1 T’imoth’i

Baruwa ya kwandza ya P’aulo kwa

T’IMOTH’I

Uthongodhyeri

T’imoth’i wakala achenda harya na harya na P’aulo kuhenda kazi ya Mulungu. Kwa viryahu marizhokala osi manamukuluhira Mulungu, makala hatha ni here mut’u na mwanawe (1:2). P’aulo wahenda kazi sana na T’imoth’i ndosa ukishoma baruwa nyinji za P’aulo, undaona adzamuhadza T’imoth’i.

Lengo ra baruwa ii

Baruwa ii yaorerwa T’imoth’i, ela ko ukiishoma undayona ina maut’u manji gadzigohadzwa dzulu za kanisa ra Mulungu. Mumo ukishoma undaona viryahu P’aulo arizhoika mulongozo dzulu za kutsagula vilongozi kanisani (3:1-7; 3:8-13; 5:17-20).

Maut’u garigo mumu

Mulamuso 1:1-2

Mulongozo wa kanisani 1:3–3:13

Siri bomu 3:14–4:5

P’aulo anamuadha T’imoth’i 4:6–6:21

¹1:1 Muhumwi: 2:7; Mwokoli: Tit 3:4; Th’amaa: Akol 1:26-27Kula kwa P’aulo, muhumwi wa Masihi Jesu ariyetsagulwa kwa amulo ra Mulungu, mwokoli wehu na Bwana wehu Masihi Jesu, ariye vivi nde th’amaa yehu. ²1:2 T’imoth’i: 1 Akor 4:17; Mwanangu: 1 Akor 4:15; 1 Ath’es 2:11; Tit 1:4Baruwa ii namwandhikira T’imoth’i, ambaye ni mwanangu mwenye kahi za ro kuluhiro huriro naro. H’aya bai, Baba Mulungu hamwenga na Bwana wehu Masihi Jesu namamuhase zhomu, na mamuhendye kukala at’u enye mbazi na mamup’e dheri.

P’aulo anamwamba T’imoth’i akale matso asikengwe

³1:3 Efeso: Mahe 20:1 Alimu a ulongo: 4:1-10; 6:3-5, 20-21; 2 T’imo 2:16-18, 23-26; Tit 1:10-16; 3:9-11Vikara nirihokala ninenda Mak’edonia nakwambira uthuwe kukala Efeso. Na hatha vivi nazho nahendza uthuwe kukala kuko. Kwani kuna at’u mario manafundisha maut’u ga ulongo. Bai ambire mariche. ⁴1:4 4:7; 6:20; 2 T’imo 2:16, 23; 4:4; Tit 1:14Akanye mariche kungamiza wakathi wao na uv̱oro wa ngano na kidza mariche kufundisha dzulu za minyilili mire ya akare. Maut’u gaga k’agana faidha yoyosi. Badala ya kuaviza o at’u mamanye mupango wa Mulungu kwa kukuluhira, go ganaahendya manenezane. ⁵1:5 1:14, 19; 2:15; 4:12; Arum 12:9; 13:10; 1 Akor 8:1; Agal 6:10; 2 T’imo 1:3, 13; 3:10; Tit 1:15Lengo ra kukwamba uhende vizho ni kwamba nahendza at’u makale na mahendzo. Mahendzo gaga ganapatikana kwa mut’u mwenye moyo mwaruhe, ariye k’ana wasiwasi mo moyoni, na ana kuluhiro ra jeri. ⁶1:6 1:4; 6:4, 20; Tit 1:10At’u angine mavilozera mongo vivi na machangamika ngira na makithuwa masumuriro ga kizuzu. ⁷At’u aa manahendza kufundisha sheria ya Mulungu, ela ko o enye kare k’amavimanyat’o zho manenazho na kidza gago marigo manaamba chaa ndo karakara, nago k’amagaelewa bule. ⁸1:8 Arum 7:12, 16Yo sheria here fumanyazho si kwamba ni mbii, ni mbidzo na ni mbidzo ikihumirwa here vimalikanazho. ⁹1:9-10 Agal 5:19-21Kidza here fumanyazho sheria k’aiikirwa at’u ahachi. Sheria iikirwa aryahu at’u mario ni athiriri na k’amasikira, at’u mario k’amakimulungu na enye dambi. Kidza iikirwa at’u mario si aeri na mario k’amendzi maut’u ga Mulungu. Pia sheria iikirwa aryahu at’u malagao babizao na mamizao enye na angine ambao manalaga at’u. ¹⁰1:10 4:6; 6:3; 2 T’imo 1:13; 2:2, 15; 3:14; 4:2-3; Tit 1:9; 2:1, 7-8Iyo sheria vizho iikirwa aryahu at’u mario ni azindzi, na mario ni mashoga, pia iikirwa at’u maiyao at’u na kuaguza here atumwa. Sheria pia iikirwa at’u mario kazi yao ni kukenga andziyao na kumboza ushahidhi wa ulongo, iyo vizho iikirwa aryahu osini ambao manenda kinyume na mafundisho ga jeri. ¹¹1:11 1 Ath’es 2:4Mafundisho gago ganagwirana na wo Uv̱oro Udzo wa nguma uriwo ni wa Mulungu ariye ni wa kulikwa. Uu uv̱oro uu waikwa mikononi mwangu ni iye Mulungu.

P’aulo anamulazhira muv̱era Mulungu

¹²1:12-17 2:71:12 Agal 1:15-16Bai namulazhira muv̱era Bwana wehu Masihi Jesu, adziyeenderera kunip’a nguvu kahi za kazi ii. Iye Bwana wanilola na akinona ninakuluhirika na yo kaziye, bai akinitsagula nimuhumikire, ¹³1:13 Mahe 8:3; 9:1-5; 1 Akor 15:9; Agal 1:13Idzaho haho nyuma nakala nikimuhukana na kumutesa na kumutsuha-tsuha nyomba. Ela bai Mulungu akinionera mbazi, mana gago were nagahenda jeri, ela hasiho kumanya nahenda makosa na kidza were sidzangwe kukuluhira. ¹⁴1:14 1:5; 1 Akor 15:10Bai ye Bwana Mulungu wehu akinanyesa kukala ananihendza jeri-jeri, akinihenda nimukuluhire Jesu nikale na mahendzo kahi za ye Masihi Jesu. ¹⁵1:15 Luk 15:2; 19:10; Arum 5:8Bai ye Masihi Jesu wakudza mumu urumwenguni kuokola at’u enye dambi. Na ut’u uu be ni jeri kamare na unakuluhirika, kila mut’u anav̱irya authuwe na aukubali mana mimi mwenye were ni mudambi kuriko at’u osi. ¹⁶1:16 Aefe 3:7-9; Akol 1:25Ela kwa ut’u uwo bai nikionerwa mbazi, mimi ambaye were k’akuna anifikaye kwa dambi ili ye Masihi Jesu anihumire here mufano wa viryahu adimazho kumuvumirira mut’u, na pia aryahu mandiokudzamukuluhira na mapate uzima wa kare na kare, nao mapate mufano. ¹⁷1:17 Arum 16:27Vikara naagerwe nguma na aishimiwe iye Mulungu ariye muthawali wa kare na kare, ariye k’adima kufwa, k’adima kuonewa na matso na iye thu nde Mulungu h’akeye. Bai Mulungu iye naagerwe nguma na aishimiwe hatha kare na kare! H’aami.

¹⁸1:18 4:14; 6:12; 1 Akor 9:24-25; 2 T’imo 4:7-8; Jud 3Vikara T’imoth’i mwanangu, namala nikulagize ut’u fulani kulingana na wo unabii uriwombozwa dzuluzo. Bai uwe gathuwirize gago garigonenwa, ili udime kuipigat’o yo k’ondo. ¹⁹1:19 1:5Hakikisha udzarigwira kurunya ro kuluhiro na ukale mo moyoni k’una wasiwasi. Kwani ma kuko at’u mario k’amasikizire mioyo yao inaambadze, bai kwa kuhenda vizho, ro kuluhiro rao rikinongeka-nongeka. ²⁰1:20 Humenayo: 2 T’imo 2:17; Alekizanda: 2 T’imo 4:14; Shethani: 1 Akor 5:5Mufano wa at’u dza vizho ao ni Humenayo na Alekizanda, mario naalazha kwa Shethani mangizwe akili, ili masinene kufuru kaheri.

P’aulo analagiza dzulu za mavoyo

¹2:1 Aefe 6:18-19; Afil 4:6Vikara dzulu za mavoyo, nikahendza kwandza kamare muavoyere at’u osini. Avoyereni aryahu mario mana mahitaji, na kidza muvoyere at’u angine-angine pia. Mbozani muv̱era kwa Mulungu kwa ut’u wa at’u osini, ²2:2 Ezra 6:10Avoyereni athawali na at’u angine osi mario ni vilongozi. Vivi vindafuhendya futoet’o na dheri, hasiho fujo yoyosi na futoe kimulungu na kieri. ³2:3 Tit 3:4Fukihenda vivi, fundakala funahenda ut’u udzo kidza uriwo unamufwahiza ye Mulungu mwokoli wehu. ⁴2:4 Izik 18:23; 2 T’imo 2:25-26; 2 P’et 3:9Mulungu anahendza at’u osi maokolwe na madze mamanye ujeri. ⁵2:5 Kumbu 6:4-5; 1 Akor 8:6; Arum 3:29-30; 10:12-13Mana kahi za Mulungu na mudamu, be hana mut’u mumwenga adimaye kumugwizanya mudamu na ye Mulungu, na mut’u yuyu ni Masihi Jesu. Kuna Mulungu mumwenga na mugwizanyi mumwenga. ⁶2:6 Mar 10:45; 2 Akor 5:15; Agal 1:4; Tit 2:14; 1 Joh 3:16; Wakathiwe mwenye: Agal 4:4; Tit 1:3Bai iye Masihi Jesu wadzilazha mwenye kwamba aakombole at’u osi. Uwo ndo ushahidhi uriwombozwa kahi za uwo wakathi uriwoikwa, kwamba Mulungu anahendza at’u osi maokoke. ⁷2:7 Muhumwi: 1:11-17; Agal 1:1; 2:7-8; Aefe 3:7; 2 T’imo 1:11Nami natsagulwa kwa ut’u uwo. Natsagulwa nikale muhumwi na muhubiri na mwalimu, niafundishe o at’u mario si Ayahudi uv̱oro dzulu za kuluhiro na dzulu za ujeri. (Vizho nidzizhonena be si ulongo bule, ni ujeri uhuhu.)

⁸2:8 1 P’et 3:7Vikara namala niambe vivi, nahendza kila hat’u o alume mavoye kuno madzagoloza mikono mieri ko dzulu. Bai ni mahende vivi hasiho k’oro hedu kunenezana.

⁹2:9 1 P’et 3:3-5H’aya o anaache nao namala niaadhe kivivi, ao ni mavale nguwo zirizo zinav̱irya. Kidza za ishima na mazivalet’o, si kwa kusonga nyere na kuvala vit’u zha dhahabu na zha lulu, hedu hatha kuvala nguwo za gali, ¹⁰2:10 5:10hat’u ha vizho, ni mavale mahendo madzo, mahendo ambago ganav̱irya kwa anaache maambao kukala manamwagoha Mulungu. ¹¹2:11-12 1 Akor 14:34Mwanamuche na ahurire na adzitsereze kamare na afundishwe. ¹²K’ahana ruhusa ya mwanamuche yoyosi kufundisha alume hedu hatha kuakeresiza. Mwanamuche anav̱irya anyamale zii. ¹³2:13 Mwan 2:7, 21-22; 1 Akor 11:8-9Mana ariyeumbwa kimbere ni Adamu, ndo Hawa akiumbwa. ¹⁴2:14 Mwan 3:1-6, 13; 2 Akor 11:3Iye Adamu siye ariyekengwa ni Shethani bule, ariyekengwa ni Shethani na akimukosera Mulungu ni iye muche. ¹⁵Ela hatha hamwenga na vizho anaache mandaokolwa kukirira na kuzhala ana, bora thu maenderere kukuluhira, makale na mahendzo na makale aeri na enye lau.

Vilongozi a kanisa mav̱iryazho kukala

¹Bai mut’u ahendzaye kazi ya ubishopu, anathamani kazi mbidzo. Na musemo uu, unakuluhirika. ²3:2-7 Tit 1:6-9; 1 P’et 5:1-4Vikara namala niambe vivi, bishopu suthi akale ni mut’u ariye k’alaumiwa ni at’u, na akale ana muche mumwenga thu-thu-thu. H’aya zho mbai iye niakale ni mut’u ariye na kiasi na adimaye kudziunya. Mut’u iye niakale ana t’abia mbidzo na akale pia ni mutseki ko kwakwe mudzini. H’aya, iye vizho niakale ni mut’u ariye anamanya kufundishat’o. ³3:3 2 T’imo 2:24Asikale ni mut’u wa kudzinwera divai kukira muhaka hedu mut’u wa kuhendza k’ondo, hatha mut’u iye niakale ni mup’ore na ase k’ondo na mut’u. H’aya, ut’u ungine ni kwamba asikale mut’u wa kuhendza p’esa. ⁴Kidza niakale wo mudziwe anawadima, o anae nimakale akinena manamusirikiza na manaishima. ⁵(Mana chamba mudziwe wenye thu k’awadima, h’aya ro kanisa ra Mulungu andaritsundzadze?) ⁶Bai bishopu asikale mut’u ariye gago ga Mulungu wagamanya dzuzi-dzuzi, niakale ni mut’u ariyemumanya Mulungu kapindi, mana chamba go ga Mulungu wagamanya dzuzi-dzuzi, be anadima akathimwa ni kudzikut’ula, na mwisho akapatwa ni dza gago garigomupata Shethani. ⁷3:7 2 Akor 8:21; Mahe 6:3H’aya zho mbai, iye suthi akale ni mut’u ariye ananenwat’o ni at’u mario ndze ya ro kuluhiro, ili kwamba asidze akalaumiwa na mwisho akangira kahi za muhego wa Shethani.

At’u mavizao makanisani mav̱iryazho kukala

⁸Vikara dzulu za aryahu ahumiki a kanisani, ao nao manav̱irya makale dza o andziyao. Nimakale ni at’u mario mana t’abia mbidzo, na mario makinena ut’u be ni jeri. Masikale ni at’u mario kazi yao ni kunwa divai, na masikale at’u enye dzitso na p’esa. ⁹Ao ahumiki manav̱irya kuthuwa wo ujeri dzulu za kuluhiro, ujeri ambawo waikwa lwazu. Bai ni mauthuwe uwo na mioyo myaruhe. ¹⁰Kidza ut’u ungine ni kwamba, ao ahumiki ni majezwe kwandza malolwet’o, bai makionekana kukala k’amana kaila, h’aya manadima kuhenda kazi yao ya uhumiki. ¹¹3:11 Tit 2:3Aryahu ache ao,3:11 Ache ao hedu ahumiki a kiche. ao nao suthi makale ni at’u enye t’abia mbidzo si kuchuka-chuka at’u. Ao be kahi za maut’u gosi manav̱irya madziunye na makale aaminifu.

¹²Muhumiki yoyosi wa kanisa suthi akale ana muche mumwenga h’akeye, na kidza akale anaarerat’o anae na analongoza mudziwe t’ot’ot’o. ¹³Mana ao mahendao kazi ya uhumiki t’ot’ot’o nikuishimiwa ni at’u na kidza manadima kunena dzulu za imani yao kahi za Masihi Jesu, hasiho woga wowosi.

Siri bomu

¹⁴Bai mimi nina th’amaa kukala k’avindatoa fundaonana, ela bai ninakuorera ii baruwa ili, ¹⁵3:15 Aefe 1:23; 2:19-22vikikala nindatoa, uwe udime kumanya viryahu ambazho at’u manav̱irya kuhenda kahi za yo nyumba ya Mulungu, ambayo ni ro kanisa ra Mulungu ariye moyo, ambaro ni musinji na kidza ni muhongohi udziwozulia wo ujeri. ¹⁶3:16 Math’ 28:18-19; Mar 16:19; Joh 1:14; Mahe 2:33; Aefe 1:20-21; Afil 2:6-11; Akol 1:6, 23; 2 T’imo 4:17Iyo siri ya maut’u ga Mulungu be ni ya kwangalaza sana, na k’ahana mut’u adimaye kuvikanaiza vivi.

Iye nde ariyeonyeswa lwazu here mudamu,

na akip’ewa ujeri kahi za roho,

akionewa ni malaika,

akihubiriwa kwa mataifa,

akikuluhirwa ni at’u haha urumwenguni

na badaye achanulwa na akigerwa ngumaye ko dzulu.

¹4:1-11 1:104:1 2 T’imo 3:1Vikara, Roho wa Mulungu ananena lwazu-lwazu kamare, kukala siku za mwisho, kuna at’u angine mario mandaricha kukuluhira, na mathuwe roho zirizo zinakenga at’u na kidza mathuwe mafundisho ga p’ep’o. ²Mafundisho gaga ganaenezwa ni at’u madzihendyao, mario be ni alongo kidza zo dhamiri zao zafwanene kamare, tha ni here kwamba zahenda kuochwa na moho vizho. ³4:3 Kuhala hedu kuhalwa: 1 Akor 7:1; Zhakurya: Mwan 9:3; Arum 14:2; Akol 2:21; Aebu 13:9; Muv̱era: Arum 14:6; 1 Akor 10:30At’u aa manafundisha at’u kukala ni makosa mut’u kuhala hedu kuhalwa, kidza manaambira at’u kukala zhakurya fulani, masivirye bule. Ela iye Mulungu bai, waviumba vivi zhakurya viriwe na muv̱era ni ao mario manamukuluhira Mulungu na kidza mario manaumanya ujeri. ⁴4:4 Mwan 1:31; Mahe 10:15Mana kila kirichoumbwa ni Mulungu ni kidzo na k’ahana cha kutsufwa bule, bora thu kihokerwe na voyo ra muv̱era. ⁵Kwani ro neno ra Mulungu na go mavoyo nikuhenda cho kit’u kicho kikakala kieri.

P’aulo anamuadha T’imoth’i

⁶4:6 1:10Bai ukiaadha o ndugu maut’u gago, undakala u muhumiki mudzo wa Masihi Jesu, adziyererwat’o kahi za maneno ga kuluhiro na mafundisho ga ujeri udzigoenderera kugathuwa. ⁷4:7 1:4Ela bai kala kure na maut’u ga ngano za kizuzu zirizo si za kimulungu, hat’uhe dzizoweze kumogoha Mulungu. ⁸4:8 6:6Mazoezi ga vilungo zha mwiri, si kwamba ni mai, hatha, ela bai mazoezi ga kiroho gana faidha kila upande. Kwani mut’u ahendaye mazoezi ga kiroho, vindamup’a uzima vivi kare na hatha mbereni. ⁹Maneno gago nidzigoganena ni ga ujeri na ganav̱irya kuhokerwa kamare na gakuluhirwe. ¹⁰4:10 Tit 3:4Vizho ndo hatha funasirima na kubigilika kwa kukala hudzaika th’amaa yehu kwa Mulungu ariye moyo, na ariye ni mwokoli wa anadamu osi. Ela bai ni mwokoli hasa kwa aryahu mamukuluhirao. ¹¹Bai mut’u uwe ap’e malagizo gaga na uafundishe. ¹²4:12 1:5; Tit 2:7Mut’u asikuv̱udhye bule kwa kukala u muhoho, ela hat’u ha vizho uwe kala mufano kwa aryahu mario manamukuluhira Mulungu. Kala mufano kahi za manenogo, kahi za t’abiayo, kahi za kuhendza at’u, kahi za kukuluhira na kahi za ueri. ¹³4:13 2 T’imo 3:15-16Humira wo wakathiwo kwa chadi kuashomera Maoro at’u, kuhubiri na pia kuafundisha. Henda vizho muhaka nindihokudza kuko. ¹⁴4:14 1:18; 5:22; Mahe 6:6; 2 T’imo 1:6; 2:2Usikiriche bule cho kigerwacho cha kiroho kiricho ndani mwako. Kigerwa kicho wakigerwa wakathi harihombola unabii dzuluzo na aryahu azee a kanisa makikuikira mikono. ¹⁵Enderera kuhenda maut’u gaga, na dzambozeze kamare kwa ut’u wa gago, ili kila mut’u aone viryahu uendererazho. ¹⁶4:16 1:10; 4:12; 2 T’imo 2:22; 3:10Dzimanyirire kahi za mitoereyo na pia ugamanyirire garyahu ufundishago. Enderera na uvumirire kahi za gago, ukihenda vizho undadzithizha we mwenye na undaathizha ao mahegao masikiro gao kukusirikiza uwe.

P’aulo anamuadha T’imoth’i dzulu za magungu

¹5:1 Alaw 19:32Usidumulire muthumia, ela hat’uhe, nena naye kwa up’ore dza here babayo wa kukuzhala. Arya avulana o, ahalire here nduguzo. ²Anaache athumia ahalire here mamezo. Anaache hirimu ahalire here nduguzo a kiche, uhende vizho kahi za ueri wosi.

³Dzulu za ache magungu namala niambe vivi, aryahu mario ni magungu jeri, be aishimu na ukale mut’u wa kuamanya. ⁴Ela chamba hana magungu angine mario mana ana hedu adzukulu, h’aya, be ao ana na adzukulu suthi kwandza kamare madzifundishe kuhenda viryahu virizho ni karakara kidini. Ni maatsundzet’o adamu ao na makihenda vizho mandakala ni here mario manariha zho marizhohenderwa ao enye ni o azhazi ao na ts’awizao na h’awizao, kwani vizho ndo vimufwahizazho Mulungu. ⁵5:5 Luk 2:37; 18:7Ela gungu jeri ariye k’ana mut’u wa kumwaviza hatha iye nde iye, bai iye ni kukala k’ana vingine isihokala th’amaaye ni Mulungu thu, na nikuenderera kumuvoya iye usiku na mutsana amwavize. ⁶Ela gungu ariye anathuwa th’amaaze za mwiri, be wagonya kufwa idzaho at’u manamona amoyo. ⁷H’aya bai ap’e malagizo gaga, ili masikale at’u a kuhadzwa-hadzwa na mai. ⁸Ela chamba mut’u k’aatsundza amanyie, haswa aryahu mario ni adamue mwenye, be mut’u iye ni kukala adzariricha ro kuluhiro naye hatha baha mut’u ariye k’amumanya Mulungu kamare.

⁹Bai k’ahana cha mut’u kuambwa ni gungu hasihokala akale ni mut’u ariye ana zaidhi ya miaka mirongo mihandahu. Mut’u dza vizho iye anadima kungizwa kahi za ro jao ra magungu. H’aya zho mbai, iye niakale were ana mulume mumwenga thu, ¹⁰5:10 2:10; Aebu 13:2; Joh 13:14na akale anamanywa ni at’u kwa ut’u wa go mahendoge madzo-madzo. Mwanamuche gungu niakale waarerat’o anae akale were ni mutseki ariyegesa nyayo za at’u aeri, ariyeaviza at’u mariokala mana thabu na kidza akidzambozeza kamare kwa ut’u wa mahendo madzo-madzo kahi za kila ngira.

¹¹Aryahu anaache magungu mario machere ahoho, usiangize kahi za jao ra ache magungu bule. Mana zo th’amaa za miri yao zikidhima kuryahu kumuhendza Masihi kwao, h’aya be ni kuthimwa ni kuhendza kuhalwa beo. ¹²Mahendaho vizho, ni kukala manadzipiga ulongo enye kwa kwenda kinyume cha yo ahadhi mariyoika. ¹³5:13 2 Ath’es 3:11H’aya zho mbai, ao anaache ni kuthuwa kudzikeresira thu hasiho kazi ya kuhenda na ni kukala ni a du harya, du harya mo nyumba-nyumba za at’u, rimalwaro ee k’arimanyikana. Bai si kwamba vizho be ndo ni vizho kare, hatha anaache aa be ni kukala mathele nyambo, na kuhendza kwangirira maut’u ga kwa ni at’u. Nao be ni kunena maut’u garigo hatha k’agariwa ni mutsango kamare. ¹⁴5:14 1 Akor 7:9Kwa vizho ningahendza at’u dza aa mapate alume mahalwe kaheri, mazhale ahoho na matsundzet’o midzi yao, kusudhi yuyahu hadhui asidze akapata kadzanya akanena mai dzulu zehu. ¹⁵Kwani hatha haha ninenaho ma kuko magungu angine mario mamuricha Mulungu na vivi manamuthuwa Shethani.

¹⁶Bai chamba mwanamuche Mumasihia ana amanyie mario ni magungu, mut’u iye anav̱irya aavize ili wo muzigo uwo usirichirwe kanisa bule. Akihenda vizho, h’aya be ro kanisa rindathuwa wo wa kuaviza ao anaache mario ni magungu jeri na jeri.

Maadho dzulu za azee a kanisa

¹⁷5:17 1 Ath’es 5:12H’aya, na aryahu azee a kanisa mario manaendesha yo kazi ya mumo kanisani t’ot’ot’o, manav̱irya mahokezwe mishahara ya k’ana mbiri. Haswa aryahu mario kazi yao ni kuhubiri na kufundisha at’u kwa chadi. ¹⁸5:18 Kumbu 25:4; Luk 10:7; 1 Akor 9:9, 12-14Kwani Maoro ganaamba, “Kala ng’ombe inakut’a ngano, usiifunge mulomo bule.” H’aya, kidza “Muhendzi wa kazi anav̱irya kupata marihoge.”

¹⁹5:19 Kumbu 19:15; Math’ 18:16; 2 Akor 13:1Bai mut’u akidza kwako akidzamushithaki muzee wa kanisa, uwe usikale muharaka wa kugagwira gago muhaka gakale gana ushahidhi wa at’u airi hedu ahahu vivi. ²⁰5:20 Agal 2:14; Aefe 5:11Aryahu mario manaenderera kuhenda dambi, adumulire mbere za at’u osi, ili aryahu angine magoshezhwe ni kuhenda dambi.

²¹Vikara ninakulagiza malagizo gaga, kuno Mulungu na Masihi Jesu, na o malaika aeri mario ni atsagulwa makikala here mashahidhi. H’aya ni vivi, hakikisha kukala unathuwa malagizo gaga hasiho upendheleo hedu kubagua mut’u. ²²5:22 4:14Usikale muharaka wa kumuikira mikono mut’u na kidza usishiriki dambi za at’u angine. Mut’u uwe dzimanyirire na udziike mueri.

²³H’aya kwa ut’u wa yo ndaniyo k’ongo, na go manyonge gakupatago-patago kwenda, usinwe madzi h’akeye, ela nwa divai vichache.

²⁴Dambi za at’u angine zi lwazu-lwazu kamare na nikuathangulia o enye, muhaka hukumuni. Dambi za at’u angine zo zinamanyikana badaye. ²⁵Bai kahi za ngira iyo vizho, mahendo madzo nago nikukala ganaoneka lwazu-lwazu na hatha kala k’agaoneka lwazu kidza mwisho suthi gaoneke vizho, kwani k’agafitsika.

Maadho dzulu za atumwa

¹6:1-2 Aefe 6:5; Tit 2:9-10; File 8-20; 1 P’et 2:18Aryahu Amasihia osini mario ni atumwa, manav̱irya kuap’a ishima aryahu mabwana ao, ili hasombole at’u makanena mai dzulu za dzina ra Mulungu na dzulu za mafundishoge. ²Na aryahu atumwa mario abomu ao manamukuluhira Mulungu dza ao, masiazarau kwa zho zha kukala ni ndugu zao kahi za Bwana, ela ni maahumikire t’ot’ot’o zaidhi, kwani kazi iyo k’amaihendera mut’u mungine bule, ela manaahendera at’u mario manamukuluhira Mulungu na kidza ni ahendzwi kahi za Bwana.

Hathari ya mafundisho ga ulongo na kuhendza p’esa

Bai hakikisha kukala unafundisha na kuhubiri maut’u gaga. ³6:3-10 1:3-76:3 1:10; Agal 1:6-9Mut’u akifundisha mafundisho mangine garigo k’agathuwana na maneno ga Bwana wehu Jesu Masihi na k’agalengana na mafundisho ga kimulungu, ⁴6:4 1:4; 6:20; 2 T’imo 2:14be mut’u iye andakala anadzionya bule thu, na ko k’ana amanyaro. Ahendzazho mut’u iye ni kupigana k’anani na andziye dzulu za maut’u fulani. Vikara vivi vinahenda at’u maonerane wivu, makosane, madhyomane, na makose kuaminiana. ⁵6:5 Joh 10:12; Mahe 20:33-34; 1 Ath’es 2:5; Tit 1:11; 1 P’et 2:14; 5:2Na kila wakathi, makale ni h’uwoh’uwo kwenda. Bai o at’u mahendao gaga zo akili zao k’azihenda kazi bule na madzauya wo ujeri k’amaumanya kaheri. Manaona kukala dini ni ngira ya kumuthajirisha mut’u.

⁶6:6 4:8; Afil 4:11; Aebu 13:5Ela bai dini inadima kumuthajirisha mut’u jeri-jeri, chamba ye mut’u andathosheka na cho aricho nacho. ⁷6:7 Ayub 1:21; Muhub 5:15Kwani haha urumwenguni be fwakudza kihuhu, naswi k’ahundatsukula kit’u chochosi wakathi wehu ukifika. ⁸6:8 Ndhum 30:8-9Kwa vizho bai, chamba kurya funarya na kuvala funavala, vizho vinathosha. ⁹Ela mut’u amalaye kuthajirika, mwishowe ni kuhenda kudziona adzangira kahi za majezo na kahi za muhego wa th’amaa nyinji za kizuzu zirizo zina hasara. Th’amaa zizi ni kuhenda mut’u angire kahi za hathari na mwisho ahende kwangamika kamare. ¹⁰Kwani kuhendza p’esa ndo kurehako maut’u mai-mai ga kila namuna. At’u angine makala malo kumala zo p’esa, mwishowe makiricha kumukuluhira Mulungu na makidzangiza mashaka makomu ga kushononesa mioyo yao.

P’aulo anamuadha T’imoth’i

¹¹Ela uwe mut’u wa Mulungu bai, gachimbire gago maut’u gago, na uhende chadi kuthuwa maut’u ga hachi, ga kimulungu, ga kuluhiro, mahendzo, kuvumirira na up’ore. ¹²6:12 1:18; 4:14Yo k’ondo ya kuluhiro be ipiget’o sana na wo uzima wa kare na kare nawo uugwire kuwunya. Kwani uzima uu ndo uryahu uriwoihirwa wakathi urihoukubali na kanwako mbere za mashudhia anji enye. ¹³6:13 Math’ 27:11-26; Joh 18:28–19:16Bai ninakulagiza mbere za Mulungu, ariye iye nde alazhaye uzima kwa kila kit’u. Kidza nakulagiza mbere za Masihi Jesu ariye wakathi anamboza ushahidhi mbere za P’onitio P’ilato, wanena wo ujeri uhuhu. Bai nikulagizazho ni vivi: ¹⁴6:14 1:3, 18; Afil 1:10; 1 Ath’es 5:1-2Gwira ro lagizo riri hasiho kuhenda kaila hedu makosa gogosi, henda vizho muhaka siku iryahu andiyouya Bwana Jesu Masihi. ¹⁵6:15 Mahe 1:7; 2 P’et 3:3-9; Ugun 17:14Kudzakwe iye Jesu Masihi kundakala kahi za wakathi uv̱iryao uriwo iye Mulungu mwenye wawika. Ye Mulungu ni wa kulikwa, iye h’akeye nde athawalaye kidza ni muthawali wa athawali na ni Bwana wa mabwana. ¹⁶6:16 Kumbo 33:20; Zabu 104:2; Joh 1:18; Akol 1:15; 1 Joh 4:12Iye h’akeye nde ariye k’afwa, kidza anatoa kahi za mulangaza uriwo k’ahana adimaye kuusongerera hehi. K’ahana mut’u yoyosi ariyemona na matso, na k’ahana adimaye kumona. Bai iye Mulungu iye naagerwe nguma na nguvu zosi zikale kwakwe hatha kare na kare. H’aami!

¹⁷6:17 Zabu 62:10; Luk 12:15, 20; Jako 5:1Vikara aryahu mario ni mathajiri kahi za urumwengu wa vikara, ambire masidzionye hedu kuhenda th’amaa na mali zisizokuluhirika, ela hat’u ha vizho nimakale na th’amaa na Mulungu, ahup’aye vit’u zhosi kwa unji, ili vifufwahize. ¹⁸Bai alagize o mathajiri makale at’u a kuhenda madzo-madzo, na kidza makale at’u mario ni mathajiri kahi za vihendo vidzo. Pia nimakale at’u enye mioyo midzo, na mario thayari kuaviza at’u angine na zho vit’u zhao. ¹⁹6:19 Math’ 6:20Ao, bai makihenda vizho, mandakala manaika akiba indiyokala musinji mudzo ho macheroni. Badaye vivi, maupate uryahu uzima uriwo ni uzima jeri-jeri.

²⁰6:20 1:4; 6:4; 2 T’imo 1:14Bai, T’imoth’i, cho kirichoikwa mikononi mwako be kitsundzet’o. Dziike kure na masumuriro ga kizuzu na garigo si ga kimulungu bule. Masumuriro gago ganaambwa ati ni “Umanyi.” ²¹6:21 Nema: Agal 6:18Mana angine madziamba managamanya gago maut’u gago, ela makihereza na makiricha kumukuluhira Mulungu. H’aya bai, namuvoyera nema ya Mulungu ikale hamwenga nanwi.