Baruwa ya hiri ya

P’ET’ERO KWA AT’U OSI

Uthongodhyeri

Baruwa ii yaorwa ni P’et’ero ariye were ni muhumwi wa Jesu Masihi. Baruwa ii yaorerwa Amasihia osi a chaho.

Lengo ra baruwa ii

P’et’ero waora baruwa ii ili kuambiriza Amasihia maishi na kudzimanyirira na mafundisho ga ulongo garigokala gakifundishwa wakathi uwo. P’et’ero anaambiriza kukala muhaso wa maut’u gago ni kugwira mafundisho ga Jesu na kumumanya Mulungu t’ot’ot’o.

Kit’u kingine kirichomuhendya aore baruwa ii ni kwamba were ao alimu a ulongo were manafundisha at’u kukala Jesu Masihi k’andauya kaheri. Ndo naye kahi za baruwa ii anaamba kukala, “Mulungu k’ana kisoi bule na kutengeza ut’u ariolaga kukala andauhenda, here at’u angine maazazho. Iye anahenda kumuvumirira thu. K’endzi at’u mangamike, ela anahendza at’u osi mathubu.” (2 P’et’ero 3:9)

Maut’u garigo mumu

Uvoro 1:1-2

Amasihia mav̱iryazho kuishi 1:3-15

Nguma ya Masihi 1:16-21

Kudzimanyirira na alimu a ulongo 2:1-22

Kuuya kwa Jesu Masihi 3:1-18

1

1Mimi Simoni P’et’ero muhumiki na muhumwi wa Jesu Masihi, ninandhika baruwa ii kwenu ninwi ndugu muriomukuluhira Jesu Masihi dza zho furizhomukuluhira siswi ahumwi. Kwa kukala munamukuluhira Jesu, bai Mulungu wamuhasa zhomu dza siswi, na vivi zhakala kwa kukala ye Jesu ariye ni Mulungu wehu na ni mwokoli wehu ni muhachi.

21:2 Jud 2Bai Mulungu naamuhase zhomu na amuhendye mukale na dheri, kwa kukala munamumanya iye na Bwana wehu Jesu Masihi.

P’et’ero anaadha Amasihia viryahu mav̱iryazho kuishi

31:3 1:16-17; Aefe 1:3Kwa kukala funamumanya Jesu, nguvu za Mulungu zirizo ndani mwakwe zahup’a kila kit’u kindichofwaviza kuishi maisha ga kumufwahiza Mulungu. Ni Mulungu nde arehutsagula kwamba hupate muthalo kahi za ngumaye na udzo wa kwakwe. 41:4 Arum 5:2; Jako 1:14-15Kwa ngira ii bai Mulungu wahuhasa zhomu zhenye kwa kuhup’a zho vigerwa vidzo arizhofulaga. Na vigerwa vivi bai vindahup’a nguvu za kushinda th’amaa mbii-mbii za urumwengu; kwa ngira ii mundakala here Mulungu. 51:5-6 Tit 2:11-12Kwa ut’u uwo bai, musithosheke na ko kumukuluhira Mulungu kare thu, hatha, ngezani na kuishi maisha madzo. Mukikala munaishi maisha madzo, ngezani na kumumanya Mulungu zaidhi. 61:6 Agal 5:22-23Bai mundihokala munamumanya Mulungu, dzizulieni na mai. Kahi za kudzizulia kwenu bai, vumirirani mashaka. Na dzulu za kuvumirira mashaka mufwahizeni Mulungu kwa maisha genu. 71:7 Agal 6:10Na dzulu za kumufwahiza Mulungu hendzanani here ndugu. Na dzulu za kuhendzana here ndugu ahenzeni at’u osi. 8Kwani mukienderera kugathimiza maut’u gaga gosi maisha genu gandakala na faidha kwa kukala mwamumanya Bwana Jesu Masihi jeri. 9Ela chamba k’amuvizho nidzizhomwambira mundakala mu here mut’u kipofu atseona, kwani mundakala mudzasahau kukala zo dambi zenu za kapindi Mulungu wagonya kumutsusa kare.

10Kwa vizho hendani chadi ndugu zangu, ili maisha genu ganyese kukala mwatsagulwa ni Mulungu jeri, nanwi mukihenda vizho asena, k’amundauya nyuma ng’otolo. 111:11 2 T’imo 4:18; Mwokoli: 2:20; 3:18; Tit 3:6Badaye ye Bwana, mwokoli wehu Jesu Masihi, andamukaribishat’o kahi za wo uthawaliwe wa kare na kare. 121:12 Jud 5Kwa vizho nindakala nikimukumbukiza maut’u gaga kwenda-kwenda, ingahokala munagamanya kare, na vivi muimire kahi za ujeri. 13Na nikikala nichere kuishi kahi za mwiri uu, ninaona kukala ni hachi nikale nikimukumbukiza dzulu za maut’u gaga. 141:14 2 Akor 5:1; 2 T’imo 4:6; Joh 21:18-19Kwani ninamanya kukala uu mwiri wangu be si kure na kuuricha bule, here Bwana wehu Jesu Masihi arizhonayesa lwazu. 15Nami ninahendza zhomu kuhakikisha kukala, hatha nikikala nidzauka kidza maut’u gaga mukale munagakumbukira siku zosi. 161:16-18 Math’ 17:1-8Kwani hurihokudzamumanyisa dzulu za kudza na nguvu za Bwana Jesu Masihi, k’afuhumirire ngano za kuhenda kutungwa bule, ela fwamumanyisa here mashahidhi hurio wo ubomuwe fwawona na matso gehu. 17-18Kwani wakathi uryahu arihohokera ishima na nguma kula kwa Mulungu Baba kuko dzulu za murima mueri, siswi were fu hamwenga naye. Naswi fwasikira mumiro kula mulunguni kwa iye Nguma Bomu ukiamba, “Yuyu nde Mwanangu muhendzwi anifwahizaye.” 191:19 Zabu 119:105; Arum 1:2; 13:12; 1 P’et 1:10-11Bai vivi funa hakika zaidhi na wo ujumbe wa manabii. Na ujumbe uwo mukiugwira mundakala munahenda ut’u udzo mana uwo ni here taa ring’alaro kizani, muhaka haho kundihocha na nyenyezi ya madzach’a indihombola na ing’ale mioyoni mwenu. 20Kwandza mosi, manyani kukala k’akuna mut’u adimaye kumboza mana ya unabii kahi za Maoro kwa kuhumira akilize mwenye. 211:21 2 T’imo 3:15-16Kwani k’akuna mut’u ariyemboza unabii kula kwa akilize mwenye, ela at’u mamboza unabii kula kwa Mulungu kwa kulongozwa ni Roho Mweri.

2

P’et’ero anaambira Amasihia madzimanyirire na alimu a ulongo

12:1-22 Jud 4-132:1 Math’ 7:15Haho kapindi kwambola manabii a ulongo kahi za at’u a Iziraeli. Na hatha vivi nazho kisha, kundatsumbuka alimu a ulongo kahi zenu. Alimu aa mandakudzamufundisha mafundisho ga ulongo gandigoanonga at’u bila kumanya. At’u aa mandamukahala ye Bwana Jesu Masihi ariyeagula. Bai kwa kuhenda vizho, mandakala manadzirehera wangamiki mara mwenga. 2Ela hatha hamwenga na vizho anji kahi za o ndugu mariokuluhira mandaathuwiriza o alimu a ulongo kahi za kuhenda maitsi-maitsi. Vivi vindaahenda at’u angine maihukane yo Ngira ya jeri. 32:3 1 T’imo 6:5Zho go, alimu aa a ulongo mandamwambiriza uv̱oro wa kuhenda kutila, ili madzithajirishe kwa kumuhoka p’esa zenu. Mana ao mana ndani nyalamu. Ela Mulungu, ariye nde jaji k’alala bule, andaanonga-nonga hatha makole.

42:4 1 P’et 3:19-20; Jud 6Kwani ho kapindi kwahenda malaika mariohenda dambi. Bai Mulungu k’aarichire bule, ela waafunga akiatsuha kahi za shimo ra kiza kuthariza hukumu. 52:5 3:6; 1 P’et 3:20H’aya zho mbai, haho kapindi vizho kwakala na mut’u ariyekala anaifwa Nuhu. Mut’u yuyu Nuhu wakala akiambiriza at’u maishi maisha ga kumufwahiza Mulungu, ela o k’amasikirire bule. K’uzhona zho Mulungu akianyesa mwijo kwa kuahosa osi na muretho wa kitai, ela akimuthizha Nuhu na andziye afungahe. 62:6 Mwan 19:24-25; Luk 17:29; Jud 7H’aya, badaye kukihenda midzi ya Sodomu na Gomora. Ii Mulungu waikundya moho yosi miri kwa go maitsi ga at’u a midzi iyo, ili mut’u yoyosi ahendaye mai amanye kukala gago ndo gandigomupata. 7-82:7 Mwan 19:1-16Bai kahi za mudzi uwo wa Sodomu kwere kuna mut’u ariyeifwa Lutu. Lutu were ni muhachi naye were k’atsamirwa kamare ni go maitsi-maitsi ga at’u a midzi iyo. Were kila wakathi akiona hedu kusikira go maitsi gakalago mumo, be were akashikithika sana moyoni mwakwe. K’uzhona bai, Mulungu arihokala anamala kuyononga-nonga yo midzi wamuthizha ye Lutu, kwa kukala were ni muhachi. 92:9 Ayub 4:7; 1 Akor 10:13; Ugun 3:10Kwa vizho bai Mulungu anamanya kuamboza mashakani at’u mamufwahizao na kuaika athiriri hat’u hafufu kuthariza hukumu. 102:10 Jud 7-8Kwandza aryahu athiriri malongozwao ni th’amaa mbii-mbii za miri yao na k’amamwagoha Bwana Mulungu be tha ndo mandioona romu zhomu.

Alimu aa a ulongo be k’amagoha kit’u na manadzikulula k’amuna; ao manadhyoma hatha o malaika abomu mario ko dzulu mulunguni. 112:11 Jud 9Lola zho mahendazho o alimu a ulongo be hatha o malaika enye mario mana wadimi kuakira ao, k’amavihenda bule, k’amadhyoma hedu kuashithaki kwa Bwana Mulungu o alimu a ulongo. 122:12 Jud 10Ela o alimu a ulongo ma here nyama a tsakani mario kazi yao ni kuindzwa na kwalagwa. At’u aa ro mandirosikira kuritengeza manaritengeza, mufano wa nyama a tsakani viryahu. Ut’u uriwo k’amaumanyat’o, be mandawangirira na maneno mai-mai jeri. Bai at’u aa mandalagwa gafula dza viryahu nyama a tsakani mahendwazho. 132:13 Jud 12Mandarifwa mai kwa go mai marigoahendera andziyao. Alimu ao vizho mandaika sherehe za kuhendera mathuruthuru hatha na mutsana wenye. At’u aa mandihokudzarya nanwi, mandamuaibisha na kumuhaka nyenye, kuno manaenderera na t’abia zao za ukengi. 142:14 Math’ 5:28; 2 T’imo 3:6H’aya zho go, alimu aa mandakala k’amendzi kuona muche na matso. Nao mandakala manafuna dambi thu na k’amakuha. Mandakala kazi yao ni kuathuwa aryahu at’u mario k’amana kuluhiro ra thendhe na kuangiza dambini. Alimu aa be ko kuhendza p’esa kuko, hatha k’azhadimikika. Bai Mulungu waalani. 152:15 Hesab 22:7, 17; Jud 11At’u aa ma here Balamu mwana wa Beori, ariyetsamirwa ni saniti hatha akikala a thayari kuhenda dambi ela azipate. Bai o alimu nao mandaricha yo ngira ya jeri na mathuwe wo ulongo wao wa kudzipatira p’esa. 162:16 Hesab 22:28-31Vikara yuyahu nabii Balamu nidziyemuhadza arihokala anendahenda mai, zhabidhi Mulungu amukanye. Mulungu wamuhendya ye ndzowe wa Balamu anene here mut’u ili iye Balamu asihende zho vilaluzhe zha kwendahenda mai.

172:17 Jud 13H’aya nichere na o alimu a ulongo. At’u aa k’amana faidha yoyosi. Ma here visima virizhouma madzi. H’aya zho mbai, ao ma here maingu garigo ganafuswa ni p’eho na v̱ula k’ainya. H’aya Mulungu waadhibu kwa kuaika hat’u henye ridziza ra mugunguna. 18Alimu aa be kazi yao ni kudzikulula na kunena maneno ga kizuzu. Nao mandahumira wo ujanja wao wa maitsi-maitsi kuakenga at’u maathuwe, haswa aryahu at’u ambao matoka na ahendi a mai dzuzi-dzuzi na makimukuluhira Jesu. 192:19 Joh 8:34; Arum 6:16H’aya zho go, ao vizho mandirohenda ni kuambira at’u vivi, “H’aa, samba mu huru,” gonya ko o enye kare madzangizwa p’ambajani ni go mathuruthuru gandigoanonga. Mana mut’u ahendywa mutumwa ni kiryahu kit’u kidzichomugwira ngwa. 202:20 1:11; Math’ 12:45Vikara wakathi aa alimu marihokala madzamumanya Bwana, mwokoli Jesu Masihi, makala go maitsi ga urumwengu madzagaricha. Ela makidza makiuya nyuma na makigauyira go mathuruthuru, makikatama kuko. Bai zho marizho vivi be ni vii-vii, hatha baha ho chaho marihokala k’amadzamumanya Jesu. 212:21 Luk 12:47-48Lola, kalaho were k’amadzaimanya ngira ya jeri ya Jesu Masihi, be k’ahungaamba ndo sababu, ela ko sozho. Kwa kukala marihokala madzaumanya ujeri, ao mahunduka na zo amuri za Mulungu makizika k’anda. 222:22 Ndhum 26:11Bai vizho marizhohenda be vidzahalana na gago garigonenwa kahi za ndhumo, kukala, “K’uro ni kuhahika gonya go mahahika akagauyira akagarya.” Ndhumo nyingine ni ii, “Nguluwe hatha ukamwagesa ni bule, andauya ho kitholetholeni.”

3

Jesu Masihi andauya here arizholaga

13:1 1 P’et 1:1Asena, ii ni baruwa yangu ya hiri kumuorera. Kahi za baruwa ii ninamuts’ots’era mioyo yenu kaheri kwa kumukumbukiza gago murigofundishwa, dza zho nirizhohenda kahi za baruwa yangu ya kwandza, ili mukale na maazo madzo. 23:2 Jud 17Garyahu maneno garigonenwa ni manabii a Mulungu haho kapindi, hamwenga na go malagizo ga Bwana mwokoli wehu, murigofundishwa ni o ahumwi, be ningahendza mugakumbukire. 33:3 Jud 18; 2 T’imo 3:1Vikara manyani vivi kukala siku za mwisho, kundambola at’u mandiokala manathawalwa ni th’amaa mbii za miri yao. At’u aa mandanena kav̱udhye 43:4 Jere 17:15; Izik 12:22; Math’ 24:27, 48-51na kuamba, “K’alaga kukala andauya, h’aya vino a hiko? Akare ehu mafwa, na maut’u ganaenderera kawaida thu. K’akuna chochosi kisha hangu urumwengu uumbwe.” 53:5 Mwan 1:6-9; Aebu 11:3At’u aa manadzihendya madzasahau kukala haho kapindi, Mulungu waumba mulunguni na ts’i kwa kunena thu. Ts’i yambola madzini na ikidengerekwa ni madzi. 63:6 2:5; Mwan 7:11-21; Math’ 24:37-39Na kwa gago vizho, Mulungu waanonga-nonga at’u ho kapindi wakathi wa v̱ula ya muretho. 7Kidza hatha vivi, kwa kuhenda kunena thu, mulunguni na ts’i, vidzaikwa vizho muhaka ho Mulungu andihovinonga-nonga kwa kuviocha na moho. Siku iyo, at’u mario k’amamufwahiza Mulungu mandahukumiwa na manongwe-nongwe kamare.

83:8 Zabu 90:4Asena, kumbukirani kit’u kiki kukala, siku mwenga kwa Mulungu ni here miaka alifu mwenga, na miaka alifu mwenga ni here siku mwenga thu. 93:9 3:15; 1 T’imo 2:4Mulungu k’ana kisoi bule na kutengeza ut’u ariolaga kukala andauhenda, here at’u angine maazazho. Iye anahenda kumuvumirira thu. K’endzi at’u mangamike, ela anahendza at’u osi mathubu. 103:10 1 Ath’es 5:1-2; 1 P’et 4:7Ela bai, ye Bwana Jesu andauya bila mbadha here mwivi adzazho. Siku iyo, ko mulunguni kundaruruma na kwangamike. Kila kit’u kindakundywa moho. Kidza yo dhunia na vit’uzhe zhosi vindasha. 11Vikara chamba vit’u vindanongwa-nongwa namuna iyo, ninwi suthi muishi maisha maeri na ga kudzimbozeza kwa Mulungu kamare-kamare. 123:12-13 Isa 60:21; 1 Akor 6:9; Ugun 21:1, 27Bai hendani vivi kuno munaithariza siku iyo ya Mulungu kwa hamu. Siku iyo ndo ambayo ko dzulu mulunguni kundanongwa-nongwa na moho. Kila kit’u kindamumunyiswa ni wo moho. 13Ela funathariza kicho kit’u aricholaga Mulungu, yani mulunguni kusha, na ts’i mbisha kuriko kila mut’u andakala anahenda hachi.

14Kwa vizho asena, kahi za kuthariza maut’u gago, hendani chadi muishi maisha maeri na mukale k’amuna kaila kokosi mbere za Mulungu, kidza mukale muna dheri naye. 153:15 3:9; Arum 2:4Kumbukirani kukala Bwana anahenda kuvumirira thu ili angine maokoke, dza zho muhendzwi wehu ndugu P’aulo arizhomuorera kare kwa kuhumira ulachu ariwogerwa ni Mulungu. 16Naye ananena dzulu za maut’u gaga kahi za baruwaze zosi. Na kahi za zo baruwaze, kuna maut’u garigo ni makomu kugaelewa, na at’u masomanya kit’u na masio musimamo nikugagaluza manaye dza zho mahendazho kwa Maoro mangine. Nao kwa kuhenda vivi, vindaahendya manongwe-nongwe. 173:17-18 Jud 24-253:17 Mar 13:5; 1 Akor 10:12; 1 P’et 4:7Kwa vizho asena, kwa kukala maut’u gaga munagamanya kare, dzimanyirireni p’ore go mafundisho ga at’u masiomumanya Mulungu gakamwangamiza ngira, na haho hat’u imara muriho vivi mukahambola. 183:18 1:11Ela endererani kukala ts’ini za nema ya Bwana wehu, mwokoli Jesu Masihi na muenderere kumumanya zaidhi. Nguma naagerwe iye vivi hatha kare na kare.