Baruwa ya kwandza ya

P’ET’ERO KWA AT’U OSI

Uthongodhyeri

Baruwa ii yandhikwa ni muhumwi mumwenga aifwaye P’et’ero. Yuyu were ni mumwenga kahi za aryahu anafundzi kumi na airi a Jesu (Mahendo 1:13-15). Kidza P’et’ero yuyu ni yuyahu ariyemukana Jesu hatha k’ana t’ahu, ela Jesu akimusamehe (Mariko 14:66-72) na akimuhendya akale mut’u mubomu kahi za ro kanisa ra kwandza. Kahi za baruwa ii P’et’ero ananena manji dzulu za mateso. P’et’ero anafwanyesa lwazu kukala kupata thabu ni ngira mwenga yaho ya kumuhumikira Mulungu, na kidza ni ngira mwenga yaho ya kujezwa kwa kuluhiro rehu. Baruwa ii yaorerwa Amasihia mario were matsamuka kila hat’u luhande lwa vuri lwa Bara thithe. Kahi za luhande lulu lwa uthawali wa Kirumi, were Amasihia mapata thabu kare kula kwa at’u masiomukuluhira Jesu. Kidza were thabu ii indaenderera kukira vizho.

Lengo ra baruwa ii

P’et’ero anaap’a moyo o Amasihia, na baruwa ii inaakumbukiza o at’u a Mulungu kukala vinadimikika makakirira wakathi wa majezo mabomu, ela ut’u uu unaahenda makale mana baha, kwa kukala vinarihenda kuluhiro rao rihende nguvu na magerwe ishima haho Jesu Masihi andihouya (1:6-7). P’et’ero anaakumbukiza kukala Jesu naye wapata thabu sana haha dhuniani, na bai o mamukuluhirao mapataho thabu, be manapata muza wao kahi za mateso ga Jesu (2:18-25; 4:12-17). Kwandza hatha o Amasihia ni mamanye kamare kukala k’ahana h’aeh’ae suthi mandapata thabu kwa ro kuluhiro rao (3:8-19). Ela kwa kukala Mulungu ni mubomu na kwa zho arizhohenda kwa kumufufula Jesu Masihi, be o Amasihia manadima kukala na th’amaa na maut’u madzo gadzago. Dza here Jesu arizhopata thabu kwandza ndo akigerwa nguma ni Mulungu, ndo virizho hatha kwa Amasihia, ao nao mandajezwa ndo magerwe nguma ni Jesu andihouya.

Kahi za baruwaye P’et’ero anahumira luga ya kimaira kuakumbukiza o ashomi gago arigohenda Jesu, “Kwani Masihi mwenye wateswa na akifwa lumwenga kwa ut’u wa dambi zehu na vikikala ni basi. Iye were ni mut’u muhachi, ela akifwa kwa ut’u wa o masio hachi; wahenda vivi ili ahurehe kwa Mulungu. Iye walagwa uu mwiri uu, ela kidza akihendywa moyo ni Roho.” (3:18). Ut’u ungine uriwo unahadzwa mumu baruwani ni dzulu za viryahu at’u mav̱iryazho kutoa hamwenga. Hariho ahoho, na athumia na ache na alume ao na hatha abomu na ahumiki ao. Ut’u ungine ni kwamba P’et’ero anaambira aa at’u kukala haha urumwenguni be fu akizi a ngira, ela kwehu kwenye ni mulunguni.

Maut’u garigo mumu

Kulamusa na mavoyo 1:1-2

Chausa cha kuhenda th’amaa mbidzo 1:3-12

Kutoa here at’u aeri a Mulungu 1:13–2:17

Muhalano wa thabu za Masihi 2:18-25

Kupata thabu kwa ut’u wa Masihi 3:1–4:19

Maadho kwa azee a kanisa 5:1-11

Maut’u ga mwisho-mwisho 5:12-14

1

11:1 2:11; Jako 1:1Mimi P’et’ero muhumwi wa Jesu Masihi, ninandhika baruwa ii kwa ninwi at’u muriotsagulwa ni Mulungu na murio munatoa kure na midzi yenu yenye; muriombola kwenu na mukitsamira majimbo ga P’onito, na Galatia, na Kapadokia, na Asia, na Bith’inia. 21:2 2:9; Arum 8:29; Aefe 1:4; 2 Ath’es 2:13; 2 P’et 1:10; Milatso: 1:19Lolani, Mulungu Baba wamutsagula here arizhokala wapanga kare hangu kapindi, na mukihendywa aeri kwa Rohowe ili mumwagohe ye Jesu Masihi, na muusizwe dambi zenu kukirira kwa yo milatsoye. Bai Mulungu naamuhase zhomu na amuhende mukale na dheri.

31:3 1:23; 2 Akor 1:3; Tit 3:5Nahulazhe muv̱era kwa Mulungu, babaye Bwana wehu Jesu Masihi kwa ut’u wa mbazize nyinji. Bai nahumulazhire muv̱era, kwani kukirira kwa zizo mbazize, wahugera maisha masha kwa kumufufula Jesu Masihi kula kifwani. Na vivi ndo vihuhendyazho hukale na th’amaa kukala Mulungu andahuhasa. 4Kidza Mulungu adzamuikirat’o ninwi at’ue iyo zawadi bomu kuko mulunguni, kuriko k’aidima kuola, hedu kunongeka, na kidza k’aidima kukwajuka bule. 5Bai kukirira na kuluhiro, ninwi munarindwa ni nguvu za Mulungu muhadhi wokolwi wenu undihoikwa lwazu kwenu haho siku ya mwisho. 61:6-7 2 Akor 4:17; Jako 1:2-3Bai fwahirwani zhomu kwa ut’u uu, vingahokala kwa muda mufuti suthi mukirane na samupuli nyinji za mashaka, ut’u ambawo be unamwangiza kigondzi. 71:7 Ayub 23:10; Zabu 66:10; Isa 48:10; 1 Akor 3:13Ela mashaka gaga ganadza ili garipime kuluhiro renu, kala ni ra ujeri hedu si ra ujeri. Kwani here zho dhahabu ambayo ni kit’u kindichogomera haha urumwenguni, igwazho mohoni ili ikalet’o, kuluhiro renu ambaro rina kima kinji kuriko dhahabu suthi rijezwe naro ili ridime kukalat’o. Gonya vivi Mulungu andamulika, kidza amugere nguma na ishima siku iryahu andihouya Jesu Masihi.

81:8 Joh 20:29; 2 Akor 5:7At’u ninwi munamuhendza Jesu, vingahokala k’amudzangwe kumona. Kidza munamukuluhira idzaho vivi kare k’amumona bule, na kwa vizho muna raha zhomu hatha k’avineneka. 91:9 Arum 5:2; 6:22; Aefe 1:14Nanwi muna fwahiro kwa kukala munahokera wokolwi wa maroho genu, kwa kukuluhira kwenu. 101:10-11 Luk 24:46; 1 Akor 15:3-4; 2 P’et 1:19-21Bai o manabii machunguza-chunguza na kumala-mala, na makitabiri dzulu za wokolwi uu ambawo Mulungu angamup’a. 11Manabii ao were mana Roho wa Masihi ndani mwao ariyeambiriza viryahu Masihi andizhopata mashaka na viryahu andizhogerwa ishima bomu badaye. Kwa vizho makijeza kumala-mala ili mamanye ni h’ani andekala ye Masihi, na maut’u gano gandahendeka rini. 121:12 Aefe 3:9-10K’uzhona zho Mulungu akiambira kukala adzaagunulira gago, si kwa ut’u wao enye, ela kwa ut’u wenu ninwi. Na vikara, gago marigonena ni gago garigonenwa ni aryahu mariomwambiriza wo Uv̱oro Udzo. Uv̱oro uu udzo, wanenwa kwenu kwa nguvu za Roho Mweri ariyelaa mulunguni. Roho yuyahu wanena na ao mariomwambiriza ninwi wo Uv̱oro Udzo. Na maut’u gaga ni maut’u ambago ni ga kwangalaza, kwani hatha o malaika enye kidza managamizira mahe magamanye.

Mitoere ya Amasihia iv̱iryazho kukala

13Kwa vizho, kalani matso na thayari-thayari wakathi wosi. Th’amaa yenu naikale dzulu za ko kuhaswa mundikohaswa haho andihouya ye Jesu Masihi. 141:14 Arum 12:2; Aefe 2:3; 4:17-18Bai mwagoheni Mulungu dza here ahoho mario na lau marizho. Musizithuwe th’amaa mbii murizokala mukizithuwa ho kapindi makathi murihokala k’amudzamumanya Mulungu. 151:15-16 Alaw 19:2Ela hat’u ha vizho, kalani aeri kahi za mitoere yenu here Mulungu ariyemwiha arizho mueri. 16Kwani Maoro ganaamba, “Kwa kukala mimi Mulungu ni mueri, bai ninwi nanwi kalani aeri.” 171:17 Isa 63:16; Jere 3:19; Math’ 6:9; 16:27; Arum 2:6; Jako 2:1; 1 P’et 4:5Mutoaho kahi za urumwengu uu dza here akizi a ngira be mwagoheni Mulungu. Mana mumuvoyaho munamwiha Baba, naye akigwira kuhukumu be k’apendhelea bule. Kila mut’u ni kumuhukumu karakara na mahendoge. 181:18 Math’ 20:28; 1 Akor 7:23; 6:20Kwa kukala ninwi munamanya kukala k’amukombolerwe kula kwa mitoere isiyomana muriyoihokera kula kwa akare enu, kwa kuhenda kurihirwa fedha hedu dhahabu, ambazho ni vit’u vindizhogomera haha dhuniani. 191:19 1:1-2; Joh 1:29; Mahe 20:28; 1 Akor 5:7; Aefe 1:7; Aebu 9:12Ela mwakombolwa na milatso ya kima ya iye Masihi ambaye were ni here mwana wa ng’ondzi asiye na kaila hedu hatha kapalatha. 201:20 Aefe 1:4Masihi yuyu were watsagulwa ni Mulungu aakombole anadamu hangu urumwengu k’audzaumbwa, ela akimanyiswa lwazu makathi gaga ga siku za mwisho kwa ut’u wenu. 211:21 Nguma: 5:1; Arum 5:2Kukirira na iye Masihi, ninwi munamukuluhira Mulungu ariyemufufula Jesu kula kifwani, kidza akimup’a nguma ili kuluhiro renu na th’amaa yenu vikale kahi za iye Mulungu. 221:22 2:17; 3:8; 4:8; Arum 12:9; Agal 6:10; 2 P’et 1:7; 1 Joh 4:11Kwa kuuthuwa wo ujeri wa Mulungu, mioyo yenu yahendywa mieri na kwa vizho munahendzana t’ot’ot’o kindugu. Ela kidza endererani kuhendzana zhomu zhenye na mioyo yenu yosi. 231:23 Joh 1:13; Aebu 4:12; Jako 1:18Kwani ninwi mwazhalwa lusha, na uzhazi uu si dza here uryahu wa m’ama na baba ambawo mut’u ni kuzhalwa gonya akauka urumwenguni, ela ni uzhazi usiwonongeka. Kwani mwazhalwa kukirira na neno ra Mulungu ririro moyo hatha kare na kare. 241:24-25 Isa 40:6-8; Jako 1:10-11Kwani,

“At’u osi ni here nyasi.

Nyasi ni kuwanda gonya zikanyala,

na kidza nguma yao ni here maluwa,

maluwa ni kukalat’o gonya gakabagarika gosi.

25Ela neno ra Bwana rindakalako hatha kare na kare.”

Na neno riri ni uwo Uv̱oro Udzo muriwoupata kwa kuambirizwa.

2

Iwe ra kuakira ririro moyo

12:1 Aefe 4:25; Jako 1:21; 4:11Kwa vizho bai, dzithengeni na mai gosi, na ulongo, na kudzihendya na wivu, na pia dziikeni kure na nyambo. 22:2 1 Akor 3:2Wakathi wosi kalani na hamu na neno ra Mulungu ririro k’arina kaila kokosi dza viryahu ana atsanga machereo doo marizho na hamu ya kuamwa mazia ga mamizao. Mukihenda vizho mundakula kahi za wo wokolwi wenu. 32:3 Zabu 34:8Mana here Maoro gaambazho, “Mudzauthatha udzo wa Bwana.” 42:4 Zabu 118:22; Isa 28:16H’aya bai ndzoni kwa Bwana, iye ni here iwe ririro moyo na ririrokahalwa ni anadamu, ela ririrotsagulwa ni Mulungu na akirona kukala rina mana zhomu. 52:5 2:9; Arum 12:1; Aefe 2:21-22Kwa vizho ninwi nanwi ndzoni dza here mawe garigo moyo, na mudzamboze ili muhumirwe kuakira nyumba ya kiroho. Kidza mulazhe sadaka za roho dza here alombi aeri, kidza za kwahikizwa ni Mulungu, kukirira kwa Jesu Masihi. 62:6 Isa 28:16; Arum 9:33Kwani Maoro ganaamba,

“Lolani, ninaika iwe kuko Sayuni,

ambaro ni iwe bomu ra p’embeni,

kidza ra mana zhomu ririrotsagulwa.

Na iye amukuluhiraye k’andaaibishwa bule.”

72:7 Zabu 118:22; Math’ 21:42; Mahe 4:11Kwani ninwi murio munamukuluhira, be iwe riro rina mana bomu kwenu. Ela kwa ao ambao k’amamukuluhira,

“Ro iwe ririrokahalwa ni o aaki

vivi be ridzagaluka ndo iwe bomu ra p’embeni.”

82:8 Isa 8:14; Arum 9:33Na kidza Maoro mangine ganaamba vivi,

“Iwe riro rindaahendya at’u marikwale,

nao makirikwala rindaagwaga.”

Kwani ao makwala kwa kukala ao were k’amasikira ro neno ra Mulungu ambazho be ndo marizhopangirwa. 92:9 1:2; Kumbo 19:5-6; Alaw 19:2; Kumbu 4:20; 7:6; 14:2; Isa 9:1; 43:21; 61:6; Mahe 26:18; Arum 5:17; 2 Akor 4:6; Aefe 5:8; Tit 2:14; Aebu 13:12; 1 P’et 2:5; Ugun 1:6; 20:4Ela ninwi mu at’u muriotsagulwa ni Mulungu, alombi a Muthawali, kidza mu lukolo lueri, na mu at’u mario ni a Mulungu mwenye. Mulungu wahenda vivi ili muutsamuse udzowe, mana wamwiha ili mwambole kahi za kiza cha dambi na mwangire kahi za mulangazawe wa kwangalaza. 102:10 Hose 2:23; Arum 9:25Ho kapindi ninwi were k’amu at’u a Mulungu bule, ela vino vikara mudzauya mu at’u a Mulungu. Zhogo, were k’amudzangwe kuonerwa mbazi ni mut’u, ela vikara Mulungu adzamuonera mbazi.

112:11 1:1, 17; Zabu 39:12; Arum 7:15, 17-23; Agal 5:17; Aebu 13:14Asena, ninamuadha vivi: Ninwi murizho akizi a ngira haha dhuniani, na murio charoni, h’aya dziikeni kure na th’amaa mbii za mwiri ambazo zinaheha na roho zenu. 122:12 Isa 10:3; Math’ 5:16; 2 Akor 5:10Kalani na mwendo mudzo kahi za o at’u ambao k’amamukuluhira Jesu, ili mamuryaho lwambo na kumwamba kukala mu ahendi a mai, maone mahendo genu madzo na mamulike Mulungu kahi za siku ya kudzakwe.

Agoheni vilongozi enu na abomu enu

132:13-14 Arum 13:1-7; Tit 3:1Gohani sheria zosi za ts’i, kwani mukihenda vizho at’u mandamulika Bwana. Mwagoheni ye muthawali wa ts’i ariye iye nde kitswa, 14na agoheni hatha maluwali, ambao ni at’u mahumwao ni iye muthawali kuangiza akili ahendi a mai na kualika ahendi a madzo. 152:15 3:16Kwani ahendzazho Mulungu ni kwamba muanyamaze kwa mahendo genu madzo aryahu at’u azuzu mahendzao kuthala kudzinenera.

162:16 1 Akor 6:11, 19-20; Agal 5:13Ishini here at’u mario huru, ela hamwenga na vizho musiuhumire wo uhuru wenu kuhenda mai kisiri-siri, ela kalani here atumwa a Mulungu. 172:17 1:22; 3:16; Ndhum 24:21; Math’ 22:21; Agal 6:10; Afil 2:12Aishimuni at’u osi, kidza ahendzeni ndugu. Mwagoheni Mulungu na mumwishimu muthawali.

182:18–3:7 Aefe 5:21–6:92:18 Aefe 6:5-8Na ninwi ahumiki nanwi dzitserezeni kwa mathajiri enu na muap’e ishima. Hendani vivi kwa aryahu mathajiri osi, aryahu ambao mana moyo mudzo kidza mana mbazi, na hatha aryahu ambao ni akali na enye madumulo. 192:19-20 5:12Kwani mut’u akipata thabu kwa ngira iriyo si ya hachi na akivumirira kwa kukala anamanya mahendzo ga Mulungu, bai mut’u iye Mulungu andamuhasa. 202:20 4:14Mana, vindafwahani mukivumirira kupigwa kwa ut’u wa kuhenda mai? Ela mukipata thabu kwa kuhenda madzo, kidza mukivumirira, be Mulungu andafwahirwa nanwi. 212:21 Math’ 16:24; 20:26-28; Joh 13:15; Arum 15:5Kwani vivi ndo murizhoihirwa, kwani hatha Masihi mwenye wapata thabu kwa ut’u wenu, na akimurichira mufano, ili muthuwe nyayoze. 222:22 Isa 53:9; Joh 8:46; Aebu 4:15Iye ariye k’ahendere dambi, hedu hatha kanwake kunena ulongo, 232:23 3:9; Isa 53:7; Math’ 26:55-56, 67; 27:14, 27-31ambaye arihosholerwa k’aaujizire masholo, arihopata thabu k’agoshere mut’u, ela akidzambozera kwa iye Mulungu ahukumuye kwa hachi. 242:24 Isa 53:4, 5; Arum 6:2, 11; Akol 2:14; Aebu 9:28Na iye mwenye wafuusiza dambi zehu kwa kuteseka mwiriwe na kuhufwerera haryahu musalabani, ili siswi husithawalwe ni dambi kaheri, ela huishi kwa hachi. Kwa vizho bai kukirira na marangage, mwahozwa. 252:25 Isa 53:6; Izik 34:5-6; Math’ 9:36; Joh 10:16; Aebu 13:20Kwani mwere mu dza here ng’ondzi zirizongamika ngira, ela vikara mwauya kwa Jesu Masihi ariye nde murisa na muimirizi wa maroho genu.

3

Mitoere ya ache na alume ao

13:1 1 Akor 7:16; Aefe 5:22-24Kahi za ngira iyo, ninwi ache nanwi dzitserezeni kwa alume enu, ili hakikala hana angine k’amakuluhira neno ra Mulungu, madime kuvufwa ni t’abia ya ache ao. Hatha vindakala k’avimala munene ut’u wowosi 2kwa kukala ao mandaona viryahu t’abia zenu zirizho eri na viryahu murizho na ishima. 33:3 1 T’imo 2:9Kudzipamba kwenu kusikale kuryahu kwa ndze, kwa kudzitengeza-tengeza nyere na kuvala madhaa ga dhahabu na kudzivika nguwo mbidzo-mbidzo. 4Ela kalani at’u murio na mioyo midzo, ap’eho na maso k’ondo na mut’u. Maut’u gaga bai ndo kudzipamba, na kudzipamba kuku ndo kwenye mana zaidhi mbere za Mulungu. 5Kwani o ache aeri ho kare nao, ambao were mana th’amaa kukala Mulungu andaahasa, bai vizho ndo marizhodzipamba na kudzitsereza kwa alume ao enye. 6Dza here Sera arizhomusikira mulumewe Burahemu na kumwiha “Bwana wangu,” vizho nanwi mukihenda maut’u madzo-madzo hasiho kukala na woga na ut’u wowosi, mundakala anae a kiche.

73:7 Aefe 5:25-28; 1 T’imo 2:8Kahi za ngira iyo vizho, ninwi alume nanwi, ishini na ache enu kwa akili, kwa kuap’a ishima kwa viryahu marizho k’amana nguvu kumukira ninwi, kidza ao nao mandahokera hamwenga nanwi kigerwa cha Mulungu cha uzima wa kare na kare. Vivi vihendeni ili mavoyo genu gakatsazizwa gapate kusikirwa ni Mulungu.

Kupata thabu kwa kuhenda madzo

83:8 1:22; Aefe 4:2-3; Afil 2:2-3Mwisho namala niambe vivi, kalani na maazo mamwenga, enye kuonerana mbazi, kidza enye kuhendzana here ndugu, enye mioyo midzo, na mukale at’u murio k’amudzionya. 93:9 2:23; Ayub 31:30; Math’ 5:44; Arum 12:17Musirihane rii kwa rii hedu kashozi kwa kashozi, ela hat’u ha vizho voyeranani madzo, kwa kukala ko kuhaswa ndo Mulungu arikomulaga wakathi arihomwokola. 103:10-12 Zabu 34:12-16; Jako 1:26Kwani Maoro ganaamba,

“Iye ahendzaye kuishit’o na afwanikiwe,

be na aluzize ludhimilwe lusinene mai,

kidza kanwake kakatsanena ulongo.

11Iye naadzishalahuse na mai,

na ahende garigo madzo mahuhu,

na amale dheri

kidza arithuwe zhomu zhenye kwa nyimiri.

12Kwa kukala matso ga Mulungu ganaalola ahachi

na masikiroge ga lwazu kusirikiza mavoyo gao o ahachi.

Ela ao mahendao maut’u mai-mai,

be Mulungu akinyume nao na k’afwahirwa nao.”

133:13 Arum 13:3Bai ni h’ani andemuhendera ut’u uwi mukikala muna chadi cha kuhenda madzo? 143:14 4:14; Math’ 5:10Ela hatha mukipata thabu kwa ut’u wa kuhenda hachi, be muna baha ninwi. Na kidza musigoshezhwe ni anadamu na musikale na wasiwasi. 153:15 1:3-5; Akol 4:6Mwagoheni Masihi here Bwana ariye ni mueri na kidza wakathi wowosi mukale thayari kumudzigidzya mut’u yoyosi amuzaye dzulu za yo th’amaa muriyo nayo kahi za Mulungu. Hendani vivi kwa up’ore na ishima.

163:16 2:15Kalani na dhamiri mbidzo ili ao mamuryao lwambo na kunena mai dzulu za maisha genu madzo kahi za Masihi magwirwe ni haya. 17Kwa kukala baha kupata thabu kwa kuhenda madzo, kala ni mahendzo ga Mulungu, kuriko kupata thabu kwa kuhenda mai. 183:18 2:21; Arum 5:6-8; 6:10; Aebu 4:15; 7:27Kwani Masihi mwenye wateswa na akifwa lumwenga kwa ut’u wa dambi zehu na vikikala ni basi. Iye were ni mut’u muhachi, ela akifwa kwa ut’u wa o masio hachi; wahenda vivi ili ahurehe kwa Mulungu. Iye walagwa uu mwiri uu, ela kidza akihendywa moyo ni Roho. 193:19-20 Mwan 6:2; 2 P’et 2:4; Jud 6Kukirira na iye Roho achendazitsemberera roho ambazo were zafungwa ko kuzimu na akizihubiri. 203:20 Mwan 6:14-22Zizi were ni ziryahu roho za at’u a ho kapindi wakathi wa Nuhu mario makahala kumusikira Mulungu. Idzaho Mulungu waavumirira, arihokala Nuhu anajenga safina, ela kidza ni at’u anane h’akeye ndo marothizhwa na wo muretho wa kitai mo safinani. 213:21 Arum 6:3-4; Aebu 10:22Ut’u uu were ni muhalano wa kubat’izwa ambako vikara ndo kumwakolako. Uu ubat’izo si kwa ut’u wa kuzogesa nongo za mwirini, ela ni kilagane kiikwacho kwa Mulungu kula kahi za dhamiri mbidzo. Uu ubat’izo unamwokola kukirira na ufufulo wa Jesu Masihi, 223:22 Mahe 1:9; Aefe 1:21; Mukono wa kurya: Math’ 22:44; Arum 8:34; Mahe 2:33Iye Jesu Masihi wakwenda mulunguni na kidza akelesi mukono wa kurya wa Mulungu. Malaika osi, na wadimi na nguvu zhosi vi ts’inize.

4

Kuishi maisha ga kumufwahiza Mulungu

14:1 2:24; 2 Akor 4:10; Agal 5:24Bai kwa kukala Masihi wateseka mwiriwe kwa ut’u wehu, h’aya ninwi nanwi kalani thayari kuteseka dza iye. Mana mut’u asirimaye ni kukala adzaricha kuhenda dambi. 24:2 2:21Kwa vizho, musihumire wakathi wa kuishi kwenu usereo, kuhenda maut’u mai gahendzwago ni mwiri, ela uhumireni wakathi uwo kwa kuhenda garyahu Mulungu ahendzago. 34:3 Agal 5:19-21; Aefe 2:3; Tit 3:3Uwo wakathi mudziouhumira kuhenda mahendo mai, gahendwago ni at’u masiomumanya Mulungu unathosha, kwani mwagahumira maisha genu kahi za ukolo, th’amaa mbii, na urevi, na sherehe za kuhenda maitsi-maitsi, na kuhenda ut’u usohendwa ambawo ni kuvoya vizuka. 4Vino vikara ao masiomumanya Mulungu, manangalala kuona kukala k’amu malo nao kaheri kahi za kuhenda mathuruthuru gago, na kwa ut’u uu manamuhukana-hukana. 54:5 1:17; 2 T’imo 4:1Ela ao mandamboza hesabu dzulu ya maisha gago kwa Mulungu ambaye a thayari kuhukumu at’u mario moyo na mariofwa. 6Ndosa wo Uv̱oro Udzo ukiambirizwa hatha at’u mariofwa, ili idzaho mahukumiwa kare marihokala haha urumwenguni here kila mut’u ahendwazho, zo roho zao zikale hamwenga na Mulungu na zikale moyo dza iye Mulungu arizho.

74:7 1 Akor 10:11; 1 Ath’es 5:5-8; 1 Joh 2:18Musindikizo wa maut’u gosi u hehi, kwa vizho suthi mukale matso na kidza at’u a kudzunya ili mudime kuvoya. 84:8 1:22; Jako 5:20Na kit’u cha mana kukira zhosi ni kiki, hendzanani zhomu, kwa kukala mut’u umuhendzaye hatha akakukosera kidza undamusamehe. 94:9 Aebu 13:2Kalani at’u a kukaribisha ajeni kahi za midzi yenu, hasiho kunung’unika.

104:10 Arum 12:6-8Kila mumwenga wenu ana kigerwa arichogerwa ni Mulungu, kwa vizho suthi akihumire kigerwa kicho kwa ut’u wa andziye, mut’u akihenda vizho andakala anakitsundzat’o cho kigerwa cha Mulungu. 114:11 Arum 12:7; 1 Akor 10:31; 12:8; Jako 3:1Yoyosi ahubiriye bai suthi ahubiri maneno ga Mulungu, na ariye na kigerwa cha kuhumikira angine, suthi aahumikire kwa nguvu ambazo Mulungu anamugera, ili kahi za maut’u gosi, Mulungu adime kulikwa kukirira na Jesu Masihi, ariye nguma na wadimi vi kwakwe hatha kare na kare. H’aami!

124:12 1:7Asena, musangalazwe ni zo thabu za kwakaka zimusirinyazo. Gaga ganadza ili garijeze ro kuluhiro renu. Musigahalire maut’u gaga kukala be ni majeni. 134:13 5:1; 2 Akor 4:10; Arum 5:2Ela kalani na raha kwa kukala ninwi nanwi munapata muthalo kahi za go mashaka ga Masihi; Vivi vinakala ili mukale na raha zhomu, haho ngumaye indihogunulwa. 144:14 2:20; 3:14; Math’ 5:10-12; Mar 13:11; Mahe 7:55Baha ninwi mukisholerwa kwa ut’u wa dzina ra Masihi, kwa kukala vivi vinanyesa kukala Roho wa nguma, yani Roho wa Mulungu a hamwenga nanwi. 15Mut’u yoyosi kahi yenu akipata thabu be visikale anapata thabu kwa kukala ni mwalagi, hedu ni mwivi, hedu ni muhendi wa mai, hedu kungirira maut’u ga kwa ani at’u. 164:16 2 T’imo 1:8Ela mut’u yoyosi akisirima kwa kukala ni Mumasihia, be hatha asizhone kukala ni aebu, ela hat’u ha vizho ni amulazhire muv̱era Mulungu kwa kukala ana dzina ra Masihi. 174:17 Jere 25:29; Izik 9:6; 2 Ath’es 1:8Kwani wakathi wa Mulungu kuhukumu at’u udzafika, na ni suthi hukumu iandze na o at’u a Mulungu mwenye. Bai kala yo hukumu indaandza na siswi, vidze vindakaladze kwa ao masioukuluhira wo Uv̱oro Udzo kula kwa Mulungu? 184:18 Ndhum 11:31Here Maoro gaambazho,

“Vikikala ni vikomu ahachi kuokolwa,

vidze kwa o mario k’amakimulungu

na mario na dambi vindakaladze?”

194:19 Zabu 31:5Kwa vizho bai, ao masirimao kwa mahendzo ga Mulungu suthi mamutegemee kamare ye muumbi wao, mana siku zosi iye k’abanda kilaganeche.

5

Badhi ra Mulungu

15:1 1:21Vikara ninaavoya azee enu a kanisa, mimi muzee mwandzi wao, kidza ni shudhia wa mateso ga Masihi, kidza ni mut’u ambaye nami nindapata muthalo wa yo nguma haho indihogunulwa. 25:2 Joh 21:15-17; Mahe 20:28; 1 T’imo 6:5Ninwi athumia kalani here arisa a badhi ra Mulungu ririro mikononi mwenu, Musiritsundze kwa kuhenda kugwirwa k’ogo, ela ritsundzeni kwa kuhendza enye, here Mulungu ahendzazho. Musihende vivi kwa ut’u wa th’amaa ya p’esa, ela kalani na moyo wa uhumiki. 35:3 2 Akor 1:24; Afil 3:17; Tit 2:7Musikale athawali dzulu za ao madzioikwa ts’ini za mitsundzu yenu, ela maisha genu nagakale mufano mudzo kwao. 45:4 1 Akor 9:24-25; 1 P’et 1:4Bai mukihenda vizho, Masihi ariye nde murisa mubomu andihokudza mundagerwa zawadi bomu ya nguma, na yo ngumaye k’aindagoma bule.

55:5 Ndhum 3:34; 29:23; Aefe 5:21; Jako 4:6Nanwi vijana nanwi, kahi za ngira iyo vizho, asikireni azee. Amasihia nyosini kalani at’u musiodzionya, ili muhumikirane, mana Maoro ganaamba,

“Mulungu nikuapinga at’u madzionyao,

ela nikuap’a nema at’u ap’ore.”

65:6 Jako 4:10Kwa vizho dzitserezeni mbere za nguvu za Mulungu, naye andamwanula kahi za wakathi ufwahao. 75:7 Zabu 55:22; Math’ 6:25-30; Afil 4:6Murichireni Mulungu shidha za kwenu zosi kwa kukala iye nde amutsundzaye.

85:8 Zabu 22:13; 1 Ath’es 5:5-8Bai kalani matso na kidza mukale ch’onjo, kwa kukala ye hadhui wenu Shethani be anadengereka kuno na kuno here simba arurumaye kumala mut’u amutharure-tharure. 95:9 Aefe 6:11-12; Jako 4:7Bai mupingeni kwa kukala imara kahi za kuluhiro renu, mukimanya kukala mateso gago genye ganahenderwa ndugu zenu kahi za urumwengu muzima. 105:10 1 Ath’es 2:12Ela ninwi bada ya kupata mateso kwa muda muchache, ye Mulungu ahup’aye nema nyinji, ambaye nde ariyemwihira ngumaye hatha kare na kare kahi za Masihi, iye mwenye andamuhendya mukale hasiho kaila, kidza amuhende mukale nju-nju-nju, andamwangiza nguvu na kumuunya. 11Iye, wadimi ni wakwe hatha kare na kare! H’aami.

Maneno ga kumarigizira

125:12 Silivano: 1 Ath’es 1:1Silasi wanaviza kumuorera ii baruwa futi, iye ni here ndugu yangu nidziyemukuluhira. Nami naiora nimugere moyo kidza nimboze ushuhuda wangu kwamba ii ndo nema ya jeri ya Mulungu. Kwa vizho, imani nju kahi za nema iyo.

135:13 Mariko: File 24Mudzalamuswa ni andziyenu a kanisa ra Babiloni5:13 Babiloni: Vinadimikika kukala riri were ni dzina ra madhe ra kuko Rumi. ambao pia Mulungu waatsagula, hatha mwanangu Mariko5:13 Mariko yuyu were si mwanawe wa kumuzhala bule, ela were manahendzana sana dza here mwanawe mwenye. naye adzamulamusa. 145:14 Arum 16:16; 2 Akor 13:11Bai lamusanani kwa kudonerana kahi za mahendzo. Kalani na dheri ninwi nyosini murio a Masihi.