŋ ma lɛ, ngru vèzri, e fu ke Yeso. ³⁹ Ngru á lè yi zà lɛ, è yitê ŋɛ mu, ke è ma lɛ, e tὰfye gbαgbα ge, ke bɛtê ge mu. Bɛhuŋ, ngru á lè fenyi ke fu ke zri ŋɛ, ngru alɔhuŋ ke bɛ gbαgbα.”

Ekpamɔ Mbɔchù

(Mak 9.41)

⁴⁰ “Mànya mànya á lè fye nɛ, fye yi ŋɛ, ngè ngru á lè fye ŋɛ, ngru alɔhuŋ fye yi Mbɔchù á chɛpwɛ̀ ŋɛ huŋ. ⁴¹ Ngru á lè fye ngru pwὰpwὰ Mbɔchù, ke e yi ya chyα Mbɔchù, ngru alɔhuŋ ke bɛ lè ekpamɔ be ngru pwὰpwὰ Mbɔchù. Ngru á lè fye ngru e yi tɔ bye ásetetemɔ ju Mbɔchù yi, ke è setetemɔ huŋ, ngru alɔhuŋ ke bɛ lè ekpamɔ yɛwa be ngru e yi tɔsetete bye mɔ ju Mbɔchù huŋ. ⁴² Endɛndɛ, Ŋ yi yaŋa nɛ lɛ, ngru ke pikô wo ekpamɔ ge, be è lè ŋamiwa kɔ́ zɔ̀ atɔtɔ wo mamiwa ngru á fibà huŋ, chɔ wa e yi mbɔ̀bye wo mì atehɛ mu.”

Yeso yaŋa wa cho ngru Jɔ̂ Mvɔ́ wa zɔ̀ Mbɔchù ma huŋ

(Luk 7.18-35)

¹ Ebɔ Yeso gbαjugbαyi ke yi mbɔ̀ŋa wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ je ju pyα bye huŋ, è yá pwɛ̀te dɔ ŋɛ jɛ̀ akpè á ma ŋɛ pɔ́ Galìli, ke yi mbɔ̀ŋa, wo ke yi kúŋa wa chyα Mbɔchù.

² Jɔ̂ Mvɔ́ wa zɔ̀ Mbɔchù yá pɔ ŋɛ tαfi yi ke bú Kristò yayi tɔ huŋ, ngè è yá pwɛ̀ bo lɛ, ³ bo dɔ bipɔ ge lɛ̀, “Ŋ mbù ngru á yá ma ke ya huŋ lɛ̀, nyi tembatendà nguzo mɔ vé lɛ̀?”

⁴ Yeso yá yasèŋa bo lɛ, “Dɔ nɛ kokro yi, nɛ dɔ yaŋa Jɔ̂ bú nɛ pɔ huŋ wo bú nɛ vè huŋ. ⁵ Wa àndonjìjwó yi vèbye, wa àbobya yi sɛshyɔ, bo vɔ́cha yi wa dɛsrὰ, wa àkɛchwα yi pɔ bye, wa á fugbα hɛ, ngàninjundà éfi yi, bo yi kúŋa wa èsrɛ chwɛzri asɔsɔ. ⁶ Mbɔchù ke ŋa atɔtɔ wo wa e yi kwetetêmɔ ke mì mu.”

⁷ Be wa ekokro Jɔ̂ yayi pwɛ̀te huŋ, Yeso chàwa ke yi yaŋa fro wa hɛ, ke Jɔ̂. Yeso yá zà wo bo lɛ, “Ebɔ nɛ le dɔ mya ŋɛ kwɛ̀zὰmbi huŋ, nɛ le sepɔ lɛ, ngɛ nɛ ke vè? Ngunwa á ma ngru èmì, e yi dó be chwɛ́, yi vo yi vésɛsɛ mɔ huŋ? ⁸ Be è lè matê àmɔmu huŋ, ngɛ nɛ le dɔbàwa mya ke dɔ vè? Ngunwa á vóma wo àse asɔsɔ? Yehè. Wa e yi vo àse asɔsɔ hɛ, yi ma ŋɛ pαndi àfé yi. ⁹ Ngèhuŋ, ngɛ nɛ le dɔ mya ke vè? Ngru pwὰpwὰ Mbɔchù? Ɛ̂, Ŋ yi yaŋa nɛ lɛ, ngru nɛ vè huŋ, kàju lè yi ngru pwὰpwὰ Mbɔchù.” ¹⁰ È ma ke Jɔ̂ atehuŋ, yi bo yá jwαsubàwa srakàda Mbɔchù yi lɛ, “Mbɔchù yá zà lɛ, ‘Ŋ ke chɛpwɛ̀ masinjà ŋɛ ju yi wo bù. È ke yi mbyabwαteŋa wò pyɔ.’ ¹¹ Endɛndɛ, Ŋ yi yaŋa nɛ lɛ, Jɔ̂ Mvɔ́ wa zɔ̀ Mbɔchù kàpɛ yi mami nya, yi nguva mbà myaŋɛ huŋ. Bɛhuŋ ngru á fibà ŋɛ ndu àfα akpachù huŋ, kàpɛ yi ge. ¹² Chà ebɔ Jɔ̂ Mvɔ́ wa zɔ̀ Mbɔchù yá kú chyα Mbɔchù ya nda zɛŋɛ atehuŋ, ndu àfα akpachù, yi tre ke dɔ mɔ ju yi wo ngre. Wanwa akwαkwα, yi tre ke kαfyeju ge wo ngre. ¹³ Bɔ̀bye Mɔsè wo wa pwὰpwὰ Mbɔchù mbri á yá mayo hɛ ya nda ebɔ Jɔ̂, yayi yadùbàte ke ndu àfα akpachù á mate mbrɔŋɛ huŋ. ¹⁴ Be nɛ lè nɛte ke fenyi wo chwɛzri bo, yiwa nɛ lɛ, è ma Jɔ̂ alɔhuŋ, yi Èlajà yá zà lɛ, è ke ya huŋ. ¹⁵ Ngè ngru á lè ma wo chwα ke bapɔ yi, e bapɔ sɔbe.”

¹⁶ Yeso yambudɔ yi lɛ, “È ma wo gɛ Ŋ yibe Ŋ màzà nɛ wa émbrɔŋɛ yi? Nɛ mamɔ be yatra á shite bya tú, yi dɛ ndá wo yatra enzɔ hɛ lɛ, ¹⁷ ‘Nyi béŋa yi nɛ sɛ vɛ́ bα, nɛ jetê je mu, nyi pɔŋa yi nɛ jwɔ́ fi, nɛ sɛ̀tê fi mu.’ ¹⁸ È ma àmɔ ke Jɔ̂ yá ya huŋ, è yayi zhî bye, è vα̂ búzo mu, wa zàwa lɛ, ‘Vo abebe mate é gè yi.’ ¹⁹ Ebɔ Ŋwa Ngru yá ya, è yi zhi, è yi va huŋ, wa zàwa lɛ, ‘Vè nɛ ngunwa atehuŋ! È ma nzhibàbye wo ávapyɛ, è ma zò wo wa e yi kpɛ gɛndu wo wa e yi tɔ abebe enzɔ hɛ.’ Bɛhuŋ, wa e yi chi àyibye enke Mbɔchù hɛ, yi màŋa lɛ, bo ma wa, yi zrɔbye bo setetemɔ wo bye bo yi tɔ hɛ.”

Jɛ̀, yi wa fenyitê wo Yeso mu huŋ

(Luk 10.13-15)

²⁰ Ngèhuŋ, Yeso yá chà ke yi zàbe wa é jɛ̀ wa e yayi mbya bye acheche hɛ ke, wa é jɛ̀ alɔhɛ yá yasètê é abebe bo yi mu. ²¹ È yá zà lɛ, “Ezuzu ma wo nɛ wa korazim! Ezuzu ma wo nɛ wa Bɛ̀sadà kpɛ! Be è lè ma lɛ, bye acheche bo yá tɔ wo nɛ hɛ, bo yá tɔ lè gé ŋɛ Tâ wo ŋɛ Sidɔ̀ mɔ huŋ, wa é jɛ̀ alɔhɛ le yasègbαyi é abebe bo lèzhyɛ, bo le vó àsefi, bo choshi wo chwɔ́ kpɔ bo yi! ²² Ŋ yi yaŋa nɛ lɛ, è ke ma chú ekpàmɔ huŋ, Mbɔchù ke vè èsrɛ wo wa é jɛ̀ wa Tâ wo Sidɔ̀ kàju yi nɛ. ²³ Nɛ wa Kàpɛnàho, nɛ yi se lɛ, Mbɔchù ke kpɛbɛ̀ ni wo nɛ akpachù yi? Zɛchu! È ke tɔ̀pɔ nɛ mɔ krú nkùfi yi. Ke e le ma lɛ, Ŋ le tɔ bye acheche Ŋ tɔ wo nɛ hɛ ŋɛ jɛ̀ wa Sɔdɔ̀m mɔ huŋ, jɛ̀ alɔhuŋ le mabàtemɔ tètè dɔnda zɛŋɛ. ²⁴ Ŋ yi yaŋa nɛ lɛ, è ke ma chú Mbɔchù ke kpà wa huŋ, Mbɔchù ke vè èsrɛ wo wa Sɔdɔ̀m kàpɛ yi nɛ.”

Yeso zà lɛ, wa ya bɛ ge, yi bo ke shiŋɔ

(Luk 10.21-22)

²⁵ È yá ma ebɔ alɔhuŋ, Yeso yá sofye Mbɔchù, yi zà lɛ, “Soŋɛ, Mpwèmya á ma ke akpachù wo zhyɔ huŋ, Ŋ yi tɔ wò esɔ̀kɔ̀ ke à tὰte bye atehɛ wo wa àyibye wo wa á mbɔ̀kàpɛ hɛ, à màŋapya wa á yî bú mu huŋ. ²⁶ Endɛndɛ Soŋɛ, atehuŋ ma bú à yá nɛte lɛ, á tɔ huŋ.”

²⁷ “Soŋɛ ŋagbαyi bye mbri bwo ŋɛ yi. Ngè nguzo yitê Ŋwa mu, be è le matê So ge mu. Nguzo yitê So mu be è matê lɛ, yi Ŋwa wo wa Ŋwa ngafɔ ke mbya lɛ, bo yi ge huŋ mu.”

²⁸ “Ya bɛ nɛ mì, nɛ yi mbri á vyɔ́te wo ntɛ̀ andwandwa nɛ chαnate hɛ, ngè Ŋ ke mbya nɛ ke shiŋɔ. ²⁹ Pɔŋa nɛ mì, nɛ mbɔ̀mbu é zrɔbye ŋɛ yi, ke Ŋ ma fɛ̀wa wo lɛ, Ŋ̀ ma wo pushyɛ ezozo. Nɛ lè tɔ àmɔ, nɛ ke bɛ shiŋɔ. ³⁰ Bye Ŋ̀ yi zà lɛ, wa tɔ hɛ, gé ma fyɔwa ke tɔ. Bye Ŋ yi ŋa wa ke chα hɛ, ndwatê mu.”

Ŋwa ngru ma wo ngre é chú shiŋɔ yi

¹ È yá masu ebɔ alɔhuŋ, Yeso bombò wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ yayi sɛkàju àwè zá zo yi chú shiŋɔ wa Jû yi. Mbɔ yayi tɔ wa e yi mbɔ̀bye wo Yeso hɛ, ngè bo chàwa ke yi kéfɔ, yi jɛ́ nji zá hɛ. ² Ebɔ wa Farìsi vè bú atehuŋ, bo zà wo Yeso lɛ, “Á vè, wa e yi mbɔ̀bye wo bù hɛ, yi tɔ bye bɔ̀bye nyi fenyitê lɛ, nyi tɔ chú shiŋɔ nyi mu!”

³ Yeso yá bipɔ bo lɛ̀, “Nɛ yá bépɔ̂ ŋɛ Srakàda Mbɔchù, bú àfα Devì yá tɔ ebɔ mbɔ yayi tɔ ge, wo wa á yayi mafɔ̀ wo gè hɛ mu? ⁴ È yá kà tα Mbɔchù yi, ngè bombò wa á yayi mafɔ̀ hɛ, yá mbu zhi chikpɔ̀ bo kɔŋate Mbɔchù, yi bɔ̀bye fenyitê lɛ, bo zhi mu huŋ, bàlè wa e tá Mbɔchù vébo. ⁵ Àmɔmu, nɛ yá bépɔ̂ lè ŋɛ srakàda bɔ̀bye Mɔsè yi lɛ, ebɔ e yi ma chi shiŋɔ huŋ, wa e tá Mbɔchù yi kù bɔ̀bye chú shiŋɔ be bo yi tɔ chwɔ ŋɛ tα sofye Mbɔchù akpè, mami àmɔ huŋ, bo matê emrí yi mû? ⁶ Ŋ yi yaŋa nɛ lɛ, búzo ma ŋɛ á kàpɛ yi tα sofye Mbɔchù akpè. ⁷ Bo jwαte srakàda Mbɔchù lɛ, ‘Ŋ̀ kate lɛ, nɛ vè èsrɛ wo wa enzɔ hɛ, matê byeshyα nɛ yi bèchɛ̀ŋa ŋɛ hɛ mu.’ Nɛ le yi drubú chyα atehɛ mɔ huŋ, nɛ le chenyimbetê wa a ma emrí hɛ mu. ⁸ È ma lɛ, Ŋwa Ngru ma Masà é chú shiŋɔ yi.” + 12.8 Ŋwa ngru atehuŋ ma zre, yi Yeso yayi bé drige yi.

Yeso mbyangà ngunwa a fute bu huŋ

⁹ Yeso yá pwɛ̀te bre alɔhuŋ, è dɔ kàwa tα sofye Mbɔchù bo yi. ¹⁰ Ngunwa zo, yi bu ge zo fute huŋ, yá ma nú. È yá ma àmɔ huŋ, yi wazɔ yayi ka pyɔ ke yrùpɔ Yeso wo bye, ngè bo yá bi ge lɛ̀, “Bɔ̀bye nyi fenyite lɛ, bo mbyangà ngru chú shiŋɔ yi?”

¹¹ Yeso yá yasèŋa bo lɛ, “Yi nya chɔ nɛ, yi sɛ ge lè kùpɔ pushyɛ chú shiŋɔ yi, è ke dɔ kpɛmbujû ge mu? ¹² Mê ngru ma chò kàpɛ yi sɛ gbαwa mu! Ngè á màŋa lɛ, bɔ̀bye nyi fenyi lɛ, bo tɔ asɔsɔ wo nguzo chú shiŋɔ yi.”

¹³ Ngè è zà wo ngunwa, yi bu ge yá fute huŋ lɛ, “Gbinda bu wo.” Ngè ngunwa huŋ, yá gbinda bu ge, ngè bu ge yá ngà ma be enzo huŋ. ¹⁴ Bɛhuŋ, wa Farìsi yá ju dɔ kɛmwɛ pyɔ bo ke gbα Yeso yi.

Yeso ma ngru chwɔ Mbɔchù ngambute huŋ

¹⁵ Yeso yá vèyigbα lɛ, bo yi kɛmwɛ ke gè gbα huŋ, ngè è pwɛ̀tewa nú. Ngɔ̀ngɔ̀ fro wa yá chiwa ge, ngè è yá mbyangàwa wa e yi kpé hɛ mbri, ¹⁶ è yi gbi bo chɔ lɛ, bo tété yaŋa wazɔ ngru e ma huŋ mu. ¹⁷ Atehuŋ yá ma àmɔ ke mbya bú ngru pwὰpwὰ Mbɔchù Èzayà yá yate huŋ, ke yá ju endɛndɛ lɛ:

¹⁸ “Vè nɛ mû, atehuŋ ma ngru chwɔ ŋɛ Ŋ́ ngambute.

Ŋ nɛte wo gè, pushyɛ ŋɛ, yi pɔ sɔpɔ wo gè.

Ŋ ke pɔ Vomwɛ ŋɛ é gè yi.

Ngè è ke yaŋa kα kwɛ́ enzɔ hɛ mbri, pyɔ e yi kpàke kpɛ ge huŋ.

¹⁹ È ke chapratê chyα wo wa, àmɔmu dɛtê wa nde mu. Nguzo ke pɔpɔ̂ nde chyα ge pαndi yi mu.

²⁰ È ke chibókô byα á mbénatemɔ huŋ mu.

Ngè è ke véjê lambù e yi chɛ̀, yi je mbudɔ huŋ mu.

È ke yi tebàte àmɔ, tètè pyɔ è ke kpàke setete kpɛ ge, e chα.

²¹ È ma zre ge, yi kα kwɛ́ émyaŋɛ mbri ke pɔte sepɔ bo yi.”

Wa yi zà lɛ, ngre Yeso ju wo Bizibɔ̀

²² Ngèhuŋ, wazɔ yá mbu ya bɛ Yeso wo ngru àndonjìjwó, á ma lè ànàmwɛ, ke nkùchi yá ma é gè yi. Yeso yá mbyangà ge, è yi yako chyα, è yi vèko lè bye kpɛ. ²³ Wa mbri yá sαfotemɔ, yi bi lɛ̀, “Atehuŋ yibe e ma Ŋwa àfα Devì?”

²⁴ Ebɔ wa Farìsi pɔ àmɔ huŋ, bo zàwa lɛ, “Ngru atehuŋ, yi kαju vo abebe é ngre Bizibɔ̀ àfα nkɔchɔ yi.” ²⁵ Yeso yá yigbαyi esepɔ bo huŋ, ngè è zà wo bo lɛ, “Be kwɛ̀ lè chɔfote, yi gba wo drige, kwɛ̀ alɔhɛ ke mamɔ frα kwɛ̀. Jɛ̀ akpè àmɔmu tα á chɔfote, yi gba wo drige huŋ, ke ndatekô mu. ²⁶ Ngèhuŋ, Satà lè yi kαju Satà é wa yi mɔ huŋ, á màŋa lɛ, è chɔfote drige. Be è lè ma àmɔ, mbyɔ àfα ge ke tɔ ntrɛ è ke ndateko huŋ? ²⁷ Be è lè ma lɛ, Ŋ yi kαju nkùchi é wa yi wo ngre Bizibɔ̀ mɔ huŋ, ngè è ma ngre nya, yi zhyɛ nɛ yi kαju yi? Á màŋa lɛ, yi mbo zhyɛ nɛ alɔhɛ e ke kpàtɔ̀ nɛ. ²⁸ Bɛhuŋ, be Ŋ lè yi kαju nkɔchɔ hɛ, é wa yi wo ngre Vomwɛ Mbɔchù, ngè á màŋa lɛ, Ndu àfα Mbɔchù shya yi, é nɛ yi.”

²⁹ “Ngru yibe e kàko tα ngru ngre e fɔgbòko bye ge e chɔ̀ shyɔ, yi è yá chìmbɔ̀yogbαyi ngru ngre alɔhuŋ mu? Ebɔ è ke chìyogbα ge àmɔ huŋ, bɛ endɛndɛ è lɛ̀ fɔgbòko bye ge e chɔ̀ shyɔ yi.”

³⁰ “Ngru á lè tefɔ̀tê nyimbò gè mu, ma ngru àpishyɛ ŋɛ. Ngru á lè yi chìgbòkô abre yi wo mì mu, yi srαtáwa mɔ. ³¹ Ngèhuŋ, Ŋ yi yaŋa nɛ lɛ, Mbɔchù yibe e vèwáŋa wa é zrɔbye abebe bo yi mbri, yi bo tɔte hɛ wo chyα abebe bo yi ya hɛ mbri. Bɛhuŋ, wo ngru e yi ya chyα abebe ke Vomwɛ Achacha huŋ, Mbɔchù ke vèwáŋakô ge mu. ³² Mànya mànya á lè yi ya chyα abebe ke Ŋwa Ngru, Mbɔchù yibe é vèwáŋa ge. Bɛ ngru á lè ya yi chyα abebe búzo ke Vomwɛ Achacha, Mbɔchù ke vèwáŋakô ge mbrɔŋɛ àmɔmu ebɔ e yi ya huŋ mu.”

Bo yi vèyi tó é vα ge yi

³³ “Be ngru lè ma wo tó asɔsɔ mɔ huŋ, è ke ma wo vro tó á ma lè sɔbe huŋ. Be ngru lè ma wo tó á sɔtê mu, è ke ma lè wo vro tó asɔtê lè kpɛ mu huŋ. Bo yi vèyi tó wo cho vα e yi vα huŋ. ³⁴ Nɛ á ma zhyɛ ŋɔ hɛ, tɔ ntrɛ nɛ yibe nɛ ya bú asɔsɔ, yi nɛ ma wa abebe huŋ? Yiwa nɛ lɛ, bye aŋwɛ̀shite ngru pushyɛ huŋ, ngé mwɛ yi ya. ³⁵ Ebɔ ngru á ma wo ntù ke bye asɔsɔ huŋ, yi fɔju ya wo bye asɔsɔ, ngru á ma wo ntù ke bye abebe huŋ, yi fɔju ya wo bye abebe. ³⁶ Ma Ŋ yaŋa nɛ lɛ, è ke ma chú ekpàmɔ huŋ, mànya mànya ke yi ya tekɛfye drige ke chyα á makasɛmɔ, è yayi ya hɛ. ³⁷ È ma àmɔ ke ebɔ bo ke yi kpà ngru huŋ, ngé chyα e yi ju mwɛ ge huŋ, e ke mbya bo fòpwɛ̀ ngru alɔhuŋ. Ngè chyα alɔhɛ kpɛ e yi ju mwɛ ngru huŋ, e ke mbya, bo kpànyimbe ge yi.”

Wazɔ kate lɛ Yeso tɔ màŋa bo bú esαfomɔ

³⁸ Chɔche bɔ̀bye zɔ wo wa Farìsi yá zà wo Yeso lɛ, “Chichà, nyi kate lɛ, a tɔ màŋa nyi bú esαfomɔ zo, e ke màŋa lɛ, à ju wo Mbɔchù.”

³⁹ Yeso yá yasèŋa bo lɛ, “Wa ezrifra á ma mbrɔŋɛ hɛ, á ma be wavo e yi sɛzá mɔ hɛ, kate ke vè tɔ màŋa zo bɛhuŋ, Ŋ̀ ke tɔmàŋâ bo zo, á kàpɛ enke Jonà ngru pwὰpwὰ Mbɔchù huŋ mu.” ⁴⁰ Be Jonà yá ma pre nyɔ̀nyɔ̀ ásɛ̀ ke chi sra huŋ, ngè be Ŋwa Ngru ke ma lè pre kwɔ yi ke chi sra. ⁴¹ È ke ma chú ekpàmɔ huŋ, wa Ninivɛ̀ ke ndate wo wa émbrɔŋɛ ke yanyimbe wa atehɛ, ke bo wa Ninivɛ̀ yá yasègbα é abebe bo yi, ebɔ Jonà yá kúŋa bo chyα Mbɔchù huŋ. Bɛhuŋ, bapɔ nɛ, nguzo ma ŋɛ wo búzo á kàpɛ yi enke Jonà huŋ. ⁴² Nguva á ma àfα kwɛ̀ wa Shyɛbà huŋ, ke ndate lè chú ekpàmɔ wo wa émbrɔŋɛ ke yanyimbe wa atehɛ, ke è yá ju ŋɛ kwɛ̀ ge, bre kwɛ̀ bàkɛte huŋ, ke dɔ bapɔ àyibye wo ngru àyibye àfα Solomù. Bɛhuŋ, bapɔ nɛ, nguzo ma ŋɛ wo búzo á kàpɛ yi enke Solomù huŋ!

Pyɔ Vo abebe yibe e yandà é ngru huŋ

⁴³ “Ebɔ vo abebe yi ju é nguzo huŋ, e yi sɛsɛ bya ávɔvɔ, ke yi ka bre è yibe e shiŋɔ yi. Be è le bɛtê bre mu, ⁴⁴ è ke zà wo drige lɛ, ‘Ŋ ke yasè dɔ ndà ekokro yi, tα ŋɛ Ŋ̀ yá mayo huŋ.’ Ngè ebɔ è ke dɔ vè, yi tα ma vɔ́, yi bo zàfɔbwαte gbαyi ge sɔbe. ⁴⁵ Ngèhuŋ, è ke yasè dɔ fɔ ya wo vo abebe zɔ chwɔ ju pyα á békàpɛ ge, gé kà shiwa nú. Bàkɛte ngunwa alɔhuŋ ke békàpɛ mɔ, be è yá mayo huŋ. Ngè be è ke ma àmɔ wo wa ezrifra a ma mbrɔŋɛ huŋ.”

Ngru á ma ngru épretα Yeso huŋ

⁴⁶ Be Yeso yayi ya chyα wo wa àmɔ huŋ, è yá kàju lɛ, nyɔ̀wé wo zhyɛnyɔ̀ yá ya ndate mya, yi ka ke ya chyα wo gè. ⁴⁷ Nguzo yá yaŋa ge lɛ, “Zὰwé wo zhyɛzα ndate mya, yi ka ke ya chyα wo bù.” + 12.47 Srekèdé zɔ matê wo nkwɛ̀ 47 atehuŋ mu.

⁴⁸ Yeso yá yasèŋa ge lɛ, “Nya á ma nyɔ̀ ŋɛ wo zhyɛnyɔ̀ ŋɛ?” ⁴⁹ Be è yasè àmɔ huŋ, è yi mà wa ekokro ge wo bu yi zà lɛ, “Yi nra ŋɛ wo zhyɛnyɔ̀ ŋɛ ate.” ⁵⁰ Ma yiwa nɛ lɛ, “Mànya mànya á lè yi tɔ bú Soŋɛ á ma akpachù huŋ kate huŋ, ngru alɔhuŋ ma ŋwanyɔ̀ ŋɛ engunwa wo ŋwanyɔ̀ ŋɛ enguva wo nyɔ̀ ŋɛ.”

Àchúchyα á ma ke ngru e yi mí njibye huŋ

(Mak 4.1-9;Luk 8.4-8)

¹ È yá ma lè chú alɔhuŋ, Yeso yá pwɛ̀te tα, è dɔ shiwa ŋɛ chɛ nyrɔ yi. ² Ngɔ̀ngɔ̀ fro wa yá kαko pɔte ge yra yi, ngè è yá kà shiwa kro yi. Ngè ngɔ̀ngɔ̀ fro wa hɛ yá ndate chɛ yi. ³ È yi yaŋa bo ngɔ̀ngɔ̀ bye é àchúchyα yi. È yá zà lɛ, “Ngru àwè zo yá su ke mí njibye ge. ⁴ Ebɔ è yi mí gé huŋ, nji zɔ yá kwè chɔ̀pyɔ, ngè zhyɛnyɛ yá vɔ́ziwa gé. ⁵ Nji zɔ yá kwèwa ŋɛ zhyɔ á ma lè mpri, mpri bre vezhyɔ kpètê mu huŋ. Gé gbɛninjuwa fɔ̀fɔ̀, ke vezhyɔ yá fàtê nú mu. ⁶ Bɛhuŋ, ebɔ nu yá ju, è yá fα gé huŋ, gé kòfuwamɔ ke drα gé yá sukàtê zhyɔ yi sɔbe mu. ⁷ Nji zɔ yá kwèpɔ chɔ chyá àngá yi, ngè chyá àngá alɔhɛ, yá kpè kαkɛwa gé. ⁸ Nji enzɔ yá kwè edrige ŋɛ vezhyɔ asɔsɔ yi, gé gbɛ ninju, gé kpè, gé mbà sɔbe. Zo yá mbà shyé wa chwɔ̂, zo mbà shyé wa sra, zo mbà gbαngru gbè je. ⁹ Ngru á ma wo chwα ke bapɔ bye yi, ma e bapɔ sɔbe.”

Drubú Yeso yayi chyα é àchúchyα ke gè huŋ

(Mak 4.10-12;Luk 8.9-10)

¹⁰ Wa e yi mbɔ̀bye wo Yeso hɛ, yá dɔ ndate chɛ ge yi, yi bi ge lɛ, “Ngɛ á yi ya chyα wo wa atehɛ é àchúchyα ke gè huŋ?”

¹¹ È yá yasèŋa bo lɛ, “Mbɔchù ŋa yi nɛ pyɔ ke yi bye atὰtetemɔ ŋɛ ndu àfα akpachù yi bɛhuŋ, è ŋatê wa atehɛ mu. ¹² Ma yiwa nɛ lɛ, mamiwa nya á ma wo búzo huŋ, bo ke pɔkɛndà ge, ngè è ke ma yi fàbe. Bɛ mamiwa nya á lè matê wo búzo mu huŋ, mami bú ebaba e ma huŋ, bo ke fyeju ge wo gè. ¹³ Ngè drubú, Ŋ yi ya chyα wo bo é àchúchyα yi ke gè. Ke bo yi vè bɛhuŋ, bo yi vètê mu, bo yi bapɔ bɛhuŋ, bo yi pɔtê, àmɔmu pɔchatê mu. ¹⁴ Bú ngru pwὰpwὰ Mbɔchù Àzayà yá yate huŋ, ya jushì yi endɛndɛ wo bú wa atehɛ yi tɔ huŋ. È yá zà lɛ,

‘Endɛndɛ, nɛ ke yi pɔ bye bɛhuŋ, nɛ ke yi pɔchatê mu,

nɛ ke yi vè bye bɛhuŋ, nɛ ke yi vètê mu.

¹⁵ Ŋ yi ya àmɔ, ke wa atehɛ kukɛte pushyɛ bo,

ngè bo pèkɛte chwα ke pɔ bye yi,

ngè bo mikɛte njìjwó bo.

Bo yi tɔ àmɔ, mama bo ke yi vè bye wo njìjwó bo,

ngè mama bo ke yi pɔ bye wo chwα bo,

ngè mama bo ke yi pɔcha wo pushyɛ bo.

Ngè bo ke yasè ya bɛ ŋɛ lɛ, Ŋ mbyangà bo, ngè Ŋ ke mbyangà bo.’”

¹⁶ “Bɛhuŋ, kpɔ nɛ sɔ yi, ke njìjwó nɛ ma gɛŋɛ e yi vèbye hɛ, chwα nɛ ma gɛŋɛ e yi pɔ bye hɛ. ¹⁷ Endɛndɛ, ma Ŋ yaŋa nɛ lɛ, ngɔ̀ngɔ̀ wa pwὰpwὰ Mbɔchù wo wa, yi zrɔbye bo setetemɔ ju Mbɔchù yayi sɛ ke vè bye nɛ yi vè hɛ bɛhuŋ, bo yá vètê mu. Bo yayi sɛ lè kpɛ ke pɔ bye nɛ yi pɔ hɛ bɛhuŋ, bo yá pɔtê mu.”

Bú àchúchyα ke ngru e yi mí njibye huŋ, ma ke gè huŋ

(Mak 4.13-20;Luk 8.11-15)

¹⁸ “Ma bapɔ nɛ wo bú àchúchyα ngru e yi mí njibye huŋ, ma ke gè huŋ. ¹⁹ Ebɔ mami nya á pɔ chwɛzri á ma ke ndu àfα akpachù huŋ, ngè è pɔchatê ge mu, Satà, ngru abebe huŋ, ke ya pembuju chɔ̀ shyɔ wo chyα bo játe pushyɛ ge huŋ. Atehuŋ ma njibú bo yá mí, e kù chɔ̀pyɔ huŋ. ²⁰ Njibú bo yá mí, e kù ŋɛ zhyɔ á ma mpri, mpri huŋ, ma ngru á pɔ chyα Mbɔchù, è fyesu ge fɔnzo wo enɛte. ²¹ Bɛhuŋ, è pɔtê drα é gè yi mu. È ke mamɔ ke ŋwa ebɔ baba. Ngè ebɔ zri àmɔmu, chi ngru eshyébá eshyébá lè ya ke zri chyα Mbɔchù mɔ huŋ, cho ngru alɔhuŋ, ke ŋwá bu ge mɔ fɔnzo. ²² Njibú, yi bo yá mí, á kù chɔ chyá àngá hɛ, ndate ke ngru e yi pɔ chyα Mbɔchù bɛhuŋ, ànɛ̀shyɛ ke bye émyaŋɛ wo enɛte ke vìbye vukpɛ chyα ngè, gé vαtê vα mu. ²³ Ngè njibú bo yá mí, á kù ŋɛ vezhyɔ asɔte huŋ, ndate edrige ke ngru á pɔ chyα Mbɔchù, ngè è pɔcha ge sɔbe huŋ. E yi tɔ endɛndɛ be chyα Mbɔchù kate huŋ, be njibú á mbà, yi zo mbà shyé wa chwɔ̂ enzɔ shyé wa sra, enzɔ hɛ gbαngru gbè je huŋ.”

Àchúchyα á ma ke nji zá wo byα huŋ

²⁴ Yeso yá yaŋandà bo àchúchyα zo lɛ, “Ndu àfα akpachù ma, yi bo yibe bo màzà wo ngru á yá dɔ mí nji zá asɔsɔ àwè ge huŋ. ²⁵ Bɛhuŋ, ebɔ wa yi na enru huŋ, ngru àpishyɛ ge, yá dɔ jápɔte nshye chɔ nji zá huŋ, è chɔ̀wa shyɔ huŋ. ²⁶ Ebɔ zá yá gbɛgbαyi, yi gé chà ke yi mbà huŋ, gé byα hɛ, yi màŋawa kpɛ. + 13.26 Nyi mbute bú atehuŋ be zá yi. Ŋɛ kwɛ̀ wa Izrὰ huŋ, wa e yi mbɔbye wo Yeso hɛ yayi bófɔ, yi jɛ nji ge ebɔ bo yá kàju àwè huŋ.

²⁷ Ngè wa chwɔ ngru á ma wo àwè huŋ, yá dɔ bi gè lɛ, ‘Ngru ambrú nyi, mê, yi nji zá asɔsɔ á yá mite ŋɛ àwè wo huŋ mu, ngè byα atehɛ ju nú nya chɔ gé yi?’

²⁸ È ke yasèŋa bo lɛ, ‘È mamɔ ngru àpishyɛ ŋɛ, á tɔte bú atehuŋ.’

Ngè wa chwɔ ge hɛ, ke bipɔ ge lɛ̀, ‘Ngè à kate lɛ̀, nyi dɔ nafɔju gé?’ ²⁹ Bɛhuŋ, è yá yasèŋa bo lɛ, ‘Yehè! mama nɛ ke yi na nshye huŋ, nɛ ke yi nafɔjufɔ̀ wo gé. ³⁰ Ma gé kpèfɔ̀ abre yi, tètè ebɔ nyi ke bó gé huŋ. È ke ma ebɔ bó gé huŋ, Ŋ ke yaŋa wa e ke bó gé hɛ lɛ, bo nagbòkote nshye hɛ abre, bo chì gé, yi nyi ke bèchɛ̀ bɛ, bo lè bófɔ dɔ te nji zá hɛ ŋɛ ntù ŋɛ yi.’”

Àchúchyα á ma ke ŋwa njitó, yi bo yi bé lɛ, Mɔstà huŋ

(Mak 4.30-32;Luk 13.18-19)

³¹ Yeso yá yaŋandà bo àchúchyα zo lɛ, “Ndu àfα akpachù ma be ŋwa njitó, yi bo yi bé lɛ, mɔstà, yi ngru yá mbudɔ já àwè ge huŋ.” ³² È ma njibú á fibà chɔ njibye hɛ mbri, bɛ ebɔ è ke gbɛ ninju huŋ, è ke kpè ya ma be té, yi zhyɛnyɛ yi tɛ ambá gé é ányɛ ge huŋ.

Àchúchyα á ma ke yist huŋ

(Luk 13.20-21)

³³ Yeso yá yaŋadàwa bo àchúchyα zo lɛ, “Ndu àfα akpachù ma be yist, yi nguva yá mbu tánsa mbwà sra, è gbèchwà fɔ̀ yi. È yá te ge tètè be yist huŋ, yá mbya mbwà huŋ ke nji.”

Bú Yeso yayi ya chyα é àchúchyα ke gè huŋ

(Mak 4.33-34)

³⁴ Yeso yayi ya chyα atehɛ mbri wo wa é àchúchyα yi. Endɛndɛ, è yayi yâ búzo e pra ya é àchúchyα yi mu. ³⁵ È yayi tɔ àmɔ, ke mbya e ya ju endɛndɛ be ngru pwὰpwὰ Mbɔchù zo yá yate huŋ lɛ,

“Ebɔ Ŋ ke yi pwè mwɛ ŋɛ huŋ, è ma àchúchyα é ke yi ju,

Ŋ ke yi yaŋa bo bye atὰtetemɔ huŋ, lè ebɔ myaŋɛ yá chà huŋ.”

Bú àchúchyα nji zá wo nshye ma huŋ

³⁶ Ebɔ Yeso pwɛ̀te fro wa, è dɔ kà tα huŋ, wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ, yá ya bɛ ge, yi bi ge lɛ, “Yachaŋa nyi drubú àchúchyα nshye á ma àwè huŋ, ma ke gè huŋ.”

³⁷ Yeso yá yasèŋa bo lɛ, “Ngru á mí nji zá asɔsɔ huŋ, ma Ŋwa Ngru.” ³⁸ Gè àwè alɔhuŋ, ndate ke myaŋɛ atehuŋ, nji asɔsɔ hɛ ndate ke zhyɛ enke Ndu àfα akpachù. Gé byα ndate ke zhyɛ Satà, ngru abebe huŋ. ³⁹ Gè ngru àpishyɛ á dɔ já nshye huŋ, ma nkùchi. Ebɔ bó byezhi huŋ, ma ebɔ myaŋɛ ke bàkɛte huŋ, wa á bó gé mɔ hɛ, ma nchèndé Mbɔchù.

⁴⁰ Lèyɛwa be bo kαgbòko pɔchɛ̀ nshye é pyo huŋ, lèyɛwa, ngè be è ke ma yi àmɔ ebɔ myaŋɛ ke bàkɛte huŋ. ⁴¹ Ŋwa ngru ke pwɛ̀ nchèndé ge e ke ya fɔgbòko fɔju bye mbri e yi ya wo abebe wo wa mbri e yi tɔ abebe ŋɛ ndu àfα ge huŋ, ⁴² yi bo tápɔ bo ŋɛ nyɔ̀kú bre pyo yɔ̀ yi. Ngè nú wa ke yi sɛ̀ fi, yi pɛ nyrα bo yi. ⁴³ Ngèhuŋ, wa, yi zrɔbye bo setetemɔ hɛ, ke yi mbu be nu yi, ŋɛ ndu àfα so bo yi. Ngru á lè ma wo chwα ke bapɔ bye yi, ma e bapɔ sɔbe.

Àchúchyα á ma ke ntù, yi ngru tὰtete àwè huŋ

⁴⁴ “Ndu àfα akpachù ma be ntù, yi ngru tὰtete àwè huŋ. Nguzo yá dɔ kabɛ ge, ngè è yá tὰtendà ge. Ngè è yayi ngɔ wo enɛte, ngè è yá dɔ fɔzhi bye ge e ma hɛ mbri, è fɔ kɔbɔ̀ alɔhɛ, è dɔ fɔ àwè alɔhuŋ.”

Àchúchyα á ma ke mpɛ àkwαtú huŋ

⁴⁵ “Ndàndà huŋ, ndu àfα akpachù ma be ngru e yi tɔ tú, yi ka bú bo yi bé lɛ, pɛ̂ huŋ. ⁴⁶ Ebɔ è ke kabɛgbαyi gùŋɛ á kwαbà tú huŋ, è ke dɔ fɔzhi bye ge mbri e ma hɛ, e fɔ mpɛ àkwαtú alɔhuŋ.”

Àchúchyα á ma ke zɔ́ ásɛ huŋ

⁴⁷ “È mandà kpɛ lɛ, ndu àfα akpachù ma be zɔ́ bo yá tápɔ ŋɛ nyrɔ, yi àchɛ̀chì ásɛ yá fye huŋ. ⁴⁸ Ebɔ zɔ́ yá ŋwɛ̀ wo ásɛ, yi bo gbα hɛ, bo yá pαdɔ shi wo gè chɛ yi, ke yi chɔfo ge. Asɔsɔ hɛ yá kà nké bo, abebe hɛ, bo yá táwámɔ. ⁴⁹ Ngè be è ke ma àmɔ ebɔ myaŋɛ ke bàkɛte huŋ. Nchèndé Mbɔchù ke ya chɔfo wa abebe chɔ wa zrɔbye bo setetemɔ hɛ, ⁵⁰ ngè è ke tápɔ wa abebe hɛ ŋɛ nyɔ̀kú bre pyo yɔ̀ yi. Nú huŋ, bo ke yi sɛ̀ fi, yi pɛ nyrα bo yi.”

Chyα embɔ̀ŋa epokwre wo ezhyɛzhyɛ endɛndɛ

⁵¹ Yeso yá bi wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ lɛ, “Nɛ yi pɔcha sɔbe bye atehɛ mbri Ŋ yi ya hɛ?” Bo yá fenyiŋa ge lɛ, “Ɛ̂.”

⁵² Ngè Yeso yá zà wo bo lɛ, “È ma lɛ, chɔche bɔ̀bye hɛ mbri, yi bo mbɔ̀ŋa yi bɔ̀bye hɛ, ma be wa á ma wo tα á ma wo ntù ge hɛ. È yibe e fɔ bye epɔkwrα àmɔmu ezhyɛzhyɛ nú.”

Wa é jɛ̀ Nazàrɛ á ma wa é jɛ̀ Yeso huŋ, ŋɔ ge

(Mak 6.1-6;Luk 4.16-30)

⁵³ Yeso yaŋagbαyi bo àchúchyα atehɛ huŋ, è pwɛ̀tewa bre alɔhuŋ, ⁵⁴ è dɔwa jɛ̀ ge yi. È yá dɔ kà ŋɛ tα sofye Mbɔchù bo, yi mbɔ̀ŋa bo. Wa á yayi bapɔ ge hɛ, yá fotewamɔ. Bo yá biwa lɛ̀, “Yi brekɔ, yi ngru atehuŋ bɛ cho àyibye akpè atehuŋ, wo ngre e yi tɔ bye acheche atehɛ yi?” ⁵⁵ “Mê, yi ŋwa kapintà ate mû? Mê, nyɔ̀wé ma Mɛ̀ri mû? Mê zhyɛnyɔ̀ ge ma Jɛ̂, Jòsɛ, Samù wo Judàs mû? ⁵⁶ ‘Mê zhyɛnyɔ̀ éwavo mbri, yi shi ŋɛ wo nyi mu? Yi brekɔ, yi ngunwa atehuŋ bɛ bye atehɛ mbri?’” ⁵⁷ Be bo ya àmɔ huŋ, bo ŋɔwa ge. Bɛhuŋ, Yeso yá zà wo bo lɛ, “Bo yi ŋa ezozo wo ngru pwὰpwὰ Mbɔchù bya mbri bɛhuŋ, bo yi ŋatê ge ezozo jɛ̀ bo yi wo pretα bo yi mu.”

⁵⁸ Ngè Yeso yá tɔ̂ bye acheche zɔ nú fàbe mu, ke bo yá pɔtê pushyɛ bo é gè yi mu.

Pyɔ bo gbα Jɔ̂ Mvɔ́ wa zɔ̀ Mbɔchù huŋ

(Mak 6.14-29;Luk 9.7-9)

¹ È yá ma ebɔ alɔhuŋ, Àfα Hɛrɔ̀ á yá ma àfα ŋɛ pɔ́ kwɛ̀ wa Galìli huŋ, yá pɔ bye Yeso yayi tɔ hɛ. ² È yá zà wo wa e yi tɔŋa ge chwɔ hɛ lɛ, “Ngunwa atehuŋ, ma Jɔ̂ Mvɔ́ wa zɔ̀ Mbɔchù á ngàninju éfi yi. Ngè drubú ngre ke yi tɔ bye acheche mate é ge yi.” ³ È ma lɛ, Hɛrɔ̀ yá ŋa ngre bo chìmbu dɔ pɔte Jɔ̂ tαfi yi, ke zri Hɛ̀rɔdyà á yá ma va ŋwanyɔ̀ ge Filì, è yá mbu bαshite huŋ. ⁴ Ngè Jɔ̂ Mvɔ́ wa zɔ̀ Mbɔchù yayi ŋɔ, yi zà wo gè lɛ, “Bɔ̀bye fenyitê lɛ, a mbu bα ge mu!” ⁵ Ngè Hɛrɔ̀ yá ka ke gbα Jɔ̂ bɛhuŋ, è yayi se wa, ke bo yá mbute Jɔ̂ be ngru pwὰpwὰ Mbɔchù yi.

⁶ È yá ma chú Hɛrɔ̀ yayi mbya vɛ́ ke sebɛ chú bo mbà ge huŋ, ŋwa Hɛ̀rɔdyà enguva yá jé je ju wa á ya yate bre vɛ́ huŋ. Ngè Hɛrɔ̀ yá vè àmɔ huŋ, è sɔwa ge shyɛ, ⁷ ngè è yate wo ŋwashyò zavɔ̀ huŋ, wo kpate kpɔndezɛ lɛ, “Ŋ̀ ke ŋa wò mamiwa cho bú gɛ, à ke bi huŋ.” ⁸ Nyɔ̀wé yá jαpɔ ŋwa ge, yi zà wo gè lɛ, bo ŋa ge se Jɔ̂ Mvɔ́ wa zɔ̀ Mbɔchù mvre yi. ⁹ Ebɔ è ya bú atehuŋ, yi àfα pɔ huŋ, kpɔ ge yá fubàkɛwa bɛhuŋ, ke kpɔndezɛ è yá mbyate ju wa á yá mate bre vɛ́ huŋ, ngè è yá ŋa ngre lɛ, bo ŋa ŋwashyò zavɔ̀ huŋ, bú è kate huŋ. ¹⁰ Ngè è yá chɛ sɔje lɛ, bo dɔ kémbuju ya wo se Jɔ̂ ŋɛ tαfi yi. ¹¹ Bo yá ya wo se Jɔ̂ ŋɛ mvre yi, bo ŋa zavɔ̀ huŋ, è fye dɔ ŋa nyɔ̀wé. ¹² Wa ekokro Jɔ̂ yá dɔ mbu zhi kwɛ́ ge, ngè bo yá dɔ yaŋa Yeso bye á kàju hɛ.

Yeso pyo wa tɔshì chwɔ̂

(Mak 6.30-44;Luk 9.10-17;Jɔ̂ 6.1-14)

¹³ Ebɔ Yeso pɔ bú a kàju wo Jɔ̂ huŋ, è vαchɔ̀washyɔ nú ekokro yi, ke dɔ ŋɛ bre è ke ma huŋ vége. Bɛhuŋ, ebɔ fro wa pɔbɛ huŋ, bo juwa jɛ̀ akpè bo wo bá, ke chi ge. ¹⁴ Be è dɔ ju kro è vè ngɔ̀ngɔ̀ fro wa huŋ, èsrɛ ge yá kpɛ ge wo wa gbαwa, ngè è yá mbyangà wa chɔ wa á yayi kpé hɛ.

¹⁵ Ebɔ è ma anzó huŋ, wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ, yá byadɔ bɛ ge, yi zà wo gè lɛ, “Bre atehuŋ ma kpo, ngè ebɔ bégbα. Yaŋa wa atehɛ lɛ, bo dɔ jɛ̀, bo dɔ fɔfye byezhi ke dribo.”

¹⁶ Yeso yá yasèŋa bo lɛ, “Bo matê ke chɔ̀ shyɔ bre atehuŋ mu. È ma, yi nɛ e ke ŋa bo búzo bo zhi.”

¹⁷ Bo yá yasèŋa ge lɛ, “Nyi mamɔ ŋɛ wo ábwá chikpɔ̀ chwɔ̂ wo ásɛ pyα.”

¹⁸ Ngè Yeso yá zà wo bo lɛ, “Ya ŋa nɛ mì gé ŋɛ.” ¹⁹ Bo yá ya wo gé, ngè è yá fye gé. Ngèhuŋ, è yaŋa fro wa hɛ lɛ, bo shimɔ byα yi. È fye ábwá chikpɔ̀ hɛ chwɔ̂ wo ásɛ hɛ pyα, è yi kevèni akpachù, yi tɔ Mbɔchù esɔ̀kɔ̀, ngè è gbɛ ŋa ábwá chikpɔ̀ hɛ, wo wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ, bo foŋawa fro wa hɛ. ²⁰ Wa hɛ mbri, yá zhi ŋwɛ̀wa. Wa e yi mbɔ̀bye wo Yeso hɛ, yá vɔ́ko áŋa ge á mbate hɛ, gé ŋwɛ̀ nké je ju pyα. ²¹ Wa á yá zhi byezhi atehɛ yá kαchikɛwa wanwa tɔshì chwɔ̂, yi bo fɔ̀tê wavo wo yatra mu.

Yeso sɛ enɔ́kɔ́ zɔ̀ yi

(Mak 6.45-52;Jɔ̂ 6.15-21)

²² È yá mbutê lè vru mu, ngè Yeso zà wo wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ, ke kà kro, bo chαpàju mbɔ̀yo wo gè zɔ̀ zrèhù ke e tepwɛ̀gbαyi fro wa hɛ. ²³ Ebɔ è tepwɛ̀gbαyi bo huŋ, è niwa ànɛ̀ yi vége ke dɔ sofye Mbɔchù. Anzó yá kwa huŋ, è yá ma nú vége. ²⁴ Bɛ è yá ma ebɔ atehuŋ, yi kro dɔgbαyi mpɔ́wa yra zɔ̀ yi. Vochù yayi vé lè kpɛ gbαwa, ngè zɔ̀ yayi ndubyasè sɛ wo kro ke vochù alɔhuŋ yayi vé ju bo yi.

²⁵ Ngè ebɔ bya yá ma ke cha huŋ, Yeso chitɔ yi sɛ enɔ́kɔ́ zɔ̀ yi, ke dɔ bɛ bo. ²⁶ Ebɔ wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ, vè be e yi sɛ enɔ́kɔ́ zɔ̀ ke ya bɛ bo huŋ, pushyɛ bo pyawa. Ngè bo yá zà lɛ, “È ma ekúbú!” Ngè bo yá pɔ ndá wo èmì.

²⁷ Fɔnzo huŋ, Yeso zà wo bo lɛ, “Kpɛkɛ nɛ pushyɛ, è ma Ŋ́ mì yi, tété se nɛ mu.”

²⁸ Pità yá zà wo gè lɛ, “Mpwèmya, è lè ma lɛ, yi mbù mɔ huŋ, ya Ŋ sɛ enɔ́kɔ́ zɔ̀ yi, Ŋ ya bɛ wò.” ²⁹ Yeso zà wo gè lɛ, “Ma ya.”

Ngè Pità yá ju kro yi, è yi sɛ enɔ́kɔ́ zɔ̀ ke dɔ bɛ Yeso. ³⁰ Bɛhuŋ, ebɔ è vè be vochù yi tɔ huŋ, ngè è yi sewa, ngè è chàwa ke yi zhì. Be è yi zhì àmɔ huŋ, è yi pɔ nde, yi zà lɛ, “Mpwèmya tὰfye ŋɛ.”

³¹ Fɔnzo huŋ, Yeso yá tὰ bu ge, è kpɛ ge, yi zà wo gè lɛ, “Ô, fenyi wo ma baba, ngɛ à le yi kwetetemɔ ke gè?”

³² Ngè bombò gè ninjuwa kro yi. Be bo kà huŋ, ngè vochù huŋ, tɔshyawa. ³³ Ngè wa e yi mbɔ̀bye wo gè á ma kro hɛ, ŋawa ge ezozo, yi zà lɛ, “Endɛndɛ á ma Ŋwa Mbɔchù.”

Yeso mbyangà wa e yi kpé hɛ ŋɛ Gènisarɛ̀

(Mak 6.53-56)

³⁴ Ngè bo yá chα nyrɔ, bo pàjuwa ŋɛ zhyɔ wa Gènisarɛ̀ yi. ³⁵ Ebɔ wa zhyɔ alɔhuŋ, vè Yeso huŋ, bo vèyiwa ge. Bo chɛpwɛ̀ kαnyìwa chyα pɔ́ kwɛ̀ alɔhuŋ mbri, ngè wa yá fɔ ya bɛ Yeso wo wa á yayi kpé hɛ mbri, ³⁶ yi bɔ ge lɛ, wa e yi kpé hɛ, yibe bo dùkpɛ mwɛ àsα ge mɔ kwakwa. Ngè wa mbri á yayi dùkpɛ ge huŋ, yá ngàwa.

Embɔ̀ŋa shyé shyé nyi hɛ

(Mak 7.1-13)

¹ Wa Farìsi zɔ wo chɔche bɔ̀bye yá ju ŋɛ Jèrosalɛ̀, bo ya bɛ Yeso, yi bi ge lɛ, ² “Ngɛ wa e yi mbɔ̀bye wo bù hɛ, yi tɔnyimbe bɔ̀bye shyé shyé nyi ke gè? Bo yi chútê bwo pyɔ bɔ̀bye kate huŋ bɛ, bo lɛ̀ zhi bye mu huŋ!”

³ Yeso yá yasèŋa bo lɛ, “Ngɛ nɛ edrinɛ, yi tɔnyimbe bɔ̀bye Mbɔchù, yi chi bɔ̀bye shyé shyé nɛ ke gè? ⁴ Mbɔchù yá zà lɛ, ‘Zó nɛ sonɛ wo nyɔ̀ nɛ.’ È zàndà lɛ, ‘Ngru e ke ya abebe ke sòwé àmɔmu, ke nyɔ̀wé huŋ, ma bo gbα ngru alɔhuŋ mɔ.’ ⁵ Bɛhuŋ, nɛ yi zà edrinɛ lɛ, ‘Be ngru lè yaŋa sòwé àmɔmu nyɔ̀wé lɛ, mami ekɔŋa gɛ Ŋ ma lɛ, Ŋ le ŋa wò, Ŋ̀ ŋagbα Mbɔchù ge.’ ⁶ Á màŋa lɛ, ngru alɔhuŋ ke tὰfye kondê sòwé wo nyɔ̀wé wo bú alɔhuŋ mu. Ngè pyɔ atehuŋ, nɛ yi mbukate chyα Mbɔchù yi wo embɔ̀ŋa shyé shyé nɛ yi. ⁷ Nɛ wa chyα pyα. Àzayà ngru pwὰpwὰ Mbɔchù yá ya endɛndɛ á dùkpɛ nɛ be è yá zà lɛ,

⁸ ‘Wa atehɛ yi zó ŋɛ mwɛ mwɛ

bɛhuŋ, pushyɛ bo mate fé é mì yi.’

⁹ Sofye bo yi sofye ŋɛ huŋ, ma éwàwὰ ke bo yi mbɔ̀ŋa bye, yi wa pɔte hɛ ámwɛ lɛ, bo yi mbɔ̀bye ŋɛ.”

Bu e yi mbya ngru ke matê wɛwa mu huŋ

(Mak 7.14-23)

¹⁰ Yeso yá bé ya wo wa á ma nú hɛ lɛ, bo ya bɛ ge. Ngè è yá zà wo bo lɛ, “A bapɔ nɛ, nɛ pɔcha bú Ŋ̀ ma lɛ, Ŋ yaŋa nɛ huŋ. ¹¹ Bú e yi kà mwɛ ngru huŋ, matê ngè bú alɔhuŋ e yi mbya ngru lɛ, ke matê wɛwa mu. Bú e yi mbya ngru matê wɛwa mu huŋ, ma bú e yi ju ngru mwɛ huŋ.”

¹² Wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ, yá ya bɛ ge, yi zà wo gè lɛ, “À yi lɛ, wa Farìsi le pɔ bú a ya huŋ, ngè è le bé bo shyɛ mû?” ¹³ È yá yasèŋa bo lɛ, “Mami te kɔ, yi matê Soŋɛ á ma akpachù huŋ, á játe mu, bo ke gbifɔju ge. ¹⁴ Pwɛ̀te nɛ bo nú. Bo mamɔ wa àndonjìjwó e yi dɔ ju wo wa enzɔ hɛ. Be ngru àndonjìjwó zo lè yi màŋa enzo huŋ pyɔ, bo yi mbri ke dɔ kwèpɔ pushyé yi.”

¹⁵ Pità yá chitɔ zà wo gè lɛ, “Yaŋachaŋa nyi drubú àchúchyα atehuŋ ma ke gè huŋ.”

¹⁶ Yeso yá yasè bipɔ bo lɛ, “Nɛ kpɛ, yi pɔchatê bye mû?” ¹⁷ “Nɛ yitê lɛ, mami gɛ e yi kà mwɛ huŋ, yi sukà pre huŋ, yi kàju mû? ¹⁸ Bɛhuŋ, bú e yi ju mwɛ ngru huŋ, ju pushyɛ yi, ngé cho bú alɔhuŋ, e yi mbya ngru matê wɛwa mu. ¹⁹ Ŋ yi zà àmɔ ke, e yi chà pushyɛ ngru, è lè ma wo sepɔ abebe, ke gbα ngru, na va ngru àmɔmu nwa ngru, na wa, yi na dribo, yi bo bαtê mu, eví, yafye ngru wo chyα zɛchu ke nguzo, àmɔmu chenyimbe zre ngru. ²⁰ Ngé bye atehɛ, e yi tɔ ngru matê wɛwa mu. Ke zhi bye, yi ngru chútê bu mu huŋ, matê alɔhuŋ, e yi mbya ngru ke matê wɛwa mu.”

Fenyi nguva zo á matê ekre wa Izrὰ mu huŋ

(Mak 7.24-30)

²¹ Yeso yá pwɛ̀te bre alɔhuŋ, è vαchɔ̀washyɔ ŋɛ nkwɛ̀ jɛ̀ akpè wa Tâ wo Sidɔ̀ yi. ²² È yá kàju lɛ, nguva wa Kanà zo, á yá ma nú ebɔ alɔhuŋ yá ya bɛ ge, yi sɛ bɛ ge lɛ, “Ô, Mpwèmya Ŋwa àfα Devì, vè èsrɛ wo mì. nkùchi, yi nɛ̀ ŋwaŋɛ enguva shyɛ gbαwa.”

²³ Bɛhuŋ, Yeso yá pwèŋâ ge mwɛ chyα mu. Ngè wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ, yá bɔ ge, yi zà lɛ, “Kα ge, ke e yi sɛ̀chi nyi wo fi.”

²⁴ Ngè Yeso yá yasè lɛ, “Bo yá chɛ ŋɛ kwakwa ke tὰfye wa Izrὰ á ma be sɛ á yate pyɔ hɛ.”

²⁵ Bɛ, nguva huŋ, ya kɛkúwamɔ pyɛ̀bá Yeso, yi zà wo gè, “Mpwèmya á tὰfyesu ŋɛ.”

²⁶ Ngè Yeso yá yasèŋa ge lɛ, “Nguva, è matê sɔbe ke fyeju byezhi yatra á gbèŋa bɛ mu.”

²⁷ Nguva huŋ, yá zà wo gè lɛ, “È ma endɛndɛ yi, Mpwèmya! Bɛhuŋ, mami bɛ, yi zhi ávyα bye e yi kwè ebɔ masà ge yi zhi bye huŋ.”

²⁸ Ngè Yeso yá yasèŋa ge lɛ, “Ô, nguva à ma wo fenyi akwαkwα. Ma e ma wo bù be à kate huŋ.” Ngè è masu ebɔ alɔhuŋ, ŋwa ge huŋ, ngàwa.

Yeso mbyangà ngɔ̀ngɔ̀ wa dɛbye

²⁹ Ebɔ Yeso pwɛ̀te nú ke yi dɔ huŋ, è yá sɛkàju chɛ nyrɔ wa Galìli. È ni shi ànɛ̀ zo yi. ³⁰ Ngɔ̀ngɔ̀ fro wa yá kαya bɛ ge. Bo ya wo wa e yi sùtú hɛ, wo wa àndonjìjwó, wo wa àbobya, wo wa ànàmwɛ wo ngɔ̀ngɔ̀ wa dɛbye enzɔ hɛ. Bo ya te bo chwo ge yi, è mbyangàwa bo. ³¹ Ebɔ fro wa hɛ, vè be wa á yá nàtemwα hɛ yi ya chyα, wo wa àbobya hɛ magbαyi sɔbe wo, yi wa e yi sùtú hɛ, yi setesɛ mɔ wo be wa àndonjìjwó, yi vèbye huŋ, bo yá sαfotewamɔ, bo yi kpyadèwa Mbɔchù wa Izrὰ.

Yeso pyó wa tɔshì nyɛ

(Mak 8.1-10)

³² Yeso yá bé wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ, yi zà wo bo lɛ, “Èsrɛ ŋɛ, yi kpɛ ŋɛ wo ngɔ̀ngɔ̀ wa atehɛ, ke bo ma yi wo mì ŋɛ ke chi sra, yi bo mbatendê wo búzo, yi bo ke zhi mu. Ŋ katê lɛ, Ŋ pwɛ̀te bo, yi bo ngɔ wo mbɔ mu, ke ékɛ ke dɔ kpɛ nguzo chɔ̀pyɔ yi.”

³³ Ngè wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ, bi ge lɛ̀, “Yi brekɔ nyi yibe nyi bɛ byezhi e ke kwako cho ngɔ̀ngɔ̀ fro wa atehɛ ŋɛ yra mprà atehuŋ?”

³⁴ Yeso yá bi bo lɛ, “Yi ábwá chikpɔ̀ prαkɔ nɛ ma yi?” Bo yá yasèŋa ge lɛ, “Gé ma chwɔ̂ ju pyα wo, yi vyé ásɛ zɔ.”

³⁵ Ngè Yeso yá zà wo ngɔ̀ngɔ̀ fro wa hɛ lɛ, bo kùshi zhyɔ yi. ³⁶ Bo yá shiwamɔ zhyɔ yi, ngè è fɔ ábwá chi hɛ, chwɔ̂ ju pyα wo ásɛ hɛ, è tɔ Mbɔchù esɔ̀kɔ̀, è kɔgbɛŋa wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ, bo chɔfoŋawa wa hɛ. ³⁷ Bo yi mbri yá zhiŋwɛ̀ sɔbe. Wa e yi mbɔ̀bye wo Yeso hɛ vɔ́kowa áŋa mbate hɛ, gé ŋwɛ̀wa nké chwɔ̂ ju pyα. ³⁸ Wa á zhi byezhi atehɛ, yá kαchikɛwa wanwa tɔshì nyɛ, yi bo fɔ̀tê wavo wo yatra mu. ³⁹ Ebɔ Yeso yá mbya bo ngɔgbα ndi bo huŋ, è kàwa kro, è dɔwa zhyɔ wa Magadàn yi. + 15.39 Srekèdé ezhyɛzhyɛ zɔ yi bé zre jɛ̀ atehuŋ lɛ, Màdalà.

Wazɔ bi ke bú esαfomɔ

¹ Wa Farìsi zɔ wo wa Sadùsi yá dɔ bɛ Yeso ke mbɔ̀vè ge, ngè bo zà wo gè lɛ, e tɔ màŋa bo bú esαfomɔ zo ke màŋa lɛ, ngre ge ju akpachù yi. ² È yá yasèŋa bo lɛ, “Ebɔ nú yi kù huŋ, yi akpachù ma kpû huŋ, nɛ yi zà lɛ, ‘Á màŋa lɛ, bre ke ju ma sɔbe, ke akpachù ma kpû.’ ³ E yi ma mpùmɛ̀ zhyɛ, yi akpachù ma kpû, yi embu sukɛte tòmùmù huŋ, nɛ yi zà lɛ, ‘Vochù ke yi kàju, ke nɛ vè lɛ, akpachù ma kpû wo embu a sukɛte tòmùmù huŋ.’ Nɛ yi vè akpachù, nɛ yi pyɔ nɛ yibe nɛ ya yasè ge bɛhuŋ, nɛ yî be nɛ ya yasè esro bye e yi kàju mbrɔŋɛ hɛ mu.

⁴ Wa ezrifra á ma mbrɔŋɛ, á ma be wavo e yi sɛzá mɔ hɛ, kate ke vè tɔ màŋa zo bɛhuŋ, Ŋ̀ ke tɔmàŋatê nɛ zo, á kàpɛ enke Jonà ngru pwὰpwὰ Mbɔchù huŋ mu.”

Ebɔ è yagbαyi àmɔ huŋ, è pwɛ̀tewa bo nú, è chɔ̀wa shyɔ.

Yist wa Farìsi wo Chɔche bɔ̀bye

⁵ Yeso bombò wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ, yá chαpàju nyrɔ zrèhù. Shyɛ wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ, yá ŋwɛ̀te ke fɔmafɔ̀ wo chikpɔ̀. ⁶ Ngè Yeso yá zà wo bo lɛ, “Mbu nɛ ebɔ, nɛ vɔ́ drinɛ ke yist wa Farìsi wo Chɔche bɔ̀bye hɛ.”

⁷ Wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ, yá chàwa ke yi yadù chyα atehɛ wo dribo ke zri bú alɔhuŋ, yi zà lɛ, “E yi ya àmɔ, ke shyɛ nyi le ŋwɛ̀te ke fɔmafɔ̀ wo chikpɔ̀.” ⁸ Be Yeso ya yi bú bo yayi ya huŋ, è zà wo bo lɛ, “Ô wa, yi fenyi bo ma baba huŋ, ngɛ nɛ yi ya chɔ nɛ yi lɛ, nɛ yatê wo chikpɔ̀ mu ke gè? ⁹ Nɛ yá chàtê bye yi pɔcha mu? Nɛ yi sebɛtê ke chikpɔ̀ hɛ chwɔ̂, yi wa hɛ tɔshì chwɔ̂ yá zhi hɛ mû? Áŋa gé, yi nɛ yá vɔ́ hɛ, yá ma nké prαkɔ? ¹⁰ Àmɔmu nɛ yi sebɛtê, ke chikpɔ̀ hɛ chwɔ̂ ju pyα, yi wa hɛ tɔshì nyɛ yá zhi hɛ mû? Áŋa gé, yi nɛ yá vɔ́ hɛ, yá ma nké prαkɔ? ¹¹ Ngɛ á mbya nɛ yi sepɔ yî lɛ, Ŋ yi yatê ke chikpɔ̀ mu huŋ? Ma Ŋ yaŋandà nɛ lɛ, nɛ mbu ebɔ ke yist wa Farìsi wo chɔche bɔ̀bye. ¹² Ngèhuŋ, bo yá pɔchawa lɛ, Yeso yi yatê, ke bo mbu ebɔ ke yist bo yi mbya chikpɔ̀ huŋ mu bɛhuŋ, ke embɔ̀ŋa abebe, yi wa Farìsi wo Chɔche bɔ̀bye.”

Pità ya ngru Yeso ma huŋ

¹³ Yeso yá pwɛ̀te nú huŋ, è dɔwa nkwɛ̀ zhyɔ á ma kwɛ̀ wa Kàsaryà, Filìpi huŋ, è bi wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ lɛ̀, “Wa yi zà lɛ, Ŋwa Ngru ma nya?”

¹⁴ Bo yá yasèŋa ge lɛ, “Wazɔ yi zà lɛ, mbù Jɔ̂ Mvɔ́ wa zɔ̀ Mbɔchù, wa enzɔ hɛ lɛ, yi Èlajà, enzɔ hɛ lɛ, yi Jèrèmyâ àmɔmu lɛ, yi zo chɔ wa pwὰpwὰ Mbɔchù hɛ.”

¹⁵ Ngè è yá bi bo lɛ̀, “Nɛ enke nɛ huŋ, nɛ yi zà lɛ, Ŋ mì nya?”

¹⁶ Samù Pità yá yasè lɛ, “À ma Mpofye wa, yi Mbɔchù yá yate lɛ, è ke ya huŋ. À ma Ŋwa Mbɔchù, e yi vèbye huŋ.” ¹⁷ Ngè Yeso yá yasèŋa ge lɛ, “Mbɔchù ŋa atɔtɔ wo bù Samù ŋwa Jɔ̂. Ke è matê, yi ngru e yi vèbye á yaŋa wò bú atehuŋ mu. È ma Soŋɛ á ma akpachù huŋ, á yaŋa wò. ¹⁸ Ŋ yi yaŋa wò lɛ, à ma Pità. + 16.18 Zre á ma lɛ Pità huŋ, yacha ge ma lɛ, mpɛ á sɛkɛnate mɔ huŋ. Ngè mpɛ atehuŋ, Ŋ ke pɔ chɔshì ŋɛ yi. Ngre fi ke kàpɛkô gè chɔshì mu. ¹⁹ Ŋ ke ŋa wò bú bo yi pyά ndɔ á ma ke ndu àfα akpachù huŋ. Mami gɛ à lè chì ŋɛ zhyɔ yi, ma bú bo chìyogbα akpachù yi. Mami gɛ à lè fòju ŋɛ zhyɔ yi, ma bú bo fòjuyogbα akpachù yi.” ²⁰ Ngèhuŋ, è gbi bo chwα lɛ, bo tété yaŋa nguzo lɛ, ngè Mpofye wa, yi Mbɔchù yá yate lɛ, è ke ya huŋ mu.

Yeso ya ke vèzri wo fi ge

²¹ Chàkà ebɔ atehuŋ, Yeso chàwa ke yi màŋa wa e yi mbɔ̀bye wo ge hɛ bye lɛ, è ke dɔ bàlè Jèrosalɛ̀, e ke dɔ vèzri bwo wa àmbra wo àfα wa e tá Mbɔchù wo chɔche bɔ̀bye. Bo ke gbα ge bɛ, chi ke gbè sra huŋ, è ke ngàninju kwɔ yi.

²² Ngè Pità yá mbudɔ wo gè áwá yi, è chà ke gè, yi kɛmbu, ke bú e zà huŋ, yi zà lɛ “Mbɔchù tὰ Mpwèmya. Cho bú atehuŋ yî be e bɛkô wò mà baba mu.”

²³ Bɛhuŋ, Yeso yá yasè zà wo Pità lɛ, “Chɔ̀ shyɔ ju ŋɛ yi Satà. À ma be tó á kùkɛnate pyɔ huŋ, ke sepɔ wo matê enke Mbɔchù mu, sepɔ wo ma enke ngru e yi vèbye huŋ.”

²⁴ Ngè Yeso yá zà wo wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ lɛ, “Ngru lè ka lɛ, e chikɛ ŋɛ, ngru alɔhuŋ pwɛ̀te bye e yi sepɔ ke drige huŋ kokro, e chαmbu tóàkpa ge, ke yi chi ŋɛ. ²⁵ È ma lɛ, mami nya á kate lɛ, e pofye gbαgbα ge abɔge, è ke táwá ge. Bɛhuŋ, ngru á táwá gbαgbα ge ke mì, è ke bɛ gbαgbα. ²⁶ Yi mbè gɛ, yi ngru ke bɛ, be è lè bɛ bye émyaŋɛ mbri bɛhuŋ, è táwá gbαgbα ge mɔ huŋ? Àmɔmu huŋ, ngɛ ngru ke ŋayasè ke gbαgbα ge? ²⁷ Be è ma àmɔ huŋ, ebɔ yi ya, yi chi Ŋwa Ngru ma ke yasè ya bàfɔ̀ wo nchèndé ge wo ngre á ju wo So ge huŋ. Ngèhuŋ, Ŋ̀ ke kpa mami nya be bú e yayi tɔ huŋ. ²⁸ Ma Ŋ yaŋa nɛ endɛndɛ lɛ, wazɔ ma ŋɛ e ke pɔpɔ̂ emya fi mu, tètè be bo ke ya vè Ŋwa Ngru be Ŋ yi ya be àfα yi.”

Ju Yeso yasè mbu be nu yi

(Mak 9.2-13;Luk 9.28-36)

¹ Chi chαmbazo yá kàjugbαyi huŋ, Yeso yá mbu Pità, Jɛ̂ wo Jɔ̂ ŋwanyɔ̀ Jɛ̂, bo ni se ànɛ̀ zo á kpɛbɛ̀te, bre bo dɔ ma yi vébo. ² Ngè bo vèwa be kpɔ Yeso yasète, ju ge yi mbu be nú yi, àse ge yi mbu lè powa. ³ Ngèhuŋ, bo yi sra fovèwa mɔ be Mɔsè bombò Èlajà pàjya, yi ya chyα wo Yeso.

⁴ Pità yá zà wo Yeso lɛ, “Mpwèmya, è sɔ be nyi ma ŋɛ huŋ. Be à lè nɛte, Ŋ ke de ápɔ́ sra, nzo ke bù, nzo ke Mɔsè wo nzo ke Èlajà.”

⁵ Be Pità yi yafɔdɔ wo chyα atehɛ huŋ, ngèhuŋ embu achate huŋ, vokɛ̀shyawa bo. Nde yá ju nyihùŋ embu, yi zà lɛ, “Atehuŋ ma ŋwaŋɛ, è ma pushyɛ ŋɛ, Ŋ̀ yi pɔ sɔpɔ wo gè, yi bapɔ nɛ wo gè.” ⁶ Ebɔ wa e yi Mbɔchù wo gè hɛ, pɔ nde atehuŋ, bo kùvɔkɛ̀wa jɔ bo zhyɔ yi wo esemɔ gbαwa. ⁷ Bɛhuŋ, Yeso yá dɔ dùkpɛ bo, è zà wo bo lɛ, “Chitɔ nɛ mɔ, tété se nɛ mu.” ⁸ Ebɔ bo kpɛbɛ̀ jɔ bo huŋ, bo vètê nguzo mu, bàlè Yeso vége.

⁹ Bo yá ju nú ànɛ̀, yi shya huŋ, Yeso dókα bo lɛ, “Tété yadùŋapɔ̂ nɛ nguzo bú nɛ vè huŋ mu, tètè be Ŋwa Ngru ke ngàninju gbαyi éfi yi.”

¹⁰ Wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ, bi gè lɛ, “Ngɛ chɔche bɔ̀bye hɛ, yi zà lɛ, yi Èlajà e ke yambɔ̀yo wo Mpofye wa, yi Mbɔchù yá yate lɛ, è ke pwɛ̀ ya ke ge huŋ?” ¹¹ Yeso yá yasè zà wo bo lɛ, “È ma endɛndɛ lɛ, Èlajà ke yambɔ̀yo bàwa ke mbyabwαte bye mbri. ¹² Bɛhuŋ, Ŋ yi yaŋa nɛ lɛ, Èlajà yagbαyi mɔ bɛ wa vèyitê ge mu, ngè bo tɔ yi wo gè be bo kate huŋ. Ngè pyɔ atehuŋ, yi Ŋwa Ngru ke vèzri bwo bo yi.” ¹³ Be è ya àmɔ huŋ, wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ pɔchawa lɛ, e yi yaŋa bo ke Jɔ̂ Mvɔ́ wa zɔ̀ Mbɔchù.

Yeso mbyangà ŋwashyòsɔ̀, yi dɔ́ kùfu kpɛte huŋ

(Mak 9.14-29;Luk 9.37-43a)

¹⁴ Yeso wo wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ, yá shya ànɛ̀, bo gbè bre fro wa ma huŋ. Ngè ngunwa zo yá sɛmbuya bɛ Yeso, yi kɛkúwa ju ge yi. ¹⁵ È zà wo gè lɛ, “Mpwèmya, vè èsrɛ wo ŋwaŋɛ engunwa . E yi kpé wo dɔ́ kùfu, e yi vèzri gbαwa. Ebɔ zo huŋ, e yi kùpɔ épyo, ebɔ zo nyihùŋ zɔ̀ yi. ¹⁶ Ŋ le mbu ya bɛ wa e yi mbɔ̀bye wo bù hɛ wo gè bɛ, bo mbyangàkô ge mu.”

¹⁷ Ngè Yeso yá zà lɛ, “Ô, nɛ wa mbrɔŋɛ á ma wa éwàwὰ hɛ, a pɔtê pushyɛ é Mbɔchù yi mu, yi fɔprakɔ nɛ yi ka lɛ, Ŋ shi wo nɛ? Yi fɔprakɔ nɛ yi ka lɛ, Ŋ kpɛkɛ pushyɛ ŋɛ é nɛ yi? Ya ŋa nɛ mì ŋwashyòsɔ̀ huŋ ŋɛ!” ¹⁸ Bo yá ya wo gè, ngè Yeso dɛkα nkùchi á ma é ŋwashyò huŋ, ngè nkùchi huŋ juwa. Fɔnzo huŋ, ŋwashyòsɔ̀ huŋ, ngàwa.

¹⁹ Ngè wa e yi mbɔ̀bye wo Yeso hɛ, yá ví dɔ bi kokro kokro lɛ̀, “Ngɛ nyi lè kαjukô nkùchi alɔhuŋ mu ke gè?”

²⁰ Yeso yá yasèŋa bo lɛ, “È ma ke fenyi nɛ ma baba. Endɛndɛ, Ŋ́ yi yaŋa nɛ lɛ, nɛ le mami wo fenyi baba be nji Mɔstà mɔ huŋ, nɛ yibe nɛ zà wo ànɛ̀ atehuŋ lɛ, pwɛ̀te bre atehuŋ, á dɔ ndate lɔŋɛ, è ke dɔwa, búzo matê e ke kàpɛju nɛ mu.” ²¹ [Bɛhuŋ, à kαjukô cho nkùchi atehuŋ, á yá sofye Mbɔchù à bwé driwo wo mbɔ mu.] + 17.21 Srekèdé ezhyɛzhyɛ zɔ matê wo nkwɛ̀ atehuŋ mu.

Yeso yandà ke fi ge

(Mak 9.30-32;Luk 9.43b-45)

²² Ebɔ Yeso wo wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ gbòko ŋɛ pɔ́ Galìli huŋ, Yeso zà wo bo lɛ, “Bo ke ŋa Ŋwa Ngru bwo wa yi. ²³ Bo ke gbα ge, è ke gbè chi sra huŋ, è ke ngàninju éfi yi.” Be bo pɔ àmɔ huŋ, è nɛ̀wa bo shyɛ gbαwa.

Yeso ya ke Kɔbɔ̀ Gɛndu bo yi kpa ŋɛ tα sofye Mbɔchù akpè huŋ

²⁴ Ebɔ Yeso wo wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ, sɛsɛ nda jɛ̀ wa Kàpɛnàho huŋ, wa e yi kpɛ gɛndu ŋɛ tα Mbɔchù hɛ, yá bi Pità lɛ̀, “Chichà nɛ yi kpa gɛndu tα Mbɔchù yi?”

²⁵ Pità yá yasèŋa bo lɛ, “Ɛ̂.” Ngè ebɔ Pità kàgbαyi pretα huŋ, Yeso yá ma ngru enkàpro ke ndu chyα atehɛ, yi bi lɛ̀, “Samù, á yi sepɔ lɛ gɛ? Àfé émyaŋɛ yi fye gɛndu wo bye kwɛ̀ wo bo kɔ? Bo yi fye wo zhyɛ ndi lɛ̀, wo wa eshyɔ̀?”

²⁶ Pità yá yasèŋa ge lɛ, “Bo yi fye wo washyɔ̀. Ngè Yeso yá zà wo gè lɛ, á màŋa lɛ, zhyɛ ndi ke yi ŋatê mu. ²⁷ Be è mami àmɔ huŋ, nyi ke mbyatê bo lɛ, pushyɛ bo be mu, dɔ ŋɛ nyrɔ yi, á dɔ tαtro nú zɔ̀ yi. Asɛ̀ à ke kpɛ mbɔ̀yo huŋ, á pya mwɛ ge, à ke vè kɔbɔ̀ nchre nú. Mbuju dɔ kpa kɔbɔ̀ gɛndu tα sofye Mbɔchù akpè ke nyimbò bù.”

Ngru á ma ngru akpè ŋɛ Ndu àfα Akpachù huŋ

(Mak 9.33-37;Luk 9.46-48)

¹ È yá ma ebɔ alɔhuŋ, wa e yi mbɔ̀bye wo Yeso hɛ, yá ya bɛ ge, yi bi lɛ̀, “Nya á kàpɛbà ŋɛ ndu àfα akpachù yi.”

² Ngè Yeso yá bé ya wo ŋwashyò ebaba zo, è mbya ge ke ndate yra bo yi. ³ Ngè e yi zà lɛ, “Endɛndɛ, ma Ŋ yaŋa nɛ lɛ, be nɛ lè yá yasètê zrɔbye nɛ, yi zrɔbye nɛ ma be yatra ebaba yi mu, nɛ ke kàpɔ̂ mɔ ndu àfα akpachù yi mu. ⁴ Ngru á kàpɛbà ŋɛ ndu àfα akpachù huŋ, ma mami nya á mbubyashya wo drige zhyɔ, be ŋwashyò atehuŋ.

⁵ Mamiwa nya á fye ŋwashyò ebaba á ma be atehuŋ zre ŋɛ yi, ngè è fye yi ŋɛ.

Bye e yi mbɔ̀vè ngru ke tɔ abebe huŋ

(Mak 9.42-48;Luk 17.1-2)

⁶ Mamiwa nya á lè mbya nzo chɔ yatra ebaba atehuŋ, á pɔte pushyɛ bo é mì, ke tɔ abebe mɔ huŋ, e le sɔ lɛ, bo chìpɔ ge mpɛyo ámyɔ yi, bo chitɔ̀pɔ ge ávrúvrú zɔ̀ akpè yi.”

⁷ “Ezuzu ma wo wa émyaŋɛ, ke bye e yi mbya wa ke tɔ abebe huŋ. Cho bye alɔhɛ ke yi ya bàwa bɛhuŋ, ezuzu ma wo ngru e yi mbya lɛ, bye alɔhɛ ya huŋ. ⁸ Be bu wo àmɔmu bá wo lè yi mbya wò lɛ, a tɔ abebe mɔ huŋ, kémbuju táwá ge. È ke sɔ wo bù ke bɛ shigbαgbα e yi gbαpɔ̂ mu nchrù bu àmɔmu nchrù bá, kàpɛju yi be a le ma wo bwo pyα àmɔmu bá pyα, yi bo tápɔ wò épyo e yi jepɔ̂ mu huŋ. ⁹ Ngè be njìjwó wo lè yi mbya wò lɛ, á tɔ abebe mɔ huŋ, krámbuju táwá ge. È ke sɔ wo bù ke bɛ shigbαgbα e yi gbαpɔ̂ mu wo njìjwó nzo, kàpɛju yi be a le ma wo gé pyα mbri, yi bo tápɔ wò nyihùŋ krú nkùfi huŋ.”

Àchúchyα sɛ á wá huŋ

(Luk 15.3-7)

¹⁰ “Ma vè nɛ lɛ, nɛ tété yi vèkakami mami nzo chɔ yatra ebaba atehɛ mu. Ma Ŋ yaŋa nɛ lɛ, ŋɛ akpachù huŋ, nchèndé e yi vɔ́kɛ bo hɛ, yi mabàtemɔ ju Soŋɛ á ma akpachù huŋ.” ¹¹ [Ŋwa Ngru yá ya ke tὰfye fɔju wa á wánatemɔ hɛ.] + 18.11 Srekèdé ezhyɛzhyɛ zɔ matê wo nkwɛ̀ atehuŋ mu.

¹² “Nɛ yi sepɔ lɛ gɛ? Be ngru lè ma wo sɛ ge kpegrɔ̀, nzo chɔ ge yi lè wá mɔ huŋ, mê è ke pwɛ̀te é shyé wa nyɛ gbè je ju chwɔ̂ nyɛ enzɔ hɛ ànɛ̀, ke dɔ kabɛ enzo á wáte huŋ mû? ¹³ Ma Ŋ yaŋa nɛ lɛ, ebɔ è ke kabɛ ge huŋ, è ke ma wo enɛte wo sɛ huŋ nzo, kàpɛju é shyé wa nyɛ gbè je ju chwɔ̂ nyɛ á yá wátê mu hɛ. ¹⁴ Lèyɛwa pyɔ alɔhuŋ, Sonɛ á ma akpachù huŋ, katê lɛ, mamiwa nzo chɔ yatra ebaba atehɛ le wá mu.”

Bú ngru yibe e tɔ ebɔ ŋwanyɔ̀ lè tɔbɛ ge wo abebe huŋ

¹⁵ “Be ŋwazα lè tɔbɛ wò wo abebe, dɔ yaŋa ge eŋàdà ge nɛmbò ge wa pyα. Be è lè bapɔ wò, ngè à fye yi ge ekokro yi. ¹⁶ Bɛhuŋ, be è lè bapɔ̂ wo bù mu, mbu ngru nzo àmɔmu wa pyα, nɛ dɔ bɛ ge ekokro lɛ, chyα hɛ mbri, ma wa pyα àmɔmu wa sra pɔ gé. ¹⁷ Be è lè ŋɔ ke bapɔ wo bo, dɔ yaŋa wa chɔshì bú atehuŋ. Be è lè ŋɔ ke bapɔ, mami wo wa chɔshì, tɔ nɛ wo gè be bo yi tɔ wo ngru á yitê Mbɔchù mu huŋ, àmɔmu be ngru e yi kpɛ gɛndu yi.”

¹⁸ “Endɛndɛ, ma Ŋ yaŋa nɛ lɛ, mami gɛ a lè chìte ŋɛ zhyɔ yi, ma bú bo chìyogbα akpachù yi. Mami gɛ a lè fòju ŋɛ zhyɔ yi, ma bú bo fòjugbα akpachù yi.”

¹⁹ “Ndàndà huŋ, ma Ŋ yaŋa nɛ lɛ, be nɛ wa pyα ŋɛ myaŋɛ lè yafenyi ke bú nɛ yi bi ke gè huŋ, Soŋɛ á ma akpachù huŋ, ke tɔ ge ke nɛ. ²⁰ Ma yi nɛ lɛ, bre wa pyα àmɔmu wa sra, yi gbòko abre ke zre ŋɛ huŋ, Ŋ ma nú yra bo yi.”

Àchúchyα á ma ke màŋa pyɔ nyi yibe nyi vèwáŋa wa enzɔ hɛ

²¹ Pità yá sɛdɔ chɛ Yeso, yi bi ge lɛ̀, “Mpwèmya, ŋwanyɔ̀ ŋɛ lè yi tɔ abebe wo mì mɔ huŋ, Ŋ̀ ke yi vèwáŋa bàte ge? Ŋ yibe Ŋ vèwáŋa ge dɔ gbè fɔ chwɔ̂ ju pyα?”

²² Yeso yá yasèŋa gè lɛ, “Ŋ yî be Ŋ zà wo bù lɛ, e ma fɔ chwɔ̂ ju pyα kwakwa mu bɛhuŋ, á vèwáŋa ge fɔ shyé wa sra gbè je, fɔ chwɔ̂ ju pyα.

²³ È ma bú bo yibe bo màzà ndu àfα akpachù yi, wo àfα zo a yá ka ke fɔ̀gbòko vìbye ge wo wa chwɔ ge huŋ. ²⁴ Be è chà ke yi fɔgbòko huŋ, bo mbukàchya wo ngru chwɔ ge zo á kpɛshite ge wo tro ke àba kɔbɔ̀ je. ²⁵ Be è yá matê wo kɔbɔ̀ e yibe e kpapoŋa ge tro atehuŋ mu, ngè àfα huŋ, yá ŋa ngre lɛ, bo kpɛ ge, va ge, zhyɛ ge wo bye e ma hɛ mbri, bo fɔzhi, bo ya kpapoŋa tro alɔhuŋ.

²⁶ Be àfα huŋ, ya àmɔ huŋ, ngru chwɔ huŋ, kɛkú nfɛnjɔ yi ju ge yi, è yi dàŋa ge mwɛ, yi zà lɛ, ‘Sâ, kpɛkɛ pushyɛ wo mì, Ŋ ke kpapoŋashì wò bye wo mbri!’ ²⁷ Èsrɛ yá mbya ngruse chwɔ ge ke pwɛ̀te ge, è vèwáŋa ge tro alɔhuŋ.”

²⁸ “Bɛhuŋ ebɔ ngru chwɔ atesu huŋ, ju mya ke yi dɔ huŋ, è mbɔ̀kwawa bombò nguzo, yi bombò bo yayi tɔfɔ̀ chwɔ á kpɛma ge wo tro ke àbre kɔbɔ̀ nzo kwakwa. È yá vokpɛ ge ámyɔ, yi zà lɛ ‘kpa ŋɛ tro ŋɛ huŋ.’

²⁹ Ngèhuŋ, ngru chwɔ huŋ, yá kɛkú nfɛnjɔ kpɛ, yi dàŋa ge mwɛ lɛ, ‘kpɛkɛ pushyɛ wo mì Ŋ ke kpapoŋa wò!’

³⁰ Bɛhuŋ, ngunwa huŋ yá ŋɔ, è mbupɔpyα ge tαfi yi tètè be è lè kpapoŋâ ge tro alɔhuŋ mu, è ke jû mu. ³¹ Ebɔ wa chwɔ enzɔ hɛ, vè bye e yi kàju hɛ, gé yá be bo shyɛ, ngè bo yá dɔ yaŋa àfα bo huŋ, bye á kàju hɛ mbri.

³² Ngè àfα huŋ, yá bé ya wo gè, ngè ebɔ è ya huŋ, è zà wo gè lɛ, ‘À ma ngru abebe! Ŋ̀ le vèwáŋa wò bye á kpɛshite ŋɛ hɛ mbri, ke à bɔ ŋɛ. ³³ À yî be á le vèko lè èsrɛ wo ngru nɛmbò bo yayi tɔfɔ̀ chwɔ atehuŋ, lèbe Ŋ yá vè lè èsrɛ wo bù huŋ mû?’ ³⁴ Ngè wo àvushyɛ huŋ, àfα yá ŋa ngre lɛ, bo pɔ ge tαfi, bo tɔ̀besɛ wo gè, tètè be è ke kpapoŋagbαyi tro ge mbri.” ³⁵ “Ngèhuŋ, è mamɔ yɛwa be Soŋɛ á ma akpachù huŋ, ke tɔ àmɔ wo mànya mànya chɔ nɛ, be ngru lè vèwáŋâ ŋwanyɔ̀ ge wo pushyɛ ge mbri mu.”

Embɔ̀ŋa á ma ke fo bα huŋ

(Mak 10.1-12)

¹ Ebɔ Yeso yagbαyi chyα atehɛ huŋ, è yá pwɛ̀te pɔ́ wa Galìli, è dɔwa ŋɛ pɔ́ Jùdya á ma pàju mɔ zɔ̀ Jodàn huŋ. ² Ngɔ̀ngɔ̀ fro wa yá chikɛna é gè, ngè è mbyangàwa wa á yayi kpé hɛ nú.

³ Wa Farìsi zɔ yá dɔ bɛ ge ke mbɔ̀vè ge, yi bi ge lɛ̀, “Bɔ̀bye fenyite lɛ, ngunwa kα va ge mamiwa ke drubú gɛ e sepɔte huŋ?”

⁴ È yá yasèŋa bo lɛ, “Nɛ bétê srakàda Mbɔchù e yi zà lɛ, è yá ma chàkà huŋ, ngru á mbya wa huŋ, yá mbya bo ke ma ngunwa wo nguva mû? ⁵ È yá mbya bo àmɔ huŋ, ngè è zà lɛ, ‘Ke drubú atehuŋ, ngunwa ke pwɛ̀te sòwé wo nyɔ̀wé, ngè è ke gbòko abre wo va ge, bo yi pyα ke mamɔ ngru nzo.’ ⁶ Ngèhuŋ, bo ke mandê wa pyα mu bɛhuŋ, bo ke ma ngru nzo. Ngè è ma lɛ, bú Mbɔchù gbòkogbα abre huŋ, ma ngru tété tre ke chɔfo mu.”

⁷ Wa Farìsi yá bi ge lɛ̀, “Ngè, ngɛ Mɔsè yá ŋate bɔ̀bye lɛ, ngunwa ŋa va ge srakàda chɔfo, ngè è kα ge huŋ?”

⁸ Yeso yá yasè lɛ, “È ma ke pushyɛ nɛ yá kwαkɛte, ngè Mɔsè yá pwɛ̀te lɛ, ngru yibe e chɔfo bα wo vα ge. Bɛhuŋ, è yá matê pyɔ atehuŋ, ebɔ chàkà yi mu. ⁹ Ma Ŋ yaŋa nɛ lɛ, mamiwa nya á chɔfo bα wo va ge, be è lè matê lɛ, va ge na bombò ngunwa zo mu, è mbu bαndà va zo, è na yi va ngru.”

¹⁰ Wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ, yá pɔ chyα atehɛ, ngè bo yá zà wo gè lɛ, “Be è lè ma àmɔ pyɔ atehuŋ wo nwa wo va, è ke sɔ lɛ, ngru tété bα mu!”

¹¹ Yeso yá yasè lɛ, “È matê wa mbri á yibe bo fenyi wo embɔ̀ŋa atehuŋ mu, è mamɔ wa, yi Mbɔchù mbya lɛ, bo yibe bo fenyi, mbo e ke fenyi. ¹² Ma yiwa nɛ lɛ, wazɔ ma, yi bo mbà bo huŋ, yi bo ma be bo sαte bo. Wazɔ ma àmɔ huŋ, yi wazɔ á mbya bo ke ma pyɔ alɔhuŋ. Wazɔ ma edribo àmɔ huŋ, è ma mbo á mbya dribo ke zri ndu àfα akpachù. Ma ngru á yibe e fenyi wo embɔ̀ŋa atehuŋ, ma e fenyi.”

Yeso ŋa yatra ebaba atɔtɔ

(Mak 10.13-16;Luk 18.15-17)

¹³ Wazɔ yá fɔ yatra ebaba, bo ya bɛ Yeso lɛ, e ngɔte bu ge é bo yi, e sofye Mbɔchù ke bo. Bɛhuŋ, wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ, yá dɛ wa hɛ nde. ¹⁴ Ngè Yeso yá zà lɛ, “Ma pwɛ̀te nɛ yatra ebaba, bo ya bɛ ŋɛ, tété tekɛte nɛ bo mu, ke ndu àfα akpachù ma ke cho wa a ma be atehɛ.” ¹⁵ Be è ya àmɔ huŋ, è ngɔtewa bo wo bu ge, ngè è pwɛ̀tewa nú.

È ke kwα wo ngruvì ke kà ndu àfα akpachù yi

(Mak 10.17-31;Luk 18.18-30)

¹⁶ È yá kàju àmɔ lɛ, ngunwa zo yá dɔ vè Yeso, ngè è bi ge lɛ, “Chichà, yi cho bú asɔsɔ gɛ, Ŋ ke tɔbàlè bɛ, Ŋ̀ lɛ̀ bɛ shigbαgbα e yi gbαpɔ̂ mu huŋ?”

¹⁷ Yeso yá yasèŋa ge lɛ, “Ngɛ a yi bi ŋɛ ke bú asɔte huŋ, ke gè? Ngru á sɔte huŋ, mamɔ nzo. Be à lè ka ke kà ŋɛ bre shigbαgbα e yi gbαpɔ̂ mu huŋ, ma te bɔ̀bye hɛ.” ¹⁸ Ngunwa huŋ, biwa lɛ̀, “Bɔ̀bye kɔ hɛ?” Yeso yá yasèŋa ge lɛ, “Tété gbα ngru mu, tété na va ngru àmɔ nwa ngru mu, tété ví mu, tété yafye ngru wo chyα zɛchu ke nguzo mu, ¹⁹ zó sɛ̀wé wo zὰwé, ngè lɛ, nɛ wo nabàkɛ wo, be à nɛ wo driwo huŋ.”

²⁰ Ŋwashyòsɔ̀ huŋ, zà wo gè lɛ̀, “Ŋ tegbαyi bɔ̀bye atehɛ mbri, ngɛ á mbatendà?”

²¹ Yeso yá yasèŋa ge lɛ, “Be à lè ka ke ma ngru á sɔngajute, ma dɔ fɔzhi bye à ma hɛ mbri, á fɔ kɔbɔ̀ alɔhɛ, a chɔfo ŋa wa èsrɛ, ngè à ke bɛ ntù ŋɛ akpachù yi. Ebɔ à tɔgbα àmɔ, ma ya, yi chi ŋɛ.”

²² Ebɔ ŋwashyòsɔ̀ huŋ, pɔ chyα atehɛ, ngè è juwa ke yi chɔ̀ shyɔ wo sebye ke è yá ma wo ngɔ̀ngɔ̀ vìbye.

²³ Ngè Yeso yá zà wo wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ lɛ, “Ma Ŋ yaŋa nɛ endɛndɛ lɛ, è ke kwα wo ngruvì ke kà ndu àfα akpachù yi. ²⁴ Ndàndà huŋ, ma Ŋ yaŋa nɛ lɛ, è ma fyɔwa wo kàmɛ ke kà pu àziché yi, kàju yi be ngruvì ke kà ndu àfα Mbɔchù huŋ.” + 19.24 Kàmɛ ma nyɔ̀kú bushyα zo e yi shi kwɛ̀zὰmbi yi.

²⁵ Ebɔ wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ pɔ chyα atehɛ, bo yá sαfotewamɔ gbαwa, ngè bo bi lɛ̀, “Be è lè ma àmɔ huŋ, nya e ke bɛ pofye?”

²⁶ Yeso yá vète bo tɛ́tɛ́, yi zà lɛ, “Bú atehuŋ, ma bú a kwαkàpɛ, yi ngru bɛ wo Mbɔchù, ke búzo ke kwαkàpɛjû ge mu.”

²⁷ Pità yá yasèŋa gè lɛ, “Á vè, nyi pwɛ̀te yi bye nyi mbri ke yi chi wò, ngè ngɛ nyi edrinyi ke bɛ?”

²⁸ Yeso yá zà wo bo lɛ, “Ma Ŋ yaŋa nɛ endɛndɛ yi lɛ, è ke ma ebɔ Ŋwa Ngru ke shite ŋɛ mbyɔ ngɔ̀ ge, á ma wo ezozo nyihùŋ myaŋɛ epokwre huŋ, nɛ wa á yayi chi ŋɛ hɛ, ke shi kpɛ ŋɛ mbyɔ ngɔ̀ hɛ je ju pyα ke yi kpà ekre wa Izrὰ hɛ je ju pyα. ²⁹ Mànya mànya á pwɛ̀te yi prɛndɔ ge, àmɔmu zhyɛnyɔ̀ ge éwanwa àmɔmu zhyɛnyɔ̀ ge éwavo àmɔmu sòwé àmɔmu nyɔ̀wé àmɔmu zhyɛ ge àmɔmu àwè ge ke zri ŋɛ, ngru alɔhuŋ ke bɛ bye wo wa kpegrɔ̀ kàju yi be è yá mayo huŋ, ngè è ke zhi bye á ma shigbαgbα e ke gbαpɔ̂ mu huŋ. ³⁰ Bɛhuŋ, wa á kànatepro mbrɔŋɛ hɛ, ke ma wa enchibá, ngè wa á ma wa enchibá mbrɔŋɛ hɛ, ke kàpro.”

Àchúchyα a ma ke wa bo bɔte àwè huŋ

¹ Yeso yá yandà àchúchyα lɛ, “Ndu àfα akpachù ma be ngunwa ndu á ju mya mpùmɛ̀ zhyɛ ke bɔ wa chwɔ lɛ, bo dɔ tɔ chwɔ àwè ge huŋ. ² Be è dɔ bɛ bo huŋ, è kpàke wo bo ke kpa bo Dànarɔ̀ + 20.2 Dànarɔ̀ ma kɔbɔ̀ bo yayi kpa ngru ke chwɔ é tɔ ke chú nzo huŋ. nzo nzo, ke chú nzo, ngè è pwɛ̀wa bo àwè ge yi, ke dɔ tɔ chwɔ.

³ È yá ju dɔndàwa mya ŋɛ tú yi, ke nu chwɔ̂ ju nyɛ, ngè è vèwa wazɔ a ndatete nú, yi bo yi tɔtê búzo mu. ⁴ È yá yaŋa bo lɛ ‘Dɔ tɔ nɛ chwɔ àwè ŋɛ yi kpɛ, Ŋ ke kpa nɛ be bo yi kpa huŋ.’ ⁵ Be è zà mɔ, ngè bo dɔwa. È jundà mya ke njinu, ngè è mandà ke nú sra huŋ, è jundà mya ke yi bɔ wa. ⁶ Ngè è nda ke nu chwɔ̂ ebɔ anzó huŋ, è ju dɔ vèwa wazɔ be bo ndate, ngè è bi bo lɛ̀, ‘Ngɛ nɛ ya ndatete ŋɛ chú ambrú mbri, yi nɛ yi tɔtê búzo mû?’

⁷ Bo yá yasèŋa ge lɛ, ‘È ma ke nguzo bɔtê nyi chwɔ mu.’ Ngè è zà wo bo lɛ, ‘ma dɔ, yi tɔ lè nɛ chwɔ àwè ŋɛ yi kpɛ.’

⁸ Ngè ebɔ è ma anzó huŋ, ngunwa ndu huŋ, zà wo ngruse wa chwɔ ge lɛ, ‘béfɔkà wo wa chwɔ hɛ, á kpa bo kɔbɔ̀ bo. À ke chà wo wa Ŋ bɔchibá hɛ, ngè à ke bàkɛte wo wa Ŋ yá bɔyo hɛ.’

⁹ Ngè è yá chà bo yi kpa. Wa bo bɔ chwɔ ke nu chwɔ̂ huŋ, yá ya, e kpa bo dànarɔ̀ nzo nzo. ¹⁰ Ngè ebɔ wa bo bɔyo chwɔ hɛ ya lɛ, bo kpa bo huŋ, bo yi sepɔ lɛ, bo ke kpa bo kàpɛ wa enzɔ bɛhuŋ, bo kpawa lè bo Dànarɔ̀ nzo nzo. ¹¹ Be bo yi fye kɔbɔ̀ huŋ, bo chàwa evó yi dó ke ngunwa ndu huŋ, yi zà lɛ, ¹² wa atehɛ á bɔchibá hɛ, tɔ chwɔ mɔ ke nu nzo kwakwa bɛhuŋ, à kpawa lè nyi wo bo lèyɛwa á tɔ chwɔ chú ambrú, yi nu fαgbαmba hɛ.

¹³ Bɛhuŋ, è yá yasèŋa ngru nzo chɔ bo yi lɛ, ‘Zòŋɛ Ŋ tɔtê búzo abebe wo nɛ mu. Mê nyi le kpàkéte lɛ, Ŋ ke kpa nɛ dànarɔ̀ nzo nzo mû? ¹⁴ Fye ekpamɔ wo á yi ngɔ. Ŋ mì á nɛte lɛ, Ŋ kpa lè wa á yachiba huŋ, yɛwa be Ŋ kpa wò huŋ. ¹⁵ Ŋ matê wo ngre ke tɔ bú Ŋ ka lɛ, Ŋ le tɔ wo kɔbɔ̀ á ma edriŋɛ huŋ mû? Àmɔmu huŋ, shyɛ nɛ, yi vu wo mì ke Ŋ pwète bwo huŋ?’”

¹⁶ Be Yeso ya chyα atehɛ àmɔ huŋ, ngè è bàkɛte lɛ, “È ma lèyɛwa be wa á kànatepro mbrɔŋɛ hɛ, ke ma wa enchibá, ngè wa á ma wa enchibá mbrɔŋɛ hɛ ke kàpro.”

Yeso yandà ke fi ge

(Mak 10.32-34;Luk 18.31-34)

¹⁷ Be Yeso yayi ni Jèrosalɛ̀ huŋ, è fɔ wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ je ju pyα, è yi sɛdɔfɔ̀ wo bo pyɔ huŋ, ngè è mbudɔ wo bo áwá, yi zà wo bo lɛ, ¹⁸ “Á bapɔ nɛ, nyi yi ni nɛ Jèrosalɛ̀, ngè bo ke dɔ ŋa Ŋwa Ngru bwo washyé e tá Mbɔchù wo bwo chɔche bɔ̀bye. Bo ke kpàke kpɛ ge lɛ, bo gbα ge, ¹⁹ ngè bo ke mbu ŋa ge bwo wa á matê ekre wa Jû mu, bo ke fùvyɛ ge, bo gba ge wo ámaté, bo kɛgbα ge tóàkpa yi. È ke ma chi sra huŋ, Mbɔchù ke mbyangàninjundà wo gè éfi yi.”

Nyɔ̀ Jɛ̂ wo Jɔ̂ bɔ mbyɔ ke zhyɛ ge

(Mak 10.35-45)

²⁰ Nyɔ̀ zhyɛ Zebèdí yá ya bɛ Yeso wo zhyɛ ge, è kɛkú chwo ge, yi bɔ ge lɛ, e tὰfye ge wo búzo.

²¹ Ngè Yeso yá bi ge lɛ̀, “Ngɛ à ka lɛ, Ŋ tὰfye wo yi? È yá zà wo gè lɛ, yateŋa ŋɛ lɛ, zhyɛ ŋɛ atehɛ pyα, nzo le shi buyru wo yi, enzo shi ŋɛ bu àchú wo yi, ebɔ à ke yi nate àfα ŋɛ ngɔ̀ àfα wo huŋ.”

²² Ngè Yeso yá yasèŋa yatra hɛ lɛ, “Nɛ yitê bú nɛ yi bi huŋ mu. Nɛ yibe nɛ vako é kɔ vèzri Ŋ ma ke va huŋ?” Bo yá zà wo gè lɛ, “Nyi yibe nyi vako.”

²³ Ngè Yeso yá yaŋa bo lɛ, “Endɛndɛ, nɛ yibe nɛ vako é kɔ ŋɛ bɛhuŋ, ke shi buyru ŋɛ wo bu àchú ŋɛ, matê pyɔ ŋɛ ke ŋa nɛ ge mu. Bya alɔhɛ, ma ke wa Soŋɛ mbyabwαte ke bo huŋ. ²⁴ Be wa enzɔ je, e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ pɔ bye atehɛ, shyɛ bo yá be wo zhyɛnyɔ̀ bo hɛ pyα.” ²⁵ Bɛhuŋ, Yeso yá bégbòko bo mbri abre yi, è zà wo bo lɛ, “Yi nɛ lɛ, washyé wa á matê ekre wa Jû mu hɛ, yi ngɔshi é wa yi wo kpà bo, ngè wa àmbra bo yi fɔ ngá bo, yi màŋa wa yi. ²⁶ Alɔhuŋ tété mapɔ̂ mɔ chɔ nɛ yi mu. Ngru á ka lɛ, e ma ngru akpè chɔ nɛ huŋ, ma e mabàlè ngru e ke yi tɔŋa nɛ chwɔ. ²⁷ Ngru á lè yi ka lɛ, ngè e ke kàpro chɔ nɛ yi, ma e mabàlè kɛpi chɔ nɛ yi, ²⁸ lèyɛwa be Ŋwa Ngru yatê lɛ, bo ke yi tɔŋa ge chwɔ mu, è yá ya ke tɔŋa wa chwɔ wo ke fɔfyeju ngɔ̀ngɔ̀ wa é bwo fi yi.”

Yeso mbya wanwa àndonjìjwó zɔ ke vèbye

(Mak 10.46-52;Luk 18.35-43)

²⁹ Be Yeso bombò wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ, yayi sɛkàju Jèrikò huŋ, ngɔ̀ngɔ̀ fro wa yá chinatewa é gè yi. ³⁰ È yá kàju lɛ, wanwa àndonjìjwó zɔ pyα yá shite chɛ chɔ̀pyɔ yi. Ebɔ bo pɔ lɛ, Yeso yi kàju é nú huŋ, bo yá pɔ ndá, yi zà lɛ, “Mpwèmya, Ŋwa àfα Devì, vè èsrɛ wo nyi.”

³¹ Fro wa hɛ, yá dɛ bo nde, yi zà wo bo lɛ, bo shi sê bɛhuŋ, bo yá pɔni kàpɛ wo ndá mɔ, yi zà lɛ, “Mpwèmya, Ŋwa àfα Devì, vè èsrɛ wo nyi.”

³² Yeso yá ndate nú, è bé ya wo bo, yi bi bo lɛ̀, “Ngɛ nɛ kate lɛ, Ŋ tɔŋa nɛ?”

³³ Bo yá yasèŋa ge lɛ, “Mpwèmya, ma mbya lɛ, njìjwó nyi pwè.”

³⁴ Èsrɛ Yeso yá kpɛ ge wo bo, ngè è dùkpɛwa njìjwó bo. Fɔnzo huŋ, bo vèwa bye, ngè bo chitɔ, yi chiwa ge.

Yeso kà Jèrosalɛ̀ be àfα yi

(Mak 11.1-11;Luk 19.28-40;Jɔ̂ 12.12-19)

¹ Be Yeso bombò wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ, yayi dɔ ke nda Jèrosalɛ̀, yi bo ma ŋɛ jɛ̀ wa Bɛfagè ŋɛ ànɛ̀ bo yi bé lɛ, Ànɛ̀ Ɔlì huŋ, Yeso yá pwɛ̀ wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ zɔ pyα, ² è yi zà wo bo lɛ, “Dɔ nɛ jɛ̀ á ma ju nɛ huŋ, ngè ebɔ nɛ ke nda nú huŋ, fɔnzo nɛ ke vè nyɔ̀ jikíjìkì, yi bo sate. Ŋwa ge ndate chɛ ge yi. Fòfɔju ya ŋa nɛ mì gé. ³ Be nguzo lè bi nɛ búzo, yaŋa nɛ gè mɔ lɛ, ‘Masà kate gé,’ Ngè è ke pwɛ̀teŋa nɛ gé fɔnzo, ngè nɛ ke ya wo gé.”

⁴ Bú atehuŋ yá kàju àmɔ ke mbya bú ngru pwὰpwὰ Mbɔchù zo, yá yate huŋ, ke ya ju endɛndɛ. È yá zà lɛ,

⁵ “Ma ngru yaŋa wa é jɛ̀ Zayɔ̀ lɛ,

‘Vè nɛ àfα nɛ, yi ya bɛ nɛ.

È mbushyate wo drige zhyɔ yi, è shite é jikíjìkì yi,

á ma ŋwa jikíjìkì, jikíjìkì á yá dàte huŋ.’”

⁶ Bo wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ, yá dɔ tɔwa be Yeso zà wo bo huŋ. ⁷ Bo yá mbu jikíjìkì huŋ, wo ŋwa ge bo ya yi. Bo fɔju àse bo, bo zóngɔte é gé yi, ngè Yeso yá ninju shi é gè, bo yi dɔwa. ⁸ Ngɔ̀ngɔ̀ fro wa yayi zóte lè àse bo kpɛ chɔ̀pyɔ yi, wazɔ yi bófɔ ányɛ té, yi gbète chɔ̀pyɔ yi. ⁹ Fro wa á yayi dɔ ju wo gè wo wa á chinate é gè hɛ, yayi tá nde lɛ, “lí lí lí lí!, Ékpyadèmɔ ma wo Ŋwa àfα Devì wò ò ò ò! Mbɔchù pɔ yi atɔtɔ é ngru e yi ya zre Mpwèmya huŋ wò ò ò ò! Lí lí lí lí, ma ékpyadèmɔ ma wo Mbɔchù á ma akpachù huŋ wò ò ò ò!”

¹⁰ Ebɔ Yeso kà Jèrosalɛ̀ huŋ, jɛ̀ akpè mbri yayi pɛ, wa yi sαfo, yi bi lɛ̀, “È ma nya ate?”

¹¹ Fro wa á yá mafɔ̀ wo Yeso huŋ, yá yasèŋa bo lɛ, “Ngru atehuŋ ma Yeso, ngru pwὰpwὰ Mbɔchù. È ju ŋɛ jɛ̀ wa Nazàrɛ, pɔ́ Galìli yi.”

Yeso kαju wa e yi fɔzhi bye ŋɛ tα sofye Mbɔchù akpè yi

(Mak 11.15-19;Luk 19.45-48;Jɔ̂ 2.13-22)

¹² Yeso yá dɔ gbè, ngè ebɔ è dɔ ŋɛ tα sofye Mbɔchù akpè huŋ, è yá kαju wa mbri a yayi fɔzhi bye hɛ, wo wa á yayi fɔ bye nú huŋ. È chifɔgbè tɛbrɛ̀ wo wa e yi tabyasè kɔbɔ̀ bo hɛ, wo mbè wa e yi fɔzhi ákrakpɛ hɛ. ¹³ È yá zà wo bo lɛ, “Bo jwαte srakàda Mbɔchù yi lɛ, ‘Bo ke bé tα ŋɛ lɛ, tα sofye Mbɔchù.’ Bɛhuŋ, nɛ mbyate ge è ma bre wa eví ke yi wushi yi.”

¹⁴ Be Yeso yá matewa ŋɛ nkwɛ̀ tα sofye Mbɔchù akpè yi huŋ, ngè wa àndonjìjwó wo wa e yi sùtúmɔ hɛ, yá ya bɛ ge, è yi mbyangàwa bo. ¹⁵ Bɛhuŋ, ebɔ washyé wa e tá Mbɔchù wo chɔche bɔ̀bye hɛ, vè bye esαfomɔ atehɛ, è yayi tɔ hɛ, wo be bo pɔ yatra yi tá ndá ŋɛ tα Mbɔchù lɛ, “Lí lí lí lí lí lí, ékpyadèmɔ ma wo Ŋwa àfα Devì wò ò ò!” Ngè è yá vu bo shyɛ.

¹⁶ Ngè bo yá zà wo Yeso lɛ, “À yi pɔtê bú yatra atehɛ, yi ya huŋ mu?” Yeso yá yasèŋa bo lɛ, “Ɛ̂,” Ŋ yi pɔ. “Nɛ bépɔ̂ ŋɛ srakàda Mbɔchù bre á zà lɛ, ‘Mbɔchù mbya yi ékpyadèmɔ asɔkàjute huŋ, ke ju mwɛ yatra ebaba wo gɛŋɛ e yayi mamyé hɛ mû?’”

¹⁷ Yeso yá chitɔ pwɛ̀tewa bo, è ju jɛ̀ akpè alɔhuŋ, ngè è dɔwa ŋɛ jɛ̀ wa Bɛtanì, ngè è shiwa nú.

Yeso chenyimbe Tó zo

(Mak 11.12-14,20-24)

¹⁸ Ngè mpùmɛ̀, yi Yeso ju shyɔ ke yasè ya ŋɛ jɛ̀ akpè huŋ, mbɔ chàwa ge ke yi tɔ. ¹⁹ È yá vè tó zo chɛ chɔ̀pyɔ, yi bo yi zhi, + 21.19 Tó atehuŋ, bo yi bé ge chyα kpɔ̀ yi lɛ, fik. ngè è yá dɔ nú dru ge yi, ngè è yá bɛtê búzo é gè yi, mà baba mu bɛhuŋ, è ma zɛ ge è yá vè. Ngèhuŋ, è yá chenyimbe tó huŋ lɛ, “Ma vro búzo vαpɔndê é bù tuzo mu!” Ngè fɔnzo huŋ, tó huŋ, kòfushyawa.

²⁰ Ebɔ wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ, vè bú atehuŋ, bo yá sαfotewamɔ, yi bi lɛ̀, “Tɔ ntrɛ, yi tó huŋ kòfushyawamɔ fɔnzo huŋ?”

²¹ Yeso yá yasèŋa bo lɛ, “Ma Ŋ yaŋa nɛ endɛndɛ lɛ, nɛ lè ma wo fenyi, yi nɛ kwetetêmɔ mà baba mu, nɛ ke tɔkô bú Ŋ tɔ wo tó huŋ kwakwa mu bɛhuŋ, nɛ yibe nɛ zà kpɛ wo ànɛ̀ atehuŋ lɛ, ‘pwè chitɔ dɔ tɔ̀pɔ zɔ̀ akpè yi’, è ke kàju àmɔ.

²² Mamiwa bú gɛ, yi nɛ lè bi, nɛ ke bɛ ge be nɛ lè pɔte pushyɛ nɛ é Mbɔchù yi.”

Bo bi Yeso ke ngru á ŋa ge ngre huŋ

(Mak 11.27-33;Luk 20.1-8)

²³ Yeso yá dɔnda prɛndɔ tα Mbɔchù akpè yi, ngè àfα wa e tá Mbɔchù wo wa àmbra yá ya bɛ ge, be è yayi mbɔ̀ŋa huŋ, ngè bo bi ge lɛ̀, “À fye ngre nya, á yi tɔ bye atehɛ, è ma nya á ŋa wò ngre atehuŋ?”

²⁴ Yeso yá yasèŋa bo lɛ, “Ŋ ke bipɔ lè nɛ ebipɔmɔ kpɛ. Nɛ lè yaŋa ŋɛ ya yasè, ngè Ŋ ke yaŋa lè nɛ kpɛ, ngru á ŋa ŋɛ ngre ke yi tɔ bye atehɛ. ²⁵ Vɔ́, yi Jɔ̂ yayi vɔ́ wa zɔ̀ Mbɔchù huŋ, yá ju wo nya? È ma Mbɔchù á yá ŋa ge lɛ̀, è ma ngru émyaŋɛ? Be è bi bo àmɔ huŋ, bo chàwa ke yi chapra wo dribo, yi zà lɛ, be nyi lè yasèŋa ge lɛ, ‘È ma Mbɔchù á yá ŋa,’ è ke bipɔ nyi lɛ̀, ‘Ngè ngɛ nyi yá fenyitê wo Jɔ̂ mu huŋ?’ ²⁶ Bɛhuŋ, nyi ke yasèŋâ ge lɛ, ‘È ma ngru émyaŋɛ á ŋa mu,’ ke nyi yi se fro wa be, bo yi mbri yá mbute Jɔ̂ be ngru pwὰpwὰ Mbɔchù huŋ.”

²⁷ Ngèhuŋ, bo yá yasèŋa Yeso lɛ, “Nyi yitê mu.” Ngè è zà wo bo lɛ, “Á màŋa lɛ, mì kpɛ Ŋ ke yaŋatê nɛ ngru á ŋa ŋɛ ngre ke yi tɔ bye atehɛ mu.”

Àchúchyα á ma ke zhyɛ ngunwa zo éwanwa pyα

²⁸ Yeso yá dɔ ju, ngè è bipɔ lɛ, “Ngɛ nɛ yi sepɔ ke bú atehuŋ? Ngunwa zo yá ma wo zhyɛ éwanwa ge pyα. È yá chitɔ dɔ vè ŋwa ge enkàpro huŋ, yi zà wo gè lɛ, ŋwaŋɛ, dɔ na mradɛ zɛŋɛ.”

²⁹ È yá yasèŋa ge lɛ, “Ŋ ke dɔ̂ mu.” Bɛhuŋ, be è zàmi àmɔ huŋ, è yasè pushyɛ ge, è dɔwa àwè yi.

³⁰ È dɔ vè ŋwa ge enchibá huŋ, ngè è zàwa lè bú è le zà wo ŋwa ge enkàpro huŋ, ngè è yasèŋa sòwé lɛ, “soŋɛ, Ŋ ke dɔ.” Bɛhuŋ, be è zàmi àmɔ huŋ, è dɔ̂ mu.

³¹ Be è ma àmɔ huŋ, “Yi nya chɔ zhyɛ ge atehɛ pyα, á tɔ bú so bo kate huŋ?” Bo yá yasèŋa ge lɛ, “Ŋwa ge enkàpro huŋ.”

Ngè Yeso yá zà wo bo lɛ, “Ma Ŋ yaŋa nɛ endɛndɛ lɛ, wa e yi kpɛ gɛndu hɛ, wo wa e yi tɔ ntɔka hɛ, yi dɔ mbɔ̀yo ndu àfα Mbɔchù yi wo nɛ. ³² Ŋ yi ya àmɔ ke, Jɔ̂ Mvɔ́ wa zɔ̀ Mbɔchù yá ya bɛ nɛ, è yi màŋa nɛ pyɔ ásetetemɔ, yi nɛ ke mbu, ngè nɛ yá fenyitê wo gè mu bɛhuŋ, wa gɛndu hɛ wo ntɔka hɛ, yá fenyi pya wo gè. Mami be nɛ yá vè be bo fenyi àmɔ huŋ, nɛ yasètê esepɔ nɛ kpɛ, yi nɛ fenyi wo gè mu.”

Àchúchyα á ma ke wa chwɔ, yi ngunwa ndu teŋate bo àwè huŋ

(Mak 12.1-12;Luk 20.9-19)

³³ Yeso yá zà wo bo lɛ, “Á bapɔndà nɛ wo àchúchyα zo. Ngunwa ndu zo yá játe vαté + 21.33 Vro tó atehuŋ, bo yi bé ge chyα kpɔ lɛ, Van. bo yi mbya chwa yi, àwè ge yi. È yá dekαnyìte ge wo gù. Ngè è mbyate ashi, yi bo ke jí vα ge, yi chwa ke yi ju nú, ngè è dewa áputó. Ngèhuŋ, è teŋawa wazɔ àwè alɔhuŋ, ngè è juwa shyɔ̀ kwɛ̀ zo yi. ³⁴ Ebɔ bo pya vαté huŋ, kwagbα huŋ, è chɛpwɛ̀ wa chwɔ ge wo wa è teŋate àwè huŋ lɛ, bo ŋa ge nkwɛ̀ edrige.

³⁵ Bo yá dɔ bɛhuŋ, wa e teŋate àwè huŋ, yá kpɛ wa chwɔ ge hɛ, bo gba enzo, enzo huŋ, bo gbα mɔ, enzo huŋ, bo ságbα wo mpɛ. ³⁶ Ndàndà huŋ, ngunwa huŋ, yá chɛpwɛ̀ wa chwɔ ge zɔ á kàju gɛŋɛ á dɔyo hɛ, ngè bo yá tɔ wo bo lèyɛwa, pyɔ bo yá tɔ wo wa enzɔ hɛ. ³⁷ Bàkɛte huŋ, è pwɛ̀ ŋwa ge wo bo, yi zà lɛ, ‘Bo ke zóbàwa ŋwaŋɛ.’

³⁸ È yá dɔ bɛhuŋ, ebɔ bo wa e teŋate àwè huŋ, vè ŋwashyò huŋ, bo zà wo dribo lɛ, ‘Ɛ̂ hɛ̂! ngè ngru á ma ke zhi byefrα huŋ ate, ya nɛ nyi gbα nɛ gè, yi nyi ke zhi bye ge’ ³⁹ Ngè bo yá kpɛ mbuju wo gè mya àwè alɔhuŋ, bo dɔ gbαwa ge.

⁴⁰ Be Yeso ya àmɔ huŋ, è bi lɛ, ebɔ ngru àwè ke ya huŋ, ngɛ è ke tɔ wo wa alɔhɛ è yá teŋate bo àwè huŋ?”

⁴¹ Bo yá yasèŋa ge lɛ, “È ke gbα wa zrɔbye abebe alɔhɛ pyɔ abebe yi, è mbu ŋa àwè ge alɔhuŋ wo wazɔ vé lɛ, ebɔ bo ke yi pya vαté ke yi kwa huŋ, bo ke yi ŋa ge nkwɛ̀ edrige.”

⁴² Ngè yá Yeso bi bo lɛ̀, “Nɛ bépɔ̂ ŋɛ srakàda Mbɔchù lɛ,

Mpɛ, yi wa e yi pɔ tα hɛ, ŋɔpwɛ̀te huŋ,

yasè ma yi mpɛ, yi bo ke pɔ nchè tα yi mû?

Bú atehuŋ ma, yi Mpwèmya á mbya ge,

ngè è ma bú á sαfotemɔ njìjwó nyi!

⁴³ Ngè, Ŋ yi yaŋa nɛ lɛ, bo ke fyeju ndu àfα Mbɔchù wo nɛ, ngè bo ke ŋa wo kwɛ̀ zo e ke ju wo vα huŋ.” ⁴⁴ [Mànya mànya á lè kù mpɛ atehuŋ, ngru alɔhuŋ ke ké ávyα vya, ngè mpɛ alɔhuŋ lè kù é ngru mɔ huŋ, mpɛ alɔhuŋ ke chruvyὰ ge.] + 21.44 Srekèdé ezhyɛzhyɛ zɔ matê wo nkwɛ̀ atehuŋ mu.

⁴⁵ Ebɔ àfα wa e tá Mbɔchù wo wa Farìsi pɔ be Yeso ya àchúchyα atehuŋ, bo pɔkpɛwa lɛ, Yeso yi ya ke bo. ⁴⁶ Ngè bo yayi ka pyɔ, ke chìmbu ge yi bɛhuŋ, bo yayi se fro wa ke fro wa yá mbute Yeso be ngru pwὰpwὰ Mbɔchù yi.

Àchúchyα chyα vɛ́ bα

(Luk 14.15-24)

¹ Yeso yá yaŋandà bo àchɛ̀ é àchúchyα, yi nzo chɔ gé ma lɛ, ² “Ndu àfα akpachù yibe bo mà ge wo àfα zo á yá mbya vɛ́ bα ke ŋwa ge engunwa huŋ. ³ È yá chɛpwɛ̀ wa chwɔ ge ke dɔ yaŋa wa e béte hɛ lɛ, bo ya bre vɛ́ bα yi. Bɛhuŋ, bo yá yatê mu.”

⁴ Àfα huŋ, chɛndàwa wa chwɔ ge enzɔ hɛ, wo chyα lɛ, “Dɔ yaŋa nɛ wa Ŋ yá béte hɛ lɛ, bo bapɔ Ŋ tɔbwαtegbαyi bye vɛ́ bα mbrɔŋɛ, Ŋ ké gbαtegbαyi àndɛ̀ ŋɛ bo sαte hɛ, wo zhyɛ àndɛ̀ á kàte kpo hɛ, Ŋ tɔbwαgbα bye mbri lɛ, bo ya vɛ́ bα.”

⁵ Bo yá dɔ bɛhuŋ, wa hɛ yá pɔka bo mɔ, yi chɔ̀ shyɔ bo mɔ, ke bye bo yi tɔsɛ yi. Ngru enzo huŋ, yi su mɔ àwè ge yi, ngru enzo huŋ, yi dɔ mɔ tú yi. ⁶ Ngè kre wa enzɔ hɛ, kpɛwa wa chwɔ ge enzɔ hɛ, bo tɔ̀besɛ wo bo, ngè bo gbα bo. ⁷ Shyɛ àfα huŋ, yá vu gbαwa, è pwɛ̀ sɔje ge, bo dɔ kò wa á gbα wa chwɔ ge hɛ, ngè bo bèchɛ̀ jɛ̀ akpè bo.

⁸ Ebɔ è tɔgbαyi àmɔ huŋ, è zà wo wa chwɔ ge enzɔ lɛ, “Ŋ tɔbwαtegbαyi bye vɛ́. Bɛhuŋ, wa Ŋ yá béte huŋ, kwatekondê wa e ke ya vɛ́ bα atehuŋ mu. ⁹ Dɔ nɛ eŋapé yi, nɛ bé ya wo wa mbri, yi nɛ ke vè hɛ ŋɛ vɛ́ bα yi.” ¹⁰ Wa chwɔ ge hɛ dɔwa pαndi yi mbri, bo chìgbòko wa mbri, yi bo vè hɛ mà wa abebe mà wa asɔsɔ, ngè tα vɛ́ bα yá ŋwɛ̀te wo wa.

¹¹ “Bɛhuŋ ebɔ àfα huŋ, kàjya tα ke vè wa á yate vɛ́ bα huŋ, è vè ngunwa zo nú á vómatê wo àsα vɛ́ bα mu, ¹² ngè è bi ge lɛ, ‘Zòŋɛ, tɔ ntrɛ á kàjya ma ŋɛ, á vómatê wo àsα vɛ́ mu huŋ?’ Ngunwa alɔhuŋ mushi wo vra mɔ.

¹³ Ngèhuŋ, àfα yá zà wo wa chwɔ ge lɛ, ‘Chì nɛ gè bwo ge wo bá ge, nɛ tápàju ge mya ŋɛ nkùfi yi, bre wa ke yi sɛ̀ fi, yi pɛ nyrα yi.’”

¹⁴ Ngè Yeso yá bàkɛte àchúchyα atehuŋ lɛ, “Mbɔchù béte wa fàbe bɛhuŋ, yi wa mɔ baba e ngafɔ.”

Ebipɔmɔ á ma ke yi kpa gɛndu huŋ

(Mak 12.13-17;Luk 20.20-26)

¹⁵ Ngèhuŋ, wa Farìsi yá ju dɔ kɛwa mwɛ pyɔ bo ke pyά Yeso wo chyα ge. ¹⁶ Bo yá pwɛ̀ wa e yi mbɔ̀bye wo bo hɛ abre, wo gbòko wa Hɛrɔ̀ lɛ, bo dɔ zà wo gè lɛ, “Chichà, nyi yi lɛ, à ma ngru endɛndɛ yi, á yi mbɔ̀ŋa wa pyɔ Mbɔchù be endɛndɛ kate huŋ. À yi màŋatê vévé wo nguzo mu, à yi tefɔ̀tê wo nguzo mu. ¹⁷ Á yaŋa nyi bú á yi sepɔ huŋ. Bɔ̀bye fenyite lɛ, nyi kpaŋa àfα Sizà gɛndu lɛ̀, nyi kpaŋa ge mu?”

¹⁸ Mami àmɔ huŋ, Yeso yá yi bú bo yi kαnyìsɛ huŋ, ngè è biwa bo lɛ, “Nɛ wa e yi kwrɛyi hɛ, ngɛ nɛ yi mbɔ̀vè ŋɛ ke gè? ¹⁹ Á màŋa nɛ mì nchre kɔbɔ̀ bo yi kpa gɛndu huŋ!” Ngèhuŋ, bo yá mbu ya ŋa ge dànarɔ̀ nzo. ²⁰ Ngè è bi bo lɛ̀, “È ma evrα se wo zre edrinya ate ŋɛ nchre kɔbɔ̀ yi?”

²¹ Bo yá yasèŋa ge lɛ, “Gé ma edri Sizà.” Ngè è zà wo bo lɛ, “È ma àmɔ huŋ, ma ŋa nɛ bye á ma edri Sizà hɛ wo Sizà, nɛ ŋa bye á ma edri Mbɔchù huŋ wo Mbɔchù.”

²² Ebɔ bo pɔ àmɔ huŋ, bo sαfotewamɔ, ngè bo pwɛ̀tewa ge, bo chɔ̀wa shyɔ.

Ebipɔmɔ á ma ke ngàninju éfi huŋ

(Mak 12.18-27;Luk 20.27-40)

²³ È yá ma lè chú alɔhuŋ, wa Sadùsi zɔ yá ya bɛ Yeso. Wa Sadùsi ma wa á fenyitê lɛ, ngàninjundà éfi ma mu. Ngè bo yá bi ge ebipɔmɔ atehuŋ lɛ, ²⁴ “Chichà,” Mɔsè yá zà lɛ, “Be ngunwa lè futɔ̀te va ge, yi bombò gè matê wo zhyɛ mu huŋ, ŋwanyɔ̀ ge ke tebàlè vanku huŋ lɛ, bo ke ma wo zhyɛ ke ŋwanyɔ̀. ²⁵ Mbrɔŋɛ huŋ, zhyɛ ngunwa zo éwanwa yá ma chwɔ̂ ju pyα á yá mafɔ̀ wo nyi. Ŋwanyɔ̀ bo enkàpro huŋ, yá bα va ge, è fu, yi bombò ge matê wo ŋwa mu. Ngè è pwɛ̀te vanku huŋ wo ŋwanyɔ̀. ²⁶ Ŋwanyɔ̀ ge á chikɛ huŋ, yá tɔwalè àmɔ, ngè è ma lè àmɔ wo é fɔ sra huŋ, srɔ ndawa é fɔ chwɔ̂ ju pyα huŋ. ²⁷ Ebɔ wanwa hɛ mbri fugbα huŋ, nguva huŋ abɔge, fuwalè kpɛ. ²⁸ Mbrɔŋɛ huŋ, ebɔ wa á fugbαyi hɛ, ke ngàninjundà éfi huŋ, nguva atehuŋ, ke ma va nya be bo wa chwɔ̂ ju pyα mbri yá mbu bαgbαwa ge huŋ?”

²⁹ Yeso yá yasèŋa bo lɛ, “Nɛ ŋàdàte, ke nɛ yitê bye á ma srakàda Mbɔchù hɛ mami lè ngre Mbɔchù mu. ³⁰ È ma lɛ, ebɔ wa á fugbαyi hɛ ke ngàninjundà éfi huŋ, bα wo ŋa ke bα ke mandê mu ke, ebɔ alɔhuŋ bo ke ma be nchèndé á ma akpachù hɛ. ³¹ Bɛ ke ya ke ngàninju éfi huŋ, á màŋa lɛ, nɛ yá bépɔ̂ bú Mbɔchù yá yaŋa nɛ huŋ mu. È yá zà lɛ, ³² ‘Ŋ mì Mbɔchù Abràha, Ŋ mì Mbɔchù Izìk wo Mbɔchù Jèkɔp.’ Atehuŋ, yi màŋa lɛ, è matê Mbɔchù wa á fugbαyi hɛ mu bɛhuŋ, è ma Mbɔchù wa a ma gbαgbα hɛ.”

³³ Ebɔ fro wa pɔ àmɔ huŋ, bo sαfotewamɔ wo embɔ̀ŋa ge.

Bɔ̀bye á kàpɛ bɔ̀bye hɛ mbri

(Mak 12.28-34;Luk 10.25-28)

³⁴ Ngè ebɔ wa Farìsi pɔ lɛ, Yeso yakukɛgbαyi wa Sadùsi mwɛ huŋ, bo gbòkowa abre, ke ya bɛ Yeso. ³⁵ Ngè nguzo chɔ bo yi, á ma ngru á yibà bɔ̀bye Mbɔchù huŋ, yá pyά ge wo ebipɔmɔ lɛ,

³⁶ “Chichà, yi bɔ̀bye kɔ á kàpɛbà bɔ̀bye hɛ mbri?” ³⁷ Yeso yá yasèŋa ge lɛ, “Ma nɛ wo Mpwèmya Mbɔchù wo, wo pushyɛ wo mbri, wo kpɔ wo mbri, wo àyibye wo mbri. ³⁸ Ngè bɔ̀bye atehuŋ, á ma enkàpro wo ngè á kàpɛ bɔ̀bye hɛ mbri. ³⁹ Ngè bɔ̀bye achikɛ huŋ, ma lèbe enzo huŋ, á ma lɛ, ‘Ma nɛ wo nabàkɛ wo lèbe à nɛ wo driwo huŋ.’ ⁴⁰ Bye mbri á ma srakàda bɔ̀bye hɛ wo gɛŋɛ á ma ŋɛ srekèdé wa pwὰpwὰ Mbɔchù ndatemɔ é bɔ̀bye atehɛ pyα.”

Ebipɔmɔ ke Mpɛ wa Bu, yi Mbɔchù yá yate lɛ, è ke pwɛ̀ ya huŋ

(Mak 12.35-37;Luk 20.41-44)

⁴¹ Be wa Farìsi yá gbòko abre huŋ, ngè Yeso yá bipɔ bo ebipɔmɔ atehuŋ lɛ̀, ⁴² “Ngɛ nɛ yi sepɔ ke Mpofye wa, yi Mbɔchù yá yate lɛ, è ke pwɛ̀ ya huŋ? Nɛ yi sepɔ lɛ, è ma ŋwa nya?” Bo yá yasèŋa ge lɛ, “È ma ŋwa àfα Devì.”

⁴³ Ngè è bipɔndà bo lɛ̀, “Be è ma ŋwa Devì huŋ, ngè è chà ntrɛ, yi Vomwɛ achacha yá mbya Devì ke bé ge lɛ, ‘Mpwèmya ge huŋ?’ Devì yá zà lɛ,

⁴⁴ ‘Mpwèmya Mbɔchù zà wo Mpwèmya ŋɛ lɛ,

shi buyru ŋɛ

tètè be Ŋ ke zóte wa àpishyɛ ŋɛ zhyɔ

á ngɔte bá wo é bo yi.’

⁴⁵ Be àfα Devì lè yi bé ge lɛ, ‘Mpwèmya ŋɛ mɔ huŋ,’ ngè è chà ntrɛ, è ke mandà ŋwa ge huŋ?” ⁴⁶ Be Yeso ya àmɔ huŋ, nguzo yá matê a yibe e yasèŋa ge búzo mu, ngè chàwa kpɛ chú alɔhuŋ dɔ ju yi, nguzo trepɔndê ke bi ge ebipɔmɔ mu.

Yeso gbi wa chwα ke chɔche bɔ̀bye wo wa Farìsi

(Mak 12.38-39;Luk 11.43,46;20.45-46)

¹ Ngè Yeso yá chitɔ zà wo fro wa wo wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ lɛ, ² “Chɔche bɔ̀bye hɛ, wo wa Farìsi mbu yi pyɔ Mɔsè ke yi mbɔ̀ŋa wa bú bɔ̀bye Mɔsè ma huŋ. ³ Ngèhuŋ, ma yi bapɔwa nɛ bye mbri bo ke yaŋa nɛ huŋ, nɛ tɔ ge. Bɛhuŋ, tété yi tɔ nɛ bye bo yi tɔ hɛ mu ke, bye bo yi mbɔ̀ŋa nɛ hɛ, matê bye bo yi tɔ hɛ mu. ⁴ Bo yi pɔ ntɛ̀ andwandwa é wa, yi wa ke chαkô mu, ngè bo abɔbo pɔkô nkrúbu nú ke tὰfye wa yi mu.

⁵ Bye bo yi tɔ hɛ mbri ma lɛ, wa yi vè bo. Zhyɛ àkwàtì bo, ke srakàda Mbɔchù hɛ, ma kpɛkpɛ mɔ wo áŋa àse bo zapɔte áwá àse bo hɛ, ma tétémɔ. + 23.5 Zhyɛ àkwàtì atehɛ ma, yi bo yayi pɔte bɔ̀bye Mbɔchù yi, bo yi vó ge jɔ bo yi wo bwo bo yi. ⁶ Bo nɛte ke dɔ yi shimɔ ŋɛ bya ezozo ŋɛ bre vɛ́ wo ke yi shi mbè a ma ju hɛ, ŋɛ tα sofye Mbɔchù bo yi. ⁷ Bo yi nɛte lè kpɛ lɛ, wa yi sopɔ bo wo ezozo ŋɛ bya tú yi wo lɛ, wa yi bé bo lɛ, Chichà.

⁸ Bɛhuŋ, tété fenyi nɛ lɛ, nguzo bé nɛ lɛ, Chichà mu, ke nɛ mamɔ wo Chichà nzo. Nɛ mbri mamɔ zhyɛnyɔ̀. ⁹ Ngè nɛ tété yi bé nguzo myaŋɛ lɛ, So mu. Ke nɛ mamɔ wo So nzo á ma akpachù huŋ. ¹⁰ Nɛ tété fenyi lè kpɛ lɛ, bo bé nɛ lɛ, Mɛsé mu, ke nɛ mamɔ wo Masà nzo á ma Kristò huŋ. ¹¹ Ngru akpè kàpɛ chɔ nɛ huŋ, ma ngru e yi tɔŋa nɛ chwɔ mɔ huŋ. ¹² Mànya mànya á lè yi mbu kpɛbɛ̀ drige chìdɔ, bo ke mbushya wo gè zhyɔ yi bɛhuŋ, mànya mànya á lè yi mbushya wo drige zhyɔ, bo ke mbu kpɛbɛ̀ ge chìdɔ.”

Yeso pù chɔche bɔ̀bye wo wa Farìsi

(Mak 12.40;Luk 11.39-42,44,52;20.47)

¹³ “Ezuzu akpè ma wo nɛ chɔche bɔ̀bye wo wa Farìsi. Nɛ ma wa e yi kwrɛyi hɛ. Nɛ yi kukɛ ndɔ jɔ wa yi, mama bo ke katê ndu àfα akpachù yi mu. Nɛ abɔnɛ katê ke kà nú mu, ngè nɛ yi kukɛndà wo wa á kate ke kà nú hɛ.” ¹⁴ [Ezuzu akpè ma wo nɛ wa Farìsi wo chɔche bɔ̀bye, ke nɛ ma wa e yi kwrɛyi hɛ. Nɛ yi pɔ vwèfrα zhyɔ gbαwa té bo yi. Ndàndà huŋ, nɛ yi tɔ tété sofye Mbɔchù ke màŋa kpɔ. Ke zri bú atehuŋ, vèzri enke nɛ ke békàpɛ mɔ.]

¹⁵ “Ezuzu akpè ma wo nɛ chɔche bɔ̀bye wo wa Farìsi. Nɛ ma wa e yi kwrɛyi hɛ. Nɛ yi chitɔ, yi sɛkαnyì kwɛ́ hɛ mbri, nɛ chα zɛ̀ akpè ke bɛ mɔ ngru nzo, è ke yasè ma ngru á ma wo fenyi be nɛ. Ebɔ è magbα ngru á ma wo fenyi be nɛ huŋ, ngè nɛ ke mbya ge ke békàju mɔ pyɔ è yá mayo huŋ, ke è ma ngru krú nkùfi be nɛ yi.

¹⁶ Ezuzu akpè ma edrinɛ! Nɛ ma wa àndonjìjwó, e yi màŋa wa pyɔ huŋ. Nɛ yi zà lɛ, mami nya á lè fα, è bé zre tα sofye Mbɔchù akpè, gàlɔhuŋ, matê búzo mu. Bɛhuŋ, mamiwa nya á lè yi fα bé zre nchré kɔbɔ̀ ékpùkpù tα sofye Mbɔchù akpè huŋ, è ke tɔbàlè be è fαte huŋ. ¹⁷ Àndonjìjwó atehɛ! Nɛ ma jwα! Bú á kpèkàpɛ huŋ ma kɔ? È ma nchré kɔbɔ̀ ékpùkpù á ma tα sofye Mbɔchù akpè huŋ lɛ̀, è ma tα sofye Mbɔchù akpè, e yi mbya nchre kɔbɔ̀ ékpùkpù á ma enke Mbɔchù huŋ? ¹⁸ Nɛ yi zà lè kpɛ lɛ, ngru lè fα bé zre pyɛ̀ achwα á ma bre bo yi bèchɛ̀ŋa Mbɔchù ekɔŋa huŋ, gàlɔhuŋ matê búzo mu. Bɛhuŋ ngru lè yi fα bépya zre ekɔŋamɔ, yi bo kɔŋate pyɛ̀ achwα, è ke tɔbàlè be è fαte huŋ. ¹⁹ Àndonjìjwó atehɛ! Bú á kàpɛbà huŋ ma kɔ? È ma ekɔŋa lɛ̀, yi pyɛ̀ achwα e yi mbya ekɔŋa á ma enke Mbɔchù huŋ? ²⁰ È ma lɛ, ngru á le yi fα bé zre pyɛ̀ achwα, è fα bé lè bye mbri á ngɔna nú hɛ. ²¹ Ngèhuŋ, mami nya á lè yi fα bé zre tα sofye Mbɔchù akpè, è fα bé lè yi Mbɔchù e yi shi nú kpɛ huŋ. ²² Ngru á lè yi fα bé zre akpachù huŋ, fα yi mbyɔ àfα Mbɔchù wo ge Mbɔchù á shite nú huŋ.”

²³ “Ezuzu ma wo nɛ chɔche bɔ̀bye wo wa Farìsi. Nɛ ma wa e yi kwrɛyi hɛ! Nɛ yi ŋa Mbɔchù nkwɛ̀ nzo chɔ nkwɛ̀ é je nɛ ma hɛ, á ma zɛbyɛ̀ hɛ mbri, yi nɛ yi vyé, ngè wo àchɛ̀chì bye nɛ vyé ke pɔ byɔ nɛ ke ma ávyavya mɔ huŋ. Bɛhuŋ, nɛ táwáte yi bú andwate, yi bɔ̀bye zà lɛ, nɛ yi tɔ, á ma ke yi kpàke kpɛ pyɔ ásetetemɔ mɔ huŋ, nɛ vè èsrɛ wo bo, wo ke pɔte pushyɛ wo Mbɔchù. Nɛ ma ke yi tɔ bye atehɛ mbri, yi nɛ pwɛ̀tetê zo mya mu. ²⁴ Àndonjìjwó atehɛ! E yi màŋa wa pyɔ hɛ! Nɛ yi mbu ebɔ ke mbuju táwá èmwα á kùpɔte buvá huŋ bɛhuŋ, nɛ yi mapya bushyα akpè bo yi bé lɛ, kàmɛ huŋ.

²⁵ Ezuzu akpè ma wo nɛ chɔche bɔ̀bye wo wa Farìsi. Nɛ ma wa e yi kwrɛyi hɛ! Nɛ yi chúchate kokro ké wo tensé bɛhuŋ, nyihùŋ ge huŋ, è ŋwɛ̀te wo bye nɛ kαfyeju wo wa wo bye nɛ gbαte njìjwó hɛ. ²⁶ Àndonjìjwó wa Farìsi! Nɛ chúcha yogbαyi pre ké wo tensé, ngè kokro ge ke chate lè kpɛ.

²⁷ Ezuzu akpè ma wo nɛ chɔche bɔ̀bye wo wa Farìsi. Nɛ ma wa e yi kwrɛyi hɛ! Nɛ ma be ámbrakwɛ̀, yi bo chobwαte wo mú mya mya bɛ, nyihùŋ ge huŋ, è ŋwɛ̀te wo kɛbɛ kwα wa wo àchɛ̀chì bye zé mbri. ²⁸ Lèyɛwa pyɔ alɔhuŋ, nɛ yi màŋa mànya mànya njìjwó lɛ, zrɔbye nɛ setetemɔ wo wazɔ bɛhuŋ, nyihùŋ nɛ huŋ, è ŋwɛ̀shite wo chyα kwrɛyi wo zrɔbye ezrifra.”

Yeso ya lɛ, bo ke ŋa bo Vèzri

(Luk 11.47-51)

²⁹ “Ezuzu akpè ma wo nɛ chɔche bɔ̀bye wo wa Farìsi. Nɛ ma wa e yi kwrɛyi hɛ! Nɛ yi ché ámbrakwɛ̀ ke wa pwὰpwὰ Mbɔchù, nɛ chebwαte lè yi kwɔ, wa zrɔbye bo setetemɔ hɛ. ³⁰ Nɛ yi tɔ àmɔ, yi zà lɛ, e le ma lɛ, nyi yá ma ebɔ shyé shyé nyi mɔ huŋ, nyi yá gbòkotê bwo wo bo é srα wa pwὰpwὰ Mbɔchù hɛ mu. ³¹ Nɛ yi ya àmɔ huŋ, nɛ yi yapɔkɛ wo mwɛ nɛ lɛ, nɛ ma zhyɛ zhyɛ wa á yá gbα wa pwὰpwὰ Mbɔchù hɛ. ³² Ngèhuŋ, dɔwa nɛ ju yi, ke tɔngaju chwɔ, yi bye shyé shyé nɛ yá chà hɛ.

³³ Nɛ ŋɔ! Nɛ zhyɛ pɛ̀! Tɔ ntrɛ nɛ yibe nɛ sekù kpàke kpɛ á ma lɛ, nɛ dɔ krú nkùfi yi huŋ? ³⁴ Be è ma àmɔ huŋ, Ŋ ke pwɛ̀ŋa nɛ wa pwὰpwὰ Mbɔchù wo wa àyibye wo chɔche. Nɛ ke gbα zɔ, nɛ kɛgbα zɔ té àkpa yi, ngè enzɔ hɛ, nɛ ke gba ŋɛ tα sofye Mbɔchù nɛ yi, wa enzɔ hɛ, nɛ ke yi chisɛ wo bo eshyébá eshyébá yi jɛ̀ wo jɛ̀ yi. ³⁵ Nɛ ke tɔ àmɔ lɛ, srα wa mbri, yi zrɔbye bo setetemɔ, yi bo yá gbα ŋɛ zhyɔ huŋ, ke ni shyé nɛ yi. Chà é srα Ebɛ̂, yi bo yá gbα e ma mwɛ vɔ́ huŋ, dɔ é srα Zàkàrya ŋwa Bɛrakyà, yi nɛ yá gbα chɔ pyɛ̀ achwα wo tα sofye Mbɔchù akpè huŋ. ³⁶ Ma Ŋ yaŋa nɛ endɛndɛ lɛ, vèzri á ma ke bye atehɛ mbri ke ya é wa mbrɔŋɛ hɛ.”

Yeso seŋa wa Jèrosalɛ̀ èsrɛ

(Luk 13.34-35)

³⁷ Be Yeso zà àmɔ huŋ, è yi seŋa wa Jèrosalɛ̀ èsrɛ lɛ, “Háwò wa Jèrosalɛ̀, háwò Jèrosalɛ̀! Bù jɛ̀ akpè e yi gbα wa pwὰpwὰ Mbɔchù wo e yi sá wa Mbɔchù pwɛ̀ŋa wò wo mpɛ hɛ. Yi fɔprakɔ Ŋ tre yi ke fɔgbòko zhyɛ wo abre yi bé nyɔ̀fwɛ̀, yi fɔgbòko zhyɛ ge áshwa ge huŋ, ngè à ŋɔ huŋ? ³⁸ Ma vè, bo pwɛ̀te tα wo, è ma yi frα jɛ̀. ³⁹ Ŋ yi yaŋa wò lɛ, nɛ ke vèpɔndê ŋɛ mu, tété be à ke zà lɛ, ‘Mbɔchù ŋa yi atɔtɔ wo ngru e yi ya é zre Mpwèmya Mbɔchù huŋ.’”

Yeso ya lɛ, bo ke dózo tα sofye Mbɔchù akpè huŋ

(Mak 13.1-2;Luk 21.5-6)

¹ Yeso yá pwɛ̀te tα sofye Mbɔchù akpè, ngè be è yayi yi chɔ̀ shyɔ huŋ, wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ, byadɔ kpɔ ge, yi màŋa ge té á ma tα sofye Mbɔchù akpè huŋ. ² Bɛhuŋ, Yeso yá zà wo bo lɛ, “Nɛ yi vè bye atehɛ mbri? Ma Ŋ yaŋa nɛ endɛndɛ yi lɛ, ebɔ ke ya ma, yi mpɛ zo mà nzo, ke mbatê ŋɛ á ngɔnate enzo huŋ mu. Bo ke zokwè gé zhyɔ yi mbri.”

Vèzri wo chi ngru eshyébá eshyébá ke ma

(Mak 13.3-13;Luk 21.7-19)

³ Be Yeso yá ni dɔ shite ànɛ̀ ɔlì huŋ, wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ, yá ya bɛ ge, yi bo ma vébo, yi bipɔ ge lɛ̀, “Yaŋa nyi ebɔ bye atehɛ ke ma huŋ, yi esro bú gɛ e ke màŋa ebɔ à ke yasè ya huŋ, wo ebɔ myaŋɛ ke bàkɛte huŋ?”

⁴ Yeso yá yasèŋa bo lɛ, “Mbuwa nɛ ebɔ mama nguzo zhyɛ nɛ bye ke yapyɔ. ⁵ Ma yiwa nɛ lɛ, ngɔ̀ngɔ̀ wa ke yi ya é zre ŋɛ yi, ngè mànya mànya ke yi zà lɛ, Ŋ́ mì gè Mpofye wa, yi Mbɔchù yá yate lɛ, è ke pwɛ̀ ya huŋ. Bo ke tɔ àmɔ, ke bo yi zhyɛ ngɔ̀ngɔ̀ wa bye ke yapyɔ. ⁶ Ebɔ alɔhuŋ, nɛ ke yi pɔ lɛ, bo yi nwa nɔ, ngè nɛ ke pɔ lɛ, nɔ yi ya. Vè nɛ lɛ, pushyɛ nɛ tété pya mu. Bye atehɛ ke ya bàwa bɛhuŋ, è ke màŋatê lɛ, myaŋɛ ke bàkɛte mu. ⁷ Kα jɛ̀ ke yi nwa nɔ wo kα jɛ̀ enzɔ hɛ, ndu àfα zo ke nwa nɔ wo ndu àfα zo. Mbɔ akúkú ke kà wa gbαwa, zhyɔ ke yi dó bya yi ngɔ̀ngɔ̀ mɔ. ⁸ Bye atehɛ mbri yá mamɔ ŋwa baba be nguva yi chà nya mbɛ ge huŋ.

⁹ Ngè bo ke ŋa nɛ wo wa e ke chi nɛ eshyébá eshyébá yi, bo gbα nɛ. Kα kwɛ́ hɛ mbri ke yi pi nɛ shyɛ ke zre ŋɛ. ¹⁰ Ebɔ alɔhuŋ, ngɔ̀ngɔ̀ wa ke ŋwá bwo bo é mì, ngè bo ke yi pi dribo shyɛ, bo ke yi fɔzhi dribo. ¹¹ Ngɔ̀ngɔ̀ wa pwὰpwὰ zɛchu ke ya, yi zhyɛkɛ wa lɛ, bo yapyɔ. ¹² Be zrɔbye ezrifra ke yi pɔkɛmbudɔ yi mɔ huŋ, è ke mbya enɛte wa ke Mbɔchù wo wa enzɔ, yi tɔmɔ. ¹³ Bɛhuŋ, ngru e ke tejɛkɛte dɔ gbè ebɔ bàkɛte huŋ, Mbɔchù ke pofye ge. ¹⁴ Bo vè lɛ, bo ke yi kú chwɛzri ke ndu àfα akpachù ŋɛ myaŋɛ mbri. Ebɔ wa kα jɛ̀ mbri ke pɔbàkɛgbαyi huŋ, ngè ebɔ myaŋɛ ke bàkɛte yi.”

Yeso ya ke bú akúkú e ke ma Jèrosalɛ̀ huŋ

(Mak 13.14-23;Luk 21.20-24)

¹⁵ “Ngè ebɔ nɛ ke vègbαyi bú akúkú, e yi nyimbe bre, yi ngru pwὰpwὰ Mbɔchù Danyɛ̀, yá yate ke gè huŋ, be è ndate ŋɛ bre a ma wo ezozo ŋɛ tα sofye Mbɔchù akpè huŋ. (Ma ngru e yi bé nkwɛ̀ bre atehuŋ e pɔcha gé sɔbe.)

¹⁶ Ngè, ma wa á ma ŋɛ kwɛ̀ wa Jùdya hɛ gbɛ sekù ni àné yi. ¹⁷ Ngru á ma ató tα ge huŋ, tété gbα ebɔ ke sunju kàndà tα ge lɛ, e dɔ fɔju bye ge mu. ¹⁸ Ngru á ma àwè huŋ, tété gbα ebɔ ke ngɔ ya fɔ àse tákɛ ge tα yi mu. ¹⁹ È ke ma chi abebe gbαwa wo wavo á ma wo pwé hɛ wo wavo e yi mapɔ zhyɛ bo myé hɛ. ²⁰ Bɔ nɛ Mbɔchù lɛ, ebɔ sekù atehuŋ, e tété ma ebɔ vokpɔ yi, àmɔmu chú shiŋɔ wa Jû yi mu, ²¹ Ke vèzri akwαkwα e ke ma ebɔ alɔhuŋ, ma cho vèzri á yá mapɔ̂ be myaŋɛ chàkà huŋ, ya nda chú ézɛŋɛ mu. Ngè cho gàlɔhuŋ, ke mapɔndê mu. ²² Be Mbɔchù lè yá kétɛtê chi alɔhuŋ mu, ngru á ma wo gbαgbα huŋ ke jukô é vèzri alɔhuŋ mu. Bɛhuŋ, ke wa Mbɔchù ngafɔte hɛ, ngè drubú è kétɛ chi alɔhɛ ke gè. ²³ È ke ma ebɔ alɔhuŋ, be nguzo lè ya zà wo nɛ lɛ ‘Vè nɛ,’ ngè Ngru Mbɔchù yá yate lɛ, è ke pwɛ̀ ya huŋ, ate àmɔmu, ‘Ngè atelɔ,’ tété fenyi nɛ wo chyα alɔhuŋ mu. ²⁴ Wa Kristò zɛchu hɛ wo wa pwὰpwὰ zɛchu hɛ ke pàjya, ngè bo ke mbya bye esαfomɔ wo bye acheche ke zhyɛkɛ wa ke yapyɔ, be è lè ma fyɔwa, mami wa Mbɔchù ngafɔte hɛ. ²⁵ Bapɔ nɛ! Ŋ yaŋayo yi nɛ bye atehɛ bɛ, gé lɛ̀ yami huŋ.

²⁶ Ngè nguzo lè yaŋa nɛ lɛ, ‘Vè nɛ, Ngru Mbɔchù yá yate lɛ, è ke pwɛ̀ ya huŋ, mate ŋɛ kwɛ̀zὰmbi yi,’ tété dɔ nɛ nú mu. Be bo lè zà lɛ, ‘Vè nɛ, è makà pweté yi, tété kà nɛ nú mu.’ ²⁷ Ma yiwa nɛ lɛ, be mbwὰmbwὰ, yi yɔ́nrɛ ŋɛ bre nú yi chi huŋ, è mbu mbudɔ gbèwa bre e yi kù huŋ, ngè be Ŋwa Ngru ke ya àmɔ. ²⁸ Bre kwα bye yi ma huŋ, ngè bre àngrû yi gbòko yi.”

Bú á ma ke ebɔ Ŋwa Ngru ke ya huŋ

(Mak 13.24-27;Luk 21.25-28)

²⁹ “Fɔnzo ebɔ chi vèzri akpè alɔhɛ ke kàjugbα huŋ,

ngè nu ke kù nkùfi,

ngè sɔ ke ŋatê chacha ge mu,

vwèsɔ ke kwèshya akpachù yi,

ngè bye mbri á ma wo ngre àvènikà mɔ hɛ ke yi dó.

³⁰ Ngèhuŋ, esro Ŋwa Ngru ke pàjya ŋɛ akpachù yi, ngè ekre mbri ŋɛ myaŋɛ ke yi sɛ̀ fi, ngè bo ke vè ‘Gè Ŋwa Ngru yi shya ni chìdɔ nyihùŋ embu yi,’ wo ngre wo nyɔ̀kú ezozo ge. ³¹ È ke ma ebɔ etɛ́tɛ́ nde tàràti hɛ, nyɛ ŋɛ myaŋɛ wo chìdɔ ke fɔgbòko wa ge e ngafɔte hɛ.”

Bú nyi yibe nyi mbɔ̀mbu é tó fwɛ̀ka huŋ

(Mak 13.28-31;Luk 21.29-33)

³² Ngè Yeso yá zà wo bo lɛ “Mbrɔŋɛ huŋ, ma mbɔ̀mbu nɛ bú é tó fwɛ̀ka yi. Ebɔ ányɛ tó fwɛ̀ka lè chà ke yi chú, è yi ŋa zɛ, nɛ ke yiwa lɛ, mya chà, yi yasè. ³³ È ma lèyɛwa ebɔ nɛ ke yi vèbye atehɛ, yi kàju àmɔ huŋ, nɛ yiwa lɛ, è magbα juju, mami mwɛndɔ yi.

³⁴ Ma Ŋ yaŋa nɛ endɛndɛ lɛ, wa émbrɔŋɛ ke fugbα̂ mbri mu, tètè be bye atehɛ ke kàjugbα mbri. ³⁵ Akpachù wo zhyɔ ke bàkɛ bɛhuŋ, chyα ŋɛ ke bàkɛpɔ̂ mu.

Nguzo yitê chú alɔhuŋ, yi Ŋwa Ngru ke ya huŋ mu

(Mak 13.32-37;Luk 17.26-30,34-36)

³⁶ Nguzo yitê chú alɔhuŋ àmɔmu ebɔ alɔhuŋ mu, mami lè nchèndé Mbɔchù á ma akpachù hɛ, àmɔmu Ŋwa Mbɔchù kpɛ yitê lè chú alɔhuŋ mu, bɛhuŋ, yi Mbɔchù á ma So vége huŋ, á yi. ³⁷ Lèbe chi Nuwà yá ma huŋ, ngè be è ke ma àmɔ, ebɔ Ŋwa Ngru ke yasè ya huŋ. ³⁸ Be è yá ma chi alɔhɛ bɛ, zɔ̀ lɛ̀ ŋwɛ̀kɛ myaŋɛ mbri huŋ, wa yayi zhi, bo yi va. Wa yayi bα, wa yi ŋa zhyɛ bo é bα yi, tètè dɔnda chú Nuwà yá kà kro akpè huŋ. ³⁹ Wa yá yitê bye e yi kàju hɛ mu, tètè be zɔ̀ yá ŋwɛ̀ chαfɔ chɔ̀ shyɔ wo bo mbri. Ngè be è ke ma lè yi àmɔ, chú Ŋwa Ngru ke ya huŋ. ⁴⁰ Wanwa pyα ke ma àwè yi, bo ke mbudɔ wo ngru nzo, bo pwɛ̀te ngru enzo huŋ. ⁴¹ Wavo pyα ke mate yo yi, ke njyé yi kpɔ, bo ke mbudɔ wo ngru nzo, bo pwɛ̀te ngru nzo.”

⁴² “Ngèhuŋ, ma tebwαtewa nɛ drinɛ, ke nɛ yitê chú, yi Mpwèmya nɛ, yi ya huŋ mu. ⁴³ Ma yikpɛshiwa nɛ wo chyα atehɛ lɛ, be è lè ma lɛ, ngru tα lè yi ebɔ ngru eví le yi ya mɔ huŋ, è le yi tebwαte drige, ngè è ke pwɛ̀tetê tα ge lɛ, bo gbɛ kà ví mu. ⁴⁴ Ngèhuŋ, è ma lɛ, nɛ tebwαte lè drinɛ kpɛ ke Ŋwa Ngru, ke ya ebɔ nɛ yitê mu huŋ.

Ngru chwɔ á ma endɛndɛ wo á matê endɛndɛ mu huŋ

(Luk 12.41-48)

⁴⁵ Ngè, nya á ma ngru chwɔ, á ma endɛndɛ wo á ma wo àyibye? Mê è ma ngru chwɔ alɔhuŋ, yi ngruse ge pwɛ̀teŋate wa chwɔ enzɔ ke yi ŋa bo byezhi ebɔ asɔsɔ yi mû? ⁴⁶ È ke ma enɛte akpè sɔbe wo ngru chwɔ huŋ, be ngruse ge lè yasè ya vè be e yi tɔ chwɔ lèyɛwa be è ma ke tɔ huŋ. ⁴⁷ Ma Ŋ yaŋa nɛ endɛndɛ lɛ, ngruse ge ke ŋa ge ngre ke vɔ́kɛ bye mbri e ma hɛ. ⁴⁸ Bɛhuŋ, è lè ma lɛ, ngru chwɔ huŋ chitɔ ma wo zrɔbye abebe mɔ huŋ, ngè è zà wo drige lɛ, ‘Ngruse ŋɛ, ke bòte ke yasè mɔ huŋ.’ ⁴⁹ Ngèhuŋ, è chàwa wa chwɔ enzɔ hɛ yi gba, è yi zhi, yi va wo ávapyɛ. ⁵⁰ Ngè, e yi màŋa lɛ, ngruse gè ke fo ya mɔ tuzo, è yá sepɔtê wo ebɔ e yitê mu huŋ. ⁵¹ Ebɔ è ke ya àmɔ huŋ, ngruse ge huŋ, ke ŋa ge vèzri akwαkwα, è mbudɔ pɔte ge bre wa e yi kwrɛyi hɛ ma, bre wa ke yi sɛ̀ fi, yi pɛ nyrα yi.”

Àchúchyα ke nzrά zevé zɔ je

¹ “È ke ma ebɔ alɔhuŋ, ndu àfα akpachù ke ma be nzrά zevé zɔ je á fɔ lambɔ́ bo ke dɔ fye ngunwa e yi bα huŋ. ² E yá ma àmɔ huŋ, wa chwɔ̂ chɔ nzrά zevé hɛ yá ma jwα wa, ngè enzɔ hɛ chwɔ̂ ma wa àyibye. ³ È ma àmɔ ke wa á ma jwα hɛ, yá fɔ lambɔ́ bɛhuŋ, bo yá fɔmatê wo zɔ̀ pyo zo mu, ⁴ bɛhuŋ, zevé àyibye hɛ yá fɔ lambɔ́ bo huŋ, bo fɔmafɔ̀ wo bɛtrɛ̀ zɔ̀ pyo bo zɔ. ⁵ Be ngunwa e yi bα huŋ, yá mwα yatê mu huŋ, enru chàwa zevé hɛ yi kpɛ, ngè bo yi mbri kùwa enru.

⁶ È yá ma yra ché huŋ, wa yayi tá ndá ‘lí lí lí, vè nɛ, ngè ngunwa e yi bα huŋ ate! Ju dɔ fye nɛ gè wò ò!’

⁷ Ngè nzrά zevé hɛ mbri yá fɔzhi, prini wo lambɔ́ bo. ⁸ Ngè nzrά zevé jwα hɛ, yá zà wo zevé àyibye hɛ lɛ, ‘Kɔŋa nɛ nyi zɔ̀ pyo nɛ zɔ ke lambɔ́ nyi lɛ̀ yi jé.’

⁹ Bɛhuŋ, nzrά zevé àyibye hɛ yá zà lɛ, ‘Yehè, zɔ̀ pyo nyi ke kwαkô nyi wo nɛ mu. Ma dɔ bɛ nɛ wa e yi fɔzhi zɔ̀ pyo hɛ, nɛ fɔ zo ke drinɛ.’

¹⁰ Be bo dɔbàte ke fɔ zɔ̀ pyo huŋ, ngunwa e yi bα huŋ, ndawa. Ngè nzrά zevé hɛ chwɔ̂ á tebwαte dribo hɛ, yá kàwa bre vɛ́ bα yi wo ngunwa e yi bα huŋ. Ngè bo yá kukɛwa ndɔ.

¹¹ Ebɔ dɔpɔsu huŋ, nzrά zevé enzɔ hɛ yá ya, yi zà lɛ, ‘Ngru ambrú, Ngru ambrú, pyαŋa nyi ndɔ!’

¹² Bɛhuŋ, è yá yasèŋa bo lɛ, ‘Endɛndɛ, Ŋ yi yaŋa nɛ lɛ, Ŋ̀ yitê nɛ mu.’

¹³ Ngèhuŋ, ma mbuwa nɛ ebɔ ke nɛ yitê chú alɔhuŋ àmɔmu ebɔ Ŋ̀ ke yasè ya huŋ mu.”

Àchúchyα ke wa chwɔ zɔ sra

(Luk 19.11-27)

¹⁴ È ke ma ebɔ alɔhuŋ, ndu àfα akpachù ke ma be ngunwa zo, á yá ma ke ju shyɔ̀ huŋ. È yá bégbòko wa chwɔ ge, è teŋa bo vìbye ge lɛ, bo vèkpɛshi yi. ¹⁵ È yá ŋa ngru chwɔ zo àba kɔbɔ̀ chwɔ̂, è ŋa ngru enzo huŋ, àba kɔbɔ̀ pyα, è ŋa ngru enzo huŋ, àbre kɔbɔ̀ nzo. È yayi ŋa bo, yi chinate pyɔ ngru yibe e kpɛbwαko huŋ. Be è ŋa bo huŋ, è lɛ̀ ju shyɔ̀. ¹⁶ Ngru chwɔ á yá fye àba kɔbɔ̀ chwɔ̂ huŋ, fɔnzo yá dɔ tɔwa tú wo gé, ngè è bɛwa mbè wo kɔbɔ̀ alɔhuŋ àba chwɔ̂. ¹⁷ Ngru chwɔ á yá fye àba kɔbɔ̀ pyα huŋ, tɔwalè tú kpɛ, ngè è yá bɛ mbè àba kɔbɔ̀ pyα. ¹⁸ Bɛhuŋ, ngru chwɔ alɔhuŋ, á fye àbre kɔbɔ̀ nzo huŋ, yá dɔ edrige huŋ, è fùtαtewa kɔbɔ̀ ngruse ge zhyɔ yi.

¹⁹ Ngè ebɔ, ebɔ dɔpɔ tótómɔ huŋ, ngruse wa chwɔ hɛ yá yasè ya, è bégbòko bo ke fɔgbòko kɔbɔ̀ è yá ŋate bo huŋ. ²⁰ Ngru chwɔ á fye àba kɔbɔ̀ chwɔ̂ huŋ, yá ya ju, è ya pɔkɛ wo àba kɔbɔ̀ chwɔ̂, yi zà lɛ, “Ngru ambrú, á yá ŋa ŋɛ àba kɔbɔ̀ chwɔ, vè, Ŋ̀ napɔkɛ yi àba kɔbɔ̀ chwɔ̂.”

²¹ Ngru ambrú huŋ, yá yasèŋa ge lɛ, “À tɔ yi sɔbe, à ma ngru chwɔ ŋɛ asɔsɔ, à ma lè wo endɛndɛ. Be à vèkɛte wo bye ebaba Ŋ ŋa wò huŋ, ngè Ŋ ke ŋa wò ngɔ̀ngɔ̀ bye mbrɔŋɛ á ke yi vèkɛte yi. Ma ya pɔfɔ̀ sɔpɔ wo ngru ambrú wo.”

²² Ngru chwɔ ge á fye àba kɔbɔ̀ pyα huŋ, yá ya lè ju, yi zà lɛ, “Ngru ambrú, à yá ŋa ŋɛ àba kɔbɔ̀ pyα, vè Ŋ̀ napɔkɛ yi àba kɔbɔ̀ pyα.”

²³ Ngru ambrú ge huŋ, yá yasèŋa ge lɛ, “A tɔ yi sɔbe, ngru chwɔ ŋɛ asɔsɔ, à ma lè wo endɛndɛ. Be à vèkɛte wo bye ebaba, Ŋ ŋa wò huŋ, ngè Ŋ ke ŋa wò ngɔ̀ngɔ̀ bye mbrɔŋɛ á ke yi vèkɛte yi. Ma ya pɔfɔ̀ sɔpɔ wo ngru ambrú wo.”

²⁴ Ngè ngru chwɔ enzo á fye àbre kɔbɔ̀ nzo huŋ, yawa lè ju, yi zà lɛ, “Ngru ambrú, Ŋ yá yi lɛ, à ma ngru zrɔbye akwαkwα, á yi bó bye bre a játê mu huŋ, á yi fɔgbòko nji zá á yá gbrutê gé mu huŋ. ²⁵ Ngèhuŋ, Ŋ̀ yayi se, ngè Ŋ̀ yá dɔ zhìtὰte kɔbɔ̀ wo zhyɔ yi, vè ngè kɔbɔ̀ wo ate.”

²⁶ Ngru ambrú ge huŋ, yá yasèŋa ge lɛ, “Bù ngru ezrifra wo ngru chwɔ a byate huŋ! À yá yi lɛ, Ŋ yi bó bye bre Ŋ yá játê mu huŋ, Ŋ yi fɔgbòko nji zá Ŋ yá gbrutê mu huŋ. ²⁷ Be à yá yi àmɔ huŋ, ngɛ a yá pɔtê kɔbɔ̀ ŋɛ bre bo yi te kɔbɔ̀ huŋ lɛ, ebɔ Ŋ ke yasè ya huŋ, Ŋ ke fye kɔbɔ̀ ŋɛ wo mbè mu huŋ?”

²⁸ Be è zà àmɔ huŋ, è zàwa lɛ, bo fyeju àbre kɔbɔ̀ huŋ wo gè, bo ŋa ngru á ma wo àba kɔbɔ̀ je huŋ. ²⁹ È ma lɛ, bo yi lɛ, ngru á ma wo bú huŋ, bo ke pɔkɛŋandà ge, ngè è ke ma yi fàbe. Bɛhuŋ wo ngru á matê wo búzo mu huŋ, mami ebaba e ma yi huŋ, bo ke fyeju ge wo gè. ³⁰ Be è ya àmɔ huŋ, è zàwa lɛ, ngru chwɔ atehuŋ matê búzo mu, “Mbu nɛ gè, nɛ tápàju mya nkùfi yi, bre wa yi sɛ̀ fi, yi pɛ nyrα yi.”

Ŋwa Ngru ke kpà wa mbri

³¹ Ebɔ Ŋwa Ngru ke ya nyihùŋ ezozo ge, wo e ke yi yafɔ̀ wo nchèndé mbri huŋ, è ke ya shi mbyɔ àfα ezozo ge yi. ³² Wa é kα jɛ̀ émyaŋɛ mbri ke gbòko abre ju ge yi, ngè è ke chɔfo bo kα pyα lèbe Mvɔ́kɛ sɛ, yi chofɔju sɛ nyihùŋ bé huŋ. ³³ È ke te sɛ buyru ge yi, è te bé bú àchú ge yi.

³⁴ Ngè àfα huŋ, ke zà wo wa á ma buyru ge hɛ lɛ, nɛ wa soŋɛ ŋate atɔtɔ hɛ, ya fye nɛ bya ŋɛ ndu àfα, yi bo yá mbyabwαteŋa nɛ bɛ myaŋɛ lɛ̀ chàkà huŋ. ³⁵ Ŋ yi zà àmɔ, ke ebɔ mbɔ yayi tɔ ŋɛ huŋ, nɛ yá ŋa ŋɛ byezhi, ebɔ njikrɔ̀ ŋɛ yá vɔ́te huŋ, nɛ yá ŋa ŋɛ zɔ̀ ke va. Ebɔ Ŋ yá ma ngru eshyɔ̀ huŋ, nɛ yá fye ŋɛ sɔbe. ³⁶ Ebɔ Ŋ yayi sɛ kpɔvɔ huŋ, nɛ yá vó ŋɛ àse, ebɔ Ŋ yayi kpé huŋ, nɛ bépɔ ŋɛ, ebɔ Ŋ yá mate tαfi huŋ, nɛ yi bépɔwa ŋɛ.

³⁷ Ebɔ è ke ya àmɔ huŋ, wa, yi zrɔbye bo setetemɔ hɛ, ke bi ge lɛ, “Mpwèmya, yi ebɔ kɔ nyi yá vè wò, yi mbɔ yi tɔ wò, yi nyi ŋa wò byezhi huŋ, àmɔmu ebɔ njikrɔ̀ wo yá vɔ́te, yi nyi ŋa wo zɔ̀ á va huŋ? ³⁸ Ebɔ kɔ, yi nyi yá vè wò be ngru eshyɔ̀, yi nyi fye wò, àmɔmu á ma kpɔvɔ, yi nyi vó wò àse huŋ? ³⁹ Ngè è ma ebɔ kɔ, yi nyi yá vè wò á yi kpé àmɔmu á mate tαfi, yi nyi ya bépɔ wò huŋ?”

⁴⁰ Ngè àfα huŋ ke yasèŋa bo lɛ, “Endɛndɛ Ŋ yi yaŋa nɛ lɛ, mamiwa gɛ nɛ yá tɔ wo mamiwa ngru ebaba chɔ zhyɛnyɔ̀ ŋɛ atehɛ, á màŋa lɛ, nɛ yá tɔ ge wo mì.”

⁴¹ Ngè è ke zà wo wa à ma bu àchú ge hɛ lɛ, “Nɛ wa bo kpate mwɛ abebe ke nɛ hɛ, chɔ̀ nɛ shyɔ kpɔ ŋɛ yi, nɛ dɔ ŋɛ é pyo e yi jepɔ̂ mu, yi bo pɔŋate nkùchi wo nchèndé ge hɛ. ⁴² È ma àmɔ, ke mbɔ yayi tɔ ŋɛ, nɛ ŋatê ŋɛ byezhi mu. Njikrɔ̀ yayi vɔ́ ŋɛ, nɛ ŋatê ŋɛ zɔ̀ lɛ, Ŋ va mu. ⁴³ Ŋ yá ma ngru eshyɔ̀, nɛ fyetê ŋɛ mu. Ŋ yá ma kpɔvɔ nɛ vótê ŋɛ àsα mu. Ŋ yayi kpé, Ŋ̀ mandà tαfi yi, nɛ ya bépɔtê ŋɛ mu.”

⁴⁴ Ngè, bo ke bi ge lɛ̀, “Mpwèmya, ebɔ kɔ, yi nyi yá vè wò, yi mbɔ yi tɔ wò àmɔmu, yi njikrɔ̀ vɔ́te wò huŋ, àmɔmu á ma ngru eshyɔ̀ àmɔmu á ma kpɔ vɔ́ àmɔmu á yi kpé àmɔmu á ma tαfi yi, yi nyi tὰfyê bù mu huŋ?”

⁴⁵ Ngè è ke yasèŋa bo lɛ, “Endɛndɛ, Ŋ yi yaŋa nɛ lɛ, be nɛ yá tɔtê bye atehɛ wo ngru ebaba chɔ zhyɛnyɔ̀ ŋɛ atehɛ mu, á màŋa lɛ, nɛ tɔtê gé wo mì mu.”

⁴⁶ Ngè wa alɔhɛ ke dɔ ŋɛ bre vèzri e yi gbαpɔ̂ mu huŋ bɛhuŋ, wa zrɔbye bo setetemɔ hɛ, ke dɔ ŋɛ bre shigbαgbα e ke gbαpɔ̂ mu huŋ.

Bo Kɛmwɛ ke gbα Yeso

(Mak 14.1-2;Luk 22.1-2;Jɔ̂ 11.45-53)

¹ Ebɔ Yeso gbαjugbα ke ya bye atehɛ mbri huŋ, è zà wo wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ lɛ, ² “Be nɛ yi huŋ, è mbatemɔ chi pyα, yi chú Vɛ́ Ŋàkàpwɛ̀ju kwa, ngè bo ke kpɛŋa Ŋwa Ngru wo wa lɛ, bo kɛgbα tóàkpa yi.”

³ Ngèhuŋ, àfα wa e tá Mbɔchù wo wa àmbra yá gbòko ŋɛ ndu ngruse wa e tá Mbɔchù bo yi bé lɛ, Kafà huŋ, ⁴ ngè bo yá ka pyɔ, yi bo ke kpɛ Yeso eví eví, yi bo ke gbα ge. ⁵ Bɛhuŋ, bo yasè zà lɛ, “Nyi ke kpɛtê ge chi vɛ́ yi mu, mama wa yibe bo drα zri.”

Nguva zo gbè Yeso wo ezɔprα emya ŋɛ Bɛtanì

(Mak 14.3-9;Jɔ̂ 12.1-8)

⁶ Yeso yá ma ŋɛ jɛ̀ wa Bɛtanì ŋɛ tα Samù ngru dɔsrὰ yi, ⁷ ngè nguva zo yá ya bɛ ge nú wo ŋwa nchre zo bo mbyate wo mpɛ, + 26.7 Ŋwa mpɛ atehuŋ, bo yi bé ge chyα kpɔ̀ lɛ, “àlàbastà”. yi ezɔprα emya àkwαtú makànu. È yá gbè ge se yi ebɔ è shite, ke yi zhi bye huŋ.

⁸ Bɛ ebɔ wa e yi mbɔ̀bye wo Yeso hɛ vè àmɔ huŋ, pushyɛ bo, yi bépyamɔ, ngè bo biwa lɛ, “Ngɛ e yi nyimbe ezɔprα atehuŋ ke gè? ⁹ Bo le mbu ezɔprα atehuŋ, bo fɔzhi ke ngɔ̀ngɔ̀ kɔbɔ̀, bo fɔ kɔbɔ̀ alɔhɛ bo ŋa wa èsrɛ.”

¹⁰ Bɛhuŋ, Yeso yá yigbα esepɔ bo, è zà wo bo lɛ, “Ngɛ nɛ yi ŋa nguva atehuŋ ànɛ̀shyɛ ke ge? È tɔ yi chò bú mɔ wo mì. ¹¹ Ma yiwa nɛ lɛ, wa èsrɛ ke yi mabàte wo nɛ ebɔ mbri bɛhuŋ, Ŋ ke yi mabàtê wo nɛ ebɔ mbri mu. ¹² Ebɔ nguva huŋ, gbè ezɔprα emya atehuŋ, kpɔ ŋɛ huŋ, è tɔ àmɔ, ke mbyabwαte ke zhì ŋɛ. ¹³ Endɛndɛ, Ŋ yi yaŋa nɛ lɛ, mami wa brekɔ, yi bo lè yi kú chwɛzri asɔsɔ atehuŋ, ŋɛ myaŋɛ mbri mɔ huŋ, bu è tɔ huŋ, bo ke yi ya lè ge kpɛ ge ke sebɛshi wo gè.”

Judàs fenyi ke fɔzhi Yeso

¹⁴ Ngèhuŋ, nguzo chɔ wa e yi mbɔ̀bye wo Yeso hɛ je ju pyα, yi bo yi bé lɛ, Judàs Iskaryɔ̀ huŋ, yá dɔ bɛ àfé wa e tá Mbɔchù, ¹⁵ ngè è bi bo lɛ̀, “Be Ŋ lè pɔ Yeso bwo nɛ mɔ huŋ, ngɛ nɛ ke ŋa ŋɛ?” Ngèhuŋ, bo yá fɔ̀ŋa ge nchrα kɔbɔ̀ á ma pɔ́wa hɛ gbαngru gbè je. ¹⁶ Ngè chà ebɔ alɔhuŋ, è yi kavèwa pyɔ, è ke pɔ Yeso bwo bo yi.

Yeso Zhi Byezhi Vɛ́ Ŋàkàpwɛ̀ju wo Wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ

(Mak 14.12-21;Luk 22.7-13,21-23;Jɔ̂ 13.21-30)

¹⁷ È yá ma chú enkàpro chú Vɛ́ bo yi zhi Chikpɔ̀, yi bo pɔtê bu e yi mbyanji ge huŋ mu, wa e yi mbɔ̀bye wo Yeso hɛ, yá ya bɛ ge, yi bi lɛ̀, “Yi brekɔ á kate lɛ, nyi tɔbwαteŋa wò, á ke zhi byezhi Vɛ́ Ŋàkàpwɛ̀ju huŋ?”

¹⁸ È yá yasèŋa bo lɛ, “Dɔ nɛ yra jɛ̀ yi, nɛ ke bɛ ngunwa zo nú, zà nɛ wo gè lɛ, ‘Chichà zà lɛ, ebɔ ge kwagbαyi. È ke zhi byezhi Vɛ́ Ŋàkàpwɛ̀ju tα wo yi bombò wa e yi mbɔ̀bye wo mì hɛ.’” ¹⁹ Ngè wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ, yá dɔ tɔwa be è zà wo bo huŋ, ngè bo tɔbwαwa byezhi Vɛ́ Ŋàkàpwɛ̀ju nú.

²⁰ Ebɔ è ma anzó huŋ, Yeso wo wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ je ju pyα shiwa ke byezhi yi zhi. ²¹ Be bo yi zhi bye huŋ, è zà wo bo lɛ, “Endɛndɛ, Ŋ yi yaŋa nɛ lɛ, nguzo chɔ nɛ yi, ke fɔzhi ŋɛ.”

²² Be è zà àmɔ huŋ, wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ, chàwa ke yi ma èsrɛ srɛ, yi bi ge nzo nzo lɛ, “Mpwèmya è ma mì yi?”

²³ Yeso yá yasèŋa bo lɛ, “Ngru á gbòkofɔ̀ bu nkè nyimbò gè huŋ, ngè e ke fɔzhi ŋɛ. ²⁴ Ŋwa Ngru ke dɔ be bo yá jwαte ke gè huŋ. Bɛhuŋ, ezuzu ke bɛ ngru alɔhuŋ á fɔzhi ge huŋ. E le sɔ wo gè be bo le yá mbàtê ge mu huŋ.”

²⁵ Judàs ngru á ma ke gè fɔzhi huŋ, biwa lè ge kpɛ lɛ, “Chichà, è ma mì yi?”

Ngè Yeso yá yasèŋa ge lɛ, “Mbù á zà abɔwo.”

Yeso zhi byezhi Mpwèmya bombò wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ

(Mak 14.22-26;Luk 22.14-20;1Kɔ 11.23-25)

²⁶ Be bo yayi zhi bye huŋ, Yeso mbu chikpɔ̀, è tɔ Mbɔchù esɔ̀kɔ̀, è kɔgbɛŋa wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ, yi zà lɛ, “Fye zhi nɛ, atehuŋ ma vekpɔ ŋɛ.”

²⁷ Ngèhuŋ, è yá mbu kɔ, ebɔ è tɔgbαyi Mbɔchù esɔ̀kɔ̀ huŋ, è ŋa bo, yi zà lɛ, “Va nɛ mbri. ²⁸ Atehuŋ ma srα ŋɛ, yi Mbɔchù yá pαte nchrè epokwre huŋ. È ma ke pekwè ke ngɔ̀ngɔ̀ wa lɛ, è ke vèwáŋa bo é zrɔbye abebe bo yi. ²⁹ Ŋ yi yaŋa nɛ lɛ, Ŋ ke vapɔndê chwa, yi bo mbya wo vro tó van atehuŋ, e yi vúkpɛni mɔ huŋ mu. Chà mbrɔŋɛ dɔnda chú alɔhuŋ, Ŋ ke vandà ge pokwre wo nɛ ŋɛ Ndu àfα Soŋɛ yi.”

³⁰ Yeso wo wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ, yá gbαjugbα huŋ, bo pɔ jwɔ́, bo pwɛ̀te niwa Ànɛ̀ Te Ɔlì yi.

Yeso zà lɛ, Pità ke ŋɔ ge

(Mak 14.27-31;Luk 22.31-34;Jɔ̂ 13.36-38)

³¹ Ebɔ Yeso wo wa e mbɔ̀bye wo gè hɛ, gbègbα ànɛ̀ huŋ, Yeso zà wo bo lɛ, “Ché atehuŋ, nɛ yi mbri ke sekù pwɛ̀te ŋɛ véŋɛ, be bo jwαte Srakàda Mbɔchù lɛ,

‘Ŋ̀ ke degbα mvɔ́kɛ sɛ huŋ,

ngè kα sɛ hɛ mbri ke kpapu.’ ³² Bɛhuŋ ebɔ Ŋ̀ ke ngàninjundà éfi huŋ, Ŋ ke dɔ mbɔ̀yo wo nɛ ŋɛ Galìli yi.”

³³ Ngè Pità yá zà edrige lɛ, “Be wa atehɛ mbri lè sekùmi wò ke bú e ke bɛ wò huŋ, Ŋ̀ ke sekùkô bù mu.”

³⁴ Yeso yá zà wo Pità lɛ, “Endɛndɛ, Ŋ yi yaŋa wò bú atehuŋ, bɛ fwɛ̀ndɛ lè tɔmindà nde ché atehuŋ, á ŋɔgbαyi ŋɛ fɔ srα.”

³⁵ Pità yá zà wo gè lɛ, “Mamiwa lɛ, Ŋ fufɔ̀ nyimbò bù, Ŋ̀ ke zàpɔ̂ mɔ lɛ, Ŋ yitê bù mu.” Ngè be è zà àmɔ huŋ, wa e yi mbɔ̀bye wo Yeso enzɔ mbri, zàwa lè àmɔ kpɛ.

Yeso sofye Mbɔchù ŋɛ Gèsemanì yi

(Mak 14.32-42;Luk 22.39-46)

³⁶ Yeso bombò wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ yá dɔ ŋɛ brezo, yi bo yi bé lɛ, Gèsemanì huŋ, ngè è zà wo bo lɛ, “Shi nɛ ŋɛ, Ŋ byadɔpɔ brezo, Ŋ dɔ sofye Mbɔchù.” ³⁷ È yá mbu dɔfɔ̀ wo Pità wo zhyɛ Zebèdí hɛ pyα Jɛ̂ wo Jɔ̂, ngè è chàwa yi ma lè èsrɛ èsrɛ, pushyɛ ge yi ŋa ge ànɛ̀shyɛ. ³⁸ Ngè è zà wo bo lɛ, “Pushyɛ ŋɛ ma lè èsrɛ srɛ gbαwa, pyɔ Ŋ yibe Ŋ fu lè yi mɔ. Shi nɛ ŋɛ, yi vɔ́ nɛ wo mì.”

³⁹ Yeso yá byadɔpɔ baba, ngè è kù vókɛwa ju ge zhyɔ yi, è yi sofye Mbɔchù, yi zà lɛ, “Soŋɛ, be pyɔ lè ma, à yibe a mbya lɛ, kɔ vèzri atehuŋ kàju, yi Ŋ vatê ge mu, ma mbya ge. Bɛhuŋ, matê be Ŋ kate huŋ mu bɛ, be à kate huŋ.”

⁴⁰ Ngè è yá yasè dɔ bɛndà wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ, yi bo yi nate enru, ngè è bipɔ Pità lɛ̀, “Nɛ yî be nɛ vɔ́kɛko wo mì ke awà nzo mû? ⁴¹ Vɔ́ nɛ drinɛ, nɛ sofye Mbɔchù mama nɛ ke kùŋa embɔ̀vèmɔ. È ma endɛndɛ lɛ, pushyɛ alɔhuŋ ma nú bɛhuŋ, vekpɔ kwαkɛtê mu.”

⁴² Yeso yá yasè dɔndàwa é fɔ pyα ke sofye Mbɔchù, yi zà lɛ, “Soŋɛ be è lè ma lɛ, kɔ atehuŋ yibe e kàju, Ŋ vatê ge mu, ma e ma be à kate lɛ, e ma huŋ.”

⁴³ Ngè è yá yasè ya vèndàwa be bo yi na enru, ke njìjwó bo yá ndwate wo enru. ⁴⁴ È pwɛ̀tendàwa bo nú, ke dɔ sofye Mbɔchù ke é fɔ sra, yi sofye Mbɔchù, yi ya chyα lèbe è yayo huŋ.

⁴⁵ Yeso yá yasè ya bɛndà wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ, yi zà wo bo lɛ, “Nɛ yá nate enru, yi naŋɔ mbudɔ yi? Vè nɛ mû, ebɔ kwagbα. Bo fɔzhiŋagbα yi Ŋwa Ngru nyihùŋ bwo wa abebe yi. ⁴⁶ Chitɔ nɛ mɔ, nyi yi chɔ̀ nɛ shyɔ. Vè nɛ, ngru á fɔzhi ŋɛ huŋ ate, yi ya.”

Bo chìmbu Yeso

(Mak 14.43-50;Luk 22.47-53;Jɔ̂ 18.3-12)

⁴⁷ Be Yeso yá matemɔ ke chyα yi ya huŋ, ngè Judàs á ma chɔ wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ je ju pyα huŋ, ndapàjyawa. È yá mafɔ̀ bombò ngɔ̀ngɔ̀ fro wa, á ya ma wo àma wo té. È ma àfé wa e tá Mbɔchù wo wa àmbra á chɛpwɛ̀ bo. ⁴⁸ È yá ma àmɔ huŋ, yi ngru á fɔzhi ge huŋ, yá màŋayogbαyi bo esro, yi zà lɛ, “Ngru Ŋ ke sákpɛ huŋ, ma ngru alɔhuŋ, chìmbu nɛ gè.”

⁴⁹ Be bo ya huŋ, Judàs dɔwa ju Yeso fɔnzo, yi zà lɛ, “Chichà Ŋ sopɔ wò.” Be è zà àmɔ huŋ, è sákpɛ ge, yi chi ge.

⁵⁰ Ngè Yeso yá zà wo gè lɛ, “Zòŋɛ, tɔlɔ bú á ya wo bù ŋɛ huŋ.” Ngèhuŋ, wa alɔhɛ yá byadɔ kpɔ ge, bo kpɛjɛkɛte wo gè kiki. ⁵¹ È yá kàju àmɔ lɛ, nguzo á yá mafɔ̀ bombò Yeso huŋ, yá gbivαwa àma ge, è kpakémbuju chɔ́ kɛpi Ngruse wa e tá Mbɔchù huŋ.

⁵² Ngè Yeso yá zà wo gè lɛ, “Pɔte àma wo pyɔ è le mayo huŋ. Ma yiwa lɛ, mànya mànya e yi kpɛbɛ̀ àma huŋ, ke fu lè wo gè. ⁵³ À yitê lɛ, Ŋ yibe Ŋ ya wo Soŋɛ lɛ, e pwɛ̀ŋa ŋɛ nchèndé ŋɛ fɔnzo, á kàpɛju yi kα je ju pyα mû? ⁵⁴ Bɛhuŋ, be Ŋ lè tɔ àmɔ, è ke chà ntrɛ, bɛ bú bo jwαte Srakàda Mbɔchù huŋ, ke ya ju endɛndɛ be è ma ke ma huŋ?”

⁵⁵ Ngè ebɔ alɔhuŋ, Yeso yá bi ngɔ̀ngɔ̀ wa hɛ lɛ̀, “Nɛ ya ke mì ya kpɛ, nɛ ya wo àma wo té àlɛ, Ŋ ma ngru eví mɔ ke gɛ? Chibyacha, Ŋ yayi ya, yi shifɔ̀ wo nɛ ŋɛ tα Mbɔchù yi ke yi mbɔ̀ŋa wa, ngɛ nɛ yá chìmbutê ŋɛ mu huŋ? ⁵⁶ Bɛhuŋ, bye atehɛ mbri ya kàju àmɔ lɛ, bye wa pwὰpwὰ Mbɔchù jwαte ŋɛ srakàda Mbɔchù huŋ, ya ju endɛndɛ yi.” Ngè wa e yi mbɔ̀bye wo ge hɛ mbri, yá pwɛ̀te ge nú vége, bo sekùwa ge.

Bo mbudɔ wo Yeso ákɔ̀kpɛ yi

(Mak 14.53-65;Luk 22.54-55,63-71;Jɔ̂ 18.13-14,19-24)

⁵⁷ Ngè wa á yá chìmbu Yeso hɛ, yá mbudɔ wo gè ju Kafà ngruse wa e tá Mbɔchù. Chɔche bɔ̀bye wo wa àmbra yá gbòko mategbαyi. ⁵⁸ Be bo yayi dɔ wo Yeso huŋ, Pità yá chikɛnate e gè pyɔ mpɔ́wa. È yá dɔ ndá nyihùŋ prɛndɔ ngruse wa e tá Mbɔchù huŋ, ngè è kà shitefɔ̀ wo bombò wa e yi vɔ́kɛ tα ngruse huŋ, ke vè bàkɛte bye.

⁵⁹ Àfé wa e tá Mbɔchù wo gbòko wa ákɔ̀kpɛ enzɔ hɛ mbri, yayi kevè bú bo ke yrùpɔ Yeso yi lɛ, bo ke gbα ge. ⁶⁰ Bɛhuŋ, bo yá bɛtê zo mu, mami be ngɔ̀ngɔ̀ wa yá ya ndate yra ke yi chúzɛchu huŋ mu. Ngè ebɔ enchibá huŋ, wanwa zɔ pyα yá pàjya ndate yra, ⁶¹ yi zà lɛ, “Sɔ̀ atehuŋ yá zà lɛ, è kwateko ke dózo tα sofye Mbɔchù akpè, e pɔko ge nyihùŋ chi sra yi.”

⁶² Ngè ngruse wa e tá Mbɔchù yá chitɔ bi Yeso lɛ̀, “À matê wo búzo ke tabyasè mû? À yi pɔtê bye wa atehɛ, yi ya ke bù hɛ mû?” ⁶³ Bɛhuŋ, Yeso yá pwètê mwɛ ge mu. Ngruse wa e tá Mbɔchù huŋ, bindà ge lɛ̀, “Zre Mbɔchù e yi vèbye huŋ, á fα, á yaŋa nyi be à lè mashì Mpofye wa, Ŋwa Mbɔchù?”

⁶⁴ Yeso yá yasèŋa ge lɛ, “È ma be à zà huŋ. Bɛhuŋ, Ŋ yi yaŋa nɛ mbri lɛ, ebɔ atehuŋ ke kàjugbα huŋ, nɛ ke vè Ŋwa Ngru be è shite buyru Ngru Ngre, ngè nɛ ke vè ge kpɛ be e yi shya nyihùŋ embu yi ŋɛ akpachù yi.”

⁶⁵ Ngruse wa e tá Mbɔchù pɔ àmɔ huŋ, ngè è gbingawa àse ge, yi zà lɛ, “È chenyimbe yi Mbɔchù mɔ. Drubúzo matendà, yi nyi ke ka ngru e ke ndate ŋɛ, e ya bú e tɔ huŋ? Nɛ pɔgbαyi be è chenyimbe Mbɔchù wo mwɛ ge. ⁶⁶ Nɛ ké kpɛ lɛ gɛ?”

Bo yá yasèŋa ge lɛ “È kwate ke fu.”

⁶⁷ Ngè bo chàwa ke yi segbè ge wo shyα ju, bo dó ge wo nkɔ̀tɔ̀. Wa enzɔ hɛ de ge, yi zà lɛ, ⁶⁸ “Mbrɔŋɛ huŋ, bù Mkpàngà wa, yi Mbɔchù yá yate lɛ, è ke pwɛ̀ ya huŋ, yapwὰŋa nyi. Yaŋa nyi ngru á dó wò huŋ.”

Pità ŋɔ Yeso

(Mak 14.66-72;Luk 22.56-62;Jɔ̂ 18.15-18,25-27)

⁶⁹ È yá ma àmɔ huŋ, yi Pità shite mya, ŋɛ prɛndɔ tα alɔhuŋ. Ngè ŋwashyò zavɔ̀ zo, á ma ngru chwɔ Ngruse wa e tá Mbɔchù huŋ, yá dɔ bɛ Pità, yi zà wo gè lɛ, “Bù yi kpɛ, à le mafɔ̀ nɛmbò Yeso ŋwa wa Galìli huŋ.”

⁷⁰ Bɛhuŋ, Pità yá chɛ ju wa yi mbri, yi zà lɛ, “Ŋ yitê bú á yi ya huŋ mu.”

⁷¹ Ngè, è ju prɛndɔ tα huŋ, è dɔ ndate mwɛndɔ gù yi. Ŋwashyò zavɔ̀ enzo e yi tɔ lè chwɔ nú kpɛ huŋ, yá vè ge, ngè è zà wo wa á ndate nú hɛ lɛ, “Ngunwa atehuŋ le mafɔ̀ bombò Yeso alɔhuŋ á ju Nazàrɛ huŋ.”

⁷² Ndàndà huŋ, Pità yá chɛndà, yi zà lɛ, “Ŋ yi fα, Ŋ̀ yitê ngunwa alɔhuŋ mu.”

⁷³ Ngè è ma ebɔ baba huŋ, wa á ndate nú hɛ dɔ chɛ Pità, yi zà wo gè lɛ, “Endɛndɛ bù yi, à ma chɔ bo yi ke chɔ̀pyɔ á yi ya chyα huŋ, byɛte chyα bo.”

⁷⁴ Ngè Pità fα bé zri ke drige, yi zà lɛ, “Ŋ̀ yitê ngunwa alɔhuŋ mu!”

Be è yasu àmɔ huŋ, fɔnzo fwɛ̀ndɛ tɔwa nde.

⁷⁵ Ngèhuŋ, Pità sebɛwa chyα Yeso yá zà wo gè huŋ lɛ, “Bɛ fwɛ̀ndɛ ke tɔmindà nde huŋ, á ŋɔgbαyi ŋɛ fɔ sra.” Ngè è juwa mya, è dɔ sapuwa akúkú ndefi.

Bo mbudɔ wo Yeso ju Palɛ̀ yi

(Mak 15.1;Luk 23.1-2;Jɔ̂ 18.28-32)

¹ È yá ma mpùmɛ̀ zhyɛ chú enzo huŋ, àfé wa e tá Mbɔchù bàfɔ̀ wo wa àmbra yá gbòko sepɔ bo pyɔ bo ke gbα Yeso yi. ² Ngè bo yá chì ge, bo chɔ̀ shyɔ wo gè, bo mbudɔ wo gè ju Palɛ̀, á ma ngru e yi kpà nkwɛ̀ zhyɔ alɔhuŋ.

Pyɔ Judàs fu huŋ

(Chw 1.18-19)

³ Ebɔ Judàs á fɔzhi Yeso huŋ vèbɛ lɛ, bo kpàke kpɛ lɛ, bo ke gbα Yeso huŋ, è tábyasèwa pushyɛ ge. Ngè è fɔ kɔbɔ̀ nchrα epɔpɔ hɛ gbαngru gbè je, è yasè dɔ ke dɔ poŋa àfé wa e tá Mbɔchù wo wa àmbra hɛ. ⁴ Be è dɔ huŋ, è zàwa wo bo lɛ, “Ŋ tɔ yi bù abebe be Ŋ fɔzhi ngru á tɔtê búzo abebe mu huŋ.” Bo yá yasèŋa ge lɛ, “Gàlɔhuŋ matê búzo ke tɔ wo nyi mu, è ma zri edriwo.”

⁵ Be bo yagbαyi àmɔ huŋ, Judàs tákàwa kɔbɔ̀ alɔhɛ tα Mbɔchù yi, ngè è ju dɔ chɔfuwa.

⁶ Àfé wa e tá Mbɔchù vɔ́fɔwa kɔbɔ̀ hɛ, yi zà lɛ, “È ma àmɔ huŋ, bɔ̀bye nyi fenyitê lɛ, nyi pɔte cho kɔbɔ̀ atehuŋ dùdù tα Mbɔchù yi mu, ke è ma kɔbɔ̀ srα.” ⁷ Ngèhuŋ, bo gbòkowa sepɔ bo, bo fɔ kɔbɔ̀ alɔhuŋ, bo dɔ fɔ zhyɔ yi wo ngunwa zo e yi mbya echyá huŋ lɛ, ngè nú bre bo ke yi zhì wa eshyɔ̀ yi. ⁸ Ngè drubú bo yi bé nkwɛ̀ zhyɔ alɔhuŋ, tètè ya nda zɛŋɛ lɛ, “Zhyɔ srα” ke gè. ⁹ È yá kàju àmɔ huŋ, bú ngru pwὰpwὰ Mbɔchù Jèrèmyâ yá yate huŋ, ya ju endɛndɛ be è yá zà lɛ, “Bo yá fye kɔbɔ̀ hɛ gbαngru gbè je á ma tú ge, yi wa Izrὰ zɔ yá ya fenyite ke se ge huŋ, ¹⁰ ngè bo yá dɔ fɔfye zhyɔ wo ngru e yi mbya echyá huŋ, be Mpwèmya yá yaŋate ŋɛ huŋ.”

Palɛ̀ Kpɔ̀ wa Romà bipɔ Yeso ebipɔmɔ

(Mak 15.2-5;Luk 23.3-5;Jɔ̂ 18.33-38)

¹¹ È yá ma ebɔ alɔhuŋ, Yeso yá ndate ju Palɛ̀, ngru e yi kpà huŋ, ngè Palɛ̀ yá bi ge lɛ̀, “Mbù á ma àfα wa Jû?” Yeso yá yasèŋa ge lɛ, “È ma be à zà huŋ.”

¹² Bɛhuŋ, ebɔ àfé wa e tá Mbɔchù wo wa àmbra yá yrùpɔ ge wo bye huŋ, è chefyetê búzo mu. ¹³ Ngè Palɛ̀ yá bi gè lɛ, “À yi pɔtê cho bye atehɛ, yi bo yi yrùpɔ wò hɛ mû?” ¹⁴ Bɛhuŋ, Yeso yá yasèŋatê ge chyα búzo, chɔ bye bo yá yrùpɔ ge hɛ mu. Gɔvanɔ̀ huŋ vè àmɔ huŋ, è yá sαfotewamɔ gbαwa.

Bo kpàke kpɛ lɛ, Yeso ke fu

(Mak 15.6-15;Luk 23.13-25;Jɔ̂ 18.39–19.16)

¹⁵ Ebɔ e yi ma Vɛ́ Ŋàkàpwɛ̀ju huŋ, è yi ma zrɔbye ngru e yi kpà atehuŋ lɛ, e fòpwɛ̀ ŋa bo ngru tαfi zo nzo, yi wa kate huŋ. ¹⁶ È yá ma ebɔ alɔhuŋ, ngunwa tαfi zo, yi wa mbri yigbαyi ge be ngru zrɔbye abebe. Bo yayi bé ge lɛ, Bàrabà. ¹⁷ Ngè ebɔ wa kαkogbαyi huŋ, Palɛ̀ yá bi bo lɛ̀, “Nɛ ka lɛ, Ŋ fòpwɛ̀ ŋa nɛ Bàrabà lɛ̀, Yeso bo yi bé lɛ, Mkpàngà wa huŋ?” ¹⁸ È yayi bi àmɔ ke è yá yi sɔbe lɛ, bo yi gbα njìjwó wo Yeso, ngè drubú bo ya ŋa ge wo gè.

¹⁹ Ngè ke pɔkɛndà huŋ, ebɔ Palɛ̀ yá shite mbyɔ kpà kpɛ ge huŋ, va ge yá chɛpwɛ̀ ŋawa ge chyα lɛ, “Tété ma wo búzo ke tɔ wo ngunwa atehuŋ, yi zrɔbye ge setetemɔ huŋ mu. Ŋ yi ya àmɔ ke, ndɛ Ŋ vè ché ŋɛ ke gè huŋ, nɛ̀te ŋɛ shyɛ gbαwa.”

²⁰ Mami lè àmɔ huŋ, àfé wa e tá Mbɔchù wo wa àmbra hɛ yá jápɔ wa lɛ, bo zà wo Palɛ̀ lɛ, e fòpwɛ̀ ŋa bo Bàrabà, e ŋa bo gbαju wo Yeso.

²¹ Ngru e yi kpà huŋ, bindà fro wa hɛ lɛ̀, “Chɔ wa atehɛ pyα, yi nya nɛ ka lɛ, Ŋ fòpwɛ̀ ŋa nɛ?” Bo yá yasèŋa ge lɛ, “Bàrabà.”

²² Palɛ̀ yá bindà bo lɛ̀, “Ngè ngɛ Ŋ ke tɔ wo Yeso, yi bo yi bé lɛ, Mkpàngà wa huŋ?” Bo yi mbri yá yasèŋa ge lɛ, “Kɛgbα nɛ gè mɔ tóàkpa yi.”

²³ Ngè è bindàwa bo lɛ̀, “Ke gɛ huŋ, yi bú abebe gɛ è tɔte?” Bɛhuŋ, bo pɔni kàpɛ mɔ wo ndá, yi zà lɛ, “Kɛgbα nɛ gè mɔ tóàkpa yi.”

²⁴ Ngè ebɔ Palɛ̀ vèbɛgbαyi lɛ, è tɔkondê búzo mà baba mu bɛhuŋ, lɛ, yi zri á yibe e ya ju pyα mɔ huŋ, è fye zɔ̀, è chuwa bwo ge ju fro wa, yi zà wo bo lɛ, “Fwɔ ŋɛ wo bwo ŋɛ matê nú é srα ngunwa atehuŋ mu, è ma zri nɛ.”

²⁵ Ngè wa mbri yá yasèŋa ge lɛ, “Pwɛ̀te srα ge ni é nyi yi wo zhyɛ nyi.”

²⁶ Ngèhuŋ, Palɛ̀ yá fòpwɛ̀ ŋa bo Bàrabà, è ŋa ngre bo gba Yeso wo ámútó, ngè è ŋa bo ge lɛ, bo dɔ kɛgbα tóàkpa yi.

Sɔje hɛ fùvyɛ Yeso

(Mak 15.16-20;Jɔ̂ 19.2-3)

²⁷ Ngèhuŋ, sɔje ngru e yi kpà huŋ, yá mbu kà wo Yeso ŋɛ prɛndɔ ngru e yi kpà huŋ, ngè kα sɔje hɛ mbri yá kà kαkote ju ge yi. ²⁸ Ngè bo yá vófɔju àse ge, bo fɔ àse àfα ékpùkpù, bo vo ge. ²⁹ Bo yá kα èfrì àfα á ma lè chyá chyá, bo vó ge se yi. Bo mbu tó nshye, bo pɔ ge buyru ámwɛ lɛ, yi tó àfα. Ngèhuŋ, bo yayi ya, bo yi kɛkú zhyɔ yi ju ge yi, bo yi fùvyɛ ge, yi zà lɛ, “Mbɛ̂, Àfα wa Jû!” ³⁰ Bo yi tɔ àmɔ huŋ, bo yi segbè ge wo shyα kpɔ yi, bo yi fye tó nshye bo ŋa ge huŋ, yi de ge se yi. ³¹ Ebɔ bo fùfvyɛgbαyi ge àmɔ huŋ, bo vómbujuwa ge àse àfα ékpùkpù huŋ, bo vówa ge edrige huŋ, ngè bo mbudɔ wo gè ke dɔ kɛgbα tóàkpa yi.

Bo kɛgbα Yeso tóàkpa yi

(Mak 15.21-32;Luk 23.26-43;Jɔ̂ 19.17-27)

³² Be bo ju jɛ̀ akpè ke yi dɔ huŋ, bo mbɔ̀kwawa wo ngunwa zo á ju jɛ̀ wa Siren, yi zre ge ma lɛ, Samù. Sɔje hɛ yá kpɛ ge wo ngre lɛ, e chα tóàkpa Yeso. ³³ Ngè bo yá dɔnda brezo, yi bo yi bé lɛ, Gógotà. (Yacha zre atehuŋ ma lɛ, kubú se ngru.) ³⁴ Bo yá ŋa ge chwa, yi bo gbèchwàte wo ajɛ̀jɛ̀ búzo, yi bo yi bé lɛ, gal lɛ, e vá. + 27.34 Gal atehuŋ ma be bá tó ájɛ̀te gbαwa huŋ. Bɛhuŋ, ebɔ è vapɔ ge huŋ, è ŋɔwa ke va ge. ³⁵ Ngèhuŋ, bo kɛgbαwa ge tóàkpa, bo gbèwa bye zhyɔ yi, pyɔ bo ke chɔfo àse ge chɔ bo yi. ³⁶ Bo tɔgbα àmɔ huŋ, ngèhuŋ bo shiwa nú ke gè yi vɔ́kɛ. ³⁷ Bo yá jwα drubú bo kɛgbα ge tóàkpa ke gè huŋ, bo dekɛte se tóàkpa ge, yi bé ge mɔ ma lɛ, “Atehuŋ ma Yeso Àfα wa Jû.” ³⁸ Bo yá kɛgbαtefɔ̀ wa eví zɔ pyα chɛ Yeso yi. Nzo buyru ge, enzo huŋ bu àchú ge yi.

³⁹ Ngè wa á yayi kàju e nú hɛ mbri, yayi nɔ se bo, yi kwα Yeso wo shyé, ⁴⁰ yi zà wo gè lɛ, “Bù á yá ma ke dózo tα sofye Mbɔchù akpè, ngè e mbu wò chi sra ke pɔkondà ge huŋ, pofye driwo a shya tóàkpa yi, be à lè ma Ŋwa Mbɔchù!”

⁴¹ Lèyɛwa ngè be àfα wa e tá Mbɔchù wo chɔche bɔ̀bye bàfɔ̀ wo wa àmbra yayi fùvyɛ lè ge, yi zà lɛ, ⁴² “È yayi pofye wazɔ, è pofyekô drige mu. È ma àfα wa Izrὰ, ma e shya tóàkpa yi mbrɔŋɛ, ngè nyi ke fenyi wo gè. ⁴³ È yayi pɔte pushyɛ ge mbri é Mbɔchù yi. Be Mbɔchù lè kate, ma e mbuju ge é vèzri yi mbrɔŋɛ, be è yayi zà lɛ, ‘Ngè Ŋwa Mbɔchù huŋ.’” ⁴⁴ Mami wa eví alɔhɛ, yi bo kɛgbαtefɔ̀ wo gè huŋ, yá kwαkɛwa ge wo shyé kpɛ pyɔ alɔhuŋ.

Yeso fu

(Mak 15.33-41;Luk 23.44-49;Jɔ̂ 19.28-30)

⁴⁵ Ebɔ njinu gbègbα huŋ, nkùfi kùwa kwɛ̀ émyaŋɛ mbri dɔnda ke nu sra. ⁴⁶ Ngè ebɔ è ma ke nu sra huŋ, Yeso pɔni wo nde akwαkwα, yi zà lɛ, “Èli, Èli Làmà sàbatanì?” (Yacha ge ma lɛ, Mbɔchù ŋɛ Mbɔchù ŋɛ, ngɛ á táwáte ŋɛ àmɔ ke gè?)

⁴⁷ Ngèhuŋ, wazɔ á yá ndate nú chɛ ge, á pɔ bú è zà huŋ, zàwa lɛ, “Ngunwa huŋ, yi bé Èlajà” ⁴⁸ Ngè fɔnzo huŋ, nguzo chɔ bo yi, gbɛdɔ mbuwa kùshya, è tɔ̀pɔ ge chwa zo, yi bo yi bé lɛ, vɛnigà, è pɛkpɛ mbu ge wo tó, è tὰŋa ge lɛ, e va. + 27.48 Vɛnigà ma chwa bo mbyate abαbα mɔ, yi sɔje wa Romà yayi va.

⁴⁹ Bɛhuŋ, wa enzɔ hɛ yá zà edribo lɛ, “Á te nɛ fɛ̂, nyi vè lɛ̀, Èlajà ke ya pofye ge lɛ̀.”

⁵⁰ Ngè Yeso pɔnindà wo nde akwαkwα huŋ, è kùtɔwa shyɛ.

⁵¹ È yá kàju àmɔ lɛ, aŋɔ àsα bo yá chɔfotekà tα Mbɔchù huŋ, yá ngafoshyawa mbɛ̂ pyα chàmbu ni mɔ shya pudru yi. Zhyɔ yá dó bàkɛwa, ngè mpɛ ásɛ́kɛnatemɔ yá gbɛwa, ⁵² ngè, ámbrakwɛ̀ kpɛ yá pwèwa, ngè ngɔ̀ngɔ̀ wa á ma wa enke Mbɔchù á fugbα hɛ, ngàninjuwa éfi yi. ⁵³ Ebɔ Mbɔchù mbyangàninjugbα wo Yeso éfi huŋ, bo wa hɛ yá ninjuwa ámbrakwɛ̀ yi, bo dɔwa ŋɛ Jèrosalɛ̀ á ma jɛ̀ á ma wɛwa huŋ, bre bo yá màŋa dribo wo ngɔ̀ngɔ̀ wa yi.

⁵⁴ Ebɔ ngruse kα sɔje hɛ wo sɔje enzɔ, á yayi vɔ́kɛ Yeso vè be zhyɔ yi dó wo bye enzɔ hɛ mbri á yayi kàju hɛ, èmì yá mbute bo gbαwa, bo zàwa lɛ, “Endɛndɛ ngunwa atehuŋ, yá mashì Ŋwa Mbɔchù!”

⁵⁵ Ngɔ̀ngɔ̀ wavo yá tekpájulɔ lè kpɛ ke yi vèbye á yayi kàju hɛ. Wavo atehɛ ma wavo á ju Galìli. Bo yá chinatewa é Yeso, yi tὰfye ge. ⁵⁶ Chɔ wavo alɔhɛ, ma Mɛ̀ri Madàli wo Mɛ̀ri nyɔ̀ Jɛ̂ wo Jòsɛ bàfɔ̀ wo nyɔ̀ zhyɛ Zebèdí.

Bo zhì Yeso

(Mak 15.42-47;Luk 23.50-56;Jɔ̂ 19.38-42)

⁵⁷ Ngè ebɔ anzó kwagbαyi huŋ, ngunwa vìbye zo, á ju jɛ̀ wa Àrimàtyà yá ya. Zre ngunwa atehuŋ, yá ma lɛ Jòsɛ, ngè è ma lè ngru e yi mbɔ̀bye wo Yeso kpɛ. ⁵⁸ È yá dɔ bɛ Palɛ̀, yi bɔ ke kwɛ Yeso. Ngè Palɛ̀ yá ŋa ngre lɛ, bo ŋa ge kwɛ ge.

⁵⁹ Ngèhuŋ, Jòsɛ yá mbu kwɛ ge, è kαkɛ wo aŋɔ àsα achacha, ⁶⁰ ngè è mbudɔ zopɔtewa ge kwɔ edrige á yá mate pokwre huŋ, yi bo yá twatesumɔ zhyɔ mpri yi. Ngèhuŋ, è yá pembu ya kukɛwa mwɛ kwɔ wo nyɔ̀kú mpɛ, è chɔ̀wa shyɔ. ⁶¹ Mɛ̀ri Madàli huŋ, bàfɔ̀ wo Mɛ̀ri enzo huŋ, yá mate nú, yi bo shikpatelɔ, yi vète ya mwɛ kwɔ.

Palɛ̀ chɛ sɔje ke yi vɔ́kɛ kwɔ

⁶² Ebɔ bya yá cha á ma chú bo yi tɔbwα bye ke chú shiŋɔ bo ke kàjugbα huŋ, àfé wa e tá Mbɔchù wo wa Farìsi yá gbòko dɔ bɛ Palɛ̀, ⁶³ bo yi zà wo ge lɛ, “Ngru ambrú, nyi yi sebɛshi wo bú nzhyɛ wa bye alɔhuŋ, yá yate ebɔ è yayi vèbye huŋ. È yá zà lɛ, ‘Ŋ ke ngàninjundà éfi ebɔ è ke gbè chi sra huŋ.’ ⁶⁴ Be è ma àmɔ huŋ, ŋa ngre lɛ, bo vɔ́kɛ kwɔ ge sɔbe tètè be chi alɔhɛ sra ke kàjugbα huŋ, mama wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ ke dɔ vimbuju chɔ̀ shyɔ wo kwɛ ge, bo ya yaŋasɛ wo wa lɛ, ‘È ngàninju éfi yi.’ Bo lè tɔ àmɔ, zɛchu enchibá atehuŋ ke vyὰkàpɛ enkàpro huŋ mɔ.”

⁶⁵ Ngèhuŋ, Palɛ̀ yá zà wo bo lɛ, “Fɔ nɛ sɔje, yi nɛmbò bo dɔ vɔ́kɛ kwɔ huŋ, sɔbe pyɔ bo yibe bo vɔ́kɛ huŋ.” ⁶⁶ Ngèhuŋ, bo yá dɔ kukɛbwαwa mpɛ mwɛ kwɔ huŋ, bo sαwa esro mpɛ bo kukɛte mwɛ kwɔ huŋ, ngè bo pwɛ̀tewa sɔje nú ke yi vɔ́kɛ.

Yeso ngàninju éfi yi

(Mak 16.1-10;Luk 24.1-12;Jɔ̂ 20.1-10)

¹ Ebɔ Chú shiŋɔ wa Jû yá kàjugbα, yi bya dα ke cha e ma chú enkàpro nyihùŋ chitú huŋ, Mɛ̀ri Madàli huŋ, wo Mɛ̀ri enzo huŋ, yá dɔ kwɔ yi. ² È yá kàju àmɔ lɛ, zhyɔ yá kpɛbɛ̀ dówa gbαwa, Ke nchènda Mpwèmya yá shya pembuju mpɛ alɔhuŋ, yi bo yá kukɛte mwɛ kwɔ huŋ, è ninju shiwa é gè yi. ³ Ju ge yayi mbu be nrɛ pyo mbwὰmbwὰ, àse ge yi mbu powa. ⁴ Wa e yi vɔ́kɛ kwɔ hɛ, vè ge huŋ, bo sewa gbαwa, ngè bo dó dó kwèwa zhyɔ yi be wa á fugbαyi hɛ.

⁵ Bɛhuŋ, nchènda huŋ, zà wo wavo hɛ lɛ, “Tété yi se nɛ mu, Ŋ̀ yigbαyi lɛ, nɛ yi ka Yeso, yi bo yá kɛgbα tóàkpa huŋ. ⁶ È matendê ŋɛ mu, è ngàninju yi éfi yi be è yá yate huŋ. Ya vè nɛ bre è yá nate huŋ. ⁷ Dɔ nɛ fɔ̀fɔ̀, nɛ dɔ yaŋa wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ lɛ, è ngàninju yi éfi, ngè e yi dɔ ju yi wo nɛ ŋɛ Galìli. Ngè nú bre nɛ ke vè ge yi. Bapɔ nɛ, nɛ pɔgbα bú Ŋ yaŋa nɛ huŋ.”

⁸ Ngèhuŋ, wavo hɛ yá prɛte pwɛ̀tewa kwɔ huŋ, wo esemɔ bɛhuŋ, bo yá ma lè wo enɛte pushyɛ bo gbαwa, bo yi dɔ ke dɔ yaŋa wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ. ⁹ Be bo yi dɔ huŋ, è yá kàju lɛ, bombò Yeso mbɔ̀kwa, ngè è zà wo bo lɛ, “Ŋ yi sopɔ nɛ.” Ngè bo yawa kpɔ ge yi, bo kù kpɛwa bá ge, yi ŋa ge ezozo. ¹⁰ Ngèhuŋ, Yeso yá zà wo bo lɛ, “Tété se nɛ mu. Dɔ yaŋa nɛ zhyɛnyɔ̀ ŋɛ hɛ lɛ, ma bo yi dɔ ŋɛ jɛ̀ wa Galìli yi, bre bo ke vè ŋɛ yi.”

Wa e yi vɔ́kɛ kwɔ huŋ, yaŋa wa bú á kàju huŋ

¹¹ Be wavo hɛ yá chitɔ yi dɔ huŋ, è yá kàju lɛ, wazɔ chɔ wa e yi vɔ́kɛ kwɔ hɛ, bo chitɔ dɔwa yra jɛ̀ yi, ngè bo yaŋa àfé wa e tá Mbɔchù bye mbri á kàju hɛ. ¹² Ngè ebɔ àfé wa e tá Mbɔchù pɔ àmɔ huŋ, bo bégbòkowa wa àmbra, bo sepɔgbòko bú bo ke tɔ huŋ. Ngè bo yá ŋa ngɔ̀ngɔ̀ kɔbɔ̀ wo wa e yi vɔ́kɛ kwɔ huŋ, ¹³ yi zà wo bo lɛ, “Yi yaŋa nɛ wa lɛ, wa e yi mbɔ̀bye wo gè hɛ, lè ya vimbuju kwɛ ge ché yi, ebɔ nɛ le nabàŋwɛ̀te enru huŋ.” ¹⁴ Be chyα atehɛ lè kàmi chɔ́ ngru e yi kpà mɔ huŋ, nyi ke yachaŋa ge sɔbe lɛ, bwo nɛ wo fwɔ nɛ matê nú mu, ngè nɛ ke matê wo zri mu.

¹⁵ Ngèhuŋ, bo yá fye kɔbɔ̀ hɛ, bo tɔwa bú àfé wa e tá Mbɔchù zà wo bo huŋ. Ngè chyα atehɛ kpapute chɔ wa Jû yi, ya nda zɛŋɛ lɛ, bo yá vimbuju kwɛ Yeso mɔ.

Yeso chɛpwɛ̀ wa ge ŋɛ myaŋɛ mbri

(Mak 16.14-18;Luk 24.36-49;Jɔ̂ 20.19-23;Chw 1.6-8)

¹⁶ Wa e yi mbɔ̀bye wo Yeso hɛ je ju nzo, yá pwɛ̀te dɔwa ŋɛ kwɛ̀ wa Galìli yi, bo yá ni ànɛ̀, yi Yeso yá yaŋate bo huŋ. ¹⁷ Ebɔ bo vè gè huŋ, bo ŋawa ge ezozo bɛhuŋ, wa enzɔ yá kwetetemɔ. ¹⁸ Ngè Yeso yá byadɔ bɛ bo, yi yaŋa bo lɛ, “Bo ŋagbαyi ŋɛ ngre mbri ke akpachù wo ndomyaŋɛ. ¹⁹ Ngèhuŋ, ma dɔ bɛ nɛ wa bya yi mbri, nɛ mbya bo, bo ma wa ekokro ŋɛ, nɛ vɔ́ bo zɔ̀ Mbɔchù zre So yi, wo Ŋwa yi, wo Vomwɛ Achacha yi. ²⁰ Ma yi mbɔ̀ŋa nɛ bo ke yi tɔ bye mbri, Ŋ yaŋate nɛ hɛ. Bapɔ nɛ, Ŋ ke yi mafɔ̀ wo nɛ ebɔ mbri dɔnda ebɔ myaŋɛ ke bàkɛte huŋ.”